20250619- Notulen van de raadsvergadering van 19 juni 2025

raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1138

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 19 juni 2025 Notulen van de raadsvergadering 19 juni 2025 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 9 Voorzitter: Mevrouw drs. C.J. Schouten Voor de presentielijst wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering. Namens het college zijn tegenwoordig: C.J. Schouten, F. Achbar, R. Buijt, S. Kasmi, P.J.P. Lansink-Bastemeijer, A.I. Norville, B.J. van Rij, R.A.C.J. Simons, T.B. Versnel en C.M. Zeegers Griffier: mevrouw J.C.M. Broeders, met dien verstande dat zij van 17.51 uur tot 17.54 uur is waargenomen door de heer W. de Bel Heropening De VOORZITTER: Het woord is aan de heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dank u wel, voorzitter. Ik hoop dat het allemaal heeft mogen smaken. Voorzitter, 2024 was een jaar waarin Rotterdam vooruitging, merkbaar en grotendeels ook meetbaar. Maar die vooruitgang was niet in elke wijk of op elk thema even voelbaar. We zien wel financiële rust, maar ook knelpunten. We zien resultaten, maar ook de ambities die zijn blijven liggen. Het is aan ons als raad om dat eerlijk onder ogen te zien en daar scherp op te blijven. Want onderaan de streep gaat het niet om tabellen, maar om de mensen, om de Rotterdammers. Voorzitter, voor die mensen, voor die Rotterdammers was 2024 een bewogen jaar. We stonden ook heel vaak vast.

Want een van de grootste ergernissen van duizenden Rotterdammers is toch wel het verkeer. Je staat stil bij de Maastunnel, aan beide kanten. De Pleinweg is echt een ramp en het centrum, daar mag je al helemaal niet meer komen met de auto. We hopen dat het college in de volgende fase die dagelijkse realiteit van de gemiddelde Rotterdammer vaker meeneemt, dat de bakfiets niet voor iedereen een serieuze oplossing is en dat veel Rotterdammers afhankelijk zijn van hun auto. De maatregelen van de afgelopen jaren roepen veel weerstand op en bewoners moeten hun huis en werk zonder parcours van obstakels kunnen bereiken. Dus wat ons betreft moet het college ook echt gaan bewegen als het gaat om de doorstroom in Rotterdam. Natuurlijk is het dan logisch om ook eerst te kijken en te richten op het aanpakken van de gevaarlijke kruispunten als het gaat om verkeersveiligheid. Helaas is de target daar ook niet voor gehaald, hoewel de redenen ook wel begrijpelijk zijn. We doen wel een oproep aan het college om die tijdelijke veiligheid op deze plekken versneld te verbeteren, totdat de plannen, die integrale plannen, worden uitgevoerd. De veiligheid van Rotterdammers moet inderdaad niet stil komen te staan, maar de autorijdende Rotterdammer moet dat ook niet.

Voorzitter, we zijn uiteraard ook blij dat in Rotterdam noodzakelijke voorzieningen voor mensen met een laag inkomen steeds vaker verstrekt worden als gift via de bijzondere bijstand of het noodfonds. De VOORZITTER: De heer Soytekin, er is een interruptie van de heer Biljoen.

raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1139

De heer BILJOEN (gl): Dank, voorzitter. Ik hoor zojuist de heer Soytekin aangeven dat hij begrijpt dat het collegetarget op verkeersveiligheid niet wordt gehaald. Ik begrijp dat niet, dus wellicht kan de heer Soytekin dat even goed uitleggen, zodat ik het ook kan begrijpen. De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Het zijn natuurlijk heel complexe trajecten die je aangaat op het moment dat je bepaalde punten wilt aanpassen en sommige dingen kosten helaas wel iets meer tijd dan dat je dat misschien hebt begroot in een jaar. De VOORZITTER: U vervolgt uw betoog. De heer SOYTEKIN (denk): We zetten in op het voorkomen van nieuwe schulden en het verhogen van de bestaanszekerheid. Daarnaast is het jeugdtegoed verhoogd naar 850 euro, waardoor meer kinderen kunnen deelnemen aan sport, cultuur kunnen proeven en gratis met het ov naar school kunnen gaan. Er zijn ook pilots met werkgevers waarbij regelingen worden opgezet om werkenden met schulden eerder in beeld te krijgen, een goede vorm van vroegsignalering. Om mensen uit de armoede te helpen, wordt er ook volop gestimuleerd om mensen aan het werk te helpen. Wel opvallend was het bereik van de individuele inkomenstoeslag. Het bereik was in ‘24 met 36 procent gelijk gebleven aan het jaar ‘23 en dat is wel een zorgelijke ontwikkeling.

Want juist in een tijd waarin die bestaanszekerheid onder druk staat, moet ook deze regeling effectiever worden ingezet. Ook valt het op bij het bereik van het AOW-tegoed. Het blijft laag als je het vergelijkt met het kindtegoed en het jeugdtegoed en die stijging van 2 procent is dan, wat ons betreft, marginaal. Er wordt al langer gesproken over de automatische module en ik heb eerder in stukken gelezen: Q2, 2025. Dat is nu. Dus, wethouder, ik ga ervan uit dat ze meeluistert, de vraag is: kan er concreet worden aangegeven wanneer dat systeem uitgerold gaat worden? Voorzitter, dan de strijd die we moeten blijven voeren tegen racisme en discriminatie. We zien ontzettend veel gebeuren op dat vlak. Heel veel stadsgesprekken over racisme, uitsluiting, sociale veiligheid. Tientallen projecten die uitgevoerd worden als het gaat om bewustwording, dialoog, weerbaarheid en trainingen voor inclusie. Er waren ook trainingen op scholen en in de wijk. Ook is er behoorlijk gewerkt aan de zichtbaarheid van het van de campagne ‘zie het, zeg het, meld het’ om die meldingsbereidheid te kunnen vergroten of te verhogen.

Voorzitter, we hadden voor het eerst een Iftar hier op het stadhuis en al die maatregelen die zijn nodig, die zijn nog steeds nodig, want we hebben te maken met uitsluiting op verschillende vlakken, maar het is vooral ook nodig om te zorgen voor de verbinding tussen de verschillende Rotterdammers. Daarbij is hetgeen wat je doet, je toon, het luisteren, empathie tonen en de juiste woorden kiezen van groot belang. De juiste woorden kiezen. Neem namelijk de vele slachtoffers die in het verleden keihard geraakt zijn door de overheid. Slachtoffers van het toeslagenschandaal. Geen affaire, het was een schandaal en tot mijn verbazing zag ik in de stukken overal nog steeds ‘affaire’ staan, terwijl er eerder is toegezegd om voortaan als gemeente te spreken over het toeslagenschandaal. Dus ik vraag de wethouder of hij dit zo snel mogelijk kan aanpassen. Voorzitter, in januari 2024 stortte aan de Schammenkamp in Zuidwijk na een explosie een wooncomplex in. Mensen kwamen om het leven en de oorzaak: een drugslab in een bedrijfsruimte onder het gebouw. Het liet opnieuw zien hoe ondermijning onze veiligheid tot diep in de haarvaten van de stad raakt. Letterlijk onder de huizen van Rotterdammers. Toch zien we dat er op het gebied van veiligheid veel gebeurt. Denk aan die uitbreiding van cameratoezicht, extra jongerenwerkers, preventie met gezag wat doorloopt.

