20251016- Notulen van de raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1985

Nieuwe mensen in een kwetsbare positie ongedocumenteerd zich melden vallen niet meer buiten de regeling waarin LVV-voorzieningen toch nog in ieder geval bed-bad-brood zijn geregeld. Daarvan heeft de Raad van state, daar is een uitspraak van augustus. Is de wethouder bereid om die uitspraak te bestuderen, te kijken wat binnen die uitspraak of dat dus iets wijzigt aan de beleidsuitgangspunten zoals hij deze nu heel helder voor het voetlicht brengt? Omdat het juist misschien wat meer kaders, wat ruimere mogelijkheden geeft. De heer ACHBAR (wethouder): Nog een keer naar kijken is geen probleem. U gebruikt het woord kwetsbare doelgroep. Volgens mij hebben we het over hetzelfde. Wanneer is iemand kwetsbaar? Daar zit natuurlijk ook een definitie op. We weten dat er Europese wetgeving is, wat moet je dan doen op het moment dat iemand kwetsbaar is? Dat gaat vooral om de medische zorg. Ik wil er echt met alle liefde nog een keer naar kijken, maar zoals ik hem nu uitleg, is wat die volgens mijn interpretatie ook is. Maar met alle liefde doe ik dat nog een keer. Dan had u ook een vraag over de VNG-middelen die eventueel beschikbaar zouden komen. Die komen onze richting op. Wanneer? Dat weet ik niet. Maar ik wil u ook meegeven: reken u zelf niet rijk het. Volgens de eerste berekening gaat het om 100.000 euro incidenteel en daar kan je geen structurele opvang voor organiseren.

De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar, hier nog op een nieuw punt? Mevrouw VOGELAAR (pvda): Over die VNG-middelen. Mooi om te horen. Voor 100.000 euro kunnen we toch in ieder geval iets doen. Ik snap dat dat structureel dan lastig wordt, maar heeft de wethouder al een idee waar die het op gaat inzetten? Bijvoorbeeld op het heropstarten van bijvoorbeeld begeleiding of dus juist ruimte maken dat dit soort schrijnende nieuwe gevallen wel kunnen worden opgevangen? De heer ACHBAR (wethouder): Maar met de 100.000 euro opvang gaan creëren, het is echt te weinig om te denken dat je iets groots kunt neerzetten. Dat is wat ik wil meegeven, voorzitter. Zeker om het incidentele middelen zijn, moeten we gewoon goed nadenken: waar kan je extra push opgeven voor iets tijdelijks? Maar dan moet je niet denken: ik creëer een bed, want dan ga je een contract aan met een partij die daar een extra bed voor zou moeten organiseren. Dan moet je het daarna weer gaan afschalen, dat lijkt me niet de beste manier om met incidentele middelen om te gaan. Maar ik moet er nog over nadenken. Het is er nog niet, maar we weten het gaat komen. Als het er is, dan gaan we daarover nadenken. De ChristenUnie had een vraag over structureel goed overleg, maar volgens mij hebben we het daar net over gehad. Heb ik ook gezegd: ik zal eens kijken hoe we daar vorm aan gaan geven.

U refereerde naar de gesprekken die ik had met minister Faber. Hoe gedetailleerd wilt u het hebben? Zou ik willen vragen, maar in die zin ik heb echt regelmatig gesprekken gevoerd over doelgroep ongedocumenteerden. Ook als het gaat om de doelgroep die in die visuele cirkel, waar u het over hebt, in zitten. Zodanig dat ik ook dossiers op haar bureau heb neergelegd, want ik wil dat je hiernaar kijkt. Zo stevig waren ook die gesprekken van: je kunt ze wel hier laten hangen, maar dan moet er een oplossing voor komen. Na 11 maanden was het contact klaar, want toen vertrok ze. In die zin is daarna niets meer gebeurd. De VOORZITTER: De heer Vonk. De heer VONK (cu): Mijn vraag was: heeft u aangedrongen om de financiering te continueren voor de LVV? De heer ACHBAR (wethouder): Mijn lijn was: als je die beslissing neemt, welke consequenties ontstaan er? Wie gaat die consequenties dragen? Daarmee gaf ik wel aan: er moet een oplossing komen voor deze doelgroep. Dat was de lijn die ik had en nog steeds heb, want het is een Rijkstaak. Zij moeten ervoor zorgen dat deze doelgroep voldoende gefaciliteerd ondersteund wordt in middelen, zodat als je de gemeente iets vraagt, dat ze dat ook goed raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1986

kunnen organiseren. Uiteindelijk is daar zie je nu dat die vovo’s steeds verlengd worden, omdat de rechter ook vindt dat daar onduidelijkheid over is wie deze doelgroep zou moeten opvangen en hoe ze opgevangen moeten worden. Maar ik heb daar zeker op aangedrongen. De heer VONK (cu): Ik neem maar het woord. Maar ik vraag dat ook, voorzitter, omdat er een Woo-verzoek is gedaan door mensen om te kijken van wat is er nu precies allemaal uitgewisseld? De conclusie van de mensen die het Woo-verzoek hebben gedaan is van, er blijkt uit al die stukken en dat schijnt een enorme brei te zijn, geen enkele echte inspanning om te zorgen dat er echt beroep wordt gedaan op de verantwoordelijkheid van het Rijk om te zorgen dat mensen die in Rotterdam dakloos zijn, dat die hier ook geholpen kunnen worden. Dat is de conclusie. Ik kan dat niet narekenen. Ik heb niet door die brij heen geworsteld, maar dat is wel de conclusie die deze mensen trekken. Daarom mijn vraag: heeft u ervoor gepleit om die financiering voor de LVV in Rotterdam te continueren? De VOORZITTER: De wethouder. De heer ACHBAR (wethouder): Voorzitter, wat ik zeg, wij hebben de lijn gehad, zolang het Rijk financiert, dan blijven we die opvang openhouden. Zo ook in die G5 of in die LVVgemeenten hebben vaker het gesprek gehad, jongens, wij gaan vanuit Rotterdam niet die financiering doen, daar moeten we echt vanuit het Rijk komen.

Dat is geen bijzonder standpunt overigens, want zo staat het ook in het coalitieakkoord. Zowel op bestuurlijk niveau als op intercollegiale niveau, hadden wij vaak ook een afwijkend standpunt, omdat wij zeggen: het Rijk moet daar financiering voor regelen. Ten opzichte van Eindhoven, Den Haag, Groningen en Amsterdam. Ik heb dat altijd verkondigd, ons coalitiestandpunt. De heer VONK (cu): Voorzitter, afrondend dan. Ik wil u graag geloven, maar u maakt het me wel verdraaid lastig. Als ik van de mensen hoor die dit Woo-verzoek hebben gedaan en zeggen: hier blijkt echt niet uit dat er in een constructief overleg met de minister gewerkt is aan het blijven financieren van datgene wat we hier hebben. Dan vind ik het ingewikkeld om naar u te luisteren en te zeggen dat u alles op alles heeft gezet om bij het Rijk rechtstreeks en bij de minister in constructieve overleggen, zoals u dat eerder hebt aangegeven daarop aan te dringen. Ik vind het ingewikkeld. Ik geef u dan het voordeel van de twijfel, want ik heb u best hoog zitten. Maar ik vind het best ingewikkeld. De heer ACHBAR (wethouder): Voorzitter, voor mij is het ingewikkeld, ik weet dat er een Woo-verzoek is gedaan. Ik heb ook wel de stukken langs zien komen, maar ik weet ook wat ik heb gedaan en waar ik naar refereer.

