20251016- Notulen van de raadsvergadering van 16 oktober 2025

Dan ben je niet aan het demonstreren, dan ben je aan het molesteren. Dat lijkt voor mij meer op een gecoördineerde sabotageactie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): U hebt een interruptie van de heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dank u, voorzitter. Waaruit blijkt dat politieagenten zijn aangevallen? Kunt u daar wat meer toelichting op geven? Want ik heb dat niet kunnen lezen uit de burgemeestersbrief. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse. raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2003

Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Er staat in de brief van de burgemeester dat er verschillende agenten gewond zijn geraakt. Dus daar maak ik dat uit op. Ook de gesprekken die ik heb gehad, heb ik begrepen dat mensen arm in arm afrenden op de politie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Goed, voorzitter. Dus u doet aannames. Misschien kan de agent ook gevallen zijn en naar aanleiding daarvan gewond zijn geraakt. Maar nogmaals, geen aanvallen van protestanten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Dit heb ik begrepen. Ik ben benieuwd hoe de burgemeester haar brief uitlegt. Als ik dit hoor en dan de brief van de burgemeester zie, is dit inderdaad de aanname die ik doe. Maar vervolgens, als dat niet correct is, hoor ik dat graag van de burgemeester. Maar ik heb gehoord dat er echt wel arm in arm afgerend werd op de politieagenten en ik heb ook begrepen, maar daar kom ik straks nog op in mijn vragen, dat er verschillende mensen vervolgd zijn of in ieder geval aangehouden. Dus ik ben ook wel benieuwd of dat dan relatie heeft tot het feit dat agenten gewond zijn. Nog los van alle veiligheidsaspecten van deze demonstratie hebben we het hier ook over miljoenenschade voor bedrijven en voor de spoorwegvervoerders, de producenten van overslagbedrijven, maar ook voor ProRail en de RET.

Mijn vraag is: moet de belastingbetaler hier dan weer voor gaan opdraaien? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): U hebt een interruptie van mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, hoe weet de VVD dit, dat er miljoenenschade was? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Dit is al de zevende actie en er is al meerdere keren gezegd door bedrijven, ook in ieder geval deze keer heb ik gesproken met de ondernemersorganisatie van de spoorwegbedrijven die hebben gezegd: dat is een miljoen schade van deze keer. Als het 7 van die acties zijn, zitten we dus al op 7 miljoen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Dus dat is niet echt een onderbouwing. Het is niet feitelijk bewezen dat dit is gebeurd. Klopt dat? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Het is wel feitelijk. U kunt dezelfde informatie opvragen bij die bedrijven en die zullen hetzelfde zeggen. Ik weet niet of u een beetje kennis heeft van hoeveel het kost voor een bedrijf om zo'n kar stil te moeten zetten. In omzet heeft dat miljoenen verlies tot gevolg, als je 7 keer zo'n actie uitvoert. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, het punt dat ik wil maken, is dat mevrouw Abrahamse nu tweemaal iets heeft gezegd dat niet onderbouwd is.

Niet iets wat wij als raad toegestuurd hebben gekregen. Niet iets dat in een brief van de burgemeester staat. Dus ik vraag gewoon heel eerlijk: waar komt die informatie dan vandaan? raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2004

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Het staat iedereen vrij om contact op te nemen met de overkoepelende organisatie van al deze ondernemers die goederen op het spoor vervoeren. Dit is wat zij mij hebben verteld. Ik ga ervan uit dat dat klopt, ook omdat dat eerder ook al in media heeft gestaan, bij voorgaande acties, dat de schade ook per uur echt een ton of wat dan ook, volgens mij, was. Dat betekent, ga ik van uit: als je al die dingen bij elkaar optelt, dat je inmiddels met 7 acties echt wel boven de miljoenen zit. Wat we dus ook zien: dit soort bedrijven hebben het moeilijk en vooral de bedrijven die goederen vervoeren op het spoor, zoals ik al zei, draaien inmiddels echt rode cijfers. Dit is juist de meest duurzame manier van vervoer. Deze demonstranten van het afgelopen weekend, die beroepen zich steeds op het grondrecht om te mogen demonstreren, maar verbreken vervolgens ook zelf allemaal wetten en laten zien dat ze zelf zich niet aan diezelfde rechtsstaat hoeven te houden. Ik vraag me dan af: mag dit allemaal zomaar? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, welke wetten verbreken ze dan? Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Iemand mag niet zomaar op het spoor lopen, iemand mag niet zomaar een RET-bus vernielen, iemand mag niet het spoor vernielen, er onderheen graven, schade aanbrengen.

Dat zijn allemaal zaken die bij wet verboden zijn. Vandaar ook mijn vraag: mag dit allemaal zomaar, ook al ben je dan dus aan het demonstreren. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Een interruptie van mevrouw De Bruijn. Mevrouw DE BRUIJN (pvda): Dit is precies waarom we kritisch waren over een regulier debat, want er worden nu allemaal, volgens mevrouw Abrahamse, feiten gedeeld die helemaal niet bij ons bekend zijn. Dus ik wil daar wel ook echt mevrouw Abrahamse om vragen of ze bij de feiten wil blijven. Want ik zie ook niet in een brief van de burgemeester over dat het spoor beschadigd is en of er miljoenenschade is gemaakt aan het spoor. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Wat ik heb gezegd, is: alles bij elkaar opgeteld, spoorwegvervoerders, producenten en overslagbedrijven, maar ook ProRail en RET. Er staat momenteel een artikel op Rijnmond: 10.000 euro schade aan het spoor voor iedereen toegankelijk. De burgemeester heeft ook aangegeven: 4 van de 5 bussen zijn beschadigd. Dat zal ook in de tienduizenden euro's oplopen. Eerder zijn er een half jaar geleden bij protesten ook allemaal aantallen genoemd over wat voor economische schade dit doet met de Rotterdamse haven en bedrijven daar. U doet nu echt alsof ik een soort geheime kanalen heb waardoor ik dit soort informatie ophaal.

Nee, dit is gewoon breed toegankelijk en bekend en u kunt ook allemaal mensen opbellen om dit allemaal te verifiëren. Volgens mij is niet alleen wat de burgemeester in haar brief schrijft, iets wat we mogen gebruiken in een debat. Nogmaals, ik vraag me dan af of dit dus allemaal zo kan. Als iedere Rotterdammer die ook maar op het spoor loopt een boete moet betalen, echt van honderden euro's, kunnen dan demonstranten zomaar onder het spoor gaan graven en waarom worden ze dan pas na 6 uur verwijderd? Ik ben benieuwd of de burgemeester daar een toelichting over kan geven en ook wat er precies is gebeurd verder dan wat er nu ook in haar feitenrelaas staat. Ik ben blij met het adequate optreden van de politie, maar toch vraag ik me af waarom het zo lang duurde totdat iedereen echt van het spoor was verwijderd. Zeker als ik het vergelijk met demonstraties in Amsterdam en Den Haag. Waar zit dat verschil in? Want als ik er echt als leek naar kijk, zeker met alle voorbereiding die er in de brief staat omschreven, dan vind ik raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2005

dat het dus best wel lang duurde. Uit de brief van de burgemeester begrijp ik ook dat er verschillende demonstranten zijn voorgeleid, zoals de brief zegt. Dat ben ik benieuwd: wat wordt daarmee bedoeld? Zijn de gegevens van deze personen bekend? Zeker vraag ik dat gezien de schade die ze vervolgens ook hebben aangericht en kunnen we ze daarvoor dus ook vervolgen, kunnen we het erop verhalen en gaat de gemeente dus ook samen, al dan niet met de RET en ProRail, de schade aan de bussen en het spoor proberen te verhalen op de demonstranten en als dat niet kan op de organisatie Geef Tegengas. Inmiddels is dit de zevende actie van Geef Tegengas in onze haven. Met iedere actie lijkt de groep te testen hoe ver ze kunnen gaan. We moeten als stad het signaal geven dat we dit soort acties niet accepteren. De haven wordt gechanteerd door een groep met onduidelijke eisen die overgaat tot vernieling wanneer ze de kans krijgen en als mensen willen demonstreren tegen zaken in de haven dan zijn er genoeg plekken, ook in de haven, waar zij dit vreedzaam kunnen doen. Maar als het verkeer wordt ontregeld en als er onveilige situaties worden gecreëerd, dan moeten we niet afwachten, maar grenzen stellen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. De volgende op mijn lijstje is de heer Bonte van Leefbaar Rotterdam. De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter.