Al was het soms wel figuurlijk worstelen met de wethouder om de inzet van boa’s, ik hoop niet dat u daar een beeld van krijgt. Dat gesprek gaat in ieder geval nog wel plaatsvinden. Hoe gaan we de boa’s effectief en efficiënt inzetten? Want in verschillende delen van de stad wordt er geschreeuwd om meer handhaving. Ik sprak afgelopen week nog een bezorgde jongen uit Feijenoord, die dagelijks op de Persoonsdam, de Oranjeboomstraat de meest verschrikkelijke dingen ziet gebeuren en ook ziet dat onze jongeren daarin worden raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1140

meegesleurd van drugs dealen, tot drugsgebruik, tot de dood. Of een leven dat op veel te jonge leeftijd wordt vernield. Dat is inderdaad niet alleen de inzet van handhaving, dat ben ik met de wethouder eens, het is zeker ook de politie. Maar ook daar wordt wel gevraagd om meer handhaving, omdat dat ook gewoon een preventieve werking heeft. Want we hebben het vaak over de inzet van boa’s. Als iets in het nieuws is vragen we de wethouder: meer boa’s. Ik vraag de wethouder om deze wijken niet te vergeten, want deze verhalen halen vaak het nieuws niet. We ontvangen ook signalen uit verschillende wijken dat er behoefte is aan bijvoorbeeld meer activiteiten voor die jongeren. Vaker ook in het weekend of in de avonduren, maar ook voor oudere mensen, bijvoorbeeld ook op een zaterdagochtend. Wij zijn ervan overtuigd dat dit kan bijdragen aan het versterken van die sociale cohesie en het tegengaan van eenzaamheid en overlast. Bovendien zien wij dat er voldoende plekken zijn waar dit zou kunnen gebeuren, bijvoorbeeld in huizen van de wijk of in de jongerenhubs. Daarom dienen wij ook een motie in om in gesprek te gaan met die welzijnsorganisaties om te kijken hoe zij kunnen zorgen voor een bredere vorm van openstelling. Ik zal de moties aan het einde van mijn betoog aangeven, voorzitter. Dan tot slot over de boa’s.

Goed dat het aantal in ieder geval is verhoogd, zeker op seksuele straatintimidatie. Bijna verdubbeld zelfs. Ook zijn er handhavers ingezet voor de taxiaanpak. 7827 taxicontroles zijn er geweest in 2024 en er was sprake van één intrekking van de vergunning. Dan ga je automatisch de vraag stellen: is dit dan proportioneel, is het effectief? Dus graag iets meer duiding van de wethouder daarover en misschien dat hij dan ook kan vertellen over boetes, waarschuwingen et cetera die dan zijn gegeven. Voorzitter, in een tijd van geopolitieke spanningen en discussies over bestaanszekerheid, regeldruk en vestigingsklimaat houdt de economie in Rotterdam zich knap staande. Maar ondernemers, groot en klein, kunnen ook worden geraakt door die huidige onzekere tijden. Ik ben benieuwd of de wethouder ook signalen krijgt van ondernemers die zich zorgen maken of inmiddels ook al omzet verliezen. Voorzitter, in ‘24 heeft de gemeente Rotterdam ook brede inzet gepleegd op zorg, welzijn en ondersteuning op dat gebied. De wijkteams boden hulp aan bij zorg, opvoeding en gezondheid en kreeg ook extra middelen om toegankelijker te worden ondanks de personeelstekorten. Voorzitter, gezien de tijd ga ik een deel van mijn bijdrage toch wat inkorten en wil ik het hebben over de targets. Een aantal is niet gehaald en de COR is daar ook helder over.

Meer betrouwbaar, licht beter toe en geeft inzicht in het effect. Daar sluiten wij ons natuurlijk ook bij aan. De targets met betrekking tot de bouw van huizen is niet gehaald. Misschien is dat ook niet heel verrassend als je kijkt naar alle externe factoren die nu spelen. Maar ondanks die factoren en de marktdruk is er wel degelijk een realisatie en een start van duizenden woningen, daar mogen we ook best wel trots op zijn. Daarnaast zijn we ook actiever als het gaat om verhuurmisstanden. Nu nog dat keurmerk en ik vraag de wethouder maar weer om een status. Tot slot, voorzitter, we hebben het vaak over personeelstekorten. Goede mensen die je langdurig kunt inzetten, die moet je koesteren. In de jaarstukken zien we dat de inhuur van externen behoorlijk is gestegen, terwijl we eigenlijk stabiliteit, binding, loyaliteit nodig hebben. Wij zijn er dan ook van overtuigd dat mensen na bijvoorbeeld meerdere contractvormen, tijdelijke contractvormen, op een gegeven moment ook een vast contract moeten krijgen. Want wat ons betreft geldt eigenlijk: als je na 2 heel goed functioneert, dan ben je niet meer flexibel, dan ben je gewoon onderdeel van de organisatie. Het is ook een vorm van goed werkgeverschap.

Daarom dienen wij ook een motie in om bij die werknemers ook uit te vragen of dat ook een pijler is voor hen, voor de werknemers van de gemeente Rotterdam, of ze nog met plezier naar hun werk komen. Dus neem dat mee in die onderzoeken in hoeverre meerdere keren verlengen, met een max van 3, effect heeft op de werknemers van Rotterdam. Tot zover, voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Is dat nog een vraag van de heer Biljoen? De heer Biljoen heeft nog een vraag.

raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1141

De heer BILJOEN (gl): Ik heb aandachtig geluisterd naar de bijdrage van de heer Soytekin. Ik zou dan graag nog willen weten hoe hij kijkt naar de vrijval van armoedegelden en de onderuitputting. De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Die vraag is natuurlijk al veelvuldig gesteld vandaag. Dit is niet het eerste jaar wanneer er sprake is van vrijval van armoedereserve. Ik ben het met u eens dat we natuurlijk moeten streven om zo veel mogelijk van de gelden die beschikbaar uit te geven. In dit geval is er, uit mijn hoofd, die 830 waar u waarschijnlijk op doelt is, wordt doorgeschoven of valt vrij. Dat hebben we eerder al met elkaar afgestemd. Daarnaast ben ik wel trots, natuurlijk, dat we extra of veel meer hebben kunnen doen voor de mensen in armoede door extra budgetten toe te voegen. Juist aan verschillende armoederegelingen. Dus dat is dan hetgeen waar ik mij op concentreer. De VOORZITTER: De heer Soytekin heeft de volgende moties ingediend. Motie 5.

Meer weekend, meer wijk - activiteiten voor iedereen “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 19 juni 2025, ter bespreking van agendapunt '5.2 Het voorstel tot vaststelling van de jaarstukken 2024'; constaterende dat; de Huizen van de Wijk en de jongerenhubs een belangrijke rol spelen in het versterken van sociale cohesie in Rotterdamse wijken; in het weekend veel Rotterdammers, waaronder ouderen, jongeren en gezinnen, behoefte hebben aan laagdrempelige sociale, culturele en recreatieve activiteiten in hun wijk; de programmering en activiteiten in veel Huizen van de Wijk momenteel vooral doordeweeks plaatsvinden; van mening dat; het organiseren van weekend- en/of avondactiviteiten kan bijdragen aan het verminderen van eenzaamheid, het versterken van gemeenschapszin en het bevorderen van welzijn; het benutten van bestaande wijkvoorzieningen in het weekend een efficiënte inzet van gemeentelijke middelen kan betekenen; verzoekt het college; in gesprek te gaan met welzijnsorganisaties en andere relevante partners om te verkennen op welke wijze in het weekend en/of avonden activiteiten georganiseerd kunnen worden in de Huizen van de Wijk en de jongerenhubs; te onderzoeken welke behoeften er leven onder bewoners met betrekking tot weekend- en/of avondactiviteiten; en dit te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. N. Akhatab

raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1142

Motie 6. Tijd voor zekerheid, Rotterdam geeft haar mensen vastigheid “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 19 juni 2025, ter bespreking van 5.1 de jaarstukken 2024, de bevindingen van de accountant en het adviesrapport van de Commissie tot onderzoek van de rekening; constaterende dat; de inhuur van extern personeel de afgelopen jaren is gestegen, wat leidt tot hogere kosten en minder binding met de organisatie; de arbeidsmarkt krap is, waardoor het aantrekken én behouden van goede medewerkers steeds moeilijker wordt; medewerkers met twee opvolgende jaarcontracten vaak onzekerheid ervaren over hun toekomstperspectief binnen de gemeente; medewerkers met ervaring, kennis en netwerken essentieel zijn voor continuïteit, stabiliteit en kwaliteit in de dienstverlening; overwegende dat; goed werkgeverschap niet alleen gaat over regels, maar ook over het gevoel van erkenning en zekerheid voor medewerkers; vaste contracten kunnen bijdragen aan meer werkplezier, motivatie, loyaliteit en duurzame inzetbaarheid; het belangrijk is om niet alleen beleid te maken over mensen, maar ook met mensen: door hen zelf te vragen wat werkt en wat niet; verzoekt het college; een onderzoek te laten uitvoeren onder gemeentelijke medewerkers (met tijdelijke én vaste aanstellingen) naar hoe zij het effect van contractvormen ervaren op onder andere werkplezier, tevredenheid, loyaliteit en

