Document · PDF

20bb18517 Bijlage behorende bij 20bb18516 - beheerverslag deelnemingen 2018 - 2019

Gemeenteraad 18 maart 2021, gemeente RotterdamBij agendapunt: 30. Beheerverslag deelnemingen 2018-2019.38.752 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

BNG Bank NV

Financieel overzicht (bedragen * € 1.000)

2019

2018

2017

4.258.000

4.220.000

Eigen vermogen

4.154.000

Vreemd vermogen

145.535.000

133.251.000 135.805.000

Totaal vermogen

149.689.000

137.509.000 140.025.000

Gestort aandelenkapitaal

804

Gemeentelijke boekwaarde

Brutoresultaat

227.000

459.630

536.000

Nettoresultaat

163.000

337.000

393.000

Dividend totaal

71.000*

159.000

141.000

Uitgekeerd aan R'dam

408*

916

814

Verstrekte financiering

Verstrekte subsidie 0 *wegens de Covid-19 crisis is deze dividenduitkering (voorlopig) nog niet uitgekeerd

Risico’s Gemeente Rotterdam heeft een klein aandelenbelang in BNG, heeft geen doorslaggevende zeggenschap en de BNG is niet financieel afhankelijk van dit belang. Het eigenaarsbelang lijkt daarmee beperkt maar is gezien de aard van deze vennootschap en omvang van het aantal aandeelhouders niet ongewoon. De omgeving waarin BNG opereert is dynamisch. BNG is afhankelijk van marktomstandigheden en de financiële markt is over het algemeen turbulent. BNG zelf is echter stabiel en over het algemeen risicomijdend. De (inter)nationale wet en regelgeving m.b.t. banken is constant in beweging. De financiële positie en met name de lage solvabiliteit past bij de aard van de onderneming (verhoudingsgewijs veel vreemd vermogen en een relatief laag eigen vermogen). Ondanks de ogenschijnlijk lage solvabiliteit is de BNG wel een zeer solide deelneming, de BNG wordt als een zeer kredietwaardige bank beschouwt.

Eneco Groep nv

(productie, inkoop, verkoop, levering van energie en innovatieve energiediensten en services).

Belangrijkste ontwikkelingen juli 2018 tot 2020

Vestigingsplaats

Beherende vennootschap / Energie Rotterdam

Deelneming

1995

Website

www.eneco.nl

Belang Rotterdam

31,69%

Naam Bedrijfssector

Beschrijving Het aandeelhouderschap Eneco is voortgekomen uit de verzelfstandiging van het voormalige Rotterdamse Gemeentelijk Energie Bedrijf (GEB) en de latere fusie met andere regionale energiebedrijven. Op 31 januari 2017 is de Eneco Holding a.g.v. de Wet Onafhankelijk Netbeheer gesplitst in het netwerkbedrijf Stedin Holding (aanleg, beheer en onderhoud van het energienetwerk) en het commerciële energiebedrijf Eneco Groep

Nadat een meerderheid van de aandeelhouders het princiepbesluit hadden genomen om de aandelen te verkopen, zijn Eneco en de aandeelhouders ondersteund door de adviseurs gestart met het transactieproces met als doel het vinden van een geschikte nieuwe eigenaar voor Eneco. Eind 2019 is de veilingverkoop afgerond en is met het consortium van Mitsubishi Corporation en Chubu Electric Power als winnende bieder overeenstemming bereikt voor de aankoop van de door 44 gemeenten gehouden aandelen. De koopsom bedraagt ca. €4,1 mld waarvan ca. €1,3 mld voor de gemeente Rotterdam is bestemd. Alle 44 gemeenten hebben ingestemd met de verkoop waardoor de verkoop in het eerste kwartaal van 2020 is afgerond nadat ook alle regulatoire goedkeuringen zijn verkregen.

Eneco Groep nv Juridische status en eigendom Rotterdam had 31,69% van de aandelen in Eneco Groep nv. Naast Rotterdam waren er 43 aandeelhouders (allen gemeenten), waarvan de gemeente Den Haag (16,55%) en Dordrecht (9,05%) naast Rotterdam de grootsten waren. De gemeente Rotterdam bezat 1.575.145 aandelen met elk een nominale waarde van €0.01. Na de transactie is de nv sinds 25 maart 2020 volledig eigendom van een consortium bestaande uit Chubu Electric Power en Mitsubishi Corporation.

Publiek belang Geen. Mede n.a.v. van voornoemde splitsing van Eneco heeft op 14 februari 2017 het Rotterdamse college van B&W het standpunt ingenomen dat er niet langer publieke belangen zijn die via het aandeelhouderschap in Eneco geborgd dienen te worden. Op 12 oktober 2017 heeft de Rotterdamse gemeenteraad, op voorstel van het college van B&W, het principebesluit genomen de aandelen Eneco te willen verkopen. Op 25 maart 2020 is de transactie afgerond en zijn de aandelen overgedragen aan het consortium.

Governance Aandeelhouderscommissie Eneco had een aandeelhouderscommissie van negen leden, waarvan de gemeente Rotterdam destijds als grootste aandeelhouder het voorzitterschap vervulde. In statuten, aandeelhoudersconvenant en transactieprotocol was vastgelegd dat de aandeelhouderscommissie op een aantal onderwerpen, zoals voordrachten voor benoemingen, strategie en investeringen, uitvorering en besluitvorming rondom het transactieproces positie had. Raad van Bestuur In 2018 en 2019 had Eneco een raad van bestuur (RvB) van in totaal vier leden. Dhr. Sondag was sinds mei 2018 CEO (voorzitter van de RvB) van Eneco Groep en volgde daarmee dhr. De Haas. De overige RvB-leden in 2018 en 2019 waren de heren Dubbeld (CFO - financieel directeur), Rameau (CSGO directeur groei en strategie) en Van de Noort (COO operationeel directeur). Commissarissen In 2018 en 2019 bestond de RvC uit 7 leden (zie tabel). Relevant om te benoemen is dat sinds de zomer van 2018 de RvC op verzoek van de aandeelhouders in de persoon van dhr. Enthoven is “versterkt” met een extra commissaris om de RvC van aanvullende kennis en ervaring te voorzien t.a.v. privatiseringen. Verder zijn in 2018 mevr. Insinger, mevr.. Leeflang en dhr Goudswaard als commissaris benoemd. Tot slot is dhr. Zandbergen in 2019 als lid van de RvC herbenoemd.

Strategie Als gevolg van de splitsing hebben zowel Eneco als Stedin hun strategie herijkt. Deze is in het derde kwartaal van 2017 aan de aandeelhouders definitief gepresenteerd in de algemene vergadering van aandeelhouders. De strategie van Eneco kent drie belangrijke pijlers: 1. 2. 3.

het vergroten van de duurzame productiecapaciteit; groei van het aantal klanten en de klanttevredenheid en tot slot; het verder blijven ontwikkelen van innovatieve diensten die verwant zijn aan de levering van energie.

Eneco’s doel is om de duurzame productiecapaciteit te vergroten van 1.100 naar 2.200 MW in 2022. In termen van klantengroei wil Eneco m.n. in Duitsland groeien (van 0,6 mln. naar 1 mln. klanten. Verder zet Eneco in op de groei van het aantal klanten dat warmte afneemt. Qua innovatieve diensten wil Eneco met haar slimme thuisthermostaat Toon de grootste aanbieder van Europa worden. Ook wil Eneco groeien op het gebied van laaddiensten voor elektrisch vervoer.

Investeringen In 2018 heeft Eneco Groep € 548 mln (2016: € 647 mln) geïnvesteerd in binnenlandse en buitenlandse acquisities, operationele uitbreiding en duurzame opwekcapaciteit. In 2018 heeft Eneco Groep € 548 mln (2016: € 647 mln) geïnvesteerd in binnenlandse en buitenlandse acquisities, operationele uitbreiding en duurzame opwekcapaciteit. Het grootste deel hiervan is betaald voor het reeds genoemde 50%aandeel in LichtBlick en de overname van EOn. Verder investeerde Eneco €122 mln in uitbreidingen op het gebied van zon- en windenergie (o.a. . in de windparken Borssele, Hogezandsepolder, Nieuwe Waterweg en Slufterdam), €78 mln. in warmtenetten en warmteproductiefaciliteiten en €48 mln. in overige zaken als gasgestookte elektriciteitscentrale Enecogen en biomassacentrale BioGolden Raand. Eneco investeerde in 2019 € 343 miljoen, hoofdzakelijk in duurzame productiemiddelen. Het grootste deel is besteed aan de bouw van nieuwe windparken (in totaal € 205 miljoen), waaronder Seamade in België, Borssele III & IV voor de Zeeuwse kust en Delfzijl. Ook is er € 23 miljoen geïnvesteerd in de uitbreiding van de zonneparken. Daarnaast is er fors ingezet op de uitbreiding en het onderhoud van de warmtenetten (€ 69 miljoen) en op de productie van warmte (€ 39 miljoen), vooral bij de nieuw in gebruik genomen BioWarmte Installatie in Utrecht.

