20251002- Notulen van de raadsvergadering van 2 oktober 2025

sociale stijgers; overwegende dat; - in Hillesluis en Bloemhof sprake is van een groot tekort aan betaalbare en sociale woningen; - het belangrijk is om bij toekomstige uitwerkingen, waaronder de Nota van Uitgangspunten en grondexploitatie, ruimte te houden om sociale woningen toe te voegen; verzoekt het college; - bij de verdere planvorming van het Riederplein expliciet de mogelijkheid voor het toevoegen van sociale woningbouw open te houden en de woningcorporaties als logische partners te zien; - de raad hierover terug te koppen bij het masterplan van het Riederplein; raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1891

en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.E. Vogelaar De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Zijn er nog anderen die het woord wensen? Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter nog een kleine notie vanuit GroenLinks. We vinden het een goede ontwikkeling. Goed dat ook de wijkraden zijn meegenomen, dat er een buurtwerkplaats is georganiseerd met bewoners, maar vooral dat op deze plek, die zoveel meer te bieden heeft, verdicht wordt. Eén vraag staat nog bij mij open, dat is de wijkraad Hillesluis heeft aangegeven: wij scharen ons ook achter de ontwikkeling, maar wij vinden het belangrijk dat Woonstad Rotterdam aanhaakt. Ik vroeg me een beetje af hoe dat ervoor staat. Kan de wethouder daar nog iets over zeggen? De VOORZITTER: Anderen? Niet. Kan de wethouder reageren? Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Dank u wel. Mooi project, Riederkop. Ik kan me herinneren, in de commissie dat we daarover spraken, dat iedereen wel heel erg blij was dat dit weer uit de kast is getrokken en dat we daarmee aan de slag gaan. Want het is natuurlijk een totaal onoverzichtelijk plein daar, waarin ook een aantal van die panden er echt niet meer uitzien. Dus het is goed dat daarin geïnvesteerd gaat worden. Dat zal een enorme impuls geven in de kwaliteit van dat gebied.

Juist die hoek, maar ook als we daar dat nieuwe station gaan krijgen, dat dam de toegangsweg daarnaartoe, de verbinding daarmee, ook veel mooier aangepakt kan worden. Dus dat is heel fijn. De moties, Leefbaar Rotterdam. U zegt: het oog wil ook wat. We hebben net de welstandsnota gehad en het is toch belangrijk dat we die esthetiek, die we daar ook in die oude details nog kunnen herkennen, dat dat ook weer terugkomt, gespiegeld wordt, zoals u zegt. Daar heeft u ook inderdaad in de commissie ook aandacht voor gevraagd, dat u dat belangrijk vindt. Daar kan ik mij van alles bij voorstellen. Dus bij dezen: oordeel raad, voor ‘het oog wil ook wat’ motie. Dan hebt u nog de motie ‘per spoor het Riederplein onderdoor’ over die tramtunnel onderzoeken, kunnen we daar wat mee? Ook dat is oordeel raad, kunnen we goed onderzoeken. Het is natuurlijk de vraag of dat dan ook verder opgepakt kan worden, maar in de planvorming zal dan een definitieve uitspraak daarover volgen. Dus beiden oordeel raad. Dan vanuit DENK, de heer Dahoe, u vroeg met name aandacht voor de participatie. Dat is natuurlijk wat u vaak ook van mij vraagt: hou er goed rekening mee met hoe de bewoners erin staan. Dit is een natuurlijk een gebiedsambitiedocument. We gaan verder met een NVU voor het A- en B-deel en een masterplan voor het gehele gebied. Daar zullen we zeker alle bewoners bij betrekken.

Dat is ook heel erg belangrijk. Er zitten nog deels bewoners in die panden, maar ook de zeker de omgeving, als het gaat om het masterplan, betrekken wij de bewoners en dat zullen we absoluut doen. We zijn natuurlijk nu ook al in gesprek daarmee. D66 zegt versnellen. Dat knoop ik in mijn oren. PvdA, u geeft aan 2 zaken: enerzijds die afspraken te maken over die lage middenhuur. Ik kan niet harde afspraken toezeggen, maar ik kan wel toezeggen dat ik me daarvoor ga inspannen en dat wij daar natuurlijk dan later weer over terugkomen op het moment dat we hier over komen te spreken. De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar heeft een vraag. Mevrouw VOGELAAR (pvda): heel kort. Dat klinkt als een goede toezegging, dus dat is prima zo. De VOORZITTER: Is de motie daarmee ingetrokken? Dit gaat over iets anders, excuus.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1892

Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Die motie had ik ook niet eerder gezien. Wij zouden hier middenhuur toevoegen en ik zie u een beetje fronsen, dus kennelijk is er hier iets misgegaan, maar ik kom er in ieder geval later op terug. Dan de vraag van GroenLinks: Woonstad goed aanhaken. Woonstad is blok C, die hebben aangegeven daar niet mee te gaan in sloopnieuwbouw van dat gebouw, maar wij werken met hen natuurlijk heel goed samen, want het deel waar wij die ingrepen gaan doen, zitten vast aan dat gebouw en we willen met name ook de achterkant, die binnentuin die daarachter zit, ook benutten voor deze ontwikkeling. Dat doen we natuurlijk in nauwe samenspraak met Woonstad. Dus die samenwerking is verder prima. Dan kom ik nog terug op de motie van de PvdA. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr): Nog een kleine verduidelijkende vraag. Betekent dat dat blok C dan gewoon blijft staan zoals het nu is. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Ja, dat is zo. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan constateer ik dat de wethouder heeft toegezegd zich te zullen inspannen voor het realiseren van zo laag mogelijk middenhuur op de Riederkop en hierover aan de raad terug te koppelen. Dan zijn we daarmee aan het eind gekomen van agendapunt 8.5. 8.6

Verdwijnen aanbod huurwoningen vrije sector

De VOORZITTER: Dan gaan wij door met agendapunt 8.6, verdwijnen van aanbod huurwoningen vrije sector. Dan is de heer Verweij de eerste die het woord heeft. De heer VERWEIJ (vvd): Voorzitter, voor de verandering kom ik eens een keer in vrede en zal ik echt mijn uiterste best om geen ruzie te maken over de woningmarkt. Ik kom met een constructieve oproep om onderzoek te gaan doen en wel naar de achtergrond van het verdwijnen van het aanbod van huurwoningen in de vrije sector. Er wordt beleid gemaakt om, in de ogen van sommige politici, mensen te beschermen tegen de uitwassen van de huurmarkt, daar valt het een en ander over te zeggen, voor en tegen, maar we zien wel dat het aanbod huurwoningen daardoor krimpt. Dat is iets wat nadelen heeft en wat voordelen heeft en om te kijken wat de gevolgen zijn van die nadelen, is het, denk ik, belangrijk om scherp te hebben: waardoor verdwijnen nou die huurwoningen in de vrije sector? Is het de lage rente, is het landelijk beleid, is het lokaal beleid, is het gewoon de veranderende markt? Pas als we dat weten, kunnen we met elkaar verstandiger beleid maken om daarin bij te sturen.

