20260408- Notulen van de raadsvergadering van 8 april 2026

De komende periode, de komende jaren is het wat ons betreft ook echt belangrijk dat we blijven werken aan het betrekken van de Rotterdammer bij de lokale politiek. De stijgende lijn heeft plaatsgevonden, zij het niet al te veel, maar toch een beetje. Dat willen wij gewoon ook echt doorzetten. Het goede nieuws is wel, onze burgemeester gaat samen met premier Rob Jetten abseilen van de Euromast. Daar kijken wij al enorm naar uit. Maar laat ik bij dezen ook de spotlights zetten op degenen die wel zijn gaan stemmen, want dat zijn ongeveer 213.000 mensen die dat zijn gaan doen. Dankzij deze Rotterdammers weten wij waar zij naartoe willen met de stad, want de stad heeft gekozen. Grotere partijen zijn groter geworden, D66 gelukkig ook en andere partijen zijn weer kleiner geworden. Wat zegt dat? Het is in ieder geval zo dat de Rotterdammer gelijkgestemder is geraakt. Een bundeling van stemmen heeft plaatsgevonden. Daar zou je tegenin kunnen brengen dat winnende partijen succesvoller zijn geweest in het overbrengen van hun campagne, in het overbrengen van boodschap. Maar mijn reactie is dan, kennelijk sloeg die inhoudelijke boodschap dan ook wel aan. Als we naar die inhoud kijken, dan zien we dat de Rotterdammer kiest voor een progressieve koers en dat, voorzitter, doet mijn sociaalliberale hart heel veel sneller kloppen.

De Rotterdammer heeft gekozen voor verandering, voor grote doorbraken. Niet voor het behoud van het bestaande, maar van het loslaten van het bekende. De Rotterdammer durft en dat is ook nodig. Iedereen ziet dat de wereld verandert. De geopolitieke situatie is heel zorgwekkend. We zijn nog maar net ontsnapt aan een verdere totale ontsporing in Iran en ik hou mijn hart vast hoe dat verder gaat. Daarnaast gaat het klimaat ook zienderogen verslechteren. Maar social media, ook iets wat we natuurlijk recentelijk weer hebben meegemaakt, heeft een ontwrichtende werking. Het is een krachtige motor voor een ontwrichtende cultuuroorlog die gaande is op social media. Verder is er te weinig geïnvesteerd in onze vitale systemen. Netcongestie, stikstof, grote veroorzakers van de terugvallende economie, achterblijvende verduurzaming en een tekort aan woningbouw. Al deze zaken zien wij terug in Rotterdam en de Rotterdammers hebben dat door. We moeten veranderen. we moeten huizen bouwen voor die woningzoekenden, maar dat betekent ook dat we met zijn allen ruimte moeten maken daarvoor. We moeten onze haven vergroenen. Dat betekent dat we moeten investeren in andere bedrijvigheid en nieuwe banen. We moeten aan de slag met onderwijs en cultuur om kansengelijkheid, sociale samenhang en het mentale welzijn van jongeren te vergroten.

D66 ziet dan ook de uitslag als een oproep om raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

572

met deze uitdagingen aan de slag te gaan, met deze doorbraken te gaan werken. Maar gelukkig zijn er in Rotterdam ook kansen om vitaler en duurzamer te worden. Veel Rotterdammers zetten zich in voor de stad en voor elkaar. We zijn de meest multiculturele stad van Nederland met relatief weinig onderlinge spanningen en een bruisend cultureel leven. We hebben in onze regio veel onderwijsinstellingen, grote maatschappelijk betrokken werkgevers en het contact met het Rijk en Europa is goed. Kortom, ook al is er heel veel aan de hand in de wereld, Nederland en in Rotterdam, er zijn echt genoeg kansen om gezamenlijk het hoofd te bieden. Dat vraagt om een stevig en een besluitvaardig stadsbestuur. Een stadsbestuur dat in goed contact staat met Rotterdammers, met de regio, met het Rijk, met Europa en ook hier in de raad. Daarom gaan wij ook heel veel met vertrouwen aan de slag in de volgende fase van de onderhandelingen. Samen met PRO, VVD en DENK. Met de uitgestoken hand naar alle partijen die hier zitten, ook onze voormalige coalitiepartner Leefbaar Rotterdam en alle wat kleinere partijen in deze raad. Ik heb er zin in om samen met jullie al deze doorbraken te gaan maken. Aan de slag, ik heb er zin in. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Versnel.

De heer VERSNEL (vvd): Voorzitter, Rotterdam heeft gesproken en ik feliciteer iedereen met het behaalde resultaat. We zijn zeker ook zelf dankbaar voor het stevige mandaat dat wij hebben gekregen en nu is het aan ons om voortvarend aan het werk te gaan. De inzet van de VVD was en is helder, onze prioriteiten zijn veiligheid en een sterke economie. Wij willen dat iedere Rotterdammer op ieder moment van de dag veilig is en zich veilig voelt. Door steviger en zichtbaarder te handhaven en alles uit de kast te trekken om onveiligheid te voorkomen. Wij willen dat we ons in Rotterdam het goede leven kunnen blijven veroorloven. Door ambitie en werklust aan te moedigen en de best mogelijke randvoorwaarden te creëren voor ondernemerschap en investeringen in de toekomst. Wij hebben ons in de campagne bovendien laten zien als positieve, constructieve partij met een stevig programma en de sterke drang om ook echt wat voor elkaar te krijgen. Dat vereist per definitie samenwerking met andersdenkenden. Wij hebben al tijdens de campagne laten zien dat we dat echt menen en ook echt kunnen. Dat is ook in de afgelopen jaren gebleken. Van 2018 tot 2022 hebben we al in een heel bonte coalitie veel van onze doelen kunnen realiseren. Ondanks flinke verschillen hebben we ook in de afgelopen 4 jaar bijvoorbeeld met DENK goed kunnen samenwerken. Voor ons is het wat belangrijker dan met wie.

Tegelijkertijd zijn natuurlijk ook wij aangetrokken tot het gemak van samenwerking met min of meer gelijkgestemden. Dan bedoel ik met name D66 en ook Leefbaar Rotterdam. Daags na de verkiezingen hebben wij de verkenner daarom laten weten het liefst met deze beide partijen een coalitie te vormen aangevuld met partijen als CDA, Volt of opnieuw met DENK. De essentie van ons vak hier is meerderheden vormen. Daarvoor moet je situaties lezen, mensen observeren, naar ze luisteren, met ze praten, tot overeenstemming komen, schipperen. Dat begint niet pas in deze verkenningsfase, het culmineert in de verkenningsfase. Onze conclusie is dat voor een coalitie met onszelf en Leefbaar Rotterdam op dit moment geen meerderheid te vinden is. Leefbaar mag dat ons verwijten, maar de realiteit is dat ze het vooral ook zelf gewoon niet voor elkaar hebben gekregen. Vrijwel alle partijen vinden dat combinaties met de verkiezingswinnaar PRO voorrang moeten krijgen. Dat is misschien een bittere pil, maar wij hebben ervoor gekozen de pleister eraf te trekken, deze situatie te aanvaarden zoals die is en aar gewoon in goede liberale traditie het beste van te maken. De grootste partij PRO heeft het initiatief. Dat is een partij die op voorhand inhoudelijk en ook gevoelsmatig ver van de VVD afstaat. De inhoudelijke verschillen waren tijdens de campagne duidelijk te horen en te zien.