Ik weet niet welke stukken dan met elkaar vergeleken worden en waarnaar is gezocht en hoe de vraag is uitgedaan om achter bepaalde informatie te komen. U stelt mij deze vraag op deze manier en u krijgt daar een helder antwoord op. Want ik weet welke gesprek ik heb gevoerd, welk standpunt ik heb ingenomen en welke afspraken we hebben in het coalitieakkoord en wat de lijn is geweest ten aanzien van de financiering van de LVV. Ik kan het niet anders maken dan wat ik nu vertelde, voorzitter. Als ik meteen de motie mag doen voordat ik doorga met andere vragen voorzitter, want onder andere van de ChristenUnie, om een onderzoek te starten met andere betrokken partijen. Ik begrijp dat die doelgroep die er is en om ook weer een voorbeeld te geven, ik weet wie ze zijn, om het zo maar te zeggen, dat dat hele ingewikkelde dossiers. Die heb ik echt op het bureau gelegd van de minister. Ik weet niet of dat uit dat Woo-verzoek komt. Maar ik kan zeggen, die heb ik echt bij haar op tafel gelegd van: ik heb een aantal casussen, ik wil dat je daar zelf naar kijkt. Dat die ambtelijk ook verder zijn gebracht binnen het ministerie. Omdat ik vind dat dat ook de verantwoordelijkheid is van het Rijk en niet zozeer dat ik een onderzoek ga starten om daar een oplossing voor te bedenken.

Om die reden vind ik een onderzoek starten in Rotterdam met de betrokken partijen, maatschappelijke organisaties, niet zozeer mijn verantwoordelijkheid. Ik erken wel het probleem, om die reden ga ik die motie ontraden, voorzitter. D66 stelde 2 vragen, waaronder in gesprek blijven met maatschappelijke raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1987

organisaties. Daarvan heb ik gezegd: ik check of die structureel kan met de rol en verantwoordelijkheid. De toegang tot de CAK-regeling beter onder de aandacht te brengen door middel van die werkgroep, heb ik ook al van gezegd die kan ik positief appreciëren. Dan had ik volgens mij ook DENK. DENK had een aantal vragen over die stadspas. In die zin, wij hebben geen stadspas in Rotterdam. Ik weet dat het ROS, daar heb ik eerder na gerefereerd, zo'n Erasmuspaspoort heeft waar wat gegevens op staan. Juist als mensen bij een medische instelling terechtkomen dat ze wat basisinformatie hebben en een signaal hebben van dat dit gaat om een ongedocumenteerde. U stelde ook een vraag van: kunnen ongedocumenteerde Dreamers, volgens mij staat er in het initiatiefvoorstel, eventueel vrijwilligerswerk doen? In het initiatiefvoorstel staat iets meer, ook kijken of je ze kunt toe leiden naar werk. Daar zie ik de rol van de gemeente niet. Want we zeggen: ongedocumenteerden, dat is niet de doelgroep die wij ondersteunen en toe te leiden naar werk. Maar als het gaat om vrijwilligerswerk, dat kan ik niet tegenhouden. We gaan niet handhaven op vrijwilligers die er zijn. Wij weten op voorhand niet wie ongedocumenteerd is of niet. Uw vraag over het onderwijsconvenant is een vraag van de heer Kasmi en wat er gebeurt.

Er zijn gewoon wettelijke mogelijkheden voor ongedocumenteerden om onderwijs te volgen en daarna zelfs met het afstuderen binnen een aantal jaren, een baan vinden en daarmee ook een verblijfsvergunning krijgen. Er zijn wel wat wettelijke mogelijkheden om te kunnen studeren. Dat is ook wat er in het onderwijsconvenant is opgenomen. Volgens mij heb ik ze, voorzitter. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan kunnen de indieners nog reageren op de reactie van de wethouder. Ik weet niet of zij daar nog behoefte aan hebben? Niet. Zijn er nog andere vragen vanuit de raad? Niet. Dan stemmen wij vanavond over de motie en het initiatiefvoorstel en zijn we hiermee aan het eind gekomen van agendapunt 5.2. Mevrouw Kockelkoren heeft een vraag. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, mag ik een punt van orde maken? Ik constateer dat het bij het behandelen van zo'n initiatiefvoorstel toch wat ongemakkelijk is dat dan de indieners niet kunnen deelnemen aan het debat met het college. Wij hebben dat in het verleden ook wel anders opgelost door dan na de toelichting van de indieners, de indieners weer naar hun plek te laten gaan, zodat die uiteindelijk ook deel kunnen nemen aan het debat met het college, want die heeft uiteindelijk een het initiatiefvoorstel in ontvangst genomen. Dat wilde ik polsen, want hierna komt weer een initiatiefvoorstel.

Je kunt dan of oplossen door te zeggen van iemand anders van je fractie gaat dan, mocht dat nodig zijn, dat doen. Dat kan. Of je kunt zeggen: je doet eerst het verdedigen en je gaat daarna terug naar je plek en neemt dan weer deel aan het gesprek. Dat wilde ik bij u polsen. De VOORZITTER: Ik vind het moeilijk om halverwege de wedstrijd de spelregels te gaan veranderen, want dan is dat natuurlijk ook lastig voor degenen die al zijn geweest. Maar dit is een punt wat u nu opbrengt en volgens mij wat breder resoneert. Mijn voorstel zou zijn om eens te kijken hoe we dit gewoon vormgeven met elkaar. Maar ik zou voor vandaag wel de werkwijze willen hanteren, want om dat nu halverwege te gaan wijzigen, vind ik ook niet echt eerlijk. Er kan altijd natuurlijk een woordvoerder zijn vanuit de fractie. Maar je hebt ook soms eenmans- en eensvrouwsfracties en dan wordt het al ingewikkelder, dat begrijp ik ook. Maar hier gaan we dan nog eens op terugkijken wat hier beter kan. 5.3

Initiatiefvoorstel Morkoç over ‘Rotterdam geen uithangbord voor klimaatschade - Een verbod op fossiele reclames’

De VOORZITTER: Daarmee zijn we wel bij agendapunt 5.3 gekomen. Het initiatiefvoorstel van mevrouw Morkoç over ‘Rotterdam geen uithangbord voor klimaatschade - Een verbod op fossiele reclames’ en mevrouw Morkoç mag ook weer achter de Collegetafel komen zitten. U mag een toelichting geven.

raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1988

Mevrouw MORKOÇ (gl): Dank u wel, voorzitter, leden van de raad. Bij de commissiebespreking is al veel gezegd. Ik wil hier nog 3 dingen benadrukken. Ik zal het ook wel enigszins kort houden. Om te beginnen, Rotterdam heeft zichzelf een duidelijk doel gesteld: in 2050 klimaatneutraal en fossielvrij. Maar ondertussen geven we nog steeds ruimte aan reclames die precies dat doel ondermijnen. Reclames die mensen aanzetten tot meer vliegen, meer op benzine rijden, meer gas gebruiken en dat is tegenstrijdig met alles wat we hier in deze zaal willen bereiken. Met dit voorstel, ik zal hem er nog bij pakken, want onze medewerkers hebben er hard aan gewerkt en dat ziet er prachtig uit, ‘Rotterdam geen uithangbord voor klimaatschade’ willen we daar een einde aan maken. Ten tweede, het college zegt dit niet te kunnen steunen, want het zou niet passen binnen het coalitieakkoord. Maar dat akkoord is geen wet en als de klimaatcrisis iets vraagt, dan is het belangrijk om met de tijd mee te bewegen. 17 gemeenten zijn ons al voor, de urgentie vraagt ernaar. Als derde, net als Den Haag, 020 en Utrecht kunnen wij via de APV fossiele reclames in de buitenruimte verbieden. In het coalitieakkoord staat concessies en geen APV-wijziging. De rechter heeft dit bevestigd. Dat mag, dat kan en dat is proportioneel.

Het raakt niet aan de vrijheid van meningsuiting, het gaat puur om commerciële reclame voor producten die schadelijk zijn voor mens en klimaat. Rotterdam riep in 2021 de klimaatnoodtoestand uit. Dan hoort in onze publieke ruimte geen podium te zijn voor fossiele vervuiling, maar juist voor de toekomst van onze stad. Het verbaast ons dat de wethouder niet eens inhoudelijk wilde reageren op ons voorstel. Ik roep de partijen in de raad, en dan vooral de coalitiepartijen, op om dit voorstel wel op de inhoud te beoordelen. De keuze die voorligt is simpel: steun je dit eenvoudige voorstel dat de gemeente niets kost? Of vind je een coalitieakkoord belangrijker dan de geloofwaardigheid van de raad en de gezondheid en toekomst van alle Rotterdammers? Dank u wel. De VOORZITTER: Dank. Dan kijk ik weer rond in de raad. De heer Koster. De heer KOSTER (lr): Dank u wel, voorzitter. Leefbaar Rotterdam gaat een schone leefomgeving aan het hart. Dit college doet al veel om de luchtkwaliteit te verbeteren en de CO2-uitstoot te verminderen. Walstroom voor cruiseschepen is zoiets, dankzij Leefbaar Rotterdam. Leefbaar Rotterdam is het niettemin niet eens met het plan van mevrouw Morkoç om fossiele reclames te verbieden. Fossiele brandstoffen blijven noodzakelijk de komende jaren. Voorzitter, mevrouw Morkoç probeert nu de derde keer in deze periode om dit punt aan de orde te stellen.