Ik hoop dan ook van harte dat we met zijn allen die nieuwsgierigheid hebben om te kijken wat nou de oorzaak daarachter is en als we dan die feiten boven tafel hebben, kunnen we daarna weer ruzie maken met elkaar en over straat rollen om te kijken welke maatregelen we al dan niet zouden moeten aanpassen. Maar ik hoop in ieder geval dat we met elkaar deze motie breed kunnen ondersteunen om verhuurders, in overleg met de gemeente, een onderzoek uit te laten voeren naar de oorzaken van het verdwijnen van huurwoningen in Rotterdam en hierover dus in gesprek te gaan om de belangrijkste redenen boven tafel te krijgen en daarover terug te koppelen aan de gemeenteraad. De VOORZITTER: De heer Verweij heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Verklaring voor verdwijnende huurwoningen “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 2 oktober 2025, ter bespreking van agendapunt 8.6 - Verdwijnen aanbod huurwoningen vrije sector;

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1893

constaterende dat; - het aanbod huurwoningen in de vrije sector tussen eind juni 2024 en eind juni 2025 met 36,4 % is afgenomen1 in Nederland; - een belangrijke oorzaak voor de afname gezocht moet worden in het feit dat verhuurders veel woningen hebben verkocht (of: uitgepond); - het uitponden van huurwoningen door beleggers in Rotterdam vaker voorkomt2 dan in andere G4-gemeenten; overwegende dat; - huurwoningen in de vrije sector belangrijk zijn voor woningzoekenden die niet in aanmerking komen voor sociale huurwoningen, maar ook (nog) niet kunnen of willen kopen; - er allerlei mogelijke oorzaken aan te wijzen zijn voor het uitponden van huurwoningen, waaronder begrepen de gestegen rente, landelijke wetgeving die beperkingen heeft opgelegd aan woningverhuur, een hogere belastingdruk en lokale regelgeving zoals de opkoopbescherming en de verhuurdersvergunning; - het college tijdens de commissiebehandeling heeft aangegeven dat onbekend is wat voor verhuurders in Rotterdam de reden is geweest om woning uit te ponden; - er pas beleid kan worden gemaakt waarmee wordt gestuurd op het aanbod huurwoningen in de vrije sector, als voldoende duidelijk is welke beleidsmaatregel(s) hebben geleid tot de sterke afname van het aanbod; verzoekt het college om; - een onderzoek uit te voeren naar de oorzaken van het verdwijnen van huurwoningen in Rotterdam, en hierover in gesprek te gaan met

verhuurders en verhuurmakelaars om de belangrijkste redenen boven tafel te krijgen; - de uitkomsten van dit onderzoek uiterlijk in het tweede kwartaal van 2026 terug te koppelen aan de gemeenteraad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. E.P.J. Verweij 1 2

Pararius 16 juli 2025, Vrije sector huurmarkt steeds verder op slot'. Kadaster 27 februari 2025, 'Investeerders 4e kwartaal 2024: Stijging aantal verkopen zet door'.

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Dank u wel, voorzitter. Als we de laatste maanden het debat voerden in vooral de commissies, voelt het vaak al een herhaling van zetten en het nogmaals bepleiten van het eigen gelijk. Maar de heer Verweij zonet horend, de vredespijp rokend, moet ik hem ook gelijk geven. We hebben in wat alle segmenten en categorieën krapte en schaarste en in deze stad hebben we, naast de bakken koop en sociaal, ook een stukje vrije sector, met een reden, met een rol. Wanneer je niet in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, wanneer koop niet bereikbaar is. Ik denk dat we allemaal wel iemand kennen die in dit vrije sector bakje zit of daar op zoek is naar woning. Uiteraard kennen we ook de excessen en is mijn partij ook voorstander van die wet betaalbare huren, fan van de lokale maatregelen die we ook samen met de wethouder treffen om misstanden tegen te gaan. Maar daar gaan we vandaag niet over in debat. Dat doet niet af aan het feit dat die vrije sector een rol speelt, een die we ook misschien wel mogen koesteren en waar we uiteraard met al onze bouwambities en de ambities in de bestaande voorraad rekening mee mogen houden en waar D66 ook, in lijn met de VVD, best iets meer inzicht in zou willen hebben. Dank u wel.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1894

De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan de heer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Dank u wel, voorzitter. We zien dat het aanbod in de vrije sector in een rap tempo afneemt, landelijk een daling van 33 procent terwijl de vraag wel met 50 procent is toegenomen. In Rotterdam zijn de huurprijzen zelfs met 8 procent gestegen, de sterkste stijging van de grootste steden. Dit raakt mensen met middeninkomens, de zzp'ers die nog geen 3 jaar cijfers hebben en de starters die geen toegang hebben tot de sociale huur en vaak ook niet kunnen kopen. Voorzitter, voor hen dreigt Rotterdam simpelweg onbetaalbaar te worden met risico dat zij zelfs uit de stad verdrongen worden en in een onzekerheid belanden over hun woonplek. Dit is onacceptabel in een stad die zegt er te zijn voor iedereen. Ja, landelijke wetgeving zoals de wet betaalbare huur en ook de wet vaste huurcontracten hebben onbedoelde effecten, maar ook lokale regels stapelen zich op en het gevolg is dat particuliere huurders afhaken en beleggers terughoudend worden om in Rotterdam te investeren. Daarmee wordt de schaarste alleen maar groter voor particuliere huur. Wat DENK betreft, moeten we hier ook eerlijk over zijn. Er zijn simpelweg meer woningen nodig. De heer De Haan zei het net ook al: in alle segmenten en misschien wel het dubbele van wat er nu wordt gebouwd.

Om tempo in de bouw, maar ook om maatwerk in beleid, zodat ook de middeninkomens niet tussen wal en schip vallen, voorzitter, heb ik 2 vragen aan de wethouder: erkent de wethouder dat juist Rotterdammers met een middeninkomen nu in de knel komen of kunnen komen en welke concrete stappen gaat het college nemen om ervoor te zorgen dat ook deze groep in Rotterdam kan blijven wonen? Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Anderen nog? Niemand. Dan vraag ik de wethouder te reageren. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Dank u wel, voorzitter. Allereerst de motie van de VVD. U wilt inzicht in waarom dat uitponden van deze voormalige particuliere huurwoningen nu op de markt komen als koopwoningen, dat uitponden, waar ligt dat nou precies aan? Daar hebben we veel discussies over gevoerd en u zegt: ik wil daar ook wat meer objectieve informatie op tafel. Wij kunnen goed dat, u vraagt dat ook, in het tweede kwartaal al u te doen laten weten. Nu weet ik dat er landelijk een evaluatie gaande is. Ik weet niet of die dan al gereed is, maar wij kunnen natuurlijk vanuit Rotterdam zelf in gesprek gaan met Platform Particuliere Verhuurders Rotterdam, dat is de PPVR, en we hebben ook nog het de VVR, de Vereniging Verhuurmakelaars Rotterdam.

Op die manier kunnen wij natuurlijk wat feiten en cijfers op tafel leggen en ook de duiding die vanuit hen komt u alvast presenteren, vooruitlopend op de landelijke evaluatie die ook nog plaatsvindt. Dat kunnen wij zeker doen. Oordeel raad. De VOORZITTER: De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Dank u. Fijn, voorzitter. Fijne appreciatie. Goed om te verduidelijken: het gaat me niet alleen om de particuliere verhuurders, maar ook om de grote commerciële institutionele beleggers. Die hebben natuurlijk heel andere belangen en andere motivaties om wel of niet te verkopen. Het maakt mij niet uit of het nou particuliere of commerciële verhuurders zijn, het gaat mij om de mensen die een woning zoeken. Dus het gaat om allebei. De VOORZITTER: De wethouder. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Die nemen we mee. Daar hebben wij natuurlijk ook ons Platform Ontwikkeling Rotterdam en daar zitten deze partijen ook in, die kunnen wij heel goed meenemen in dit onderzoek. En ik denk, dan krijg je ook verschillende beelden terug,

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1895

dus dat is, denk ik, heel goed. Dus dat kunnen wij zeker doen. Dan de vragen van de heer Dahoe van DENK. De VOORZITTER: Mevrouw Kockelkoren heeft een vraag. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Misschien nog 1 vraag, want ik zit hier nog een beetje op te kauwen. Ik ben het op zich eens met dat het prima is om dit inzichtelijk te maken. Maar ik vroeg me af: we zien natuurlijk ook dat particuliere woningen uit de sociale huur verdwijnen doordat de WOZ-waarde omhooggaat. Volgens mij is dat niet het probleem dat u bedoelt met uw motie, maar het dictum is vrij ruim opgeschreven. Dus ik zoek nog even of dat dan ook onderdeel is van het onderzoek dat nu plaats gaat vinden. De VOORZITTER: De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Het gaat mij heel specifiek om de keuze die dan wel particuliere verhuurders dan wel commerciële verhuurders maken om te zeggen: dit schiet niet op, ik stop met verhuren, ik ga het verkopen en het komt op de koopmarkt terecht. Wat u beschrijft, is meer een soort organische beweging van de waardestijging of door de marktomstandigheden verandert dat gewoon van inderdaad sociaal naar commercieel. Dat is ook interessant, maar een heel andere dynamiek. Mijn onderzoeksvraag zou echt gaan om de keuze van huur naar koop en niet perse om wat u beschrijft. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De wethouder. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Nog 2 vragen van de heer Dahoe.