De gevoelsmatige afstand is er, zeker als gevolg van hoe onze partijen in de landelijke politiek tegenover elkaar hebben gestaan. Maar wij zijn positief gestemd geraakt door de verkennende gesprekken die wij de afgelopen weken met elkaar hebben gevoerd. We hebben elkaar gezien als Rotterdammers met weliswaar heel verschillende perspectieven en ook prioriteiten, maar die een sterke drang met elkaar delen om onze stad vooruit te brengen. Wij willen niet aan het verleden hangen, maar de toekomst vormen. Al het werk ligt nog voor raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

573

ons. Maar wij denken dat we het met die mindset mogelijk zouden kunnen maken om die grote tegenstellingen te overbruggen en vanuit het brede midden een reeks doorbraken te bereiken waarmee we weer echt vooruit kunnen. Jarenlang, die ook voor de lange termijn stand zullen houden. Op veiligheid, op economie, op wonen, op de inrichting van de stad, op meedoen, op migratie, op de jeugd. Precies wat in politiek Den Haag al veel te lang niet lukt. Misschien kunnen wij wel een goed voorbeeld zijn. Er zitten ook grote politieke risico’s aan, dat hoeft niemand ons uit te leggen. Het kan ook gewoon mislukken, zeer zeker. Maar het is in potentie veel te waardevol om niet heel serieus te proberen en dat gaan wij ook doen. Met PRO, met onze vrije vrienden van D66, met onze vroem vrienden van DENK en ik hoop met alle andere fracties die zich in onze ambitie herkennen. Wij hebben er heel veel zin in het werk dat voor ons ligt. Voor een veilig, welvarend en sterk Rotterdam. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: De heer Buijt heeft een vraag. De heer BUIJT (lr): Ik heb helaas heel kort de tijd. U geeft een opsomming ook in uw brief aan de verkenner van een zestal thema's en daar heeft u het helemaal niet over statushouders, over asiel, over migratie. Heeft u dat al ingecalculeerd dat u daar helemaal niets op gaat binnenhalen? De VOORZITTER: De heer Versnel.

De heer VERSNEL (vvd): Nee, ik heb het net ook genoemd. De VOORZITTER: De heer Buijt. De heer BUIJT (lr): U heeft net het woord migratie tussen neus en lippen 1 keer genoemd, maar ziet u daar kansen voor de VVD in deze constellatie? Want het was 1 van uw hoofdthema's. In de landelijke media waar u bent verschenen, heeft u het alleen maar over dit thema gehad. De VOORZITTER: De heer Versnel. De heer VERSNEL (vvd): Het ligt natuurlijk heel verleidelijk om vooruit te lopen op de inhoudelijke resultaten van deze verkenning, maar ik ga dat niet doen. De VOORZITTER: De heer Buijt. De heer BUIJT (lr): Die had ik niet zien aankomen, dit antwoord. Tot slot probeer ik het ook aan u te vragen. U zei tegen mij van, ik heb met Postma gesproken, redelijke Vent. Welke beloftes heeft u daar gekregen dat u zo'n goed gevoel heeft gekregen dat u in 1 week uw beste bondgenoot, samen opgetrokken, dat u die zomaar heeft laten vallen? Want u gaat er nu heel makkelijk overheen, maar het is nogal wat. U stapt daar nu zo overheen. Er zat geen meerderheid in, het was heel ingewikkeld. We willen het ook helemaal niet proberen. Dat zijn niet de geluiden die wij hebben gehoord. Waarom heeft u dat niet op zijn minst geprobeerd om mogelijk te maken? Dan kunt zeggen de pleister daar aftrekken. Wat is 2 weken op 4 jaar? De VOORZITTER: De heer Versnel.

De heer VERSNEL (vvd): Ik ga ook langer dan die 30 seconden hiervoor gebruiken, maar ik heb de tijd, mevrouw de griffier. Om heel eerlijk te zijn valt het me ook niet licht. We hebben, hoewel dat niet onze natuur is, ook hier behoorlijk over zitten tobben bij de VVD. Maar het is ons vak om inschatting te kunnen maken van wat haalbaar is. Om met mensen te praten, om goed naar ze te luisteren, om te zien wat er gebeurt, ook te zien wat er niet gebeurt. We hebben gezien dat niks van wat nodig zou zijn om als tweede partij het initiatief naar je toe te raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

574

trekken en toch een coalitie te vormen, niets daarvan hebben we zien gebeuren. Dat is een pijnlijke constatering. In 2018 is dat vergelijkbaar geweest, toen hebben we er veel langer over gedaan om die conclusie zitten trekken. Ook met die ervaring op zak hebben wij gedacht, we gaan nu veel eerder die pleister eraf trekken. Ik heb geen enkele toezegging gekregen van Jeroen Postma. Behalve dat ik in hem ook heb gezien wat ons zo sterk drijft, namelijk dat wij deze stad vooruit willen brengen. Dat het daarvoor nodig is om tegenstellingen te overbruggen en ook naar die lange termijn te durven kijken. Dat heb ik gezien en ik heb er daarom vertrouwen in. Of dat vertrouwen ook zal worden bewaarheid, dat zullen we in de komende weken gaan ervaren. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Achbar. De heer ACHBAR (denk): Dank u wel, voorzitter. Allereerst willen wij als DENK PRO feliciteren met haar overwinning. Natuurlijk ook felicitaties aan Leefbaar Rotterdam, die net als PRO 11 zetels wist te behalen. Als DENK zijn wij ook zeer tevreden met de uitslag van deze verkiezingen. Met ruim 3.000 stemmen groei laten Rotterdammers zien dat zij ons vertrouwen en dat zij zich herkennen in het geluid dat wij laten horen in deze stad.

Die groei zien wij terug in de wijken bij bewoners die zich herkennen in een politiek die staat voor gelijke kansen, rechtvaardigheid en verbinding. Voor ons is dat niet alleen een resultaat, maar vooral ook een opdracht om het vertrouwen de komende 4 jaar weer waar te maken. Tegelijkertijd zien we dat bijna 6 op de 10 Rotterdammers niet hebben gestemd en dat vraagt om reflectie. Voelen mensen zich nog voldoende gehoord? Laten wij goed genoeg zien dat de besluiten die hier worden genomen juist hun leven raken? Het is daarom een gezamenlijke opdracht van deze raad om de komende 4 jaar te werken aan meer vertrouwen in de lokale democratie en om meer Rotterdammers te betrekken in hetgeen wat wij doen. Hun stem doet ertoe en het is aan ons om dat zichtbaar te maken. De uitslag van deze verkiezingen geeft ons 1 duidelijke opdracht, laat zien dat politiek werkt voor Rotterdammers, dat wij besluiten nemen die mensen terugzien in hun dagelijks leven en dat wij verschil maken in de wijken. Daar worden wij op afgerekend. Voorzitter, wij bedanken de verkenner mevrouw Bouwkamp voor haar werkzaamheden, de constructieve gesprekken en natuurlijk het advies. De afgelopen 4 jaar hebben wij verantwoordelijkheid genomen in een college met Leefbaar Rotterdam, de VVD en D66. Nu ligt er een advies om gesprekken te voeren met PRO, VVD en D66.

Deze combinatie van partijen doet wat ons betreft ook echt recht aan de diversiteit van de stad en aan de uitslag van de verkiezingen. Maar laat ik daar helder over zijn, voor DENK verandert er niets aan onze inzet. Wij zitten hier niet per se voor politieke combinaties, wij zitten hier om te leveren. Om het maximale te halen voor die Rotterdammers. Niet omdat het makkelijk is, maar omdat het nodig is. Dat vraagt ook dat partijen bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen. De komende periode, voorzitter, staat in het teken van onderhandelingen en de vorming van een nieuw college. Wat DENK betreft heeft Rotterdam behoefte aan een bestuur dat eerlijk en betrouwbaar is richting alle Rotterdammers. Dat blijft investeren in gelijke kansen met nadruk op onderwijs, werk en betaalbaar wonen. Dat bruggen blijft bouwen tussen wijken en gemeenschappen. Dat krachtig optreedt tegen uitsluiting en discriminatie. Dat zich onverminderd inzet voor armoedebestrijding. Natuurlijk zijn er verschillen, soms ook grote verschillen. Maar de afgelopen 4 jaar hebben wij laten zien dat je ondanks verschillen samen kunt werken in het belang van onze stad. Dat vraagt volwassen politiek. Politiek dat kijkt naar wat Rotterdam nodig heeft en niet alleen naar wat de verschillen zijn tussen verkiezingsprogramma's.

