20251002- Notulen van de raadsvergadering van 2 oktober 2025

en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. P.J.H.D. Verkoelen en A.J.A. Maassen Motie 8. Structurele preventie en onderwijs! “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van het Jaarplan 2025 Aanpak Seksuele Straatintimidatie; constaterende dat; - preventie de sleutel is om norm- en gedragsverandering te bereiken; - er sinds 2024 lespakketten beschikbaar zijn voor basisscholen en gastlessen en theaterprogramma's voor VO en MBO; - jongeren vaak nog onvoldoende beseffen dat seksueel getint gedrag intimiderend en strafbaar is; overwegende dat; - preventie in onderwijs moet worden verankerd om structureel effect te bereiken; - campagnes en lessen pas effectief zijn als zij breed en continu worden ingezet; verzoekt het college; - ernaar te streven dat álle Rotterdamse basisscholen en middelbare scholen structureel gebruik maken van lespakketten of gastlessen over seksuele straatintimidatie; - hierbij samen te werken met welzijnsorganisaties, jongerenwerk en de Erasmus Universiteit voor doorontwikkeling van les- en interventiemateriaal; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. P.J.H.D. Verkoelen en T.S.J. Coşkun Motie 9.

Versterking handhaving seksuele straatintimidatie! “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van het Jaarplan 2025 Aanpak Seksuele Straatintimidatie; constaterende dat; - seksuele straatintimidatie sinds 1 juli 2024 strafbaar is onder de Wet Seksuele Misdrijven; - het aantal meldingen in Rotterdam via de StopApp fors is gestegen van 241 in 2023 naar 635 in 2024, en verwachting meer dan 1.000 meldingen in 2025; - boa-capaciteit in Rotterdam is uitgebreid van 13 naar 23, maar dit onvoldoende is, gezien de omvang van de problematiek; overwegende dat; - effectieve handhaving essentieel is om normstelling en veiligheid zichtbaar te maken; - slachtoffers ontmoedigd raken als meldingen niet snel en voelbaar worden opgevolgd; verzoekt het college; - de capaciteit voor handhaving tegen seksuele straatintimidatie structureel uit te breiden naar minimaal 30 gespecialiseerde boa's; raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1874

-

jaarlijks te rapporteren aan de raad over het aantal meldingen, processen-verbaal en opgelegde sancties;

en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. P.J.H.D. Verkoelen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dank u wel, voorzitter. Er zijn te veel vrouwen in onze stad die kiezen voor een andere weg, om moeten lopen, om moeten fietsen, om moeten rijden om plekken te vermijden die voor hen te onveilig zijn en onveilig voelen. Het aantal meldingen, als het gaat om straatintimidatie, is ook enorm gestegen en ook in andere steden zien we dat gebeuren. Een zorgelijke ontwikkeling en daarom ook goed dat deze wethouder voortvarend aan de slag is gegaan met zijn aanpak seksuele straatintimidatie waarin we ook werkgevers vragen om de problematiek onder de aandacht te brengen, om personeel te informeren et cetera. Daarover, want dat is extra belangrijk, omdat er ook dames bijvoorbeeld ook kunnen nachtwerken als je kijkt naar horeca, zorg et cetera. In dat kader hadden wij zelf ook schriftelijke vragen gesteld over bijvoorbeeld die taxivouchers. Misschien dat de wethouder daar iets over kan zeggen nu of het komt te vroeg. Dat weet ik niet. Maar het zou mooi zijn als hij dat kan meenemen in het geheel.

Voorzitter, kan de wethouder in ieder geval daar iets over zeggen? Als we kijken naar de gemeente Alkmaar, daar wilde ik een motie over indienen, zien we dat zij gebruik maken van verschillende virtual reality brillen om bewoners straatintimidatie te laten ervaren, ik weet dat de wethouder vorig jaar bij een theatervoorstelling is geweest, of begin dit jaar was dat, volgens mij, waar hij enorm van onder de indruk was. Maar dat was redelijk kostbaar. Misschien dat dit ook wel een goed alternatief is om bewustzijn te creëren. Dus middels een motie vragen wij om te kijken of de wethouder dat ook hier in Rotterdam kan implementeren. Dank. De VOORZITTER: De heer Soytekin heeft de volgende motie ingediend. Motie 10.

Ervaar zelf de straatintimidatie “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025, ter bespreking van 8.3 Jaarplan 2025 Aanpak Seksuele Straatintimidatie; constaterende dat; - straatintimidatie een groot probleem is in Rotterdam, met een directe impact op de veiligheidsbeleving van vrouwen en meisjes; - bewustwording bij Rotterdammers vaak de eerste stap is naar gedragsverandering; - de gemeente Alkmaar heeft geëxperimenteerd met VR-brillen, waarmee bezoekers letterlijk konden ervaren hoe straatintimidatie voelt, gekoppeld aan gesprekken en informatiemateriaal; overwegende dat; - een vergelijkbare aanpak in Rotterdam kan bijdragen aan bewustwording bij een brede doelgroep, inclusief jongeren en omstanders; - Rotterdam regelmatig grote evenementen kent (bijv. Wereldhavendagen, Marathon, Zomercarnaval) waar dit effectief kan worden ingezet; verzoekt het college;

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1875

-

te bezien hoe een VR-ervaring tegen straatintimidatie ook in Rotterdam kan worden ingezet, gekoppeld aan publiekscampagnes en gesprekken met inwoners; daarbij samen te werken met maatschappelijke organisaties, scholen en wijkteams om de impact te vergroten; de raad hierover te informeren;

en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. S. Soytekin De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is het woord aan de heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, laat ik helder zijn: het maakt ons helemaal niets uit welke achtergrond, kleur of afkomst een pleger heeft. Waar het wel om gaat is dat wij vrouwen in Rotterdam beschermen tegen straatintimidatie en dat we alle middelen inzetten om helder te krijgen wie dit doet en waarom. Forum voor Democratie Rotterdam vindt dat niet de ideologische bril, maar het resultaat telt. We willen weten wie vrouwen het meest lastig vallen en op basis daarvan een gerichte en effectieve aanpak voeren. Deze raad is het unaniem eens over de bescherming van vrouwen. Dat is een mooi moment om te laten zien dat dit meer dan woorden is. Daarbij is het essentieel dat de resultaten van onderzoek eerlijk worden besproken en gerespecteerd, hoe ongemakkelijk de resultaten soms ook kunnen zijn. Alleen dan komen we tot een beleid dat vrouwen in deze stad echt schermt. Daarom hebben wij meegetekend met de motie van mevrouw Verkoelen met de naam ‘inzicht in plegers van seksuele straatintimidatie’ en voegen we daaraan toe: laat onderzoek en beleid niet verworden tot symboolpolitiek, maar laat het leiden tot daadwerkelijke bescherming van de Rotterdamse vrouw. Dank u wel.

De VOORZITTER: Hartelijk dank. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, ik heb zelf ook veelvuldig seksuele straatintimidatie ervaren. Uiteindelijk komt het neer op disrespect, disrespect voor mij als mens en voor mij als vrouw en voor mij als seksueel object in plaats van als een persoon met een persoonlijke integriteit. Dat is een trend die we zien, niet alleen hier in de fysieke samenleving, maar ook online: de zogenaamde manosphere waarin vrouwen verworden tot objecten die thuis mogen koken, die je mag slaan en waar je vooral geen ontzag voor moet hebben en die niet gelijkwaardig zijn aan de man. Om die trend tegen te gaan, want uit onderzoek van het Verenigd Koninkrijk blijkt dat die gedachten online ook zijn effect hebben op agressief en zelfs fysiek geweld richting vrouwen in de fysieke wereld. Daarom dien ik een motie in om in ieder geval, in de campagne die we hebben over seksuele straatintimidatie, die beelden in de manosphere mee te nemen en daar een alternatief voor te bieden om hier ook gericht ons richten op de doelgroepen die juist zich aangesproken voelen door die manosphere en ook om in het onderzoek van de Erasmus Universiteit te betrekken in welke mate die manosphere-trend in Nederland nu effect heeft op het agressieve gedrag van jonge mannen jegens vrouwen. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen heeft de volgende motie ingediend. Motie 11.