U geeft aan: herken ik dat, dat die middenhuurders, dat daar een knelpunt zit? Dat herken ik zeker en ik zie in alle segmenten natuurlijk dat er behoeftes zijn en wat wij daarin doen, zo veel mogelijk bouwen, het is van groot belang om dat te doen. Dank u wel. De VOORZITTER: Veel dank. Dan zijn we hiermee ook weer aan het einde gekomen van agendapunt 8.6. 8.7

Initiatiefnotitie De Haan ‘Versnel verduurzaming bij kleine VvE’s’

De VOORZITTER: Dan gaan wij over met agendapunt 8.7, de initiatiefnotitie De Haan ‘versnel verduurzaming bij kleine VvE’s. De heer De Haan heeft daar zelf ook een inbreng bij. De heer DE HAAN (d66): Dank u wel, voorzitter, ook met veel dank aan het burgerlid van D66, Pelle Meurink, die heel hard aan deze notitie heeft gewerkt. D66 is blij dat er aandacht is voor de VvE’s, waar daar niet altijd de aandacht voor is die zij verdienen. Juist omdat zoveel Rotterdammers te maken hebben met hun VvE om te kunnen verduurzamen of om hun woning te kunnen verbeteren. Daar willen we echt een verschil in gaan maken en we zijn dan ook blij met de reactie van het college dat zij het met deze lijn eens zijn. De aandacht voor de VvE's mag groter en juist deze hernieuwde focus gaat Rotterdammers ook echt helpen. Daarom hebben wij 1 motie waarmee we het college vragen om een actieplan op te stellen en daarbij zowel de experts als de ervaringsdeskundigen in te betrekken. De VOORZITTER: De heer De Haan heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Versterk de VvE's “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025, ter bespreking van agendapunt 8.7 Initiatiefnotitie De Haan 'Versnel verduurzaming bij kleine VvE's';

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1896

constaterende dat; - 100.000 Rotterdammers lid zijn van een Vereniging van Eigenaren (VvE); - veel VvE's in Rotterdam minder dan zeven leden hebben; - kleine VvE's vaak tegen obstakels in organisatie, kennis, financiering en besluitvorming aanlopen; - ruim 7.700 woningen binnen een VvE een energielabel E, F of G hebben; overwegende dat; - het verduurzamen en verbeteren van de huidige woningvoorraad van cruciaal belang is voor het realiseren van de woonambities van de stad; - VvE's grote impact hebben op de mogelijkheid van Rotterdammers om hun woning te verduurzamen en te verbeteren; - ondersteuning van VvE010 en het Rotterdamse VvE platform niet altijd voldoende zijn om problemen van kleine VvE's te verhelpen; - het belangrijk is dat VvE's ook de mogelijkheid krijgen om verduurzaming echt door te zetten; - VvE's onze aandacht en ondersteuning verdienen; verzoekt het college; - een actieplan op te stellen voor de versterking van VvE's en daarbij partners zoals VvE010, het Rotterdamse VvE netwerk en Rotterdammers die in VvE's wonen te betrekken; - daarbij de voorstellen uit de iniatiefnotitie 'Versnel verduurzaming kleine VvE's' te betrekken; - hierover te rapporteren aan de raad in Q3 van 2026; en gaat over tot de orde van de dag.” De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.

De VOORZITTER: Zijn er nog anderen die het woord wensen op dit onderwerp? De heer Koster. De heer KOSTER (lr): Dank u wel, voorzitter. Ik neem waar voor de heer Bonte. Wij zijn voorstander van het verbeteren van de bestaande woningvoorraad in Rotterdam. Schimmelwoningen moeten als eerste worden aangepakt. Leefbaar Rotterdam heeft zich daarvoor ingezet en zet deze strijd voort. Dat betekent beter isoleren en ventileren, dat leidt tot minder energieverbruik en een lagere energierekening en dat is in beide een goede zaak. Voorzitter, wij vinden dit een sympathieke initiatiefnota met goede aanbevelingen. Er is al veel ondersteuning en advies beschikbaar voor VvE's om te verduurzamen, maar niet elke VvE weet de weg ernaar te vinden. Het verbeteren van communicatie en vindbaarheid kan helpen. Belangrijk is de inzet op een keurmerk voor beheerders. Woningen in een VvE vertegenwoordigen ongeveer 40 procent van de Rotterdamse woningvoorraad, ongeveer 120.000 van de 300.000 woningen, zo begrijp ik. Ik heb 2 vragen aan de wethouder.

De eerste vraag is: hoeveel van die woningen die onder een VvE vallen, vallen onder een kleine VvE, over hoeveel woningen hebben we het in totaal met deze initiatiefnota? De tweede vraag is: waarom ligt de focus op de welwillende VvE's? Is er niet meer winst op verduurzaming te behalen bij een andere groep, de slapende VvE’s, bijvoorbeeld door daar het achterstallig onderhoud aan te pakken? Ik hoor het graag van u. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Anderen? Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, dank. Ik zal het kort houden. Ik kan me goed vinden in de zorgen. Ook bij ons komt het signaal dat het moeilijk is voor VvE's, zeker kleine VvE's, om te raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1897

verduurzamen. We hebben de motie van D66 nog niet gezien, maar die zien we graag zo meteen. Dan gaan we verder kijken. Fijn dat het op de agenda staat. De VOORZITTER: Dank u wel. Anderen nog? Dat is niet zo. We hebben 1 motie en die wordt nu net afgegeven aan de wethouder. Dus zij kan reageren. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Dank u wel. VvE’s, dit is echt een heel complex vraagstuk hoe de VvE's, sommige VvE's zijn echt heel goed bezig met verduurzaming, zijn ook goed georganiseerd, hebben een spaarpotje aangelegd. Daar loopt het allemaal prima. Maar we zien bij heel veel VvE's dat dat niet het geval is. Dus ik kan mij goed vinden in dat wij daar nog meer in zouden kunnen doen. Wij hebben natuurlijk VVE-010 die al heel veel VvE’s ondersteunt, maar soms ziet men daar ook nog wel dat er een slag gemaakt kan worden in die ondersteuning verbreden. Allemaal zaken kunnen wij daarin prima meenemen. Een actieplan daarvoor op te stellen, is goed uitvoerbaar. Dus die motie krijgt, wat mij betreft, oordeel raad. Dan leg ik de link naar de vraag van de heer Koster over waarom de welwillende VvE's, dat is een uitdrukkelijk verzoek vanuit de initiatiefnemers van deze initiatiefnota. Dus dat is een verzoek om ook die welwillende VvE's, die kunnen ook nog wel een handje geholpen worden, om daar aandacht voor te hebben.

Maar dat we ook bezig moeten zijn met VvE's die echt opstartproblemen hebben, waar nog echt de basale structuren niet eens goed werken, dat ben ik helemaal met u eens. Maar in dit geval reageren we op de nota van D66. De VOORZITTER: De heer Koster. De heer KOSTER (lr): Het is niet mijn onderwerp, maar dan ben ik wel benieuwd wat u gaat doen aan die slapende VvE's, als u dat toch zo van belang vindt. U hoeft natuurlijk niet altijd te wachten op initiatiefnota 's, anders schrijven we die zo hoor, volgende week. Maar wat gaat u dan doen? Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Ik denk dat deze nota ook is ingediend omdat we al onze inzet vooral richten op VvE's die niet goed werken. Daar zit al een heel programma op. En om te voorkomen dat je alleen maar dat doet, maar de welwillende VvE's dus uit het oog verliest, terwijl die ook een handje geholpen kunnen worden, daar was deze nota op gericht. We hebben VVE-010, vooral actief in kwetsbare wijken, waarin ook soms het VvE-beheer wordt overgenomen door VVE-010 zelf. Dus dat moet natuurlijk met instemming van het bestuur, maar dat is ook wat VVE-010 doet.