Allereerst grote waardering voor onze politiemensen die de acties van Geef Tegengas hebben gestopt. Politiemensen hebben daarbij helaas letsel opgelopen, wangedrag van actievoerders. Ze hebben ook vernielingen aangericht. Een grote schande. Je zou maar geconfronteerd worden met deze vernielzuchtige hordes actievoerders die slecht zijn opgevoed en geen innerlijke beschaving hebben. Voorzitter, de burgemeester was gewaarschuwd. De bedoeling van Geef Tegengas is saboteren, dat zeggen ze zelf: platleggen van de haven totdat ze hun zin krijgen. Dat is geen demonstreren. Het gaat fout op het moment dat je de acties van Geef Tegengas gaat behandelen als een demonstratie. Het gaat fout als je dit opvat als een manifestatie en vervolgens gaat faciliteren. Het is sabotage. Sabotage onder het mom van demonstreren. Er wordt misbruik gemaakt van het demonstratierecht. Graag een reflectie van de burgemeester. Geef Tegengas pleegt sabotage in de haven en kondigt dit van tevoren aan. Dat betekent een voorzienbaar risico voor mensenlevens, voor de veiligheid. Dan heb je als burgemeester de plicht om adequate maatregelen te nemen, zodat het niet gebeurt. Als de haven wordt gesaboteerd, dan is de economische autonomie in het geding. Dan heb je als burgemeester de plicht om maatregelen te treffen in het belang van de hardwerkende Rotterdammers.

Leefbaar Rotterdam zegt: blokkades verbieden, de hele haven als veiligheidsrisicogebied aanwijzen. Het is niet toegestaan om daar blokkadeacties te voeren of demonstraties te doen. Per definitie niet. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): U hebt een interruptie van mevrouw De Bruijn. Mevrouw DE BRUIJN (pvda): Leefbaar geeft aan dat we sancties moeten leggen op demonstraties in de haven. Volgens mij was tegelijkertijd met deze staking van de sjorders, die wij als PvdA uiteraard supporten. Is dat ook iets wat Leefbaar graag wil blokkeren: die hardwerkende mensen die opkomen voor hun recht in de haven? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter. Helaas is er niet goed geluisterd. Het is geen demonstratie, dit is sabotage. Blokkade van havenactiviteiten is geen demonstratie, dat is het punt dat ik hier maak. Dus wijs een veilige zone aan voor vreedzame demonstraties. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): U was nog niet helemaal klaar met interrupties, want dit roept reactie op bij meer raadsleden. Dan g ik eerst nog een keer naar mevrouw De Bruijn. raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2006

Mevrouw DE BRUIJN (pvda): Is staking van werkzaamheden in de haven dan ook niet blokkeren van havenactiviteiten? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Het belangrijke punt hierbij is dat de doelstelling van deze acties is saboteren, blokkeren, totdat je je zin krijgt. Dat is een heel andere doelstelling dan voor betere werkomstandigheden of hoger loon. Dit is puur en alleen bedoeld als blokkeren, ondermijning, net zolang tot je zin krijgt. Dat valt niet onder demonstratie. Dat is puur sabotage. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw De Bruijn, ten slotte. Mevrouw DE BRUIJN (pvda): Dank, voorzitter. Dat is exact wat de sjorders ook doen: blokkeren van hun werkzaamheden. Staking is het blokkeren van havenactiviteiten. Volgens mij hebben we het dan over hetzelfde, alleen volgens mij wil de heer Bonte dat niet begrijpen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66): Voorzitter. Ook D66 vindt geweld en vernielingen niet goed, maar blokkeren is toch iets wat wereldwijd, maar ook in Europa, maar ook door boeren, door vrachtwagenchauffeurs. Door ik weet niet wie wordt bij demonstreren vaak het blokkeren van het verkeer of het blokkeren van wat dan ook toegepast. Vindt de heer Bonte dat dan allemaal sabotage? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte.

De heer BONTE (lr): Ik heb het gehad over de specifieke acties van Geef Tegengas. Ik doe geen generieke uitspraken. Hun doelstelling is saboteren van de haven totdat ze hun zin krijgen. Ze dreigen met sabotage en met het aanrichten van maatschappelijke schade, als niet aan hun politieke eisen wordt voldaan. Dat is een poging tot intimidatie door klimaatfanaten om de samenleving te dwingen. Dat is ondemocratisch, voorzitter, onacceptabel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66): Als boeren met tractoren de boel versperren, doen ze dat ook om hun zin te krijgen. Als vrachtwagenchauffeurs de boel blokkeren, doen ze dat ook om hun zin te krijgen. Dat is natuurlijk niet een kenmerk van sabotage. Dus ik vind dat u wel heel grote woorden gebruikt, als u nu sabotage erin gooit. U blaast het op en wij prikken dat heel makkelijk door. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Ik blaas helemaal niets op. Ik constateer dat er dus gewonden zijn gevallen en dat er grote vernielingen zijn aangericht, dat dat van tevoren is aangekondigd en dat je dus van tevoren je maatregelen moet nemen. Leefbaar Rotterdam gaat hier gewoon niet mee akkoord. Dit is geen normale manier van demonstreren. Dit is niet toegestaan. Wij willen dit niet, wij willen hiervan verschoond blijven.

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw De Bruijn.

raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2007

Mevrouw DE BRUIJN (pvda): Uit deze reactie concludeer ik dus dat Leefbaar Rotterdam cherry pickt en kiest welke blokkades ze wel of niet accepteren, afhankelijk van de partij. Als ze het echt op de eenzelfde hoop gooien, dan zou ik ook bijna de conclusie kunnen trekken dat ze hierin de sjorders ook niet supporten, want zij blokkeren en saboteren daarmee ook de haven. Wat wij uiteraard als PvdA supporten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Wij steunen de sjorders ook van harte voor goede werkomstandigheden, veiligheid en een goed loon. Dat staat buiten kijf. Maar de sjorders hebben geen politiemensen aangevallen en geen RET-bussen vernield. Laten we dat goed vaststellen hier met zijn allen. Wij accepteren dat niet als Leefbaar Rotterdam. Optyfen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Geachte raadsleden, ik verzoek wel om steunbetuigingen in die zin buiten deze raadzaal te houden. Mevrouw Verkoelen heeft een punt van orde. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Een punt van orde: optyfen is ook geen woord dat we gebruiken. De heer BONTE (lr): Voorzitter, dat is een oud Rotterdams woord, wordt veel gebruikt. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Ook oud Rotterdamse woorden kunnen iets meer of minder van toepassing zijn. Ik zou u willen verzoeken om dat niet te gebruiken. Mevrouw Verkoelen had een interruptie. Nog een punt van orde van mevrouw Morkoç.

Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, wat ik ook compleet ongepast vind, is dat dit wordt gezegd, wat denk ik ook tegen de gedragsregels van de raad gaat. Ik vind het compleet onbehoorlijk dat Leefbaar Rotterdam het compleet zit uit te lachen. Ik zou willen vragen: neem het terug. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Ik ga naar het blokkeren en saboteren, voorzitter, want anders loopt het uit hand. Het is saboteren, het is blokkeren. Ik heb het vele malen gedaan in mijn leven en ik vind het hartstikke goed dat dat gebeurt bij demonstreren op 1 punt na: op het moment dat de politie zegt dat het stopt, op het moment dat dus andere overheden, autoriteiten zeggen dat het niet meer mag, dan wordt het een probleem en dat is wel het punt. Dat het vervolgens gebeurt dat je op de A12 gaat zitten, uitstekend, vind ik geweldig, totdat de politie zegt en nou wegwezen, optyfen, zoals de heer Bonte zei. Dan moet je dat wel doen en daar zit het verschil. Maar ik ben het volkomen eens met de rest: blokkeren, saboteren, dat is een onderdeel van demonstreren, maar niet wanneer de rest, want dat komt erachteraan, niet om te verzieken, niet om de zaken kapot te maken. Dan wordt het anders. Als je een demonstratie gaat houden bij een universiteit, geen enkel probleem. Maar ga je vervolgens alle tv's van de muur rukken en noem maar op, dan ben je verkeerd bezig. Dat doe je niet. Daar zit het verschil in.

Dat is, denk ik, wat de heer Bonte probeerde te zeggen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Ik verzoek verder toch de raad om dit soort krachttermen achterwege te houden, want anders wordt het een soort overtoepen. Dat is ook niet bevorderlijk voor het debat. De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter. Een goed betoog van mevrouw Verkoelen en laten we inderdaad ons niet druk maken over taalgebruik, maar wel over de schade die is aangericht en over het geweld dat is gepleegd. Daar gaat het om. Daar maak ik me druk om. Dus daarom zeg ik tegen voorzitter: wijs een veilige zone aan voor vreedzame demonstraties, buiten de

raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2008

haven, waar je kunt demonstreren. Waarom is dat niet gedaan? Dat is een vraag aan de burgemeester. Graag een reactie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank. Dan wil ik nog de ruimte geven voor een interruptie van de heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dank u, voorzitter. Ik hoorde mijnheer Bonte zeggen dat het verboden is, maar waaruit blijkt dat het verboden was dat deze demonstranten demonstreerden waar ze demonstreerden? Waaruit bleek dat het verboden was, uit uw woorden, want u zegt: het was verboden. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Ik weet niet precies aan welke zinsnede u refereert, maar het is in zijn algemeenheid verboden om vernielingen aan te richten en om mensen letsel toe te brengen, als u dat bedoelt. Dat lijkt me evident. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Nee, ik verwees naar de demonstratie. U gaf aan: die demonstratie is verboden omdat het blijkbaar op een plek gebeurde wat u niet zinde. Dus daar was ik benieuwd naar: waarom is het verboden volgens u? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Een interruptie van mevrouw Abrahamse.

Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Voorzitter, ik vind dat het nu wel een beetje een gekke kant opgaat, want er staat gewoon ook in het feitenrelaas dat op een gegeven moment de demonstranten naar een andere plek zijn gebracht, omdat ze niet op die plek mochten demonstreren. Dus het is wel goed als we allemaal op basis van het feitenrelaas het debat gaan voeren. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Interessant dat u nu verwijst dat we ons moeten baseren op feiten, terwijl u net 2 keer een aanname hebt gedaan aan die niet op feiten gebaseerd waren, die wij in ieder geval niet kunnen terugvinden in de stukken die tot onze beschikking stonden. Zo kunnen we hear say blijven doen. Dus als wij het bij de feiten houden, zou ik zeggen: doe het zelf ook. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Voorzitter, ik wil bijna wel een punt van orde hiervan maken. Er zit echt een verschil tussen. Er staan een aantal dingen sowieso vast in het stuk van de burgemeester. Dat ik daarnaast mijn onderzoek heb gedaan en andere feiten ook heb achterhaald, betekent niet dat ik dat vervolgens niet meer mag inbrengen in een debat. Dus laten we in ieder geval dat soort opmerkingen en dat soort discussies nu achterwege laten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Ik wil dit punt ook graag afronden. De heer Bonte.

De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter. Ik heb gezegd: blokkades zoals deze, zou je moeten verbieden. Dat is wat ik gezegd heb en dat is ook het punt dat wij willen maken. Graag een reactie van de burgemeester. Deze activisten hebben letsel toegebracht aan dienstverleners en ze hebben vernielingen aangericht aan het spoor, aan de hekken rond het spoor en aan de RET-bussen. Schade aanbrengen om je zin te krijgen, de samenleving willen ontwrichten. Als raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2009

de burgemeester dat demonstreren noemt, hebben we een groot probleem in Rotterdam. Leefbaar Rotterdam vraagt om een duidelijk signaal: niet zwichten voor deze terreur. Streng handhaven en straffen. De huidige straffeloosheid lokt verdere escalatie uit. Dan heb ik nog vragen aan de burgemeester. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dan geef ik eerst het woord aan de heer Soytekin voor een interruptie. De heer SOYTEKIN (denk): Dank, voorzitter. Ik was benieuwd, want ik hoor het betoog van de heer Bonte een beetje aan en wat ik niet helemaal begrijp is, wil de heer Bonte dat alle demonstraties van Geef Tegengas bij voorbaat al worden verboden? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Dank voor deze vraag. Nee, dat is natuurlijk niet aan de orde, maar wel in het havengebied. Dus in het havengebied zeg ik: jongens, dat is geen gebied om te gaan demonstreren. Dat is te belangrijk voor ons economisch en voor onze autonomie. Daarvoor kun je andere gebieden aanwijzen, buiten het havengebied, in verband met de veiligheid. Dat is een belangrijk punt dat ik hier wil maken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dus om hem dan helder te hebben: Geef Tegengas mag niet in een havengebied demonstreren. Andere demonstraties, volgens mij werden de sjorders net aangehaald, dat zou dan op zich wel kunnen, volgens u.

Zeg ik het dan goed dat dat de dubbele maat is die u wilt hanteren? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte. De heer BONTE (lr): De vraag stellen, is hem beantwoorden. Uiteraard hanteer ik geen dubbele maat. Duidelijk is dat we nu te maken hebben met een exces. Er wordt van tevoren aangegeven: we gaan blokkeren. Het wordt bestempeld als een demonstratie. Dat is, denk ik, een foute beoordeling. Dan ga je dat faciliteren en dan loopt het uit de hand. Dat had je van tevoren kunnen weten. Dus zorg dat dat niet meer kan gebeuren en zeg tegen dergelijke demonstraties, blokkadevoornemens: doe dat lekker ergens anders. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Maar dan concludeer ik inderdaad dat de politieke keuze van Leefbaar Rotterdam is om Geef Tegengas gewoon geen ruimte te geven om te demonstreren en andere groepen wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Voorzitter, wederom geen goede conclusie. Dit is geen demonstratie, dit is een blokkade. Ik vervolg mijn betoog met vragen aan de burgemeester. Gemeente Rotterdam heeft schade geleden. Hoe groot is die schade en wordt de schade verhaald op de actievoerders? Zo nee: waarom niet? Dus ik sluit me aan bij de vragen van de VVD.