Daarom stellen wij ons bij de komende coalitievorming steeds de vraag waar de Rotterdammer het meest baat bij heeft, want uiteindelijk is dat waar het hier om draait. Tot slot, voorzitter. Wij wensen de formateur Diederik Samsom veel succes en wijsheid bij het vervolg van dit proces. Wij blijven ons inzetten om het maximale te bereiken voor alle Rotterdammers. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Siemons.

raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

575

De heer SIEMONS (50plus): Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraagje met betrekking tot uw kieslijst. U heeft op de kieslijst wel 8 personen staan die niet uit Rotterdam komen. Zelfs uit Veenendaal haalt u ze. We hebben het over het vertrouwen naar de kiezers toe. De opkomst willen we stimuleren. Maar die mensen die niet uit Rotterdam komen, maken zeker geen kans om hier in de raad te komen. Daar komt nog bij dat de heer Van Baarle zowel u als lijstduwer in Rotterdam hebt staan, maar zelfs ook in Den Haag. Dat zijn toch niet de signalen die je af kan geven aan de kiezers in deze stad? De VOORZITTER: De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk): Voorzitter, het klopt dat wij een super diverse lijst hebben gehad met 50 prachtige kandidaten die hebben gesolliciteerd voor een positie op onze kandidatenlijst. Die komen uit heinde en verre en ook uit Veenendaal, dat klopt. We zijn een partij die openstaat voor iedereen, ook voor mensen uit Veenendaal of andere gemeentes als zij zich kandidaat willen stellen en bereid zijn om uiteindelijk ook in Rotterdam te wonen als zij gekozen worden. Om die reden heeft de kandidaatstellingscommissie ze op de lijst gezet. Dat geldt ook voor Stephan van Baarle, die als lijstduwer op de lijst heeft gestaan. De VOORZITTER: Mijnheer Siemons. De heer SIEMONS (50plus): Ik vind het een prachtig verhaal.

U redt zich er mooi mee, maar het vertrouwen van de kiezers zal u hier niet mee winnen. De heer ACHBAR (denk): Waarvan akte, voorzitter. Ik ben blij met de verkiezingsuitslag. Het heeft toch een groei laten zien ten opzichte van de uitslag van 2022. Als ik hem dan zo zou moeten beoordelen, zou ik het juist zien als een positief effect. Het heeft misschien nog wel wat meer stemmen opgeleverd juist. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Hamhuis en hij heeft tevens zijn maidenspeech. De heer HAMHUIS (fvd): Voorzitter, collega-raadsleden, we spreken vandaag over de verkiezingsuitslag en over het rapport van de verkenner. Ik wil graag beginnen met een dankwoord. Een dankwoord aan al onze kiezers, de mensen die bij de verkiezingen op Forum voor Democratie hebben gestemd. Wij zijn verdubbeld in het kiezersaantal en inmiddels zijn er meer dan 10.000 Rotterdammers die hun vertrouwen in ons hebben gelegd. Dat stemt mij en mijn fractie zeer positief. We gaan ons in de komende 4 jaar enorm hard inzetten voor onze belangen. Maar voorzitter, we zagen het al aankomen en ook bij deze verkiezingen was de opkomst schrikbarend laag. Minder dan de helft van Rotterdammers heeft de moeite genomen om te gaan stemmen.

Dat zegt wat over het vertrouwen van onze inwoners in de lokale politiek en dat zegt wat over de betrokkenheid van onze bestuurders en onze raadleden bij onze inwoners. Mensen verliezen hun vertrouwen in de politiek en is dat ook meer dan logisch. Want Rotterdammers worden namelijk al decennialang niet meer gehoord. Referenda die keer op keer kunnen worden ingevoerd, worden niet ingevoerd. Dat terwijl besluitvorming direct gevolgen heeft op de levens van onze inwoners. Dat is gewoon een keuze, een politieke keuze die bewust wordt gemaakt om de besluitvorming niet te betrekken bij onze inwoners, terwijl het hun levens juist zo raakt. Problemen die in deze stad jaar na jaar niet worden opgelost. Ons openbaar vervoer dat vies, onveilig en gedateerd is. Autoluw beleid in onze binnenstad door middel van het lukraak afsluiten van straten zonder concrete plan en zonder inspraak van omwonenden of ondernemers. Bewoners die inspraak vragen bij de plaatsing van windturbines, parkeerbeleid, stratenplan en sloop- en nieuwbouw, keer op keer wordt het hier genegeerd. Een gemeente die het zelfs toestaat en initieert dat onze eigen inwoners, de mensen die financieel en maatschappelijk bijdragen aan onze gemeente, moeten betalen om een auto voor de deur te parkeren of naar de supermarkt raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

576

te gaan. Het is onvoorstelbaar. De tentakels van het parkeerbeleid rijken inmiddels tot in wijken ver buiten het centrum. Hier is geen goed woord voor over en geen goed argument voor te verzinnen. Geen enkele Rotterdammer wil dit, niemand vraagt erom en toch gebeurt het. De raad gaat gewoon weer over tot de orde van de dag met vergaderen, procedures en zinloze moties indienen, in plaats van de wijken ingaan en problemen daadwerkelijk op te lossen. Ik vraag me soms af, waar in deze raad is de Rotterdamse daadkracht en mentaliteit gebleven? Of zitten jullie hier misschien puur voor het politieke baantje? Voor de bestuurderspost? Ik kijk dan specifiek naar de zogenaamde rechtse ondernemerspartij die koste wat het kost wil besturen dat ze nu mogelijk wellicht een extreemlinks college gaan faciliteren. Ze willen gewoon alleen maar besturen, een bestuurderspostje en verder kan het ze helemaal niets meer schelen. Dan moet u het zelf maar uitzoeken. Het vermijden van het contact met Rotterdammer gaat inmiddels zover dat grote besluiten soms achter gesloten deuren worden genomen, zoals de plaatsing van een nieuwe Maasbrug die de wijk De Esch in feite compleet wegvaagt. Als bewoners naar een beslissende financiële raadsvergadering willen gaan, dan worden de deuren van de raad gesloten. Dan wordt er gezegd, dat zijn procedures als het om grote financiële projecten gaat.

Maar procedures staan in deze raad blijkbaar boven onze inwoners en boven transparant bestuur. Wat ons betreft komt er zo snel mogelijk een wethouder Burgerparticipatie. Iemand die ervoor zorgt dat de stem van Rotterdammer niet alleen wordt gehoord, maar ook daadwerkelijk invloed heeft op beleidsthema's. Want als wij blijven toekijken en weer 4 jaar op de oude voet verder gaan, dan glijdt onze lokale democratie in rap tempo af richting haar faillissement. Wij willen een fundamentele cultuuromslag in onze ambtelijke organisatie en stadsbestuur. Een cultuur waarin beleid niet alleen wordt bedacht, maar ook wordt getoetst aan de behoefte van Rotterdammers door middel van bindende referenda. Ik roep de 4 partijen op die nu mogelijk een college gaan vormen, voer die referenda gewoon in. Doe het gewoon en zo snel mogelijk. Maar veel partijen en ook de mogelijke collegepartijen willen daar niets van hebben en dat begrijp ik heel goed. Als we alle grote thema's van onze tijd aan de bevolking voorleggen, is het peperdure klimaatbeleid direct van tafel, wordt het parkeerbeleid meteen ingetrokken, worden er geen windturbines geplaatst, neemt onze stad niet 1 extra asielzoeker meer op en wordt de voorrang voor statushouders direct ongedaan gemaakt. Maar bijna de hele raad wil gewoon doorgaan met dit beleid, terwijl Rotterdammers dat niet willen.

Dat is de reden dat opkomst zo dramatisch laag is. De mensen zijn het vertrouwen in politici zoals jullie totaal verloren. Het wordt tijd dat jullie eens gaan begrijpen dat de manier waarop jullie politiek bedrijven niet de oplossing is voor probleem, maar het fundament van het probleem. Het is daarom tijd voor een nieuwe politieke koers, een nieuwe politieke wind en die ga ik met Forum voor Democratie de komende 4 jaar hier invoeren. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: Wij gaan geen gebaren van afkeuring of goedkeuring toestaan hier. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Als maidenspeech mag er geklapt worden, maar op de inhoud laten wij ons altijd los van wat er allemaal gezegd wordt. Hartelijk dank en gefeliciteerd met uw maidenspeech. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Dank, voorzitter. Wij zijn opgelucht dat de opkomst hoger is dan 4 jaar geleden, maar 40 procent is nog steeds veel te weinig en landelijk scoren we het laagst. Het blijft onverminderd veel werk aan de winkel om de Rotterdammer te laten horen, zien en voelen dat de lokale politiek ertoe doet en dat we met zijn allen de democratie hebben te beschermen door op zijn minst onze stem te laten horen. Daarom wil ik beginnen met het indienen van een motie samen met Volt, Partij voor de Dieren, ChristenUnie en BIJ1 ‘blijvende aandacht voor de opkomst’.

