20260408- Notulen van de raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 8 april 2026 Notulen van de raadsvergadering van 8 april 2026 Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 6 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten Tegenwoordig zijn 45 leden, namelijk mevrouw Z.P. Coşkun, de heer R.G.C. SegersHoogendoorn, de heer D.H. Monge Vega, de heer T.J.D. Isaack, de heer E.P.J. Verweij, de heer D.J. van Dommelen, mevrouw C.A. Engels, de heer T. de Haan, de heer J.M.D. de Waard, de heer S.M. Bonte, de heer F. Achbar, de heer S. Soytekin, de heer B. Doğan, mevrouw M. Laamairi, de heer T.B. Versnel, de heer T. Roskam, de heer I.P. Duin, de heer G.F.E. Koster, mevrouw S.L. Rojer, de heer E. Başoğlu, mevrouw V.A. Bruin, mevrouw C.M. Zeegers, mevrouw I. van der Meer, de heer G.G. van Dijk, de heer D.M. Hamhuis, de heer K.J.P van Eikeren, de heer N.L. Redelinghuys, mevrouw A.J.A. Maassen, mevrouw M.E. van Dijk, mevrouw A. Kockelkoren, mevrouw J.L. Baán, de heer S. Leewis, de heer J. Jaspar, de heer Ö. Kaya, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw J.M. Nunnely, de heer M. Verhoef, de heer J.P. Postma, mevrouw M.Y. Morkoç, mevrouw J.M. de Bruijn, mevrouw S. Reitema, de heer M.H. Biljoen, de heer L.P.A. Dekkers, de heer J.C. Siemons en de heer R. Buijt Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER: Goedenavond allemaal, op deze bijzondere raadsvergadering. Ik heet u allen van harte welkom. Ook welkom aan onze gasten, het zijn er veel vandaag. Fijn dat jullie er allemaal bij zijn. Degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Er zijn geen berichten van verhindering, ik ga ervan uit dat iedereen aanwezig is. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 8 april 2026.

De VOORZITTER: We gaan eerst over tot de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 8 april 2026. Ik zal de agenda met u doornemen. We beginnen met een aantal hamerstukken. Na die hamerstukken vindt het duidingsdebat plaats over de uitslag van de verkiezingen van 18 maart en over het gisteren verschenen advies van de verkenner. Vandaar dat de verkenner hier ook naast mij zit. Ik stel wel voor dat we dat in tweeën knippen. Dan beginnen we eerst met een toelichting van mevrouw Bouwkamp over het proces van de verkenning en aansluitend is er dan gelegenheid in 1 ronde hierover vragen te stellen aan mevrouw Bouwkamp. Daarna is er dan een debat over de duiding van de uitslag van de verkiezingen en over het advies van de verkenner. Mevrouw Bouwkamp neemt geen deel aan het debat. Als u vragen heeft, mag u dat in de eerste ronde doen, daarna is zij geen onderdeel meer van het debat. Ik stel voor dat bij het duidingsdebat de fracties spreken in de volgorde van groot naar klein. Het voorstel is om elke fractie 8 minuten spreektijd toe te kennen. Ik kijk rond of u hiermee kunt instemmen. Dat is het geval. Zijn er nog anderen die iets willen opmerken met betrekking tot de agenda? De heer Buijt.

raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

557

De heer BUIJT (lr): Voor alle duidelijkheid, die 8 minuten spreektijd is voor het debat en de vragen aan de verkenner kunnen wij gewoon in technische tijd stellen, neem ik aan? Dat dat niet van je 8 minuten afgaat? De VOORZITTER: Dat is nu dan het voorstel wat u doet, dat kunnen we op deze manier doen. In principe is de 8 minuten voor alles. Maar als ik het goed hoor dan doet u nu een voorstel om de vragen aan de verkenner in technische tijd te doen en de resterende 8 minuten gewoon te laat staan voor het debat? De heer BUIJT (lr): Ja, ik ken het niet anders uit commissies. Dan hebben we insprekers, dan kun je gewoon vragen stellen en dan krijg je antwoorden. Dan ga je natuurlijk geen debat voeren, maar dan kan je wel gewoon goede vragen stellen. De VOORZITTER: Ik kijk rond of er steun is voor dit voorstel. Dat blijkt het geval. Dan zullen de vragen aan de verkenner in de technische tijd plaatsvinden en dan heeft u de volle 8 minuten om nog, als u dat wil, het debat met elkaar te voeren. Zijn er nog anderen die opmerkingen hebben met betrekking tot de agenda? Niet, dan stel ik de agenda hierbij vast. 3.

Het voorstel tot benoeming van een voorzitter voor de commissie Zorg & Cultuur.

De VOORZITTER: Dan komen we eerst bij het voorstel tot benoeming van een voorzitter voor de commissie Zorg en Cultuur. Dit voorstel tot het benoemen van de voorzitter van zorg en cultuur heeft het karakter van een aanbeveling. Het presidium heeft het lid SegersHoogendoorn voorgedragen als kandidaat-voorzitter voor de commissie Zorg en Cultuur. Ik moet nog steeds ook letten op dat ik merk dat ik die kant op kijk, maar hij zit daar. Ik stel voor om hem bij acclamatie te benoemen, stemt u daarmee in? (Applaus.) Dan stel ik vast dat de heer Segers-Hoogendoorn is benoemd als voorzitter van de commissie Zorg en Cultuur. 4.

Het voorstel tot naamswijziging fractie GroenLinks-PvdA.

De VOORZITTER: Dan komen we bij het voorstel tot naamswijziging van de fractie GroenLinks-PvdA. Er is een verzoek binnengekomen om deze naam te wijzigen in de naam PRO. Wordt daarmee ingestemd? Dat is het geval. Dan stel ik vast dat de naam van de fractie GroenLinks-PvdA met directe ingang is gewijzigd in PRO. Let op, want tijdens deze vergadering ziet u op de schermen en de naambordjes nog de oude naam. Aangezien het niet mogelijk is dat staande de vergadering in de systemen en op de tafels te wijzigen. Dat was mooi geweest, maar dat is niet gelukt. Maar tegelijkertijd is de naam PRO hierbij ook toegestaan om te gebruiken. 5.

Toelichting door de verkenner op het proces en gelegenheid tot het stellen van vragen aan de verkenner.

De VOORZITTER: Dan komen we bij de toelichting door de verkenner op het proces en de gelegenheid tot het stellen van vragen aan de verkenner. Mevrouw Bouwkamp zit hier ook al aan de collegetafel. Zij weet dat ze hier moet gaan staan om het woord te kunnen voeren. Ik geef mevrouw Bouwkamp de gelegenheid ook een toelichting te geven op het proces van de verkenning. Mevrouw BOUWKAMP: Dank u wel, voorzitter. In Arnhem staan we ook, maar dan staan we aan een kansel. Ik hoop dat ik zonder leesbril goed de aantekeningen kan lezen, maar dat zal vast hier ook Prima gaan. Ik ben blij om hier te staan vandaag voor jullie, ook omdat ik de afgelopen 2 weken heel intensief met jullie mooie stad ben bezig geweest in heel veel gesprek die ik met de lijsttrekkers, nu de fractievoorzitters, heb gevoerd. Ik heb 20 maart van de burgemeester namens u een opdracht gekregen als verkenner om hier aan de slag te gaan,

raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

558

om daarin ook een advies te kunnen geven aan u, om voor het vervolgproces ook te komen tot een coalitie. Daarin was ook een deadline gesteld van 7 april, dat was gister en ik was dan ook heel blij dat ik gister 7 april het advies ook daadwerkelijk kon overhandigen aan de burgemeester. In de opdracht die aan mij is gegeven, waren er 3 belangrijke thema's. 1 van die thema's was uiteraard de duiding van de verkiezingsuitslag. Daarbij is natuurlijk ook gesproken over de opkomst die wel iets hoger was, maar nog steeds laag en tot grote zorgen leidt ook van u allen. De inhoudelijke speerpunten die u ziet voor de stad de komende jaren en de voorkeuren die er onder u zijn voor samenwerking voor de komende jaren. Ik heb na het ontvangen van die opdracht en het aanvaarden van die opdracht met alle lijsttrekkers, nu fractievoorzitters, gesproken. Dat vond ik in ieder geval ook fijn om te doen voordat ik daarin ook kon bepalen wat de volgende stap zou zijn, zodat ik ook een breed beeld zou kunnen krijgen van de beelden die in ieder geval bij u ook leven. Op verzoek van PRO heb ik ook de vraag gekregen om in de gesprekken die daarna zouden komen het hebben over de samenwerking. Zowel tussen de fracties, maar ook de samenwerking tussen coalitie en oppositie en tussen college en gemeenteraad.