Gaat u dergelijke blokkadeacties in de haven vanaf nu verbieden? Zo nee, waarom niet? Zijn de personen die deze sabotage hebben beraamd, opgepakt? Zo nee, waarom niet? Zijn deze mensen überhaupt in beeld bij politie en justitie en zo nee, waarom niet? Is er een gebiedsverbod opgelegd, zowel fysiek als digitaal, om deze sabotage te voorkomen? Zo nee, waarom niet? Wat gaat u doen om te voorkomen dat onze haven en onze economie onverhoopt toch weer schade lijdt door blokkadeacties en krijgen de saboteurs van Geef raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2010

Tegengas een persoonsgerichte aanpak, inclusief heropvoeding in samenwerking met hun ouders en of begeleiders. Er is bijvoorbeeld een mooi initiatief: het hoc 010, het heropvoedingscentrum 010. Dank, voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel voor uw bijdrage. Dan ga ik naar mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, dank u wel. GroenLinks begrijpt heel goed waar deze actie uit voortkomt. De urgentie is groot. Om te beginnen: er gaan wapens door onze havens, mogelijk richting gebieden waar mensenrechten worden geschonden. Niet alleen dat: onze haven is een belangrijke schakel in een keten van vervuiling en dat raakt mensen diep. Het is begrijpelijk dat er actie wordt gevoerd om dat zichtbaar te maken. Rotterdam is verantwoordelijk voor wat er via onze kades de wereld ingaat. Tegelijkertijd is het natuurlijk jammer dat er schade ontstaat aan de RET-bussen. Daar zijn wij niet voor en dat was ook niet de essentie van de demonstranten, ook niet hetgeen wat zij willen overbrengen. Machteloosheid tegenover oorlogen, een klimaatcrisis die niet serieus wordt aangepakt en een gebrek aan transparantie over wat er in onze haven gebeurt. De demonstranten hebben volgens eigen zeggen aangeboden om eerst in gesprek te gaan met de gemeente, maar dat gesprek is voor zover wij weten niet tot stand gekomen.

Daarom heb ik een vraag aan de burgemeester: kan de burgemeester toelichten waarom zij, maar zeker ook de wethouder Haven, niet is ingegaan op het verzoek om een gesprek en onder welke omstandigheden is de burgemeester en wethouder wel bereid om met deze groepen in gesprek te gaan? Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Aanvullend mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, aanvullend. Zojuist al het debat over of het een demonstratie is of niet. Gelukkig is de burgemeester daar heel duidelijk over geweest in de brief. GroenLinks is blij dat de lijn van de burgemeester gewoon wordt neergezet, zoals het ook hoort. Demonstraties horen hier plaats te vinden en die faciliteren wij zolang dat kan en niet volgens ondemocratische partijen zeggen dat iets geen demonstratie is en dat niet plaats zou moeten vinden. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Een interruptie van de heer Bonte. De heer BONTE (lr): Welke partijen bedoelt u met ondemocratisch? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, wat een onserieuze vraag. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Dan stel ik vast dat het geen serieus verhaal is dat u houdt. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Vlieger.

Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, Leefbaar Rotterdam heeft hier zojuist verkondigd dat zij vinden dat dit geen demonstraties zijn, dat dit daarom niet zou moeten plaatsvinden. Wat dus niet klopt volgens hoe de wetten werken. Dat is voor onze democratie heel erg belangrijk en daarom geef ik aan dat ik heel erg blij ben dat onze burgemeester wel gewoon de wet volgt, de democratie heel erg belangrijk vindt en dit gewoon laat gebeuren zoals dat hoort te gaan. Dat was mijn punt.

raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2011

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Daar heb ik wel bezwaar tegen, dat u dat aanschurkt tegen Leefbaar Rotterdam, dat accepteer ik niet. Leefbaar Rotterdam is een democratische partij en een van onze eerste fractievoorzitters is doodgeschoten vanwege zijn mening door aanhangers van dierenactivisme. Dat is ondemocratisch. Je gaat mij niet vertellen, hier in deze raad, jij van GroenLinks, gaat mij niet vertellen dat wij ondemocratisch zijn. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mijnheer Bonte, een punt van orde. Het is wel belangrijk dat u via de voorzitter praat. Er wordt hier niet elkaar de maat genomen op deze manier. Dat gaat via mij, dus niet op de persoonlijke titel. Probeer dat ook te handhaven. De heer BONTE (lr): Dan heb ik een punt van orde. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Ik hoor het graag aan. De heer BONTE (lr): Dan had u als voorzitter moeten ingrijpen als hier partijen inderdaad als ondemocratisch worden beoordeeld. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Ik heb dat beoordeeld als een verschil van inzicht. U hebt op een bepaalde manier een betoog gehouden. Daar hebt u in geschetst hoe u de inhoudelijke weging van deze kwestie, dat de ene partij iets in de haven doet en de andere partij iets in de haven doet. Daar krijgt u nu een reactie op. Dat kan. Zo heb ik dat beoordeeld. De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter.

Ik ben het daar dus niet mee eens. Ik denk dat u daarmee een grens bent overgegaan. Leefbaar Rotterdam is in hart en nieren een democratische partij. Ik heb ook geschetst, daar was mijn emotie vandaan, excuus daarvoor, dat onze eerste fractievoorzitter is doodgeschoten. Daar komen wij vandaan. Dat is ons inspiratiepunt en onze bakermat. Wij laten ons door niemand vertellen, hier in deze raad, dat wij niet democratisch zijn. Wij zijn op en top democratisch. Het zijn juist anderen die ons dat recht willen ontnemen. Dat punt wil ik maken. Dus ik laat het me niet vertellen, ik laat het me nooit vertellen. Dank, voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Helder, waarvan akte. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Voorzitter. Ik vind dat Leefbaar Rotterdam in dezen wel heel lange tenen heeft voor een partij die de halve stad wel eens uitmaakt voor tuig of terroristen en die nu vanwege een opmerking van mevrouw Vlieger verbanden legt die ik totaal niet kan plaatsen. Dus ik zou zeggen: wacht het debat gewoon af, hoor het aan. Leefbaar Rotterdam heeft zelf vele malen dingen gezegd die vele malen erger waren. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Ik constateer wel dat dit debat nu afdrijft van het onderwerp. Dus ik zou u willen vragen om weer terug te gaan naar het onderwerp.

Ik denk dat u heel duidelijk heeft gemaakt hoe u daarnaar kijkt, dat dat helder is neergezet en dat we daarmee weer terug kunnen naar de inhoud van het debat. De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Een laatste opmerking: ik accepteer het niet. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dat was heel helder. Mevrouw Van Wifferen, heeft u punt van orde? Mevrouw VAN WIFFEREN (d66): Ik weet niet of we hier niet toch nog over moeten praten. Want zelf, van een democratische partij, dat ook in onze naam zit, begrijp ik wel dat dit je raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2012

raakt als politieke partij en dat dit anders is dan een los scheldwoord. Dat dit diep raakt, dat snap ik wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Ik hoor een beetje buiten de microfoon een verzoek de schorsing. Als er een verzoek is om schorsing, kan dat uiteraard, maar dan graag wel in de microfoon. Anders wil ik graag doorgaan naar mevrouw Vlieger, want op zich is het punt nu gemaakt en heeft Leefbaar heel goed duidelijk gemaakt wat ze vinden en hebben andere partijen ook heel duidelijk gemaakt waar ze staan. Ik had u al een nawoord gegeven, dus als er nu verder geen andere punten van orde gemaakt worden, wil ik graag gewoon verder. De heer BONTE (lr): Een punt van orde. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte, punt van orde. De heer BONTE (lr): Wij vragen een schorsing aan. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dan gaan we schorsen. Dan verzoek ik of de woordvoerders bij mij hier komen, dan kan ik ook horen wat de reden van schorsing is. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dames en heren, we gaan weer verder. Dus als iedereen weer plaats kan nemen, de rust in de zaal weer wederkeert, geef ik het woord aan de heer Bonte, want die had namens zijn partij Leefbaar Rotterdam een schorsing aangevraagd. De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter, dank voor de gelegenheid om met mijn fractie ruggespraak te houden.