welzijn; in dat onderzoek specifiek aandacht te besteden aan medewerkers die langdurig met tijdelijke contracten werken of recent de overstap hebben gemaakt naar vast; de uitkomsten, overwegingen en eventuele beleidsvoorstellen terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. S. Soytekin De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: De heer Van Campenhout is de volgende op de lijst, maar die heeft aangegeven geen bijdrage te leveren. Dan komen we bij mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Voorzitter. De jaarrekening is het moment om te reflecteren. Niet alleen op cijfers, maar vooral op de keuzes erachter. En wat zie ik? Geen visie, geen verbinding, geen koers. Een college zonder richting en een stad die daar de prijs voor betaalt. Voorzitter, we hebben een college met wel 9 wethouders, 9. Dat levert eilandjes op, versnippering en vooral geen gezamenlijke verantwoordelijkheid. Oh ja, en opvallend veel snoepreisjes naar het buitenland. Het resultaat: geen enkel groot collegetarget is gehaald. Voorzitter, als ik naar de cijfers kijk, zie ik een pijnlijk patroon. De woningnood stijgt, maar betaalbare woningen blijven uit. De energietransitie wordt doorgeschoven, de zorg is overbelast, maar krijgt geen prioriteit.

Het armoedebeleid, in de armste stad van Nederland, nota bene, wordt daarop fors bezuinigd. Dit college kiest prestige boven bestaanszekerheid. Niemand heeft hem nog genoemd, maar Boijmans mag 500 miljoen kosten en de 7

raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1143

stadsprojecten, dat is meer goud dan groen, maar meer kosten dan nut. Oh ja, dan had ik het al gezegd: natuurlijk ook veel prestigieuze snoepreisjes. Voorzitter, het probleem is geen onvermogen, maar onwil. De VOORZITTER: De heer Van Dommelen heeft een vraag. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Voorzitter, een klein vraagje aan mevrouw Verkoelen, het is meer goud dan groen. Ik ben apetrots op de stadsprojecten. Ik vind het echt geweldig wat er gebeurt, een ongekende investering in deze stad. Maar u wimpelt dat een beetje weg. Kunt u nader toelichten wat u daar niet aan bevalt? De VOORZITTER: Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Nou, dat was het eerste deel al: armoedebeleid doen we weinig aan, zorg, u wilt niet weten, 200 miljoen komen we aan zorg tekort en we gaan 7 stadsprojecten doen. Ik weet wel waar mijn prioriteit ligt. Serieus. Het is een kwestie van keuzes, zoals ik zei. Ik ben er helemaal niet op tegen, maar het is meer goud dan groen. Het kost bakken met geld en we hebben het niet. We zouden het aan andere zaken moeten geven. Voorzitter, ik ga verder. Het probleem is geen onvermogen, maar onwil. Er is geld, maar geen prioriteit. De Rotterdamse investeringsmotor, bedoeld, dames en heren, bedoeld voor duurzame toekomstgerichte projecten, wordt misbruikt om gaten te vullen. Daarmee verkwanselen we onze toekomst.

Voorzitter, de accountant en de COR zijn glashelder: met een structureel tekort van min 1,8 procent, geeft Rotterdam te veel uit. De solvabiliteitsratio zakt van 64 procent naar 53,6 en bedenk: onder de 50 wordt het rijk nerveus. Dat terwijl de wereld brandt. Internationale spanningen, economische onzekerheid, sociale ongelijkheid en deze coalitie speelt mooi weer. De VOORZITTER: De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Dank u wel, voorzitter. Via de voorzitter tegen mevrouw Verkoelen dat van die solvabiliteit is technisch, maar dat is natuurlijk ook, u weet heel goed waar dat vandaan komt. U maakt daar een hoop herrie over, maar u weet heel goed dat we op een gegeven moment Eneco hebben verkocht, dat er gewoon veel geld was, veel kapitaal, dat dat geïnvesteerd wordt, want dit college investeert in de toekomst van deze stad op ongekende wijze. Dan zegt u dat het belachelijk is dat die solvabiliteitsratio is gedaald. Maar wat had u dan willen hebben? Had u het dan gewoon op een deposito willen zetten en dan zien we wel over een jaartje of 10 of vindt u dat we moeten investeren in de stad, in de toekomst van deze stad, in de toekomst van de Rotterdammers? Mevrouw VERKOELEN (50plus): U haalt er 100 miljoen uit om gaten te vullen en u bezuinigt vervolgens op informele zorg. U gooit al onze vrijwilligersorganisaties overboord.

Daar ligt de prioriteit voor mij, mijnheer Van Dommelen. Ik kan er niets anders van maken. Vervolgens zakken we, want nu mag het nog en u zegt het de hele tijd, we moeten met de …, maar we zakken wel naar 53,4 procent en onder de 50 begint het rijk zich nerveus te maken en we zijn niet omhoog gegaan. Ik hoor alleen maar Leefbaar gillen hoe geweldig we het gedaan hebben. Dan zie ik dit soort cijfers, andere cijfers, en ik maak me daar zorgen over. Een financiële gezondheid over langere termijn is niet geborgd. De VOORZITTER: De heer Vonk heeft het volgende amendement ingediend. Amendement B. Geld bestemd voor armoedebestrijding blijft bestemd voor armoedebestrijding

raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1144

“De gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 19 juni 2024 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de jaarstukken 2024, inclusief de baten en lasten per programma, de baten en lasten per taakveld en de bestemming van het rekeningresultaat. Besluit: - bijlage 3 Bestemmingsvoorstellen jaarrekeningresultaat als volgt te wijzigen:

Toelichting: Bij de behandeling van de voorjaarsnota 2023 is besloten om jaarlijks 830.000 euro te laten vrijvallen uit de bestemmingsreserve Armoedefonds ter dekking van de grote financiële opgaven die er vanuit de voorjaarsnota 2023 waren. Nu blijkt er een zodanig positief rekeningresultaat te zijn dat die vrijval niet nodig was. Met dit amendement wordt het geld weer bestemd waarvoor het bestemd is, namelijk armoedebestrijding.” Het amendement is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De heer VONK (cu): Voorzitter, tot slot. Dit college kan niet laten zien waar ze precies staat en waar ze naartoe gaat. We hopen op een goede eindsprint, want we gunnen deze bestuurders dat ze straks na de verkiezingen met opgeheven hoofd het toneel kunnen verlaten. Dus ons verzoek aan dit college: kom op korte termijn met een concreet plan waardoor wij weer het vertrouwen terug gaan krijgen dat u aan het eind van de rit uw doelen haalt, of in ieder geval een groot deel. Want liever een rapport waarmee je vertrekt met de hakken over de sloot, dan met de staart tussen de benen. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Coşkun.

raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1145

De heer ROSKAM (lr): Voorzitter, nog een vraag aan de heer Vonk, als het kan. De VOORZITTER: Oh sorry, excuus, de heer Roskam. Mijnheer Vonk, de heer Roskam heeft nog een vraag aan u. De heer ROSKAM (lr): Nog een vraag aan de heer Vonk. Mooie tekst. Volgens hadden we aan het eind van de vorige periode ongeveer dezelfde tekst, wat betreft het cijfer. Ook blij dat de tussentijdse verantwoording bevalt die dit college heeft ingevoerd. Nog wel een vraag ook over de targets. U gaf aan van op veilig is die niet gehaald. Leefbaar Rotterdam is een partij die eigenlijk al de afgelopen 20 jaar zich bezighoudt met de veiligheid in de stad, om die op allerlei manieren op te lossen. Kan ik dan ook op uw steun rekenen als wij een motie indienen om de veiligheid in de stad aan te pakken? De VOORZITTER: De heer Vonk. De heer VONK (cu): Voorzitter, ik ben er ontzettend voor als er goede voorstellen worden ingediend op het gebied van veiligheid. Maar tot nu toe moeten we constateren dat de lijn die deze coalitie heeft genomen met meer camera’s, meer harde repressie, meer mensen wegzetten als aso en die dan vervolgens keihard aanpakken, dat dat niet werkt. Dus als u komt met voorstellen die liggen bijvoorbeeld op het gebied van preventie, op de zichtbaarheid van de wijkagent, dan steun ik dat van harte.