Begin 2024 met een motie die geen meerderheid haalde, daarna nog een keer met schriftelijke vragen en nu met een initiatiefnota die we vandaag nog een keer behandelen. Dat mag ze overigens doen, maar het antwoord van het college is wederom duidelijk. Het is kort, maar dat is heel duidelijk: we gaan het niet doen. Ik vraag me overigens af wat het vervolg is. Ik zie de hartstocht waarmee mevrouw Morkoç de acties onder het mom van demonstraties van Extension Rebellion en recent ook de Block Party verdedigt en dan maak ik mij zorgen. Ik heb een suggestie, wat mij betreft legt GroenLinks zich er nu bij neer en maken ze het onderdeel van de verkiezingscampagne. Voorzitter, het voorgestelde verbod op fossiele reclames is selectieve verontwaardiging en willekeur. Het is contraproductief, omdat het verdienvermogen en daarmee het investeringsvermogen verduurzaming wordt aangetast. Het is ook tegen het belang van zijn eigen deelneming, het Havenbedrijf. Voorzitter, ik rond af. Leefbaar Rotterdam is voor vliegen, cruises en vervoer. Leefbaar Rotterdam is ook voor dynamiek en investeren in onze welvaart en daarmee uiteindelijk ook de verduurzaming. GroenLinks is helaas voor stilstand en verbieden. Ik ben echt heel benieuwd hoe ze zo meteen bij het volgende agendapunt de actie van Geef Tegengas gaan goedpraten. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank.

Dan staat de heer Vonk op mijn lijstje. Wil de heer Vonk ook nog wat zeggen? Dan heeft u nu het woord. Ik ben gewoon een lijstje aan het aflopen, maar als de heer Vonk later wil dan mag dat ook. Dan krijgt de heer Dekkers nu eerst het woord. raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1989

De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Laat ik duidelijk zijn, Volt staat volledig achter het voorstel om fossiele reclames in de buitenruimte te weren en wil GroenLinks dan ook hartelijk bedanken voor het opstellen van dit voorstel. We hebben als Rotterdam de ambitie om te verduurzamen en de CO2-uitstoot te reduceren. Daar hoort ook bij dat we kritisch kijken naar wat we in onze publieke ruimte wel en niet toestaan. Reclame die fossiele brandstoffen aanprijst, werkt direct tegen die ambitie in. Andere landen en steden hebben ook al laten zien dat het kan. Frankrijk heeft fossiele reclames verboden, Den Haag, Delft, Nijmegen en Zwolle doen het. Als zij het kunnen, waarom wij dan niet? Rotterdam hoort toch voorop te lopen in de transitie? We willen niet onderaan bungelen. Daarom is het extra teleurstellend om te zien dat sommige partijen zich verschuilen achter de reclamecodecommissie. Laten we eerlijk zijn, wie verduurzaming echt serieus neemt, zoekt naar mogelijke mogelijkheden, niet naar excuses. In Papendrecht, Tilburg en Hattem hebben ook lokale D66-fracties recentelijk moties en initiatiefvoorstellen ingediend om fossiele reclames in de buitenruimte te verbieden. Voorzitter, ik doe daarom vandaag nogmaals een beroep op de raad. Kies nu zelf, kies voor visie en kies voor een stad waar je echt in gelooft.

Want als we dat doen, dan halen we meerderheid van stemmen vandaag. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, het zal u en de rest van de raad niet verbazen dat PvdA dit voorstel natuurlijk van harte steunt. Wij waren wel wat verbaasd over de, in de woorden van de heer Koster: duidelijke reactie van de wethouder. Maar wat de PvdA betreft wel ongemotiveerde reactie van de wethouder. Ik zou hem vragen, hij is er natuurlijk in de commissiebehandeling ook al op ingegaan, maar toch ook in deze raad nogmaals in te gaan op zijn motivatie om dit voorstel niet te steunen. De VOORZITTER: De heer Vonk. De heer VONK (cu): Dank u wel, voorzitter. Gezien de tijd ook ga ik het heel kort houden. De klimaatnoodtoestand vraagt om hele concrete stappen en dit is wat ons betreft een hele concrete stap. Steun aan dit voorstel is wat ons betreft dan ook een no-brainer en daar wil ik het voor de eerste termijn bij laten. De VOORZITTER: De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Dank u wel, voorzitter. De discussie om te sturen op fossiele reclame in de openbare ruimte loopt luid en duidelijk. Niet alleen in onze raad, waar we al eerder stemden over een motie en we nu ook een mooi initiatief hebben liggen, het speelt ook in mijn eigen partij.

Een paar momenten, afgelopen landelijke congres, congres 122, 100 landelijke D66 verkiezingsprogramma stemde 60 procent tegen een amendement van deze strekking, ons lokale programma 2022-2026 voor. Het conceptprogramma wat er nu ligt, stelt ook voor om fossiele reclame in de buitenruimte uit te bannen. Maar dan is er ook nog het coalitieakkoord uit 2022 met erin de passage: als het gaat om reclame in de buitenruimte, stellen we bij het vergunnen van nieuwe concessies, geen verdergaande eisen dan de voorwaarden die de reclamecommissie stelt met 1 uitzondering et cetera, u kent hem. Onder de streep, de discussie speelt en loopt midden ook door mijn eigen partij en dat is winst. Maar we hebben ook afspraken die we gemaakt hebben, waar onze handtekening ook voor staat. Net als in de eerste stemming over dit onderwerp via motie, gaan wij onder de streep toch hier niet in mee. Dank u wel. De VOORZITTER: De heer Van der Velden.

raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1990

De heer VAN DER VELDEN (pvdd): Dank u. Het verbaast me toch een beetje, het standpunt van D66. U heeft het staan in het verkiezingsprogramma van 2022, in uw nieuwe verkiezingsprogramma heeft u het ook. U breidt het zelfs uit tot mijn genoegen, er luistert nog iemand in de raad naar mij, dat is om ook vleesreclames en vastgoed te verbieden. Nu zegt u, uw enige argumentatie dat het staat in het coalitieakkoord dat u het niet wil doen. Dan vraag ik me toch werkelijk waar af: waar zijn de idealen van D66 gebleven? Waar is uw eigen wil gebleven als raadslid? U bent een autonoom raadslid, niets belet u om gewoon voor te stemmen. D66 afficheert zich elke keer maar weer als de klimaatpartij, maar als puntje bij paaltje komt stemt D66 elke keer tegen klimaatregelingen. De VOORZITTER: De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Dat is soms ook de consequentie van bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen. Dat je in een coalitieakkoord een aantal zaken die erg fijn zijn en mooi zijn, ook richting het klimaat, binnen weet halen en dat je daar ook een aantal andere afspraken mee maakt waar je misschien soms iets minder blij mee bent. Dat is de consequentie van besturen. De VOORZITTER: De heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, ik heb daar wel een aanvullende vraag over, want ik heb het idee dat de urgentie bij D66 compleet ontbreekt.

