20250715 en 20250717 - Notulen van de raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Wij vinden het niet echt een fantastisch idee, maar we zijn bereid om te kijken wat de pilot voor resultaat oplevert. We zijn er sceptisch over. We begrijpen de achtergrond dat het nu alleen maar ziet op bepaalde feestdagen. Maar wat ons betreft, zouden we het op een andere manier doen. Daar is geen draagvlak voor, dat is ook niet uitvoerbaar, maar we zijn kritisch op dit voorstel, dus we zullen het voorstel handhaven zoals het is en geen enkel voorstel om het aan te passen, steunen.

raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1382

De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, ik probeer het even te begrijpen. Volgens mij zegt mevrouw Maassen: ik vind het een slecht plan en ieder voorstel dat komt om dat slechte plan aan te passen, gaan wij niet steunen. Even kijken, even een checkvraag of dat klopt, wat ze zegt. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Omdat ik denk dat, vanwege het uitgangspunt wat dit plan heeft, er geen mogelijkheid is om het te verbeteren, behalve een algemeen parkeerkrediet voor alle Rotterdammers, omdat je het dan echt eerlijk maakt. Want hoe zit het bijvoorbeeld met de Russisch-orthodoxen die Tweede Paasdag juist in een andere week vieren? Elke aanpassing die je doet, maakt het plan eigenlijk alleen maar slechter en hoe wij het voor ons zouden zien, dat is onuitvoerbaar. Dus we laten het nu voor wat het is. De VOORZITTER: De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, ik moet zeggen: ik heb daar wel respect voor. Het is eigenlijk een keer fijn, in deze zaal, dat er gewoon coalitiepartners tegen elkaar zeggen dat ze de plannen van elkaar slecht vinden, want dat beaamt u nu. Ik vind het ook een heel slecht plan. Ik kom straks in mijn termijn ook met wel wat aanpassingen daarop. Nou, die zult u niet gaan steunen.

Maar ik denk dat het dan beter is om te zeggen, om het echt duidelijk te maken ook voor iedereen, dat is ook uw goed recht. U hebt deze meloen moeten slikken in een onderhandeling voor de Voorjaarsnota. Het is absoluut niet iets waar D66 achter kan staan, maar het is een ideetje van DENK wat ze krijgen in de coalitieonderhandelingen. Dat is dan eigenlijk het echte verhaal. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Ik hoorde geen vraag, maar een constatering. Ik heb al gezegd: we zijn heel kritisch op het selectief vrijgeven van parkeertarieven op bepaalde feestdagen en ieder voorstel wat tot een aanpassing leidt van deze pilot, zullen wij niet steunen. De VOORZITTER: De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): U zei: we hadden een beter plan, maar daar is geen draagvlak voor. Hoe hebt u dat draagvlak getest dan? De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, als wij zouden kiezen om mensen vrije parkeeruren te gunnen, dan zouden we dat doen door een breed parkeerkrediet uit te geven. Dat vind ik alsnog een slecht plan, want we zijn helemaal geen voorstander om parkeren te faciliteren. Dus in elke in elk scenario komt het erop neer dat hoe het nu is, dat we dat zouden steunen. De VOORZITTER: Mevrouw Reitema.

Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, zijn dit nou de grote ambities van D66? Is dit het radicale karakter van D66? Er ligt hier gewoon een kei slecht plan voor en u zegt: ik ga voor dat slechte plan stemmen. Ik zou zeggen: 8 ton, geef dat dan in ieder geval uit Kipa overeind te houden. Is dat iets waar D66 voor te porren is?

raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1383

De VOORZITTER: Mevrouw Maassen en daarna heeft de heer Soytekin een vraag aan mevrouw Reitema. Mevrouw MAASSEN (d66): Dezelfde vraag wordt in heel veel verschillende vormen gesteld, namelijk: wilt u dit plan aanpassen? Nee, ik heb zojuist heel duidelijk gezegd: we zullen voor geen enkel voorstel stemmen wat dit plan aanpast. De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dank, voorzitter. Ik vind het overigens een fantastisch plan, maar dat is misschien niet helemaal een goed plan. Maar die vraag wil ik dan ook stellen aan mevrouw Reitema. Vindt zij dit ook een slecht voorstel, het gratis parkeren op verschillende feestdagen? De VOORZITTER: Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, volgens mij zeg ik net dat we dat geld beter aan Kipa willen uitgeven. De heer SOYTEKIN (denk): Dan is eigenlijk het verhaal een beetje hetzelfde als van Volt, waarvan u zegt: Tweede Paasdag, Hemelvaart, Tweede Kerstdag, het is allemaal prima. Maar nieuwe feestdagen, andere feestdagen die ook belangrijk zijn voor heel veel Rotterdammers, hoeft voor ons totaal niet, is helemaal niets waard. De VOORZITTER: Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, dezelfde lijn als Volt houden wij ook aan. Wij zouden helemaal geen onderscheid gaan maken in feestdagen en wij gaan ook helemaal niet mee in dit rookgordijn van de coalitie.

Wij willen die 8 ton gewoon in goede initiatieven steken, zoals bijvoorbeeld het overeind houden van Kipa. De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Maar dan klopt het verhaal niet, zeg ik tegen mevrouw Reitema, maar u maakt wel degelijk onderscheid tussen feestdagen. U maakt wel degelijk onderscheid tussen feestdagen waarvan u zegt: het ene vinden wij belangrijk, komen we niet aan, waarbij er, als er nieuwe worden toegevoegd, zegt u: die zijn voor ons en voor de gemeenschap dus totaal niet belangrijk. De VOORZITTER: Geen reactie van mevrouw Reitema? Nee. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd): Voorzitter, ik luister nog even naar het debatje tussen PvdA en DENK en eigenlijk valt mijn mond open van verbazing. Want is het nou dezelfde partij die hier laatst heeft gepleit voor minder betaald parkeren rondom het Kralingse Bos vanwege allerlei redenen, maar dan ligt hier een voorstel wat eigenlijk gewoon zegt: op reguliere dagen hebben we geen betaald parkeren, holadiee, mensen hoeven niet te betalen en dan zegt u: nee, dat wil ik liever niet. Dan begrijp ik er niets meer van. U maakt dus gewoon weer geen keuze. Dus wel het Kralingse Bos, maar er ligt nu een voorstel, dat vindt u slecht? De VOORZITTER: Mevrouw Reitema.

Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, volgens mij gaat het hier om een hobbyproject van de coalitie waar wij het gewoon niet mee eens zijn. Wij geven dat geld gewoon liever anders uit. Dus wij zijn kritisch ook op dit voorstel en gaan hier gewoon niet in mee. raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1384

De VOORZITTER: Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd): Voorzitter, volgens mij is het gewoon heel duidelijk: betaald parkeren is betaald parkeren. Dus u wilt het niet bij het Kralingse Bos en er ligt nu een voorstel voor een aantal feestdagen, ook de Wereldhavendagen, en dan geeft u niet thuis, want dan hebben we het over andere initiatieven. Dus wat kiest u nu? Kiest u nou voor ruimte, minder betaald parkeren, of zegt u: nee, dat willen we per definitie niet, maar dan moet u ook ophouden over het Kralingse Bos. De VOORZITTER: Mevrouw Reitema. U hebt geen behoefte aan een reactie. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dan tot slot op dit punt, want ik vond het wel redelijk schrijnend dat mevrouw Reitema dit als een hobbyproject beschouwd en daarmee eigenlijk een dikke middelvinger opsteekt richting de hindoestaanse gemeenschap en de islamitische gemeenschap. U kunt het ook in de microfoon zeggen, de heer Tak, staat u maar gewoon op. Ik vind het nogal onfatsoenlijk. De VOORZITTER: Ik ga over de orde van het debat. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, we hebben ook een commissiebehandeling gehad en het is heel duidelijk wat DENK hier aan het doen is: ze willen ons hier gewoon in een hokje proppen en daar gaan we ons gewoon niet in laten zetten. Het is gewoon een rookgordijn. Het is een hobbyproject. U kiest selectief voor bepaalde groepen.