Overigens hebben ook al, volgens mij, gezamenlijk iets rondom wijkagenten met elkaar ingediend. Op dat soort punten vinden we elkaar echt, want veiligheid is gewoon een heel belangrijk thema, maar niet langs de lijn die tot nu toe door deze coalitie en dit college wordt uitgevoerd. Dat blijkt ook uit de wijkindex. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Ik had al bijna het woord gegeven aan de heer Coşkun en die staat al. Dus het woord is aan u. De heer COŞKUN (sp): Dank u wel, voorzitter. Als spuit elf van deze vergadering zal ik niet met modder gaan gooien. Daar hebben andere al pogingen toe gedaan, voorzitter. Laat ik beginnen met complimenten geven aan met name de ambtenaren die toch deze mooie jaarrekening in elkaar hebben gezet. De financial audit, maar ook alle andere ambtenaren van alle takken van dienst, ook aan de accountant en natuurlijk aan mijn collega's van de commissie tot onderzoek van de rekening, de belangrijkste commissie van deze raad. Voorzitter, 2024, was geen rampjaar, was geen 1672. Dat heb ik net al verteld. Maar je had natuurlijk met dat geld ook heel andere dingen kunnen doen. De vraag is: is dit college in control? Dat was de hamvraag rondom die 213a, gemeentewet, onderzoeken die het college niet gedaan heeft. Ik had de indruk dat veel van de collega's van wethouder Van Rij niet echt begrijpen hoe de P&C-cyclus in elkaar zit.

Dus ik zou de heer Van Rij willen vragen: zou hij geen cursus willen geven aan zijn collega's over wat nou eigenlijk de P&C-cyclus is? Het lijkt me een nuttige investering. Voorzitter, we hebben het al gehad over veel miljoenen die overgebleven zijn. Er komt nog 11 miljoen bij vanuit de jeugdzorg, een meevallertje, wat je toch volgens mij niet pas in mei of in april hoeft te ontdekken maar al eind van het jaar. Maar al met al, een begroting, daar kun je tegen zijn, je kan dat geld op een andere manier uitgeven, dat zouden wij als SP ook zeker doen, maar de jaarrekening is de jaarrekening. Dat zijn nou eenmaal de cijfers. Ze hebben dit met het geld gedaan. Wij zouden die 5,1 miljard anders uitgeven, maar we kunnen niet anders, zeker als de accountants en de COR dat ook zegt, dan deze jaarrekening vaststellen. Maar wij steunen als SP wel de amendementen van de PvdA en van de ChristenUnie om met die overgebleven gelden, onvoorzien overgebleven gelden, wat miskleunen van het verleden terug te draaien. En er is nog veel meer geld, onder andere een veel te hoog weerstandsvermogen, daar zitten nog miljoenen in, en nog vele andere dingen ook. Ik hoorde net van, nu heeft hij de zaal verlaten, de heer Van Dommelen van de VVD zeggen: de accounts en advocaten die waaien weg uit Rotterdam. Die gaan allemaal raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1146

naar 020. Dan zeg ik: het is goed dat de teveelverdieners onze stad verlaten, dan houden we alleen de werkende klasse over. Daar is Rotterdam tenslotte groot mee geworden. Helaas zijn er wel vanochtend wel weer 2 mensen gesneuveld in de Waalhaven bij Pier 6, maar dat terzijde, voorzitter. Het gaat om de mensen die hier wel werken, dat zijn er duizenden, tienduizenden, honderdduizenden. Daar bouwen we die stad voor, daar hebben wij 5,1 miljard voor, dat moeten we uitgeven. Dat hebben we nu gedaan over 2024. Daar kunnen we niets meer aan veranderen. Maar laten we wel een voorschot nemen, over 2 weken, dat we die stad echt beter gaan maken. Dan kan het niet zo zijn dat Leefbaar Rotterdam hier staat te juichen: kijk eens hoe leefbaar we de stad hebben gemaakt, terwijl we tegelijkertijd duikelen in de statistieken van leefbare steden in Nederland. Dat was het, voorzitter. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Dank, voorzitter. De heer Coşkun dacht dat hij spuit elf was, maar dat was hij niet. Dat ben ik ook niet. Dat is straks misschien Forum.

Nee, voorzitter, ik heb hier deze collegeperiode iedere keer gestaan bij voorjaarsnota’s, begrotingen, jaarrekeningen met wel altijd kritiek op deze coalitie, omdat ik heb gezegd: het is het bouwen van een heel grote brug tussen heel verschillende partijen, maar wel een brug van niets naar nergens. Maar ik heb wel iedere keer ook mijn hand uitgestoken. Ik heb dat ook iedere keer expliciet gemaakt. En ik ben, moet ik nu dan zeggen bij de waarschijnlijk laatste jaarrekening van deze periode, toch heel erg teleurgesteld dat hier een financieel positief resultaat ligt, dat we hier dan vandaag weer een debat hebben, want we zijn iedere keer op zoek naar hoe gaan we deze jaarrekening nu het beste bespreken. We hebben al eens een keer het model gehad van doe het maar samen met de voorjaarsnota, maar daar vonden we eigenlijk weer dat er te weinig aandacht was voor de verantwoording, waar we toch voornamelijk voor zijn, ook als raad. Maar welke vorm dan ook, het is steeds zoeken naar van waar kunnen we nou een keer een steen verleggen, breder dan alleen deze 4 partijen die met elkaar samenwerken. Mijn deur heeft altijd opengestaan. Ik heb het iedere keer expliciet gezegd. Maar ik heb niemand langs zien komen en dat vind ik gewoon heel teleurstellend.

Daar had ik net even in de pauze, mag u gerust weten, dat zal de heer Van Dommelen ook niet erg vinden, even een gesprekje over met de heer Van Dommelen en voorzitter die zei van: je kunt ook zelf naar die wethouders toegaan. Dat kan natuurlijk wel, maar uiteindelijk is het toch het primaat wat hier in deze zaal ligt, moeten de uitgestoken handen van nietcoalitiepartijen toch ook een keer aangenomen worden? Ik constateer nu, met het zoeken, met het amendement van de PvdA bijvoorbeeld, laten we nu proberen een steen te verleggen. Nee, dat kan niet, zeggen coalitiepartijen dan weer. Nee, dat moet straks bij de voorjaarsnota. Maar, voorzitter, ik zal het u alvast vertellen. We zullen straks bij de voorjaarsnota opnieuw een dichtgetimmerd verhaal hebben liggen. Het zou mij hogelijk verbazen, mijn deur blijft open, mijn hand blijft uitgestrekt, maar het zou mij hogelijk verbazen als wij over een paar weken hier 1 steen kunnen verleggen en dan terugkijkend toch al langzaam op deze periode, voorzitter, is dat eigenlijk mijn grootste verzuchting, dat ik dat zo ontzettend jammer vind. Dat was niet nodig geweest en zeker op het moment nu, waarop we eigenlijk een verkiezingsjaar tegemoet gaan, we weten dat die voorjaarsnota straks ook verdisconteerd gaat worden in een begroting die, als het goed is, beleidsarm is, want het is in een verkiezingsjaar. Dit was het moment geweest.

