20251002- Notulen van de raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1909

wijkraad zelf over gesproken, dat was ergens in januari. Toen is mij nog gevraagd andere locaties te bekijken. Heb ik ook gedaan. Uiteindelijk heeft dat toch geresulteerd in dezelfde uitkomst namelijk in juni deze locatie. Tegelijkertijd merk ik ook dat dat niet in goede aarde is gevallen en dat ook dit proces, men dat echt anders had gewild. Ik denk ook, dat reken ik mezelf ook aan, dat moet echt anders de volgende keren. Dat heb ik ook van u gehoord, dat zal ik ook doen en wij hebben nog een hoop te gaan qua nieuwe locaties voor onder andere die trafohuisjes en mogelijk nog verdeelstations. Er staan overigens al een aantal verdeelstations over heel Rotterdam verspreid en volgens mij weet niemand waar die precies staat tot mijn brief recentelijk, omdat die verdeelstations ook al heel erg lang in die wijken staan en godzijdank ook niet leiden tot overlast. Tegelijkertijd: het is ook nieuw en mensen willen dan toch meer zekerheid hebben op het moment dat we tot dit soort besluitvorming overgaan. Dat begrijp ik ook heel goed. Dus ik wil ook zeker met de wijkraad en de bewoners en DCMR en Stedin in gesprek om alle zorgen aan te horen en waar mogelijk ook die rust te kunnen brengen, dingen goed uit te leggen: hoe zit dat precies, wat gebeurt er nu precies in een verdeelstation. Want dit is wel een verdeelstation waar geen transformatoren staan. Er is alleen een schakelstation.

Dus ik wil die uitleg ook zeker heel goed doen, zodat we toch op een goede voet, hoop ik, op enig moment verder kunnen met elkaar. Maar ik denk dat het echt onverantwoord is om nu naar een andere locatie te gaan zoeken. U hebt mij ook gevraagd: hoeveel vertraging levert dat dan ook op? Daar heeft Stedin ook het een en ander over gezegd. Je zou een andere locatie kunnen nemen, bijvoorbeeld in het groen, als we daarvan af zouden zien of welke voor locatie dan ook. Dan moeten er altijd nog weer meer technische onderzoeken worden gedaan voordat je daadwerkelijk weet of het die locatie kan zijn. Dan moet je ook nog de financiële kant van zaken. Het kan natuurlijk alleen op gemeentegrond, want dan hebben we er zelfbeschikking over. Dan moeten we nog die financiële doorvertaling doen, dan moeten we nog een grondexploitatie gaan openen dan wel aanpassen en dan dus die hele besluitvorming daarnaartoe, reken daar minimaal een jaar, anderhalf jaar voor. Maar wat Stedin natuurlijk ook heeft gezegd: er werken nu mensen aan de uitwerking van dit specifieke station. Die mensen, als dit niet doorgaat, gaan naar een ander traject. Want het is woekeren met arbeidskrachten. Dus dan is het maar zeer de vraag of we die mensen ook weer terugkrijgen op het moment dat er een nieuw station gevonden is.

Dus qua vertraging zit je echt op 1 jaar, 2 jaar, dat ben ik niet aan het overdrijven, zoals we dat dan kunnen berekenen. Dat betekent, met een vertraging van 2 jaar, dat dat voor De Sax en de Rijnhaven en Colosseumplot een niet te verantwoorden vertraging op gaat leveren, want dat betekent dat op het moment dat zij opgeleverd wordt, hun woningen hoogstwaarschijnlijk niet van energie kunnen worden voorzien. De oplevering van die woningen van De Sax is ongeveer 2029, 2030. Dat station moet er dan zijn. Als dat station er dan niet staat, wordt het heel moeilijk om dat precies, dat is niet natuurlijk niet helemaal met een liniaal uit te rekenen, maar er zal in ieder geval heel veel terughoudendheid zijn bij Stedin om dan op dit moment al die energiecontracten te gaan afsluiten, want zij kunnen niet garanderen dat ze dan op dat moment die energie ook kunnen leveren. Dat is wel de zaak waar wij nu in zitten, met netcongestie. Dus het is ongelooflijk belangrijk dat die vaart erin zit. Dus het is ook een oproep aan u allen: wees u ervan bewust hoe belangrijk het is dat dat station er komt. Dus dat betekent ook dat ik echt alle moties ten stelligste ontraad die mij oproepen om naar een nieuwe locatie op zoek te gaan. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Een verhelderende vraag van de ChristenUnie. De heer VONK (cu): Toch een reflectie.

U hoeft ons niet te overtuigen van het feit dat die vertraging dramatisch is, maar laten we dan wel met elkaar vaststellen dat dat komt doordat die participatie gewoon niet goed gedaan is. Dat is de reden waarom het nu moet vertragen. Dat komt niet doordat we nu op de noodrem willen stappen, maar omdat het proces verkeerd is ingericht. Dat is de reden waarom het vertraagt. Ongelooflijk balen en omdat de bewoners niet zijn geraadpleegd, gaat het proces vertragen en nu wordt vertraging gebruikt als argument om de bewoners buitenspel te houden. Ik vind dat eerlijk gezegd een heel kromme raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1910