Vooruitblik Niet van toepassing, de deelneming in Eneco Groep nv is beëindigd.

Eneco Groep nv Beloningsbeleid Eneco en de aandeelhouders zijn in 2018 overeengekomen dat gedurende de transactie de destijds geldende beloningen (zowel vast als variabel) werden gehandhaafd. Ook is toen afgesproken dat er geen extra bonus werd toegekend die gerelateerd is aan de waarde van de transactie van Eneco. De bezoldiging van de bestuurders bestond – met uitzondering van de bezoldiging van de heer Sondag – uit een vaste beloning en een variabele beloning. De heer Sondag had enkel een vaste beloning. De variabele beloning bedroeg 20% van het vaste jaarinkomen en was afhankelijk van prestatiecriteria. Raad van bestuur Naam (bedragen * € 1.000) F.C.W. van de Noort C.J. Rameau G.A.J. Dubbeld J.F. de Haas (tot 1 september 2018) L.M. Sondag (vanaf 25 mei 2018)

Emolume Totaal Totaal 2019 nten 2018 25 30 465 454 28 40 548 548 28 40 563 530

Functie

Vast

Variabel Pensioen

COO CSGO CFO

332 395 395

78 85 100

CEO

1.608

1.669*

CEO

558

650

392

* De heer De Haas was tot 1 september 2018 in dienst, waardoor de kosten tot deze datum zijn meegenomen. Dit bedrag is inclusief het aan hem uitgekeerde bedrag conform de afvloeiingsregeling .

Raad van commissarissen De gebruikelijke bezoldiging van de voorzitter van de RvC bedraagt € 36.500 per jaar. Op 26 juli 2018 is mevr. Insinger door de Ondernemingskamer van het Gerechtshof in Amsterdam aangesteld als tijdelijk voorzitter van de RvC. Naar aanleiding hiervan is met de huidige voorzitter afgesproken dat zij op uurbasis factureert tot een maximaal bedrag van 1,5 x de hierboven vastgestelde remuneratie van de voorzitter. De overige commissarissen ontvangen elk een honorarium van € 28.700 per jaar (exclusief vergoeding voor commissies die variëren van ca. €3000 tot €5200 per jaar per commissie). Naam (bedragen * € 1.000) C.M. Insinger (vanaf 26 juli 2018) M.B.A. Keim RA M. Enthoven (vanaf 29 juni 2018) A. Nicolai F.J. Leeflang (vanaf 5 oktober 2018) E.Ph. Goudswaard MBA (vanaf 5 oktober 2018) R. Zandbergen E. van den Assem (tot 19 juli 2018) H.G. Dijkgraaf (tot 1 maart 2018)

Functie Voorzitter Lid Lid Lid Lid

Totaal 2019 Totaal 2018 55 27 35 35 35 17 33 37 33 8

Lid

Lid Voorzitter Lid

35 0 0

39 25 9

Financieel Eneco behaalde over 2018 een nettowinst van €136 mln, voornamelijk veroorzaakt door een belastingvoordeel als gevolg van verlaging van het tarief vennootschapsbelasting en acquisities. Dankzij de acquisitie van het resterende 50% belang in het Duitse LichtBlick, het Belgische leveringsbedrijf Eni en de Nederlandse klantportfolio van EOn steeg de totale omzet in 2018 met 24,6% naar € 4,1 mld. Ondanks een beperkte toename van de totale bedrijfskosten tot € 920 mln (+2,9%) presenteerde Eneco een hogere brutomarge van 2,8% (€1,08 mld.) als gevolg van een hogere marge door de gedane recente acquisities en de verkoop van de Franse zonactiviteiten en de verkoop van een gedeeltelijk belang in windpark Borssele. Eneco presenteert over 2019 een omzetstijging van 4% (2019: € 4,3 miljard, 2018: € 4,2 miljard) wat o.a. te danken is aan de overname van Robin Energie, en de overname van de klantportfolio van E.ON die nu het hele jaar meetelde in de exploitatie. Positief is daarbij dat de omzetstijging zich voordeed in de levering van elektriciteit, gas én warmte, maar ook bij Eneco’s (nieuwe) dienstverlening, zoals e-mobility. Eneco behaalde over 2019 een nettowinst van €79 mln. Dit is lager (42%) dan in 2018 (€136 mln) en wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere afschrijvingen, een hogere belastingdruk en hogere kosten met betrekking tot de transactie.

Verder is Eneco’s eigen vermogenspositie vrij stabiel gebleven met een totaal eigen vermogen van €2,9 mld. (2018 €2,9 mld.). De schuldpositie (zowel kort- als langlopend) is daarentegen toegenomen van €2,8 mld. naar €3,0 mld. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door gewijzigde accountantsregels (IFRS 16) waardoor Eneco haar leaseverlichtingen op de balans moet vermelden. Desalniettemin blijft Eneco in haar branche een

Eneco Groep nv solvabele en kredietwaardige onderneming (solvabiliteitsratio van ca. 49,2%), hetgeen ook blijkt uit het feit dat Eneco haar credit rating van BBB+ heeft behouden.

Risico’s Bij de verkoop van de aandelen in Eneco in 2020 is de koper (het consortium van Mitsubishi Corporation en Chubu Electric Power) gevrijwaard van de claim van de oud-aandeelhouders van REMU N.V. (hierna REMU). Samenvattend stelt REMU dat Eneco door het juridisch verzet tegen de Splitsingswet verhinderd heeft dat Eneco vóór 31 december 2010 geprivatiseerd is en dat REMU daardoor een contractueel afgesproken privatiseringsvergoeding niet ontvangen heeft. Eneco betoogt op hoofdlijnen dat Eneco, inclusief REMU, niet vóór 31 december 2010 verkocht is en dat de aandeelhouders daartoe ook geen plan hadden. De hoogte van de claim bedraagt nominaal € 133 miljoen. De totale claim bedraagt het nominale bedrag vermeerderd met de wettelijke handelsrente vanaf 1 juli 2009. De aandeelhouders van Eneco achten op basis van een juridische analyse de kans op een negatieve uitspraak in hoger beroep echter klein. Deze kans wordt in ieder geval kleiner geacht dan 50 procent waardoor er door de gemeente geen voorziening (conform artikel 44 BBV) hoeft te worden gevormd.

Naris Gegeven beëindiging aandeelhouderschap Eneco Groep NV niet van toepassing

GBE Evides bv & Evides nv

Vestigingsplaats

Gemeenschappelijk Bezit Evides bv Beherende vennootschap Rotterdam

drinkwater aan circa 2,5 miljoen consumenten en bedrijven in Zuid-Holland, Zeeland en Brabant. Evides levert industriewaterproducten voor grote industriële klanten en bezit en beheert verscheidene afvalwaterzuiveringsinstallaties.

Deelneming

2004

Belangrijkste ontwikkelingen juli 2018 tot 2020

Website

Belang Rotterdam

50,60%

Het jaar 2018 was een zeer droog jaar. Mede dankzij de grote spaarbekkens in de Brabantse Biesbosch beschikte Evides tijdens de droge zomer over een ruime voorraad aan water voor de drinkwatervoorziening van ZuidwestNederland. Wel riep Evides klanten op spaarzaam te zijn met water. Omdat door klimaatverandering het klimaat droger wordt neemt het belang van een grote voorraad inclusief de mogelijkheid deze snel(ler) aan te vullen toe. Daarom is Evides in 2019 begonnen met de bouw van een nieuw innamepompstation aan de Bergsche Maas. In 2019 heeft Evides een vergunning gekregen om een pilot te starten met ‘Zon op Water’. Op het spaarbekken van haar drinkwaterproductielocatie in Rotterdam gaat Evides drijvende zonnepanelen plaatsen. De groene energie die hiermee wordt opgewekt gaat rechtsreeks naar de drinkwaterproductielocatie. Het uiteindelijke doel is om geheel klimaatneutraal te werken cq. produceren. In heel Nederland staat de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater in toenemende maten onder druk. Daarom werkt Evides binnen de Delta -aanpak Waterkwaliteit samen met alle drinkwaterbedrijven in Nederland, de overheid, natuur, zorg- en landbouworganisaties en kennisinstituten aan verbetering van de waterkwaliteit.