Manosphere als bron van vrouwenhaat “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 225, ter bespreking van agendapunt 8.3: Jaarplan 2025 Aanpak Seksuele Straatintimidatie;

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1876

constaterende dat; - seksuele straatintimidatie richting vrouwen een symptoom is van de maatschappelijke trend dat vrouwen als seksobject en als minderwaardig worden gezien; - die maatschappelijke trend zich laat vatten onder de noemer 'manosphere', waarbij onder andere wordt geloofd dat vrouwen ondergeschikt zijn aan mannen; - uit onderzoek uit het Verenigd Koninkrijk blijkt dat manosphere-video's leiden tot een normalisering van geweld tegen vrouwen.1 2 - het wenselijk is om deze maatschappelijke trend te keren en in onze maatschappij te blijven strijden voor zowel de formele als de praktische gelijkheid van mannen en vrouwen; overwegende dat; - het enkel aanpakken van één verschijningsvorm van vrouwenhaat, namelijk straatintimidatie, de kern van het probleem niet oplost; - de 'Manosphere' een zorgwekkende opkomende trend is die ook in Rotterdam voet aan voet aan de grond krijgt en daarmee de effectiviteit van een aanpak tegen seksuele straatintimidatie ondermijnt; - docenten aangeven dat zij veelvuldig ook van jonge jongens in hun klas horen dat zij vrouwen niet serieus hoeven te nemen of dat een vrouw 'naar hen moet luisteren' enkel omdat zij vrouw zijn; verzoekt het college; - de aanpak tegen straatintimidatie, 'Wees een Baas', verder te versterken door jongens en mannen die gevoelig zijn voor de opkomende manosphere-trend gericht te bereiken, door de online

campagnecontent specifiek te richten op degenen die interesse tonen in het gedachtegoed van influencers als Andrew Tate, en dit te verwerken in de algoritmes voor de verspreiding van de campagnecontent, zodat zij uit de algoritmefuik kunnen worden gehaald; - hierbij inzichten van ervaringsdeskundigen te benutten en niet-gangbare media zoals Reddit te overwegen; - in het onderzoek van de Erasmus Universiteit te betrekken in welke mate de manosphere-trend in Rotterdam leidt tot seksuele straatintimidatie en andere vormen van (fysieke) agressie jegens vrouwen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. A.J.A. Maassen, L.S. Vlieger en S. Reitema 1

committees parliament uk/writtenevidence/124912/pdf/?utm Women and Equalities Committee's inquiry, Misogyny: the manosphere and online content Evidence Submission- Victims Commissioner 2

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Ik kijk rond of er nog anderen zijn die het woord wensen. De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dank u, voorzitter. Rotterdam noemt zich met trots koploper tegen seksuele straatintimidatie, maar het jaarplan blijft steken bij campagnes, boetes, terwijl structurele ongelijkheid en onveiligheid voortduren. Veiligheid begint niet met meer boa's of camera's, want die zorgen voor extra surveillance juist in buurten waar mensen van kleur, jongeren, al te vaak worden gecontroleerd. Ook voor anderen voelt blauw op straat vaak niet beschermend, maar bedreigend, bijvoorbeeld voor daklozen, ongedocumenteerde mensen, queer personen en ga zo maar door. Dat is het probleem: een repressieve aanpak

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1877

maakt de kloof alleen maar groter. We dienen daarom een motie in om middelen naar repressie te heroverwegen en die in te zetten op cultuurverandering. Want de vragen die we hebben aan de wethouder: hoe kan meer inzet op boa's en boetes veiligheid brengen aan groepen die al structureel te vaak worden onderwerpen door handhaving? Is het niet juist een recept voor meer uitsluiting en wantrouwen in plaats van gelijkwaardigheid? Waarom gaat er zoveel geld naar repressie en campagnes, terwijl grassroots-organisaties met kennis en vertrouwen nauwelijks structureel worden gefinancierd en wanneer krijgen zij dezelfde erkenning en de middelen? Wij vinden dat u moet stoppen met criminalisering van individuen, maar transformeer de cultuur die de seksuele straatintimidatie mogelijk maakt. Tot zover. De VOORZITTER: De heer Van Campenhout heeft de volgende motie ingediend. Motie 12.

Cultuurverandering boven repressie “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober ter bespreking van agendapunt 8.3 'Jaarplan 2025 Aanpak Seksuele Straatintimidatie'; constaterende dat; - het jaarplan inzet op uitbreiding van boa's en boetes; - extra surveillance juist groepen raakt die al structureel onevenredig vaak gecontroleerd worden, zoals jongeren en mensen van kleur; - grassroots-organisaties en initiatieven met kennis, ervaring en vertrouwen nauwelijks structurele financiering ontvangen; overwegende dat; - veiligheid niet ontstaat door méér repressie, maar door emancipatie, preventie, gelijkwaardigheid en het creëren van inclusieve publieke ruimtes; - middelen effectiever kunnen worden ingezet door organisaties te ondersteunen die al jarenlang werken aan bewustwording, solidariteit en cultuurverandering; verzoekt het college om; - de uitbreiding van boa's en repressieve handhaving tegen seksuele straatintimidatie te heroverwegen; - de daarbij vrijkomende middelen structureel beschikbaar te stellen voor preventieve en emancipatoire maatregelen die bijdragen aan cultuurverandering, zoals grassrootsorganisaties en initiatieven die zich inzetten tegen seksuele straatintimidatie, en inclusieve publieke ruimtes; - de raad jaarlijks te rapporteren over de inzet van deze middelen en de effecten daarvan; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.

van Campenhout De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Zijn er nog anderen die het woord wensen? Nee. Dan vraag ik aan de wethouder of het lukt om al te reageren op de moties en de vragen. De wethouder. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Dank u wel, mevrouw de voorzitter en dank aan de raad voor een, wat mij betreft, goede bespreking in de commissie en ook fijn en ook geheel terecht te merken dat dit onderwerp u natuurlijk allen zo ongelofelijk raakt en daar ook nog wat wil bijsturen. Maar wat ik ook van u hoor, is dat u ziet dat we er als stad ontzettend veel aan doen. Ik waardeer dat en zal het ook aan de ambtenaren nog een keertje raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1878

overbrengen. Voorzitter, ik heb weinig vragen gehad, behalve van DENK en BIJ1. Kan de wethouder iets zeggen over, ik noem het samengevat, een werkgeversaanpak? Die hebben we, voor zover ik weet, niet breed, maar wel op een heel relevante groep, namelijk de horecaondernemers. Ik zou wel willen toezeggen om eens te kijken of een verbreding van branches, breder dan alleen horeca, succesvol zou kunnen zijn in de aanpak in bijvoorbeeld het herkennen van seksuele straatintimidatie of hoe coach je je medewerkers? Dat zou ik nog wel willen toezeggen. Maar horecaondernemers, dat doen we al in de aanpak. Ik herken mij niet in het verhaal van BIJ1 dat wij massaal inzetten op repressie. Ik denk juist dat wij een heel elegante en zeer gebalanceerde aanpak hebben van aan de ene zijde campagnes waarop we ook gedrag en potentiële daders beïnvloeden en aan de andere kant mensen ook handelingsperspectief geven als zij als omstander seksuele straatintimidatie waarnemen. Dus dat je gewoon als burger kan ingrijpen of documenteren. Ik heb dat al eens aangegeven, wij doen heel veel met lespakketten, trainingen et cetera. We hebben de week van de seksuele straatintimidatie, we doen campagnes voor het stimuleren van bijvoorbeeld de StopApp.