Dat vinden wij onzin en wij hebben het gewoon liever over hoe we het beter kunnen maken voor alle Rotterdammers in deze stad en wij gaan geen onderscheid lopen maken hier. De heer SOYTEKIN (denk): Voorzitter, het was al selectief, het was al selectief en daar heeft de PvdA nooit een punt van gemaakt. De VOORZITTER: De heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, ik had nog een vraag voor mevrouw Van Groningen, want we hebben nu 8 ton die we dan besteden aan het ramadanfeest en zomercarnaval. Maar mijn vraag is: wilt u doorgaan met die pilot of staat u ervoor open om te kijken of we deze 8 ton kunnen steken in wijkveiligheid? De VOORZITTER: Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd): Voorzitter, wat ons betreft, hadden we überhaupt geen betaald parkeren in deze stad, want u weet hoe wij als Rotterdamse VVD erin zitten. Ik kan alleen maar toejuichen als wij dagen hebben dat mensen niet betaald hoeven te parkeren, dan staan wij daarachter. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen, u vervolgt uw betoog. Mevrouw MAASSEN (d66): Het voelt een beetje uit context, maar we zijn blij met het nachtplan. Er is 500.000 uitgetrokken om 15 nieuwe nachtlocaties te realiseren, maar wij willen verder. Rotterdam mist bijvoorbeeld een iconische popzaal, een Melkweg, een Paradiso zoals in Amsterdam, een plek met karakter.

Waarom bijvoorbeeld geen operahuis of een rauwe schuurkelder? Er zijn nog zoveel mooie mogelijkheden in onze stad. We komen daarom binnenkort met een aantal concrete voorstellen voor een levendige 24-uursstad, maar vandaag dienen we alvast 1 motie in: meer horecapleinen. Elke stad heeft er minstens 1 raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1385

en Rotterdam heeft er eigenlijk geen. Terwijl we nu bezig zijn met de herinrichting van onze stad door straten anders in te richten, denken we: oké, dat kan een mooie gelegenheid zijn om te kijken of we meteen wat meer ruimte kunnen maken voor die horecapleinen en daar dienen we een motie voor in. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen heeft de volgende motie ingediend. Motie 18. Meer horecapleinen vol kroegen “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 juli 2025, ter bespreking van agendapunt 8.1 Voorjaarsnota 2025; constaterende dat; - Rotterdam nog weinig bekende horecapleinen en straten kent; - bekende horecapleinen en straten elders in Nederland, zoals het Plein in Den Haag, de Korenmarkt in Arnhem, het Vrijthof in Maastricht, Stratumseind in Eindhoven en Grote Marktplein in Breda, zijn ingericht als voetgangersgebied; - de Rotterdamse autoluw aanpak verschillende horecalocaties veel aangenamer kan maken voor bewoners en bezoekers; - drukke horecalocaties in Rotterdam op dit moment regelmatig last hebben van verkeerslawaai, en horecaondernemers signaleren dat gasten hierdoor eerder vertrekken; overwegende dat; - horecapleinen en-straten die zijn ingericht op voetgangers en extra terrasruimte bijdragen aan een levendig stadsbeeld; - een autoluwe benadering rond drukke horecazones de aantrekkelijkheid van Rotterdamse horeca kan vergroten; - dit kansen biedt voor

straten en pleinen waar momenteel horeca zit, zoals de Heemraadssingel, Noordplein, Tiendplein, Oostplein en Groene Hilledijk; - horeca voor veel mensen in de avond en nacht een veilige plek biedt, door de sociale controle die plaatsvindt; - bij een autoluwe inrichting de kansen op verkeersongelukken bij deze horecagebieden kleiner wordt; verzoekt het college; - bij pleinen en straten waar door de autoluw-aanpak ruimte vrijkomt, zoals in de oude stadswijken met het Verkeerscirculatieplan, actief de kansen voor uitbreiding en facilitering van horeca mee te nemen in de planvorming; - de uitkomsten hiervan terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. A.J.A. Maassen, J.M. Nunnely, L.P.A. Dekkers en M.Y. Morkoç De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, een Voorjaarsnota kan natuurlijk niet voorbijgaan zonder een compliment aan de wethouders Struijvenberg en Van Rij voor deze Voorjaarsnota. Rotterdam staat er financieel goed voor, ondanks het naderende ravijnjaar. We kunnen zelfs blijven investeren, bijvoorbeeld in een gratis peuterschool voor kinderen die in armoede leven. Een prachtige stap vooruit. We zien als D66 natuurlijk ook kansen en mogelijkheden en er is 1 punt wat onze extra aandacht heeft en dat is Kipa. Er is hier op dit

raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1386

moment geen budget voor gereserveerd, ondanks dat we ook weten dat er nog heel wat financiële uitdagingen aan zitten te komen zoals de buig en de onderhandelingen van de cao voor de ambtenaren. Daarom dienen wij een motie in om in ieder geval te kijken binnen de programma's of er niet toch ergens een mogelijkheid te vinden is zodat in 2026 ook Kipa doorgang zou kunnen vinden. De VOORZITTER: Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, in november 2023, met algemene stemmen aangenomen, hebben we ook een motie aangenomen met eigenlijk dezelfde strekking als D66 nu toelicht. Dus wat geeft D66 het vertrouwen dat het nu anders gaat verlopen? De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, volgens mij hebben we voor Kipa tot op heden elke keer de financiële middelen gevonden zodat ze kunnen voortbestaan. Ik vraag aan het college om nog eens een keertje te kijken. Dus ik heb op dit moment nog geen reden om cynisch te zijn. Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, er is een werkgroep samengesteld. We hebben ook gevraagd om structurele middelen te vinden voor Kipa vanaf 2025. Dat is gewoon heel duidelijk wat er in deze motie van november 2023 staat. Dus ik ben gewoon heel benieuwd: wat is er nou anders dat D66 nu vraagt aan de wethouder om te doen en waarom verwacht D66 een ander resultaat dan dat we met deze motie zouden krijgen? De VOORZITTER: Mevrouw Maassen.

Mevrouw MAASSEN (d66): Ik verwacht helemaal geen ander resultaat. D66 heeft er zelfs op meegetekend, op deze motie, dus wat ik constateer, is dat we voor 2026 op dit moment geen middelen voor Kipa hebben gereserveerd. Ik denk dat het mogelijk waardevol kan zijn om dat wel te doen en ik vraag aan het college: ga daarnaar kijken. Dat hebben we in 2023 ook gevraagd en daar is een uitkomst uitgekomen. Dus ik weet niet precies wat u van mij vraagt, maar op dit moment sta ik constructief tegen onderzoeken of er mogelijk nog ruimte is voor Kipa. De VOORZITTER: Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, als u doet wat u deed, dan krijgt u wat u kreeg. Dus ik concludeer dan dus dat D66 nu een motie gaat indienen waarvan ze verwacht dat er dus weer geen dekking gaat komen door dit college en dat wethouder Achbar dus opnieuw geen dekking gaat vinden. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Tot op heden heeft Kipa voortbestaan. Dus als ik doe wat ik deed, dan constateer ik tot op heden dat Kipa er gewoon nog is. De VOORZITTER: Afrondend. Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, het is gewoon weer een jaar onzekerheid voor al deze organisaties. Nogmaals, kijk naar ons amendement. Wij komen met een dekking om Kipa gewoon structureel voort te zetten. Het zou fijn zijn als D66 daar ook serieus naar wil gaan kijken.

raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1387

De VOORZITTER: De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr): Voorzitter, het verhaal van mevrouw Reitema is echt volkomen onbegrijpelijk. U zegt tegen D66: in 2023 vond u dat en u vindt het nu nog steeds, wat een schande. Maar dat is toch juist heel consistent wat mevrouw Maassen zegt? Er is gevraagd om een dekking voor Kipa. Er dreigt nu die dekking niet te zijn. Mevrouw Maassen dient een motie om daar toch toe te komen. Dus volgens mij is dat toch een ongelooflijk consistent voorstel? De VOORZITTER: Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, de motie is niet goed afgedaan, er is geen dekking gekomen. Dat is het hele probleem. Dus ik vraag me af: waarom denkt D66 nu dat de uitkomst anders gaat zijn? De heer CEULEMANS (lr): Maar het is 2 jaar geregeld, het is 2 jaar geregeld geweest. Er is ook tegen Kipa gezegd: er moet nu gekeken worden hoe dat in de toekomst geregeld kan worden, ook met cofinanciering, ook met het aanboren van eigen bronnen. Dat is nog niet op die manier gelukt. We staan nu op een punt waarvan we 2 jaar geleden wisten dat we er weer zouden staan en mevrouw Maassen heeft hetzelfde standpunt als 2 jaar geleden namelijk dat Kipa het werk moet kunnen voortzetten en dient een voorstel in om dat te bewerkstelligen.