Heel erg zonde. Voorzitter, dan zijn we hier vandaag met elkaar toch een rituele dans aan het opvoeren. We doen daar dan uiteindelijk niemand een plezier mee. Het is misschien zelfs wel de reden waarom ook heel veel mensen het vertrouwen in de politiek verliezen. Dan toch maar naar de inhoud. Daar heb ik nog een minuut en 3 seconden voor. Een aantal partijen heeft al heel goede dingen gezegd. Dat ga ik niet herhalen. Ik denk dat we vorig jaar de sociale basis van onze stad kei- en keihard hebben geraakt. Dan is het een beetje jammer om op de socials te lezen dat het een jaartje redden van de Unie voor Vrijwilligers dan wordt gevierd als een groot succes. Dat is wat mij betreft een vlag op een modderschuit. Ten slotte, voorzitter, de onderuitputting op armoedegelden. Ik heb zitten denken: hoe kan dat nou? Ik kom eigenlijk maar op 2 redenen. Reden 1 kan zijn raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1147

dat toch uiteindelijk de troep die DENK daarvan heeft gemaakt door ondertussen hier nu met de derde wethouder op deze portefeuille te zitten in 1 periode, de reden kan zijn. Of de reden is dat er gestuurd wordt op onderuitputting, omdat de afspraak nou eenmaal is dat de middelen vrijvallen. Beide zouden een schande zijn. Dus, voorzitter, u vindt de naam van het CDA op zowel het amendement van de PvdA, dat een heel goed voorstel is, volgens mij, als op dat van de ChristenUnie. We kunnen nu nog dingen terugdraaien en ik hoop dat dat gebeurt. Dank. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu tot slot het woord aan de heer Oostdijk en mevrouw De Jong heeft aangegeven dat zij ook geen bijdrage heeft voor dit debat. Dus de heer Oostdijk is de laatste spreker. De heer OOSTDIJK (fvd): De echte spuit elf of eigenlijk, zoals ik het wil zeggen: save the best voor last. Ook ik wil, in navolging van mijnheer Coşkun, het college en de ambtelijke organisatie bedanken voor de zorgvuldige opstelling van de jaarstukken van 2024 en de bijbehorende toelichtingen. Het is een omvangrijke klus en dat verdient waardering. Maar, voorzitter, waardering betekent niet dat we geen kritische vragen mogen stellen. In deze bijdrage beperken we ons tot eigenlijk 3 kernpunten. Als eerste economische vitaliteit en duurzaamheid.

Op papier presenteert Rotterdam een positief economisch beeld, onder meer door de gerealiseerde nieuwe bedrijfsruimte. Dat is op zich een mooie prestatie. Maar toch rommelt het onder die oppervlakte. Steeds meer grote bedrijven overwegen te vertrekken of vertrekken daadwerkelijk. Vanwege toenemende regeldruk, netcongestie en stijgende energielasten als gevolg van de energietransitie. Ook voor MKB’ers wordt het onder deze omstandigheden steeds moeilijker om nog een fatsoenlijke boterham te verdienen. Tegelijkertijd investeert de gemeente fors in verdere verduurzaming, terwijl wordt gesteld dat de CO2-reductiedoelen al jaren geleden zijn behaald. Als dit beleid ten koste gaat van economische vitaliteit, is de vraag of we deze koers moeten blijven volgen. Onze vraag aan het college is: herkent het college deze zorgelijke signalen vanuit het bedrijfsleven? Is het bereid om economische gevolgen van het klimaat en energiebeleid objectief door te rekenen en betaalbaarheid en leveringszekerheid als prioriteit te hanteren? Dan met betrekking tot woningbouw en migratiedruk. De ambitie om 9000 tot 10.500 nieuwe woningen te realiseren, is helaas niet gehaald. Slechts 8391 woningen zijn opgeleverd, met een eenzijdige focus op sociale huur. In het middensegment is slechts 30 procent gerealiseerd, terwijl de doelstelling op 35 procent lag.

Daarnaast moest Rotterdam in 2024 maar liefst 1617 statushouders huisvesten. Een aanzienlijke opgave op een toch al gespannen woningmarkt. Intussen steeg het aantal statushouders in de bijstand tot 3705, een stijging van ruim 70 procent in 2 jaar tijd. Ik heb daarover een vraag aan het college: erkent het college dat de combinatie van woningtekort, eenzijdige nadruk op sociale huur en voorrang voor statushouders leidt tot verdringing van Rotterdamse starters en middeninkomens? Dan tot slot, voorzitter, diversiteit, inclusie en sociale cohesie. In 2024 is 13 miljoen meer uitgegeven aan sociaal beleid dan begroot. Onder andere aan campagnes, wijkgesprekken en subsidies gericht op inclusiviteit, diversiteit en antidiscriminatie. Maar wat is het tastbare effect van deze investeringen? Volgens de wijkprofielen voelen steeds minder Rotterdammers zich thuis in hun wijk. De waardering voor wijkdiversiteit daalde helaas van 80 procent in 2022 naar 74 in 2024. Dat is geen droge statistiek, voorzitter, dat is maatschappelijke realiteit. Diversiteit is helaas geen garantie voor harmonie. Beleid dat bestaande verschillen bevestigt in plaats van overbrugt, werkt segregatie en polarisatie in de hand. Wat Rotterdam nodig heeft, is een gedeelde identiteit. Taalvaardigheid en verantwoordelijk burgerschap.

Ik heb een vraag aan het college: is het college bereid om kritisch te evalueren welke inclusieprogramma’s aantoonbaar resultaat opleveren en welke niet en is het bereid om die programma’s die per saldo niets bijdragen, te beëindigen? Tot slot, voorzitter. Rotterdam verdient beleid dat inzet op economische kracht, fatsoenlijke huisvesting voor werkende en een gedeelde stedelijke identiteit. Als we niet scherp sturen, dreigen goedbedoelde idealen de fundamenten van onze stad te ondermijnen. Tot zover, dank u wel. raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1148

De VOORZITTER: Hartelijk dank, mijnheer Oostdijk. Dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van de eerste termijn van de zijde van de raad. Dan hebben wij ook een volgorde van sprekers vanuit het college. Dat start met wethouder Van Rij, wethouder Simons, wethouder Versnel, wethouder Kasmi, wethouder Achbar, wethouder Zeegers, wethouder Buijt, wethouder Lansink-Bastemeijer, wethouder Norville en ondergetekende. Ik kijk even naar wethouder Van Rij of hij in staat is om al de vragen te beantwoorden die aan hem zijn gesteld. Dat is het geval. Dan gaan we door. De heer VAN RIJ (wethouder): Voorzitter, dank u wel voor het woord. Dank u wel ook voor de complimenten. Ik heb er meerdere mogen horen, ook in de commissies. Die complimenten zou ik graag doorgeven aan Maarten Struijvenberg die toch echt wel heel erg verantwoordelijk is voor wat er voor u ligt en voor het keurig invullen van de opdracht die we hadden om een stuk bezuiniging nog voor het ravijnjaar met elkaar te creëren, waardoor we daar met een robuuste gemeente op afgaan. We hebben in de verschillende commissies al met elkaar besproken dat de weergave, zoals we die zien van de jaarstukken, maar ook de begroting en de voorjaarsnota, dat we daar iets in missen.

Ik wilde dat nu even niet onbenoemd laten, omdat ik daar verschillende toezeggingen over heb gedaan, zelfs, inderdaad, wethouder Struijvenberg dat ook al heeft gedaan en dat ik met u de afspraak heb gemaakt dat wij in de loop van dit jaar, dus in de tweede helft van dit jaar, richting de begroting, al met voorstellen gaan komen en er zelfs gesprekken met u zullen worden gevoerd, in ieder geval met de financieel woordvoerders, over hoe we dat kunnen gaan vormgeven. Ik denk dat dat belangrijk is. We hebben vaker al gehoord dat sommige delen van onze financiële stukken lastig leesbaar zijn, soms veel informatie bevatten. Ik heb ook al eerder aangegeven: dat verbaasde mij niet heel veel, want er waren jaren geleden ook raadsleden, waaronder ondergetekende, die extra informatie vroegen. Die zitten nu een soort van standaard in het systeem. Wat je natuurlijk moet kijken is: is die vraag nog actueel? Ik denk dat het belangrijk is dat we constant blijven monitoren of we de juiste stukken op de juiste manier blijven publiceren. Ik denk dat dat belangrijk is voor u, maar ook voor die Rotterdammer waar we dat geld voor uitgeven. Dat is even inleidend. Dan hebt u mij een aantal vragen gesteld en u heeft een aantal moties ingediend. Ik stel voor dat ik die nu zal toelichten, in ieder geval de vraag probeer te beantwoorden, en de moties met u door te lopen.