Tegelijkertijd, dan komt de vraag over hoeveel van die kleine VvE's zijn er, volgens mij zijn dat er heel veel, maar voordat ik zomaar wat roep, 13.000, 13.000 kleine VvE’s en dat zijn dus VvE’s van 3 appartementen en dan is het al heel moeilijk om daar een bestuur voor te vinden, bijvoorbeeld. Als zo'n portiek 1 VvE is in een bouwblok met 7 portieken, dan heb je dus 7 VvE’s en om dan iets van dakbedekking, isolatie, noem maar op te regelen, is natuurlijk ontzettend complex. Dus daar is nog een hoop werk aan de winkel. De VOORZITTER: Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66): De wethouder ging een eind door, dus ik wilde de wethouder vooral bedanken voor deze duidelijke uitleg namens de initiatiefnemer. De VOORZITTER: Ik denk dat de initiatiefnemer heel dankbaar is met de opmerking van de heer De Haan. Dan zijn we aan het einde gekomen van agendapunt 8.7. 8.8

Locatiekeuze hoofdverdeelstation Feijenoord, Nota van Uitgangspunten en herziening grondexploitatie Parkstad

De VOORZITTER: Dan gaan wij door met agendapunt 8.8, de locatiekeuze hoofdverdeelstation Feijenoord, nota van uitgangspunten en herziening grondexploitatie raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1898

Parkstad. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Maar als wij kritisch zijn op wethouders die op tijd moeten zijn, ben ik ook een beetje kritisch op raadsleden die op tijd moeten zijn. U mag alles, ik zeg ook niet dat ik niet wil. De heer Dekkers heeft meteen het woord. Moment, de wethouder wil nog 1 ding zeggen, ik denk tegen mevrouw Kockelkoren. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Nee, mevrouw Vogelaar. Ik was nog 1 motie vergeten te appreciëren, ik vergeet het telkens, over de Riederkop. Dat is een motie die gaat over sociale woningen in de Riederkop, om daar nog naar te kijken. Die kan ik oordeel raad geven. De VOORZITTER: Die is ook weer binnen en dan gaan we nu echt door naar de heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, begin van de zomer werd de wijkraad van de Afrikaanderwijk medegedeeld dat er een nieuw hoofdverdeelstation in hun wijk zou worden geplaatst. Dit plan levert enorm veel onrust op in de wijk, want bewoners en wijkraad zijn slecht meegenomen en voelen zich geconfronteerd met een voldongen feit en worden op een oneigenlijke manier ingezet voor de communicatie. We zien de wijkraad niet als een communicatieafdeling of democratische hobbel die we moeten nemen. Het is een belangrijk adviesorgaan om in een vroeg stadium te betrekken bij dit soort ontwikkelingen.

Als dat niet goed gebeurt, vinden we dat we het proces moeten aanpassen en terug naar de tekentafel moeten. Pas na vragen van de wijkraad en een brandbrief, volgens mij meer dan 100 keer ondertekend, wordt een uitgebreid onderzoek gedeeld naar de mogelijke locaties voor het hoofdverdeelstation. Er is naar meer dan 30 locaties gekeken, met 13 daarvan kon Stedin goed uit de voeten, maar volgens de gemeente is er maar eentje mogelijk: precies midden in die Afrikaanderwijk, druk naast de markt, vlakbij een school. We hebben er in de commissie uitgebreid over gesproken en uiteindelijk blijft er bij ons wel een wat zure nasmaak hangen. Voorzitter, wat ons betreft moet het dus ook anders. Daarom dienen we als Volt, samen met PvdA, ChristenUnie en SP, 2 moties in. De eerste motie ‘verdeelstations verbinden met de buurt’. Deze is bedoeld om te zorgen dat dat we inmiddels groen en architectuur een nieuw te plaatsen hoofdverdeelstation, als dat in een wijk komt, mooi verbinden met de omgeving en dat we ook inzetten op een standaard participatieprotocol als we dit weer gaan doen. De tweede motie ‘verdeel- en heersstation’ deze motie is om een pas op de plaats te maken.

We willen zorgen dat het proces voor het hoofdverdeelstation in de Afrikaanderwijk wordt gepauzeerd en we willen dat het college in gesprek gaat met de betrokken partijen over alternatieve locaties en de raad in deze heroverweging meeneemt. Dank u wel. De VOORZITTER: De heer Van Dommelen heeft een vraag? De heer VAN DOMMELEN (vvd): Jazeker, voorzitter. Ik heb een vraag. Ik begrijp dat Volt graag een pauze wil inlassen. U weet ook, want daar hebben we het uitgebreid over gehad in de commissie, dat als dit station er niet komt, dat er dan een dikke streep gaat door een groot aantal bouwprojecten op Zuid, denk bijvoorbeeld aan De Sax, 900 woningen. Dus wat u zegt: laten we een pauze inlassen en laten we gewoon voorlopig maar niet al die bouwprojecten op Zuid, op Feyenoord City, bij De Sax, laten we die maar gewoon niet doen. Klopt dat? Heb ik dat goed begrepen? De VOORZITTER: De heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, dat heeft de heer Van Dommelen niet goed begrepen. Waar het ons om gaat, is dat we vanuit goed bestuur ook een goed participatieproces willen. Als we dan spreken met een wijkraad en we krijgen uitleg waarom een hoofdverdeelstation wel midden in een wijk kan, maar bijvoorbeeld in een nieuw te ontwikkelen Rijnhaven dat niet kunnen doen, omdat het dan in de openbare ruimte staat, dan merken we dat daar gewoon veel onduidelijkheid is.

Dus op zo'n moment maak je pas op de plaats, doe je een stapje terug in het proces, zodat we ook iedereen weer on board krijgen. We zeggen dus ook raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1899

niet: het mag niet op deze locatie, maar we zijn een paar stappen te snel gegaan waardoor we enorm draagvlak in de wijk hebben verloren en mogelijk een heel vervelend toekomstproces nog ingaan. Dat is zonde. De VOORZITTER: Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Voorzitter, ik vind het echt een mooi voorbeeld van wensdenken, dit. Er is uitgebreid onderzoek gedaan. De wethouder is teruggegaan naar de wijk, heeft uitgebreid gekeken naar de locaties die voorgedragen zijn door de wijkraad. Heeft daar gemotiveerd van gezegd waarom het niet kon. Dat is allemaal bekend, allemaal besproken in de commissie en in een uitgebreide brief besproken. Dan komt u met 2 wensen. Een is: we doen een pas op de plaats, we gaan niet bouwen, we doen alles rustig aan, die woningen komt wel. Twee zegt u: ik wil dat het verdeelstation in het groen komt en dan moet dat mooi groen aangekleed worden en dan is alles in orde. Dat is toch wensdenken? U maakt geen keuzes, u zegt alleen maar, om iedereen tevreden te houden: laten we gewoon alleen maar luisteren naar de wensen van de bewoners en voor de rest maakt u geen keuzes. De VOORZITTER: Wilt u nog een reactie geven? De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, misschien nog een goede reactie. Ik denk dat wij wel keuzes maken. Wij maken de keuze dat participatie van mensen in de wijk, dat dat ertoe doet.