redenering en ik denk dat het toch echt goed is om te heroverwegen of u niet met deze bewoners aan dezelfde tafel moet gaan zitten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De wethouder. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Ik ben het ermee eens dat we dit beter hadden kunnen doen, maar het is ook wel zo, want u verwees ook naar Wijk aan Zet, dan vind ik het toch belangrijk om ook vanuit Wijk aan Zet te zeggen dat stedelijke ontwikkelingen een stedelijke afweging zijn. Zo staat het ook in de verordening. Dat neemt niet weg dat ik vind dat we met mensen in gesprek moeten gaan, maar ik bestrijd wel dat ik me hier niet zou houden aan die verordening. Dat heb ik wel gedaan alleen vind ik, dat ben ik met u eens, dat ik dat veel opener had kunnen doen dan dat hier is gebeurd. Dat wil ik wel rechtzetten. Dan ga ik in op de moties. Nog wat vragen. DENK, ben ik bereid om naar nieuwe locaties te kijken? Heb ik, denk ik, gezegd. De vertraging heb ik ook aangeduid hoe dat in zit. Ik wil zeker met de wijkraad in gesprek om te kijken hoe we het vervolgproces verder kunnen inrichten. Dat wil ik zeker doen. Leefbaar Rotterdam, u vraagt ook: waarom heb ik dat gevraagd advies niet gevraagd, dat instrument. Ik denk dat ik dat had kunnen doen. Ik denk dat u daar een heel goed punt heeft. U zegt ook: u wilt dat echt voortaan anders zien.

Dat neem ik mij ter harte en zal ik in het vervolg ook zeker doen en ik zie ook voor me dat wij gewoon met wijkraden in gesprek gaan en dan aangeven: we vermoeden dat hier nog ongeveer, laten we zeggen, 50 trafohuisjes in deze wijk moeten komen. Dit is hoe we dat proces willen regelen. Hebt u daar nog ideeën bij, et cetera. Dat we veel meer aan de voorkant dat ook doen. Vervolgens, daar vroeg mevrouw Kockelkoren ook naar, wij zijn bezig met de uitvoeringsstrategie van de omgevingsvisie. Daar gaat u binnenkort ook over spreken. Daar hoort die energietransitie ook in. Ook al die ruimteclaims die dat gaat vragen. In dat proces willen we dit ook goed meenemen, dus dat zullen wij ook doen. Dan ga ik in op de moties. Dan heb ik hier motie 1 van DENK ‘geen stroom zonder plek om te parkeren’. Dan zeg ik: u zegt ook het mag niet tot nettoverlies van parkeerplaatsen leiden in de wijk en dan, mocht dat wel zo zijn, te kijken hoe we dat dan kunnen oplossen en daarover terug te koppelen. Dat kan ik zeker doen, dus dat is oordeel raad. Dan hebt u ook nog een tweede motie van DENK en Leefbaar Rotterdam ‘geen hoofdverdeelstation zonder draagvlak’. U zegt ook: ga in gesprek met die bewoners en ook om hierna dat proces heel goed vorm te geven en dan ook daarin mee te nemen hoe dat verdeelstation eruit moet komen te zien.

Dat lijkt mij heel erg belangrijk, want het is nu natuurlijk toch een soort blinde muur en daar komen overigens wel woningen bij, want het is niet in plaats van, in plaats van een aantal woningen. Er komen toch nog behoorlijk wat woningen bij. Dus om dan over dat uiterlijk in gesprek te gaan, lijkt mij een heel goed idee en dat wil ik zeker doen en dan ook die toekomstige vraagstukken met die wijkraden behandelen. Dat is prima dus dat is oordeel raad. Dan de moties van Volt, PvdA, ChristenUnie, SP te pauzeren, ‘verdeel- en heersstation’. Dat ontraad ik dus, vanwege die enorme impact die dat gaat hebben op de voortgang van de bouw. Ik zou het echt onverantwoord vinden als we dit zouden moeten pauzeren. Dus dat is ontraden. Dan een motie ‘verbindt met de buurt’. Daarmee zegt u ook over dat uiterlijk van dat station. is de motie van DENK daarin verdergaand. Ik stel voor dat u dat samenvoegt, dat we dat tot 1 motie maken, want anders heb ik 2 dezelfde soort moties. Dus mijn tip is om daar de samenwerking in op te zoeken. Dan de motie van BIJ1 ‘gelijkheidscheck ruimtelijk beleid’, en gelijkheidscheck uit te voeren. Ik bestrijd dat hier sprake zou zijn dat hoe de bevolking de samenstelling is, dat we daar onze keuzes op baseren voor waar wij verdeelstations neerzetten. Ik ben, volgens mij, totaal transparant geweest in hoe ik dat heb gedaan.

Het moet technisch mogelijk zijn en ik wil het niet in het groen. Dat is wat we hebben gezegd. Ik heb niet gekeken naar welke bewoners waar wonen en zullen we daar vooral de wijken nemen waar meer kansarme mensen wonen? In tegenstelling, integendeel, in Kralingen hebben we ook verdeelstations of in Hillegersberg. Dus dat is echt niet aan de orde en dat zou ik ook heel verkeerd vinden. Met deze motie zou ik suggereren dat het überhaupt ooit een onderdeel van de afweging is. Dus deze ontraad ik. ‘stop energiekolonialisme’ en u zegt ook dat ik een pas op de plaats moet maken voor deze raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1911