Naam Bedrijfssector

Vestigingsplaats

Evides Waterbedrijf nv Watervoorziening (nutsvoorziening) Rotterdam

Deelneming

2004

Website

www.evides.nl

Belang Rotterdam

25,3%

Naam Bedrijfssector

Beschrijving Evides nv is ontstaan uit de fusie van NV Waterbedrijf Europoort (WBE) en Delta Water Bedrijf BV (DWB) in 2004. Evides NV is voor 50% eigendom van Gemeenschappelijk Bezit Evides bv (GBE) en voor 50% van PZEM (voormalig Delta NV). De gemeente Rotterdam is 50% eigenaar van GBE en heeft dus indirect een belang van 25% in Evides nv. Evides is een veelzijdig en innovatief waterbedrijf dat verschillende watersoorten levert uit een verscheidenheid aan bronnen. Dagelijks levert Evides

GBE Evides bv & Evides nv Juridische status en eigendom Evides is een naamloos vennootschap. Evides NV is voor 50% eigendom van Gemeenschappelijk Bezit Evides BV (GBE) en voor 50% van PZEM (voormalig Delta NV). De gemeente Rotterdam is 50% eigenaar van GBE en heeft dus indirect een belang van 25% in Evides NV. De Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) GBE geeft de directeur GBE mandaat de GBE aandeelhouders te vertegenwoordigen in de AVA Evides NV.

Publiek belang Het publiek belang is in het door de gemeenteraad vastgestelde Beleidskader Verbonden partijen 20142018 als volgt geformuleerd: Leveringszekerheid van kwalitatief goed drinkwater tegen zo laag mogelijk tarief. Voor het vaststellen van het publiek belang zijn de volgende KPI’s in het beleidskader geformuleerd: 1. Tarief kleingebruikers 2. Aantal aansluitingen en geleverde hoeveelheid 3. Storingsgevoeligheid 4. Dividend Scores 2018 en 2019 1. Het tarief voor huishoudelijk gebruik van drinkwater is niet verhoogd in 2018 en met 3% verhoogd in 2019. 2. De totale afzet van water is in 2018 iets gestegen ten opzicht van 2017 door een gestegen afzet van drinkwater en in 2019 ten opzicht van 2018 bijna gelijk gebleven. De groei van de afzet is het gevolg van een gemiddeld hoger gebruik door de lange, droge en warme zomer en een lichte stijging van het aantal aansluitadressen. 3. Het gemiddeld aantal minuten dat geen levering plaatsvond steeg van 19,1 minuten in 2017 (deels gepland onderhoud en deels ongepland) naar 23,4 minuten in 2018 en in 2019 iets gedaald naar 22,9 minuten. De hoogte van de gemiddelde onderbreking kwam voor het grootste deel door de geplande onderbreking van de levering voor onderhoud bij een stijging van het aantal aansluitadressen. Het aantal storingen was in 2018 hoger dan het voorgaande boekjaar.

Deze stijging is deels administratief (geen clustering van klachten per voorval, maar registratie op individuele melding). In 2019 is het aantal storingen weer gedaald en lag dit aantal iets onder het aantal in 2017. 4. Rotterdam heeft in 2018 € 8,96 miljoen en in 2019 € 8,4 miljoen aan dividend ontvangen. De prognose van het dividend is licht dalend, maar voor de langere termijn stabiel.

Governance De raad van commissarissen van Evides bestaat uit vijf personen. Bij statutenwijziging is de gebonden voordracht door de GBE-aandeelhouders en de PZEM-aandeelhouders, ieder twee kandidaten, komen te vervallen. Deze wijziging van de governance is doorgevoerd op basis van extern advies.

Strategie De strategie van de onderneming is opgenomen in een beleidsplan voor de periode 2017-2021 en luidt als volgt: “Water is een vitale behoefte voor mens en bedrijf. Circa 2,5 miljoen inwoners in Zuidwest-Nederland vertrouwen op betrouwbaar drinkwater. De industrie in binnen- en buitenland rekent op innovatieve waterdiensten. Evides maakt water waardevol voor klanten, dat is waar Evides Waterbedrijf voor staat.” Met de industriewateractiviteiten wil Evides een gecontroleerde groei realiseren. De drinkwater- en industriewateractiviteiten versterken elkaar daarbij. Circulariteit is een belangrijk denkkader bij het realiseren van wateroplossingen. Evides werkt veilig en binnen de wettelijke kaders en doet dat maatschappelijk verantwoord. Vanuit de publieke taak realiseert Evides een maatschappelijk aanvaardbaar rendement. In het strategisch plan zijn zes pijlers benoemd: 1. Realiseren uitstekende waterkwaliteiten 2. Groeien industriewater 3. Waarmaken klantbeloften 4. Digitaliseren primaire processen 5. Werken in de toekomst 6. Verbinden met de omgeving

Investeringen Evides heeft voor € 97,5 mln. aan investeringen gepleegd in 2018. Van deze investeringen is € 7,5 mln. in software en dienovereenkomstig opgenomen onder immateriële vaste activa. De overige investeringen zijn in materiële vaste activa waaronder het onderhoud van het leidingnet en de bouw en renovatie van waterproductie-installaties, waaronder de verbetering van het Spaarbekken De Gijster. De totale investeringen in 2019 bedroegen € 114 mln. De toename van de investeringsuitgaven ten opzicht van 2018 is onder andere het gevolg van grote, incidentele projecten zoals de realisatie van de Centrale afvalwateringzuivering Botlek en het nieuwe innamepompstation Bergsche Maas.

Vooruitblik Naast de prioriteiten uit het strategisch bedrijfsplan zijn bescherming van de bron en duurzaamheid belangrijke prioriteiten. Voor 2020 e.v. verwacht Evides dat de WACC op drinkwater weer zal worden verlaagd met consequenties voor de winst en het dividend. Evides verwacht € 130 mln te investeren in 2020, waarmee de stijgende lijn in investeringsuitgaven doorzet. 2020 is het laatste jaar van de Strategische Koers 2017-2021. In 2020 zal Evides dan ook een nieuwe Strategische koers 2021-2025 opstellen. In 2020 zal Evides de drinkwatertarieven gelijk houden aan 2019. De verwachting is dat de consequenties van het Corona virus relatief beperkt zijn voor Evides.

GBE Evides bv & Evides nv Directie Evides nv De bezoldiging van de commissarissen is verhoogd door een wijziging van de wet (WNT2). De GBE-aandeelhouders hebben een voorstel ingediend en dit voorstel is overgenomen door de AvA Evides NV voor een ingroeiregeling van 3 jaren om zo de wettelijke verhoging gefaseerd door te voeren. De drinkwatersector valt onder de werking van de WNT. Het salaris van de algemeen directeur is op WNT1-niveau, waarvoor een overgangsregeling geldt. Naam (bedragen * €1.000)

Functie

Vast Variabel Emolumenten

A.M. Ottolini

Algemeen directeur

185

Uitgesteld variabel

Totaal 2019 22

Totaal 2018

218

227

Directie GBE De directie van GBE bestaat uit één persoon, de heer H.C.J. Roijers. Naam (bedragen * €1.000) H.C.J. Roijers

Functie

Vast

Directeur

Variabel Emolumenten 18

Uitgesteld variabel

Totaal Totaal 2019 2018 0 18 18

Raad van commissarissen De RvC van Evides bestaat uit vijf onafhankelijke personen, die worden benoemd door de Algemene Vergadering van Aandeelhouders op voordracht van de RvC. De ondernemingsraad heeft aanbevelingsrecht ten aanzien van één lid van de Rvc. De RvC kent een auditcommissie en een remuneratiecommissie. Gestreefd wordt naar een evenwichtige samenstelling binnen de RvC wat betreft de ervaring en affiniteit met de aard en cultuur van het bedrijf, alsmede mede met het Zeeuwse respectievelijk zuid- Hollandse gedeelte van het voorzieningsgebied, alsook naar de in de Wet Bestuur en Toezicht beoogde diversiteit met betrekking tot de man-vrouwverhouding. Naam (bedragen * €1.000)

Functie

A.G. Nijhof

Voorzitter

P.C. Hartog

Vice-voorzitter

G. Uytdewilligen

Vice-voorzitter

H.G. Bouwman

Lid

D.A. van Doom

Lid

C. Brandenburg

Lid

B.J. de Reu

Lid

Totaal 2019 Totaal 2018

Financieel Exploitatie Sinds 2012 is op basis van de Drinkwaterregulering een maximale vermogensvergoeding van kracht (WACC) voor de drinkwateractiviteiten. Het wettelijk kader bepaalt hiermee de maximale opslag voor vermogenskosten (rente en winst) die drinkwaterbedrijven mogen hanteren bij de vaststelling van de drinkwatertarieven. Voor 2019 bedroeg de WACC 3,4%. In 2019 heeft het door Evides Waterbedrijf behaalde rendement op de wettelijk drinkwateractiviteiten ongepland het wettelijke maximum met 0,1%, circa € 0,8 miljoen, overschreden. Deze overschrijding zal, conform de daartoe geldende wettelijke eisen, in de drinkwatertarieven voor 2021 worden gecompenseerd. Het nettoresultaat is met € 1,5 miljoen toegenomen ten opzichte van 2018. De bedrijfsopbrengsten zijn met € 7,2 miljoen toegenomen ten opzichte van 2018. Financiële positie De financiële positie van Evides is solide en robuust te noemen. De solvabiliteit op basis van de geconsolideerde balans bedraagt voor winstverdeling 43,1%. Na uitkering van het slotdividend 2019 bedraagt de solvabiliteit 41,8%, bij een doelsolvabiliteit van 39%. In 2017 hebben de aandeelhouders ingestemd met een gefaseerde verhoging van de doelsolvabiliteit naar 40% in 2021, om zo een solide basis te hebben om het toekomstig investeringsprogramma te financieren. Financieel overzicht Evides N.V. (Bedragen * € 1.000)