Met ook daarbij de vraag, heeft u ook suggesties hoe we dat in het vervolg zouden kunnen verstevigen? Ook die vraag heb ik toegevoegd en meegenomen aan mijn opdracht en in die gesprekken hebben we het daar ook over gehad. Daarbij is het ook uiteraard een belangrijk onderwerp geweest tijdens het gesprek wat die urgente opgaven zijn en wat daarvoor nodig is. Daarin werden door de fractievoorzitters veel benoemd dat daarbij voortvarendheid, tempo en daadkracht belangrijk is. Dat betekent ook dat ik in mijn advies heb geadviseerd over te gaan en op zoek te gaan naar een meerderheidscoalitie. Juist ook om te zorgen dat die daadkrachtigheid en dat tempo gewaarborgd kan worden. Ik heb 20 gesprekken gevoerd en in die 20 gesprekken heb ik ook verschillende mogelijke combinaties besproken met de gesprekspartners. Juist ook om te kijken, wat zijn de mogelijkheden? Hoe kansrijk zijn die? Hoeveel steun krijgen die, zowel van die partijen die dat dan samen zouden kunnen gaan bespreken, maar ook van andere partijen? Dat brengt mij ertoe dat ik gisteren het advies kon geven dat 4 partijen verder gaan starten in de volgende fase, PRO, VVD, D66 en DENK. Ik acht als verkenner die samenwerking kansrijk en verstandig. Er zijn ook andere mogelijke samenstellingen mogelijk, maar die zijn wat mij betreft in ieder geval minder kansrijk en minder verstandig.

Dat heb ik ook geprobeerd navolgbaar aan te geven in het rapport zoals ik dat heb geschreven. Dat wil niet zeggen dat er nu geen moeilijke keuzes meer zijn voor deze 4 partijen. Maar gezien de positieve grondhouding om samen te werken aan het belang die de transities hebben die deze stad voorstaan, denk ik dat dat in ieder geval een goede stap vooruit zou zijn. Aangezien deze 4 partijen ook hebben aangegeven die volgende stap met elkaar te willen zetten, heb ik geconcludeerd als verkenner dat i daarmee de verkenning ook af kon ronden. In mijn advies heb ik gepoogd dat navolgbaar, zij het ook beknopt, weer te kunnen geven hoe en waarom ik niet voor een andere combinatie heb gekozen en waarom ik niet meerdere mogelijkheden heb onderzocht. Daarbij wil ik in ieder geval ook nog aangeven dat de scheidslijnen in de politiek heel hard kunnen zijn, zeker na de verkiezingen. Er zijn mensen die hebben gewonnen en er zijn mensen die hebben verloren. Er zijn straks mensen die in de coalitie zitten en mensen die in de oppositie zitten, 4 jaar lang in de oppositiebanken. Dat terwijl, zoals hier, zoals in heel veel andere gemeenten, er vorige week 45 gemeenteraadsleden zijn beëdigd om aan de slag te gaan voor hun stad.

Dat betekent ook dat ik ook heb meegegeven in mijn advies dat het goed zou zijn om te kijken hoe je die wens om samen het betere te doen voor de stad, hoe je dat ook vorm kan geven ook al in het proces. Ik denk dat dat ook aan de 4 onderhandelende partijen is, maar juist ook in het gesprek met alle andere partijen om te vragen of en hoe ze dat zouden willen doen. Dan rest mij nog u te bedanken voor het hele warme welkom wat ik heb ervaren hier in deze mooie stad, in dit mooie stadhuis en nu ook in deze mooie zaal. Ik heb gelukkig heel veel goede gesprekken gehad met jullie allemaal. Ik ben ontzettend goed ondersteund, ook dank daarvoor. Ik wilde in ieder geval ook Joyce en Mark noemen, want zonder hen had ik hier niet zo goed mijn werk kunnen doen. Dat in ieder geval ook erg heel bedankt voor al jullie ondersteuning. Dat was het wat mij betreft, voorzitter. Dank u wel. raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

559

De VOORZITTER: Hartelijk dank, mevrouw Bouwkamp. Ik geef nu graag ook de gelegenheid tot stellen van vraag aan mevrouw Bouwkamp, mochten die vragen er uiteraard zijn. De heer BUIJT (lr): U kijkt zo bestraffend mijn kant op, voorzitter. De VOORZITTER: Nee, helemaal niet. Verwachtingsvol. De heer Buijt, u heeft het woord. De heer BUIJT (lr): Dank, voorzitter. Ook dank aan mevrouw Bouwkamp. Ik ben niet gelukkig met uw advies, maar daar kom ik zo natuurlijk op terug. Maar ik vind wel de wijze hoe u de gesprekken gevoerd heeft, althans met ons, prettig, objectief en onafhankelijk. Dat wil ik in ieder geval aan de voorkant aan u meegeven dat ik u daarvoor ieder geval wil complimenteren. Nu denkt u, dan komt er nu natuurlijk een hele … Maar dat valt best mee. In uw eerste voorkeuren voor samenwerking zegt u, een stabiele meerderheid vindt u wenselijk. Betekent dat dat u 23 zetels geen stabiele meerderheid vindt? Omdat namelijk de andere opties die er waren, telden op tot 23. U zegt dan 25, want een stabiele meerderheid. U constateert dat de VVD in eerste instantie de voorkeur gaf om een samenwerking met Leefbaar. Dan intrigeert die laatste zin die u zegt, belangrijke overwegingen waren dat voor een combinatie met Leefbaar nu geen zicht op een meerderheid is en de verwachting dat in deze samenstelling een aantal benodigde doorbraken voor de lange termijn gerealiseerd kan worden.

Dat zou niet met ons kunnen. Kunt u dat iets meer duiden? Want u heeft gezegd navolgbaar, maar ik vond dit niet zo navolgbaar. Dan constateert u dat bij DENK de voortzetting van de huidige coalitie is ook een mogelijkheid, als er opnieuw goede afspraken kunnen worden gemaakt. Nu is mijn betoog aan u geweest juist van, je hebt 2 blokken. VVD heeft duidelijk een voorkeur voor Leefbaar, D66 heeft duidelijk een voorkeur voor GroenLinks-PvdA. Allebei 16. Een belangrijke speler als DENK, 4 zetels, zegt u van, we hebben heel goed samengewerkt in de vorige coalitie, dat is ook een optie voor ons. We hebben ook raakvlakken met PvdA-GroenLinks. Telt allebei op tot 20. Ons betoog was van, dat is best reëel. Ook omdat ik met verschillende eenmansfracties gesproken heb en daarin werd gezegd van, we staan misschien ideologisch iets dichter bij de 1, de ander bij de ander. Maar het is niet zo dat zij op voorhand tegen mij heel duidelijk lieten doorschemeren, maar met Leefbaar willen we sowieso niet in gesprek. Ik ben op zoek wat dan voor u de doorslag heeft gegeven dat u zegt van, maar daar is sowieso geen kans op een meerderheid. Want ik proefde namelijk die meerderheid wel, dat die wel mogelijk was. Wat wij verzochten is van, geef allebei de partijen 11 zetels, allebei een blok van 16, allebei kans om DENK erbij te krijgen, allebei kans om met kleine partijen in gesprek te gaan.

Misschien wel allebei kans om iemand uit het andere blok te overtuigen, wie weet hoe een koe een haas vangt? Daar ben ik erg benieuwd naar hoe u tot die conclusie komt dat u zegt, die 2 varianten zag ik gewoon niet zitten. Het kan natuurlijk het eerlijke verhaal zijn van, u bent door GroenLinks aangewezen. Dat is hun recht. Zij zijn de grootste geworden. Zij hebben u gevraagd dat u ook een duidelijke opdracht had, zoek naar een combinatie waar in ieder geval wij natuurlijk uitkomen. Dat is ook een eerlijk antwoord. Maar de redenatie van, die optie had geen meerderheid, die vind ik in ieder geval niet navolgbaar. Tot zover, voorzitter, voor dit moment. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, dank. Via u 2 vragen aan de verkenner. Vooraf inderdaad wat ons betreft hebben wij hele prettige, inhoudelijke en ook vertrouwenwekkende gesprekken met u gehad, veel dank daarvoor. 2 vragen. We lezen in het advies en ook overigens in meerdere brieven van partijen aan de verkenner de noodzaak voor een, zoals u dat omschrijft, open bestuursstijl van het college en het zoeken naar bredere meerderheden. Dat lijkt een beetje op gespannen voet te staan met de eerste argumentatie voor de samenstelling van partijen die op een ruime meerderheid in de raad berust.