locatie. Die zal ik om eerder genoemde redenen ontraden. Dan is er nog een motie voor mijn collega. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Motie 5 van PvdA, SP, Volt ‘Afri deelt ook in de lusten’ waarin u oproept tot een aanpak te komen tot het verkeersinfarct rondom het Afrikaanderplein. Wij zijn bekend met dit probleem bij het Afrikaanderplein. Sterker nog, ik ben wijkwethouder van het Afrikaanderplein, dus daar word ik veelvuldig door de wijk op gewezen. Wij zijn bezig, is wethouder Zeegers bezig met een gebiedsambitiedocument voor deze wijk. Die verwachten wij Q2, Q3, als ik kijk naar wethouders Zeegers, op te leveren waar dit een onderdeel van is. Daarmee is uw motie overbodig. Weet wel dat ik in de tussentijd bijvoorbeeld de pilot op foutparkeren, stoepparkeren dat een grote overlast geeft tijdens marktdagen, juist extra heb toegevoegd het Afrikaanderplein. Dat zat in eerste instantie niet in die pilot en die wordt nu meegenomen. Dat betekent dat we dus met scanauto's veel sneller en veelvuldiger kunnen optreden tegen stoepparkeren. Dus weet dat dat sowieso al is ingezet. Dus uw wens is helder. Wij hebben de gelijke wensen alleen in de tijd anders neergezet en met een ander document, het gebiedsambitiedocument.

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Er was een interruptie van de heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr): Dank u wel, voorzitter. Een vraag aan de wethouder nog. Ik hoor u zeggen: met die pilot die is uitgebreid met parkeren op de stoep. Valt daar ook dubbel parkeren onder? Want dat gebeurt daar nog meer. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De wethouder. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Goede vraag. Kort. Nee, dubbel parkeren kunnen we op dit moment nog niet zo regelen. Dat kan nu niet, want stilstaan op een weg is in de basis niet verboden. Dus daar moet een bepaalde tijd tussen zitten, dus dat is niet met 1 ritje te doen, dan moet je nog een keertje rijden. Maar zelfs dan is het, heel technisch, in overeenstemming met OM. Dus wat ik nu doe is intensiveren op dubbel parkeren om bij het OM een goed verhaal te hebben dat het een groot probleem is in Rotterdam, om dan een ander afwegingskader te krijgen wanneer wij daarop kunnen beboeten en dan zou de scanauto wel kunnen werken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Dan mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, als ik als een soort van toezegging kan noteren dat inderdaad bij de gebiedsambitie die verkeersinfarcten echt onderdeel worden van het plan, dan kan ik overwegen om mijn motie in te trekken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De wethouder.

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Voorzitter, we moeten ons ook niet bureaucratische druk gaan doen voor iets wat altijd onderdeel is van een gebiedsambitiedocument. Dan kijken we feitelijk altijd naar mobiliteit, parkeren et cetera. Want dat is het moment waarop we weer eens goed naar een gebied kijken. Als ik daar ook allerlei toezeggingen op ga doen, terwijl dat het standaardwerk is binnen het gebiedsambitiedocument, stapelen de toezeggingen op. Daar zijn mijn ambtenaren en die van mevrouw Zeegers ook weer druk mee. Dat zou ik toch willen voorkomen. Dus ziet u het als een uitleg die ik geef bij hoe wij naar dit gebied kijken en wanneer u mag verwachten dat wij daar met oplossingen komen. raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1912

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Zijn er nog veegvragen blijven liggen of is hiermee dan alles beantwoord? Dat is het geval. Dan heb ik wel 1 toezegging genoteerd: wethouder Zeegers is bereid om in gesprek te gaan met de wijkraad Afrikaanderwijk, de bewoners, DCMR en Stedin over de zorgen die leven rond de komst van het voorgenomen verdeelstation. Dan kijk ik naar de wethouder. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Volgens mij is dat onderdeel ook 1 van de moties van DENK, dus dan is hij gewoon vervat in de motie. Dat staat in het dictum van de motie van DENK. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Prima. Dan is dat dus niet in de toezegging, maar dan kunt u stemmen over deze motie. Dan is daarmee agendapunt 8.8, hoofdverdeelstation Feijenoord afdoende behandeld. 8.9

Ondernemingsstrategie Havenbedrijf Rotterdam 2025-2029

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dan gaan we door naar agendapunt 8.9, de ondernemingsstrategie Havenbedrijf Rotterdam 2025 tot 2029. Daarvoor is wethouder Simons aanwezig. De eerste woordvoerder is mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, ik was als enige overgebleven bij dit debat in de commissie, dus ik vind het ook wel leuk om hier dan te mogen beginnen. Voorzitter, als grootaandeelhouder van het Havenbedrijf hebben wij de verantwoordelijkheid om publieke waarden steeds centraal te stellen en te beschermen. Juist daarom is het van groot belang dat we ook hier in de raad de ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf bespreken. Laten we positief beginnen. We moedigen het aan dat groei om groei niet als doel wordt genoemd, maar kwaliteit en duurzaamheid vooropstaan in deze strategie. Toch hebben wij ook enkele zorgen. Onze grootste zorg is dat in dezelfde strategie staat dat de vraag naar fossiel gevolgd wordt. Daarmee kiest het Havenbedrijf er feitelijk voor om de last man standing te zijn.