In alle oprechtheid: dat klinkt niet als een doordrenkte aanpak van repressie, maar juist een heel gebalanceerde aanpak en daar wil ik ook op die manier mee doorgaan. U gaf ook aan meer inzet op handhaving en politie en veiligheid bieden aan groepen die al zo vaak worden onderworpen aan controles. Wij zijn daarin, zoveel als wij kunnen, ook in de ambtsbeleving, neutraal. De undercover boa's lokken niemand uit. Het is gedrag van een ander dat zij waarnemen en daarop een proces-verbaal. Daar zit geen selectie of zoiets dergelijks in. Nee, zij lopen door de stad en nemen seksuele straatintimidatie waar. Daar zit dan verder geen jacht op een bepaalde achtergrond of iets dergelijks achter, maar gewoon de waarneming van het feit alleen. Daarmee heb ik, volgens mij, alle vragen die aan mij zijn gesteld beantwoord. Dan de moties. Ik ga er snel doorheen, want u hebt nog een lange avond. Maar ik zie de heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dank u, voorzitter. U geeft aan dat u verschillende projecten heeft gedaan. Maakt u ook gebruik van grassroots-organisaties die dus de expertise hebben om dit soort dingen structureel en cultureel aan te pakken? Grassrootsorganisaties, dus organisaties in de wijk die de mensen en de cultuur goed kennen en die echt goed kunnen bijdragen aan verandering van die cultuur.

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Wij zitten op heel veel schaalniveaus, dus van scholen, maar we hebben bijvoorbeeld ook Fairspace, wat een ongelooflijk goede organisatie is, met gedragswetenschappers, wetenschappers, kunstenaars die bijvoorbeeld ook zaken als ‘Psst, hé schatje’ naar Rotterdam hebben gehaald en daar dus ook huiskamergesprekken met deelnemers hebben, dus echt op straat. Dus de aanpak is echt heel erg breed: van wijkgebonden naar grote campagnes. Dus ik denk dat we echt binnen dat miljoen, want aan de andere kant: we investeren er veel in, maar het blijft uiteindelijk ook een miljoen, denk ik dat we het maximale uit ons budget halen om een zo groot mogelijke effectiviteit ook te bereiken. Dan de moties. Voorkomen van herhaling van seksuele straatintimidatie, motie nummer 1 van GroenLinks. Ik denk dat dat een interessante suggestie is, ook omdat ik denk dat als we daar eens met Halt over gaan praten, dat je misschien zou kunnen kijken, we hebben nog geen veel veroordelingen gehad voor seksuele straatintimidatie, maar je zou wel kunnen kijken in dat spectrum van seksueel geweld, is het dan niet handig om bijvoorbeeld mensen die ook al met een zedenmisdrijf bij Halt zitten, om daar het gesprek ook over seksuele straatintimidatie te hebben. Dat is toch een beetje, mevrouw Reitema zei dat wel eens, het onderste laagje van seksueel geweld.

In die zin zou dat nog wel eens interessant kunnen zijn. Dus die betrek ik daar graag mee en ik kan hem dus in die zin ook omarmen. Seksuele straatintimidatie aangifte doen zonder drempels. U hebt het ons knap lastig gemaakt, want het is zowel er eentje voor de burgemeester als voor mij, maar namens de burgemeester kan ik aangeven dat wij graag in gesprek treden met de politie. Aanvullende maatregelen nemen tot aangiftebereidheid, daar doen we al het nodige op. Dat wil ik doorzetten en geen nieuwe dingen aan willen toevoegen. Wij doen dat namelijk raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1879

nu al met veel promotie op de StopApp. Bij de StopApp kan een melder aangeven dat zij een contactverzoek willen hebben en als zij bellen voor een contactverzoek, dan worden ze door de gemeente opgebeld en wordt er ook nagegaan of iemand aangifte heeft gedaan en wordt er ook het aanbod gedaan dat je dus ook aangifte kan doen. Ik vind die centrale afhandeling heel erg belangrijk, in plaats van dat ik er weer een nieuwe campagne naast loop. Want dan heb ik en ‘Wees een Baas’ en de omstanderscampagne en deze campagne en de StopApp promotiecampagne. Dat wordt wel heel erg veel. Op een gegeven moment kun je mensen ook te veel prikkels geven en verhalen aanbieden. De VOORZITTER: Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda): Dank, voorzitter. Het hoeft natuurlijk geen campagne te zijn, het kan elke willekeurige aanvullende maatregel zijn om die drempel te verlagen en te zorgen dat gewoon meer vrouwen in onze stad aangifte gaan doen. Het hoeft ook niet per se via de StopApp. Het kan ook in overleg met de politie, maar ik denk wel dat er meer nodig is. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): In overleg met politie treedt de burgemeester dus graag.

Daarom zeg ik: dat eerste deel van het dictum gaan we graag op in, maar de strategie die wij nu voeren om die StopApp als centraal middel voor vooral slachtoffers te gebruiken, vanuit het gemeentelijke contact en van daaruit de verleiding te plegen naar bijvoorbeeld aangifte. Dat vind ik de aanpak die ik graag zou willen vasthouden. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Ik heb een beetje moeite met het antwoord, omdat we weten dat slechts 4 procent van een slachtoffer van straatintimidatie aangifte doet. We weten ook dat het überhaupt al een drempel is voor slachtoffers van huiselijk geweld slachtoffers, slachtoffers van zeden, het zijn meestal vrouwen en slachtoffers van straatintimidatie of in een supermarkt, om aangifte te doen. Dan hebben we 1 instrument in Rotterdam, 1, namelijk een app waarmee we slachtoffers helpen om aangifte te doen. Dan zeggen we: dan vinden we dat genoeg, want we hebben dat ene instrument, terwijl deze motie vraagt: de aangiftebereidheid is dermate laag, moeten we daar niet iets bij plaatsen? Mijn vraag aan de wethouder is: zou u niet kunnen kijken, met enige bereidheid, gezien de lage percentages van aangiftebereidheid, of er toch niet nog wat extra's nodig is? De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Volgens mij praten wij een beetje langs elkaar. Ik heb u aangegeven: die aangiftebereid is ook serieus.

Dus is de burgemeester meer dan bereid eens met de politie te kijken wat we daarin kunnen verbeteren. Dat is stap 1. Vervolgens kijkt u ook naar mij, vanuit de aanpak seksuele straatintimidatie, hoe kan ik die aangiftebereidheid nog vergroten? Dan zeg ik: dat stukje vind ik echt heel goed afgedekt door alle campagnes die we hebben, ook alle gesprekken die wij hebben. Wij hebben bijvoorbeeld tijdens de week van de straatintimidatie ook op doelgroepen gesprekken waarin we ook bijvoorbeeld: hoe wapen je je daar nou tegen, maar waarbij je bijvoorbeeld ook het besef dat seksuele straatintimidatie strafbaar is, ook wordt gedaan. U moet zich voorstellen: heel veel vrouwen weten niet eens dat het een strafbaar feit is. Dus die bewustwording moet je eerst hebben. Je moet weten: iemand gaat over een grens en dat is in Nederland strafbaar, om vervolgens na te denken: ik moet daar ook aangifte tegen doen. Dus wij zitten nog heel erg aan de voorkant ook van bewustwording over seksuele straatintimidatie en dat we daar in Nederland een grens hebben getrokken. Maar in het gesprek met de politie, zei de burgemeester, is ze meer dan bereid om te kijken wat er vanuit die hoek nog kan worden gedaan om die aangiftebereidheid te vergroten. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen, u hebt geen tijd meer. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Maar die coulance heb ik al gegeven.