Hoe zijn die 2 zaken in relatie tot elkaar afgewogen? Want je zou zeggen, als je altijd op zoek moet naar brede meerderheden, waar ik altijd van zou zeggen dat is heel verstandig om te doen, raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

560

dan maakt het in feite niet zoveel uit of je 23, 24 of 25 zetels in de raad hebt. Mijn tweede vraag, voorzitter. 3 van de 4 zittende partijen van de afgelopen periode gaan opnieuw onderhandelen voor een coalitieakkoord, terwijl daar achter ons liggen de periode meerdere momenten van bestuurlijke instabiliteit en ook haperend bestuurlijk vermogen heel duidelijk zichtbaar waren. Deze weging zien we nergens in uw verslag terug. Heeft de verkenner bestuurlijke stabiliteit en daadkracht meegewogen in haar advies? Zo ja, waarom lezen we dat niet terug in het advies? Dank. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Zijn er nog andere leden die je het woord wensen? De heer Başoğlu. De heer BAŞOĞLU (sp): Dank u wel, voorzitter. Ik heb 3 vragen aan de verkenner, mevrouw Bouwkamp. Hoe heeft u uw afweging bestuurlijke stabiliteit, inhoudelijke overeenstemming en de wens tot bestuurlijke vernieuwing tegen elkaar afgewogen? Tweede vraag, u adviseert de coalitie waarin ook de VVD zit. Hoe beoordeelt u de spanning tussen enerzijds de breed gedeelde sociale opgaven die u beschrijft en anderzijds de verschillen tussen partijen, bijvoorbeeld op het gebied van wonen, marktwerking en betaalbaarheid? Laatste vraag, u noemt expliciet inhoudelijke overeenkomsten tussen PRO en enkele andere kleinere partijen, zoals Volt. Wij zien ook sterk inhoudelijke overeenkomsten met onze plannen, maar de SP is niet genoemd.

Wat waren naast inhoudelijke en ideologische overeenkomsten nog andere overwegingen om tot dit advies te komen? De VOORZITTER: Hartelijk dank. Mevrouw Coşkun. Mevrouw COŞKUN (pvdd): Dank je wel, voorzitter. In het rapport van de verkenner wordt een meerderheidscoalitie voorgesteld. U heeft het net ook uitgelegd en we hebben van de andere partijen ook gehoord welke combinaties daar mogelijk zijn. Tegelijkertijd wordt e ook een nadrukkelijke oproep gedaan aan de raadsbrede samenwerking op lange termijn. U heeft het net ook nog een keer herhaald. Wat ons betreft wringt dat. Want als samenwerking en langetermijnoplossingen echt centraal staan, waarom ligt de nadruk dan op het vormen van meerderheid in plaats van de inhoudelijke overeenkomsten? Daarom heb ik de volgende vraag aan de verkenner, in hoeverre is de optie van een minderheidscoalitie met een raadsbrede bestuursakkoord serieus en voorwaardelijk onderzocht? Dank je wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Ook ik wil de verkenner bedanken voor de prettige gesprekken. Dan maar meteen door naar de vragen. In het advies geeft u aan dat er uitgebreid is gesproken over het feit dat de opgaven groot zijn in onze stad en dat de noodzaak om tempo te maken hoog is.

Ook lezen we dat er belang wordt gehecht aan meer langetermijnvisies op onderwerpen als verduurzaming van de haven, maar ook op woningbouw. We zijn wel benieuwd waarom in deze context dan het advies is om met 3 van de 4 zittende partijen de onderhandelingen in te gaan? Wij zijn ook wel benieuwd waarom er in deze context gekozen is om een proces in te gaan waarbij de afstand op links, rechts tussen PRO en VVD op die as, maar ook op progressief en conservatief, denk onder andere aan DENK en D66, om dat in een college dan vorm te geven? De inhoudelijke afstand is groot. Dan nog een volgende vraag. We zijn ook benieuwd of er een gesprek met de burgemeester is geweest, gezien zij ook onderdeel van het nieuwe stadsbestuur zou uitmaken? Op het gebied van de openbare orde en veiligheid vertolkt de burgemeester natuurlijk ook een belangrijke rol. Afgelopen raadsperiode zijn er 3 wethouders geweest op Armoede zonder daar verantwoording voor af te leggen aan de raad, is dit besproken en gewogen in de verkenning? Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Isaack. raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

561

De heer ISAACK (bij1): Dank u wel, voorzitter. Allereerst heel erg bedankt voor al uw inzet en tijd. Ik vond het gesprek oprecht heel fijn. Wij hebben als BIJ1 1 vraag. Misschien is het iets wat in een volgend stadium verder aan bod komt. Maar we zien dat deze partijen op veel punten fundamenteel anders in de wedstrijd staan. Kunt u toelichten waar volgens u de gedeelde politieke basis ligt en hoe de onderliggende verschillen worden overbrugd? Dat de partijen de stad vooruit willen helpen, volgens mij willen we dat allemaal, maar dat blijft toch wel vrij algemeen. Tot zover. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Siemons. De heer SIEMONS (50plus): Dank u wel, voorzitter. De gesprekken die ik met de verkenner heb gehad waren inderdaad wel positief. Maar ik vraag me toch af, mevrouw komt zelf uit de GroenLinks hoek, hoe objectief kan je zijn om een … De VOORZITTER: De heer Siemons, ik ga u onderbreken. De verkenner is gewoon gevraagd vanuit de hele raad om hieraan deel te nemen en dat gaat dan niet om haar eigen politieke achtergrond. Zij heeft een opdracht namens de hele raad gekregen en die heeft zij uitgevoerd. Dat gaat niet over haar politieke kleur. De heer SIEMONS (50plus): Oké, dank je wel. De VOORZITTER: Anderen nog? Niets. Kan de verkenner al meteen antwoorden of heeft ze nog tijd nodig? Dan krijgt mevrouw Bouwkamp het woord. Mevrouw BOUWKAMP: Dank u wel, voorzitter.

Dank u wel voor uw vragen en ook de complimenten. Ook ik vond het prettige gesprekken, maar dat had ik al aangegeven. Ik begin bij de vragen van Leefbaar Rotterdam, waarin ook wordt gevraagd, wat is dan een stabiel stadsbestuur? Is dat 23 of 22, 24? Waar ligt die grens? Ik denk dat het ook goed is om hierbij te benoemen dat dat natuurlijk niet alleen maar over zetelaantallen gaat. Ik denk dat dat ook iets wat we allemaal in ons politieke werk wel ervaren dat daarin ook andere factoren kunnen zijn die zorgen voor instabiliteit. Het gaat natuurlijk ook over zetelaantallen, haal je een meerderheid als je het met elkaar eens bent of niet? Of heb je dan ook nog iets anders te doen? Het gaat er ook over hoe groot zijn de verschillen? Als die verschillen groot zijn, hoe groot is dan de wens om daar met elkaar op een goede manier over te hebben en er ook uit te kunnen komen? Die vormen wat mij betreft alle 3 ook een belangrijke factor voor het bepalen van stabiliteit. Waarbij ik heb aangegeven, dat was het onderdeel stabiel en het andere onderdeel met een meerderheidscoalitie, dat is inderdaad wel dan gewoon de helft plus 1 in ieder geval.

Maar ik kan me ook voorstellen dat het ook niet onverstandig is om daarin, zeker ook gezien de grote verschillen tussen zetelaantallen, er zijn heel veel partijen met 1 zetel, dat dat natuurlijk niet altijd ook zorgt voor een heel stabiel stadsbestuur. Die heb ik ook meegewogen. Wat ook best lastig was voor mij, omdat daarin ook heel veel inhoudelijke lijnen hetzelfde waren. Heel veel wens ook om daarin op een constructieve manier mee te doen. Dat vond ik zelf best een lastige constatering. Maar ik denk dat jullie die ook allemaal hebben gedaan, dat dat ook best de komende jaren een uitdaging gaat zijn om te zorgen hoe je dat dan wel op een evenwichtige manier met elkaar ook nog hier in de gemeenteraad voor elkaar kan krijgen. Dan was er een vraag over hoe zit het dat … Dat is inderdaad zowel bij de gesprekken die wij hebben gehad als in de brief die door Leefbaar is gestuurd naar voren gekomen. De vraag of het mogelijk is om 2 sporen te onderzoeken waarbij Leefbaar … Ook niet heel onterecht in mijn ogen aangezien zij evenveel zetels hebben als PRO. Om dat gezamenlijk tegelijkertijd onderzoeken. Dat tegelijkertijd heb ik in ieder geval als verkenner ingeschat als onwerkbaar, omdat dat niet tegelijkertijd is met allemaal verschillende partijen maar dat daar een overlap is. Er zitten dezelfde partijen aan andere tafels.