Dat als er een brandbrief komt, meer dan 100 keer ondertekend vanuit een wijkraad, dat dat ertoe doet. Dus dan vinden we dat we goed in gesprek moeten gaan, omdat als we op deze voet het hele proces moeten doorlopen, we met een wijkraad zitten die compleet in de weerstand zit. Daarnaast hebben we ook in de commissie inhoudelijke vragen gehad, ook bijvoorbeeld over de criteria. Dus wat is het criteria: bouwen in de openbare ruimte. De Rijnhaven ontwikkeling wordt ook heel veel bebouwd, dus het hoeft niet midden in het groen. Dus ik merk dat er gewoon nog heel veel vragen zijn en dan is het handig als die worden weggenomen voordat we de volgende stap zetten in het proces. Het hoeft geen jaren te duren, willen we het in 2029 hebben, ik zou zeggen: dat moet makkelijk lukken. De VOORZITTER: De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): U zegt: ik wil de weerstand van de wijkraad, daar heb ik moeite mee. Maar u hebt geen moeite met de weerstand van de duizenden mensen die op zoek zijn naar een woning. Dus de keuze voor u is in feite: die laat ik in de steek, terwijl, dat heb ik u net ook gezegd, er uitstekend onderzoek is gedaan, een uitgebreid onderzoek is gedaan door de wethouder. Dat heeft ze ook uitgebreid uitgelegd. Dat kunnen we nog een keer doen, gaan we hetzelfde onderzoek doen, komt dezelfde uitkomst. Heeft iedereen en alles gewacht.

En u weet ook hoe belangrijk het is dat we Zuid van die congestie afhalen. Dat verdeelstation is ontzettend belangrijk. U zegt: laten we rustig aan doen, laten we gewoon de tijd nemen, dan komt alles goed. De VOORZITTER: De heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, ik wil er wel op reageren. Ik zeg helemaal niet: doe rustig aan. Wat mij betreft, maken we haast, want hoe sneller we duidelijkheid hebben, hoe beter dat is. We hebben wel vragen onder het onderzoek. Dus u kwalificeert het onderzoek als een fantastisch onderzoek. Bij ons roept het veel vragen op, bij veel mensen in de wijk ook. Dan vinden wij het goed dat dat wordt beantwoord. De VOORZITTER: De heer De Haan.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1900

De heer DE HAAN (d66): Dank u wel, voorzitter. Ik snap die keuze die nu wordt gemaakt voor die locatie best wel prima, geredeneerd vanuit de buitenruimte en ook het sparen van het groen in de buurt. Ik was wel verbaasd over de motie van Volt, met name ook het tweede bullet waarin men gelijk voorstelt om het criterium van niet bouwen in de buitenruimte als harde eis los te laten. Gelet ook op de vele moties, ik ken Volt als een groene partij, die Volt heeft ingediend over het aantal bomen in de stad, elk jaar 500 bomen bij te planten, de motie om netto te vergroenen of schriftelijke vragen waarin ze tegen verstening zijn. Dus ik snap niet zo goed de oproep van Volt om dan maar gelijk zo'n verdeelstation weer in het groen te gaan bouwen. De VOORZITTER: De heer Dekkers. U hebt geen tijd meer. Dertig seconden, dat beschouwen we dan als een interruptie. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, ik denk 3 minuten dan met al die vragen. Kort antwoord: wij zeggen als Volt helemaal niet dat we graag in het groen bouwen. We zien gewoon dat het criterium bouwen in de openbare ruimte nogal een vaag criterium is, want in principe bouwen altijd in de openbare ruimte. Dus waarom dan zo'n locatie afvalt als er staat openbare ruimte, daar zijn gewoon vragen over. Het is goed om dat gewoon op te helderen, zodat de mensen dat snappen en je de juiste afweging maakt. De VOORZITTER: De heer De Haan.

De heer DE HAAN (d66): Ik vind dat niet zo'n vaag criterium, ik vind het een vrij duidelijk criterium. Ik denk dat het ook in het belang is van de stad, ook richting de woning, maar ook richting de enorme energietransitie waar we mee te maken hebben. Waar, denk ik, Volt ook, what’s in a name, heel veel waarde aan hecht. Dan vind ik het wel erg makkelijk, als het tegenzit, want het zijn lastige keuzes die we moeten maken, daar ben ik het helemaal eens, als er wat weerstand is, om dan gelijk dan je eigen darlings, het groen daar ook voor op te geven. De VOORZITTER: Nee, ik ga het niet meer doen, want we hebben al een debat gehad. Dat vind ik wel genoeg. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk): Dank u wel, voorzitter. De afweging van vandaag is inderdaad ingewikkeld. Niemand betwist dat we een nieuw hoofdverdeelstation nodig hebben. Zonder dit station lopen we risico dat een site vastloopt en daarmee ook de woningbouw, scholen, zorg, straatverlichting en bedrijven. Dat mogen we niet laat gebeuren. Maar de locatie die nu is gekozen, de oude zwembadlocatie, stuit op groot verzet van de wijk. Dat hebben we net gehoord. De wijkraad en de bewoners hebben zich massaal uitgesproken. Dit station hoort hier niet te komen, hebben zij gezegd.

Ze hebben alternatieven aangedragen, inspraak geleverd, handtekeningen verzameld en toch voelen zij zich nauwelijks gehoord en dat tast het vertrouwen aan. Voor DENK is het helder: participatie mag nooit een formaliteit zijn, zeker niet in de Afrikaanderwijk, een wijk die al veel voor ons heeft betekend en ook veel lasten draagt voor de stad. Ook hier verdienen bewoners dat hun zorgen en voorstellen serieus genomen worden. Daarom vragen we aan de wethouder, heel concreet: bent u nog bereid om samen met de wijkraad en Stedin opnieuw te kijken naar een andere locatie en dit proces met urgentie op te pakken om vertraging in de woningbouw te voorkomen? En, voorzitter, kan de wethouder nog klip-en-klaar aangeven hoe lang die vertraging dan zou zijn, waar Stedin op wijst in hun brief, aangezien er ook al eerder een onderzoek is gedaan naar de technische haalbaarheid. Verder, voorzitter, is het niet zo, mocht het niet kunnen en de impact onevenredig zijn richting de rest van Zuid, bent u dan bereid om wel opnieuw in gesprek te gaan met de wijkraad om hun zorgen zoveel mogelijk weg te nemen? Daar hebben we ook een tweetal moties voor: ‘geen hoofdverdeelstation zonder draagvlak’ die vraag nogmaals in gesprek te gaan met de wijk. De tweede motie, voorzitter, is ‘geen stroom zonder plek om te raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1901

parkeren’ die ervoor moet zorgen dat er geen parkeerplekken verloren gaan, ook in gesprek met de wijkraad. De VOORZITTER: Punt, want we zijn echt door de tijd heen, de heer Dahoe. Ik heb al bijna een minuut extra tijd gegeven, dus het is goed. De VOORZITTER: De heer Dahoe heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Geen stroom zonder plek om te parkeren! “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025, ter bespreking van 'Locatiekeuze hoofdverdeelstation Feijenoord, Nota van Uitgangspunten en herziening grondexploitatie Parkstad', agendapunt 8.8; constaterende dat; - de komst van een hoofdverdeelstation in de Afrikaanderwijk naar verwachting leidt tot het verdwijnen van bestaande parkeerplaatsen; - parkeerdruk in deze verdichte wijk al hoog is en bewoners zich zorgen maken over leefbaarheid en bereikbaarheid; - bewoners en wijkraad aangeven dat dit punt onvoldoende is meegenomen in de besluitvorming en planvorming; overwegende dat; - het verlies van parkeerplaatsen de leefbaarheid direct raakt en kan leiden tot extra druk op omliggende straten; - infrastructuurprojecten als een hoofdverdeelstation niet ten koste mogen gaan van de basisvoorzieningen voor bewoners; - bij andere bouwprojecten binnen de stad compensatie van parkeerplaatsen of alternatieve oplossingen standaard onderdeel is van de planvorming; verzoekt het college; - ervoor te zorgen dat de

komst van het hoofdverdeelstation niet leidt tot een nettoverlies van parkeerplaatsen in de wijk, (met uitzondering van de in en uitrit van het wooncomplex); - in samenwerking met bewoners en de wijkraad te zoeken naar volwaardige compensatie of alternatieve parkeeroplossingen (bijvoorbeeld in de plint, op eigen plot of door innovatieve parkeeroplossingen); - de gemeenteraad te informeren hoe dit wordt geborgd in de Nota van Uitgangspunten en de verdere uitwerking; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. R.N. Dahoe, M. Verhoef en J.M.D. de Waard Motie 2. Geen hoofdverdeelstation zonder draagvlak “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025, ter bespreking van 'Locatiekeuze hoofdverdeelstation Feijenoord, Nota van Uitgangspunten en herziening grondexploitatie Parkstad', agendapunt 8.8; constaterende dat; - het geplande hoofdverdeelstation op locatie Bl in de Afrikaanderwijk midden in een dichtbevolkte wijk is geprojecteerd;