Mijn fractie is het eens met de schorsing die ik heb aangevraagd en ook eens met het feit dat ik een grens heb willen trekken. Wij laten ons als Leefbaar Rotterdam niet als ondemocratische partij wegzetten. Daar ligt voor ons echt de grens. Dus ik wil mevrouw Vlieger de kans geven om daarop te reflecteren en dan is bij ons de kous af. Dank u. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, ik krijg de mogelijkheid tot reflectie en die hebben we ook zojuist met elkaar geprobeerd te doen. Dankzij de reflectie ook van andere mensen, het feit dat ik de partij zo heb benoemd, is in het verkeerde keelgat geschoten. Daar hebben mensen een andere interpretatie aan gehangen dan mijn bedoeling was. Ik heb het gehad over de interpretatie vanuit de wet en hoe dat als democratisch systeem werkt en dat het niet navolgen daarvan, dat ik dat als ondemocratisch zou bestempelen. Ik had het moeten houden op die handelingen en die keuzes die Leefbaar daarin heeft gemaakt. Dus dit is een uitleg van hoe ik het heb bedoeld. Daar hou ik het graag bij. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter. Gewaardeerd, dank daarvoor ook van mijn kant. Ik ben te persoonlijk geweest in the heat of the moment, zou je kunnen zeggen in goed Nederlands. Excuus als daar aanstoot aan genomen is.

Dat was niet de bedoeling. Ik wil graag feitelijk en inhoudelijk debatteren via de voorzitter. Tot zover.

raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2013

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Hartelijk dank, geachte raadsleden. Fijn dat het op deze manier ook mogelijk is om met elkaar soms dingen uit te spreken die plaatsvinden in the heat of the moment, want zo is dat natuurlijk ook gewoon in een raadsdebat, het kan mensen persoonlijk raken, je meenemen in een debat en het is ook goed om dat dan soms onderling uit te kunnen spreken. Dus dank aan allen die daar op een goede manier aan hebben bijgedragen. Dan gaan we nu verder met de inhoud van het debat. Dat was mevrouw Vlieger nog niet helemaal klaar met haar betoog. Dus dan geef ik als eerste het woord aan mevrouw Vlieger en daarna heb ik de heer Van Campenhout op het lijstje. Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, heel kort van mijn kant, vanuit het veiligheidsperspectief. Ik las dat er agenten gewond zijn geraakt en dat is natuurlijk een ontzettend ernstige zaak. Kan de burgemeester daar iets meer over duiden? Daarnaast, tegelijkertijd mis ik de kant van de demonstranten, terwijl ik wel gehoord heb dat daar ook wel veel gewonden bij zitten. Dat lees ik niet in de brief terug. Terwijl ik ook gehoord heb dat mensen zelfs knock-out zijn gegaan van de slagen tegen hun hoofd.

Ik ben erg benieuwd: kan daar dan ook nog een beeld van gegeven worden? Op filmpjes die ik heb gezien online zie ik dat bijvoorbeeld de wapenstok vanuit agenten boven het hoofd wordt geheven of dat die wordt gebruikt als een soort ding om mensen mee te porren. Volgens mij is dat niet hoe de veiligheidsinstructie is. Dus ik vroeg me ook af of de burgemeester kan duiden in hoeverre dat dan dus legitiem is. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Voorzitter, wij willen geen haven die genocide faciliteert. We willen ook geen haven die draait op fossiele brandstoffen, wapenhandel of koloniale roof. We willen geen haven die winst boven mensen stelt en we willen geen bestuur dat dat normaliseert. Op 8 oktober gingen sjorder in staking en nu ligt die staking stil. Mensen die deze haven draaiende houden, weigerden uitgebuit te worden. Hoe reageert het Havenbedrijf, eigendom van onze gemeente? Met een kort geding tegen hun eigen arbeiders. Een vraag die aan het college wordt gesteld: als deze gemeente, via het Havenbedrijf, juridische stappen onderneemt tegen arbeiders, sjorders, wat zegt het dan over onze positie ten opzichte van de havanarbeiders en de vakbondstrijd? Dit zegt alles. Wanneer het gaat om aandeelhoudersbelangen, is de gemeente razendsnel. Dan zijn er brandbrieven en dan staan de juristen klaar.

Maar als het gaat om uitbuiting, om mensenrechten, om oorlog en genocide die via deze haven wordt gefaciliteerd, is het oorverdovend stil. Dat was precies de bedoeling van deze demonstratie: het ontregelen van een systeem dat winst belangrijker vindt dan mensenlevens, om maar plat te zeggen: dat de economische schade die daaraan ten gevolge is, ons niet boeit, want deze economie is gebouwd op uitbuiting, fossiele vernietiging, op oorlog en als jullie het daarover willen hebben, is dat prima. Maar laten we dan eerlijk zijn: de echte schade wordt elke dag aangericht door dit systeem zelf. De economie die draait op koloniale roof, op ongelijkheid en op het vernietigen van levens, want wat Tegengas doet, is dat zichtbaar maken. Zij eisen transparantie en een einde aan de fossiele en militaire infrastructuur. Dus, voorzitter, dit is geen debat over ordeverstoring, dit is een debat over macht, over wie deze stad toebehoort. BIJ1 staat daarom pal achter dit verzet, achter de sjorders, achter de activisten en achter de mensen die weigeren te buigen voor kapitaal, want de echte bedreiging voor Rotterdam is niet de blokkade van een paar uur, de echte bedreiging is een politieke winst, politiek die winst boven mensen stelt en daartegen is verzet niet alleen legitiem, maar ook noodzakelijk. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel.

Overigens wil ik wel graag noteren: de staking van de sjorders is echt een ander onderwerp. Dat is buiten de orde van dit debat. Dus laten we proberen dat er niet bij te betrekken, want daar heeft de burgemeester geen rol in. Dat is echt een ander thema en dat vertroebelt het debat. Ook aan de collega's het verzoek om daar dan niet op te interrumperen, want dat heeft dus niet zoveel zin. Mevrouw Abrahamse. raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2014

Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Dank u wel, voorzitter. Ik heb gewacht tot het einde van het betoog kwam van de heer Van Campenhout. Wat ik nog niet heb gehoord, is hoe het nou zit om met schade aan de RET en al dat soort acties die zijn verricht. Vindt u dat dat ook een legitiem onderdeel is geweest van de demonstratie of keurt u dat soort acties af? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dank u wel voor deze vraag. Als we kijken naar wat we gehoord hebben, is dat deze mensen urenlang opgesloten hebben gezeten in zo’n bus, met stress, zonder duidelijke informatie of toegang tot sanitaire voorzieningen. Dus dat mensen hun behoefte hebben moeten doen in die bus. Ik vraag me af hoe u het gedaan zou hebben als u urenlang opgesloten zou zijn in een bus zonder sanitaire mogelijkheden. Waar zou u uw behoefte doen op die plek? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Volgens mij was het hetzelfde probleem geweest als je je had vastgeketend aan het spoor. Maar dat terzijde. Ik vind alsnog dat niet een excuus is om echt gewoon de hele binnenkant van een van die bussen kapot te maken. We kunnen het over heel veel dingen oneens zijn en dat zullen we altijd blijven, maar ik hoop toch wel dat echt dit soort vernielingen, dat niemand dat bij een demonstratie vindt horen.