Dus dit is volgens mij ongelooflijk consistent en u bent het er gewoon inhoudelijk mee eens, maar u zoekt een haakje om het er toch mee oneens te zijn en dat is vrij klein. De VOORZITTER: Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda): Voorzitter, hier staat gewoon heel duidelijk in de motie om structurele middelen te vinden voor Kipa vanaf 2025. Dat is wat wij willen. Het is heel fijn om te horen dat Leefbaar Rotterdam inhoudelijk het ermee eens is. Wij zijn dan ook benieuwd of er inhoudelijk gekeken gaat worden naar ons amendement om structureel wel middelen voor Kipa te gaan vinden en, als u het niet eens bent met de dekking, hoe we dan wel dekking gaan vinden en uit welke portefeuilles dat allemaal gaat komen. De VOORZITTER: De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr): Er is een motie aangenomen, 2 jaar geleden. Op basis daarvan is het voor 2 jaar geregeld geweest. Daar zijn allemaal gesprekken in de tussentijd gelopen en mevrouw Maassen is nog steeds het met de motie eens die ze destijds mee gesteund heeft. Dus volgens mij zijn we nu precies aan het doen, we wisten 2 jaar geleden dat we op dit punt zouden belanden, we staan nu op dit punt. Het standpunt over Kipa is onveranderd gebleven, ook aan onze kant, wij tekenen deze motie mee. Dit is gewoon een nieuwe stap om Kipa te waarborgen voor de toekomst. De VOORZITTER: De heer Coşkun.

De heer COŞKUN (sp): Voorzitter, de heer Ceulemans is goed in het verdraaien van de feiten, maar of hij kent de feiten niet, hij heeft geen kennis over Kipa, praat hij maar wat in de rondte. We hebben een motie aangenomen met algemene stemmen, zelfs met steun van Leefbaar, dat bij de begroting 2025, dat is al lang geleden, het structureel geregeld zou moeten zijn. De wethouder heeft een half jaar later gezegd: helaas, jongens, dat lukt mij niet om jullie motie uit te voeren, bekijk het maar. Wij pleiten nu om het wel te doen, om gewoon de raadswil uit te voeren. Als u Kipa niet meer wil steunen, is dat uw zaak. Steun het maar niet meer, dan gaan we dat wel vertellen. Steun van Leefbaar zijn we kwijt. Maar het zou goed zijn dat de wethouder de motie uitvoert en dat de raad voet bij stuk houdt. Dat hebben we toen besloten raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1388

dat dat moet. De wethouder zegt: ik kan het niet, dan moet de raad zelf dat doen. Daar zijn we nu mee bezig. En u zegt: ik steun Kipa niet meer, laat ze maar doodvallen. De VOORZITTER: Die woorden zou ik niet zo gebruiken. Maar de heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr): Over in de rondte lullen gesproken. Dit is een totaal onnavolgbaar verhaal van de heer Coşkun. Er wordt gezwaaid met een motie uit ’23. Na ‘23 komt ’24, dan komt ’25. We staan nu bij de Voorjaarsnota in 2025 en mevrouw Maassen vraagt om in de aanloop naar de begroting van volgend jaar met een dekking voor Kipa te komen Dat is volgens mij ongelooflijk simpel. Dat is hoe het hier in de raad altijd gaat. Het standpunt over Kipa is niet veranderd. U had heel graag gewild dat dit initiatief er niet was geweest, want dan had u de hele dag nog kunnen tieren dat we Kipa laten vallen, dood laten vallen. Dat doen we dus niet. We dienen een motie in met als strekking: kijk of Kipa alsnog gewaarborgd kan worden voor volgend jaar. De VOORZITTER: Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, laat ik vooropstellen: wij willen gewoon heel graag het Kinderparadijs houden en ik ben blij dat D66 uitspreekt dat ze dat ook willen. Het lastige is dat we gewoon als raad met elkaar al de opdracht hebben gegeven aan het college om het overeind te houden.

Hoe vaak is het dan nodig voor initiatieven in deze stad om te komen inspreken, nogmaals te zeggen: jongens, jullie hebben wel gezegd dat we het open willen houden, maar we zitten weer met een gat. Dat is de frustratie. Dus als wij met elkaar allemaal zeggen: opdracht aan het college, hou dit initiatief open, dan verwacht ik gewoon van mijn college dat ze dat uitvoeren. Dat is toch hoe wij hier met elkaar werken? Dan vind ik het raar dat je weer een nieuw voorstel moet indienen om het alsnog uit te gaan voeren. Dan blijven we elkaar wel lekker in rondjes houden. Ik denk dat dat de frustratie is die hier is. Het is helemaal geen spelletje spelen. Het gaat erom dat je ook op die manier, op een eerlijke manier, met initiatieven uit de stad omgaat. Dat zou ik van een college verwachten en ik hoop dat u dat ook van een college verwacht. De VOORZITTER: De heer Vonk. De heer VONK (cu): Een vraag over de motie, want ik heb hem nog niet gezien. Dus gewoon even een belangstellende vraag. Ik ben heel blij ook met de steun aan Kipa. Dat laat ook zien dat we eigenlijk als hele raad gewoon achter dat initiatief staan. Ik hoop ook dat ze het horen vandaag en dat het college ook hoort en dat ze het nu inderdaad een keer gaan regelen.

Maar mijn vraag is eigenlijk: wat is nou precies de strekking van de motie? Zegt u: college, dit moet gewoon gered worden, zorg ervoor, want dat is een beetje de strekking zoals UVV vorig jaar volgens mij ook behandeld is door Leefbaar en dat heeft inderdaad tot resultaat geleid. Of zegt u: kijk ernaar. Want als dat zo is, dat waren een beetje uw woorden, dan weten we eigenlijk nu nog niets en dat is wat mij betreft onvoldoende. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, ik moet u daarin teleurstellen, want het is wel kijk ernaar. Ik heb verschillende opties in de motie opgenomen, maar ik heb ook aangegeven: er komen ook nog financiële uitdagingen aan. Die zijn nog niet helemaal duidelijk voor ons. We kunnen trots zijn op het feit dat we een financieel gezonde begroting hebben, maar dan moeten we altijd zorgvuldig ook dit soort beslissing nemen. Dat betekent dat ik een opdracht geef: kijk ernaar, met een enorm dikgedrukt onderstreepte zin, kijk ernaar. Maar geen garanties.

raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1389

De heer VONK (cu): Voorzitter, steun voor zo'n motie. Maar tegelijkertijd is mijn vraag dan ook: er is een voorstel ingediend, eerder deze dag, met ook een concrete dekking, volgens mij, als ik het goed herinner, uit geld wat op de plank ligt, notabene, wat nog niet uitgegeven gaat worden, wat we dus kunnen aanwenden om perspectief te bieden aan het Kinderparadijs. Wat is dan voor u de reden om dat voorstel niet te willen steunen? Want dat is een beetje ook wat ik bij u hoor. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, volgens mij wordt daar het armoedefonds voor aangewend, als ik het goed begrijp, maar dan kijk ik even naar mijn collega's van GroenLinks, en die gelden hebben wel een bestemming. Dus dat is niet geld wat op de plank ligt. Ik wil heel graag, inderdaad, geld gebruiken wat juist wel op de plank ligt, waar we ruimte kunnen vinden binnen de begroting. Want we weten allemaal: niet altijd lukt alles om het uit te geven. Maar laten we nou niet gaten met gaten vullen, want dat zien we al de hele dag. We zien dat er aan de ene kant geld wordt weggenomen: we stellen mensen teleur om andere mensen blij te maken. Dat zijn valse beloftes, die we moeten we niet maken. We moeten geld gebruiken wat vrij is en dat moeten we besteden. We moeten niet doen alsof er geld op de plank is wat er niet is. De VOORZITTER: Mevrouw Kockelkoren.