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1902

-

bewoners en directe omwonenden pas laat zijn betrokken bij besluitvorming, wat het gevoel van gebrek aan zeggenschap versterkt; de wijkraad Feijenoord in een ongevraagd advies nadrukkelijk heeft aangegeven dat deze locatie onwenselijk is en alternatieven onderzocht moeten worden; een hoofdverdeelstation in een verdichte wijk risico's voor verkeersveiligheid en bereikbaarheid kan veroorzaken, zeker gezien het verkeersinfarct dat twee dagen per week op deze locatie ontstaat; eerdere incidenten bij een verdeelstation in Spijkenisse hebben aangetoond dat brand of andere calamiteiten in een verdichte woonomgeving grote schade en gevaar opleveren;

overwegende dat; - participatie niet alleen een formaliteit mag zijn maar daadwerkelijke invloed moet hebben; - infrastructuurprojecten zoals een hoofdverdeelstation niet mogen plaatsvinden ten koste van leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid; - een buitenruimte als locatie beter aansluit bij veiligheidsnormen, bereikbaarheid, en leefbaarheid van de wijk; verzoekt het college; - nogmaals in gesprek te gaan met de wijk en daarin de zorgen van bewoners weg te nemen dan wel te verduidelijken; - ervoor te zorgen dat het verdere proces tussen Stedin, gemeente, wijkraad en bewoners een stem te geven met betrekking tot het uiterlijk van het verdeelstation; - in toekomstige energieinfra-vraagstukken de wijkraden eerder te betrekken en hierover voor Q2 2026 terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. R.N. Dahoe en M. Verhoef De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, ook wij hebben de noodkreten vanuit de wijk gehoord en we vinden het ook belangrijk dat die een plek krijgen in het proces.

We hebben tegelijkertijd ook tegen de wethouder gezegd, in de commissievergadering, dat het belang van de energietransitie, het belang van het verzwaren van het net voor het realiseren van nieuwe woningen, voor het realiseren van nieuwe bedrijven, dat wij dat ook zien en dat wij ook vinden dat we daar voortvarend mee aan de slag moeten gaan. Dus het vinden van de goede balans daarin, dat zie ik als hier een lastige. Ik zie ook dat de wethouder daar haar best doet om dat allemaal goed bij elkaar te brengen. Ik heb ook de brief gelezen van Stedin die zegt: als wij nu weer naar een andere locatie moeten gaan zoeken, gaat dat echt vertraging opleveren. Dus voor ons is het belangrijk om dat ook goed te weten, te kunnen wegen van wat zou het nou betekenen als je nog een keertje kijkt met bewoners van kan dit anders, dat is 1. En 2, wij kregen in de commissie van de wethouder gelukkig ook de toezegging om sowieso al in gesprek te gaan met de bewoners, en ook voor de toekomst, want we hebben nog heel veel van dit soort verdeelstation, elektriciteitshuisjes te gaan. Ik begreep wel van die kleinere wel 1000 stuks, dus ik vind ook dat we daar gewoon voortvarend mee aan de slag moeten gaan.

Ik had de wethouder gevraagd: zoek ook gewoon voor de toekomst een manier, een soort kader, waar ik graag over meedenk hier vanuit de raad, zodat we die versnelling, die noodzakelijke snelheid daar ook op gang kunnen brengen, met natuurlijk het goed aanhaken van bewoners.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1903

De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is het woord aan de heer Vonk. De heer VONK (cu): Dank u wel, voorzitter. Ik kan in grote lijnen aansluiten bij de woorden van Volt. Voor ons is dit echt een principieel punt. Met Wijk aan Zet zijn we al zo lang bezig om de wijkraden ook in positie te brengen, ze echt serieus te nemen. We hebben ook, met de grote steun van wethouder Simons, die zich daarvoor ook het vuur uit de sloffen loopt, echt een stap vooruit gemaakt. Maar als we nu in de praktijk laten zien dat dat een wassen neus is, zetten we 2 stappen terug, wat ons betreft. Dan zegt de wethouder: ik wil het in de toekomst beter doen. Wat ons betreft nee. We moeten het nu beter doen. Daarom sluiten wij aan bij de moties die zijn ingediend. Dan zijn er partijen die waarschuwen voor vertraging, maar mind you, als de bewoners, puur vanuit die onvrede, al die instrumenten uit de kast gaan trekken die hun ter beschikking staan, dan zal de boel nog eens flink vertragen, is mijn oordeel. Dus onze oproep is aan de wethouder: zorg ervoor dat je zo snel mogelijk met Stedin en gemeente en de bewoners aan dezelfde tafel gaat zitten om met een gedragen plan te komen. Alle moties die in deze lijn liggen, zullen wij van harte steunen om te beginnen met die van Volt. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is het woord aan de heer De Haan.

Al wijs ik u erop dat u niet zo heel veel tijd meer heeft. De heer DE HAAN (d66): Dan hou ik het kort. Onder de streep is, wat D66 betreft, toch de keuze die gemaakt moet worden, die geen gemakkelijke is, een die in het belang is van de toekomst van Rotterdam en ook voor het gebied al was het maar dat we het station nodig hebben bij beoogde nieuwe woningen, net iets verderop, waar we ook zorgvuldig met het schaarse groen en met de buitenruimte om willen gaan. Dank u wel. De VOORZITTER: Dat was strak binnen de tijd, mijnheer De Haan. De heer Dekkers heeft nog een motie. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, ik had het over 2 moties: ‘het verdeelstation verbinden met de buurt’ en de motie ‘verdeel- en heersstation’ en die zou ik bij dezen graag willen indienen. De VOORZITTER: De heer Dekkers heeft de volgende moties ingediend. Motie 3.

Verdeel- en heersstation “De Gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 bespreking van het agendapunt 'Locatiekeuze hoofdverdeelstation Feijenoord, Nota van Uitgangspunten en herziening grondexploitatie Parkstad.'; constaterende dat; - de gemeente een groot hoofdverdeelstation gaat bouwen in de Afrikaanderwijk, midden tussen bestaande woningen; - bewoners en de wijkraad Afrikaanderwijk zorgen hebben geuit over locatie, leefomgeving, brandveiligheid, verkeersveiligheid en het verlies van parkeerplaatsen; - inwoners en de wijkraad Afrikaanderwijk het gevoel hebben onvoldoende in de locatiekeuze en ontwerpbeslissingen te zijn betrokken; overwegende dat; - vroegtijdige en gestructureerde participatie bij locatiekeuze en ontwerp bijdraagt aan betere besluitvorming, draagvlak in de buurt en ruimtelijke kwaliteit; - ook toekomstige verdeelstations baat hebben bij een voorspelbaar en transparant participatieproces; raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1904

verzoekt het college; - het vervolg proces voor het nieuw te bouwen hoofdverdeelstation in de Afrikaanderwijk te pauzeren; - om met bewoners, de relevante wijkraden en Stedin in gesprek te gaan over alternatieve locaties en hierbij het criterium van niet bouwen in de buitenruimte als harde eis los te laten; - de raad te informeren over de uitkomsten van de gesprekken en of dit heeft geleid tot een heroverweging van het besluit over de locatie van een nieuw hoofdverdeelstation in Feijenoord; en gaat over tot de orde van de dag. w.g. L.P.A. Dekkers, M.E. Vogelaar, T.J. Vonk en T.S.J. Coşkun Motie 4.