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Soms hebben vernielingen doelen. Want vindt u dan een mensenleven belangrijker dan die stoel die bij de RET kapotgemaakt is? Want dat is wel waar het om gaat met deze demonstratie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Voorzitter, ik ben hier toch een beetje verbaasd over. Omdat iemand iets verschrikkelijks of iets slechts doet in de wereld, mag ik hier dus elke wet gaan verbreken? Dat gaat mij wel erg ver. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Hij hoort geen vraag, dus dan is hierbij dat onderwerp afgekaart. Dan gaan we naar de heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd): Dank u wel, voorzitter. De fractie van FvD Rotterdam maakt zich grote zorgen over wat zich op vrijdag 10 en zaterdag 11 oktober heeft afgespeeld in onze Rotterdamse haven. Acties van de groep Geef Tegengas zagen er niet uit als een spontane demonstratie, maar een zorgvuldig voorbereide poging om onze haven, het kloppend hart van de Nederlandse economie, bewust te ontregelen. Op zaterdag werd de spoorlijn urenlang geblokkeerd, 4 agenten gewond, bussen van de RET vernield en besmeurd en ontstonden gevaarlijke situaties voor personeel en hulpdiensten. De economische schade is groot: vertragingen, gemiste overslagen en verlies voor bedrijven en kleine ondernemers.

Voorzitter, de Rotterdamse haven is van vitaal belang voor 100 duizenden banen in Nederland. Elke minuut stilstand betekent verlies. Niet alleen voor grote bedrijven, maar ook voor kleine ondernemers, transporteurs en havenwerkers die het toch al zwaar hebben in het huidige economische klimaat. Demonstreren is een grondrecht, maar dat recht houdt op waar veiligheid, economie en rechtsorde in gevaar komen. Daarom vraagt de fractie van FvD Rotterdam de burgemeester: hoe kan het dat een groep als Geef Tegengas dit soort acties openlijk kan aankondigen en vervolgens urenlang het havengebied op deze wijze kan ontregelen. Op zaterdag geeft het college aan dat er vanaf ongeveer 10.00 uur raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2015

demonstranten het spoor betraden. Hoe lang hebben deze demonstranten de ruimte gekregen om deze ontwrichtende activiteiten voort te zetten? Hoe wordt de substantiële schade die bedrijven hebben geleden in kaart gebracht en verhaald op de verantwoordelijken? Voorzitter, wij staan pal achter het recht om te demonstreren, maar niet ten koste van de veiligheid en welvaart van anderen. FvD vindt dat er nu een duidelijk signaal moet komen. Rotterdam zou geen ontwrichting moeten tolereren, geen vernieling en geen bedreiging van de economische motor waar ons land op draait. Onze havenwerkers, ondernemers en transporteurs verdienen bescherming, geen chaos. Deze laatste groep lijdt al enorm onder allerhande acties die het bijna onmogelijk maken om als kleine ondernemer te overleven. Hier hoop ik in de commissie nog een keer op terug te kunnen komen. Voorzitter, Rotterdam moet een stad blijven van hard werken en niet van ontregelen. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Andere sprekers. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66): Voorzitter, demonstreren mag wat D66 betreft best stevig en het mag ook schuren. Afwasbare verf, vastketenen, blokkeren. Op zich zijn dat middelen die bij demonstraties kunnen horen. Wij zijn tegen vernieling en geweld. Laat dat duidelijk zijn.

Wat ook voor D66 heel belangrijk is, is dat mensen kunnen demonstreren op de plek waar ze tegen demonstreren. Dat vindt Amnesty International ook altijd heel belangrijk in hu rapporten. Dus als je tegen de haven demonstreert en tegen transporten, is het logisch dat je daar dan ook bent. Dus die plek vinden wij ook heel erg belangrijk. Dus wat dat betreft staan we daarvoor, maar keuren we vernielingen en geweld af. Ik heb nog enkele vragen, ze sluiten wel een beetje aan bij de anderen: wat is er nou vernield? Hoeveel schade is er? Is er veel geweld geweest tegen politie, dan wel demonstranten en liepen er veel mensen door deze acties gevaar? Dus bijvoorbeeld mensen in de haven, ook de politie of hulpverleners, dan wel de demonstranten zelf. Want op het spoor gaan zitten, is natuurlijk ook gevaarlijk. Tot zover. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dank, voorzitter. Veel is al gezegd, dus ik kan het wel redelijk kort houden. Dat er vernielingen zijn geweest en dat dat niet goed is te keuren, daar hoef ik, denk ik, niet heel veel over te zeggen, want dat is ook gewoon niet goed.

Dat gezegd hebbende, is het wel belangrijk dat mensen hun geluid kunnen laten horen en moeten blijven laten horen door middel van demonstraties die natuurlijk ook kunnen schuren en dus ook in de haven moeten kunnen plaatsvinden, ook al zorgt dat soms voor frictie en soms dat iets wat langer duurt dan normaal gesproken zou moeten duren. In een van de eerdere debatten hierover, dit is vaker aan de orde geweest, heb ik de burgemeester gevraagd of de locoburgemeester, dat weet ik niet meer: hoe zit het nou met de gesprekken vooraf bij zo’n demonstratie? Toen werd er aangegeven: we komen heel moeilijk in contact met deze mensen, dus zijn er ook geen gesprekken of afspraken te maken. De signalen die ik krijg, zijn een beetje tegenstrijdig. Volgens mij zijn er namelijk wel gesprekken geweest, dacht ik, of niet? Misschien dat de burgemeester daar wat duidelijkheid over kan geven. Daar hou ik het bij. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Anderen. De heer Coşkun en mevrouw De Bruijn. Mevrouw DE BRUIJN (pvda): Voorzitter, voor de PvdA is het demonstratierecht een groot goed, zoals voor velen hier in de raad. Het is een hoeksteen van onze democratie, het recht om het oneens te zijn met beleid, met macht of met elkaar. Demonstreren mag scheuren en dat is soms ook nodig, wat ons betreft, zoals we ook zien bij hardwerkende sjorders die opkomen voor hun welzijn.

Maar we zijn ook helder: handelingen die in strijd zijn met de wet, zoals vernieling of geweld, keuren wij af. Dat geldt voor iedereen, voor demonstranten en ook voor de overheid wanneer zij ver gaan in het gebruik van hun geweld of beperkingen van raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2016

grondrechten. Gisteren ontvingen wij een feitenrelaas met duiding van de burgemeester. Wij danken haar daarvoor, maar het roept ook een aantal vragen op. Ten eerste over proportionaliteit en veiligheid. Zowel demonstranten als politie hebben recht op veiligheid. Hoe beoordeelt de burgemeester de balans tussen het handhaven van de openbare orde en het beschermen van het grondrecht op demonstratie in dit specifieke geval? Zijn de signalen van buitensporig geweld en vernederende behandelingen, zoals het langdurig vasthouden van mensen zonder toegang tot het toilet of water, bekend bij de burgemeester? Als dit klopt, wat wordt hiermee gedaan, gezien dat niet toegestaan is. De burgemeester schrijft dat 10 oktober beter verliep dan 11 oktober. Had de burgemeester of de driehoek andere locaties aanbevolen voor de demonstratie en zo ja, hoe is daarop gereageerd? Tot slot: vinden er standaard evaluaties plaats van het handelen en de beslissingen van de driehoek bij de demonstraties? Gebeurt dat ook in dit geval en kunnen de conclusies daarvan, net als met al eerder demonstraties, met de raad worden gedeeld? Nog 1 vraag: is de burgemeester samen met de wethouder Haven bereid om op korte termijn in gesprek te gaan met de actiegroep? Niet over de eisen buiten onze bevoegdheid, maar wel over de vraag welke stappen we wel kunnen zetten als stad en als aandeelhouder van het Havenbedrijf.