Mevrouw KOCKELKOREN (gl): Voorzitter, hier wordt die dus een beetje glibberig, want er blijft gewoon geld op de plank liggen. Dat is in het jaarrekeningenresultaat van 2024 zichtbaar. Daar is ook geld uit het armoedefonds overgeheveld naar de portefeuille van de wethouder, die toevallig ook Kinderparadijs in zijn bezit heeft. Dus dat had je daar gewoon aan kunnen uitgeven. Maar dat is dus een keuze om dat niet te doen. Het is ook een keuze om bijvoorbeeld wel toevalligerwijs eenzelfde bedrag, 8 ton, te reserveren aan vrije parkeerdagen en niet aan het overeind houden van het Kinderparadijs. Dus dat zijn gewoon keuzes. Het is niet zo dat er alleen maar gaten met gaten gevuld worden. Er wordt wel degelijk geld aan zaken besteed die kennelijk belangrijker zijn dan op dit moment het overeind houden van het Kinderparadijs. Natuurlijk gaan wij een motie steunen die nog een keer vraagt om het Kinderparadijs open te houden, maar ik vind het wel pijnlijk dat er niet gewoon in de reguliere begrotingscyclus 8 ton gevonden kan worden voor zo'n initiatief. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Ik ben blij in ieder geval dat u nu toegeeft dat dat geld inderdaad allemaal al een bestemming heeft en dat dat dus niet op de plank ligt, maar dat daar al bedoelingen mee zijn.

Dus mijn opdracht aan het college is volgens mij heel valide: zorg er nou voor dat we geld vinden waar mogelijk geen bestemming voor is. Dat zie ik graag in november terug. Ik vervolg mijn betoog. D66 gelooft in een vrij Rotterdam, waar je kunt wonen, verplaatsen en leven op jouw manier. Waar keuzes worden gemaakt op basis van verantwoordelijkheid, vooruitgang en samenwerking, en niet op basis van angst of stilstand. We zijn er daarom trots op dat we met deze Voorjaarsnota bouwambities en ambitieuze toekomstplannen presenteren voor een beter en vrijer Rotterdam voor iedereen. Tot slot, voorzitter, wil ik graag een lans breken voor vrouwelijk leiderschap. Dat is ook de reden waarom mijn fractie vandaag in het wit is gekleed. We hebben zo ongelooflijk veel vrouwelijk talent in deze raad. Ik heb het de afgelopen drieënhalf jaar gezien en ik zie met lede ogen aan dat we afstevenen op verkiezingsdebatten in het najaar waarin jonge meiden moeten gaan kijken naar een heel grote groep aan mannen en misschien een plukje aan wat vrouwelijke leiders, 2of max 3. Wat moeten Amina, Ellen, Rini en Anneke dan wel niet denken? We spreken in deze raad vooral over vrouwen als slachtoffer. Maar wij zijn ook degenen die kunnen laten zien dat er krachtige vrouwelijke rolmodellen zijn. Ze zijn er genoeg en toch lukt het ons niet raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1390

om voor ze te kiezen. Nederland zakt in de emancipatiestaatjes weg van plek 15 naar plek 43 en in Rotterdam dragen we hier ook nog eens een keer aan bij. Ik roep op aan alle politieke partijen: bezint eer ge begint, het kan nog anders, keer het tij. Kies voor vrouwelijk leiderschap. Dank u wel. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen heeft de volgende motie ingediend. Motie 19. Koester het Kinderparadijs “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 juli 2025, ter bespreking van agendapunt 8.1: Voorjaarsnota 2025; constaterende dat; - het Kinderparadijs tot op heden grotendeels afhankelijk is van gemeentelijke subsidie; - de dreiging van subsidieverlies leidt tot zorgen over de continuïteit van het aanbod voor kinderen en ouders in kwetsbare wijken; - de Voorjaarsnota 2025 het moment is waarop de contouren voor de begroting van 2026 worden bepaald.

overwegende dat; - het Kinderparadijs een unieke en laagdrempelige speel-, leer- en ontwikkelplek is voor Rotterdamse kinderen; - het initiatief al jarenlang een veilige omgeving biedt waar kinderen spelenderwijs sociale vaardigheden, creativiteit en zelfvertrouwen ontwikkelen; - het Kinderparadijs ook bijdraagt aan verbinding in de wijk door betrokkenheid van ouders, vrijwilligers, buurtbewoners; - het daarnaast een waardevolle leeromgeving is die jaarlijks veel stageplekken biedt aan mbo- en hbo-studenten in de zorg, welzijn en pedagogiek; - het behoud van dit aanbod van grote maatschappelijke waarde is en preventief bijdraagt aan het voorkomen van grotere sociale en ontwikkelingsproblemen op latere leeftijd; verzoekt het college; - een plan op te stellen om het Kinderparadijs ook in 2026 te behouden voor de stad; - daarbij te onderzoeken op welke wijze dit mogelijk is binnen de middelen van het programma Welzijn; - daarbij tevens de middelen van het programma Onderwijs te overwegen; - daar ook eventuele onderuitputting in de begroting van 2025 bij te betrekken; - hiertoe richting de begroting 2026 met een voorstel te komen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. A.J.A. Maassen, F. Elbay, M. Crielaard, S. Soytekin en D.A. van Groningen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.

De VOORZITTER: Dan heb ik ook de heer De Haan nog op mijn lijstje staan. Ik weet niet of dat klopt. Nee, oké. Dan is nu het woord aan de heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd): Dank u, voorzitter. De oproep tot vrouwelijk leiderschap, daar ben ik het helemaal mee eens. Ik hoop dat D66 daar ook in het college zich voor hard maakt. Want we hadden tot voor kort maar 1 vrouw in het college, dus ik steun uw oproep. Voorzitter, vanochtend ging ik hier naar het stadhuis en toen zag ik eigenlijk ineens een vrachtwagen volgeladen met varkens voorbijkomen. Varkens, ik denk dat ze door de

raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1391

omheining van die vrachtwagen eigenlijk voor het eerst het daglicht zagen. Varkens zijn lief, slim, speels en grappig en deze varkens waren waarschijnlijk op weg naar het slachthuis. Vorig jaar werden in Nederland een kleine 14 miljoen varkens geslacht. Gemiddeld zijn dat zo'n 37.000 varkens per dag. Dat betekent dat we elke 2 seconden een prachtig levend wezen doden hier in Nederland. Per dag is dat een stad als Sneek, Volendam, Waddinxveen en noem zo maar op. En waarom? Ik denk dat we ons bewust moeten zijn, ook in Rotterdam, dat dit een eindige weg is. Het is niet goed voor het dier, het is niet goed voor het klimaat, het is niet goed voor de gezondheid van de Rotterdammer en op het laatst: het is ook niet goed voor de mensen die er werken, de arbeidsmigranten waar we het vanochtend al eerder over hadden. Daar wou ik het eigenlijk mee beginnen. Voorzitter, ik hoorde ook veel economische groei vanochtend noemen, maar economische groei is voor ons niet de oplossing, maar juist het probleem van alles. Ondernemingszin is natuurlijk belangrijk, het is een belangrijk drijfveer voor de maatschappij, maar dan wel ondernemen met respect voor mens, dier en milieu. Economische groei botst gewoon op onze ecologische grenzen, oneindige groei op een eindige planeet, dat is eigenlijk onmogelijk. Voorzitter, de wereld om ons heen is onzeker.