De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Blijvende aandacht voor de opkomst

raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

577

“De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 8 april 2026, ter bespreking van de uitslag van de verkiezingen van 18 maart 2026 en het advies van de verkenner; constaterende dat; - de opkomst in Rotterdam is gestegen van 38,9% naar 40,6%; - Rotterdam nog steeds de stad is met de laagste opkomst van Nederland; overwegende dat; - de inzet van de afgelopen jaren voor een hogere opkomst niet mag verslappen; - er vanuit de stad veel klachten waren over de vindbaarheid van met name kandidaten voor de wijk- en dorpsraden; - de digitale informatie over wijkraadskandidaten makkelijker vindbaar had kunnen zijn; roept de raad op; - in gezamenlijkheid met het nieuw te vormen college zich blijvend in zal zetten om te opkomst bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen opnieuw te laten stijgen; - in de evaluatie opkomstcampagne extra aandacht gegeven moet worden aan de rol van de wijkkranten en eventuele verbetermogelijkheden in kaart te brengen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn, L.P.A. Dekkers, Z.P. Coşkun, G.G. van Dijk en T.J.D. Isaack De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voor het CDA, voorzitter, was de uitslag niets minder dan een deceptie, omdat we op 1 zetel bleven steken.

Voor de talloze mensen die de afgelopen weken tegen mij en mijn partijgenoten hebben gezegd dat we meer hadden verdiend en ons meer was gegund, heb ik maar 1 boodschap, had dan op ons gestemd. Maar ook al is de deceptie groot, voorzitter, ons glas is halfvol. We hebben zowel absoluut als procentueel fors gewonnen en zijn van de elfde partij de zevende van de stad geworden en hebben voor het eerst in 36 jaar een verkiezingswinst geboekt. Het CDA Rotterdam voelt zich gesterkt, heeft energie en ambitie en is vol vertrouwen in de toekomst. De verkiezingscampagne draaide helaas vooral om de polariserende slogan links of Leefbaar en het werd links en Leefbaar. Wij lieten eerder al optekenen dat de stad niet zat te wachten op de zoveelste strijd tussen links en rechts, omdat we er niks mee opschieten als we eerst 4 jaar naar rechts en daarna 4 jaar naar links buigen. Maar het was wel wat we kregen en dat is ook in de uitslag duidelijk te zien, die weerspiegelt de opgezochte polarisatie. Maar volgens het CDA moeten we in deze wereld, in dit land en in deze stad voorbij links en rechts en voorbij progressief of conservatief. We leven in de eindfase van een wereld die we kennen en we moeten naar de beginfase van een wereld die we nog niet kennen. Everything has to change to stay the same.

Zeg het mij maar, is dat conservatief of progressief? Het is in de eerste plaats aan politiek leiders om de weg te wijzen naar die nieuwe wereld en die nieuwe stad en ons over die weg te leiden. Daar heeft de Rotterdammer niet alleen vandaag of morgen, maar tot in lengte van jaren wat aan. Niet in de laatste plaats al die Rotterdammertjes die nu klein, maar straks groot zijn. Dit alles vereist wat het CDA betreft visie, verbinding en vakmanschap. Er is een gedeelde visie nodig op de stad die we willen worden. Een stad waar generaties na ons net zoveel van kunnen houden als wij. Een visie waarin we bijvoorbeeld de wooncrisis aanpakken door te werken met ontwikkelaars die waarden willen toevoegen aan de stad in plaats van alleen aan de businesscase. Dan kunnen we de eindeloze discussies over percentages en in de segmenten overbruggen. Een visie waarbij we opvang, zorg, ondersteuning en betaalbaar wonen bieden om dakloosheid te bestrijden. Dan kunnen we een brug slaan tussen duurzame oplossingen en het direct aanpakken van zichtbare

raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

578

symptomen. Dat geldt ook voor veiligheid. Het gaat niet alleen om extra handhaving of inzet op preventie, het is allebei. Een stad met visie doet allebei in de wetenschap dat voorkomen altijd beter is dan genezen. We hebben een visie op de haven nodig waarin we de ondernemers in de haven vertrouwen en bouwen op hun ondernemersinstinct. Dat ze altijd de weg zal wijzen naar een duurzaam verdienvermogen en een haven van innovatie in plaats van overslag, distributie en fossiele industrie. Als je als stadsbestuur dan deuren in Brussel en Den Haag weet te openen, ontwerp je de Rotterdamse haven opnieuw als toegangspoort naar Europa, het continent van de kwaliteit. Zo overbrug je verschillen tussen aan de ene kant ondernemers wegpesten door ze met regels te overladen en aan de andere kant ondernemers te pamperen die op de stad parasiteren. Met een langjarige en positieve visie op de stad kunnen we armoede echt te lijf gaan door een integrale aanpak gericht op onderwijs, werk en inkomen, wonen en welzijn voor een kansrijke toekomst voor Rotterdammers. Dan hoef je geen goede sier te maken met het uitgeven van geld dat op de plank is blijven liggen, omdat je 2 voorgangers er zo kort zaten dat ze nooit de kans kregen het uit te geven.

Als je een visie hebt op de stad dan zie je vanzelf een florerend stadscentrum voor je als een autoluwe, groene en schone verblijfplaats waar iedereen wilde graag wil winkelen, zaken doen en wonen. Dan overbrug je de kortzichtige verschillen tussen partijen over autootje pesten, wel of geen baan in het tunneltracé of het een paar weken tijdelijk afsluiten van De Meent en sla je de handen ineen met ondernemers in de binnenstad om het samen voor elkaar te verkrijgen. Voorzitter, ik had het over verbinding. Hoe groot we onszelf ook wel eens wanen hier aan de Coolsingel, Rotterdam is, wordt en blijft vooral gebouwd op de schouders van sterke gemeenschappen in verbinding met elkaar en ondersteunt en versterkt door de talloze sociale initiatieven die iedere dag opnieuw vanzelf ontstaan. Dat is Rotterdam in al haar verscheidenheid, diversiteit en veelkleurigheid. Een sterk stadsbestuur moet de kunst verstaan zich naast en achter al deze initiatieven te scharen en er als overheid voor hen te zijn als er hulp nodig is. In nauw contact en afstemming met onze fantastische wijkraden die in de haarvaten van de stad zitten. Zo'n stadsbestuur in verbinding met de stad zal het niet overkomen dat er bij het sluitend maken van de begroting per ongeluk een kaalslag plaatsvindt op precies dat wat de samenleving veerkrachtig maakt. Voorzitter, ten slotte het vakmanschap.

Rotterdam is een stad van vakmanschap, maar aan de Coolsingel leggen we de lat voor het vakmanschap van onze politiek bestuurders niet hoog genoeg. Als bestuurder van de tweede stad van Nederland heb je actief deuren te openen in Den Haag en Brussel en doe je er per definitie alles aan om voor je voorstellen een brede meerderheid in de raad te organiseren. Een coalitiemeerderheid van 23 of 25 zetels in de Rotterdamse raad maakt niet zoveel verschil. 18 Kamerleden, 5 ministers, 3 staatssecretarissen in Den Haag en 188 zetels in Brussel des te meer. Deze stad verdient het om bestuurd te worden voorbij de horizon van een raadsperiode van 4 jaar, zoals de fractievoorzitter van PRO al schreef in zijn brief aan de verkenner. De stad vraagt om een politiek van de lange adem die de grote opgaves aanpakt voor minimaal de komende 10 tot 20 jaar. Als CDA vullen wij aan dat daar het doorbreken van de status quo en bestuurlijk lef en vakmanschap voor nodig is. Ik sluit af, voorzitter, met het advies van de verkenner. Als CDA Rotterdam hebben wij dit alles in 2 fijne, inhoudelijke en vertrouwenwekkende gesprekken verteld aan de verkenner, al het voorgaande. We hebben ook aangegeven dat we graag met veel positieve energie en ambitie hieraan onze bijdrage willen leveren.