Voorzitter, zo worden we toch nooit de koploper die we als Rotterdam zouden moeten willen zijn? Wat vindt de wethouder ervan dat het Havenbedrijf de vraag naar fossiel als klakkeloos volgt in plaats van te sturen op een duurzame koers? Verder, voorzitter, iets buiten de scope van dit debat, maar wel wezenlijk belangrijk: binnenkort zijn de landelijke verkiezingen en in het verkiezingsprogramma van GroenLinks-PvdA wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan een plan voor de Rotterdamse haven. In de verkiezingsprogramma's van veel andere partijen, ook niet van de VVD of D66, wordt dit genoemd. Dus landelijke erkenning voor de Rotterdamse haven en haar cruciale rol ontbreekt nog. Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat dit belang op de kaart wordt gezet? We hebben 4 moties om aan te vullen op de strategie. Eerst hebben we gekeken naar het prijsinstrument voor verduurzaming, want dat zeggen we vaak, toch? Bedrijven moeten gestimuleerd worden om te verduurzamen. Blijkbaar is de financiële prikkel vanuit het Havenbedrijf nog niet optimaal, maar dat kan wel. Daar moet onderzoek naar gedaan worden. Daar is deze motie voor. Verder: in een van de KPI’s staat dat er 5 procent een doel is voor het verbeteren van de biodiversiteit ten opzichte van 2022.

Het is compleet onduidelijk waarom 5 procent, waarom ten opzichte van 2022 en waarom zou dat niet meer kunnen zijn dan 5 procent? Daar is een andere motie voor. En, voorzitter, elke keer als wij scope 3, onze indirecte uitstoot, benoemen wordt er in paniek gereageerd dat wij niet als enige die verantwoordelijkheid kunnen nemen. Dat klopt, niet als enige, maar we kunnen wel die voorbeeldfunctie hebben en vooraan staan. Daar gaat de andere motie over. En als laatste, voorzitter, er wordt al goed samengewerkt met andere havens. Dat is mooi, dat stimuleren wij. De wethouder en mensen bij het Havenbedrijf gaan daar ook vaak langs, maar er is niets over te lezen in de strategie. Juist als argument dat we iets niet als enige kunnen doen, als enige haven, betekent het dat we juist expliciet zouden moeten inzetten op die samenwerking. Daar gaat de laatste motie over. Dank u wel.

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1913

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Van de Peppel. Mevrouw VAN DE PEPPEL (pvdd): Ik had een verduidelijkende vraag aan GroenLinks over wat zij nou beogen met de KPI’s biodiversiteit voor het Havenbedrijf procentueel te verhogen, want de WUR maakt namelijk het onderscheid in 3 verschillende KPI's met betrekking tot biodiversiteit, te weten de maatregel indicator, dat is een KPI die de omstandigheden meet voor de biodiversiteit, procesindicator, daarmee worden niet de omstandigheden voor biodiversiteit gemeten, maar het proces zelf en als laatste de effectindicator, dus de indicatoren die aspecten van biodiversiteit zelf meten. Maar omdat dit over de status van soorten en soorten groepen gaat, wordt dit formeel niet gezien als KPI, wel als indicator. Kan GroenLinks het met ons eens zijn dat omdat het Havenbedrijf geen specifieke indicatoren gebruikt met betrekking tot het bevorderen van de biodiversiteit, dat dit dus ook kan vallen onder greenwashing? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Morkoç, u hebt 30 seconden. Mevrouw MORKOÇ (gl): Voorzitter, ik heb de motie ver van tevoren gedeeld, dus ik had gewild dat PvdD langs was gekomen om deze technische informatie achter de KPI's met mij te delen, dan had ik ook hier een zorgvuldig antwoord kunnen geven. Met deze informatie kan ik niet zoveel, want ik weet er, niet zoals u, de achtergronden van.

De vraag die ik stel in de motie is: waarom 5 procent, waar is die 5 procent op gebaseerd, waarom 2022 en hoe kunnen we dat verbeteren? Als u nu stelt dat het op die manier geregeld is, dan maak ik me daar erg veel zorgen over. Maar ik had gewild dat u dat eerder tegen mij had gezegd. Mevrouw VAN DE PEPPEL (pvdd): Dat kan, maar allereerst bij mij geen PvdD meer, dat had u ook wel kunnen weten. En als tweede: als u iets van het Havenbedrijf vraagt, mag u toch ook best kritisch zijn naar wat ze met het doel beogen? Daar hoef ik toch niet alleen u daarvoor te bevragen? Dat kunt u toch ook zelf doen? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl): ja. Voorzitter, er wordt gezocht naar een tegenstelling, maar dat is er niet. Excuses, ik had niet PvdD moeten zeggen, maar ik keek naar uw naambordje en daar staat toch nog echt PvdD onder, had ik niet moeten doen. Excuses daarvoor. Maar ik ben het met u eens: als u daar op die manier kritisch naar kijkt, zal ik daar ook kritisch naar kijken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Morkoç heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.

Meer prikkels voor verduurzaming in de haven “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van agendapunt 8.9 Ondernemingsstrategie Havenbedrijf Rotterdam 2025-2029; constaterende dat; - de energie- en grondstoffentransitie in de haven zo snel mogelijk gerealiseerd dient te worden, zowel voor het klimaat als voor de transitie naar een duurzame, groene en toekomstbestendige haven; - er momenteel een erfpachtkorting geldt als financiële prikkel voor verduurzaming; - de concrete resultaten van deze regeling nu niet inzichtelijk zijn; overwegende dat; - een financiële prikkel bedrijven kan helpen en stimuleren om te investeren in verduurzaming;