Wereldwijde conflicten, onverdraagzaamheid, polarisatie in de politiek en in de media. Het aanpakken van de opwarming van de aarde, het Parijsakkoord, het lijkt allemaal naar de achtergrond verdreven en minder belangrijk geworden. We zijn op weg naar temperaturen van 40 graden in Nederland. In andere landen is het al zo ver, in andere steden is het al zover, neem Parijs. De snelheid waarmee de planeet opwarmt, wordt voortdurend onderschat. Ondertussen gaat de uitstoot van de fossiele industrie en de intensieve landbouw onverminderd verder. Wetenschappers zeiden recent zelfs: we staan aan de vooravond van een onomkeerbare klimaatramp. Een groot deel van het leven op aarde is gevaar. Dan zou je denken: iedereen is daarmee bezig, maar wat ik de laatste tijd zie en hoor, is vooral oorlogstaal en onverdraagzaamheid. We zijn allemaal voor de vrijheid van meningsuiting, behalve als het een mening is die jou niet aanstaat, terwijl we allemaal: oh, wat zijn we toch allemaal zo inclusief, dat zeggen we allemaal te zijn. Maar afwijkende meningen worden sneller als een bedreiging gezien dan als een verrijking. En als je niet luidkeels tegen het een protesteert, dan ben je automatisch voor het ander. Dodelijk vermoeiend is dit en ook riskant. Ik zou willen oproepen: blijf gewoon met elkaar in gesprek, ook als het schuurt.

Nu vrijwel de hele Tweede Kamer zich heeft geschaard achter de verhoging van de defensie-uitgaven tot 5 procent van het bruto binnenlands product, zal snel gaan blijken dat deze keuze niet vrijblijvend is. De verplichting loopt op tot structureel 16 tot 20 miljard euro extra aan jaarlijkse uitgaven tot 2035. Waarom noem ik dit? Omdat het onvermijdelijk is dat Rotterdam hier ook de gevolgen van zal merken en dat er zware financiële tijden voor deze stad aan zitten te komen en volgend jaar wordt al genoemd als het rampjaar. Voorzitter, politiek mag nooit een dictatuur van de meerderheid worden. Bij elke politieke discussie zullen we moeten kijken wat ons bindt, waar onze verlangens of zorgen zitten. Wat is goed voor onze inwoners? Ik stel me altijd de vraag: klopt het wel wat we allemaal doen, waarom doen we wat we doen? Wat is nou onze visie? Wat is goed voor de gezondheid en welzijn van onze inwoners, mens en dier. Laat de politiek, en ik hoop dat dat vandaag en donderdag bij stemming is, laat de politiek nu eens echt langs democratische wegen lopen en beoordeel gewoon goede voorstellen op hun merites. Dan raak je ook weer het hart van onze inwoners. Daar wordt de positie van onze gemeenteraad sterker van en uiteindelijk profiteert onze geliefde stad hiervan.

Dus stem donderdag niet omdat je nou zo nodig in een coalitie zit of in de oppositie, maar stem gewoon voor een goed plan. Doe dat nou eens een keer. Voorzitter, tot slot zou ik een motie willen indienen. Wat voor ons heel belangrijk is, is de biodiversiteit. Die is essentieel voor een gezonde leefomgeving, niet alleen voor mensen, maar ook voor dieren. En het Kunming, ik ga het zo herhalen, want ik hoor al de vraag komen, hoe, want dat zou ik zelf altijd vragen, maar het Kunming Montreal Global Biodiversity Framework, zal ik hem herhalen? Het Kunming Montreal Global Biodiversity Framework. Sorry, ik moet zelf lachen van zo'n lange titel, die stelt voor 2030 23 mondiale doelen. Dat houdt in dat het nationaal biodiversiteitsplan 2025-2030 deze doelen vertaalt naar gemeentelijk niveau en dat gemeenten een cruciale rol spelen in het herstel van de biodiversiteit door lokaal beleid en raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1392

uitvoering. Rotterdam heeft natuurlijk al een biodiversiteitskader die al richting geeft aan deze opgave. Maar wat verzoeken wij nou aan het college: de mogelijkheden te onderzoeken tot een Rotterdams biodiversiteits keurmerk en daarbij de volgende 12 gemeentelijke biodiversiteitsdoelen als leidraad te gebruiken, die hebben we genoemd in de motie, en deze doelen als leidraad te verwerken in het Rotterdamse biodiversiteits keurmerk en de raad hierover jaarlijks te informeren over voortgang en resultaten. Dat was het. De VOORZITTER: De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 20.

Rotterdams Biodiversiteits Keurmerk “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 juni 2025; constaterende dat; - dat biodiversiteit essentieel is voor een gezonde leefomgeving, klimaatadaptatie en het welzijn van inwoners; - dat het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework 23 mondiale doelen stelt voor 2030; - dat het Nationaal Biodiversiteitsplan 2025-2030 deze doelen vertaalt naar gemeentelijk niveau; - dat gemeenten een cruciale rol spelen in het herstel van biodiversiteit door lokaal beleid en uitvoering; - Rotterdam een biodiversiteits- kader heeft opgesteld die al richting geeft aan deze opgave; - de verantwoordelijkheid nog vooral bij de gemeente ligt en hier ook een opgave ligt voor de inwoners van Rotterdam; overwegende dat; - dat de gemeente met gerichte maatregelen biodiversiteit kan versterken; - dat samenwerking met inwoners, agrariers en natuurorganisaties noodzakelijk is; - een keurmerk een positieve impuls kan bieden aan bedrijven, wijken, straten en/of andere particuliere initiatieven die voldoen aan de 12 gemeentelijke biodiversiteitsdoelen; verzoekt het college; - de mogelijkheden te onderzoeken tot een Rotterdams Biodiversiteits Keurmerk en daarbij de volgende 12 gemeentelijke biodiversiteitsdoelen als leidraad te gebruiken voor voorwaarden: 1.

Soortenherstel- natuurvriendelijke inrichting van bermen, tuinen en perken, bedrijventerreinen en nestgelegenheden; 2. Ecosysteemherstel- herstel van stadsparken, watergangen en natuurgebieden; 3. Waterleven verbeteren- aanleg van natuurlijke oevers en beter waterbeheer; 4. Bestuivers beschermen- bloemrijke bermen, tuinen en perken, bedrijventerreinen en aangepast maaibeheer; 5. Ecosysteemdiensten verduurzamen- groene daken, regenopvang en schaduwplekken; 6. Beschermde gebieden uitbreiden- lokale natuurgebieden aanwijzen en verbinden; 7. Bestrijdingsmiddelen verbieden; 8. Nutriëntenoverschot terugdringen- duurzaam sloot- en bodembeheer; 9. Stikstofdepositie verminderen- vergroening van mobiliteit en energie; 10. Waterbeschikbaarheid verbeteren- klimaatadaptieve maatregelen zoals wadi's; 11. Investeren in natuur; 12. Schadelijke subsidies afschaffen- herziening van gemeentelijke subsidies;

raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1393

-

deze doelen als leidraad te verwerken in het Rotterdams Biodiversiteits Keurmerk- de raad hierover jaarlijks te informeren over voortgang en resultaten;

en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. S. van de Peppel De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dank, voorzitter. Rotterdam is een stad vol met verhalen van Rotterdammers over hun dagelijks leven, over hun zorgen, hun dromen. Het zijn verhalen die ons herinneren waar we het eigenlijk voor doen. Vandaag praten we dus ook over die thema's: over zorg, over veiligheid, over armoede, sport, wonen en bereikbaarheid. Onderwerpen die gaan over die mensen die elke dag het beste van hun leven proberen te maken. Vaak doen ze dat zonder bezig te zijn met wat hier in het stadhuis wordt besproken en juist zij dragen de stad. Het zijn de schoonmakers, de vuilnismannen, de handhavers, de vakkenvullers, de verpleegkundigen en de chauffeurs en ik vergeet ongetwijfeld heel veel meer. Leggen zij hun werk een maand lang neer, dan ligt de stad binnen no-time stil. Als raadsleden een maand niet werken, draait de stad gewoon door. Natuurlijk missen we het debat en de besluiten die we moeten nemen, maar het kan even prima zonder ons. We bewaken de grote lijnen en bespreken dus vandaag ook de keuzes die we maken in de Voorjaarsnot. Tegelijkertijd hebben we vandaag ook alvast wat verkiezingsspeeches gehoord en ook wat herhalingen die we kennen van de afgelopen jaren.