Ik kon me daar ook niet een beeld van maken dat dat ik me voor kan stellen dat dat zorgt voor constructieve gesprekken die ook nog eens binnen de tijd die mij gegeven was, namelijk tot 7 april, zou raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

562

komen tot een advies voor een coalitie. Dat was wel ook het verzoek wat u mij heeft gedaan. Daarom heb ik uiteindelijk daarin ook gekozen en die afweging heb ik zelf gemaakt als verkenner om daarbij te gaan voor 1 voorkeursvariant. Daarbij heb ik natuurlijk ook geconstateerd in de gesprekken dat er ook een voorkeur was uiteindelijk voor deze variant die ik heb geadviseerd. De VOORZITTER: De heer Buijt. De heer BUIJT (lr): Ter verduidelijking, voorzitter. Is uw opdracht geweest, ga aan de slag en kom met een advies welke ene coalitie werkbaar is? Of is er aan u verzocht, want dat heb ik zelf niet helemaal scherp, onderzoek welke mogelijkheden er zijn? Want nu verengt u het, want dan gaat u zeggen, het moest voor 7 april, met 2 lukt allemaal niet. In mijn ogen is het meer van, u heeft dit verkend. Er komen 2 mogelijke meerderheden uit. Of dat gaat lukken, weten we niet. Geef ze allebei 2 weken de kans en dat is een tweede fase. Ik bedoel dat niet natuurlijk dat we dat voor 7 april nog in het Paasweekend zouden gaan regelen. Dat is me niet helemaal helder. De VOORZITTER: Mevrouw Bouwkamp. Mevrouw BOUWKAMP: Dank u wel, voorzitter. Als ik het goed heb, maar ik heb het hier niet voor, was de opdracht om te komen met een advies voor een coalitie en ook inderdaad 7 april. Wil ik wel daarbij aangeven dat ik in het gesprek met burgemeester heb aangegeven dat ik die opdracht aanvaard.

Maar dat in ieder geval ook gezien de tijd op het moment dat ik de verkenning nog niet afwacht, dat ik dan ook niet 7 april met een advies ga komen. Ik ben het daar helemaal mee eens met Leefbaar Rotterdam, voorzitter, dat de tijd en de tijdsdruk nooit reden mag zijn om te komen met een voorkeursvariant. Wel daarbij belangrijk, want het had natuurlijk … Dat zijn ook andere steden waar uiteindelijk 2 varianten met bijvoorbeeld een lichte voorkeur voor de ene wordt gepresenteerd door verkenner, daarbij zou dat dan ook in die gelijkwaardigheid uit de gesprekken moeten komen. Die conclusie heb ik niet kunnen trekken. Ik begrijp dat dat misschien anders is dan de gesprekken die Leefbaar Rotterdam heeft gevoerd, maar ik kon daarin geen andere conclusie trekken dan dat er een duidelijke voorkeursvariant is. Ook niet voor mij, want ik ga hier straks weg en dan moet het werk nog gedaan worden. Dan beginnen de gesprekken pas echt. Dat bij deze 4 partijen ook die wens was om te kijken of we dit met elkaar tot een goed einde kunnen brengen met een nieuwe coalitie en een coalitieakkoord. Vandaar dat ik dat op deze wijze heb gedaan, voorzitter. Dan de vraag van het CDA en ook een hele terechte vraag. Want ook een belangrijk onderwerp, hoe zorg je voor die open bestuursstijl? De Partij van de Dieren noemde het net ook, dan zou je ook kunnen zeggen, we gaan helemaal geen akkoord sluiten.

Ik denk dat daar ook als je kijkt in Nederland naar allerlei verschillende varianten die er zijn, dat dat echt heel kwetsbaar is om zo'n proces in te gaan. Je ziet dat het soms werkt. Heel vaak niet, soms wel. Maar dan is het ook wel in een raad die al heel erg getraind is om dit met elkaar te doen en die achtte ik ook nog wel wat kwetsbaar. Daarbij heb ik dat ook meegewogen, dat het goed is om vanuit de basis van een meerderheid afspraken te maken met elkaar. Maar dat je daarbij ook al in dat proces om te komen tot die meerderheid en die afspraken ook al kan kijken, kan je vanaf dag 1, niet nadat je de afspraak hebt gemaakt, maar al daarvoor ook afspraken met elkaar maken. De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Dank, voorzitter, voor de coulance ook. Want dat was niet mijn vraag. Want u neemt nu mijn vraag en die van mevrouw Coşkun in 1, maar ik had het niet over minderheidsvarianten. Ik heb gezegd, als je toch sowieso op zoek moet naar brede meerderheden voor je belangrijke plannen, dat zou wat mij betreft common sense moeten zijn voor iedere bestuurder. Dat staat overal geschreven. Dan maakt het in feite niet raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

563

zoveel uit of je nu een meerderheid van 23, 24 of 25 heb. Dat heb ik gevraagd aan u van, hoe heeft u dat gewogen? Want hoe zit dat bij elkaar? Want dat lijken 2 verschillende dingen te zijn en die worden wel allebei gezegd. De VOORZITTER: Mevrouw Bouwkamp. Mevrouw BOUWKAMP: Dank u wel, voorzitter. Misschien wel goed om aan te geven, dat is common sense, maar er is nog niet een college dat er nu is voor de komende 4 jaar. Dat moet zich ook nog vormen. Daarom benoemde ik het hier wel, omdat al voordat je dat doet, al voordat je deze gesprekken gaat doen, al voordat er een coalitieakkoord ligt, heb je ook al de kans om dat te doen. Daarin al die open houding echt al vanaf dag 1 om daarnaar te kijken van, hoe kunnen we dat vormgeven? Niet dat zelf bedenken vanuit die mogelijke coalitie, maar juist ook daar in dat gesprek al het gesprek breder aan te gaan, lijkt mij een hele verstandige. Dat wil niet zeggen dat er een aantal heikele punten, lastige keuzes, grote ambities zijn. Waarvan ik me ook voor kan stellen om als je tempo wil maken en als je vindt dat de stad dat nodig heeft om voortvarend aan de slag te gaan, dat het ook goed is om te kijken, hoe kunnen we zo snel mogelijk een aantal lastige keuzes maken zodat we daarmee zo snel mogelijk aan de slag kunnen? Dat zijn ook lijnen waarvan ik denk, daar moet je ook reëel in zijn.

Daarin denk ik, maar dat is mijn inschatting als verkenner, u kent uw stad natuurlijk vele malen beter, dat dit wel het beste past bij Rotterdam. Daarin heb ik die weging natuurlijk moeten maken op basis van de gesprekken die ik heb gevoerd en denk ik dat dit in ieder geval een verstandige keuze zou zijn. Anders had ik hem ook niet geadviseerd. Dan heb ik een vraag over het feit dat er nu 4 partijen zijn, waarvan er al 3 in het zittende college en in de huidige coalitie zitten en ook bepaalde momenten van instabiliteit hebben gehad. Daar weet u meer van dan ik. Ik was daar niet bij. Ik ben verkenner en ik heb op basis van de gesprekken die ik heb gevoerd met de partijen die er nu zijn, met de uitkomsten van de verkiezing die er nu is, een afweging gemaakt. Ik heb geen glazen bol voor de toekomst. Ik ben ook niet in de geschiedenisboeken gedoken. Ik heb ook gekeken en natuurlijk ook daarin gehoord wat er hier leeft, welke zorgen er zijn. Maar ik heb ook gekeken naar de mogelijke opties die er nu liggen. Daarbij is dit inderdaad een coalitie die niet totaal vernieuwend is, dat is natuurlijk een constatering die iedereen kan doen. Want er zijn 3 partijen die hier al zitten en 1 niet, dat klopt. Die afweging heb ik moeten maken en die heb ik op basis hiervan zo gedaan. Dan was er een vraag van de SP.