Ook al adviseert de verkenner nu eerst een variant met 3 van de 4 zittende partijen, waarbij slechts de grote rechtse partij ingeruild wordt voor de grote linkse, de deur van het CDA stond en staat open. Onze energie is niet gekraakt, onze liefde voor Rotterdam is niet afgenomen en onze ambitie voor deze wereldstad is onverminderd groot. Wees welkom. De VOORZITTER: De heer Hamhuis. De heer HAMHUIS (fvd): Dank u wel. Ik heb een vraag aan de heer Segers-Hoogendoorn. Ik heb kennis genomen van zijn moties. Daarin onder andere in de motie ‘blijvende aandacht voor de opkomst’ roept hij de raad op om zich blijvend in te zetten voor een hogere opkomst bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Maar voorzitter, als dit het niveau is van de raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

579

moties die hier worden ingediend, dan hou ik mijn hart vast voor de komende 4 jaar. Want wat zegt de heer Segers-Hoogendoorn nu? Ik denk dat iedereen het erover eens is dat de opkomst omhoog moet. Maar waarom dient hij een motie in zonder concreet voorstel? Ik zou willen adviseren om als u zo'n motie in het vervolg weer indient, om dan gewoon minimaal 4 concrete maatregelen die u goed lijkt te adviseren aan het college. Niet alleen maar een lege huls, want dan blijven we hier oneindig lang moties indienen en oneindig lang stemmen. Maar daar hebben we helemaal niets aan. De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Dank voor deze vraag. Ik zou de heer Hamhuis allereerst willen adviseren om in het vervolg niet alleen het dictum van de motie te lezen, maar ook de overweging en constateringen. Dat is misschien goed om een keer te doen. Staat wat meer inhoud in. Ik ga iets langer mee dan u. Ik weet wat wij de afgelopen 4 jaar hier in deze raad, maar ook de griffie en alle mensen die hier in het stadhuis werken, het college, de burgemeester, allemaal ingezet hebben om de opkomst te verhogen. Deze motie zegt niks anders dan, wees nu niet blij met deze iets hogere opkomst, maar zorg ervoor dat die aandacht die we de afgelopen 4 jaar hebben gehad er onverminderd blijft om ook over 4 jaar weer opnieuw een vele hogere opkomst hebben.

Dat is wat er in de motie staat. Dat gaan we met de raad doen. Als ik uw voorstellen zo hoor, dan weet ik niet zeker of u daarin meegaat, maar ik denk dat ik een ruime meerderheid heb. Dank u wel. De VOORZITTER: De heer Hamhuis. De heer HAMHUIS (fvd): Dank u wel voor uw antwoord. Natuurlijk steunen wij elk voorstel van harte die het in onze optiek mogelijk maakt om een hoger opkomstpercentage te krijgen. Maar u ging er blijkbaar van uit dat hier in de raad en in het college een meerderheid was om die maatregelen die de afgelopen jaren zijn ingevoerd voor dat hoge opkomstpercentage, dat die maatregelen zouden komen te vervallen of iets dergelijks? Begrijp ik dat goed? Want waarom is anders motie nodig? Het is meer het punt dat we niet onnodig moties moeten indienen. Dat is ook zonde van de tijd en ik zou dit scharen onder een onnodige motie. De VOORZITTER: Of een motie onnodig is, bepaalt de raad altijd zelf nog. Dat kunnen ze in hun stemgedrag laten zien. Maar de heer Segers-Hoogendoorn mag hierop reageren. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Dank voor de appreciatie van de heer Hamhuis van mijn motie. Ik denk niet dat het CDA in dit huis overigens bekend staat als een partij die moties voor de bühne indient, maar ook dat is denk ik in het verleden duidelijk aangetoond.

Deze motie heeft als bedoeling nogmaals om niet op onze lauweren te gaan rusten omdat we misschien 4 jaar geleden de bodem hebben bereikt. Maar om nog steeds te zeggen, er is alles en dan ook alles aan gelegen om dat opkomstpercentage wat nog steeds veel en veel te laag is, opnieuw omhoog te krijgen, ook over vier jaar. Dat is wat deze motie doet en ik reken op uw steun. De VOORZITTER: De heer Hamhuis. De heer HAMHUIS (fvd): Nogmaals, dank voor het antwoord. Dan ga ik ervan uit dat het CDA hartelijk onze moties omtrent bindende referenda zal steunen voor een hoger opkomstpercentage en meer betrokkenheid van onze inwoners bij de democratie. De VOORZITTER: Die motie moet dan nog wel ingediend worden. In het vervolg, we zien ze tegemoet.

raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

580

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): De heer Hamhuis is niet zo van de procedures, dat hebben we al gehoord in zijn bijdrage. Maar het CDA zal niet zo snel moties ondersteunen die gaan over bindende referenda. Want wat u doet met referenda is hele ingewikkelde vragen, die wij hier met 45 mensen van alle verschillende pluimage en met een verschillend kompas op de wereld proberen tot voorstellen te krijgen, die versimpelt u tot een ja of nee. Dat is precies waarom dat mensen op een gegeven moment geen vertrouwen meer zouden hebben in de politiek. Wij zien niet bindende referenda als een mooi middel om ervoor te zorgen dat de politiek dichterbij Rotterdammers komt te staan. Wij vrezen juist het tegenovergestelde. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan gaan we nu mevrouw Coşkun het woord geven. Mevrouw COŞKUN (pvdd): Dank je wel, voorzitter. Ik sta vandaag voor u met gemengde gevoelens. Ik wil de komende tijd 3 dingen met u delen. 1, hoe wij die verkiezingsuitslag zien. 2, hoe wij kijken naar de eerste keuze van de grootste partij van deze verkiezingen. 3, hoe wij in de komende 4 jaar samenwerken aan de politieke participatie van de Rotterdammers echt beïnvloed wordt. Hij is vaker heel erg uitgebreid besproken. Eerst de uitslag. We zijn blij dat de Partij voor de Dieren vertegenwoordigd blijft in de gemeenteraad om Rotterdam nog groener, diervriendelijker en rechtvaardiger te maken.

Ik had echter meer partijgenoten in deze stoel gezien, maar strategisch stemmen is in Rotterdam bijna een traditie geworden, ook bij deze verkiezingen. Nu hoopten we dat de verkiezingsbeloftes van de grootste partij van deze stad PRO overeen blijven en dat wij de komende 4 jaar aan goede progressieve stappen konden zetten, maar daar lijkt het niet erg op als wij het rapport van de kenner lezen. Progressieve stappen betekenen voor ons 1 urgente koers, dat wij PRO klimaat zijn. Dat betekent dat wij bij alle gemeentelijke beslissingen kijken of deze Rotterdammers helpen zich veiliger te voelen. Een veilige leefomgeving voor mens en dier en rechten voor de natuur. Die urgentie hiervoor is alleen maar groter geworden. Dat zeggen wij niet alleen, maar ook het Planbureau voor Leefomgeving en Infrastructuur. In een recent verschenen rapport zegt PBL dat alle overheidslagen, van landelijke overheid tot aan de waterschappen, klimaat adaptieve maatregelen moeten nemen als wij veilig onder de zeespiegel willen blijven wonen. Bijna overal in Rotterdam. Voorzitter, deze maatregelen zijn niet alleen nodig voor de happy few rijken, maar ook voor mijn buurtgenoten bijvoorbeeld in de Agniesestraat die doodsbang zijn voor de stijgende energieprijzen. Voor Bloemhoffers die in scheve beschimmelde woningen wonen.