Verdeelstations verbinden met de buurt “De Gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van het agendapunt 'Locatiekeuze hoofdverdeelstation Feijenoord, Nota van Uitgangspunten en herziening grondexploitatie Parkstad.'; constaterende dat; - de gemeente in strijd tegen het volle elektriciteitsnet drie grote hoofdverdeelstations bouwt, waarvan één in Feijenoord; - deze hoofdverdeelstation een forse omvang krijgt (7 meter hoog, 10 meter breed en 30 meter lang) en midden tussen woningen wordt geplaatst; - omwonenden hebben zorgen geuit over brandveiligheid, verkeersveiligheid, het verlies van parkeerplaatsen en de aantasting van hun leefomgeving; overwegende dat; - de energietransitie ertoe leidt dat in de komende jaren vaker hoofdverdeelstations in of nabij woonwijken gebouwd zullen worden; - vergroening (zoals gevelbeplanting en groene daken) en architectonische kwaliteit bijdragen aan ruimtelijke kwaliteit, biodiversiteit en klimaatadaptatie; - goede participatie in de regel bijdraagt aan draagvlak in de buurt voor de bouw van hoofdverdeelstation; verzoekt het college; - te zorgen voorvergroening van het te plaatsen hoofdverdeelstation in Feijenoord, zoals door gevelgroen en een groen dak, en het toepassen van architectonische maatregelen die de ruimtelijke kwaliteit van de omgeving verbeteren; - structureel met netbeheerders af te spreken

dat toekomstige hoofdverdeelstations in Rotterdam standaard worden voorzien van vergroening en zorgvuldig worden ingepast in de woonomgeving, tenzij zwaarwegende redenen dit onmogelijk maken; - een standaard participatieprotocol op te stellen dat geldt voor alle toekomstige hoofdverdeelstations, inclusief duidelijke momenten voor inspraak, terugkoppeling en afwegingen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. L.P.A. Dekkers, M.E. Vogelaar, T.J. Vonk en T.S.J. Coşkun De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan heeft mevrouw Vogelaar nog het woord. raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1905

Mevrouw VOGELAAR (pvda): Ja, voorzitter, want de energietransitie is in veel opzichten een vraagstuk van schaarste en daarmee al snel een politiek vraagstuk. In dit geval gaat het om schaarste aan elektriciteit, ruimte en woningen op Zuid. Laten we vooropstellen: de PvdAfractie vindt de energietransitie broodnodig, maar wij vinden ook dat in de duurzaamheidsdriehoek van people, planet, profit de mensen niet vergeten mogen worden. In de keuze voor een nieuw hoofdverdeelstation in de Afrikaanderwijk zijn wijkraad en bewoners helaas te laat betrokken in de besluitvorming. Mede daardoor is er nu veel weerstand en onbegrip voor de keuze van een groot station midden in de wijk, op een locatie waar nieuwe woningen zouden komen. Tot slot, voorzitter, een deel van het ongenoegen komt voort uit het feit dat de Afrikaanderwijk al vee wijk overstijgende functies kent, met als bekendste de Afrikaandermarkt. Ik kom er zelf ook graag en het is misschien ook wel de beste markt van Rotterdam, maar het geeft ook veel overlast, zoals een totaal verkeersinfarct op de marktdagen. Daarom dient de PvdA-fractie een motie in die verzoekt om de bereikbaarheid op marktdagen structureel te verbeteren. De VOORZITTER: De heer De Haan heeft een vraag? De heer DE HAAN (d66): Een vraag aan mevrouw Vogelaar.

Toch snap ik het niet helemaal: ik klik 's ochtends mijn insta open en ik zie mevrouw Vogelaar klagen over dat er niet voldoende woningen worden gerealiseerd en het eerste wat er ‘s middags gebeurt, is een motie indienen waarbij je gelijk de vertraging ingaat met de te bouwen woningen. Wat wilt u nou? De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Zoals ik net in mijn inbreng ook zei: het gaat hier om een echt typisch schaarstevraagstuk. Er is een tekort aan elektriciteit, er is een tekort aan woningen en er is een tekort aan ruimte. Wat wij graag willen en waarom wij ook de motie van Volt hebben gesteund, is dat er wordt gekeken met de bewoners en dat er bijvoorbeeld opties zoals die eis van de buitenruimte rond het Rijnhavenpark willen wij graag weten of dat echt niet kan en nee, we willen ook niet in de vertraging schieten. De VOORZITTER: Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Heel kort. Volgens mij is er bij u gewoon een tekort aan keuzes. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Ik denk dat de heer Dekkers het net heel mooi zei, dus ik zou het willen herhalen. Hij zegt: wij kiezen ervoor dat ook de participatie, als je het hebt over mensen, over betrokkenheid en over draagvlak, dan is dat essentieel.

En wat ik typisch vind, mijnheer De Haan, is dat u nu mij hierop aanvalt, maar net er 2 moties door DENK zijn ingediend die ook gaan over participatie en dat daar in het college oproepen om dat te verbeteren. Toen bleef u zitten. De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar heeft de volgende motie ingediend. Motie 5. Afri deelt ook in de lusten “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025, ter bespreking van 'Locatiekeuze hoofdverdeelstation Feijenoord, Nota van Uitgangspunten en herziening grondexploitatie Parkstad'; constaterende dat; - de wegen rond de Afrikaandermarkt op marktdagen voor een groot deel van de dag volledig zijn dichtgeslibd waardoor de markt zelf, woningen en bedrijven in de buurt zeer slecht bereikbaar zijn; raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1906

-

langdurige opstoppingen van het verkeer, regelmatig leiden tot gevaarlijke situaties tussen allerhande weggebruikers onderling en tussen voertuigen en voetgangers; de mogelijke komst van een nieuw hoofdverdeelstation nieuwe mobiliteitsuitdagingen met zich meebrengt; de Afrikaanderwijk al veel wijkoverstijgende functies op zich neemt, zoals ook gesteld door de wijkraad Afrikaanderwijk in haar brief van 26 juni jl. (25bb004684);

overwegende dat; - de Afrikaanderwijk niet steeds de lasten zou moeten dragen van het vervullen van wijkoverstijgende functies, maar ook zou moeten delen in de lusten; verzoekt het college; - uiterlijk in het eerste kwartaal van 2026 met een structurele aanpak te komen voor het verkeersinfarct rondom het Afrikaanderplein op marktdagen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.E. Vogelaar, T.S.J. Coşkun en L.P.A. Dekkers De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Zijn er nog anderen die het woord wensen? De heer Verhoef staat al. De heer VERHOEF (lr): Dank u wel, voorzitter. De locatiekeuze voor het hoofdverdeelstation Feijenoord houdt de gemoederen bezig, zoals bleek uit de commissiebehandeling van vorige week. Leefbaar Rotterdam is niet gelukkig met de procedure zoals die nu gelopen is. Waarom is bijvoorbeeld het instrument van een gevraagd advies aan de wijkraad niet gebruikt? Nu nam het overgrote deel van deze raad pas kennis van de bezwaren vanuit de wijk door het ongevraagde advies dat pas binnenkwam toen het collegebesluit al was genomen. Dat voelt toch als mosterd na de maaltijd. Na de commissiebehandeling kwamen tot gisteren aan toe nog snippers informatie bij ons binnen waarvan je kunt denken waarom deze niet vorige week woensdag al op tafel werden gelegd, tijdens de behandeling hiervan.