Ook hetzelfde over, als er zo weinig verandert aan in partijen, hoe zorg je dan voor vernieuwing? Dan kijk ik nu ook meer naar de taak die voor deze partijen hier ligt om te doen wat nodig is. Dat is misschien niet altijd of vernieuwend of hetzelfde, maar de keuzes maken die de stad nodig heeft. Dat zou mijn advies zijn aan deze partijen. Dat geldt ook voor de wens om verschillen wel of niet te kunnen overbruggen. Daar geldt natuurlijk dat ook. Dat is in de volgende fase van belang en dat zal zeker ook in deze samenstelling niet eenvoudig zijn. Daarbij was er ook nog een vraag over inhoudelijke overeenkomsten. Het klopt inderdaad dat die er voor sommige partijen wat meer zijn dan anderen, ook met de SP. Maar in het gesprek met de SP, voorzitter, ook duidelijk gehoord dat zij dan ook eerst iets verwachten van andere partijen en uitspraken te doen waarvan ik in deze samenstelling achtte dat dat niet zo heel erg kansrijk was. Daarom heb ik dat ook niet zo meegenomen in mijn advies ten opzichte van de SP, voorzitter. Dan de vraag van de Partij voor de Dieren, heb ik denk ik voor een deel al beantwoord.

Als je een raadsbrede samenwerking wilt, in hoeverre wringt dat niet met ook die lange termijn opgaven die we zien? Is dat dan allemaal wel nodig om dat op deze manier te doen? Lange termijn opgaven wil niet zeggen als er hele grote opgaven zijn dat je het dan uiteindelijk ook politie allemaal met elkaar eens bent. Het is niet alleen maar de keuzes van het hier en nu die soms lastig zijn in het politieke debat. Maar het is ook lastig om juist bij het verleggen van die koers voor de lange termijn daarin ook goed met elkaar na te denken over hoe je dat wil doen. Dat heeft ook politieke keuzes nodig. Ik denk dat dat ook wel belangrijk is om dat zo te zien. Maar nogmaals, ook hier op al die verschillende facetten, dat wat je nu moet doen en wat je in de toekomst kan doen, daar kan je natuurlijk met elkaar op zoek gaan naar hoe en wanneer raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

564

kunnen we dit zo breed mogelijk met elkaar dan wel de afspraak maken, dan wel de afspraak uitwerken met elkaar. Ik denk dat dat ook nu de opgave is voor de komende jaren en misschien ook wel de komende weken. De VOORZITTER: Mevrouw Coşkun. Mevrouw COŞKUN (pvdd): Reframen misschien. Mijn vraag was vooral gericht op de minderheidscoalitie mogelijkheid. U geeft aan dat dat niet onderzocht is, omdat u acht dat dat niet kansrijk zou zijn. Mijn vraag is, hebben de partijen die bij u aan tafel zaten ook daadwerkelijk gezegd dat zij daar geen voorkeur aan geven? De VOORZITTER: Mevrouw Bouwkamp. Mevrouw BOUWKAMP: Dank u wel en dank u wel voor deze vraag. Uiteraard heb ik dat gevraagd, want anders zou het een hele aparte constatering zijn voor mij als ik die in mijn eentje heb gedaan. Terwijl er hier misschien wel een raadsbreed behoefte is om met de minderheidscoalitie aan de slag te gaan. Zeer zeker is dit ook besproken en is er door de meeste partijen ook aangegeven dat zij ook denken dat het voor Rotterdam verstandig zou zijn om voor een meerderheidsvariant te kiezen. Die heb ik daarom ook daarin zo meegenomen. Ik heb hem niet uitgebreid onderzocht, maar het was natuurlijk 1 van de belangrijke startpunten om na te gaan denken van, wat is dan de volgende stap die ik in de verkenning kan gaan zetten? Dan Volt die vragen had ook over de lange termijn.

Bijvoorbeeld, hoe gaan we om met de woningbouw en de wooncrisis in deze stad? Het verduurzamen van de haven is door heel veel partijen genoemd. Dat is misschien ook wel goed om aan te geven dat ik denk dat er daarin ook vanuit inhoud heel veel overlap zit. Misschien niet op de oplossingen en de koers, maar wel op de onderwerpen die in de in de stad spelen. Dat is natuurlijk ook niet zo heel vreemd. De vraag, waarom dan nu met deze 3 zittende partijen als ook de verschillen tussen links, rechts, progressief, conservatief best groot zijn en kunnen zijn? Ik heb in mijn advies ook opgeschreven, dat zal niet eenvoudig zijn. Maar er is een positieve grondhouding om die te willen overbruggen en daar op zoek te gaan omdat de stad dat nodig heeft. Ik denk zelf dat het heel goed is als de politiek laat zien dat de politiek daarin elkaar de hand kan rijken om te doen wat nodig is voor de samenleving. Als daar hier in Rotterdam bereidheid is om dat te doen, denk ik dat dat ook een goed gegeven is vanuit waar je verder kan werken en verder kan bouwen. De vraag was, gesprek met burgemeester over de inhoud, over openbare orde en veiligheid. Daarover heb ik geen gesprek gehad. Ik heb wel een gesprek gehad met de burgemeester, maar niet over de inhoud.

Omdat ik het ook met andere partijen niet over de inhoud heb gehad, behalve dan welke opgaven zie je voor de stad? Dat heb ik met name nu bij de partijen gehouden, omdat dat in deze fase voldoende is. Het is natuurlijk straks in de informatieve fase wel heel erg belangrijk, omdat ik denk zeker in de stad als Rotterdam openbare orde en veiligheid natuurlijk zeker ook aandacht verdient in de coalitieonderhandelingen. Maar dat zal vast goedkomen met de komende periode. Dan was er ook nog de vraag of ik mee heb gewogen dat er verschillende wethouders waren geweest. Ik heb dat niet zo concreet meegenomen. Uiteraard is de bestuurlijke stabiliteit belangrijk en daarin is dat onderwerp ook met mij besproken. Daarin moet je natuurlijk ook dat meenemen in de afweging. Ik vond die voor mij nu zelf minder relevant, omdat het nu ook gaat over welke partijen kunnen met elkaar nu de stap verder gaan zetten? Ik denk en wat mij betreft hoop ik dat partijen die verantwoordelijkheid zelf ook voelen om te zorgen voor bestuurlijke stabiliteit van eigen partij en van het college. Dan heb ik volgens mij nog 1 laatste vraag en dat was de vraag van BIJ1. Misschien is dat dan een soort samenvatting van alles wat ik hiervoor ook al heb aangegeven.

Het is niet makkelijk om in de politiek elkaar te vinden, omdat het ook makkelijk is om te polariseren en om daarin juist met de vinger naar elkaar te wijzen als iets niet goed gaat. Maar ik denk wel dat het gewoon belangrijk is om in ieder geval dit te proberen. Nogmaals, het zal echt niet makkelijk zijn. Ik heb daar ook echt wel over nagedacht als raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

565

verkenner, is dit realistisch? Maar juist ook vanwege het feit dat deze 4 partijen hebben aangegeven, wij denken ook dat het lastig gaat worden, maar we willen het wel. Want we willen daarin ook die stap vooruitzetten, omdat die stad dat zo enorm nodig heeft om echt op lange termijn, maar ook in het hier en nu een aantal stappen te gaan zetten. Dat heeft gemaakt dat ik daarin een positief advies kon geven over deze mogelijke coalitie. Dat waren de vragen, voorzitter. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Buijt heeft nog 1 vraag. Afrondend, want het is niet de bedoeling dat we een debat gaan voeren met de verkenner. De heer BUIJT (lr): Zeker, maar er is een vraag blijven liggen en dat is een hele belangrijke vraag. Want de gebeurtenis van deze eerste ronde is natuurlijk de draai van de VVD. D kwam met zijn brief bij u, we willen met Leefbaar. We gaan de verkenning uit en ze willen met GroenLinks-PvdA. Daar heb ik een vraag over gesteld van, hoe verklaart u dat dan precies? Want dat is natuurlijk wel het meest opvallende in de hele eerste ronde, die draai waarin gezegd wordt, we zien met Leefbaar Rotterdam een probleem, omdat een aantal benodigde doorbraken voor de lange termijn met hen niet gerealiseerd kan worden.