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1914

-

het de vraag is of de relatief geringe waarde van de korting in verhouding staat tot de gewenste verduurzamingsmaatregelen; het loont om op zijn minst te onderzoeken of de instrumenten die nu worden ingezet concrete resultaten opleveren; de Gemeente Rotterdam voor 70% aandeelhouder is van het Havenbedrijf, verduurzaming van de haven een publiek belang dient en de gemeente dus inzicht in de resultaten mag verwachten;

verzoekt het college; - als grootaandeelhouder het Havenbedrijf op te dragen te onderzoeken welke concrete projecten en investeringen door de erfpachtkorting zijn gerealiseerd en welke geschatte CO,-reductie daarmee is behaald; - daarbij te beoordelen of deze regeling optimaal is ingericht en voor een effectieve prijsprikkel zorgt, of de voorwaarden goed zijn afgebakend en of deze juridisch voldoende afdwingbaar zijn; - zo niet, het Havenbedrijf te vragen om met een verbetervoorstel te komen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.Y. Morkoç en J.M. de Bruijn Motie 2. Meer dan 5% ambitie voor biodiversiteit “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van agendapunt 8.9 Ondernemingsstrategie Havenbedrijf Rotterdam 2025-2029; constaterende dat; - in de KPI's van de ondernemingsstrategie opgenomen is dat "de biodiversiteit op land in het HIC is verbeterd met 5% t.o.v.

2022"; - het onduidelijk is op basis waarvan deze 5% is vastgesteld; - er in oktober 2023 al afspraken zijn gemaakt tussen het Havenbedrijf, aannemingsmaatschappij Van Gelder en id verde NL voor 10% verbetering van biodiversiteit voor 2027; overwegende dat; - als eerder al 10% verbetering is afgesproken, een KPI van 5% wat summier is; - het bevorderen van biodiversiteit in stad en haven van levensbelang is als tegenwicht voor de verstenende stad; - het goed is dat er een KPI voor biodiversiteit is opgenomen, maar 5% een niet erg ambitieuze doelstelling is; - het ook niet echt duidelijk is waar die 5% vandaan komt; - de biodiversiteit onder water nu niet meegenomen is in de doelstellingen en ook aandacht behoeft; verzoekt het college; - een ambitieuzere en duidelijkere doelstelling voor de verbetering van biodiversiteit op te nemen in de KPI's van de ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf; - de biodiversiteit onder water hierin ook op te nemen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.Y. Morkoç, J.M. de Bruijn, T.S.J. Coşkun en L.P.A. Dekkers

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1915

Motie 3. Zonder scope 3 hebben we een druppel op een gloeiende plaat “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van agendapunt 8.9 Ondernemingsstrategie Havenbedrijf Rotterdam 2025-2029; constaterende dat; - het nodig is dat de Rotterdamse haven een leidende positie neemt in het terugdringen van uitstoot, ook als het gaat om uitstoot die niet direct in de haven plaatsvindt, te weten de scope 3 uitstoot; - er zijn daarnaast richtlijnen voor scope 3 emissies, die expliciet stellen dat emissies op vastgoed dat door een organisatie wordt verhuurd, moeten worden meegeteld; - er voor indirecte emissies buiten het gebied ten gevolge van activiteiten in de haven van Rotterdam nog geen KPI is opgenomen in de ondernemingsstrategie en geen concrete acties worden genoemd; - uit onderzoek van CE Delft blijkt dat maar liefst 96% van de emissies in de haven scope 3emissies zijn; overwegende dat; - het opnemen van een doel in de vorm van een KPI bijdraagt aan urgentie en motivatie om ook scope 3 uitstoot terug te dringen; - zonder scope 3 vermindering de vermindering van de uitstoot in de haven een druppel op een gloeiende plaat blijft; verzoekt het college; - te onderzoeken welke maatregelen voor scope 3 reductie mogelijk en haalbaar zijn voor het havenbedrijf en wat het positieve resultaat daarvan zou zijn op deze scope 3 uitstoot; - een

doelstelling voor scope 3 reductie te formuleren en op te nemen in de ondernemingsstrategie; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.Y. Morkoç, J.M. de Bruijn en L.P.A. Dekkers Motie 4. Meer samen werken met andere havens “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van agendapunt 8.9 Ondernemingsstrategie Havenbedrijf Rotterdam 2025-2029; constaterende dat; - de haven van Rotterdam momenteel al samenwerkt met andere internationale havens om gemeenschappelijke uitdagingen gezamenlijk aan te pakken, wat wij een erg goede ontwikkeling vinden; - gezien complexe, grote vraagstukken die verder reiken dan de Rotterdamse haven, op dat vlak ruimte is voor intensivering van deze samenwerking; - deze ambitie voor samenwerking nog niet als KPI opgenomen is in de ondernemingsstrategie; overwegende dat; - bij deze grootse uitdagingen, zoals vermindering van (scope 3) uitstoot, netcongestie, investeringen in waterstof, veiligheid, en de transitie naar een duurzame havenindustrie, een intensieve samenwerking met andere internationale havens een absoluut onmisbare factor is; - andere havens binnen en buiten Europa wellicht openstaan voor verdere samenwerkingen om zich in te spannen voor gezamenlijke doelen; raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1916

-

er in 2021 al een aangenomen initiatiefnotitie van GroenLinks is geweest, in samenwerking met vertegenwoordigers uit Hamburg, waarin wordt gepleit voor meer internationale havensamenwerking;

verzoekt het college; - een KPI aan de ondernemingsstrategie toe te voegen met een streefdoel voor internationale samenwerking met andere havens, waarbinnen een aantal gezamenlijke aanpakken worden opgesteld; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.Y. Morkoç, T.S.J. Coşkun, L.P.A. Dekkers en J.M. de Bruijn De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dan gaan we nu naar de heer Bonte. De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter. Havenbanen, dat is belangrijk, maar helaas zijn er honderden banen verloren gegaan in de Rotterdamse haven in het afgelopen jaar, in de basischemie en in de energiesector. Bedrijven zijn gestopt of verplaatst buiten Rotterdam. Miljarden aan investeringen in verduurzaming zijn stopgezet in de Rotterdamse haven. De voorbeelden zijn bekend. Prioriteit nummer 1 is nu het behoud, het behoud van banen voor de Rotterdamse haven. Dat betekent dat je nu keuzes moet maken, volgorde aanbrengen in de 4 speerpunten van de ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf. Het belangrijkste eerst. Als eerste moeten we nu de industrie behouden voor Rotterdam, behoud van werkgelegenheid, van kennis en investeringscapaciteit. Alleen dan kun je ook verduurzamen. De bedrijven die ons strategische autonomie geven, hebben we al in huis, in de basischemie en in de energiesector.