2019

2018

2017

Eigen vermogen

518.500

510.000

503.000

Vreemd vermogen

685.200

659.600

650.600

Totaal vermogen

1.203.700

1.169.600

1.153.600

Brutoresultaat

50.200

50.000

56.300

Nettoresultaat

43.900

42.400

47.300

GBE Evides bv & Evides nv Financieel overzicht Gemeenschappelijk Bezit Evides bv (Bedragen * € 1.000) Eigen vermogen

2019

2018

2017

259.432

255.219

251.711

Vreemd vermogen

Totaal vermogen

255.222

251.711

Gestort aandelenkapitaal

Gemeentelijke boekwaarde

848

Brutoresultaat

-27

-26

-40

Nettoresultaat

21.912

21.234

23.617

Dividend totaal

17.700

19.100

Uitgekeerd aan R'dam

8.956

10.250

Verstrekte financiering

Verstrekte subsidie

Risico’s De gemeente is meerderheidsaandeelhouder van de beherende vennootschap van Evides nv. De bv Gemeenschappelijk Bezit Evides is samen met PZEM voor 50% aandeelhouder van Evides nv. Daarom scoort de parameter eigenaarsbelang vrij laag. Vanwege dit indirecte aandeelhoudeelhoudersbelang is er een gemiddeld tot hoger risico waar te nemen bij de manier waarop directie en bestuur van die vennootschap functioneren. De governance scoort daarom vrij laag: omdat er goede relatie met de gemeente als meerderheidsaandeelhouder van de beherende vennootschap is, is er geen reden tot zorg bij de governance van Evides nv. De markt waarin Evides zich begeeft is wettelijk gereguleerd voor wat betreft het drinkwater. Voor het industriewater is dat anders, maar deze commerciële tak beslaat ongeveer 35% van de totale omzet. Qua flexibiliteit scoort Evides relatief laag: op de COVID-19-crisis zijn, voor zover dat nodig was, is adequaat gereageerd. Ten aanzien van de droogte van de afgelopen zomers is er geen duidelijke crisis ontstaan, anders dan bij andere waterbedrijven in Nederland. Op de algemene doelstelling tenslotte scoort Evides gemiddeld: enerzijds omdat Evides een wettelijke taak uitvoert en gebonden is aan zowel tariefstelling als aan de algemene publieke taak om voor voldoende drinkwater te zorgen.

Anderzijds omdat er ook voor 35% aan commerciële taak wordt uitgevoerd die niet per definitie binnen het publiek kader van de gemeente valt. Wel zorgt deze commerciële taak voor extra financieel rendement voor de betrokken gemeenten, dus de aandeelhouders.

Glazen Maas Infrastructuur bv & Glazen Maas Exploitatie bv Naam

Glazen Maas Infrastructuur bv en Glazen Maas Exploitatie bv

Bedrijfssector

Informatie- en Communicatie Technologie

Vestigingsplaats

Rotterdam

Jaar van deelneming

2013

Website

www.glazen-maas.nl

Belang Rotterdam

100,00%

Beschrijving Glazen Maas Infrastructuur bv en Glazen Maas Exploitatie bv zijn opgericht in februari 2013. Glazen Maas Infrastructuur bv. (Infra) houdt het eigendom van een Rotterdams glasvezelinfrastructuur en stelt deze voor gebruik beschikbaar aan Glazen Maas Exploitatie bv (Explo). Explo heeft alle werkzaamheden behorende bij de exploitatie van het netwerk uitbesteed aan een derde partij. Beide vennootschappen zijn voortgekomen uit de verzelfstandiging van de centrale glasvezelring van het gemeentelijke Glazen Maas-project. Bij de verzelfstandiging is gekozen voor volledig door de gemeente gehouden vennootschappen omdat het

behoud van een open netwerkstructuur als publiek belang is aangemerkt ten behoeve van innovatie en eventueel marktfalen.

Belangrijkste ontwikkelingen juli 2018 tot 2020 In 2018 heeft een evaluatie plaatsgevonden waarin is bekeken in hoeverre het aandeelhouderschap van de gemeente in Glazen Maas Infrastructuur en Glazen Maas Exploitatie van toegevoegde waarde zijn voor de borging van het publieke belang. Uit dat onderzoek komt naar voren dat de deelnemingen niet noodzakelijk zijn voor borging van het publieke belang en dat er geen sprake is van marktfalen. Het college heeft deze conclusie overgenomen. Ook heeft het college onderzoek laten uitvoeren naar mogelijke toekomstscenario’s voor Glazen Maas. Dit onderzoek is begin 2020 afgerond. Er zijn vier toekomstscenario’s denkbaar die variëren van volledig verkopen van Glazen Maas tot het (deels) binnen de gemeentelijke organisatie onderbrengen van de vennootschap. In alle gevallen eindigt het aandeelhouderschap van de gemeente. Het college zal naar verwachting eind 2020 besluiten over de toekomst van Glazen Maas. .

Glazen Maas Infrastructuur bv & Glazen Maas Exploitatie bv

Juridische status en eigendom Glazen Maas Infrastructuur en Glazen Maas Exploitatie zijn besloten vennootschappen. De gemeente Rotterdam is de enige eigenaar van beide vennootschappen. Glazen Maas Exploitatie heeft een overeenkomst met Glazen Maas Infrastructuur voor het exploiteren van het netwerk.

Publiek belang

Strategie De opzet van de Glazen Maas was om een open glasvezelnetwerk aan te bieden, waarbij afnemers van de glasvezel niet worden gedwongen om specifieke diensten van één van de bestaande grote commerciële aanbieders af te moeten nemen. Hier wordt echter maar beperkt gebruik van gemaakt.

Het publiek belang is in het door de gemeenteraad vastgestelde Beleidskader Verbonden partijen 20142018 als volgt geformuleerd waarbij de formulering voor Infra en voor Explo identiek is:

Investeringen

“Verdere stimulering van een open toegankelijke breedband markt met als gevolg stimulering van de kennisintensieve bedrijvigheid in”.

Vooruitblik

Voor het vaststellen van het publiek belang zijn de volgende KPI’s in het beleidskader geformuleerd: 1. 2.

Nettoresultaat (Infra én Explo); Aantal aansluitingen (Explo).

Scores 2019: • Infra: €14.526,- negatief (2018: €13.913,- negatief). • Explo: €5.646,- negatief (2018: €7.582,- positief); • ultimo 2019 zijn er 42 aansluitingen (ultimo 2018: 54 aansluitingen).

Glazen Maas heeft sinds medio 2018 geen investeringen gedaan die aan de aandeelhouder zijn voorgelegd. In september 2017 heeft het college besloten om de borging van het publiek belang met het aandeelhouderschap in Glazen Maas nader te onderzoeken. In 2018 is dit onderzoek verricht door de Rebel Group. Samengevat is de conclusie van Rebel Group dat er geen sprake (meer) is van een publiek belang dat gediend wordt met het aandeelhouderschap, maar dat er wel een groot onbenut potentieel is. Begin 2020 heeft een vervolgonderzoek plaatsgevonden waarin scenario’s voor de herpositionering van Glazen Maas zijn onderzocht. De resultaten hiervan zullen worden gebruikt om een keuze te maken over de toekomst van Glazen Maas, nadat de deelneming in de vennootschappen is beëindigd.