Voorzitter, uiteindelijk maken we keuzes waardoor Rotterdammers goed kunnen wonen, kunnen sporten en zich veilig moeten voelen en ze moeten kunnen meedoen en vooral ook rond kunnen komen. We zien op dat gebied, als we kijken naar armoede, dat het nog steeds knelt in onze stad. Maar tegelijkertijd zien we ook een college dat hier stevig op inzet, bijvoorbeeld door meer Rotterdammers aan een baan te helpen, het jeugdtegoed te verhogen, wat nu ook ingezet kan worden voor ov, de regelingen veel beter onder de aandacht te brengen en ook de voorschoolse opvang mogelijk te maken voor peuters van ouders met een laag inkomen. Dat is belangrijk, want gelijke kansen beginnen, wat ons betreft, al op jonge leeftijd, dus ook bij jonge kinderen. Daarnaast, op vroegsignalering zien we dat er ook veel intakes plaatsvinden en dat er heel veel intakes plaatsvinden, kun je natuurlijk op 2 manieren interpreteren. Wij zien het ook als iets positiefs, want dat betekent dat er onder Rotterdammers ook bereidheid is om over hun financiële problemen te praten, dat armoede ook bespreekbaar wordt. Dat is goed, want armoede mag geen taboe zijn. Voorzitter, een goede baan is uiteraard een mogelijkheid om uit armoede te raken. Daarom zijn wij tevreden dat het aantal mensen in de bijstand is gedaald naar het laagste niveau sinds lange tijd. Maar het lijkt nu wel wat te stagneren.

De vraag is ook: hoe gaan we zorgen en hoe gaat het college zorgen dat de uitstroom naar werk enerzijds duurzaam is en niet gericht op onzeker flexwerk, maar ook dat er gekeken wordt naar andere benaderingen. Want er zijn nu verschillende mensen met verschillende achtergronden die wellicht ook een andere begeleiding vragen. Zijn daar extra inspanningen voor, vraag ik het college. We zien een toename in beweging. Niet met de auto, overigens, maar daar kom ik straks op terug. Dankzij de inzet op buitensporten en de pleinprogrammering door de stad zien we ook steeds meer Rotterdammers die gratis kunnen sporten. Natuurlijk zijn we blij dat de zwemvouchers voor ouderen ook dit jaar worden verlengd, met als extra mooie toevoeging dat er ook meer zwemactiviteiten voor dames worden georganiseerd. Goed dat onze motie voor die vouchers door veel Rotterdammers als positief wordt ervaren. Zo zorgen we ervoor dat ouderen en vrouwen in beweging blijven en zich veilig en welkom voelen in het zwembad. Daarnaast zijn we ook enthousiast over die topsportevenementen. Daar is her en der wat kritiek op, maar wij zijn daar blij mee, zoals het WK handbal voor vrouwen, EK honkbal voor mannen. Het geeft raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1394

Rotterdam namelijk ook allure. Vooral ook impact in de wijken, dankzij die side-events die speciaal door die grote evenementen worden georganiseerd en dat is belangrijk. Voor Rotterdammers die zich bewegen naar een nieuwe woning, want dat gebeurt ook nog wel eens, ook al is het helaas niet al te vaak, wordt er nu ook voor gezorgd dat die mensen welkom worden geheten met een ‘Welkom in de Wijk’-pakket dat beschikbaar wordt gesteld, zodat ze zich meteen thuis voelen in de wijk. Dat is belangrijk voor die saamhorigheid en de leefbaarheid in de wijken. In die wijken komen ook steeds meer jongerenhubs en het is goed dat we op schema liggen om alle geplande hubs te openen. Complimenten vooral ook aan de welzijnsaanbieders, maar ook aan het college voor deze prestatie. Want het zijn belangrijke plekken waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten, zichzelf kunnen ontwikkelen en bijdragen aan de sociale cohesie in hun wijk. Niet alleen voor jongeren, maar ook voor ouderen en kwetsbare ouderen zien we goede ontwikkelingen. Er is extra inzet van klusteams. De kleine reparaties die ontzettend veel geld kunnen kosten, gaan uitgevoerd worden bij ouderen en kwetsbare Rotterdammers. Ook starten de huismeesters, daar is het al over gegaan, in de ouderencomplexen die in ieder geval de sociale activiteiten gaan begeleiden en ook gaan zorgen voor meer veiligheid en een prettige woonomgeving.

Voorzitter, dan het actieplan buitenslapers. Het is geen bruggetje, maar het was wel het volgende onderwerp. De opvang voor niet rechthebbende EU-migranten heeft in ieder geval plekken waar mensen kunnen werken aan hun herstel, bijvoorbeeld afkicken en ook terugkeer naar werk of naar land van herkomst. Tot maart zijn hier zo'n 300 mensen geholpen, waarvan ook een groot deel een succesvol traject heeft doorlopen inmiddels. Vooral voor de mensen is dit een heel positieve ontwikkeling. Maar we zien ook dat het bijdraagt aan heel veel andere dingen, vooral ook aan gevoelens van overlast en dat ervaren veiligheidsgevoel is het positief, maar in de eerste plaats voor de mensen zelf. Dat brengt mij op dat veiligheidsgevoel, want de veiligheidsindex laat zien dat we als stad nog veel werk te doen hebben. In verschillende wijken gaat het minder goed. Dat blijkt niet alleen uit de cijfers, maar ook uit gesprekken met de bewoners. Overlast is daarin een terugkerend thema. Daarom zijn investeringen keihard nodig en is het ook goed dat we de handen uit de mouwen steken met bijvoorbeeld meer jongerenwerk, extra handhavers en verbetering van de openbare ruimte. We zien dat die investeringen stevig zijn, 1,9 miljoen extra voor Tarwewijk, IJsselmonde en Beverwaard.

We hebben 13 miljoen voor de vernieuwing van het metro- en busstation Zuidplein, dat station is al verouderd, terwijl het een belangrijk knooppunt is voor heel Zuid. Die opknapbeurt gaat daar echt een boost geven. Het gaat zorgen voor het aantrekkelijk maken van het gebied voor reizigers, maar zeker ook voor de bewoners. Er was wel een ding wat ons opviel, voorzitter, in de beantwoording van de technische vragen, het was een vraag van de PvdA, ging over IJsselmonde. Dat ging over overlastgevende Nederlands Caribische mannen en daarbij ging het om het ontbreken van een BSN. Nu weet ik niet wat de correlatie is tussen het ontbreken van een BSN en iemand die overlast geeft, dat is mij best wel onduidelijk, maar er schuilt in ieder geval, als dit het voorbeeld is, een gevaar in de woorden die hier gekozen zijn. Is het college dat met mij eens en moeten we dat niet zorgvuldiger omschrijven? Zeker als het gaat om iets als een BSN, om dat te bestempelen als overlastgevend. Voorzitter, in de Voorjaarsnota lees ik in ieder geval dat het college blijft inzetten op het tegengaan van discriminatie en uitsluiting. Dat is belangrijk, want racisme en discriminatie zijn helaas nog dagelijkse realiteit voor veel Rotterdammers. Daarom is het essentieel dat we in ons beleid en ook taalgebruik niemand onterecht wegzetten of uitsluiten. Voorzitter, de stad groeit en de stad verandert.