Samen met deze bedrijven kunnen wij het toekomstig verdienvermogen verder ontwikkelen, in harmonie met de leefomgeving, met goede kwaliteit van lucht en water. Dat klimaatvraagstuk is een mondiaal vraagstuk, dat kunnen wij niet hier in Rotterdam oplossen door de industrie weg te jagen naar het buitenland, met hoge energieprijzen, extra heffingen en stikstofregels. Partijen hier in de raad die zeggen dat we goud in handen hebben met de haven, maar tegelijkertijd CO2-doelstellingen belangrijker vinden, vertellen niet het eerlijke verhaal. Bedrijven willen verduurzamen, maar we krijgen hier te maken met belemmeringen zoals de netcongestie en erken dat je als overheid hebt nagelaten een goed industriebeleid te voeren en verbeter nu eerst de randvoorwaarden voor een goed investeringsklimaat. Het huis staat in de fik, we moeten nu blussen. Wij pleiten voor een beschermde status voor de Rotterdamse haven. Dat betekent, voorzitter, dat wij als gemeente Rotterdam moeten strijden voor onze banen, het behoud van onze banen. Wij zijn aandeelhouder van het Havenbedrijf. Daarom dien ik deze motie in waarin wij pleiten voor overleg met de medeaandeelhouder, we hebben joint control, om prioriteit te geven aan het behoud van industriële werkgelegenheid in de ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf. Dank. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Dan is het woord aan de heer Coşkun.

De heer COŞKUN (sp): Dank, voorzitter. Het is jammer dat Leefbaar Rotterdam geen woord zegt over de Rotterdammers die in de haven werken en dat ze kiezen voor het behoud van bedrijven die vooral toch hun hoofdzetel hebben in Seattle en in Dubai en Tokio, waar ter wereld ook. Voorzitter, bij de havendoelstellingen denk ik dat de havendoelstelling die toevallig ...

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1917

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Maar hij heeft gewoon het woord, toch? Ja, als je het woord krijgt. Hij was nog bezig. Gebaren alsof er iets misgaat, dus daarom denk ik: ik kijk en neem het woord. Maar de heer Coşkun is aan het woord en u krijgt daarna het woord om te reageren als u genoemd wordt in een bijdrage. De heer COŞKUN (sp): Ik stopte, omdat ik dacht: mijnheer Bonte wil een interruptie plegen. Doe de interruptie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Ik begrijp hem niet meer. De heer Bonte. voorzitter. De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter. Ik interrumpeer inderdaad, omdat de heer Coşkun, via de voorzitter, ten onrechte zegt dat ik het niet zou hebben gehad over de werknemers in de haven. Ik heb het juist over hen gehad. Ik heb het over hun banen gehad, over hun verdienvermogen en over hun toekomst en over hun welvaart. Ik heb het hier als enige in de raad juist wel over onze havenwerkers gehad, dus dat wil ik rechtzetten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Niet in uw bijdrage, toen had u het vooral over de bedrijven en niet over de soort werkgelegenheid en welke prioriteit eerst moest hebben, dat was toch het spekken van de aandeelhouders die ver buiten deze stad zitten. Voorzitter, een Rotterdam zonder haven kan niet en deze haven kan ook niet zonder Rotterdam.

Wij vinden dit een speerpunt, het heeft toevallig het ongeluksgetal nummer 13 gekregen, het vergroten van diversiteit en inclusie, sociale fysieke veiligheid voor alle medewerkers in de haven, toch wel cruciaal. Je kunt daar wel werkgelegenheid hebben, maar aan de ene kant moet je een goede boterham kunnen verdienen, maar het moet bovenal veilig zijn, gezond zijn en niet alleen voor de mensen die daar werken. Als het voor die mensen die daar werken gezond is, is het ook gezond voor de omgeving. Ik denk dat dat prioriteit moet hebben en dat we niet alleen maar moeten kijken naar de aandeelhouderswaarde van mensen die ver buiten deze stad zitten op andere werelddelen. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): De heer Bonte heeft de volgende motie ingediend. Motie 5. Rotterdamse havenbanen eerst “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025 ter bespreking van vaststelling Ondernemingsstrategie Havenbedrijf voor de periode 2025-2029; constaterende dat; - dat honderden directe banen verloren zijn gegaan in de Rotterdamse haven in het afgelopen jaar in de basis-chemie en energiesector; - dat bedrijven industriële activiteiten hebben gestopt of verplaatst buiten Rotterdam naar andere landen in Europa en in de wereld; - dat miljarden aan investeringen in verduurzaming zijn stopgezet in de Rotterdamse haven; overwegende dat; - dat Nederland met o.a.