Glazen Maas Infrastructuur bv & Glazen Maas Exploitatie bv Governance Glazen Maas Infrastructuur en Exploitatie hebben een bestuur. Beide vennootschappen hebben geen raad van commissarissen. Raad van bestuur Het bestuur van Glazen Maas Infrastructuur en Exploitatie bestaat uit twee personen. Beide bestuurders zijn (voormalig) ambtenaren van de gemeente Rotterdam. Zij ontvangen voor hun werkzaamheden geen vergoeding. Vast

Variabel

Totaal 2019

Pensioen

Totaal 2018

Naam (bedragen x €1.000)

Functie

F.J. Vieveen

Bestuurder

N.W. van den Berg

Bestuurder

Financieel Exploitatie Glazen Maas Infrastructuur heeft in 2019 een nettoverlies van €14.526 geboekt. De omzet van Glazen Maas Infrastructuur bestaat alleen uit de gebruiksvergoeding die aan Glazen Maas Exploitatie in rekening wordt gebracht. Deze bedroeg €35.000 in 2019. Het negatieve resultaat hangt samen met hogere afschrijvingskosten en gestegen netwerkkosten (zoals niet verhaalbare schades en verleggingen). Het verlies is €1.613 groter dan in 2018. In 2019 heeft Glazen Maas Exploitatie, dat de exploitatie van het glasvezelnet uitvoert, een omzet van €174.120 gerealiseerd. De omzet is stabiel. Glazen Maas Exploitatie noteert een verlies van €5.646 in 2019. Het resultaat is licht verbeterd ten opzichte van 2018, vooral doordat de verkoopkosten zijn gedaald. Het aantal contracten van Glazen Maas Exploitatie is met twaalf gedaald naar 42. Niet alle aanvragen kunnen worden omgezet in een daadwerkelijke aansluiting vanwege de beperkte fijnmazigheid van het netwerk van Glazen Maas. Glazen Maas Infrastructuur en Glazen Maas Exploitatie keren geen dividend uit aan de aandeelhouder. Financiële positie Het eigen vermogen van Glazen Maas Infrastructuur bedroeg €421.071 eind 2019 (2018: €435.597). De liquiditeitspositie van de vennootschap is goed. De current ratio (vlottende activa/kortlopende schulden) bedraagt 72,4.

De solvabiliteitsratio (eigen vermogen/totaal vermogen) van Glazen Maas Infrastructuur bedraagt 100%. Glazen Maas Exploitatie heeft een positief eigen vermogen van €45.618. De current ratio van deze vennootschap bedraagt 1,75. De solvabiliteitsratio is 44%.

Financieel overzicht Glazen Maas Infrastructuur (Bedragen * € 1.000) Eigen vermogen Vreemd vermogen Totaal vermogen Gestort aandelenkapitaal Gemeentelijke boekwaarde Brutoresultaat Nettoresultaat Dividend totaal Uitgekeerd aan R'dam Verstrekte financiering Verstrekte subsidie

2019 421 2 423 125 125 -15 -15 0 0 0 0

2018 436 2 438 125 125 -18 -14 0 0 0 0

2017 450 3 453 125 125 -28 -21 0 0 0 0

Glazen Maas Infrastructuur bv & Glazen Maas Exploitatie bv Glazen Maas Exploitatie (Bedragen * € 1.000) Eigen vermogen Vreemd vermogen Totaal vermogen Gestort aandelenkapitaal Gemeentelijke boekwaarde Brutoresultaat Nettoresultaat Dividend totaal Uitgekeerd aan R'dam Verstrekte financiering Verstrekte subsidie

2019 45.618 58.215 103.833 25.000 25.000 -5.937 -5.646

2018 51.264 61.657 112.921 25.000 25.000 -8.209 -7.582

2017 58.846 67.146 125.992 25.000 25.000 11.160 8.798

Risico’s Het voornaamste risico dat naar voren komt bij Glazen Maas ligt op het gebied van governance. De directie bestaat uit (voormalig) ambtenaren (onbezoldigd). Dat is in strijd met het Beleidskader Verbonden Partijen & Governance Samenwerkingsrelaties. De reden hiervoor is dat de belangen van de vennootschap en de belangen van de gemeente niet per definitie hetzelfde zijn. Tot lastige situaties heeft dat bij Glazen Maas tot nu toe overigens nog niet geleid. Verder vindt er weinig overleg tussen Glazen Maas en de gemeente plaats. Dit is overigens niet te feiten aan de vennootschap, maar hangt vooral samen met de wijze waarop de aandeelhoudersrol wordt ingevuld. De beperkte invulling van de aandeelhoudersrol leidt ertoe dat de gemeente haar aandeelhoudersbevoegdheden niet volledig benut. Er zijn ook een aantal operationele risico’s bij Glazen Maas. De Glazen Maas is in afwachting van een besluit van de aandeelhouder over de toekomstige positionering, waardoor weinig marketing ingezet wordt en alleen het hoognodige investeert in het netwerk. Daardoor is het aantal aansluitingen teruggelopen. Gesprekken om de Glazen Maas samen te voegen met andere eigen glasvezelnetwerken van de gemeente hebben niet tot resultaat geleid.

Ook het gebruik van de Glazen Maas als onderdeel van de aanbesteding van Intranet Rotterdam 4 heeft ondanks onderlinge afstemming niet geleid tot een substantieel aantal aansluitingen.

Havenbedrijf Rotterdam nv

Vestigingsplaats

Havenbedrijf Rotterdam nv Onroerend goed en vervoer & opslag Rotterdam

Jaar van deelneming

2004

Website

www.portofrotterdam.com

Belang Rotterdam

70,83%

Naam Bedrijfssector

Beschrijving De haven van Rotterdam is verreweg de grootste zeehaven van Europa. De totale overslag bedroeg zowel in 2018 als in 2019 469 miljoen ton. De haven biedt direct en indirect werk aan 385.000 mensen en draagt voor 6,2% bij aan het Nederlandse bruto binnenlands product. Doelstelling van Havenbedrijf Rotterdam nv. (HbR) is het (doen) uitoefenen van het havenbedrijf en in dat kader de positie van het Rotterdamse haven- en industriecomplex in Europees perspectief zowel op de korte als op de lange termijn te versterken. Onderdeel hiervan zijn: 1) de bevordering van een effectieve, veilige en efficiënte afhandeling van het scheepvaartverkeer en het zorg dragen voor nautische en maritieme orde en veiligheid, alsmede het optreden als bevoegde havenautoriteit in het Rotterdamse havengebied. 2) de ontwikkeling, aanleg, beheer en exploitatie van het haven- en industriegebied in Rotterdam, in de ruimste zin van het woord.

Belangrijkste ontwikkelingen juli 2018 tot 2020 Hoewel de overslag qua totaal volume stabiel bleef en een historisch record bereikte, werd in de overslag van containers in de tweede helft van 2019 een daling in de wereldhandel merkbaar die de vooruitzichten voor 2020 onzeker maakten. Opmerkelijke ontwikkelingen in 2019 waren de daling in de kolenoverslag (- 14,8%), gedeeltelijk veroorzaakt door onderhoud aan de Maasvlaktecentrales, en de daling in de overslag van minerale olieproducten met 12,2%, voornamelijk veroorzaakt door minder handel in stookolie. Stookolie liet ook in 2017 al een forse daling van vergelijkbare omvang zien. In beide segmenten werden de effecten van de energietransitie merkbaar. Tegelijkertijd steeg de overslag van LNG in 2019 met 36,6% en die van biomassa met 62,8%, maar in volume gemeten vormden deze goederenstromen slechts 1,7% van de totale overslag. Qua volume zijn containers (153 miljoen ton) en ruwe olie (104 miljoen ton) de belangrijkste goederensoorten. De overslag hiervan steeg in 2019 met 2,5% respectievelijk 3,9%.

Havenbedrijf Rotterdam nv Juridische status en eigendom HbR is een naamloze vennootschap waarin de gemeente Rotterdam 70,83% en de Staat der Nederlanden 29,17% van het aandelenkapitaal houdt. Er zijn 900.000.000 aandelen uitgegeven van elk €1 nominaal, waarvan de gemeente Rotterdam 637.500.000 aandelen in bezit heeft. HbR is 100% eigenaar van de Mainport Holding Rotterdam N.V. (MHR) waarin de deelnemingen van HbR zijn ondergebracht. Via MHR houdt HbR ook belangen in de havens van Sohar (Oman) en Pecém (Brazilië).

Publiek belang Het publieke kader voor de ontwikkeling van de haven is vastgelegd in de Havenvisie, waarvan een herijkte versie op 28 november 2019 werd vastgesteld door de Rotterdamse gemeenteraad. Voor het vaststellen van het publiek belang is in het Beleidskader Verbonden Partijen 2014-2018 de ontwikkeling van het marktaandeel in de Hamburg – Le Havre range als belangrijkste kpi geformuleerd. Het marktaandeel in de Hamburg – Le Havre range vertoonde de laatste jaren een licht dalende trend en kwam in 2019 (tot en met derde kwartaal) uit op 36,4%. In 2015 was dit nog 38,0%. HbR heeft zich sindsdien ten aanzien van de haven gecommitteerd aan de internationale doelstelling om 49% CO2 reductie in 2030 te bereiken ten opzichte van 1990 en om klimaat-neutraal te zijn in 2050. De CO2 uitstoot in Rotterdam (29 Mton in 2019) werd voor iets meer dan de helft veroorzaakt door de industrie (15Mton) en voor een ander belangrijk deel door de energiesector (11 Mton). HbR werkt samen met bedrijven aan een reeks projecten met als doel om tot en met 2023 3,5 tot 6 Mton CO2-reductie in de haven te halen. Deze en andere transitie-doelstellingen zullen een belangrijke plek krijgen in de Ondernemingsstrategie voor de jaren 2020-2024. In december 2019 presenteerde HbR een eerste concept-versie van de Ondernemingsstrategie aan de aandeelhouders.