Ik ga toch streng zijn, want bij anderen heb raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1880

ik op een gegeven moment ook, mevrouw Yildirim heb ik ook niet meer het woord gegeven. U had al geen tijd meer. Heel snel, 1 korte vraag. Mevrouw MAASSEN (d66): Hartstikke fijn dat de burgemeester dat gaat doen en dan zou ik heel graag via de wethouder willen vragen aan de burgemeester of ze in dat gesprek zou willen meenemen dat er geen bedenktermijn wordt gehanteerd voor het doen van dit soort aangiftes, in brede zin. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Ik hoor, via de voorzitter, dat de burgemeester ja zegt. Zijn we er dan op dit punt, beste mensen? Dus ik omarm met die aantekening op dictum 2. No stress, no worries. PvdA, motie 3, gebruik Rotterdams data voor Rotterdamse veiligheid. We hebben al contact met Pointer en nemen de resultaten ook al mee in onze aanpak. Een campagne vind ik om dezelfde reden, zoals ik die zojuist aangaf, in de veelheid van campagnes die ik al heb, moeten we kijken waar, ook richting de heer Van Campenhout, alleen maar campagnes, daar schiet ik niet mee op. Ik moet ook nog voldoende budget hebben voor andere zaken zoals preventie. Dus om die reden zeg ik ook: een extra campagne hierop zou ik niet doen, maar ik kan me wel voorstellen dat wij met u delen wat wij nu weten van Pointer. Dat is het tweede dictum wat u zegt: te rapporteren over de Rotterdamse resultaten. Wij kunnen de kennis die wij van Pointer hebben in ieder geval met u delen.

De Pointer-app is overigens wel wat diffuser dan onze eigen app, omdat bij de Pointerapp we bijvoorbeeld ook wel plaatsen zien waarvan wij, vanuit onze professionaliteit, niet altijd kunnen waarnemen waarom dat nou een onveilige plek is. Dus het is iets diffuser, wat minder gerichte app. We hebben al naar die data gekeken, namelijk, maar het lijkt mij goed om dat eens met u te delen over wat we daarvan weten en hoe we dat dan inzetten. Dus in die zin overbodig, wat mij betreft, en ontraad ik hem, maar wel met de toezegging om u eens te delen wat we weten vanuit het Rotterdamse perspectief. De StopApp uitbreiden met melden van onveilige plekken. Ik ben echt van een single task, single operation-app. Dat heb ik tijdens de commissie ook al aangegeven. Allerlei toeters en bellen, wat het niet is, vind ik onlogisch. Daarmee loop je het risico dat we de app oneigenlijk gaan gebruiken, waardoor ook het effect minder wordt. Daar zit een aanname in die ik wel begrijp, maar nog niet zeker weet of het zo is. Want onveilige plekken koppelt u direct aan straatintimidatie. Dat weet ik nog niet, of die relatie er per definitie is. Want heel veel van de plekken waar wij naartoe gaan, zijn heel drukke gebieden zoals het Schouwburgplein.

Daar kun je je van afvragen: is dat nou een onveilige plek of niet? Daarom zou ik eens, aanhouden doen we hier niet, maar u het advies geven dat we voor nu ontraden omdat ik hem interessant vind, naar aanleiding van de motie van Volt en VVD Rotterdam, om eens te kijken: waar zijn nou die onveilige plekken? Die vervolgens te leggen tegen de StopApp-locaties waarvan we weten: daar is ook echt straatintimidatie gemeld en of dat nou overeenkomt. Zijn onveilige plekken zoals u en ik die ervaren nu ook de plekken waar straatintimidatie plaatsvindt? Want ik wil graag inzetten op die plekken waar straatintimidatie plaatsvindt, niet waar we denken dat hij plaatsvindt. Dus ik zeg geen nee, maar ik zeg : we moeten eerst die motie van Volt en de Rotterdamse VVD uitvoeren om zeker te weten of die aanname klopt. De VOORZITTER: De heer Kind. Ik zou de wethouder ook willen vragen om klein beetje op tempo te gaan op de moties. De heer Kind. De heer KIND (volt): Ik hoor de wethouder spreken over oneigenlijk gebruik van de app dat je daar moet voor moet waken. Daar zijn we het ook wel mee eens. Maar we weten ook dat Rotterdam een grote uitdaging heeft op het gebied van subjectieve veiligheidsgevoelens. En ik denk dat juist die plekken die als onveilig worden ervaren, dat dat ook juist die plekken kunnen zijn dat als je dat verbetert, je ook het algemene gevoel van Rotterdam verbetert.

Dus dan is het niet per se het oneigenlijk gebruik van de app, maar een positief neveneffect van het gebruik van die app, namelijk: de plekken waar mensen zich subjectief onveilig voelen, kan je verbeteren en daarmee wordt het algemene veiligheidsgevoel in de stad verbeterd. raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1881

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Dat heb ik ook in de commissie al aangegeven, daar zijn we het ook met u eens, maar dat heeft niet zoveel directe relatie met straatintimidatie te maken. Dat heeft met het algemene veiligheidsbeleven te maken en daarom vind ik het veel logischer dat het melden van onveilige situatie bijvoorbeeld in een melderapp plaatsvindt en niet in de StopApp, want ook een man kan zich ergens onveilig voelen, maar geen last hebben van straatintimidatie en dan mis je die groep ook. Ik ben er niet op tegen, maar er moet nog een stapje voor. De top 10 onveilige plekken. Raad eens wat ik daarmee ga doen: omarmen. Inzicht in plegers en seksuele straatintimidatie van JOU, motie nummer 6, die kan ik ook omarmen. Betrekken van ouders en onderzoek naar oorzaken. Een heel interessante motie waarvan ik ook denk: ouderen zouden ook nog wel eens het gesprek kunnen voeren met wat jongere mensen. Dat kan nog wel eens met wat respect: hoe gingen wij vroeger met elkaar om. Dus interessant, kan ik in die zin dus ook omarmen. Structurele preventie en onderwijs. Die moet ik ontraden, want die is echt overbodig. We proberen zo veel mogelijk scholen aan te sluiten met de lespakketten die we al hebben. Natuurlijk wel binnen het budget wat ik daarvoor vrijmaak. Dus binnen het budget hebben we geld gealloceerd om lespakketten te ontsluiten naar scholen.

Versterken van handhaven seksuele straatintimidatie heb ik feitelijk in commissie ook al aangegeven en ontraad ik dus ook, omdat ik wel die stip op de horizon, maar ik wil veel verder gaan. Ik vind dat het een algemene bevoegdheid van boa’s zou moeten zijn. Maar voor nu in deze pilotfase hebben we hem al verdubbeld, moeten we kijken wat dat effect alweer is. Want als ik ze allemaal voor seksuele straatintimidatie in ga zetten, kan ik ze weer niet voor een ander domein inzetten. Dus die verdubbeling ben ik ontzettend blij mee. Denk Rotterdam nog: ervaar zelf de straatintimidatie. Dat ga ik onderzoeken voor u, die kan ik omarmen. Manosphere er als bron van vrouwenhaat, D66, kan ik ook omarmen. Ik heb, volgens mij, in mijn bijdrage richting BIJ1 motie, cultuurverandering boven repressie, al het nodige gezegd. Die ontraad ik vanwege het feit dat ik acht dat die overbodig is. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Fijn ook dat het tempo flink omhoog ging aan het eind. Er zijn 2 toezeggingen. De wethouder heeft toegezegd om te kijken of er, naast horeca, meer branches in aanmerking komen voor een aanpak gericht op herkenning van seksuele straatintimidatie en coaching op de omgang hiermee. De wethouder zegt naar aanleiding van motie 3 toe om het Rotterdamse perspectief op de Pointer-data te delen met de raad. Daarmee zijn wij aan het einde gekomen aan agendapunt 8.3. 8.4

a. Het herziene voorstel tot vaststelling van de actualisatie van de Welstandsnota Rotterdam 2025 ‘Kwaliteit voor de toekomst’. b. Het voorstel tot vaststelling van de Welstandsparagraaf Merwehaven