extra klimaatmaatregelen bovenop Europese, met hoge energieprijzen, met stikstofregels en met netcongestie, zich uit de markt heeft geprijsd; - dat als de industrie vertrekt uit Rotterdam, dat je dan geen bijdrage levert aan het verbeteren van het klimaat omdat de productie buiten Nederland of buiten Europa minder schoon wordt voortgezet. Door deze Carbon Leakage er geen klimaatwinst wordt raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1918

-

geboekt maar wel werkgelegenheid verloren gaat in Rotterdam. Daarnaast moeten we die grondstoffen importeren en meer transport leidt tot meer uitstoot; dat bedrijven die vertrekken en hun miljarden investeringen in het buitenland doen, niet meer terugkomen; dat werkgelegenheid, strategische autonomie, kennis, innovatie en verdienvermogen verloren gaan voor de toekomstige generaties in Rotterdam; dat de huidige gang van zaken niet langer acceptabel is voor Rotterdam en ervoor zorgt dat we niet kunnen verduurzamen en het toekomstig verdienmodel aan ons voorbij gaat; dat de gemeente Rotterdam en het ministerie van financien als aandelhouders invloed kunnen uitoefenen op het beheer van de haven;

verzoekt het college; - in de vergadering van aandeelhouders te overleggen met het ministerie om in de Ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf Rotterdam 2025- 2029 te laten opnemen dat prioriteit moet worden gegeven aan het behoud van de industriële werkgelegenheid; - bij het hanteren van de speerpunten de priorieitstelling zo in te richten dat een verder vertrek van bedrijven en nieuwe duurzame initiatieven een halt wordt toegeroepen; - dat de randvoorwaarde 'het streven de CO2-uitstoot van de haven te verminderen met 55% in 2030, conform de Nederlandse en Europese klimaatdoelstellingen' hierbij leidend moet blijven; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. S.M. Bonte De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dan is de volgende op het lijstje mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Dank u wel, voorzitter. Ik zou graag willen starten met een leestip voor mevrouw Morkoç. Onze Instagram pagina verwijst inmiddels, daar had ze om gevraagd, naar ons industrieplan waar de haven heel veel in wordt genoemd. Dat is een landelijk plan. Daarnaast was ik dus ook afgelopen maandag bij het industriedebat in de Arminiuskerk. Daar ging het heel veel over het verduurzamen van onze industrie en ook bij onze haven gaat het heel vaak om het verduurzamen ervan.

Maar CO2-reductie op zich is geen doel, want als dat ons doel zou zijn, dan zouden we ook net zo goed de haven kunnen sluiten en dat willen we niet. Wat de VVD betreft, is onze haven er vooral voor onze veiligheid en voor ons verdienvermogen. Uiteraard het liefst op een duurzame manier, maar we moeten ons niet blindstaren op vergroening en daarmee de bedrijvigheid en het strategisch belang van de haven op de tweede plek zetten. Want je moet eerst geld verdienen voordat je het kunt uitgeven. Wat onze bedrijven in de haven betreft, maken zij ons als Nederland minder afhankelijk van landen als China. We kunnen daardoor onze eigen medicijnen produceren of bijvoorbeeld pacemakers en dat maakt ons ook een stuk veiliger als land. Ook een heleboel Rotterdammers verdienen er hun brood en voor heel Nederland brengt de haven zelfs 29 miljard euro per jaar op. Dus wat de VVD betreft, gaat het om 2 doelen: veiligheid en verdienvermogen, die mogen ook duidelijk naar voren komen in de ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf. Hoewel het Havenbedrijf al in kaart aan het brengen is hoe het bijdraagt aan de strategische autonomie, mag dat, wat ons betreft, echt nog een stuk sneller. Daar hebben we eerder ook al een motie over ingediend en we hopen ook met de afdoening daarvan dat, in combinatie met de havenvisie zelf, dat proces kan worden versneld.

Dan iets wat onze veiligheid en verdienvermogen ook echt niet kan missen, in combinatie met de haven, is kernenergie, want kernenergie maakt ons minder afhankelijk van Amerikaans gas

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1919

en Chinese zonnepanelen met een kill switch. Kernenergie laat ook aan bedrijven zien dat er op de lange termijn in onze haven goedkope en betrouwbare energie zal zijn en het mooiste is: het is ook ontzettend duurzaam. Daarom dienen wij ook een motie in om kernenergie onderdeel te maken van de ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Mevrouw Abrahamse heeft de volgende motie ingediend. Motie 6. Maak kernenergie onderdeel van de ondernemingsstrategie Havenbedrijf “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 oktober 2025, ter bespreking van het tweeminutendebat 8.9 Ondernemingsstrategie Havenbedrijf Rotterdam 2025-2029; constaterende dat; - Canada, Tsjechië en Zweden de aanbestedingstrajecten voor de bouw van small modular reactors (SMR's) hebben afgerond; - deze SMR's een jaar na afloop van de huidige ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf al zullen draaien; overwegende dat; - energieprijzen sinds de afbouw van Gronings- en Russisch gas in Nederland flink zijn gestegen; - Frankrijk onder andere door de beschikbaarheid van kernenergie de energieprijzen laag weet te houden; - lage energieprijzen en betrouwbare beschikbaarheid van energie belangrijke onderdelen zijn van een goed vestigingsklimaat in de Rotterdamse haven; - het Havenbedrijf Rotterdam zowel een duurzame als economisch succesvolle haven nastreeft in haar