Kunt u dat iets beter duiden? Want dat was voor mij iets waarvan i dacht van, wat staat daar nu precies? Want er is niet over inhoud gesproken, zegt u, maar er is toch een draai gekomen. Wat is dat precies geweest? Mevrouw BOUWKAMP: Dank u wel, voorzitter. Dan ga ik het wel proberen zo veel mogelijk op mijn rol en het proces te houden. Ik kan me voorstellen dat deze vraag straks ook nog gesteld wordt aan de VVD. Ik heb als verkenner met alle partijen gesproken en dan heb je 1 ronde. Soms is het zo dat het dan al helemaal duidelijk is, dat was in Rotterdam niet zo. Dat betekent dat je als verkenner ook als een soort trechter te werk moet gaan. Dat betekent dat je ook verdiepende gesprekken hebt, dat heb ik ook gehad bijvoorbeeld met Leefbaar Rotterdam en PRO. Ik heb daarna ook nog gesprekken gevoerd waarbij ook VVD aanwezig was. Op het moment dat je daarin op onderzoek uitgaat of verkenning met elkaar over wat de mogelijkheden zijn, dan kan het natuurlijk ook in het proces niet per se veranderen, maar daar kunnen natuurlijk ook andere perspectieven bijkomen. Ik kan me zo voorstellen dat het perspectief, wij zien voor deze coalitiecombinatie ook mogelijkheden om stappen vooruit te zetten. Die heb ik zo gehoord en zo opgeschreven. Wat dat zegt over het hier, nu en vroeger, dat laat ik graag aan de VVD, voorzitter. De VOORZITTER: Inderdaad.

De heer Buijt kan misschien als hij daar nog vragen over heeft dat beter dan aan de VVD zelf stellen, want die kunnen dat mogelijk zelf ook beantwoorden. Dan wil ik mevrouw Bouwkamp ongelooflijk bedanken voor haar noeste arbeid. Ik heb het zelf ook al tegen haar gezegd. Ze gaat zo meteen weer terug naar Arnhem, want daar heeft ze ook gewoon haar reguliere werk. Maar volgens mij spreek ik namens iedereen dat u zich altijd welkom mag weten in Rotterdam. We zien u graag weer een keertje terug en dank aan de bijdrage die u heeft geleverd aan het vormen van het stadsbestuur. Hartelijk dank. (Applaus.) 6.

Debat over de duiding van de uitslag van de verkiezingen van 18 maart 2026 en het advies van de verkenner.

De VOORZITTER: Dan zijn wij nu aangekomen bij het daadwerkelijke debat over de duiding van de uitslag van de verkiezingen van 18 maart 2026 en het advies van de verkenner waar u net ook een technische toelichting op heeft gekregen. Er zijn een aantal maidenspeeches. Dat betreft de heer Hamhuis, mevrouw Coşkun, de heer Van Dijk, de heer Başoğlu en de heer Isaack. Zij mogen straks in hun bijdrage vol uitspreken vanuit hun eigen hart, maar hopelijk ook al in de duiding van de verkiezingsuitslag. Dan geef ik het woord op volgorde van grootte en dan begin ik bij de heer Postma.

raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

566

De heer POSTMA (pro): Dank u wel, voorzitter. De Rotterdammer had iets te kiezen op 18 maart. In een soms felle maar ook inhoudelijke campagne waren de verschillen tussen de partijen duidelijk. Ik voel het als een grote verantwoordelijkheid dat de kiezer PRO de grootste van Rotterdam heeft gemaakt. De opkomst lag gelukkig iets hoger dan 4 jaar geleden, maar de afstand tussen de politiek en veel Rotterdammers blijft te groot. We zijn voornemens om bij de eerste vergadering van de commissie Bestuur, Veiligheid en Financiën een regeling van werkzaamheden in te dienen om het diepgaander te kunnen hebben over wat er nodig is om die afstand te verkleinen. Maar ik noem alvast 2 zaken die wat PRO betreft essentieel zijn. Ten eerste hebben we een politiek van lange adem nodig die de grote opgaves van onze stad aanpakt voor minimaal de komende 10 tot 20 jaar. Met in de collegeperiode 2026-2030 al tastbare verbeteringen die Rotterdammers merken in hun dagelijks leven. In de gesprekken die we hebben gevoerd tijdens de verkenning zie ik een aantal grote opgaves telkens terugkomen. De wooncrisis, de grote ongelijkheid in onze stad, de noodzaak om stad en economie groen en toekomstbestendig te maken. Een nieuw stadsbestuur heeft de plicht om doorbraken te forceren op deze opgaves. Doorbraken voor en met Rotterdammers.

Doorbraken die een breed politiek en maatschappelijk draagvlak hebben en een perspectief tonen op hoe onze stad er in 2050 uit kan zien. Een tweede voorwaarde om de afstand tussen politiek en de Rotterdammer te verkleinen, is een cultuur van samenwerking en inclusie. Politiek, bestuurlijk en ambtelijk. Rotterdam kent een traditie van gesloten coalities, ik ben er zelf ook onderdeel van geweest, met weinig ruimte voor oppositiepartijen om dingen voor elkaar te krijgen. Geluiden van bewoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven dringen soms moeilijk door tot het stadsbestuur. Ambtenaren zijn de afgelopen jaren uit de wijken naar de torens gegaan en dat moet anders. PRO wil de komende maanden van onderhandeling gebruiken om een zo breed mogelijk draagvlak te creëren voor de noodzakelijke doorbraken. Draagvlak in deze raad en in de stad. Na de onderhandelingen in de komende 4 jaar is het wat PRO betreft topprioriteit om politiek bestuur en ambtelijke organisatie weer dichter bij de Rotterdammers te brengen. Het rapport van de verkenner is daarvoor een mooie start. De verkenner adviseert een stabiele meerderheidscoalitie en geeft tegelijk aan dat bredere samenwerking noodzakelijk is. PRO is het met beide punten zeer eens. Een meerderheidscoalitie is nodig om te voorkomen dat we in een permanente formatie terechtkomen.

We hoeven alleen maar naar Den Haag te kijken om te zien waar dat toe leidt. Tegelijkertijd zien we veel mogelijkheden voor brede samenwerking, bijvoorbeeld door deelakkoorden in de stad en met de raad te sluiten op onderwerpen waar we elkaar kunnen vinden. Denk aan dakloosheid of het versterken van de sociale basis. De verkenner stelt voor dat PRO, D66, DENK en de VVD de inhoudelijke onderhandelingen ingaan. Ik ben daar enthousiast over en zet met veel vertrouwen deze stap. Niet omdat deze 4 partijen het over alles eens zijn, maar juist omdat we het over heel veel dingen niet eens zijn. Als de verkiezingsuitslag ons iets leert, is het hoe politiek divers onze stad is. Juist dan is breed draagvlak essentieel voor structurele doorbraken. Het is de ambitie van PRO om te werken aan nieuwe politieke en maatschappelijke consensus over de grote opgave van onze tijd. Deze 4 partijen, samen een stabiele meerderheid van 25 zetels. hebben de bereidheid uitgesproken om over hun eigen gelijk heen te stappen en te bouwen aan een gedeelde visie op de toekomst van de stad. Natuurlijk zijn de verschillen groot. Er is van tevoren geen enkele garantie dat PRO, D66, DENK en de VVD er inhoudelijk uit gaan komen.

PRO is de grootste partij van Rotterdam geworden met een programma voor meer betaalbare huizen, het veiliger maken van de stad, het oplossen van dakloosheid en het vergroenen van de economie. Daar staan we voor in de onderhandelingen. Onderhandelingen die taai gaan worden, ook vanwege de dreigende economische tijden waarin we keuzes in schaarste zullen moeten maken. Waarin we als overheid zullen moeten zijn voor de vele Rotterdammers die 1 salarisstrook afzijn van armoede en ellende. Voorzitter, in 1968 sprak toenmalig minister van Justitie Carel Polak de volgende historische woorden. De democratie is niet een staatsvorm voor bange mensen. Niet voor mensen die voor elke politieke beweging of elke politieke verandering angstig zijn. In een stad waar de opkomst nog steeds het laagste van heel Nederland is en waar de verschillen tussen partijen groot zijn, is politieke raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

567

moed nodig. Moed om aan Rotterdammers duidelijk te maken waar je staat, moed om verschillen te erkennen en moed om die verschillen te overbruggen. Ik dien daarom met trots een motie in om een informateur te benoemen en met hem en de 4 partijen de volgende stap te zetten in de vorming van een nieuwe coalitie in Rotterdam. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: De heer Buijt heeft een vraag. De heer BUIJT (lr): Dank. Ik was benieuwd, het is toch wel spectaculair dat het u gelukt is om de VVD aan uw kant te krijgen. Dat vind ik een knappe prestatie. Kunt u daar iets meer over duiden? Wat is daar gebeurd? Wat is het moment geweest? Welke belofte heeft u gedaan? Want de heer Versnel zei tegen mij van, die mijnheer Postma, best een aardige vent, valt goed mee te praten. Er is hem iets voorgehouden dat er best aantrekkelijke dingen zijn. Kunt u daar misschien iets meer over vertellen? Hoe heeft u die draai voor elkaar gekregen? De VOORZITTER: De heer Postma. De heer POSTMA (pro): Voorzitter, wij hebben in de verkenning met veel partijen gesproken. Wij hebben ook met elkaar gesproken. We hebben met een aantal andere partijen gesproken, die hebben aangegeven graag onderdeel te willen zijn van een coalitie. Wij hebben van tevoren ook aangegeven, de verschillen met de VVD zijn groot. Er zijn ook verschillen met D66 en DENK, gelukkig maar.