De aandeelhouders zullen deze in 2020 moeten vaststellen, inclusief de kpi’s voor de nieuwe strategische doelstellingen.

Governance Op Havenbedrijf Rotterdam is het verlichte structuurregime van toepassing. Dit houdt in dat de aandeelhoudersvergadering de directie kan benoemen, schorsen en ontslaan. Andere statutaire bevoegdheden hebben betrekking op het benoemen en ontslaan van de commissarissen van de vennootschap en het (boven bepaalde drempelbedragen) goedkeuren van investeringen, het aangaan en verstrekken van leningen, en het aangaan en afstoten van deelnemingen. Ook stellen de aandeelhouders de Ondernemingsstrategie vast. Deze aandeelhoudersbevoegdheden worden uitgeoefend in ‘joint control’ met de medeaandeelhouder, de Staat der Nederlanden, vertegenwoordigd door de minister van Financiën. De ambtelijke aandeelhouderscommissie voert overleg met de directie en komt tenminste vier maal per jaar vast bijeen. Naast de besluiten die worden genomen in de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders worden de meeste besluiten buiten vergadering genomen via een schriftelijke procedure na een B&W besluit.

Investeringen HbR investeerde in 2018 en 2019 voornamelijk in verbetering van de logistieke keten. De belangrijkste projecten waren de aanleg van het Theemswegtracé, waarmee het capaciteitsknelpunt van de Calandspoorbrug zal worden opgeheven, en de Container Exchange Route, die een betere uitwisseling van containers tussen de terminals op de Maasvlakte mogelijk maakt. Ook werd in 2019 een verdieping van de Nieuwe Waterweg en de Botlek gerealiseerd. Strategisch belangrijke projecten hebben betrekking op de energietransitie en de digitalisering van de logistieke keten. In dat verband werden ook belangrijke toekomstige projecten voorbereid, zoals het project Porthos, dat voorziet in de afvang en ondergrondse opslag van CO2. In 2019 werd voor 46,3% geïnvesteerd in klantgebonden infrastructuur, voor 44,9% in publieke infrastructuur en 8,8% ging naar bedrijfsmiddelen.

Deelnemingen Eind augustus 2018 gaven de aandeelhouders van HbR goedkeuring aan een investering van € 75 miljoen in de haven van Pecém in Brazilië, waarmee HbR een belang van 30% in deze haven verkreeg. De aandelen van HbR in Porto Central (Brazilië) werden daarentegen eind 2018 verkocht. In 2019 werd er voor € 13,4 miljoen kapitaal gestort in Rotterdamse deelnemingen. De belangrijkste kapitaalstortingen betroffen (in omvang aflopend): Nextlogic, Rotterdam Port Fund, Pronto, Portshuttle en Portbase.

Vooruitblik Op basis van vier doorgerekende scenario’s concludeert HbR dat de totale groei van de bestaande goederenstromen tot 2040 minder snel zal gaan dan in het verleden werd verwacht. Door haar schaal en de concentratie van industrieën speelt de Rotterdamse haven een grote rol in de nationale en internationale energie- en grondstoffentransitie. Door de diversiteit van activiteiten heeft de haven van Rotterdam een goede uitgangspositie, maar de toekomstige concurrentiepositie zal in hoge mate worden bepaald door het succes van de verduurzaming van het energiegebruik en de vernieuwing van het grond- en brandstoffensysteem. Ook is de verbetering van de efficiënte van logistieke ketens door o.a. digitalisering steeds belangrijker voor het behoud van de concurrentiepositie van Rotterdam in de Hamburg – Le Havre range.

Havenbedrijf Rotterdam nv Governance (vervolg) Havenbedrijf Rotterdam N.V. valt niet onder de Wet Normering Topinkoms (WNT). In mei 2019 werd een herijkt beloningsbeleid door de AvA vastgeteld. De belangrijkste wijziging was een beperking van de contractperiode tot de benoemingsperiode van vier jaar. Indien na een benoemingsperiode geen herbenoeming plaatsvindt dan eindigt de arbeidsovereenkomst van rechtswege en wordt geen vertrekvergoeding toegekend. Bij een herbenoeming volgt een nieuw contract van vier jaar. Een andere wijziging was een lichte verlaging van het maximumsalaris jaarsalaris van nieuw aan te stellen bestuurders met 1,94%. Raad van Bestuur Havenbedrijf Rotterdam N.V. heeft een Algemene directie (Adir) van drie leden. President-directeur sinds 1 januari 2014 is dhr. Castelein. De functie van directeur Infrastructuur en Maritieme Zaken (COO) werd in de verslagperiode bekleed door de heer Paul. De directeur Financiën en Informatievoorziening (CFO), dhr. Smits, werd per 1 juni 2019 opgevolgd door mw. De Leeuw. Naam (Bedragen * € 1.000) A.S. Castelein R. Paul V.D.I.V. de Leeuw P.R.J.M. Smits

Functie Presidentdirecteur COO CFO CFO

Vast

Variabel Pensioen Emolumenten

Uitgesteld Totaal Totaal Totaal variabel 2019 2018 2017

405

590

561

568

323 139 133

50 22 0

68 12 28

16 8 6

0 0 0

468 186 171

447 0 440

457 0 451

Raad van commissarissen HbR heeft een Raad van commissarissen (RvC) van vijf leden. Sinds 1 januari 2018 is mw. Maes voorzitter van de RvC. De heer Van Benten werd per 1 september 2018 benoemd als nieuw lid van de RvC in de vacature van de heer Van Slobbe. In de vacature van de heer Sondag, die in mei 2018 zijn functie neerlegde vanwege zijn benoeming als directievoorzitter van Eneco, kon tot diens terugkeer in 2020 niet worden voorzien. Naam

Functie

Totaal 2019 Totaal 2018 Totaal 2017

M.H. Maes

Voorzitter

38.276

37.524

33.935

R. Frohn

Lid

32.808

32.163

31.530

I.D. Thijssen

Lid

38.276

33.959

10562

L.M. Sondag (tot 31 mei 2018)

Lid

15.557

22815

W.F. van Benten (vanaf 1 september 2018)

Lid

32.808

10.774

Financieel Exploitatie De belangrijkste opbrengsten van HbR bestaan uit zeehavengelden en inkomsten uit contracten. Contractopbrengsten hebben betrekking op huur, erfpacht en kadegelden. Van de totale bedrijfsopbrengsten in 2019 (€ 707 miljoen) was € 290 miljoen afkomstig uit zeehavengelden en € 365 miljoen uit contractopbrengsten. De inkomsten uit zeehavengeld stegen in 2019 ondanks de stabiele overslag met 0,7% vanwege een positief prijseffect. De netto omzet van HbR daalde van € 676 miljoen 2018 naar 670 miljoen in 2019. De daling wordt verklaard doordat in 2018 een nagekomen contractopbrengst werd verantwoord inzake een prijsherziening met terugwerkende kracht. De bruto investeringen in materiële vaste activa bedroegen € in 2019 € 324,9 miljoen (2018: € 318,8 miljoen). Door de groei van de investeringen namen ook de afschrijvingen toe van € 146 miljoen naar € 153 miljoen. Het nettoresultaat voor belastingen daalde in totaal van € 254,1 miljoen in 2018 naar € 241 miljoen in 2019. Financiële positie Het balanstotaal van HbR nam toe van € 5,4 miljard ultimo 2018 naar € 5,5 miljard ultimo 2019. Deze toename is vrijwel volledig toe te schrijven aan de groei van de overige reserves. Over 2019 werd aan de gemeente Rotterdam € 69,7 miljoen aan dividend uitgekeerd, waarvan € 54 miljoen regulier dividend en € 15,7 miljoen extra dividend op grond van de afspraken uit 2013.

Ten opzichte van 2018 werd een indexatie van 2% toegepast. Het totaal uit te keren dividend aan beide aandeelhouders bedroeg € 98,5 miljoen. Ratio’s De financiële ratio’s van HbR zijn de laatste jaren stabiel. De solvabiliteitsratio bedroeg ultimo 2019 72%. Dit getal is na 2017 gestegen omdat toen de VPb-plicht werd ingevoerd en sindsdien de belastinglatentie bij het eigen vermogen wordt gerekend. Zonder deze post zou de solvabiliteit 63% bedragen, nagenoeg ongewijzigd sinds 2015. De verhouding tussen netto schuld en EBITDA bedraagt in 2019, evenals in 2018, 2,1. De current ratio (vlottende activa gedeeld door kortlopende schuld) steeg van 1,38 in 2018 naar 1,64 in 2019. Een verhouding van 1,5 is gebruikelijk voor gezonde ondernemingen.