ondernemingsstrategie; roept het college op; - om tijdens de jaarlijkse preview voor te stelen een onderzoek naar het gebruik van kernenergie in de Rotterdamse haven in de vorm van SMR's onderdeel te laten zijn van de ondernemingsstrategie; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. M.S. Abrahamse, P.J.H.D. Verkoelen en L.P.A. Dekkers De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Het woord is aan de heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, de ondernemingsstrategie van het Havenbedrijf zet terecht in op duurzaamheid, brede welvaart en strategische autonomie, maar de realiteit haalt ons in. Havenbedrijf Rotterdam zet in op 6 miljoen ton duurzame brandstof en bijna 2 miljoen ton circulaire grondstof in 2030 en we willen natuurlijk de waterstofhub van Europa worden. We zien echter grote uitdagingen, netcongestie en we zien veel chemiebedrijven vertrekken, wat het volledige ecosysteem in de haven, inclusief banen, raakt. De transitie naar een groene en toekomstbestendige haven staat dus onder druk. Drie brandstofprojecten en het recycleproject van AkzoNobel zijn gestopt. Tevens staan de grote waterstofprojecten op losse schroeven.

Tegelijkertijd zien we dat de rijksoverheid op dit moment maar liefst 2 miljard, inclusief slechte voorwaarden, vinden wij, reserveert voor Tata Steel, een bedrijf dat

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1920

volgens Volt geen toekomst heeft in ons land. Deze businesscase rammelt aan alle kanten, terwijl we zien dat landen als Spanje en Zweden, kijkend naar de staalindustrie, op ons voorlopen. Het roept bij ons de vraag op: hoe succesvol is de lobby van Rotterdam? Voorzitter, het brengt me bij de volgende vragen: hoe kijkt de wethouder tegen het besluit van de overheid aan om 2 miljard te reserveren voor Tata Steel in plaats van de vergroening van de haven en het creëren van de waterstofhub van Europa? Hoe reflecteert u op de effectiviteit van de lobby gericht op verduurzaming van de haven? Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Dan mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Voorzitter, ik herhaal ook mijn tekst nog eens een keertje, want het is wel heel belangrijk dit. De wereld verandert namelijk razendsnel en toch zie ik in de ondernemingsstrategie van ons Havenbedrijf te weinig lef en leiderschap om die nieuwe realiteit echt te omarmen. Voorzitter, Rotterdam moet zich opnieuw neerzetten als haven van Europa. Niet langer als doorvoerhaven van olie, gas en kolen, want daarmee blijven we gevangen in de grillen van Poetin, de willekeur van Trump en de gevolgen van oorlogen elders. Die afhankelijkheid moeten we doorbreken. Onze haven moet vooroplopen in de energietransitie. Niet een beetje, maar radicaal.

We moeten de plek zijn waar waterstof grootschalig wordt ingevoerd, opgeslagen en doorgevoerd, waar kernenergie, misschien zelfs wel kernfusie, hun plek krijgen. Waar circulaire en duurzame grondstoffen de oude fossiele stromen gaan verdringen. Dat vraagt keuzes en dat vraagt lef. Wie niet verduurzaamt, maakt in de Rotterdamse haven straks geen deel meer uit van de toekomst. Maar, voorzitter, er is natuurlijk veel meer. De NAVO heeft namelijk besloten dat 5 procent van onze begroting naar defensie gaat, anderhalf procent daarvan wordt geïnvesteerd in infrastructuur. Dat betekent voor ons nieuwe havencapaciteit, overslagspoor en digitale systemen. Rotterdam moet de toegangspoort tot Europa voor defensie worden. Niet straks, maar nu, want anders lopen we achter de feiten aan en gaan we die stromen aan ons voorbij zien gaan. Daarom, voorzitter, moeten wij als gemeente leiderschap tonen. Niet afwachten wat Den Haag of Brussel beslist, maar zelf de koers bepalen. Rotterdam moet de dubbele rol gaan claimen, aan de ene kant de energiehaven en de defensiehaven van Europa. Voorzitter, dat zie ik nu nog onvoldoende terug in de strategie van het Havenbedrijf. Ik roep het college dan ook op om dit wel centraal te gaan stellen, want alleen zo maken we van Rotterdam opnieuw de belangrijkste haven van Europa en van de wereld. Tot zover.

Ik teken, overigens, over de kernenergie, uiteraard met de VVD mee. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Daarmee bent u ook door uw tijd. Dan mevrouw De Bruijn. Mevrouw DE BRUIJN (pvda): Dank, voorzitter. Gezien de korte tijd hou ik het kort. Duurzame economische ontwikkeling is belangrijk, maar zonder in beeld te hebben wat de impact op onze samenleving heeft, blijft die groei kwetsbaar. We zijn blij dat het besef ook in de strategie van het Havenbedrijf terug te zien is, maar we hebben vandaag 1 motie om het Havenbedrijf aan te sporen hier nog meer op in te zetten en bovenal beter op te rapporteren. Tot zover. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren): Dank u wel. Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk): Dank, voorzitter. Veel slecht nieuws uit de haven. We hebben daar talloze debatten over gehad en ik onderschrijf alles wat mijn collega’s zeggen. Ik onderschrijf vooral het betoog van de heer Coşkun als het gaat over de havenbanen. Het gaat hier vaak over het grote plaatje, maar nog te weinig over de mensen die onze haven maken. Want, voorzitter, zonder de Rotterdammer geen haven. Dus ik ga dit moment ook gebruiken om te onderschrijven wat wij in de commissie ook hebben aangegeven bij de

raadsvergadering van 2 oktober 2025

Notulen pagina

1921