We hebben net een fusie achter de rug, we zitten niet te wachten op weer een fusie. Dat die verschillen er zijn, helemaal goed. Maar ik heb bij de VVD vanaf het begin de bereidheid gevoeld om ook over het eigen gelijk heen te stappen en om vanuit een visie op waar willen we naartoe met deze stad, ook de verschillen te willen overbruggen. Ik heb richting de VVD aangegeven dat die bereidheid bij PRO er ook is. Dat is een hele goede basis om met elkaar te gaan verkennen of we eruit kunnen komen, ondanks die grote inhoudelijke verschillen die er ook zijn. De VOORZITTER: De heer Postma heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Benoeming informateur “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 8 april 2026 ter bespreking van agendapunt 6 "Debat over de duiding van de uitslag van de verkiezingen van 18 maart 2026 en het advies van de verkenner"; constaterende dat; - op verzoek van het presidium de verkenner op 7 april 2026 haar rapport met de resultaten van de verkenning heeft opgeleverd; - de verkenner adviseert dat PRO, 066, VVD en DENK starten met de onderhandelingen om te komen tot een coalitieakkoord; - de verkenner ook adviseert hierbij een informatieproces in te richten voor bredere constructieve samenwerking met partijen in de gemeenteraad en in de stad; overwegende dat; - PRO als grootste partij de heer Diederik Samson heeft benaderd en bereid heeft gevonden de volgende fase als informateur op te treden en de inhoudelijke gesprekken te begeleiden; besluit; - de heer Diederik Samson aan te wijzen als informateur met als opdracht: o uitvoering te geven aan het advies zoals verwoord in het verslag van de verkenner;

raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

568

o o

te inventariseren op welke wijze samenwerking met overige partijen in de raad en in de stad tijdens de informatiefase kan worden vormgegeven; de gemeenteraad te informeren over de aanpak van de informatiefase, tussentijds over de voortgang en over de afronding;

en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. J.P. Postma De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer Buijt. De heer BAŞOĞLU (sp): Voorzitter, ik had een interruptie voor mijnheer Postma. De VOORZITTER: Die heb ik niet gezien, excuses. De heer Postma, u mag nog terug naar het spreekgestoelte. Dan is het woord aan de heer Başoğlu. De heer BAŞOĞLU (sp): Dank u wel, voorzitter. PRO gaat in gesprek met de VVD, wellicht in zee met de VVD. Dat is ook al eerder gebeurd, ook landelijk natuurlijk met desastreuze gevolgen. Blijkbaar is wat de VVD wil wel kansrijk bij PRO. Dat is heel bijzonder. Als ik het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA, PRO naar voren haal, dan zie ik dat jullie willen breken met het neoliberale model. Hoe kunt u dat dan rijmen met de samenwerking met de VVD? Vooral de VVD die dan het neoliberale systeem in stand wil houden, meer marktwerking wil, bijvoorbeeld met het wonen. De VOORZITTER: De heer Postma. De heer POSTMA (pro): Voorzitter, we gaan taaie onderhandelingen in. Ik kan het niet anders zeggen. Als ik kijk naar de 4, partijen zijn de verschillen tussen PRO en VVD het grootste. Tegelijkertijd, het is heel makkelijk om je op te sluiten in je eigen gelijk en te zeggen, ik wil alleen samenwerken met partijen waar ik het al min of meer mee eens ben.

Ik denk dat deze stad nodig heeft dat we die politieke verschillen proberen te overbruggen. Ik merk daarvoor bereidheid bij de VVD en die bereidheid is er bij ons ook. De VOORZITTER: De heer Başoğlu. De heer BAŞOĞLU (sp): Maar u laat zowel mogelijk uw kiezers in de steek. Want u heeft een aantal beloftes gedaan in de campagne voor een betaalbaar, veilig en groen Rotterdam. Ik hoorde vandaag in het filmpje wat u vandaag online heeft gezet al, het moet betaalbaarder, groener, veiliger. U doet al water bij de wijn. Maar mensen willen echt een betaalbare Rotterdam. Nogmaals mijn vraag van … U zegt, die gesprekken gaan volgen, maar ik wil wel weten hoe dat straks gaat werken. Want uw kiezers kijken ook en die zien het wel met argusogen aan. De VOORZITTER: De heer Postma. De heer POSTMA (pro): Voorzitter, ik ben duidelijk geweest over onze inzet tijdens de onderhandelingen. Die formuleert u inderdaad kort en krachtig, betaalbaar, veilig, groen. Betaalbaarder, veiliger en groener is niet een soort eerste toenadering tot de VVD. Als dat die suggestie heeft gewekt, dan ben ik blij dat ik die bij deze kan wegnemen. Maar het is duidelijk volgens mij wat de ambities zijn. Dat dat taaie onderhandelingen gaan worden, dat is ook duidelijk, want die verschillen zijn gewoon groot.

Tegelijkertijd sta ik hier ook vol vertrouwen om te gaan verkennen samen met de VVD ook hoe we hieruit kunnen komen.

raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

569

De VOORZITTER: De heer Siemons. De heer SIEMONS (50plus): Voorzitter, had ik toch ook nog een vraagje. Waarom heeft u gekozen voor een verkenner? Waarom bent u niet zelf de onderhandelingen ingegaan? De VOORZITTER: Nogmaals, de verkenner is door de raad aangesteld, door ons allemaal. Dat is ook een besluit van u geweest, de heer Siemons. De heer SIEMONS (50plus): Dat kan, maar in eerste instantie is die vraag bij ons neergelegd. Dat klopt, maar het initiatief lag natuurlijk in eerste instantie bij PRO. De VOORZITTER: U mag antwoorden. De heer POSTMA (pro): Dat klopt. Ik vind het ook wel een mooie vraag eerlijk gezegd, mijnheer Siemons. De heer SIEMONS (50plus): Vind ik ook wel. De heer POSTMA (pro): Vond u ook wel. Het is in Rotterdam gebruikelijk dat de partij die het grootste wordt, het initiatief mag nemen en een verkenner voor mag stellen. Vervolgens moet de raad daar natuurlijk, in dit geval het presidium, mee instemmen. Het leek ons ook wel verstandig om een verkenner van buiten hier neer te zetten om eens wat objectiever en wat met wat meer afstand in kaart te brengen welke meerderheden haalbaar zijn. Ik ben heel blij met hoe mevrouw Bouwkamp dat heeft gedaan en ook het rapport dat ze uiteindelijk heeft opgeleverd. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer Buijt. Dank u wel, de heer Postma.

De heer BUIJT (lr): Voorzitter, voor u staat een tevreden en trotse lijsttrekker van een volkspartij die al 7 verkiezingen op rij met afstand de grootste of op 1 haar na de grootste partij van onze mooie stad is geworden. Deze keer voor het eerst in ons bestaan zelfs meer stemmen en zetels heeft behaald dan de vorige verkiezingen. Leefbaar heeft gewonnen. De coalitie waar we deel van uitmaakten, hebben ruim 9.000 stemmen gewonnen. 3 van de 4 partijen van de coalitie hebben gewonnen en qua zetelaantal zijn we gelijk gebleven. We mogen alle 4 trots zijn op dit resultaat, want het was een bijzondere coalitie in een financieel zeer zware tijd. Maar GroenLinks-PvdA heeft ook gewonnen, is in absolute stemmenaantal de grootste geworden met evenveel zetels als Leefbaar. Dat verdient een felicitatie, want op veel plekken in Nederland deed de nieuwe fusiepartij het veel slechter. In heel Nederland verloren zij 138 zetels ten opzichte van 2022. De prestatie is ook echt knap die hier in Rotterdam is geleverd. In mijn ogen is er een mooie en stevige campagne gevoerd. De campagne is er om verschillen duidelijk te maken en dat hebben we deze keer goed gedaan zonder dat het heel erg onaangenaam of op de persoon werd. Af en toe. Ik kijk heel tevreden terug en ik denk dat dit echt het maximale resultaat was wat Leefbaar Rotterdam deze keer kon halen.