Bijvoorbeeld rond mensenrechten, milieu en transparantie. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Voorzitter, de meeste vragen zijn al gesteld. Ik sluit me een beetje aan bij het verhaal van mevrouw Van Wifferen en zeker ook bij het verhaal van de heer Soytekin. Demonstreren is een recht en je wilt dat vooral doen bij het plaats delict, dus in dit geval in de haven. Dat lijkt me logisch. Vernielingen horen daar niet bij. Dat ben ik weer met mevrouw Verkoelen eens. Maar ik was wel getriggerd door de vraag ook van de heer Soytekin, dat we niet in gesprek zouden kunnen gaan met de actiegroep Geef Tegengas. Ze hebben hier ook op de stoep gestaan van het stadhuis. Toen was helaas het stadhuis dicht, kon je moeilijk koffie met ze drinken, maar er hebben zelfs 2 vertegenwoordigers van op de publieke tribune gezeten, nog niet zo lang geleden. Dat zijn gewoon mensen die Nederlands praten en Nederlands verstaan waarmee je toch in gesprek zou moeten gaan van hoe je dan dat demonstratierecht gebruikt en wat dan wel kan en wat dat niet kan. Dus ik ben benieuwd of dat gesprek gaat plaatsvinden en over wat dan. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Zijn er nog andere sprekers op dit punt? De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd): Dank u wel, voorzitter en dank aan de burgemeester voor haar duidelijke brief.

Ik ben ook blij met deze burgemeester. Die demonstraties, er leeft heel veel in deze maatschappij. Zeker in deze tijd, het zijn roerige tijden. Dus ik ben blij met een burgemeester van Rotterdam die gewoon demonstraties laat doorgaan en het elke keer beoordeelt. Daarvoor haar zin in de brief: ik vind het belangrijk dat er in Rotterdam gedemonstreerd kan worden, want dit is een essentieel onderdeel van onze democratische rechtsstaat. Daar ben ik blij mee en dat is ook precies de mening van onze fractie en ik denk van meerdere partijen in deze gemeenteraad. Ik heb nog wel enkele vragen. Allereerst dat u niet in gesprek bent gegaan, omdat het uw portefeuille niet is, met de demonstranten, kan ik begrijpen. Maar er staat geen uitleg in de brief waarom wethouder Simons van de haven niet met de demonstranten in gesprek is gegaan. Dus misschien kunt u daar een toelichting op geven. Dan heb ik nog een vraag aan u. Wat een beetje buiten beschouwing wordt gelaten in de hele discussie hieromtrent zijn de bewoners. Dat zijn bewoners die daar echt rond die spoorlijn wonen. Wij zijn benaderd door bewoners en die hebben zich echt zorgen gemaakt, omdat er dus heel veel treinen met gevaarlijke stoffen overheen gaan, van hoe gaat dat nu, er zijn demonstraties aangekondigd. Die maakten zich zorgen over hun veiligheid.

Dus mijn vraag is aan de burgemeester: zijn die bewoners ook ingelicht door de gemeente of de maatregelen die u zou nemen om hen ook gerust te stellen? raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2017

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank. Anderen? Dat is niet het geval. Dan gaan we naar de beantwoording door de burgemeester. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): Hartelijk dank. Veel vragen, maar er zit ook wel wat overlap in. Dus ik zal eerst terugkijken, reflectie, heeft de heer Bonte gevraagd. Volgens mij vroegen anderen ook nog om eens terug te blikken hoe dit gegaan is. Het klopt dat wij op enig moment vernamen dat er een zogenaamde blockparty zou worden gehouden in de haven, onder andere door Tegengas. Wij hadden op dat moment geen weet over hoe groot, hoeveel, waar. Er zijn best een aantal van uw leden die ook vragen hebben gesteld van waarom duurt het zolang voordat mensen dan van het spoor af zijn? Ik kom zo nog tot de maatregelen waarop ik ben gekomen. U kent het havengebied allemaal. Dat is 35 kilometer aan spoor, een heel groot gebied. Het loopt van Barendrecht tot diep de Maasvlakte op. Jet is niet zo dat ik nou zoveel agenten heb en kan inzetten dat wij het hele gebied daar gaan afzetten om te kijken waar wel en niet demonstranten komen. Wij wisten dat er een demonstratie zou komen. De avond ervoor kregen wij ongeveer in de smiezen over hoeveel mensen het zou gaan. Het waren op dat moment 400 tot 600 mensen die werden verwacht. Een enorm aantal in een enorm gebied en we weten niet waar ze naartoe gaan.

Dat is ongeveer de situatie waar de politie voor staat en waar ik als burgemeester voor sta. Dat was ook de reden dat wij als driehoek, dat hadden we al eerder bekeken, dat we zeiden: hoe ziet nu de situatie op die dag eruit? U moet zich ook voorstellen dat op zo'n dag er tientallen treinen doorgaans dat havengebied inkomen. Dat verschilt allemaal qua lading. Die lading is heel verschillend, maar daar zitten soms ook gevaarlijke stoffen bij, inderdaad. Wij staan op dat moment in heel nauw contact met ProRail om te kijken: wat komt er nou aan, wanneer, hoe gaat dat? Maar ook in combinatie: waar zitten dan de demonstranten op enig moment? Die combinatie moet je telkens leggen om te zien of er gevaar optreedt. Want zoals u weet: als wij een demonstratie toestaan, ik zal nog op de reflectie komen, demonstratie versus blokkade, als er een demonstratie is en ja, ik vind het belangrijk dat we dat grondrecht ook kunnen uitoefenen hier in deze stad. U kunt niet anders van mij verwachten dan dat ik dat doe, want ik ben gehouden ook aan de wet. Maar heb ik 3 gronden altijd om te kijken of ik die demonstratie beperk. Dat is op basis van de verkeersveiligheid, de volksgezondheid en de openbare orde en veiligheid. Die zaken weeg je op dat moment en dan beoordeel je op dat moment of het gevaarlijk is of niet. Voor wie dan ook, zeg ik daar bij.

Dat is dan niet alleen maar voor degene die daar werken of wat dan ook, maar ook voor de demonstranten zelf. Daar heb ik ook een plicht voor om die te beschermen. Dat was een beetje de context waar het vandaan kwam. De heer Bonte zegt op enig moment: maar dit is toch geen demonstreren meer, dit is toch saboteren? Ik denk dat mevrouw Verkoelen het best netjes heeft uitgelegd. Ik zou bijna zeggen: kom eens een keer aan deze kant van de tafel zitten. Maar uiteindelijk, a, wij wisten niet van tevoren precies wat er allemaal ging gebeuren. Want op grote lijnen werd gezegd: we gaan de haven platleggen, maar u kent het havengebied: best groot. Wat betekent dat dan precies? Tegelijkertijd, als je gaat demonstreren dan is er bijna altijd wel een vorm van hinder of iets dat gewoon lastig is in die demonstratie. Sterker nog: de uitingsvorm is onderdeel van die demonstratie vaak. Daarbij zeg ik ook maar nadrukkelijk: economische schade is voor mij geen grond op basis van de wet om zo'n demonstratie te mogen verbieden. Ik heb mij aan de wet te houden, dus dat is steeds waar ik aan toets. Dat doe ik niet alleen, dat doen we in de driehoek met de politie en met het OM op dat moment.