Daar horen investeringen bij, waardoor iedereen zijn of haar weg kan vinden. Het college investeert in meer parkeerplekken bij P&R Meijersplein en Kralingse Zoom maar ook dus Zuidplein waar ik het net over heb gehad. Daarnaast worden er de komende periode ook nog maatregelen genomen voor veiligere wegen, kruispunten in wijken gericht op auto's, fietsers en voetgangers en als kers op de taart worden extra gratis parkeerdagen toegevoegd voor belangrijke feestdagen, waardoor wij in ieder geval vinden dat het college uitstraalt: een stad, een feest. Maar wat mensen ook zien, is dat hun wijk moeilijker bereikbaar wordt, hun reistijd oploopt en de auto, waar ze afhankelijk van zijn voor werk of voor mantelzorg steeds verder wordt teruggedrongen en dat de rekening ook steeds raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1395

hoger uitvalt. Dat is wel wat blijft hangen. Terwijl niemand iets tegen vergroening heeft, want wij zijn ook tevreden en blij over de toename van groen in onze wijken: 17,4 hectare nieuwe vergroening. Maar wat heb je aan een duurzame en groene stad als je er nauwelijks meer kunt komen? Voorzitter, draagvlak bouw je niet via eenrichtingsverkeer, maar in de dagelijkse realiteit. Wat wij zien, is dat Rotterdammers het gevoel krijgen dat het college in dat opzicht soms bezig is met het plannen maken voor elektrische bakfietsrijders. Maar we willen dat iedereen meegaat in toch die energietransitie, ook in duurzaamheid. Maar u moet het ook iets teruggeven en dat gebeurt misschien nu te weinig, behalve wat mooie tijdelijke bomen nu op De Meent. Voorzitter, het college zet ook vol in op woningbouw en er worden nieuwe woningen gebouwd met extra geld voor Rotterdam-Zuid, project in Hoek van Holland en er wordt ook 10 miljoen vrijgemaakt voor het NPRZ om de woningbouw daar te versnellen. Ook wordt geïnvesteerd in de vernieuwing van de strandboulevard, waarbij het gebied ook aantrekkelijker wordt als woon- en verblijfsgebied. De VOORZITTER: De heer Van der Velden heeft een vraag. De heer VAN DER VELDEN (pvdd): Dank u, voorzitter. Ik hoorde de heer Soytekin zeggen: wat heb je aan een groene stad als je er eigenlijk niet meer komen kan en dat je ook wat moet teruggeven.

Wat de inwoner ervoor terugkrijgt, is gewoon zijn gezondheid, is een betere luchtkwaliteit. Wat wil je nog meer als inwoner van de stad, zou ik zo zeggen. Daar bent u toch ook voor, lijkt mij. De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dat klopt, daar ben ik ook voor. Dat heb ik ook gezegd. Ik ben ook voor die vergroening en daar zijn we ook heel blij mee. Alleen wat je ziet dat heel veel Rotterdammers op dit moment zich enorm benadeeld voelen en enorm veel last hebben van veel maatregelen die genomen worden tegen de autorijder. Dat is wel het gevoel wat heerst. De VOORZITTER: De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd): Dank u. Ik ben ook een inwoner van Rotterdam en ik heb dat gevoel dus helemaal niet. Ik denk elke dag weer, zeker hier ook om de hoek bij het stadhuis: goh, wat een feest dat we dat eindelijk nu eens een keer aanpakken, de gore vieze diesellucht, overal die overlast van die auto, dubbel geparkeerd, dat je weer via de trambaan moet, noem maar op. Dus ik ben een Rotterdammer die er juist heel blij mee is. Het is maar net uit welke hoek je het bekijkt. De heer SOYTEKIN (denk): We moeten ook wel oppassen dat we iedere autobezitter nu ook gaan neerzetten als soort aso, verkeersaso die dubbel parkeert of te hard rijdt of iets dergelijks. Dat is natuurlijk ook niet het geval.

Er zijn echt duizenden Rotterdammers die gewoon met de auto niet anders kunnen dan naar hun werk te moeten gaan of mantelzorg te moeten verlenen. Daarin verschillen wij dan van mening, maar wij vinden wel dat die mensen ook nog steeds de ruimte moeten krijgen om dat te kunnen doen en dat wordt nu veel minder. Ik ga door, voorzitter. Erfpacht, daar is het natuurlijk ook over gegaan. Dat is en blijft een heel complex probleem en heeft ook enorme impact. Daarom zijn we er natuurlijk zeker allemaal bij gebaat om daar een zorgvuldige afweging en verkenning van mogelijkheden te doen en ik hoop dat dat inderdaad spoedig na de zomer wordt vervolgd. Voorzitter, als we naar de Voorjaarsnota kijken, zien we een stad die niet stilstaat. Er gebeurt natuurlijk van alles: soms een klein beetje rommelig, soms met grote sprongen vooruit. We zien in ieder geval de investeringen en de keuzes die bijdragen aan een stad waar iedereen zich thuis moet voelen, waar mensen vooruit moeten komen en waar niemand wordt uitgesloten. Ik heb tot slot 3 moties, voorzitter, die ik wil indienen. Een gaat over het initiatief van UNICEF: het Child Friendly Cityies Initiative dat is opgericht om steden wereldwijd te ondersteunen in het raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1396

realiseren van kinderrechten, zoals ook vastgelegd in het VN-Kinderrechtenverdrag. Wij vinden eigenlijk dat Rotterdam zich moet aansluiten bij dit initiatief, omdat het eigenlijk ook naadloos aansluit bij de doelstelling die wij hebben als stad op dit onderwerp. Dat is motie 1. Ik zal ze allemaal in één keer geven. De motie roept op om in ieder geval in gesprek te gaan met UNICEF over de voorwaarden en de mogelijkheden, hoe wij kunnen aansluiten. De tweede motie gaat over de vergoeding vanuit de bijzondere bijstand voor witgoed. Wat wij vaak te horen krijgen, is dat met die vergoedingen niet al te makkelijk een A-label wordt gekocht en dat lijkt ons in ieder geval belangrijk, omdat dat in ieder geval ook een hoop energiekosten bespaart. Dus de vraag aan het college is om bij verstrekking van die vergoedingen goed te informeren en ook te stimuleren dat er A-producten worden aangeschaft en ook toch te kijken of die vergoedingen toereikend zijn om energielabel Aproducten aan te schaffen. Tot slot een derde motie ‘de thuishaven voor ideeën’ om in gesprek te gaan met het Havenbedrijf en Portlantis om te bekijken hoe via Portlantis eigenlijk een jongerenlab of een jongerendialoog kan worden gefaciliteerd over de haven van de toekomst, waarbij uiteraard jongeren worden betrokken. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER: De heer Soytekin heeft de volgende moties ingediend. Motie 21.

Label Eis niet Oké “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 en 17 juli 2025, ter bespreking van 'Voorjaarsnota'; constaterende dat; - er vanuit de bijzondere bijstand een vergoeding is voor witgoed; - het gebruik van witgoed met een lager energielabel, zoals E, leidt tot hogere energiekosten; overwegende dat; - er energiecoaches worden ingezet om energie te besparen, terwijl bijstandsgerechtigden met de huidige maximumvergoedingen voor witgoed vaak niet verder komen dan een koelkast of wasmachine met label E, en dus niet duurzaam kunnen investeren; - energiezuinige apparaten niet alleen bijdragen aan lagere maandlasten, maar ook aan duurzaam energieverbruik en bestaanszekerheid; verzoekt het college; - Rotterdammers actief te informeren en te stimuleren om bij de aanschaf van witgoed, waarvoor een vergoeding wordt verstrekt, te kiezen voor energiezuinige apparaten; - in gesprek te gaan met Fonds Bijzondere Noden met als doel ook hen te stimuleren om bij het verstrekken van vergoedingen of hulpverlening vergelijkbare informatie te verstrekken; - onderzoeken in hoeverre de huidige vergoedingen toereikend zijn voor de aanschaf van witgoed met een hoger energielabel; - in kaart te brengen welk energielabel de apparaten hebben die met behulp van een vergoeding zijn aangeschaft; - de raad hierover te informeren; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. S.