De brief van Stedin is hiervan een voorbeeld. Het feit dat dit hoofdverdeelstation nodig is om de netcongestie op Zuid op te lossen, bestrijdt niemand. Iedereen ziet het nut en de noodzaak hiervan in. Maar, voorzitter, had dit proces nu niet anders, slimmer en beter kunnen worden aangelopen? We horen graag van de wethouder hoe zij hierop reflecteert. Voorzitter, wij vernamen ook dat enkele grote bouwprojecten bij uitstel door nieuwe locatieonderzoeken onder druk komen te staan, de heer Van Dommelen refereerde al aan De Sax die eind deze maand moet starten, stilvallen of vertraging oplopen. Kan de wethouder hier meer duiding over geven en informatie geven over welke bouwprojecten dit betreft en welke vertraging zij dan voorziet. Tot slot, voorzitter. We dringen echt aan op beterschap. Wijkbewoners en wijkraden moeten echt beter en tijdiger worden meegenomen in dit soort processen. Tot zover. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dank u, voorzitter. Vandaag bespreken we over de locatiekeuze van het hoofdverdelingsstation in Feijenoord. Een besluit dat diep ingrijpt in de leefomgeving van de Afrikaanderwijk. Het college heeft in de nota van uitgangspunten de locatie daar vastgesteld, maar de bewoners en de wijkraad hebben zich hier duidelijk tegen uitgesproken en zij voelen zich opnieuw niet gehoord.

We zien dit vaker gebeuren in onze stad. Grote infrastructuurprojecten landen juist in de wijken die al kampen met armoede, slechte gezondheid en hoge milieubelasting. De keuze voor de Afrikaanderwijk past in dat patroon, terwijl alternatieve locaties zoals Varkenoord en de Piekstraat technisch mogelijk raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1907

zijn, maar niet serieus opnieuw zijn onderzocht. Voorzitter, de energietransitie is noodzakelijk, maar ze mag nooit ten koste gaan van de leefomgeving van kwetsbare wijken. Een rechtvaardige transitie betekent dat de lasten en de lusten eerlijk verdeeld worden. De huidige gang van zaken voelt voor de bewoners als energiekolonialisme. Hun wijk draagt de lasten zonder zeggenschap, zonder draagvlak. Daarom dienen we 2 moties in. De eerste vraagt het college om de uitvoering in de Afrikaanderwijk op te schorten, zolang er geen instemming is van de bewoners en alternatieve locaties serieus te heroverwegen in cocreatie met de gemeenschap. De tweede motie gaat over een gelijkheidscheck, want dit probleem is breder dan 1 project. Grote infrastructuurprojecten komen in Rotterdam nog te vaak terecht in dezelfde wijken. De nota van uitgangspunten ontbreekt op een toets van gelijkwaardigheid, klassisme en racisme. Deze motie vraagt om zo'n toets standaard verplicht te stellen en voorafgaand aan de besluitvorming openbaar te maken. Alleen zo herstellen we het vertrouwen en borgen we dat beleid niet opnieuw ongelijkheid reproduceert. Voorzitter, Rotterdam heeft een keuze: we gaan door op de oude weg, projecten stapelen in wijken die al zoveel dragen, of kiezen we voor een rechtvaardige energietransitie waarin bewoners zeggenschap hebben en gelijkwaardigheid de norm is. Tot zover.

De VOORZITTER: De heer Van Campenhout heeft de volgende moties ingediend. Motie 6. Gelijkheidscheck ruimtelijk beleid “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober ter bespreking van agendapunt 8.8 'Locatiekeuze hoofdverdeelstation Feijenoord, Nota van Uitgangspunten en herziening grondexploitatie Parkstad'; constaterende dat; - grote infrastructuurprojecten in Rotterdam onevenredig vaak landen in wijken met lage sociaaleconomische status; - in de Nota van Uitgangspunten voor het verdeelstation geen expliciete toets op gelijkwaardigheid, klassisme of racisme is opgenomen; overwegende dat; - structurele toetsing van ruimtelijk beleid nodig is om te voorkomen dat ongelijkheid wordt verankerd; - transparantie en verantwoording essentieel zijn voor herstel van vertrouwen tussen bewoners en bestuur; verzoekt het college om; - bij alle toekomstige grote infrastructuurprojecten een gelijkheidscheck uit te voeren; - deze toets voorafgaand aan besluitvorming openbaar te maken; - jaarlijks te rapporteren over de resultaten en opvolging van deze checks; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.R. van Campenhout Motie 7.

Stop energiekolonialisme “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober ter bespreking van agendapunt 8.8 'Locatiekeuze hoofdverdeelstation Feijenoord, Nota van Uitgangspunten en herziening grondexploitatie Parkstad'; constaterende dat; raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1908

-

het College in de Nota van Uitgangspunten de locatie in de Afrikaanderwijk heeft vastgelegd; bewoners en de wijkraad zich hiertegen hebben uitgesproken vanwege gebrek aan draagvlak en inbreuk op de leefomgeving; alternatieve locaties zoals Varkenoord en Piekstraat technisch mogelijk zijn maar niet grondig zijn heroverwogen;

overwegende dat; - de energietransitie noodzakelijk is, maar niet ten koste mag gaan van de leefomgeving van kwetsbare wijken; - de keuze voor de Afrikaanderwijk past in een patroon waarbij sociaaleconomisch zwakkere wijken disproportioneel worden belast; - een eerlijke verdeling van lasten en lusten cruciaal is voor een rechtvaardige energietransitie; verzoekt het college om; - de uitvoering van het verdeelstation in de Afrikaanderwijk op te schorten zolang er geen instemming is van bewoners; - alternatieve locaties opnieuw te onderzoeken in co-creatie met bewoners; - de raad uiterlijk eind van het jaar te informeren over deze heroverwegingen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.R. van Campenhout De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Zijn er nog anderen die het woord wensen? Dat is niet het geval. Dan vraag ik de plaatsvervangend voorzitter of zij mij wil vervangen, zodat ik kort een tentoonstelling open bij het Maritiem Museum en dan kom ik weer heel snel terug naar uw raad. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Het woord aan wethouder Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Dank u wel, voorzitter. Ik zal beginnen met de beantwoording. Er is wat rumoer, maar ik ga toch maar gewoon beginnen.

Ik kan mij heel goed voorstellen, we hebben natuurlijk echt een uitgebreide commissiebehandeling ook gehad over dit verdeelstation. Natuurlijk is ook bij mij heel luid en duidelijk de roep vanuit de wijkraad terechtgekomen, ook toen ik met hen sprak, dat zij niet gelukkig waren met het proces en ook het resultaat van dit proces, namelijk de keuze voor deze locatie. Dat vind ik ook heel spijtig. Dat vind ik ook echt zo, want ik denk, inderdaad, draagvlak voor de energietransitie is ontzettend belangrijk, want we staan nu aan het begin van een grote verbouwing van Nederland en dus ook Rotterdam om nog 1000 trafohuisjes te plaatsen. Waarschijnlijk gaat iedere straat nog een keer open voor verzwaring van het net. Dat moeten we echt heel goed doen met de bewoners, dat vind ik ook. Tegelijkertijd realiseer ik me ook terdege dat snelheid ook belangrijk is. Wij zijn inderdaad samen met Stedin al een tijd op zoek naar een goede locatie en u roept daarbij op: had dat eerder gedeeld met de wijkraden en had hen daar ook bij betrokken, want uiteindelijk kwamen we op een locatie die in 1 wijk dan terechtkwam, terwijl we in 3 wijken hebben gezocht naar locaties en uiteindelijk viel er dan 1 plek uit. We hadden dat natuurlijk veel eerder al kunnen delen van mensen, dit is aan de orde. Wij moeten zo'n locatie vinden.

Dat is heel erg belangrijk en dan ook dat keuzeproces, veel meer mensen daarbij meenemen. Dat hebben we pas gedaan op het moment dat wij deskresearch hadden gedaan van waar is het technisch mogelijk. Wij hebben daarbij ook gezegd: we willen dat niet in het groen. Daar rolde dan deze locatie uit. Daar heb ik met de raadsvergadering van 2 oktober 2025