In jaar 1 zijn al onze CO2-doelstellingen behaald, toen was D66 al hartstikke blij. Maar als we kijken vooruit dan lopen we gewoon achter, dan gaan we de doelstelling op wat betreft klimaat niet halen. Deze week was het weer in het nieuws, veel verkiezingsprogramma's, als we kijken naar landelijk, gaan helemaal de verkeerde kant op. Als we dan in Rotterdam een stap de goede richting in willen zetten, dan doet D66 gewoon niet mee. Waarom kunt u geen leiderschap tonen en gewoon zeggen: we pakken die stap naar voren, we gaan ervoor? De VOORZITTER: De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Ik denk dat we daar duidelijk over zijn. Ik denk dat we op gebied van klimaat mooie zaken hebben binnengehaald in deze coalitie en daar hoort ook een coalitieakkoord bij met een aantal afspraken waar je je handtekening onder zet waar je misschien al iets minder tevreden mee bent. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Dank u wel, voorzitter. Het idee achter dit initiatief is een fossielvrije toekomst en bewustwording over de klimaatverandering. Is op zich goed en daar staan wij als DENK ook niet ver van af. Toch kunnen we dit voorstel in deze vorm niet steunen. Een volledig verbod op fossiele reclames gaat voor ons te ver op dit moment en het strookt ook niet met het coalitieakkoord, zoals al aan is gegeven.

Het raakt ook de vrijheid van meningsuiting en het houdt onvoldoende rekening met mensen die wel in deze sectoren werken. De VOORZITTER: De heer Dekkers heeft een vraag, de heer Dahoe. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Ik heb een inhoudelijke vraag. Dat coalitieakkoord, dat weet ik nu wel. Maar u geeft ook aan: het gaat te ver en het doet iets met de vrijheid van meningsuiting. Maar reclames die hebben een doel en het is heel logisch dat we daar restricties op hebben en kaders aan geven. Ik ben benieuwd, wat gaat er dan te ver in dit voorstel?

raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1991

De heer DAHOE (denk): Het gaat ver, omdat dit afwijkt van de reguliere regelgeving rondom reclames. Wat ik bedoel met het beperken van de vrijheid van meningsuiting, zou u naar het advies in Den Haag moet kijken. Daar is ook een soortgelijk voorstel voorgesteld en later op teruggekomen, omdat dit in strijd is met de vrijheid van meningsuiting. De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn heeft ook een vraag. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, want doordat de heer Dahoe dit er nu bij haalt, vrijheid van meningsuiting, heeft hij wel een probleem met de afspraak in het coalitieakkoord over het aan banden leggen van gokreclames in de openbare ruimte. Kennelijk is daar de vrijheid van meningsuiting voor de mensen die in die sector werken minder van belang en meet DENK met twee maten. De VOORZITTER: De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Hele goede vraag. Ik ben zelf tegen alle reclames, ik word er helemaal gek van. Maar die gokreclame, dat is inderdaad in het coalitieakkoord afgesproken en daar houden wij ons aan. Verder houden we ons aan de reguliere afspraken rondom reclames. De VOORZITTER: Alle campagnes kunnen we dan ook gelijk stopzetten, als de heer Dahoe tegen alle reclames is. De heer Segers-Hoogendoorn.

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Ik denk inderdaad ook, ik waardeer de poging van de heer Dahoe om er een extra argument bij te gooien, maar dit is toch niet het meest fraaie argument en het houdt hij ook niet overeind. Het zou beter zijn als hij in dat opzicht consistent is en zegt: dit was niet zo'n handig argument, maar verder is het coalitieakkoord gewoon heilig. We weten wat DENK ervan vindt. De VOORZITTER: De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Voorzitter, we zien liever dat eerst andere keuzes worden gemaakt, bijvoorbeeld het stimuleren van duurzame alternatieven of meer voorlichting over de impact van fossiele energie. We zijn voor het doel, maar niet deze weg daarnaartoe op deze manier. Voorzitter, ik ben nog wel benieuwd naar of de wethouder in zijn beantwoording nog 2 millimeter gaat afwijken van zijn eerdere antwoord. Dank u wel. De heer OOSTDIJK (fvd): Dank u wel, voorzitter. Complimenten aan de indieners voor de layout en de moeite die in het voorstel is gestoken. Maar tot zover dan de complimenten, want soms ligt er een voorstel op tafel waarvan je denkt: dit kan toch niet serieus bedoeld zijn? Vandaag bespreken we er zo 1, een verbod op fossiele reclames met veel idealistische taal over klimaat en bewustwording, maar in praktijk is het gewoon een symbolisch gebaar dat niets gaat oplossen.

Vluchtig beschouwd lijkt dit een dappere stap in de strijd tegen klimaatverandering, maar wat we hier doen is onze eigen stad opzadelen met een juridisch wankel en economisch schadelijke regel. Ons eigen college heeft bovendien al aangegeven dat het nog niet helemaal duidelijk is of dit juridisch houdbaar is. Daarnaast hebben we in Rotterdam afgesproken geen reclamecategorieën te verbieden, behalve gokreclames. We weten dat het juridisch op drijfzand zou kunnen staan, we weten dat het in strijd is met een coalitieakkoord en toch ligt het hier. Waarom? Wellicht omdat sommige partijen graag willen laten zien dat ze iets doen. Laten we eerlijk zijn, voorzitter, het is ook economisch gezien ongewenst. Reclame in de buitenruimte levert deze stad geld op. Achter de posters in abri's zitten gewoon Rotterdamse bedrijven, drukkers, vormgevers, installateurs, kleine ondernemers die hun brood verdienen met dit werk. Een verbod op fossiele reclames treft niet Shell of KLM, maar de lokale ondernemer die zijn diensten wil aanbieden. Dan de raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1992

handhaafbaarheid, wie gaat straks bepalen wat wel en niet mag? Wat is fossiel? Is een hybrideauto nog toegestaan? Een vakantie naar Spanje? Een gascontract? Of reclame voor CO2-compensatie, maar mag dat dan weer wel? We creëren een bureaucratisch doolhof waarin ambtenaren moeten beoordelen welke boodschap politiek correct genoeg is om op een billboard te staan. Dat brengt me bij de kern van het probleem. Het gaat niet meer over klimaat, dit gaat over controle, over moraliseren, over bepalen wat anderen nog mogen zeggen, laten zien of verkopen. Vandaag zijn het fossiele reclames, morgen misschien vleesreclames, formule 1 races of fast fashion. Het is een glijdende schaal richting censuur, maar dan wel verpakt in een groen jasje. Voorzitter, Rotterdam is een vrije, ondernemende stad. We zijn een stad waar mensen zelf keuzes maken, waar bedrijven zich kunnen profileren, waar vrijheid iets betekent. Die vrijheid moeten we koesteren, juist als het gaat om meningen en uitingen die niet iedereen bevalt. Laten we niet vergeten, dit soort symboolmaatregelen veranderen niets aan die CO2-uitstoot, geen gram. Wat het wel oplevert, is extra papierwerk, juridische onzekerheid en een goed gevoel voor een paar partijen die straks op social media kunnen zeggen dat ze iets voor het klimaat hebben gedaan. Maar Rotterdam verdient beter dan dat.

Als we echt willen verduurzamen, laten we dan inzetten op die innovatie, op slimme oplossingen die werken. Niet op betutteling en verbodsbepalingen waar niemand iets mee opschiet. Voorzitter, dit voorstel is onzes inziens zinloos, onuitvoerbaar en vooral bedoeld voor het politieke toneel. Forum voor Democratie kiest voor vrijheid, voor gezond verstand en voor bestuur dat zich bezighoudt met de echte problemen. Tot zover, dank u. De VOORZITTER: Dank. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, dank. Uiteraard als eerste dank aan GroenLinks voor het indienen van dit initiatiefvoorstel. Ik vrees alleen wel dat we een totale herhaling van zetten gaan krijgen ten opzichte van het commissiedebat. Want het is duidelijk, zeker na de bijdrage van D66, dat het debat in plooi ligt en ook de besluitvorming. Desalniettemin resteert mij in ieder geval te zeggen wat het CDA hiervan vindt. Wij horen het woord betuttelen al vallen, mijn achterbuurman zegt net censuur. Maar als je dat omdraait, kun je zeggen, moeten we onze burgers niet een beetje beschermen tegen gemanipuleerd worden in de buitenruimte om dingen te kopen die misschien niet zo goed zijn voor de wereld en voor de toekomst van de planeet? Dan heb ik het wat mij betreft al niet meer over betuttelen. Wat het CDA betreft, het zal u misschien niet verbazen, is normeren nu juist een taak van de overheid.