Wat Partij voor de Dieren betreft zouden we meteen moeten beginnen met energie sparende maatregelen met collectieve energievoorzieningen en collectieve woonvormen. Dit is de kern van de progressieve stappen die wij verwachten van een progressief Rotterdams beleid. Klimaatrechtvaardigheid boven alles. Gaat de voorgestelde coalitie vervolgens deze progressieve stap ondernemen? Wij zijn bang van niet, voorzitter. Dan als tweede, wat vinden wij van de keuze van de grootste winnaar van de verkiezingen? Het is vaker gezegd, maar met de VVD aan boord gaan we niet die kant op. Met de VVD aan boord gaan we door met business as usual. Wij zien die verkiezingsbeloftes van PRO verdwijnen als sneeuw in de zon. Terwijl ze juist recht tegenover de VVD stonden. Wij hebben net van de heer Postma en de heer Versnel hele odes aan verzoeningen gehoord, maar voorzitter, hoe ziet het met deze verzoening eruit? Niet in theorie, maar in praktijk. Niet in mooie woorden, maar in praktijk. Wil de VVD nu ineens wel een tunnel en behoud van De Esch polder? Willen ze nu wel het vliegveld sluiten en Noorderbos mogelijk maken? Is het autovrije centrum voor schone lucht nu wel bespreekbaar? Geen kerncentrales in de derde Maasvlakte? Want ik was erbij toen lijsttrekker van PRO vol trots zei tegen de VVD dat zij niet wilde werken aan de barvriendjes van de VVD.

Zijn ze nu zelf vriendjes geworden? Nog heel belangrijk, de VVD wil 0 sociaal bouwen. We kunnen wel overbruggen, maar hoe reëel is die overbrugging? PRO heeft bergen beloofd aan sociaal wonen, hoe gaan ze dit overbruggen? PRO, de VVD is niet sociaal. We houden ons hart vast. Dan als derde en laatste wil ik stilstaan bij de vraag hoe wij de komende 4 jaar samenwerken om de politieke participatie van de Rotterdammers echt te versterken. Net als veel van mijn collega-raadsleden maak ik me zorgen en dat is niet goed. Wij moeten vandaag beginnen met de verhouding van 40/60 over 4 jaar om te draaien. Daarbij vinden we de samenwerking met de vele nieuwe wijkraadsleden raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

581

essentieel. Wij vinden het ontzettend jammer dat door de manier waarop wij de wijkraadsverkiezingen hebben georganiseerd veel actieve wijkbewoners die juist zonder partijpolitiek wilde werken zijn afgehaakt. Dat is zonde en helpt absoluut niet om de participatie van de partijloze betrokken bewoners te vergroten. Daarom stel ik voor om de samenwerking met de wijkraden zo snel mogelijk ook te agenderen in de commissie Bestuur en Organisatie. Fijn dat PRO dat ook wil, die dat net ook gevraagd heeft, daar vinden wij elkaar wel. Niet wachten tot 4 maanden voor de verkiezingen en dan komen we met de marketingstunt van zoals abseilen van de Euromast, maar nu beginnen met de opbouw van vertrouwen. Want progressief betekent voor ons ook proactief aan de slag. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, afgelopen maand stond de Rotterdammer aan het roer en gingen net iets meer dan 40 procent van onze stadsgenoten naar de stembus. Het is mooi dat de opkomst iets is gestegen en dat de burgemeester gaat afzeilen. Maar laten we eerlijk zijn, met de laagste opkomst van het land scoren we als stad gewoon een onvoldoende. Voorzitter, we zullen de komende jaren ook ons best moeten doen om de Rotterdammer die niet naar de stembus is gegaan, ook te vertegenwoordigen en meer te betrekken bij de lokale politiek.

Ook zullen we de behoeftes van de Rotterdammer die op 1 van de partijen heeft gestemd die niet in de raad zijn gekomen goed mee moeten nemen. Hierbij wil ik het in het bijzonder 2 partijen uitlichten. JOU, lijst Verkoelen die het perspectief van de vrouw centraal heeft gezet in een dijk van een campagne. Rotterdam NEXT die het perspectief van jongeren als uitgangspunt nam en vele jonge kiezers enthousiast heeft gemaakt voor de politiek. Volt zal zich inspannen om ook deze perspectieven de komende jaren echt te vertegenwoordigen. Voorzitter, de aandacht in deze campagne werd getrokken door polariserende krachten. Een ouderwetse strijd tussen Leefbaar en links en we kregen ook Leefbaar en links. Wat betreft de verkiezingsuitslag is er feitelijk 1 partij die meer dan 1 zetelwinst voor haar rekening nam en daar willen we PRO mee feliciteren. Proficiat. Niet zo'n hele goede grap. Wat ons betreft is het logisch dat het initiatief bij PRO ligt voor de verdere formatie. Voorzitter, in het advies van de verkenner werden de grote opgaven voor onze stad geschetst. De overtuiging is hierbij om de transitie op onderwerpen als verduurzaming van de haven, mobiliteit, vergroening en de woningbouw met een gedeelde langetermijnvisie te begeleiden. Tegelijkertijd dienen we als Rotterdam een sterke partner voor het Rijk en Europa te zijn. Als Volt Rotterdam kunnen we ons hier volledig in vinden.

Voorzitter, het advies om de verdere onderhandeling met PRO, D66, VVD en DENK vorm te geven, roept bij ons echter een dubbel gevoel op. Enerzijds zien we de logica aan de praktische kant. 3 van de 4 partijen nemen al zitting in het college en er ontstaat een ruime meerderheid wat betreft het aantal zetels. Anderzijds zien we een behoorlijke uitdaging aan de inhoudelijke kant. Op de links-rechts-as tussen PRO en de VVD zal moeten worden overbrugd, met name op het gebied van betaalbaarheid bij wonen en de sociaaleconomische agenda. Daarnaast zal op de progressieve-conservatieve-as tussen PRO en D66 aan de ene kant en DENK aan de andere kant ook de nodige spanning zijn. Zo werd het Regenboogakkoord niet ondertekend door DENK en dat hebben we ook wel gemerkt de laatste jaren in de afwezigheid op dit dossier. Het meer autoluw maken van een centrum zal ook ingewikkeld zijn met een partij die actief uitdraagt dat het de laatste vroemvroempartij zou zijn. Wanneer je in een coalitie enorme verschillen moet overbruggen, blijft er weinig energie over om met de oppositie samen te werken aan de lange termijn. We hebben afgelopen jaren gezien tot welke dynamiek dat heeft geleid. Tot slot het punt betrouwbaarheid, wat ik toch niet onbenoemd kan laten gezien het antwoord van de verkenner eerder vandaag. We hebben de afgelopen jaren maar liefst 3 wethouders Armoede gehad.

Er is hiervoor geen verantwoording aan de raad afgelegd. Deze onduidelijkheid schaadt ons vertrouwen en wat ons betreft is dat voor de komende jaren niet meer acceptabel. Voorzitter, onze stad verdient een positieve toekomst met oog voor de volgende generatie. Volt gelooft in een open en eerlijke samenleving waar iedereen wordt gezien om raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

582

wie je bent, ongeacht je afkomst. Europa en Rotterdam moeten plekken zijn waar iedereen kansen heeft. Volt zal zich vol energie inzetten voor een betaalbare bruisende stad voor starters, studenten en gezinnen, voor een eerlijke stad waar niemand meer buiten slaapt en een sterke stad en haven voor de toekomst. We zullen ons laten inspireren door andere steden in Europa en over onze stads- en landsgrenzen heen blijven kijken. Want Europa begint in Rotterdam. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Siemons. De heer SIEMONS (50plus): Dank u wel, voorzitter. Daar staat hij dan eindelijk. Ik had een serie mooie notities gemaakt, maar als eenmansfractie heb je natuurlijk heel veel aan je hoofd. Je moet veel regelen van organisatie tot kamer en noem maar op. Ik laat mooi mijn notitie liggen. Ik moet het voor zover mogelijk uit mijn hoofd doen. Maar 1 ding is wel duidelijk dat eindelijk de Partij van de Arbeid-GroenLinks, inmiddels PRO, weer terug is in de stad als grootste partij dan wel. Dat samen met D66 en de overige partijen wens ik jullie in ieder geval veel succes de komende tijd voor het smeden van iets moois. Ik heb hele mooie dingen gehoord van de VVD met betrekking tot de veiligheid en dat spreekt me natuurlijk enorm aan, ook voor de ouderen en de vrouwen in de stad.