Mijnheer Biljoen, u mocht het spits afbijten, dus ik zal ook met u beginnen. U begon over 213a. Dat is natuurlijk een mooi element wat we in onze democratie hebben, waarbij je verplicht wordt om jezelf te toetsen. Dat is natuurlijk altijd een goed element. We gebruiken het ook. U gaf even aan dat het mogelijk wordt gebruikt alleen bij een onrechtmatigheid. Dat is niet zo. Als u bijvoorbeeld ziet over het onderzoek naar het parkeren of naar de vergunningverlening, dat zijn toch echt onderzoeken die niet na een onrechtmatigheid zijn ingesteld. Maar wij zien, dat hebben we ook gezien dat D66 daar al een motie voor in heeft gediend, daar kom ik dan later nog heel even op terug, maar wij zien dat daar best meer mogelijkheden liggen voor het college om het ook, want het is niet alleen maar ter controle, maar het is ook ter verbetering van hetgene wat je zelf doet. Dus daar zien we echt wel het nut van in om daar scherp op te zijn. Uw volgende vraag ging over kiezen voor Rotterdam en u hebt daar niet zozeer een vraag over gesteld, maar u heeft er wel iets over gezegd en dat geeft mij wel even aan, want u had het erover dat ambtenaren hun baan verliezen en dat is nou precies waar het programma Kiezen voor Rotterdam niet op is gebaseerd. Het programma van Kiezen voor Rotterdam is gebaseerd op natuurlijk verloop van banen en om een formatieplafond in te richten.

Dat plafond geldt dan voor die complete formatie, inclusief inhuur, want die opmerking heb ik vandaag ook gehoord alsof de inhuur één op één gekoppeld zou zijn aan Kiezen voor Rotterdam. Dat is niet zo, want wat we zien is bij inhuur dat dat ook grotendeels bij projecten wordt gebruikt en daar is dus echt die koppeling niet in aan te geven. Vervolgens kom ik bij mijnheer Vonk. U hebt het gehad over die 20,7 miljoen bezuiniging. Die vindt u terug, want dat is precies dat deel waar we het over hebben, al die tijd hebben gehad, in de commissie ook al. U vindt dus terug in de jaarstukken waar die bezuiniging mee te maken heeft. Dus of ik begrijp uw vraag niet, of, maar meer kan ik er niet raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1149

over zeggen dan dat dit precies is wat daar staat. Die informatie hebben we gegeven en ik begrijp dus eerlijk gezegd niet waarom u denkt dat dat in Kiezen voor Rotterdam niet voldoende is weergegeven, in de rapportage. De VOORZITTER: De heer Vonk heeft geen tijd meer, maar als het als het verhelderend is, dan mag hij nog even het verhelderen. Ah, 24 seconden, ja. De heer VONK (cu): Voorzitter, graag dan even in technische tijd om het toe te lichten. Ik begrijp dat de wethouder een beetje de weg kwijt is, want het ging niet over Kiezen voor Rotterdam. Daar heb ik het nadrukkelijk niet over. Dus daar heb ik ook niet over gesproken. Ik heb gezegd: dat bewaar ik voor de voorjaarsnota. Maar die andere bezuiniging, die van die 20,7 miljoen, is een bezuiniging uit het coalitieakkoord. Daarvoor hebben we de technische vraag gesteld, al bij de technische vragen bij deze jaarrekening: waar vinden we dat in de voorjaarsnota? Toen was het antwoord: zie Kiezen voor Rotterdam. Toen hebben we uitgelegd in de commissie: dat klopt niet. Toen hebt u gezegd: zie de brief uit 2024. Die heb ik bekeken en die ging over de jaarrekening 2023. Daar is wel degelijk een uitspraak gedaan over waar daar toen de bezuiniging is gevonden, maar het ging over 2023.

Dus nu is mijn vraag, dat was die al en dat is die nog steeds: waar lees ik in de jaarrekening welke maatregel u hebt genomen en waar die bezuinigingen dan precies in de jaarrekening vallen? De heer VAN RIJ (wethouder): Ik refereer nu ook niet naar Kiezen voor Rotterdam. Dat was mijn volgende stap. U had ook een vraag daarover. Dit gaat niet over Kiezen voor Rotterdam, dat weet ik en dat is duidelijk. Dat hebben we ook aan u geschreven in de veegbrief. In de veegbrief staat exact waar het wel over gaat. Het is een bezuinigingsopgave die we over het hele concern hebben gevraagd. Die loopt ook over het hele concern. De exacte invulling daarvan is niet anders dan in die brief van 2023 staat. Dat wordt nog steeds op die manier uitgerold. Je ziet het terug in het feit dat we ook voldoen en geen jaarrekening tekort hebben. Dus als u verdere specificaties daarvan wil, is dat niet zo neer te leggen, behalve dan wat er in die brief van 2023 staat. Want het is precies hetzelfde wat we doen. De VOORZITTER: De heer Vonk. De heer VONK (cu): Dan concludeer ik dus dat we eigenlijk in het coalitieakkoord een ambitie hebben afgesproken met elkaar, 4 handtekeningen eronder, en u zegt van: eigenlijk is het niet terug te lezen in de jaarrekening hoe we dat realiseren. De VOORZITTER: De wethouder. De heer VAN RIJ (wethouder): Ja, uiteindelijk wel natuurlijk.

Maar er staat niet exact per afdeling opgeschreven, daar is het aantal kleuren pennen teruggebracht van 5 naar 4. Dat staat niet opgeschreven. Maar de algemene omschrijving heeft u gekregen in 2023. In die brief. U vroeg een heel specifieke, dat is niet te geven. Er ligt een bezuinigingsopgave in het werken met elkaar. De VOORZITTER: U vervolgt uw betoog. De heer VAN RIJ (wethouder): Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER: De heer Biljoen wil hier toch nog op doorgaan, schat ik in. De heer BILJOEN (gl): Voorzitter, wellicht kunnen de mensen op de achtergrond voor u meeschrijven en komt u er later op terug. Het gaat om de veegbrief pagina 22. Het gaat om de 20,7 miljoen, waar de Vonk net aan verwijst, in de jaarstukken. Wij kunnen het niet vinden.

raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1150

Dus als u aan kunt geven op welke pagina in de jaarstukken wij dat terug kunnen vinden, worden we daar heel blij van. 20,7 miljoen. De heer VAN RIJ (wethouder): Als u de bezuinigingsopgave leest en de brief van 2023, dan leest u dat dat dus concernbreed wordt gevraagd. Als we daadwerkelijk moeten specificeren, dat is niet te doen. Er wordt aan ieder concerndeel gevraagd om een bepaald percentage mee te bezuinigen. De VOORZITTER: De heer Tak. De heer TAK (pvda): Voorzitter, dan even een vraag aan de wethouder. Bij armoede kan ik wel zien dat er 8 ton naar Kiezen voor Rotterdam is gegaan. Toch? De heer VAN RIJ (wethouder): Het gaat niet over Kiezen voor Rotterdam. Dat hebben we net uitgelegd. Dat is ook precies de vraag van mijnheer Vonk. De VOORZITTER: De heer Tak. De heer TAK (pvda): Maar wat ik dan niet begrijp is dat u voor Kiezen voor Rotterdam wel heel precies kunt zijn, maar dat u voor dit specifieke punt dat niet kunt zijn. Dan zou dat toch voor allebei moeten kunnen. De heer VAN RIJ (wethouder): Nee, dat is heel duidelijk, want de bezuinigingsopgave die we in 2022 hebben gevraagd en die in 2023 nog eens expliciet is beschreven, gaat over het werken, het concern, en niet zozeer over de formatie. De bezuiniging van Kiezen voor Rotterdam gaat in eerste instantie over de formatie.