Over de vorm hoeven we het wat mij betreft niet te hebben. Je hebt te normeren en dan gaat het erover van, wat gaat dan de goede kant op? Wat zijn dan daarin je prioriteiten? Daar hebben we het in de commissie ook over gehad. Ik kan me het initiatiefvoorstel voorstellen een einde aan fossiel en daar dan een aantal voorbeelden van en die reclames uitbannen. Het CDA zou mogelijkerwijs eerder denken aan dingen zoals: ongezond voedsel, om die reclames uit te bannen uit de openbare ruimte. Maar er ligt geen initiatiefvoorstel van het CDA voor, er ligt een initiatiefvoorstel van GroenLinks voor. Ik heb het ook met mevrouw Morkoç in de commissie gehad over: is een verbod het beste middel? Of zou je ook voorbeeld kunnen denken aan het meer belasten daarvan? Desalniettemin, wij hadden het misschien anders opgeschreven, misschien hadden we een andere prioriteit gekozen. Desalniettemin, is het overduidelijk dat wij van onze fossiele verslaving af zullen moeten, alleen al om de planeet te redden, dus gaat het de goede kant op. Vindt het CDA dat je moet normeren? Ja, dat moet je zeker doen. Is een vorm het uitbannen van bepaalde reclames in de openbare ruimte? Ja, dat is een vorm. Daarom zal het initiatiefvoorstel ook kunnen rekenen op de steun van het CDA. Dank. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Dank u wel, voorzitter.

De VVD gelooft in keuzevrijheid en kijkt positief naar de Rotterdammer. Die Rotterdammer kan heel goed zelf kiezen hoe hij zijn raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1993

leven duurzamer inricht, want niet elke Rotterdammer heeft de luxe om voor een duurzamere optie te kiezen. Hij is misschien wel heel blij als hij een reclame ziet waardoor die toch eindelijk zijn vakantie kan veroorloven of als hij een reclame ziet waarmee een gascontract een stuk goedkoper blijkt te zijn dan wat hij nu betaalt. Wat ons betreft gaan we daarom niet als lokale overheid bepalen wat wel en niet mag qua reclames en zeker niet als het zaken betreft die gewoon volledig legaal zijn in ons land. Wij zullen deze reclames niet verbieden en vinden we het ook gewoon onuitvoerbaar, omdat het heel lastig is om te bepalen wat daadwerkelijk fossiel is en wat niet. Bovendien, het voorstel is al meermaals ingediend door mevrouw Morkoç in verschillende vormen en toen heeft hij het ook niet gehaald. Ik snap ook wel de beperkte reactie van de wethouder. We hebben dit verder uitgebreid besproken in de commissie, verder hebben wij geen vragen meer. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd): Dank u, voorzitter en dank aan de initiatiefnemer. De fossiele industrie en reclame, de afgelopen jaren heb ik dat constant geagendeerd. Zowel in het onderwijs, als op de straat, als in het openbaar vervoer.

Mocht u zich vervelen de komende herfstvakantie en uw kinderen die jengelen, kijk dan eens al die afleveringen terug waarin ik het vuur aan de schenen leg met betrekking tot de fossiele industrie. Goede tip toch? Gewoon doen. Voorzitter, zoals ik altijd al zei: het is 1 minuut voor 12 voor de planeet. Maar daar stap ik van af, want het is inmiddels 1 minuut over 12 voor het klimaat. Deze week zijn weer de nieuwste rapporten verschenen. Het is gewoon heel erg en wij zullen altijd blijven strijden om de opwarming van de aarde tegen te gaan. In onze stad wordt nog steeds volop reclame gemaakt voor producten en diensten die het gebruik van fossiele brandstoffen aanjagen. De klimaatcrisis wordt veroorzaakt door de CO2-uitstoot, zoals we weten en vandaag werd weer bekend dat die wederom naar recordhoogte is gestegen. Voorzitter, consumentengedrag, dat is nog steeds voor een deel wordt dat beïnvloed door het aanprijzen van goederen of diensten door exploitanten van reclame-uitingen. Laten we ook niet vergeten dat er al eerder heel doeltreffend beleid is ingezet om bepaalde schadelijke middelen te ontmoedigen. Ik noem maar wat, het verbod op tabaksreclame, vinden we nu heel normaal, toen lagen ook een aantal lobbygroepen dwars. Voorzitter, het is heel simpel.

De fossiele industrie vernietigt onze planeet en daarom is het tijd om het niet meer de gelegenheid te geven om in een moderne stad als Rotterdam die we willen zijn, reclame te maken voor deze schadelijke producten. Wij vonden de collegereactie, hebben we ook al in de commissie gezegd, laat ik me netjes uitdrukken, mager. Ik hoop zo nog op een nadere toelichting van de wethouder. Voorzitter, wordt dit aangenomen? Alles ligt in handen vandaag van D66 die het in 2 verkiezingsprogramma's heeft staan, maar nu schaamteloos tegen dit voorstel gaat stemmen. D66, ik vind het ontzettend jammer. Maar vanavond gaan we pas stemmen, ik zou nog een flink fractieoverleg inlassen. De VOORZITTER: Ik zie de heer De Haan denken: ga ik nu reageren of niet? De heer DE HAAN (d66): Laat ik het dan zo zeggen, ik denk dat het wel op die manier eerlijke politiek is. Ik heb met open vizier gedaan en daarin ook duidelijk gemaakt in plaats van we gaan het verschuilen en spelletjes spelen. Dat wilde ik benadrukken. De VOORZITTER: Dank. Anderen nog? Niets. Dan vraag ik aan de indiener of zij een reactie heeft op de vragen die gesteld zijn of de opmerkingen die gemaakt zijn. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, dank u wel. Nu weet ik ook hoe een wethouder zich hier voelt met een hoop vragen die op hen afkomen.

Voorzitter, ik begin bij Leefbaar Rotterdam en de heer Koster vroeg: wat is dan het vervolg? Voorzitter, het vervolg is dat we onze klimaatnoodtoestand serieus nemen. Cruiseschepen die de hele stad vervuilen, niet alleen de hele stad, maar ook de rest van de wereld is voor ons geen oplossing en dat de reclame raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1994

ervoor niet in onze buitenruimte gefaciliteerd moet worden. GroenLinks staat zeker niet voor stilstand. Het tegenovergestelde, wij willen juist vooruit. We willen een stad die zich houdt aan de klimaatdoelen, innoveert, een stad die banen van de toekomst creëert, in de duurzame industrie faciliteert. Wij hebben hier een onderbouwd voorstel, iets wat juridisch mogelijk is en maatschappelijk gewenst is. In een noodtoestand is dit iets wat we, dat is iets wat we hebben uitgesproken, is dit een hele logische stap. Het is zeker niet dat wij staan voor stilstand. De VOORZITTER: De heer Koster. De heer KOSTER (lr): Dank u wel. Dat mevrouw Morkoç ingaat op mijn toch wel retorische vraag, maar ze zegt daarna ook iets over die cruiseschepen. Terwijl we net als Rotterdam behoorlijk fors hebben geïnvesteerd in die walstroom. Begrijp ik nu nog dat u zegt: ondanks die walstroom wilt u cruiseschepen toch verbieden? Dat lijkt me goed dat u daar duidelijkheid over geeft. De VOORZITTER: Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, de heer Koster erkent in geen enkel van zijn debat dat cruiseschepen ontzettend vervuilend zijn. Niet alleen voor Rotterdam, want een cruiseschip moet dan nog de hele binnenstad door voordat ze aanmeren bij een walstroompunt. Walstroom is een hele mooie ontwikkeling, daar niet van, maar de rest van de wereld heeft ook last van die cruiseschepen.