Het openbaar vervoer, wat natuurlijk haast niet meer toegankelijk is voor normale Rotterdammers, ik begrijp ook dat daar bij de PRO-mensen in ieder geval aandacht voor is. Daar hoef ik me dan in ieder geval geen zorgen over te maken. Want ik word natuurlijk wel op mijn vingers gekeken door de oud-politieman die in de Tweede Kamer zit, daar moet ik wel voor oppassen. Maar wat me nog wel veel zorgen maakt en dat is misschien bij PRO wat minder goed in handen, dat zijn natuurlijk de zwervers die nu nog steeds langs de straat liggen. Toen ik 24 jaar geleden voor Leefbaar Rotterdam in de gemeenteraad kwam, hebben we ons werkelijk te pletter gewerkt om de drugs en alle ellende die daar in de stad leefde om speciaal met een wethouder veiligheid dat op orde te krijgen. Dat is redelijk goed gelukt, maar als ik nu kijk zoveel jaren later, dan is het niet veel beter geworden. We zullen echt de handen ineen moeten slaan om die stad weer schoon, heel en veilig te krijgen. Dat was toen de kreet en die geldt nog steeds denk ik. Dat is wel een hele opgave. Dan kom ik automatisch bij het volgende punt dat we ook natuurlijk azc's krijgen opgedrongen. Dat is natuurlijk een probleem, want we stikken al van de ellende en hoe gaan we dat allemaal managen? Het is een grote opgave.

Wij zijn in ieder geval angstig dat we dadelijk weer 1.600 extra bewoners krijgen die zeker geen onderdak hebben, daar moet voor gezorgd worden. Ik en mijn partij maken daar toch ergens zorgen over. We hopen dat dat in goede handen zit bij PRO. Ik zou haast zeggen BRO, maar dat is heel iets anders, dat moet u weten. Ik ga eens kijken wat ik verder nog heb. Het gaat natuurlijk om de zorg voor de mensen in de stad die te wensen overlaat en hoe meer mensen je binnenkrijgt, hoe lastiger het wordt om een dokter te vinden. Bij het ziekenhuis zijn de wachtlijsten al lang, dat wordt echt een probleem. Dat is 1 van de redenen waarom wij zeggen, stop daar nu mee. Ga nu eerst zorgen dat de mensen onderdak krijgen, dat de slaapplaatsen daar weer zijn, ook in de nachten. Niet alleen als het slecht weer is, maar ook gewoon als het goed weer is, dat ze onderdak hebben. Dat is denk ik wel toevertrouwd aan de partijen. Met betrekking tot het verkeer en vervoer is het natuurlijk wel zo dat de stad best onbereikbaar is geworden. 's Avonds zie je heel veel files, ook die tunneltraverse is voor veel Rotterdammers een kriem. Dat was natuurlijk het stokpaardje van GroenLinks toendertijd en het was voor mij onbegrijpelijk dat Leefbaar daarin mee is gegaan. Dat is iets wat we toch maar eens opnieuw moeten gaan bekijken.

Verder denk ik dat wij vooral de mensen die hier in de stad zijn ook een veilig en goed onderkomen moeten bieden en daar gaan wij denk ik in de hele raad over. We wachten in ieder geval de samenwerking van de overige partijen die nu aan zet zijn af. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: Hartelijk dank, de heer Siemons. Het was geen maidenspeech van hem, want zoals hijzelf al aanhaalde, hij heeft natuurlijk al jaren in deze raad gezeten. Maar de complimenten zijn voor de heer Siemons. raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

583

De heer SIEMONS (50plus): Die 18 seconden kan ook nog wel. De VOORZITTER: Dank u. Dan is het woord aan de heer Van Dijk. Dat is wel zijn maidenspeech. De heer VAN DIJK (cu): Dank u wel, voorzitter. Ik begin met een voorzichtige felicitatie aan de stad. Het tij is gekeerd, de bodem is bereikt, de opkomst is hoger dan 4 jaar geleden. Als u het in getalletjes omzet, dan zijn er maar liefst 12.000 extra Rotterdammers naar de stembus gekomen. Probeert u ze maar eens in het stadhuis te krijgen. Tegelijkertijd is die groei klein en broos. Anderen hebben het ook al gezegd, hoe zorgen we ervoor dat die groei blijft en dat die opkomst volgende keer nog verder stijgt? Hoe geven we stem de komende 4 jaar aan de mensen die niet gestemd hebben? Voorzitter, wij kijken uit naar het gesprek hierover. We kijken ook uit naar het gesprek over de troosteloze wijkraadsverkiezingen, want we zijn van mening dat die de democratie geen dienst hebben bewezen. Inmiddels hebben we vandaag met D66 en Volt schriftelijke vragen daarover ingediend. Voorzitter, als ChristenUnie zijn we dankbaar dat we onze zetel hebben weten te behouden. Dat was geen vanzelfsprekendheid. We zijn blij dat we als partij de christelijke stem in Rotterdam mogen blijven vertegenwoordigen. Die verantwoordelijkheid zullen we ook komende periode met overtuiging en toewijding inzetten.

Voorzitter, dan de toekomst en het advies van de verkenner. Ik moest denken aan een liedje en dat liedje dat gaat als volgt. Het is een kinderliedje. Ik ga het niet zingen, daar doe ik u geen plezier mee. Maar de wielen van de bus die draaien rond, die draaien rond. De wielen van de bus die draaien rond als de bus gaat rijden. Het ging de afgelopen tijd niet zo best met de Rotterdamse bus. De motor haperde, de tickets werden duurder en duurder en sommige passagiers maakten er een bende van. Het gevoel van onveiligheid nam toe. Steeds meer passagiers hadden geen plekje in de bus, maar ze klampten zich vast aan de bumper of ze lagen op het dak. Voorzitter, de verkenner adviseert nu om 1 van de 4 wielen van de bus te vervangen. Het Leefbaar wiel eraf en dat van PRO erop. Wat betekent dat voor de aandrijving, het klimaat in de bus en de koers van de bus? Is die wissel van dat ene wiel wel genoeg om de broodnodige verandering te brengen die nodig is om de bus op een koers te brengen, zodat we veilig, schoon, betaalbaar en een beetje comfortabel onze weg kunnen vervolgen? Voorzitter, misschien is Rotterdam meer gebaat bij een overstap van een bus naar een roeiboot. Dat doet onze stad aan het water misschien ook meer recht. Samen het water op om met meerdere roeiers de toekomst tegemoet roeien.

Misschien zou het ons als stad opnieuw en ongedachte plekken kunnen brengen? De raad en de stad als roeiboot en ook daar is een liedje van. Roeien, roeien, trek aan de riemen, dan gaan we vooruit. Roeien, roeien, roeien, want wij varen uit. ChristenUnie Rotterdam kijkt ernaar uit om komende jaren met elkaar te gaan roeien en echt de krachten te bundelen als partijen in de raad die de stemmen van de stad vertolken. Of we nu wel of niet onderdeel zijn van een coalitie. Maar ook en vooral met maatschappelijke organisaties, kerken, bewoners, sociale ondernemers, die oneindig goed de weg weten in de haarvaten van de stad. Rotterdam verdient beter dan de afgelopen jaren. Voorzitter, de ware aard van Rotterdam toont zich in hoe we omgaan met de meest kwetsbaren onder ons. Daarom, ik mocht hem lenen, heb ik vanmiddag nog gecheckt bij de Pauluskerk, ga ik zo een motie indienen van ‘woorden naar daken’. Want we zijn erg gecharmeerd door de inzet en het voornemen van meerdere partijen om vastgeroeste patronen te doorbreken en andere vormen van samenwerking te vinden. Vandaag hebben we met elkaar de kans om te laten zien dat het ons menens is, om dingen anders te doen. Een thema wat in de campagne breed aandacht kreeg, is de aanpak van dakloosheid. Voorzitter, de informatie, de formatie zal nog gaan duren, maar dakloosheid kan niet wachten. Dat schreven we ook al aan de verkenner.