De VOORZITTER: Dan gaan wij door met agendapunt 8.4. Wethouder Zeegers was heel de tijd in de zaal. Ik denk dat ze er wel zo aankomt. Daar is ze al. Ze zat al zo netjes klaar heel de tijd. Dan gaan we over naar agendapunt 8.4, het herziene voorstel tot vaststelling van de actualisatie van de welstandsnota uit Rotterdam 2025 kwaliteit voor de toekomst en het voorstel tot vaststelling van de welstandsparagraaf Merwehaven. Mevrouw Kockelkoren staat bij mij als eerste op het lijstje, maar die zie ik niet in de zaal. Dan geef ik het woord eerst aan de heer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Dank u wel, voorzitter. Een mooie hernieuwde welstandsnota, sorry, mevrouw Kockelkoren, ik mocht alvast beginnen van de voorzitter, met bijvoorbeeld extra aandacht voor verduurzaming. We hadden het al in opmaat naar dit debat de aanstaande vaststelling dat we mooi traject hadden in de commissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed, die daarin terecht ook aangaf dat in een stad als Rotterdam niet alles een 10 is. Ik denk dat we dat allemaal herkennen, maar soms is het al heel wat als we ook van een 5 een 7 weten te maken. Desniettemin is D66 blij dat we een instituut als, ik blijf het toch vaak welstand noemen, hebben die waakt over de ruimtelijke kwaliteit die we in Rotterdam raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1882

hebben en die we, wat mij betreft, als architectuurstad ook mogen koesteren. Het liefst als een 10, maar op zijn minst dan vaak ook een ruime 9. Dan tot slot nog een korte opmerking over M4H. D66 is blij met de gekozen uitgangspunten die, wat ons betreft, aansluiten bij het rauwe industriële karakter van deze oude stadshaven. Waar we in lijn met de welstandsnota ook naar uitkijken, is het hergebruik van onderdelen en elementen, zeker die met een hoge cultuurhistorische waarde. Rauw betekent hier overigens niet alleen groenloos, wat ons betreft, en wat we, volgens mij, ook in impressies hebben kunnen zien. Die fase wordt deels ook in het inrichtingsplan ingepast, hebben we geleerd, van de Müllerpier en de Lloydpier, maar daarvan moet je echt vanaf de start rekenschap geven van de veranderende klimaat- en weersomstandigheden, het liefst ook met een plons in het havenbekken. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan mag nu mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, dank u wel. Ook wij zijn blij met de nieuwe welstandsparagraaf. Ik denk dat het echt een stap vooruit is met als uitgangspunt om duurzame ontwikkelingen van de stad op alle schaalniveaus beter mogelijk te maken, dus duurzaamheid als ontwerpopgave en dat duurzaamheid en welstand ook echt samengaan. Dus ik denk dat dat mooi geland is in de welstandsparagraaf.

Wij hopen dat de welstandscommissie dat ook in alle gesprekken met de initiatiefnemers echt als uitgangspunt neemt. Dus dat is een oproep. Ik heb wel nog 2 voorstellen, 1 amendement: behoud levendige hoekpanden. Dat was naar aanleiding van het debatje wat we daarover hadden, er was ook een inspreker, dat bijvoorbeeld in een wijk als Charlois veel hoekpanden omgevormd worden tot een woning en dat daarmee echt een soort levendigheid die in die wijken heel belangrijk is, verloren dreigt te gaan en daar, met de welstandsparagraaf in de hand, beter op te kunnen sturen. De ander gaat over de welstandsparagraaf MerweVierhaven, die heet: prikkel de verbeelding voor een groen Merwehaven en ik hoop dat dat ook op steun kan rekenen. De VOORZITTER: Mevrouw Kockelkoren heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Prikkel de verbeelding voor een groen Merwehaven “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van agendapunt 8.4b.

Het voorstel tot vaststelling van de We/standsparagraafMerwehaven; constaterende dat; - het beeldmateriaal in de welstandsparagraaf Merwehaven vooral stenige verbeeldingen laat zien; - de welstandsparagraaf als kernkwaliteiten van de architectuur de woorden 'industrieel', 'maritiem' en 'rauw' gebruikt; overwegende dat; - het beeldmateriaal van de welstandsparagraaf een belangrijke invloed heeft op de uiteindelijke planvorming, inclusief de hoeveelheid vergroening in de nieuw te ontwikkelen woonbuurt; - de ervaring van de Lloyd- en Müllerpier leert dat uitgaan van een 'maritieme' en 'industriële' omgeving kan leiden tot stenige buurten; - een groenere woonbuurt ruimte biedt voor ontspanning, minder last heeft van hittestress en bijdraagt aan klimaatadaptatie door het opvangen van water bij (extreme) regenval; verzoekt het college; - bij de uitwerking van de plannen voor de Merwehaven te streven naar een groene stadswijk, die ruimte biedt voor ontspanning, bestand is tegen hittestress en bijdraagt aan klimaatadaptatie; raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1883

-

hierbij uit te gaan van groener beeldmateriaal dan nu in de welstandsnota is opgenomen;

en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. A. Kockelkoren De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Mevrouw Kockelkoren heeft het volgende amendement ingediend. Amendement A. Behoud levendige hoekpanden “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van agendapunt 8.4a Het herziene voorstel tot vaststelling van de actualisatie van de Welstandsnota Rotterdam 2025 'Kwaliteit voor de toekomst'; Besluit: - Artikel 1 Vaststelling, lid 4, "De raad stelt de 'Welstandsnota Rotterdam 2025- Kwaliteit voor de toekomst' vast, zoals gewijzigd conform de voorstellen in het 'Zienswijzenrapport geactualiseerde Welstandsnota Rotterdam 2025' en opgenomen in de bijlage bij dit besluit" Te wijzigen in: - "De raad stelt de 'Welstandsnota Rotterdam 2025- Kwaliteit voor de toekomst' vast, zoals gewijzigd conform de voorstelen in het 'Zienswijzenrapport geactualiseerde Welstandsnota Rotterdam 2025' en opgenomen in de bijlage bij dit besluit,  waarbij op pagina 47 in de toelichting van het gebiedstype 'Organisch ontwikkelde uitbreidingen' onder Stedenbouwkundige kenmerken na de zin "Veel winkelpuien hebben inmiddels een of meerdere verbouwingen ondergaan" wordt toegevoegd: "Een bestemming als winkel, maatschappelijke functie of horeca behoudt deze panden als ontmoetingsplek met een open uitstraling voor de buurt.

Het karakter blijft daarmee intact." 

waarbij op pagina 49 onder 'Bouwwerk' na ".. zo mogelijk volgens het oorspronkelijke ontwerp hersteld." wordt toegevoegd:

"Voor historische winkel/hoekpanden gelden de volgende aanvullende criteria: -

Bij transformatie wordt een winkelfunctie, horeca of maatschappelijke functie gestimuleerd. Gevelopeningen worden transparant ingevuld (van binnenuit niet blinderen, dichtzetten of voorzien van spiegelend glas). Indeling, detaillering en ornamenten van de historische puien worden gehandhaafd en/of hersteld in overeenstemming met de oorspronkelijke karakteristiek. Puien hebben een borstwering (geen puien volledig van glas of grotendeels/geheel te openen puien)."  waarbij in de toelichting van het gebiedstype 'Vroege planmatige uitbreidingen' op pagina 51 achter de zin "Ook komen stalen kozijnen voor." wordt toegevoegd:

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1884

"De locaties met historische hoekpanden zorgen bij behoud van de oorspronkelijke of een andere openbare functie voor een open uitstraling en dragen daarmee bij aan de eigenheid van de buurt." 

waarbij onder 'Bouwwerk' wordt op pagina 52 na "...aan de hoofdmassa en maken deel uit van het gevel/ontwerp." wordt toegevoegd:

"Voor historische winkel/hoekpanden gelden de volgende aanvullende criteria: -

Bij transformatie wordt een winkelfunctie, horeca of maatschappelijke functie gestimuleerd. Gevelopeningen worden transparant ingevuld (van binnenuit niet blinderen, dichtzetten of voorzien van spiegelend glas). Indeling, detaillering en ornamenten van de historische puien worden gehandhaafd en/of hersteld in overeenstemming met de oorspronkelijke karakteristiek. Puien hebben een borstwering (geen puien volledig van glas of grotendeels/geheel te openen puien)." 

waarbij in de begrippenlijst op pagina 191 na tekst "....projecten of toepassingen." het volgende wordt toegevoegd:

"Historische winkelhoekpanden Panden op hoeken van bouwblokken waarin in de oorspronkelijke opbouw van de wijk een publieke functie was voorzien" en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. A. Kockelkoren en M.E. Vogelaar Toelichting: Winkelhoekpanden of hoekpanden met een maatschappelijke of horecafunctie worden vaak getransformeerd tot woning. In vooroorlogse wijken vervullen deze hoekpanden een belangrijke rol: ze dragen bij aan de levendigheid van de straat en buurt en daarmee ook aan de sociale veiligheid op straat. Bij transformatie naar een woning gaat het open karakter en de levendigheid meestal verloren. Dit amendement borgt dat bij transformatie van historische winkelhoekpanden de oorspronkelijke open uitstraling van het hoekpand zo veel mogelijk behouden blijft en behoud van een winkel-, horeca- of maatschappelijke functie gestimuleerd kan worden. En kan geslotenheid als gevolg van een woonfunctie zo veel mogelijk beperkt worden. Met deze teksten volgen we de welstandsnota's in andere steden. Het amendement is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan staan we op mijn lijstje niet meer sprekers. De heer Kind. De heer KIND (volt): Dank u wel, voorzitter. De welstandsnota, welstand is heel belangrijk, we zijn ook blij met de wijzigingen, maar we moeten er ook een beetje voor oppassen.

Rotterdam staat bekend toch wel een grijze, grauwe, betonnen stad, al vele decennia, zijn we ook wel een beetje trots op, maar het heeft ook wel wat nadelen. Als je in vele steden in Europa bent, Kopenhagen, Tallinn, Barcelona, Lissabon en noem maar. Dat zijn heel kleurrijke steden, wijken worden gekenmerkt door veel kleur in het straatbeeld, het wordt gekenmerkt door veel kleur. Als we naar de welstandsnota kijken, al decennialang, vaak gaat het erover: past het wel in de omgeving? En als iets grijs en grauw is, beton, en je maakt iets een andere kleur, heel vaak komt welstandscommissie dan naar je toe en zegt: dit gaan we gewoon niet

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1885

doen, want dit past niet in de omgeving. Wij vinden dat problematisch, omdat we denken dat, als we vooruit willen met de stad, dat we niet altijd die wederopbouwarchitectuur nodig hebben, maar juist ook meer kleurrijke straten, pleinen, gebouwen, dat we daar meer ruimte voor moeten laten ontstaan. We weten ook wel dat we dat niet helemaal kunnen organiseren nu, maar we hebben wel wijkraden en wijkraden kunnen ons altijd mooi helpen en assisteren bij dit soort grote vraagstukken, namelijk door de vraag te stellen: zijn er plekken in de wijk waarvoor jullie denken: hier is het nu echt grijs, grauw, hier kan het wel een kleurtje gebruiken, om daarover wel het gesprek te voeren en weten dat ze ook uiteindelijk bij u terecht kunnen om die signalen af te geven. Dus daar hebben we een motie over in de hoop dat wijkraden natuurlijk met prachtige voorstellen komen hiervoor. Daarom dienen wij de motie meer ruimte voor kleur in Rotterdam in. Dank u wel. De VOORZITTER: De heer Kind heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Meer ruimte voor kleur in Rotterdam “De Gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van het agendapunt '8.4 a. Het herziene voorstel tot vaststelling van de actualisatie van de Welstandsnota Rotterdam 2025 'Kwaliteit voor de toekomst'. b.

Het voorstel tot vaststelling van de welstandsparagraaf Merwehaven.'; constaterende dat; - de Welstandsnota 2025 het gebruik van kleur inbouwinitiatieven veelal terughoudend benaderd en sterk koppelt aan de bestaande bebouwing en omgeving; - in de nota wel ruimte wordt erkend voor experiment en vernieuwing, mits dit de omgeving respecteert en een positieve bijdrage levert; - Rotterdam historisch bekendstaat om architectonische vernieuwing en een traditie kent van expressief kleurgebruik zoals bij muurschilderingen, mozaïeken en kunsttoepassingen; overwegende dat; - kleur in de leefomgeving aantoonbaar kan bijdragen aan welzijn, identiteit, trots en een gevoel van veiligheid bij bewoners; - wetenschappelijk onderzoek in de omgevingspsychologie laat zien dat kleurgebruik in de openbare ruimte stress kan reduceren, positieve emoties kan oproepen en sociale interactie kan stimuleren (o.a.

studies gepubliceerd in Journal of Environmental Psychology en Health & Place); - Europese steden zoals Lissabon, Barcelona en Kopenhagen kleur bewust inzetten in de openbare ruimte om de stedelijke identiteit te versterken; - wijkraden en bewoners goed zicht hebben op welke plekken in hun wijk gebaat zouden zijn bij een meer kleurrijke invulling; verzoekt het college; - Rotterdamse wijkraden te raadplegen over welke straten, pleinen, gebouwen, muren of objecten in hun wijk gebaat zouden zijn bij een meer kleurrijke invulling; - op basis van deze inzichten in gesprek te gaan over creatieve en innovatieve manieren om een meer kleurrijke invulling te realiseren, binnen de geest van de Welstandsnota 2025; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. T. Kind De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1886

De VOORZITTER: Anderen? De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Rotterdam staat voor een enorme woningbouwopgave, dat is bekend. We hebben tienduizenden woningen nodig. Welstand mag, wat mij betreft, die bouw nooit onnodig in de weg staan. Daarom heb ik destijds in de commissie 3 uitgangspunten neergelegd: de regels moeten beperkt worden tot hoofdlijnen met minder micromanagement, de innovatie en duurzaamheid moeten voorrang krijgen op behoudzucht en de woningbouw mag niet vertraagd worden door eindeloze interpretatieverschillen van de regels. De wethouder heeft duidelijk aangegeven dat de welstandsnota daaraan voldoet, maar dit wil niet zeggen dat de regels die we met elkaar hebben afgesproken niet nageleefd hoeven te worden. Als we in de raad een bepaalde kwaliteitsstandaard met ontwikkelaars afspreken, dan moet deze standaard ook daadwerkelijk geleverd worden. Wat is anders het nut van deze afspraken? In de commissie heb ik het voorbeeld van De Zalmhaventoren genoemd, een project waarbij de uiteindelijke oplevering qua kwaliteit flink achterbleef bij het oorspronkelijke ontwerp dat bij de raad is langsgekomen. Om dit soort voorbeelden te voorkomen, gaf de wethouder tijdens de commissievergadering aan dat bij toekomstige grondexploitaties speciale aandacht voor de ruimtelijke kwaliteit ingebouwd kan worden, zodat de gemeenteraad keuzes kan maken over kwaliteit.

Deze toezegging gaf mij het comfort dat ik zocht, alleen nu kan ik de vastlegging van de toezegging nergens vinden. Het is niet goed als die onduidelijkheid er is. Vandaag vraag ik het opnieuw aan de wethouder: kunt u nogmaals toezeggen dat dit voortaan de werkwijze bij grondexploitaties is en dan ga ik ervan uit dat dat allemaal goed wordt genoteerd en dat we dit voortaan bij de grondexploitaties gaan bespreken. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Anderen nog? Niet. Dan vraag ik aan de wethouder of zij al kan reageren. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Dank u wel, voorzitter. Ik ben ook ontzettend blij met deze welstandsnota, zowel duurzaamheid als beeldkwaliteit, alles wat voor welstand natuurlijk werken aan een aantrekkelijke stad waarin ruimtelijke kwaliteit echt een belangrijk onderdeel is in de afwegingen die wij maken op het moment dat wij bezig zijn met de ontwikkeling van onze stad. Dat hebben we hierin heel goed neer kunnen zetten en ik denk dat Rotterdam dat ook verdient. We zijn continu bezig met verandering, vernieuwing, het bouwen van heel veel woningen en andere soort en dat daarin, die ruimtelijke kwaliteit, een belangrijke plek verdient, wordt hiermee nogmaals onderstreept. Dus daar ben ik heel blij mee en ik ben ook blij dat we daar op een goede manier met elkaar ook over hebben kunnen spreken in de commissie.