Dat is het punt dat we willen maken. Ook het faciliteren van reclames voor die cruiseschepen, die de hele wereld vervuilen en de gezondheid van de Rotterdammers op het spel zetten, is niet iets wat wij wenselijk vinden. De VOORZITTER: U vervolgt uw betoog. Mevrouw MORKOÇ (gl): De tweede vraag van de heer Koster. U zei, legt het nu bij u neer en maakt dit voorstel een onderdeel van de verkiezingscampagne? Voorzitter, een verbod op fossiele reclames kan niet wachten tot de verkiezingen. Het hele idee van een noodtoestand is, dat het een noodtoestand is. Ik weet niet of daar nog een definitie van nodig is, maar wij voelen een bepaalde urgentie, u blijkbaar niet. Het klimaat kan niet wachten tot 18 maart en ook niet tot 17 maart en ook niet tot 15 maart en ook niet tot februari. Als het goed is, hebben we die noodtoestand niet voor niks uitgesproken. We moeten alles in het werk stellen om die klimaatdoelen te halen en zo snel mogelijk ook. Juist een stad als Rotterdam, die kwetsbaar is voor klimaatverandering en met een uitstoot van de fossiele haven die we helaas nog steeds hebben, moet haar steentje bijdragen. Geen interruptie. De heer Dekkers van Volt, dank voor uw steun. Mevrouw Vogelaar, dank voor uw steun. De heer vonk, ook dank voor uw steun. Dan ga ik door naar mijnheer De Haan. Ik vind echt heel erg jammer dat D66 dit nu niet steunt.

Dat wil ik ook wel uitgesproken hebben. Daarbij benadrukken dat zonder last of ruggenspraak ook voor u geldt. Deze week heeft de gemeente Hattem ook een verbod op fossiele reclame gesteund met D66 in de lead. Dat wil ik dan ook nog benadrukken. De wereld gaat verder en ligt niet meer 3,5 jaar terug. Ik hoop dat u de rest van de dag de tijd neemt om hierbij stil te staan en anders hoop ik dat u in een nieuwe periode wel uw groene hart volgt. De heer Dahoe van DENK, u zei een goed idee, maar geen steun. Volledig verbod gaat ons te ver en tegen het coalitieakkoord in en raakt vrijheid van meningsuiting. Dat laatste, dat is gevoelig voor mij als jurist, want dat klopt niet. Want het raakt expliciet niet de vrijheid van meningsuiting en dat staat ook uitgebreid in ons voorstel. Dan vraag ik me af: heeft u dat ook gelezen erin? Artikel 7 van de grondwet sluit handelsreclames uit. De overheid mag commerciële uitingen beperken bij het belang van gezondheid, milieu en klimaat en de rechtbank Den Haag heeft dit bevestigd dat een lokaal verbod juridisch ook houdbaar is. Ik zou DENK willen vragen waar zij het vandaan haalt dat dit de vrijheid van meningsuiting schaadt? Daarbij wil ik ook benoemen: uw partijgenoot in Amersfoort, de heer Bülbül, stelde raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1995

in 2021 al vragen over verbod op fossiele reclames. Ik vind het jammer dat DENK Rotterdam hierin nog achterloopt. De VOORZITTER: De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Dank u wel, voorzitter. Ik heb dat inderdaad gelezen dat het wel een lichtere vorm is van de meningsvrijheid. Daar is een apart stuk voor als het gaat om de reclames. Dat klopt. De VOORZITTER: Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Daarmee neemt u die opmerking die u in de eerste termijn maakte terug? Als ik het goed begrijp. De VOORZITTER: De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Het is wat genuanceerder. Het is een lichtere vorm van de vrijheid van meningsuiting. Maar waar mevrouw Morkoç het over heeft, dat heb ik inderdaad gelezen op rechtspraak.nl. De VOORZITTER: Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Dan constateer ik toch dat 1 van de argumenten die DENK aandraagt om niet voor dit voorstel te stemmen op drijfzand rust en ik ben blij dat u dat dan ook nu erkent en terugneemt. De VOORZITTER: Mevrouw Morkoç vervolgt haar betoog. Mevrouw MORKOÇ (gl): Dank, voorzitter. Er is geen lichtere of zwaardere vorm van de vrijheid van meningsuiting. Je hebt vrijheid van meningsuiting en daar heb je een uitzondering op en daar kan dit mooi in passen. Voorzitter, verder de heer Dahoe zei: we zien we zien liever eerst een andere keuze zoals stimuleren van alternatieven en voorlichting.

Voorzitter, nogmaals, wij zien een noodtoestand. De rest van de gemeenteraad als het goed is ook, want die hebben we uitgesproken en we moeten alle mogelijkheden tegelijkertijd inzetten om klimaatverandering tegen te gaan. Dan ga ik naar de heer Oostdijk van Forum voor Democratie. U zei: het is een symbolisch gebaar. Nee, het is juist een bewezen effectieve maatregel, geen gebaar. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat minder fossiele reclames leidt tot minder fossiele consumpties, is niks symbolisch aan. Verder zei u: het is niet juridisch houdbaar. Welles, dat blijkt uit de uitspraak van de rechter. Dat staat in mijn initiatiefvoorstel, ik heb het net toegelicht. Voorts zegt u: waarom ligt het hier als in het coalitieakkoord staat dat zij het niet gaan doen? Voorzitter, de heer Oostdijk maakt hier net zo goed als ik geen deel van de coalitie. Ik hoop dat hij zich ook niet gebonden voelt tot wat wel of niet in het coalitieakkoord staat. Anders vraag ik me af waarom hij hier het debat voert. Verder is het in het coalitieakkoord geen wet, maar een politieke afspraak en de raad heeft recht om beleid te herzien als omstandigheden veranderen. Sinds 2022 is er best wel veel gebeurd. Den Haag heeft het verbod ingevoerd, de rechter heeft dat bevestigd. De urgentie is nog groter geworden, nieuwe feiten vragen om nieuwe keuzes.

Het coalitieakkoord spreekt van concessies ook, belangrijk verschil. Wij vragen om een wijziging van de APV. Ik zie een interruptie. De VOORZITTER: De heer Oostdijk staat al even. De heer OOSTDIJK (fvd): Korte opmerking over dat juridische gedeelte. Het is duidelijk dat inderdaad in Den Haag het in het APV is opgenomen. Ik begrijp wel dat er nog diverse raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1996

organisaties zijn die in hoger beroep of bodemprocedure overwegen. Dat is dat juridisch gedeelte waar ik in ieder geval naar wilde verwijzen. Nee, ik ben geen onderdeel van de coalitie, dat niet. We denken per ongeluk vaak hetzelfde. Dat is het enige wat ik mee wil geven. De VOORZITTER: Mevrouw Morkoç Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, dat doet niks af aan de juridische houdbaarheid. Verder de heer Oostdijk over lokale ondernemers. In praktijk gebruikt dat nauwelijks, lokale ondernemers plaatsten zelden advertenties op abri's of op billboards. Dat doen vooral grote bedrijven als olieconcerns of luchtvaartmaatschappijen. Lokale winkels mogen gewoon reclame blijven maken bij hun eigen zaak en dit verbod richt zich op fossiele grootmachten en niet op de bakker om de hoek. Het speelveld wordt dan alleen maar eerlijker en gezonder. Ook zou ik willen verwijzen op de uitzondering onder artikel 4.15 van het verbod. Daar staat: tenzij het gaat om, tenzij, het is een uitzondering, a bedrijfsnamen, bedrijfslogo's en reclames aan of in een directe nabijheid van het pand waar de activiteiten plaatsvinden waar de reclame betrekking op heeft en b wegwijzers op bedrijfsterreinen. Er specifiek ook nog een bepaling opgenomen, een uitzondering waarin staat dat lokale ondernemers wel mogen adverteren. Dan ga ik naar het CDA, dank voor uw steun.

Dan kom ik bij mevrouw Abrahamse, u zei: een Rotterdammer kan goed zelf duurzaam kiezen en is blij met reclame voor goedkope vakanties of gascontracten. Volgens mij onderschat mevrouw Abrahamse dan de Rotterdammer. Mensen die op zoek zijn naar de goedkoopste optie bepalen hun keuze niet op basis van een reclamebord in de stad. Voor vliegreizen en energiecontracten bestaan allerlei vergelijkingssites waar je kan vinden welke optie specifiek voor jou het beste en goedkoopste is. Daar heeft de Rotterdammer meer aan dan een reclamebord of een lichtkrant met valse beloften. U zei: wat is nu daadwerkelijk fossiel? U vroeg dat ook in de commissie. Maar u heeft een vraag over het vorige. De VOORZITTER: Hartelijk dank, mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Voorzitter, ik vraag me dan wel af of mevrouw Morkoç dan zichzelf het een beetje tegenspreekt. Want als het allemaal niet effectief is die reclames, waarom moeten we het dan überhaupt verbieden? De VOORZITTER: Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, wij zijn van mening dat je de buitenruimte niet zou moeten gebruiken ter facilitering van de fossiele industrie. Wij denken en het is bewezen dat het verbieden van fossiele reclames, ook het gedrag van mensen zal veranderen richting duurzame opties. Dat hebben we nodig als we net een klimaatnoodtoestand hebben uitgesproken. De VOORZITTER: Mevrouw Abrahamse.

Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Maar dan ontneemt u dus of de optie voor mensen om op basis van de reclames toch goedkopere opties te vinden. Of u zegt: inderdaad, mijn voorstel heeft geen effect op de CO2-uitstoot en daarmee is het vooral symbolisch en niet gericht op de effectiviteit. Het is 1 van de 2, het kan niet allebei zijn. De VOORZITTER: Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, wat wij zien, is dat fossiele reclames vaak een uiting zijn van een manipulerende werking en niet gericht zijn op die uitstoot. Wij maken ons daar wel zorgen over en die reclames die faciliteren een trend waar wij juist tegenovergesteld van raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1997

willen. Wij willen vooruit, wij willen recht doen aan de klimaatnoodtoestand die we hebben uitgesproken en wij willen heel graag die klimaatdoelen halen en u misschien niet. De VOORZITTER: Tot slot, mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Voorzitter, als er gewoon onjuiste claims in een bepaalde reclame zijn, kun je daar altijd een juridische procedure over starten. Daar hoef je niet de hele stad daarmee te verbieden dat er bepaalde soort reclames mogen zijn. Ik vind dat echt veel verregaander. Wij blijven sowieso bij ons standpunt, maar mevrouw Morkoç komt steeds weer met nieuwe argumenten. Dat laat gewoon zien dat het zwak onderbouwd is. De VOORZITTER: Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, ik zou zeggen dat ons voorstel allesbehalve zwak onderbouwd is. Het is een voorstel van bijna 30 kantjes met 7 kanten aan bronnen. Ik zou zeggen: kijk ook naar de andere 17 gemeenten waar dit verbod al ingesteld is en juridisch houdbaar is en effectief is. Als laatste, mevrouw Abrahamse zei: wat is nu daadwerkelijk fossiel? Dat hebben we ook al in de commissie besproken, maar ik leg het met liefde nog een keer uit. We sluiten aan bij de definitie van Den Haag. Het gaat om producten en diensten op basis van fossiele brandstoffen die verbrand kunnen worden. Niet plastic en verf en waarvoor veel reclame wordt gemaakt en die veel schade doen aan klimaat en gezondheid.

Dat staat ook heel duidelijk beschreven in het voorstel. De VOORZITTER: Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Voorzitter, was geen vraag aan mevrouw Morkoç, maar ik zal het nog wel verduidelijken dan wat ik daarmee bedoelde. Cruiseschepen waar zij het over had, zitten soms gewoon aan walstroom, is elektrisch. Vliegtuigen komen steeds meer met SAF aanzetten, die zijn ook steeds duurzamer. Er is niet zomaar een fossiel product of een fossiele reclame, dat kun je niet zo vaststellen. Dat werd ook al geconstateerd met hybride auto's, dat zijn ook niet alleen maar verbrandingsauto’s. Het is zo lastig om dit ook gewoon uit te voeren, het voorstel. De VOORZITTER: Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, nu komt de VVD steeds met nieuwe argumenten. Dat vind ik ook al bijzonder, want dat werd mij beticht. Terwijl, ik herhaal wat ik in de commissie heb herhaald en herhaal wat in mijn voorstel staat. De VOORZITTER: We blijven niet een heel gesprek met elkaar voeren. We proberen ergens ook nog een afronding te houden. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Voorzitter, het is een regulier debat, we kunnen in debat. Het is geen nieuw argument, het is wat ik op het begin in mijn punten zei. Dat heb ik ook in de commissie gezegd, dan moet u niet gaan zeggen dat ik opeens met allemaal nieuwe argumenten kom. Als ik een argument inbreng, komt u met een nieuwe tegenwerping.

Is allemaal prima, maar je moet het niet gaan verdraaien. De VOORZITTER: Wat ik bedoelde, mevrouw Abrahamse. Dit gaat al even door. Ik heb u al best veel ruimte gegeven en we moeten ook ergens nog door met het debat. U wordt het niet helemaal eens met elkaar, is mijn inschatting. Ik wil het debat toestaan. Als het wel een nieuw argument, niet een nieuw argument, op een gegeven moment moeten we gewoon door. Dat is mijn punt. De heer Dekkers.

raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1998

De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dank u wel. Ik wil toch ook reageren op de VVD, want in dat opzicht siert het D66 die gewoon duidelijk zegt: wij vinden iets anders, maar wij houden ons aan een coalitieafspraak. Want ik heb het idee dat de VVD een beetje aan het schuiven is. We gaan nu ter discussie stellen, een cruiseschip aan walstroom is dat misschien wel vervuilend? Een cruiseschip kan per week evenveel zwaveldioxide uitstoten als 1 miljard auto's. We weten wat vervuilend is. Als er onduidelijkheden zijn, kunnen we dat uitwerken. Maar om dit soort kul redeneringen te gebruiken om te zeggen: we kunnen dat niet doen, vind ik gewoon jammer. We zien gewoon een goed onderbouwd voorstel. We zien in landen als Frankrijk dat het kan. We zien dat Den Haag het heeft toegepast. Zeg dan gewoon: wij vinden klimaat niet belangrijk, we doen het niet. Maar dit soort redenen achter procedures of details verschuiven, vind ik gewoon jammer. De VOORZITTER: Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Voorzitter, wat wij als VVD zeggen, is dat klimaatverandering, natuurlijk is het belangrijk om daar iets tegen te doen. Alleen de mens heeft gewoon een keuze wat hij wanneer prioriteit geeft. Dat is het eerste principe wat ik heb ingebracht in deze vergadering. Het gaat ons in de eerste instantie om keuzevrijheid. Daar is niks aan veranderd, dat zei ik ook in de commissievergadering.

Maar vervolgens zijn er nog een heleboel andere zaken aan dit voorstel die ik ook onhandig vind of waardoor ik het niet zou steunen. Dat is onder andere de uitvoerbaarheid, dat is het gebrek aan effectiviteit. Al die steden die u opnoemt, natuurlijk er is een verbod, dat dat is uitgevoerd, maar dat maakt het nog niet effectief om ook de CO2 te reduceren, want dat zie ik nog niet gebeuren. De VOORZITTER: Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, uit onderzoeken blijkt dat reclame leidt tot consumptie en dat minder reclame, leidt tot minder consumptie. Dat lijkt me een vrij duidelijk onderzoek en de effectiviteit daarmee is ook geborgd. Als laatste vraag ik me af of de VVD denkt dat cruiseschepen hier elektrisch naartoe varen, want dat is natuurlijk ook niet zo. Dan ga ik verder. De heer Van der Velden, dank voor uw steun. Dat waren de laatste vragen, dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan vraag ik de wethouder de vragen die aan hem gesteld zijn te beantwoorden. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Voorzitter, dat zijn er een beperkt aantal, ik kan daar best snel erdoorheen. Allereerst dank aan de steller van het initiatiefvoorstel. Het is mij bijzonder duidelijk geworden wat de visie van GroenLinks op klimaat is. Dat heeft u uitgebreid toegelicht in het stuk. U heeft ook aangeven wat passende oplossingen zijn voor uw ambitie.