Het is misschien spannend om het nu anders te gaan doen en ja te zeggen tegen de motie die ik zo ga indienen. We kunnen zeggen dat het misschien nu niet het moment is, maar blijven we dan niet te veel vastzitten in het oude? Wij willen graag dat het anders gaat en wij geloven dat het anders kan. Dat het oplossen van dakloosheid niet is voorbehouden aan 4 partijen die een coalitie proberen te gaan vormen. Daarom de motie ‘geen woorden maar daken’ met het raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

584

voorstel aan de informateur direct een brede thematafel op te starten, waar we op korte termijn werken aan stadsbrede afspraken om dakloosheid uit te bannen en te zorgen dat Rotterdam weer de stad wordt waar niemand op straat hoeft te slapen. Die motie dien ik in namens het CDA, Volt en de Partij voor de Dieren. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: De heer Van Dijk heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Geen woorden maar daken “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 8 april 2026, ter bespreking van ‘Debat over de duiding van de uitslag van de verkiezingen van 18 maart 2026 en het advies van de verkenner’; constaterende dat; - niemand in onze stad op straat zou moeten slapen, maar er elke nacht nog mensen zijn noodgedwongen op straat slapen; - de verkenner in haar advies van 7 april jl.

heeft opgenomen dat in de gemeenteraad gezamenlijke werkgroepen ingesteld kunnen worden, om zo met elkaar aan de slag te gaan om dakloosheid aan te pakken; overwegende dat; - diverse partijen al met concrete ideeën zijn gekomen, zoals de VVD in hun samenwerking met de Pauluskerk¹ of Groenlinks/PvdA in hun actieplan² en deze ideeën gebundeld kunnen worden voor de aanpak van dakloosheid; - in het verleden, bijvoorbeeld bij het Woonakkoord, vaker gebruik is gemaakt van gedeelde expertise van verschillende partijen om gezamenlijk oplossingen te bedenken; verzoekt de informateur; - te inventariseren welke partijen op korte termijn willen meedenken aan concrete oplossingen; - om bij de start van de informatiefase een thematafel 'oplossen dakloosheid' op te richten met deze betrokken partijen en belangrijke samenwerkingspartners uit de stad zoals o.a. de Pauluskerk en het Stedelijk Daklozenteam (SDT); en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. G.G. van Dijk, L.P.A. Dekkers, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en Z.P. Coşkun De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer Başoğlu. De heer BAŞOĞLU (sp): Ik vind het trouwens gewoon prima als ik straks geïnterrumpeerd wordt. Dat hoort erbij, tenslotte zijn we hier voor het debat. Ik ga beginnen. Rotterdammers willen een betaalbare stad. Rotterdammers willen zekerheid.

Rotterdammers willen vooral geen mooie verhalen horen, maar vooral daden zien. We hebben na de laatste verkiezingen gezien dat Rotterdammers eisen dat er fors wordt ingegrepen in bijvoorbeeld de woningbouw. Volgens partijen zoals PRO moet het roer om met wonen. Er zijn felle woorden gebruikt, zoals stoppen met bouwen van penthousen voor importmiljonairs, fors meer sociaal bouwen en dat niemand in Rotterdam op straat mag slapen. Dat zijn natuurlijk mooie woorden, maar daar blijft het ook wel bij als PRO straks ook Pro-VVD wordt. De VVD heeft namelijk zelf al aangegeven dat de woningmarkt intact moet worden gehouden met vrij spel voor marktprijzen. Je zou je dan afvragen hoe deze partijen dan samen een geloofwaardige

raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

585

en constructieve coalitie kunnen vormen voor betaalbaar wonen. Meewerken aan verdere afbraak van onze volkshuisvesting is immers niet constructief. Ik wil PRO nogmaals aanspreken op hun verkiezingsbeloftes. PRO heeft bijvoorbeeld ook in het verkiezingsprogramma staan dat ze als Havenstad niet willen meewerken aan internationale oorlogsmisdrijven en schendingen van het internationaal recht. Dat is nu ook een heel belangrijk onderwerp. De SP wil met klem benadrukken dat ook deze verkiezingsbelofte niet gebroken mag worden. Voorzitter, uit de stukken van de verkenner hebben partijen het erover om inwoners beter te betrekken bij de lokale democratie. Dat klinkt goed. Daar staan wij ook voor. Alleen ontstaat betrokkenheid niet door op oude voet verder te gaan of door meer verkiezingsadvertenties of dergelijke in te kopen. Wij als SP zien dat de wijken centraal moeten staan en dat de wijken echt aan zet moeten zijn. Kijk maar naar de nieuwe wijkraden. In plaats van wijk aan zet wordt het nu meer partijen aan zet. Rotterdammers moet niet alleen betrokken worden, maar echte zeggenschap hebben. Rotterdammers willen zekerheid en vooral ook een betaalbare stad. Daar is niets concreets over te lezen in de brief van de verkenner. Rotterdammers willen bijvoorbeeld bereikbaar en betaalbaar ov.

Kom op, dat kunnen wij toch gewoon regelen hier? Het oplossen van de problemen is niet alleen het bouwen van woningen, maar vooral ervoor zorgen dat de betaalbare woningen komen en niet onnodig gesloopt worden. Dat is ook gewoon door ons hier te regelen. Vooral ook betaalbare zorg als het nodig is en betaalbare toegang tot de rijke cultuur van onze stad. Dit vereist investeringen en verantwoordelijkheid vanuit de gemeente in plaats van hopen dat de markt het wel oplost. Na jarenlange achteruitgang en afbraak is dit de kans om een stevig sociaal fundament te bouwen, want zonder stevig fundament stort alles in. Hoe verwachten deze partijen dat Rotterdammers zich betrokken voelen bij de lokale politiek wanneer zij moeite hebben om de huur te betalen, hun boodschappen af te rekenen en hun dagelijks leven betaalbaar te houden? Juist als mensen financieel klem zitten, groeit de afstand tot de politiek. Betrokkenheid begint dan ook niet met mooie woorden over inspraak, maar met beleid dat mensen direct meer zekerheid geeft. De SP zal een waakhond van en voor de werkende klasse blijven. In onze brief richting de verkenner hebben we duidelijk gemaakt dat de SP zich gaat inzetten voor een betaalbaar Rotterdam. Zo halen we uit de brieven dat bijna alle partijen klaar zijn met een oude en gesloten coalitiestructuur.

Maar toch kiest de verkenner ervoor om een oud bestuurlijk recept te volgen en lijkt er weinig te gaan veranderen in het bestuur van Rotterdam. Rotterdammers worden daar de dupe van. Echte verandering is echt nodig voor een echt betaalbaar Rotterdam. Tot zover. (Applaus.) De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan tot slot de heer Isaack. De heer ISAACK (bij1): Dank u wel, voorzitter. Ik wil natuurlijk allereerst iedereen bedanken die opnieuw het vertrouwen in BIJ1 Rotterdam heeft uitgesproken door op ons te stemmen. Met dat vertrouwen zullen wij uiterst zorgvuldig mee omgaan om 4 jaar lang ons geluid luid en duidelijk in deze zaal te laten klinken. Voor ons als BIJ1 laat de verkiezingsuitslag in Rotterdam een tegenstrijdig beeld zien. Enerzijds zien we dat PRO de grootste is geworden. Daar wil ik hen zeker voor feliciteren en onze complimenten uitspreken voor de campagne die ze hebben gevoerd. Aan de andere kant zien we dat extreemrechts is gegroeid in Rotterdam en ook op landelijk niveau en dat baart ons zorgen. Vooral voor de positie van veel mensen in deze stad die vaak geen stem hebben in deze zaal. De VOORZITTER: De hee Buijt heeft een vraag. De heer BUIJT (lr): Vervelend, het is een medium speech, maar ik vind de term extreemrechts hier niet op zijn plek. Ik vind dat u daar ook, ondanks dat het een maidenspeech is, wat van zegt.