Allereerst te beginnen met de motie en het amendement van GroenLinks. U geeft aan amendement behoudt levendige hoekpanden. Die hoekpanden hebben ook een belangrijke rol, de eyes on the street, de levendigheid in zo'n wijk en hoe kunnen we dat goed borgen? Dat kunnen we meenemen, dat is in ieder geval uitvoerbaar, wat mij betreft. Dus dat is oordeel raad. Dan gaf u in de commissie ook aan: dan kijk ik naar de welstandsparagraaf van Merwe-Vierhaven en dan zie ik zo’n ontzettend stenige buitenruimte, is dat niet vreselijk zonde, omdat groen zo belangrijk is en dat is ook mooi als je dat op referentie beelden terug kunt zien. Dat kunnen we niet helemaal meer veranderen in deze nota, maar bij de uitwerking zullen we met die referentiebeelden kunnen we daar heel goed ook rekening mee houden. Dus die motie is, wat mij betreft, ook oordeel raad. Dan de motie van Volt. Die krijg ik net, daar kan ik net 1 seconde naar kijken, daar hou ik het oordeel nog op. Ik vind het zelf een beetje een moeilijke vraag, dus ik wil daar zelf ook over nadenken. Gaan we dat vragen aan wijkraden? Waar moet er kleur zijn? Ik denk dat zo'n context wel lastig is te geven. Dus vooral vooralsnog zeg ik ontraden. Maar mogelijk kunnen we in de loop van de dag kijken hoe we daar iets bruikbaars van kunnen maken. Dan de vraag van de heer Van Dommelen over een toezegging die ik heb gedaan.

Die heb ik inderdaad gedaan. Ik kan hem niet helemaal meer reproduceren, maar ik ben het wel eens met wat u zegt. Dus misschien kunt u uw vraag, want ik zat ondertussen ook met die motie te kijken, herhalen. raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1887

De heer VAN DOMMELEN (vvd): Wethouder, dat is een kwestie van prioriteiten natuurlijk. Maar ik was ook met andere dingen bezig, dat geef ik eerlijk toe. U hebt gezegd dat om te voorkomen dat we straks in de raad over bepaalde zaken spreken of bepaalde kwaliteitseisen stellen en dat ze vervolgens niet worden uitgevoerd, dat bij de toekomstige grondexploitatie speciale aandacht voor ruimtelijke kwaliteit ingebouwd kan worden, zodat de gemeenteraad op dat moment ook keuzes kan maken over de kwaliteit, want kwaliteit kost ook geld. Die toezegging, dat we dat voortaan gaan doen bij grondexploitaties, dus dat daar expliciet ook gesproken wordt over die ruimtelijke kwaliteit, dat we daar dus als raad iets over kunnen vinden, dat die voortaan dus wordt meegenomen in de grondexploitatie. Dat zou de toezegging moeten zijn die ik graag zou willen krijgen van u. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Als dat de toezegging is die ik heb gedaan, dan heb ik deze gedaan. Ik kan me wel voorstellen dat ik niet precies weet of de grondexploitatie het juiste moment daarvoor is. Maar een toezegging, daar kom ik in ieder geval op terug. Wat u wilt, is in ieder geval dat ruimtelijke kwaliteit, zoals die is afgesproken, ook wordt nageleefd. Dat is wat u, volgens mij, beoogde met deze toezegging. Daar kan ik inderdaad ook de terugkoppeling van geven hoe we dat het beste kunnen borgen.

De VOORZITTER: Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Nu zet u mij op het verkeerde been, want het idee van die grondexploitatie komt echt van uzelf vandaan. Ik denk: dat is mooi, daar kan ik iets mee en nu uit u zelf daar twijfels over. Dus dan zou ik inderdaad wel graag van u zo snel mogelijk willen weten waar we dat dan wel in borgen. Dat is, denk ik, wel belangrijk. De VOORZITTER: De wethouder. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): We zaten toen inderdaad in een gesprek, ik kan het niet meer helemaal reproduceren. Wat ik mij kan herinneren is dat u zei: we stellen een plan vast, dat ziet er schitterend uit en dan komt er een ander gebouw voor terug. Ergens had ik dit willen weten en kunnen borgen. Dat snap ik. Ik denk: is de grondexploitatie dan het juiste moment, ook omdat ik me kan voorstellen dat die beslissingen niet zozeer vasthangen aan die grondexploitatie, omdat die kwaliteitseisen niet altijd financieel herleidbaar zullen zijn. Maar laat ik dan de toezegging zo formuleren dat ik terugkom op welke manier die kwaliteit geborgd kan zijn, zodat het ook toetsbaar is voor de raad. Of dat is bij de grondexploitatie dan wel anderszins. Dat ik daarop terugkom. Dat was het. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Iedereen tevreden.

Dan constateer ik dat de wethouder heeft toegezegd om bij toekomstige grondexploitaties of een ander geschikt moment in het besluitvormingsproces voor ruimtelijke ontwikkelingen aandacht te hebben voor ruimtelijke kwaliteit, zodat de vraag of het geen over ruimtelijke kwaliteit in eerdere ontwikkelfases is besproken en besloten ook daadwerkelijk dusdanig gerealiseerd kan worden. Ik hoop dat u begrijpt wat u hebt toegezegd. Ik hoop dat ik het ook een beetje fatsoenlijk heb geformuleerd. Dan zijn we daarmee aan het eind gekomen van agendapunt 8.4. 8.5

Het voorstel tot vaststelling van het gebiedsambitiedocument Riederplein-Riederkop

De VOORZITTER: Dan gaan we over naar agendapunt 8.5, het voorstel tot vaststelling van het gebied ambitiedocument Riederplein-Riederkop. De heer Dahoe staat als eerste op mijn lijstje. De heer DAHOE (denk): Dank u wel, voorzitter. Het gebied Riederplein-Riederkop ligt in het hart van Hillesluis en Bloemhof, een plek waar bewoners dagelijks ervaren dat er woningen en winkels verouderd zijn, de fundering slecht is en de leefbaarheid onder druk staat. raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1888

Tegelijkertijd is dit een gebied vol kansen, dicht bij een OV-verbinding, een schakel in de ontwikkeling van Boulevard Zuid. DENK ziet de noodzaak om te investeren en onderschrijft de ambities voor duurzame en levensloopgeschikte woningen te realiseren. Voorzitter, maar dit mag natuurlijk niet ten koste gaan van de huidige bewoners. Verdichting en nieuwbouw moet de leefbaarheid juist versterken. Participatie is hierin cruciaal. Voor DENK geldt: meedenken is mooi, maar meebeslissen is beter. We willen dat de stem van de bewoner zichtbaar terugkomt in de keuzes van de ontwikkeling, mobiliteit, de plintfuncties en de inrichting van het groen. Alleen dan kan er meer vertrouwen ontstaan in het proces. Daarnaast hecht DENK aan transparantie. De gemeente moet bewoners tijdig informeren, ook over mogelijke vertraging en beperkingen. Dit zorgt voor meer draagvlak. Daarom hebben we 2 vragen: hoe borgt de wethouder dat de bewonersinput daadwerkelijk meegenomen gaat worden en terug te zien is in de nota van uitgangspunten en welke concrete stappen worden er gezet om communicatie laagdrempelig te houden, helder en voorspelbaar te maken? Voorzitter, DENK wil dat dit project niet alleen maar stenen stapelt, maar ook bijdraagt aan de veiligheid, vitaliteit en trots in de wijk. Alleen dan kunnen de bewoners en de bezoekers er zelf beter van worden. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank.