Wel was het zo dat wij al wel een aantal beperkingen hadden opgelegd, omdat we wisten dat als er bij een aantal petrochemische installaties, waar echt gevaarzetting zou kunnen gaan ontstaan als daar gedemonstreerd zou worden, hadden wij wel van tevoren gecommuniceerd: als u daarnaartoe gaat, dan is het inherent onveilig. Dus zal ik een aanwijzing geven als u dat doet. Bij het spoor moet je dat kunnen onderbouwen, want het is zo groot, zo veel, het maakt nogal uit of je ergens achterin de Maasvlakte op het spoor gaat zitten, bij wijze van spreken, waar die dag helemaal geen trein komt, of je gaat aan de voorkant zitten waar die dag heel veel treinen langskomen. Wij weten niet van tevoren waar men gaat zitten of waar men gaat raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2018

demonstreren. Dus dat is een aanwijzing die we op dat moment kunnen geven. Dat is ook gebeurd. Wij hebben heel snel ook met ProRail steeds zitten schakelen: wat komt eraan, wat zijn de goederen, wordt het gevaarlijk? Ja of nee. Daar was de conclusie heel snel: dit gaat gevaarlijk worden of kan in potentie gevaarlijk worden. Een combinatie van de hoeveelheid demonstranten in combinatie met ook alles wat er aan zat te komen op het spoor. Op dat moment heb ik direct een aanwijzing geven: niet op het spoor. Men ging toen al op 4 plekken op het spoor lopen. Laat ik het zo zeggen, men verdeelde zich over verschillende plekken op het spoor. Ik heb ook aangegeven waar dat was. In de brief staat dat precies aangegeven. Dan is het zo dat de politie eerst aangeeft: de burgemeester heeft een aanwijzing gegeven dat u niet op deze plek mag demonstreren, maar wel op een andere plek, want dat zeggen we er altijd weer achteraan. Dan wijzen we aan waar men wel naartoe mag u. Als u daar geen gehoor aan geeft, gaan ze vorderen. Als daar geen gehoor aan wordt gegeven, uiteindelijk gaat de politie toch aan de slag om te zorgen dat mensen daar weggaan. Dit was de situatie waarin wij zaten. Dan ben je dus op verschillende plekken met aanzienlijke hoeveelheden mensen, want dat moeten we ook niet onderschatten.

Dit ging niet over een tiental aantal demonstranten, dit waren er rond de 400, 500 waarin uiteindelijk ook bijna zo'n 300 mensen zijn aangehouden. Dus de hoeveelheid was ook nog wel een factor. Dan ben je wel even bezig voordat je de mensen daar allemaal weg hebt. Dus het is niet zo dat wij urenlang hebben zitten praten met die demonstranten waar ze wel en niet naartoe mochten. Dat was heel vrij snel duidelijk. Alleen voordat wij ze dan weg hebben van het spoor en dat men op andere plekken ook weer oppopt. Dat is de feitelijke situatie waar dan de politie mee te maken heeft. Dus men heeft daar echt gehandeld zo snel als men kon, maar ook op een manier dat het ook veilig was voor henzelf, zo veilig mogelijk voor henzelf en voor de demonstranten. Mevrouw Abrahamse zegt: klopt het dat de politie is aangevallen? Ik heb ook in mijn brief geschreven dat er 4 agenten gewond zijn geraakt en dat een van hen ook naar het ziekenhuis is overgebracht. Ik heb niet de exacte medische details, noem ik het maar, en de manier waarop het allemaal tot stand is gekomen. Ik weet wel dat, van wat ik heb gehoord, dat een aantal verwondingen wel tot stand zijn gekomen in contact met demonstranten, zoals wij dat zo netjes dan noemen. Dat betekent een tik tegen het hoofd, gebeten, tik tegen het oor, dat soort zaken. Dus dat is ook wel in het contact met de demonstranten ontstaan.

Mevrouw Abrahamse vraagt: mag je schade aanbrengen aan bijvoorbeeld het spoor onder het mom van demonstreren? Nee, je mag demonstreren, maar schade veroorzaken is niet toegestaan. Dat heb ik ook duidelijk in mijn brief gezegd, want de heer Van der Velden noemde nog het recht van demonstreren. Dat vind ik ook een ongelooflijk belangrijk recht. Niet alleen ik, het staat gewoon in onze grondwet. Maar ik heb ook gezegd in mijn brief: een demonstratie mag schuren, maar het overtreden van de wet veroordeel ik. Het schade aanbrengen is het overtreden van de wet. Dus dat zijn de kaders waarbinnen ik handel. Demonstreren mag, schade aanbrengen niet. Daar is dus ook tegen opgetreden. Zij vroeg ook: wordt er dan nog aangifte gedaan? De schade die is geleden, is bij ProRail en bij de RET, niet bij de gemeente zelf. Dus dat zijn de partijen die ook de schade dan moeten definiëren, bepalen hoeveel schade zij hebben geleden en kunnen ze zich dus ook eventueel voegen als er mensen ook voor een rechtszaak worden voorgeleid. Dat is wel aan die partijen zelf. Het is niet zo dat de gemeente dat doet voor hen of zo. Het is wel aan het OM om te bepalen of er al dan niet vervolgd gaat worden. Dat was ook nog een vraag van een aantal van u.

Er zijn mensen aangehouden, maar hoeveel zijn er nou uiteindelijk voorgeleid? Dat heb ik ook in mijn brief geschreven, dat er 7 mensen uiteindelijk ook nog vastgehouden zijn. De rest is eerder weggestuurd. Dat zijn keuzes van het OM, daar ga ik als burgemeester niet over. Dus dat wil ik ook wel zo zuiver houden, want die scheiding der machten is toch wel ongelooflijk belangrijk in ons land. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Ik probeer het toch nog wat beter te begrijpen. Misschien gaat u daar dan inderdaad niet over, maar wat ik heb begrepen, is: op een gegeven moment wordt raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2019

er gezegd: je mag hier niet demonstreren, dus via een bus worden ze dan vervoerd. Op dat moment wordt het geleend van de RET. Het is niet per se het normale RET-vervoer. Tijdens dat lenen is natuurlijk schade ontstaan. Dus allereerst: dan zit daar toch wel, misschien niet eens vanuit de gemeente, maar vanuit de driehoek dat daar schade wellicht verhaald kan worden, want die schade is tijdens dat begeleiden naar een nieuwe locatie gedaan. Wat ik heb begrepen, maar misschien klopt dat niet, is dat vervolgens van die mensen niet eens de namen zijn genoteerd en dat je dus vervolgens, als RET, hoe kan je nog die schade verhalen als tijdens dat lenen gewoon geen identiteiten zijn gevraagd? Dan kun je ook niet meer bepalen wie dat dan ooit gedaan heeft. Dus daar ben ik nog wel benieuwd naar hoe dat nou is gegaan en of dat dan het op een gegeven moment dus ook onmogelijk maakt om die schade nog te gaan verhalen nu. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De burgemeester. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester): Of die namen al dan niet worden opgenomen, dat is niet aan mij. Dat is uiteindelijk de keuze van het OM. Wij bepalen wat de kaders zijn en wanneer er wordt opgetreden. Dat bepaal ik als burgemeester. De politie acteert onder mijn gezag. Die gaat dus handelen op het moment dat wij zeggen: deze kaders zijn overtreden.