Ook Jeroen Postma heeft een stevige en goede campagne gevoerd. Achteraf denk ik dat de nek-aan-nek peiling van Maurice de Hond in het laatste weekend uiteindelijk GroenLinks-PvdA de overwinning heeft opgeleverd. De laatste dagen is er als gevolg van de tweestrijd een duidelijke overloop van D66 naar GroenLinks geweest van waarschijnlijk 2 zetels. Mede door de tweestrijd is de groei van Forum van Democratie met 1 zetel in Rotterdam kleiner geweest dan landelijk. Ook Forum feliciteer ik met een knap resultaat, ze hebben 5.000 stemmen meer gehaald. Had ik er graag bij ons bij gehad. Onze strategie is bijna perfect uitgepakt, alleen wij hadden op 11, 10 of 12, 11 voor Leefbaar gerekend en uiteindelijk heeft de tweestrijd GroenLinks het meest gebracht. Voorzitter, ik stap over naar de verkenning. Zoals gezegd, voor u staat een trotse en geen verbitterde lijsttrekker. Ik loop hier al een tijdje rond op het stadhuis vanaf 2006 en ik ben niet verrast door wat zich de raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

570

laatste 2 weken rond die verkenning heeft afgespeeld. In 2010 eindigde PvdA en Leefbaar beide op 14 na een heuse hertelling slechts enkele honderden stemmen verschil. Ook toen kozen CDA en VVD daags na de uitslag direct voor samenwerking met de PvdA, zonder zelfs maar met Leefbaar te verkennen naar de mogelijkheden. In 2018 werd Leefbaar met 11 zetels met afstand de grootste partij van deze stad. De nummer 2 had slechts 5 zetels. Maar PvdA, D66 en GroenLinks hadden met elkaar afgesproken dat ze sowieso weigerde om Leefbaar het initiatief te geven. Wat u net zei klopt niet in alle gevallen. Zelfs niet met ons in gesprek wilde. Ik vind dit op de dag van vandaag onbegrijpelijk en ondemocratisch. Een grootste partij heeft wat mij betreft absoluut niet de garantie dat ze ook gaan besturen, maar het is democratisch gebruik dat je de grootste partij wel als eerste een verkenning laat doen. Waar de VVD onder leiding van Vincent Karremans in 2018 wekenlang alles op alles heeft gezet om een coalitie met natuurlijke partner Leefbaar mogelijk te maken, laat de huidige VVD ons na een rondje praten vallen als een baksteen. Dat voelt niet goed, dat zal iedereen begrijpen. Het is zoals Rijnmond gisteren al constateerde. Ik citeer: “door een draai van de VVD doet Leefbaar niet meer mee.” Het rijmt nog ook merk ik nu. Ook hier verdient Jeroen complimenten hoe hij dit voor elkaar heeft gekregen.

De angst om heel misschien buiten de boot te vallen, heeft de VVD blijkbaar verlamd. Volgens collega Versnel zou vasthouden aan Leefbaar Rotterdam, hun aanvankelijke voorkeurspartner, leiden tot stilstand en politieke blokkades. Hoezo stilstand? Hoezo blokkades? Waarom zou u wel van blok moeten wisselen en D66 niet? Het enige wat wij vroegen op basis van gesprekken die we onder andere ook met DENK en CDA gevoerd hebben, geef ook die andere partijen met 11 zetels, die partij waar u de laatste 4 jaar naar tevredenheid mee heeft bestuurd, 2 weken de tijd om te zoeken of een coalitie kansrijk was. Wat is 2 weken op 4 jaar bij zo'n fundamentele keuze hoe we deze stad gaan besturen? Afgelopen vrijdag lazen we in het verslag, is de heer Versnel van de VVD gedraaid. Onze gezamenlijke poging een meerderheid te vinden was niet makkelijk geworden. Uiteindelijk had u net als collega Karremans 8 jaar geleden misschien alsnog de draai moeten maken. Misschien ook niet, maar u heeft het allemaal niet gedaan, niet eens geprobeerd. Ik wens u veel succes in de onderhandelingen onder leiding van ex PvdA-coryfee en ex Greenpeace-actievoerder Diederik Samsom. Uw grote leider Mark Rutte heeft er goede herinneringen aan.

Trots zat u samen met mevrouw Yeşilgöz, diezelfde partijleider die ten koste van alles heeft voorkomen dat GroenLinks-PvdA landelijk mocht deelnemen aan Jetten 1, op de bank bij Rick Nieman bij WNL. Om te betogen over de noodzaak van zowel een asielstop als voorrang voor statushouders van 10 jaar, omdat de druk op de sociale domeinen van Rotterdam nu al onhoudbaar was. Wij waren daar oprecht blij mee. Succes in de onderhandelingen met uw asielstop van 10 jaar. Wij zijn met 4 jaar al blij en zullen u daarmee ook complimenteren. Zo zijn we dan ook. Succes met het 10 jaar lang weren van statushouders uit deze stad, wat prominent in uw verkiezingsprogramma staat. Wij hopen oprecht dat het u lukt hierop resultaten te halen en de woningen weer naar Rotterdammers gaan. Een belangrijk thema in onze campagne. Maar u zult begrijpen dat het onderlinge vertrouwen van mijn kant zeer sterk een knauw heeft opgelopen. Aan de andere kant, zo werkt politiek. Voorzitter, ik rond af. De situatie is zoals hij nu is. Wij gaan niet bij de pakken neerzitten en in een hoekje zitten janken. Want hoe onze status ook is, wat onze status ook is, coalitie of oppositie, Rotterdammers kunnen altijd rekenen op Leefbaar Rotterdam. We hebben een ijzersterke fractie. We zijn een lokale partij. Rotterdammers Eerst. Dank u wel. De VOORZITTER: De heer Siemons heeft een vraag.

De heer SIEMONS (50plus): Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Buijt. U hebt nogal wat stemmen denk ik binnen geharkt met 2 mensen die helemaal niet op de lijst horen, vind ik tenminste. Als we het over Coenradi hebben en we hebben het over Joost Eerdmans, die notabene uitkomen voor een politieke partij JA21. Wat vindt u daarvan? Is dat naar de kiezers toe wel de juiste weg? De heer BUIJT (lr): Ik ben ze ontzettend dankbaar en dat is een uitstekende keuze geweest. raadsvergadering van 8 april 2026

Notulen pagina

571

De heer SIEMONS (50plus): Voorzitter, dat is natuurlijk een antwoord van niks. U kan dat toch wel wat definiëren? De VOORZITTER: De heer Buijt gaat over zijn eigen antwoorden. Maar de vraag is nog een keer gesteld. De heer SIEMONS (50plus): Ik heb nog heel weinig tijd en ik wil de heer Versnel echt nog een paar vragen stellen straks. Excuseert u me dat ik er verder niet op inga. De VOORZITTER: Overigens geldt de 30-secondenregel. Als u een vraag wordt gesteld, dan mag er een antwoord op gegeven worden. 30 seconden, u moet wel een snel antwoord geven. Iedereen loopt nog te wennen aan die nieuwe rol als raadslid merk ik. De heer BUIJT (lr): Ik had een luxe, als wethouder hoefde ik nooit op spreektijd te letten. Dat is nog wennen voor mij. Maar wel binnen die 30 seconden natuurlijk. De heer Coenradi en de heer Eerdmans zijn monumenten voor Leefbaar Rotterdam. Zij hebben ontzettend veel betekend voor ons. Wij zijn ontzettend trots wat zij nu in Den Haag presteren. We zetten ze met eer op onze lijst. Ik ben ze ontzettend dankbaar voor de rol die zij gespeeld hebben. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66): Voorzitter, ook D66 betreurt het lage opkomstpercentage bij de verkiezingen.