Soytekin en L.S. Vlieger Motie 22. Rotterdam als kindvriendelijke stad

raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1397

“De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 15 en 17 juli 2025, ter bespreking van agendapunt 'Bespreking van de Voorjaarsnota 2025'; constaterende dat; - UNICEF het 'Child Friendly Cities Initiative (CFCI) heeft opgericht om steden wereldwijd te ondersteunen in het realiseren van kinderrechten zoals vastgelegd in het VN Kinderrechtenverdrag; - binnen dit initiatief gemeenten werken aan het versterken van kindvriendelijk beleid op het gebied van onder andere veiligheid, gezondheid, participatie, onderwijs en vrije tijd; - steeds meer Nederlandse gemeenten zich aansluiten bij het CFCI en hiermee een concreet commitment uitspreken naar kinderen en jongeren; van mening dat; - Rotterdam al inzet op het verbeteren van de kansen en leefomgeving van kinderen via onder meer NPRZ, het programma Kansrijke Start en de Jeugdvisie; - er in Rotterdam nog steeds aanzienlijke verschillen bestaan in gezondheid, veiligheid, armoede en onderwijskansen voor kinderen; - deelname aan het CFCI Rotterdam kan helpen om bestaande beleidsprogramma's te versterken en samenhang aan te brengen vanuit het perspectief van kinderrechten; - aansluiting bij het CFCI bovendien kinderen en jongeren structureel een stem kan geven in het beleid van de stad; verzoekt het college; - in gesprek te gaan met UNICEF Nederland over de voorwaarden en mogelijkheden voor deelname van Rotterdam aan het 'Child

Friendly Cities Initiative'; - bij het voldoen aan de voorwaarden, ons aan te sluiten bij het 'Child Friendly Cities Initiative' met een pilot vanuit de Portefeuille Preventie en Welzijn; - te onderzoeken hoe aansluiting bij dit initiatief breder kan bijdragen aan het toekomstige jeugdbeleid in Rotterdam; - eb dit te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. N. Akhatab en S. Reitema Motie 23. Thuishaven voor ideeën “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op dinsdag 15 juli 2025, ter bespreking van agendapunt '8.00 Voorjaarsnota'; constaterende dat; - jongeren nog weinig betrokken zijn bij strategische keuzes over de toekomst van de haven en haar relatie met de stad; - Portlantis een logische en inspirerende plek is om jongeren te laten meepraten over hun toekomst in een havenstad; - De exploitatie en programmering van Portlantis niet bij de gemeente Rotterdam liggen, maar bij Havenbedrijf Rotterdam; overwegende dat; - jongeren vanuit hun eigen perspectief waardevolle inzichten hebben over technologie, duurzaamheid en werkgelegenheid; - Rotterdam al inzet op jongerenparticipatie, maar dat dit sterker kan worden verbonden aan strategische thema's zoals haven en economie;

raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1398

-

het college, door in gesprek te gaan met Havenbedrijf Rotterdam, ideeën kan aandragen om jongerenparticipatie via Portlantis mogelijk te maken;

van mening dat; - de haven een plek moet zijn waar ook jongeren zich eigenaar en medevormgever van voelen; verzoekt het college; - in gesprek te gaan met Havenbedrijf Rotterdam en Portlantis om te verkennen hoe via Portlantis een jongerenlab of jongerendialoog kan worden gefaciliteerd over de haven van de toekomst; - hierbij nadrukkelijk jongeren te betrekken uit vmbo, mbo en andere ondervertegenwoordigde groepen; - de raad vóór het vierde kwartaal van 2025 te informeren over de uitkomsten van dit gesprek en eventuele vervolgstappen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. E. Rehim Zadeh De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Voorzitter, Rotterdam is een wereldstad, migratiestad, een stad die is opgebouwd door mensen over de hele wereld met en zonder papieren. Tegelijkertijd werkt de landelijke overheid eraan om mensen zonder papieren, die net zo Rotterdams zijn als u en ik, verder strafbaar te stellen, te isoleren en hen systematisch uit onze samenleving te duwen. Juist daarom moeten wij als gemeente positie kiezen.

Als de nationale overheid faalt, dienen wij onze mensenrechten te beschermen en dan is het aan de steden om op te staan, om een veilige toegang te garanderen tot zorg, huisvesting, juridische hulp en bescherming zonder angst voor deportatie. Met deze motie roepen wij het college op om Rotterdam uit te roepen tot vrijhavenstad. Niet als symbool, maar als belofte. Dat iedereen die hier leeft, meetelt en dat de mensenrechten niet ophouden bij de grenzen van een verblijfsdocument. Daarom kiezen wij ervoor niet mee te gaan met het mensonterende beleid om mensen strafbaar te maken om wie ze zijn. Wij laten ons niet meetrekken in die morele afgrond. We vragen om concrete stappen, beschermingsmaatregelen, zoals firewalls, om ervoor te zorgen dat mensen zonder papieren veilig toegang houden tot zorg, hulp, basisvoorzieningen, zonder angst dat hun gegevens worden gedeeld met migratiehandhaving. Dee belofte van een vrije stad, vraagt meer dan alleen woorden. Daarom hebben we een reeks amendementen voorbereid om deze belofte in de praktijk te helpen waarmaken. Stuk voor stuk concrete stappen om bescherming, toegang en waardigheid voor ongedocumenteerde Rotterdammers te versterken. In ons eerste amendement stellen we voor om een Rotterdams zorgfonds op te richten voor ongedocumenteerde mensen.

Zorgverleners willen vaak helpen en dat lukt via maatschappelijke organisaties, maar zij werken op vrijwillige basis zonder structurele middelen. Zij kunnen het gat dat de overheid laat vallen niet altijd blijven opvangen. De rijksregeling via het CAK is bureaucratisch en beperkt zich alleen tot acute zorg. Preventieve zorg, mondzorg, abortuszorg en langdurige GGZ vallen hier meestal buiten. Veel mensen vermijden de hulp uit angst voor de kosten of registratie en wie zorg mijdt loopt risico's. Klachten verergeren, met ernstige gevolgen voor de gezondheid en het welzijn. Daarom maken we met het amendement jaarlijks 500.000 euro vrij, zodat deze vormen van zorg toch toegankelijk worden voor iedereen. Want toegang tot zorg mag nooit afhangen of je nou wel of geen papieren hebt. Toegang tot zorg betekent ook

raadsvergadering van 15 en 17 juli 2025

Notulen pagina

1399

begrepen worden. Ongedocumenteerde mensen die de taal niet spreken, lopen het risico op misverstanden, verkeerde diagnoses of volledig mijden van zorg. Daarom stellen we voor om een Rotterdams tolkenfonds op te zetten, zodat de taal nooit meer een drempel hoeft te zorgen voor toegang tot zorg. De dekking voor al onze plannen komt uit een absolute stijging van slechts 0,35 procent in de opbrengst van de onroerendzaakbelasting. Voorzitter, in plaats van kwetsbare mensen uit te sluiten van zorg en op straat te laten leven, vragen we mensen met een vermogen om een eerlijke, minimale bijdrage te leveren aan de gezondheid en solidariteit van deze stad. Tot slot: het recht van zorg en bescherming raakt alleen de kern als er vrije toegang is tot de stad, want ook toegang tot mobiliteit is een basisvoorwaarde voor een menswaardig bestaan. Juist mensen met de laagste inkomens ervaren vervoersarmoede en als een directe belemmering om naar werk te kunnen gaan, naar school, zorg, ondersteuning of sociale activiteiten. Terwijl we spreken over het opbouwen van een solidaire stad, kunnen we het niet maken dat bus, tram of metro voor 10.000 Rotterdammers onbetaalbaar is geworden. Daarom dienen wij een motie in om het college op te roepen onderzoek te doen naar gratis OV voor de mensen met de laagste inkomens in onze stad mogelijk te maken.