Ik heb aangegeven en zal ook blijven aangeven dat uw ambitie niet strookt met de ambitie die is neergelegd in het coalitieakkoord van deze coalitie. Daar houd ik mij aan, dat is de opdracht die een wethouder heeft. Daar waar het om klimaat gaat is wethouder Zeegers elke dag aan zet om te zorgen dat het klimaat er weer een stukje beter bij ligt en ik vanuit mijn portefeuille mobiliteit, bijvoorbeeld ook met de zero-emissiezone voor logistiek verkeer, maar ook de negatieve kanten van klimaat wijzigingen met klimaatadaptatieprogramma, zitten wij hier massief in. Dat doen overigens ook colleges voor ons. Maar op het deel wat u hebt, hebben wij andere ambities en die zijn opgetekend ook in het coalitieakkoord. Daar zou ik mij graag aan willen houden. Dank. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Ik weet niet of de indiener nog wil reageren op de wethouder? Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, ik zou me willen richten tot de raad en vragen om na te denken over een inhoudelijke beoordeling in plaats van deze vasthoudendheid aan een raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

1999

coalitieakkoord dat 3,5 jaar geleden is vastgesteld. Ik hoop dat de raad met mij die urgentie voelt en met GroenLinks deze stappen wil gaan zetten. Ik vind het bijzonder jammer dat de wethouder er zo op reageert. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Nog een laatste punt uit de raad? De heer Vonk nog. Dat doen we meestal niet, maar het kan wel. Als u dat wenst mag het. De heer VONK (cu): Dank u wel, voorzitter. De beantwoording van het college was kort. Ik heb ook nog naar de rest van de reacties gezien en ik zag toch een lichtpuntje. Dat is dat er wel degelijk aandacht wordt besteed straks in de week in november voor het klimaat. Dat brengt mij er toch toe, voorzitter om dan in de tweede termijn, gehoord de beraadslaging en gehoord ook de reactie van het college, toch een motie in te dienen. Die motie die onderstreept die aandacht die het college ook wil geven aan het klimaat in november. Dat zal niet iedereen meemaken, het zal een aantal mensen ontgaan. Daarom ons voorstel om het klimaat echt letterlijk in de schijnwerpers te zetten en de Erasmusbrug te gaan verlichten gedurende de week, waarin wij met zijn allen aandacht geven aan het klimaat en de noodtoestand daarover. Het is een motie van ChristenUnie, GroenLinks en PvdA. De VOORZITTER: Dank. De motie ‘Klimaat in de schijnwerpers’ is voldoende ondertekend en maakt deel uit van het debat. Anderen? De heer Segers-Hoogendoorn.

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, nog kort afrondend. Ik heb in de commissie een aantal keren gehoord en vandaag ook weer een aantal keren. Ik hecht er toch aan om daar iets over te zeggen, over de vorm. Er is een aantal keren gezegd: GroenLinks en mevrouw Morkoç heeft dit al meerdere malen geprobeerd, als een argument van, dan mag je niet blijven agenderen. Maar ik hecht er toch wel aan om te zeggen dat het een raadslid meer dan vrijstaat en het ook juist de bedoeling is dat als je iets niet lukt middels een motie waarbij je het college een opdracht wil geven, dat je dan maar zelf met de beperkte middelen die je hebt en extreem weinig tijd die je hebt, je dan toch maar gaat verdiepen en zelf met een voorstel komt. Dat die vorm er nu juist is om het initiatief aan deze kant af en toe te leggen. Dat brengt mij afrondend nog bij de conclusie dat dat ook zou betekenen dat daar een ander antwoord van een college op past. We hebben gezocht in ons pdf’je van het coalitieakkoord en dit staat er niet in, we voeren het niet uit. Ik hecht er toch aan om dit nog te zeggen. Dit middel is nu juist zo belangrijk om ook het initiatief hier te laten liggen en daar past ook een andere en een inhoudelijke beantwoording van een college bij. De VOORZITTER: Mevrouw Kockelkoren.

Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, dat is me uit het hart gegrepen en dan zou ik er ook aan willen toevoegen: Want de wethouder die zei van: het past niet binnen onze ambitie. Maar de ambitie is de klimaatdoelen halen. Dit is een middel om daar die ambitie te bereiken. Dat zou ik toch ook graag nog een keertje richting D66 en richting DENK willen zeggen: de ambitie staat wel degelijk ook in het coalitieakkoord, laat dat u vooral niet weerhouden. De VOORZITTER: Ik zit te kijken of er nog andere mensen zijn? Niet meer. Dan is het woord aan de wethouder of hij op de motie kan reageren. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Voorzitter, ik heb vandaag ook aangegeven inhoudelijk dat wat mevrouw Morkoç voorstelt gewoon uitvoerbaar is. Dat zijn echt woorden buiten dit college om geweest, dat wil ik nog meegeven. Tegen mevrouw Kockelkoren, via de voorzitter, zeg ik: ik heb u aangegeven dat wij binnen de middelen die wij hebben, mevrouw Zeegers, ook binnen de ruimte die het coalitieakkoord geeft, doet wat nodig is in het kader van de ambitie die wij samen delen. Maar dat is de grap van ambities, vaak zien we wel dezelfde stip op de horizon, maar de weg ernaartoe wordt anders bereden. Dat is ook politiek. raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2000

Dat is keuzes maken in welke weg je afslaat, maar vaak zeker op lokaal niveau hebben we allemaal dezelfde ambities. Als ik u allemaal vraag: wat vindt u belangrijk in deze stad? Denk ik dat de top 3 van u allemaal hetzelfde is. Maar hoe je dan vervolgens die ambities waarmaakt, daar kan verschil in zitten. Dat wil ik u maar meegeven. Ik kom op een wat later moment terug op de motie die mij net ter hand is gesteld, want ik laat dat altijd eerst checken. Ik heb u aangegeven wat het proces is, dan kom ik later vandaag terug als ik daar ook advies op heb gekregen. De VOORZITTER: De wethouder zal later nog gaan reageren op de motie. Hij moet hem nog goed bekijken, dat snap ik. Daarmee zijn wij aan het eind gekomen van dit debat. Er zijn vanavond 2 besluiten waarover gestemd moet worden en nog een motie die ook is ingediend. De 2 besluiten worden in 1 stemming behandeld, ook al zijn er 2 besluiten. Maar ze hangen zo met elkaar samen, ze zijn zo niet los van elkaar te zien dat we dat vanavond in 1 keer gaan pakken. Dan weet u dat alvast als u de stemmingslijst zit op te stellen. Dan beëindig ik dit agendapunt en dan stel ik voor dat wij gaan lunchen. Dan hoop ik u allemaal hier weer om 14.00 uur te zien. Ik schors de vergadering tot 14.00 uur. (De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2001

raadsvergadering van 16 oktober 2025

Notulen pagina

2002

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 16 oktober 2025 Notulen van de raadsvergadering van 16 oktober 2025 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 14 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten, met dien verstande dat het voorzitterschap van 14.02 uur tot 15.39 uur is waargenomen door mevrouw A. Kockelkoren Voor de presentielijst wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering Namens het college zijn tegenwoordig: de heer R. Buijt, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, R.A.C.J. Simons, Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders Heropening 5.4

Debat over 'Acties van Geef Tegengas in de Rotterdamse haven', aangevraagd door het lid Abrahamse

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Van iedere fractie zijn de woordvoerders aanwezig voor het volgende debat en dat is debat 5.4 over acties van Geef Tegengas in de Rotterdamse haven, aangevraagd door het lid Abrahamse. Kan iedereen om zich heen kijken of dat inderdaad het geval is? Ik stel voor dat we gewoon van start gaan met mevrouw Abrahamse en dan hoop ik dat andere woordvoerders zich zo snel mogelijk naar boven spoeden. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Dank u wel, voorzitter. Als ik denk aan demonstraties, denk ik aan mensen die met borden en leuzen de straat opgaan, dan denk ik aan ronkende toespraken op het Malieveld voor een grote menigte en dan denk ik aan mensen die bereid zijn om voor hun goede doel het publieke debat aan te gaan. Dat dit kan, laten ook bijvoorbeeld de Dolle Mina's zien die week op week demonstreren voor vrouwenrechten. Ze stemmen de route en de veiligheidsmaatregelen keurig af met de politie, om zo min mogelijk impact te maken op het verkeer en de veiligheid. Ook een Rode Lijn-protest laat zien dat je met een mensenmassa een politiek statement kunt maken. Dat zijn demonstraties en dat is niet wat we afgelopen zaterdag gezien hebben in de haven. Een spoor blokkeren en vernielen, politieagenten aanvallen, een bus van de RET slopen en dit alles met 50 pagina's aan instructies onder de arm om zo effectief mogelijk te ontregelen.