Havenbedrijf Rotterdam nv Financieel overzicht (Bedragen * € 1.000)

2019

2018

2017

Eigen vermogen

3.955.321

3.810.430

2.686.233

Vreemd vermogen

1.569.037

1.612.429

1.637.661

Totaal vermogen

5.524.358

5.422.859

4.323.894

Gestort aandelenkapitaal

637.500

Gemeentelijke boekwaarde

327.144

Brutoresultaat

280.006

293.084

303.223

Nettoresultaat

238.860

1.215.323

186.981

Dividend totaal

98.458

96.473

94.635

Uitgekeerd aan R'dam

69.741

68.335

67.033

Verstrekte financiering

Verstrekte subsidie

Risico’s Haven en stad zijn in Rotterdam van oudsher sterk met elkaar verbonden en een groot deel van de Rotterdamse economie is afhankelijk van de haven. De deelneming in Havenbedrijf Rotterdam is zodoende van groot belang voor het bereiken van veel Rotterdamse gemeentelijke beleidsdoelstellingen. Deze factor krijgt daardoor een hoge score toegekend. Het havengebied beslaat bijna 40% van de oppervlakte van de gemeente, waarvan de helft uit haventerreinen bestaat die aan HbR in eeuwigdurende erfpacht zijn uitgegeven. Met bijna 71% van de aandelen in gemeentelijke handen en gezamenlijke zeggenschap met de Staat is het eigenaarsbelang van de gemeente in deze deelneming groot. De beleidsmatige relaties worden op tal van manieren vormgegeven, het publieke kader voor de ontwikkeling van de haven wordt in de door de gemeenteraad vastgestelde Havenvisie vormgegeven. Complementair hieraan is het beheer van de deelneming vastgelegd in een stevige governance. Op het gebied van de control zijn de risico’s navenant gering. De inkomstenstromen, contractopbrengsten en havengelden, zijn stabiel en relatief weinig gevoelig voor economische turbulentie. De vermogenspositie is eerder te ruim dan te krap bemeten en biedt voldoende buffers om eventuele tegenslagen op te vangen.

Multidiensten Rotterdam bv

Vestigingsplaats

Multidiensten Rotterdam bv Personele dienstverlening Rotterdam

Jaar van deelneming

1995

Website

Belang Rotterdam

100%

Naam Bedrijfssector

Beschrijving De gemeente bezit 100% van de aandelen van de houdstermaatschappij (holding) MultiDiensten Rotterdam bv (hierna: MDR). Het door de gemeente gestorte aandelenkapitaal bedraagt €18.151. Als holding is MDR vervolgens 100% aandeelhouder van de dochter- en werkmaatschappij Ro!Entree bv (verwerking telefonie gemeentelijk servicenummer 14010). De doelstelling van MDR is om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt te activeren en te ontwikkelen om zo hun kansen c.q. mogelijkheden op de arbeidsmarkt te vergroten. Die activering vindt hoofdzakelijk plaats via activiteiten van haar dochtermaatschappij Ro!Entree, waar in het eigen callcenter medewerkers met een relatieve afstand tot de arbeidsmarkt vragen, klachten en verzoeken van Rotterdamse burgers verwerken (14010).

Bij Ro!Entree zijn in 2018 136 starters ingestroomd, waarvan 95 via het gemeentelijke beleidscluster Werk & Inkomen. Daarvan is ca 60 % (2017: 55%) doorgestroomd naar een 2e en 3e contract en ca 50 % heeft na het 3e contract aansluitend werk gevonden (2017: 65%).

Juridische status en eigendom MDR is een Besloten Vennootschap (B.V.) waarvan de gemeente de oprichter en enig (100%) aandeelhouder is. Het door de gemeente Rotterdam, gestorte aandelenkapitaal betreft €18.151.

Publiek belang Er is door de gemeenteraad geen publiek belang vastgesteld voor MDR. Wel monitort de gemeente als aandeelhouder nadrukkelijk op het publiek belang, namelijk het activeren van burgers via ene baan bij Ro!Entree om hun kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Een belangrijke indicator is bijvoorbeeld hoeveel werknemers van Ro-Entree doorstomen naar een baan buiten de holding. Er zijn door de gemeenteraad geen KPI’s vastgesteld voor MDR.

Belangrijkste ontwikkelingen juli 2018 tot 2020 In de holding MDR vinden geen activiteiten plaats. Ro!Entree is door de overdracht van OMR BV de enige werkmaatschappij van de holding MDR waarbinnen activiteiten plaatsvinden. Telefonische dienstverlening via het algemene nummer 14010 blijft de kernactiviteit. Ro!Entree presenteert een stabiele ontwikkeling van het aantal calls. Zo heeft Ro!Entree in 2018 ca. 1,335 mln. calls verwerkt voor Rotterdamse burgers en bedrijven. Dit is circa 3% minder dan in 2017. In relatie tot het publieke belang is met name de in- en doorstroom relevant. Ook in 2018 heeft Ro!Entree BV de werkgelegenheidsdoelstelling verder vormgegeven in samenwerking met marktpartijen en met ondersteuning van het Werkgevers Servicepunt Rijnmond (WSPR).

Strategie De deelneming heeft – mede gegeven haar relatief beperkte omvang - geen formeel vastgestelde ondernemingsstrategie. Er spelen echter wel een tweetal belangrijke ontwikkelingen waar MDR op wenst te anticiperen. De verdere digitalisering en verbreding van gemeentelijke producten en diensten die worden aangeboden aan de Rotterdamse burger heeft als gevolg dat dienstverlening naar de burger toe veelzijdiger en complexer wordt. Dit betekent dat er voldoende en gekwalificeerd personeel bij MDR werkzaam moet zijn om hier adequaat op in te spelen. Echter, de tweede relevante ontwikkeling is dat het in de huidige conjunctuur en de krappe arbeidsmarkt het juist een lastige opgave is geworden om voldoende geschikt personeel in te laten stromen. Dit betekent dat het management en het bestuur van de vennootschap een onderzoek zijn gestart in welke mate het bedrijfsmodel van MDR toekomstbestendig is en de gemeente wel voornoemde twee ontwikkelingen kordaat zou kunnen inspelen. De uitkomsten worden in de loop van 2020 verwacht.

Multidiensten Rotterdam bv Investeringen Er is geen sprake van significante investeringen in de verslagperiode.

Governance

Vooruitblik

OMR bv zal in 2021 de benodigde activiteiten verrichten die nodig zijn om een De statutaire directie (het bestuur) formeel besluit aan de aandeelhouder voor te leggen over de toekomst van de van MDR wordt, bij wijze van vennootschap. Dat betreft onder meer een wijziging van de governance. uitzondering zoals genoemd in het Beleidskader verbonden partijen en governance samenwerkingsrelaties, gevormd door drie ambtenaren van de gemeente Rotterdam. De deelneming heeft gegeven haar omvang geen RvC. De directie is onbezoldigd.

Raad van bestuur/directie (€)

Functie

Vast

Variabel

Pensioen

Emolum enten

Uitgesteld variabel

Totaal 2019

Totaal 2018

A.M.C. De Rotte

Directeur

R.W.J. Schalkwijk

Directeur

R.C. Den Haak

Directeur

Financieel overzicht Het exploitatiesaldo van de vennootschap bedroeg over 2019 € -27.000 (2018: € 596.000). (€ )

2019

2018

Eigen vermogen Vreemd vermogen

1.249.000 1.785.000

4.571.000 1.114.000

Totaal vermogen

3.034.000

5.685.000

18.151

Brutoresultaat

-27.000

596.000

Nettoresultaat

-27.000

596.000

Dividend totaal

1.000.000

Uitgekeerd aan R'dam

1.000.000

Verstrekte financiering

Verstrekte subsidie

Gestort aandelenkapitaal Gemeentelijke boekwaarde

Risico’s Op de parameters directie, eigenaarsbelang, control en omgeving zijn weinig risico’s te onderkennen. Het call center van de gemeente Rotterdam is als een basisvoorziening te zien. Qua governance kan opgemerkt worden dat gelet op het feit dat ambtenaren als bestuurders zijn aangesteld, dit niet tijdelijk zal zijn. Het is op termijn te bezien of er niet, al dan niet deels, een onafhankelijk bestuur zou moeten worden aangesteld.