Die is het eerste jaar in 2024 ingevuld met een tijdelijke maatregel en vervolgens in ’25, ’26, ‘27 met een structurele maatregel. Dus dat zijn 2 heel losse dingen. Dat is precies ook wat mijnheer Vonk aangeeft. Mijnheer Vonk vraagt nu: hoe heeft u dan exact die 20,7 ingevuld? Dat is een opgave geweest aan de verschillende clusters om daaraan te voldoen. Dat voldoen ze, want daarom hebben we nu een sluitende jaarrekening. De VOORZITTER: U kunt verder. De heer TAK (pvda): Sorry, voorzitter. Wat ik niet begrijp: die 20,7 is een optelsom, net als dat Kiezen voor Rotterdam een optelsom is. Die optelsom kan ik helemaal terug afpellen naar ieder deel. Dat is die 20,7 miljoen dan toch ook? Dat heeft niets met formatie te maken. U maakt toch ergens die kosten niet, daar gaat het toch om? De VOORZITTER: De wethouder. De heer VAN RIJ (wethouder): Het is een opgave aan dat hele concern. Geeft u minder uit aan bijvoorbeeld uitjes. Het zijn niet de meest leuke dingen, maar het is wel die opgave die er heeft gelegen. En die is ingevuld, want we hebben een sluitende jaarrekening. Ik weet niet of het inderdaad is geweest aan een cursus op een afdeling of dat het is geweest dat het aantal pennen is verminderd. Dat kunnen wij niet specificeren in deze jaarrekening. Dat is wat ik u graag wil vertellen. Mijnheer Vonk, ja.

Uw volgende vraag: college, kom met een plan waarin staat hoe de doelen wel gehaald gaan worden. Ja, mijnheer Vonk, het is heel flauw wat ik nu ga zeggen, maar dat is natuurlijk wel het collegeprogramma. Dat is onder andere ook hoe we dat laatste deel gaan doen, dat is wat er over 2 weken ligt en dat is de voorjaarsnota. Hoe gaan wij nog bereiken hoe die doelen worden gehaald. Volgend jaar, in het verantwoordingsdebat, is het het moment om te zeggen van heeft u die echt gehaald? Natuurlijk, wat u doet is natuurlijk goed, want u geeft een tussenrapport. Dat is prima. Maar

raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1151

hoe en waarom, dat is de optelsom van het coalitieakkoord met de verschillende begrotingen/voorjaarsnota’s. De VOORZITTER: De heer Vonk, u hebt nog 13 seconden. De heer VONK (cu): Voorzitter, als we er zo slecht voorstaan met het rapport, dan mag ik toch verwachten dat er een heel concreet voorstel komt van u van: mensen, heb er vertrouwen in, we gaan hem halen. De heer VAN RIJ (wethouder): Dat voorstel ligt over twee weken op tafel. U hebt het al en het is vandaag al meerdere keren bijna bekritiseerd, zou ik zeggen, maar dat voorstel ligt er. Het is aan u om daar te kijken of we daar scherp aan de wind varen of niet. De VOORZITTER: U vervolgt. De heer VAN RIJ (wethouder): Dan kom ik eigenlijk even bij de laatste vraag, zover ik hem heb gezien, anders hoor ik het graag nog van u. Mijnheer Coşkun vroeg of ik een cursus zou willen geven aan de collega’s over de P&C-cyclus. Ik heb ze al met de voorjaarsnota meegenomen en die cursus, ik dacht: misschien als dadelijk mijn termijn erop zit, dat ik misschien dat als ambtenaar zou kunnen doen. Ik hoop dat u een klein grapje tussendoor apprecieert. Nu komen we weer bij de serieuze zaken. Daar start ik ook weer bij mijnheer Biljoen. Samen met een aantal andere partijen is er een amendement ingediend en dat gaat over het eventueel toevoegen van die 9 miljoen aan het resultaat van 2024. Dat is eigenlijk waar we het hier over hebben.

Maar daar heb ik ook al uitgelegd dat dat natuurlijk echt een onbegaanbare weg is voor ons allemaal, want dat zou betekenen dat we de jaarrekening moeten openbreken, vervolgens het hele circuit van de accountant opnieuw zouden moeten doen. Dus u hebt hem aangepast. Technisch is dus wel mogelijk wat hier staat nu inmiddels. De VOORZITTER: De heer Tak. De heer TAK (pvda): Voorzitter, laten we die woorden even herhalen: technisch is er geen discussie over wat hier staat. Het gaat erom: is de politieke wil er om het te doen? Dat is aan deze raad, dat is niet per se aan u. Maar even dat ik het goed begrijp: u zegt inderdaad, technisch, wat daar staat, kan gewoon. Goed om te weten. De heer VAN RIJ (wethouder): Dat is goed. We hebben daar goed contact over gehad, want het is belangrijk dat als u iets indient, dat het ook kan. Het had technisch gekund, maar het had zo'n implicatie gehad dat we, denk ik, die keuze om die reden niet hadden moeten doen. Maar ik zal hem toch ontraden. Wat is de reden daarvan? Dat is namelijk omdat de keuzes met de voorjaarsnota worden hiermee sterk ingeperkt. Ik denk niet dat dat goed is voor het proces wat we met elkaar doorlopen. De VOORZITTER: Ik dacht dat u nog het antwoord aan het formuleren was. De heer Tak, u had nog een vraag? De heer VAN RIJ (wethouder) Maar dat is hem ook eigenlijk. Ik heb daar niet zo heel veel aan toe te voegen.

We hebben daarnaar gekeken. Ik moet heel eerlijk zeggen dat ik hier ook echt alleen maar kijk, weer, naar wat de technische gevolgen hiervan zijn. Ik kijk niet naar uw inhoudelijke bestemming. Als u daar nog vragen over heeft, dan zou ik dat echt naar die inhoudelijke vakwethouders willen geven. Maar als wethouder financiën kan ik niet anders dan deze ontraden, omdat u een hek zet om het eerste deel van de begroting. Ik denk niet dat dit hier ook de bedoeling is. De VOORZITTER: De heer Tak. raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1152

De heer TAK (pvda): Voorzitter, kijk, ik wil toch even dit vaststellen. Formeel bespreken we de jaarstukken pas over een paar weken. Er is gewoon geen politieke wil aan de zijde van het college om nu inderdaad wat te doen, want u hebt zelf achter de schermen, ook met uw eigen coalitiepartijen, het tot op de laatste euro helemaal dicht gelegd. Daar is al genoeg over gezegd vandaag. Dat is de reden dat u het vandaag ontraadt. Maar laten we dat even met elkaar vaststellen. De VOORZITTER: De wethouder. De heer VAN RIJ (wethouder): Ik heb u juist mijn uitleg gegeven en uw eigen interpretatie daarvan laat ik aan u. De volgende, dan kom ik bij de motie van mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): U mag de motie als ingediend beschouwen, dan, maar dat had ik nog niet gedaan. Ik had de vraag dat ik graag een reflectie wilde op het gegeven dat ik die 50 miljoen deed, terugging naar de RIM. Als dat niet naar wens is, dat antwoord, en anders dan in de veegbrief, want daar was het gewoon allemaal even vegen en weg, dan kom ik in de tweede termijn met de motie. Maar we kunnen het ook omdraaien, maar dat is eigenlijk wel de manier waarop ik het zou willen doen. De heer VAN RIJ (wethouder): Dat lijkt me prima. Als u met een motie zou komen. De VOORZITTER: Laat u niet uitdagen, mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Nee, dat dacht ik niet.