Dan is nu het woord aan de heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het Riederplein en de Riederkop liggen in Hillesluis, een wijk die is opgetrokken tussen 1900 en 1930, waarvan het gros van de gebouwen er nog staat, waaronder ook de Riederkop. Ik wil hierbij graag 2 moties indienen. Er is geconstateerd dat sloop en herbouw van de Riederkop noodzakelijk is en dat dit ook een kans biedt om woningen van betere kwaliteit terug te bouwen. Tegelijkertijd is Leefbaar Rotterdam van mening dat dit niet ten koste mag gaan van het karakter van de omgeving. De Riederkop is onderdeel van de Winkelboulevard Zuid, waarvan de Groene Hilledijk en Beijerlandselaan een herkenbare, kenmerkende gevelwand hebben. We zien graag dat deze uitstraling niet verloren gaat en dat de nieuwbouw zich hieraan spiegelt met oog voor de architectonische details die recht doen aan dit vooroorlogse stukje Rotterdam. Vandaar onze eerste motie: ‘het oog wil ook wat’, met het verzoek aan het college om dit expliciet mee te nemen bij de verdere ontwikkeling. De tweede motie, die we samen met de PvdA indienen, ziet toe op de verkeersveiligheid en de overzichtelijkheid van het Riederplein. Het plein is nu een weerbaar van asfalt, auto's, fietsen, trams en voetgangers, waardoor overzicht en veiligheid onder druk staan.

Onder het Riederplein ligt nog altijd de oude tramtunnel die ooit bedoeld was om dit knelpunt te ontlasten. We vragen het college om bij het opstellen van de nota van uitgangspunten te onderzoeken of het heropenen van deze tunnel voor de tramlijn een reële optie kan zijn. Daarmee kan bovengronds ruimte worden gewonnen en kan de verkeersveiligheid verbeteren. Voorzitter, ik rond af. Met deze 2 moties geven we richting aan de ambities in dit gebied, kwalitatieve nieuwbouw die past bij de omgeving en een verkeersveilige inrichting van het Riederplein. Dank u wel. De VOORZITTER: De heer Verhoef heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Het oog wil ook wat! “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van punt 8.5. "Het voorstel tot vaststelling van het gebiedsambitiedocument Riederplein Riederkop"; constaterende dat; - in de vergadering van de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte op woensdag 24 september jongstleden het Ambitiedocument Riederplein-Riederkop ter behandeling op de agenda stond; - de sloop en herbouw voor de Riederkop nadrukkelijk op de agenda staat; raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1889

-

sloop-nieuwbouw meer woningen van betere kwaliteit toevoegt op deze locatie;

overwegende dat; - de winkelboulevard Zuid (Groene Hilledijk en Beijerlandselaan) gekenmerkt wordt door karakteristieke gevels en woningen; - deze karakteristieke uitstraling niet verloren mag gaan door het toevoegen van nieuwe woningen; - nieuwbouw niet per se historiserend hoeft, maar we zien graag extra aandacht voor de karakteriserende erkers en bijvoorbeeld siermetselwerk, sluitsteentjes en ontlastingsbogen; verzoekt het college; - bij de ontwikkeling van de Riederkop de nieuwbouw te laten aansluiten bij de uitstraling van de omliggende bebouwing met haar karakteristieke gevels en details; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M. Verhoef Motie 2. Per spoor het Riederplein onderdoor! “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van punt 8.5.

"Het voorstel tot vaststelling van het gebiedsambitiedocument Riederplein Riederkop"; constaterende dat; - in de vergadering van de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte op woensdag 24 september jongstleden het Ambitiedocument Riederplein-Riederkop ter behandeling op de agenda stond; - hierbij ook gesproken werd over een bestemming voor de voormalige tramtunnel; - het Riederplein zich kenmerkt door asfalt en een wirwar van auto's, trams, fietsen en waar ook voetgangers zich moeilijk een weg door kunnen banen; - het verkeersveiliger maken van het Riederplein nadrukkelijk een onderdeel van de plannen is; overwegende dat; - langs de Randweg onder het Riederplein nog steeds de oude Tramtunnel ligt; - deze tramtunnel in 1968 werd geopend en in 1996 weer werd gesloten; - het terugbrengen van de tramlijn onder het Riederplein de veiligheid bovengronds ten goede kan komen en het Riederplein hierdoor ook overzichtelijker kan worden; verzoekt het college; - de mogelijkheid te onderzoeken of de tramlijn weer onder het Riederplein door kan gaan lopen zodat het verkeersbeeld bovengronds overzichtelijker en veiliger wordt; - dit terug te rapporteren aan de Raad bij het aanbieden van de Nota van Uitgangspunten; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M. Verhoef, J.M.D. de Waard en M.E. Vogelaar De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen.

De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer De Haan.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1890

De heer DE HAAN (d66): Dank u wel, voorzitter. Wat een uitstekende ontwikkeling, daar op Zuid, de ambitie die nu voor de Riederkop en het Riederplein ligt. We verdichten met een factor 1,5, plaatsen een hoogte accent op de hoek en we maken het plein veel prettiger, een groene verblijfsplek, eentje die het wel kan gebruiken, kan het weten. Ik heb er zelf ook een jaar of 5 om de hoek gewoond. Wat ik ook kan waarderen, we hebben het daar in de commissie ook over gehad, is dat we het proces wat indikken en versnellen. Dat is, wat D66 betreft, hier ook een goede ontwikkeling en keuze. In een tijd waarin de roep om woonruimte groot is, is het goed die versnelling hier ook toe te passen en wat D66 betreft, zou die best wel wat vaker herhaald kunnen worden en toegepast kunnen worden op plekken waar dat ook kan. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, de Boulevard Zuid kan wel wat investering gebruiken en de PvdA vindt het dan ook een goede zaak dat de projecten Riederkop en Riederplein weer worden opgepakt. Maar ik heb op 1 punt nog wel wat comfort nodig, namelijk dat de geplande middenhuur ook daadwerkelijk betaalbaar is voor sociale stijgers uit Hillesluis en Bloemhof of andere plekken op Zuid en zij niet direct de hoofdprijs van 1185 euro kale huur per maand moeten betalen.

Kan de wethouder toezeggen om bij de uitwerking van de nota van uitgangspunten voor de Riederkop nadrukkelijk in te zetten op het realiseren van woningen met een zo laag mogelijk middenhuur, dat is nog steeds 900 euro, en hierover harde afspraken te maken met de toekomstige ontwikkelaar. Tot slot vraagt de PvdA-fractie, heel verrassend, aan het college om zich in te zetten om sociale woningbouw toe te voegen en dit mee te nemen in de verdere ontwikkeling van het gebied. Hiertoe dien ik een motie in. De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Geen (Rieder)kopzorgen maar kansen “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025, ter bespreking van 'Het voorstel tot vaststelling van het gebiedsambitiedocument Riederplein-Riederkop'; constaterende dat; - het gebiedsambitiedocument Riederkop-Riederplein inzet op vernieuwing van de woningvoorraad en versterking van de leefbaarheid; - het Volkshuisvestingsfonds (VHF) door het Rijk is ingesteld om herstructurering in kwetsbare gebieden financieel mogelijk te maken en daarmee leefbaarheid en veiligheid te verbeteren; - dit fonds expliciet bedoeld is voor vervanging en verbetering van woningen en openbare ruimte en géén beperking kent op sociale woningbouw; - de huidige plannen voor de Riederkop vooral inzetten op levensloopbestendige appartementen in het middenhuursegment en voor