Ontwikkelingsmaatschappij Rotterdam bv Naam

OMR bv

Bedrijfssector

Sociale werkvoorziening

Vestigingsplaats

Rotterdam

Jaar van deelneming

2018

Juridische status en eigendom

Website

www.magis.nu

Belang Rotterdam

100%

OMR is een Besloten Vennootschap (B.V.) waarvan de gemeente de oprichter en enig (100%) aandeelhouder is. Het door de gemeente Rotterdam, gestorte aandelenkapitaal betreft €18.151.

Beschrijving OMR bv (handelend onder de naam Magis010) had circa 100 personen in dienst die in 2018 waren overgekomen vanuit Facilicom/Magis010. Per 1 juli 2020 zijn deze medewerkers in gemeentelijke dienst getreden bij het organisatieonderdeel Rotterdam Inclusief van cluster W&I.

Publiek belang Met de overgang van de medewerkers naar Rotterdam Inclusief is deze vennootschap niet meer nodig voor het realiseren van een publiek belang. Er zijn door de gemeenteraad geen KPI’s vastgesteld voor OMR B.V.

Belangrijkste ontwikkelingen juli 2018 tot 2020 In januari 2020 heeft B&W besloten dat het niet wenselijk was OMR bv zelfstandig verder te ontwikkelen, maar dat het beter was om de activiteiten te integreren en harmoniseren in het organisatieonderdeel Rotterdam Inclusief van cluster W&I. Per 1 juli 2020 zijn de medewerkers in gemeentelijke dienst. Vanwege dit besluit zal OMR bv in haar huidige vorm op termijn verdwijnen. Liquidatie van OMR B.V. is om die reden op termijn nadrukkelijk een optie. Als gevolg van de corona-crisis heeft OMR bv. een omzetverlies van € 2,8 mln geleden. De omzet is sterk teruggelopen door de tijdelijke sluiting van kringloopwinkels, het wegvallen van inkomsten uit schoonmaakwerkzaamheden bij evenementen en het aanbieden van werkervaringsplaatsen. OMR bv heeft vanwege dit omzetverlies een NOW-bijdrage van €549.000 bij de Rijksoverheid aangevraagd.

Strategie Vanwege het besluit van de gemeente Rotterdam om alle werknemers OMR in gemeentelijke dienst te nemen zal OMR in haar huidige vorm verdwijnen.

Investeringen Vanwege de aard van de werkzaamheden is OMR niet kapitaalintensief. Er is geen sprake van significante investeringen in de verslagperiode.

Ontwikkelingsmaatschappij Rotterdam bv Governance De statutaire directie (het bestuur) van OMR wordt, bij wijze van uitzondering zoals genoemd in het Beleidskader verbonden partijen en governance samenwerkingsrelaties, gevormd door twee ambtenaren van de gemeente Rotterdam. In april 2020 is vanwege zwangerschapsverlof van één van de directieleden, de directie tijdelijk uitgebreid naar drie ambtenaren.

Vooruitblik OMR bv zal de benodigde activiteiten verrichten die nodig zijn om een formeel besluit aan de aandeelhouder voor te leggen over de toekomst van de vennootschap, waaronder opheffing.

De deelnemingen heeft gegeven haar omvang geen RvC. De directie is onbezoldigd.

Raad van bestuur/directie (€)

Functie

Vast

Variabel

Pensioen

Emolumenten

Uitgesteld variabel

Totaal 2019

Totaal 2018

M.C. Aarts Schagen

Directeur

W.L.M. de Winter - Capota

Directeur

A. Mark

Directeur (apr – sep 2020)

Financieel overzicht Het exploitatiesaldo van het fonds bedroeg over 2019 € 0 (2018: € 0). Dit neutrale resultaat is tot stand gekomen omdat de exploitatietekorten van de vennootschap aangezuiverd zijn door de gemeente vanuit het taakveld Begeleide Participatie. (€ )

2019

2018

Eigen vermogen Vreemd vermogen

0 2.083.000

0 2.197.000

Totaal vermogen

2.083.000

2.197.000

Gestort aandelenkapitaal

18.151

Gemeentelijke boekwaarde

Brutoresultaat

Nettoresultaat

Dividend totaal

Uitgekeerd aan R'dam

Verstrekte financiering

Verstrekte subsidie

Risico’s De vennootschap bevindt zich in een de afbouwfase waarin op een zorgvuldige wijze haar activiteiten en juridische verplichtingen afgebouwd dienen te worden, onder andere door overdracht aan de gemeente.

RET N.V.

Bedrijfssector

Rotterdamse Elektrische Tram nv Financiële holdings

Vestigingsplaats

Rotterdam

Jaar van deelneming

2007

Website

www.ret.nl

Belang Rotterdam

99,8%

Naam

Beschrijving RET exploiteert bus, tram en metro en vervoer over water in de Rotterdamse regio. Concessieverlener is de MRDH. RET Infrastructuur is een werkmaatschappij binnen RET. RET Infrastructuur beheert en onderhoudt de voertuigen, rails, wissels, bovenleiding, de stations en de gebouwen en geeft die in gebruik aan de exploitant.

Belangrijkste ontwikkelingen juli 2018 tot 2020 In september 2019 is de Hoekse Lijn in gebruik genomen; op 1 november was de feestelijke opening. De reizigersaantallen op de Hoekse Lijn zijn boven verwachting goed. De nachtmetro en de weekendmetro blijken ook dit jaar een groot succes. Mede door de Hoekse lijn nam het aantal reizigerskilometers toe. Eind 2019 is RET gestart met de nieuwe busconcessie. De bus is vanaf nu ‘cashless’. Met de invoering van de

concessie zijn op een aantal lijnen ook zero-emissie bussen in gebruik genomen. Daarvoor heeft RET ook moeten investeren in de aanleg van de benodigde laadinfrastructuur. RET heeft verder een nieuw, groener energiecontract afgesloten. Zo heeft RET, grootverbruiker van energie, belangrijke stappen gezet op het gebied van duurzaamheid. Aan de Kleiweg is daarnaast een nieuwe werkplaats in gebruik genomen. Hiermee heeft RET een impuls is gegeven aan de efficiency van het onderhoud en innovatie. Het personeelsbestand van RET vergrijst. Bovendien moeten RET’ers langer doorwerken vanwege stapsgewijze verhoging van de AOW-leeftijd. Het ziekteverzuim neemt onder andere hierdoor verder toe. Op 18 maart en 25 mei 2020 heeft het personeel gestaakt voor de bevriezing van de pensioenleeftijd voor zware beroepen op 66 jaar. RET heeft in 2019 gewerkt aan een nieuw bedrijfsplan met de naam 'De Perfecte Reis'. De invoering per 1 januari 2020 van de nieuwe topstructuur is voorbereid. Dit is één van de hoekstenen van het bedrijfsplan. De topstructuur is gericht op versterking van de operatie en bundeling van de strategische kracht.

RET N.V. Juridische status en eigendom RET nv is een naamloze vennootschap. De gemeente Rotterdam bezit alle 599 gewone aandelen. MRDH is ook aandeelhouder en is in het bezit van één bijzonder aandeel (golden share). RET heeft een aantal dochterondernemingen, RET Bus B.V., RET De verzelfstandiging van de RET werd bij wet gevorderd (Wet Personenvervoer 2000 in relatie tot openbare aanbesteding vervoersconcessies). Daarbij is het economisch eigendom van de infrastructuur in een aparte vennootschap ondergebracht, vanwege het publieke belang van de OV-infrastructuur. RET Infrastructuur B.V. is een besloten vennootschap.

Publiek belang Het publieke belang van RET betreft een betrouwbaar, veilig en optimaal uitgevoerd (bereikbaar, tijdig) openbaar vervoer met een hoge kwaliteitsbeoordeling door de reiziger. Voor het vaststellen van het publiek belang zijn de KPI’s geformuleerd. Hieronder bespreken we de belangrijkste prestaties in 2019. Scores 2019: Exploitatie Het aantal reizigerskilometers steeg met 2,8%. Vooral de metro droeg aan deze groei bij, in het bijzonder de Hoekse Lijn. Het rendement van RET ligt boven de begroting, ondanks de bijdrage die RET heeft moeten doen om dochteronderneming RMC uit de financiële problemen te helpen. De klanttevredenheid steeg met 0,1 à 0,2 naar 7,8 (bus), 7,9 (metro) en 8.0 (tram) en is daarmee over het geheel genomen op het streefniveau uitgekomen, op onderdelen ligt de tevredenheid onder de gestelde norm. Het ziekteverzuim steeg van 7.9% naar 8.3%. Infra De investeringen in beheer en onderhoud van de OV-infrastructuur en de railvoertuigen zijn volgens de voorwaarden van MRDH uitgevoerd Het aantal verstoringen nam sterk toe. Dat komt vooral door de verouderde busvloot

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=RotterdamRaad&id=9d85e1f2-aace-4a9a-aa34-7144e02ff9e5