Ik heb duidelijk aangegeven: 41 miljoen blijft er over, de 9 miljoen waar we het zojuist ook over hadden, geeft samen 50 miljoen. Ik zeg alleen: de RIM was er niet voor, we hadden 100 miljoen geleend, laten we die 50 miljoen terugstorten. De heer VAN RIJ (wethouder): Dank u wel voor de vraag. Ik zou dat als wethouder financiën op dit moment niet doen. Ik zou echt het advies geven om, zoals we nu een robuuste begroting en vervolgens jaarrekening leveren, daar zou ik echt de voorkeur aan geven en op die manier we al die tijd het beleid op een constante manier kunnen uitvoeren. Dat zou mijn voorkeur hebben. Daar is vorig jaar door de heer Struijvenberg een voorstel gedaan om dat op deze manier te doen. Ik denk dat dat een heel goede manier is en als er onverhoopt wel mogelijkheden zijn, en laat dat nou toevallig ook nog weer in de voorjaarsnota staan, dat je dan wel daar gebruik van maakt en dan vervolgens kom je bij die motie Zalmnorm uit. Dan loop ik ook alweer vooruit op de voorjaarsnota. De VOORZITTER: Mevrouw Verkoelen, u hebt echt geen tijd meer. Ik ben al heel coulant geweest. Dus echt afrondend. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Dat was niet de vraag. Dat snap ik allemaal dat u het weer wil. Maar het gaat precies om dat de heer Struijvenberg 100 miljoen wilde omdat we problemen hadden. Dat blijkt maar 50 miljoen te zijn geweest.

En nu vraag ik gewoon, daar wil ik dan graag antwoord op, waarom we dan 100 miljoen gedaan hebben en niet 50, want dat is dan gewoon de reden waarvan ik denk: ja, daar hebben we al zoveel gedoe over gehad en nou blijken het er maar 50 te zijn. De heer VAN RIJ (wethouder): Omdat op dat moment de gegevens die meneer Struijvenberg had, aangaf dat die 100 miljoen nodig was. Vervolgens blijken zaken anders te lopen. Maar dat wil nog niet zeggen dat je dan zomaar dat bedrag kunt terugstorten als je het nog gedeeltelijk nodig hebt om dat beleid uit te rollen dat we graag met elkaar willen. Dat is een keuze, die gaat u volgende keer maken. Maar ik heb net het gevoel alsof ik in de toekomst nu sta te praten. Want dit is het gesprek wat we zouden moeten hebben met de voorjaarsnota. raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1153

Voorzitter. De volgende motie die ik heb is van DENK en dat gaat over tijd voor zekerheid. Heel veel mensen vastigheid, onderzoek uit te laten voeren. Ik denk dat dat prima aansluit. We hebben het in de commissie gehad over een stukje ziekteverzuim, over een stukje inhuur. We hebben gezien dat we aandacht moeten besteden aan het werken voor de gemeente Rotterdam. Ik denk dat het heel goed is als we dit daarbij aan laten sluiten, want die vraag moet dan ook gesteld worden aan mensen. De VOORZITTER: Ondertussen heeft de heer Biljoen ook nog een vraag. De heer BILJOEN (gl): Dank, voorzitter. Ik wilde even 2 puntjes teruggaan, want ik ga toch heel even weer terug naar het amendement en het advies dat u ook zojuist afgaf. U geeft aan, ik heb echt heel goed geluisterd naar wat u zegt, maar u geeft aan: met dit voorstel worden de keuzes ingeperkt bij de voorjaarsnota. Bij de heer Vonk heb ik ook al aangegeven: waar staat dit? Die 9 miljoen die nu in het amendement staat, die staat nergens. De 11 miljoen in de brief die we ook laatst hebben besproken, die staat nergens. Sterker nog, afgelopen maandag was er een tafeltjesavond over de voorjaarsnota. Ik ben langs alle tafeltjes geweest en ik heb met heel veel deskundigen gesproken, ook over dit bedrag. Ze hebben me gegarandeerd: het staat nergens.

Als ik ook nog kijk naar de veegbrief, dan staat er: wat gaan we ermee doen? Ergens bij de tweede herziening, dat is in oktober, gaan we ergens pas hier wat mee doen. Dat betekent: tot oktober staat dat helemaal nergens en dat is de hele discussie die we net hebben gehad over of we nou wel of niet invloed hebben over dingen. U geeft nu aan, aan de raad: nee, u zet er een hekje omheen, de keuzes worden ingeperkt. Dat geld staat nu nog nergens. Wilt u met die blik nogmaals het amendement beantwoorden? De VOORZITTER: De wethouder. De heer VAN RIJ (wethouder): Voorzitter, ik begrijp uw denkwijze, maar er zitten een aantal haken en ogen aan, onder andere het feit dat het geld nog niet definitief is. Dat geld is pas definitief op het moment de GR, de gemeenschappelijke regeling, uiterlijk 15 juli het soort algemeen bestuur van de GR op uiterlijk 15 juli daar een klap op heeft gegeven. Laat dat nu net het moment zijn dat u over de voorjaarsnota spreekt. Er zijn nog een aantal andere zaken die er ondertussen zijn gebeurd, dat is onder andere een cao die er afgesloten is waar wij mee te maken krijgen. Er gebeuren dingen in de BUIG waar we mee te maken gaan krijgen. Mijn voorstel is om u, voor de behandeling in de gemeenteraad, want eerder kan ik u ook niet aangeven, in ieder geval een update te geven van de actuele financiële zaken die ertoe doen.

Ik ga proberen dat zo snel mogelijk te doen. Maar ook daar weer zit onder andere het feit: ik ga het niet doen voordat ik weet dat dat AB daar een klap op heeft gegeven. Het gaat over veel geld en vervolgens, die cao is inmiddels wel definitief, dus die kan ik noemen. We hebben de meicirculaire nog niet gehad, die wordt aangehouden op dit moment. We hebben, geloof ik, wel definitief uitsluitsel over de BUIG dus. Het zijn actuele zaken die wij niet konden vermelden in de voorjaarsnota omdat we niet de vastigheid van die gegevens hebben en die willen we graag met u gewoon delen op het moment vlak voor de voorjaarsnota. Het is niet anders, want we moeten wel zekerheid hebben over dit soort zaken. Maar die brief zeg u ik toe. De VOORZITTER: De heer Biljoen. De wethouder mag verder. De heer VAN RIJ (wethouder): Dan moet ik eigenlijk maar gelijk lopen naar de motie van de ChristenUnie. Daar geldt eigenlijk wat ik net heb uitgelegd. We kunnen er op 2 manieren naar kijken, dat is aan de ene kant natuurlijk vanuit armoede, misschien dat de wethouder daar nog wat over wil zeggen, maar in ieder geval vanuit mijn kant ontraad ik hem op de techniek, namelijk dat we over 2 weken over dit soort zaken met elkaar spreken. Als laatste van D66, die was al eventjes genoemd, dat gaat over 213a, om te komen met een aanpak voor de structurele toepassing. Ik kan niet anders dan dit omarmen.

In ook de gesprekken die we de raadsvergadering van 19 juni 2025

Notulen pagina

1154

afgelopen maanden hebben met gevoerd met elkaar, is dit, denk ik, een goede aanvulling van beleid. Dat was het, voorzitter. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan wethouder Simons. De heer SIMONS (wethouder): Dank u, voorzitter. Uw nestor refereerde aan het rampjaar 1672, dat doet hij vaker. Dat was ook in het jaar dat de bestuurders van doen die tijd, dat waren de gebroeders De Wit, dus daar moest ik nog wel even aan denken. Ik denk dat het vandaag in ieder geval voor ons beter gaat aflopen. Dan hebben we ook nog de heer Van Dommelen die refereerde ook aan de gouden jaren 80. Daar moest ik een voorbeeld aan nemen als wethouder haven, met alle banen die erbij kwamen. Dan wil ik toch nog even een klein referaat geven. De jaren 80 waren een moeilijke periode voor de economie van Rotterdam, gekenmerkt door economische malaise, een hoge werkloosheid, de havenindustrie, die traditioneel de ruggengraat van de Rotterdamse economie vormde, werd zwaar getroffen door reorganisaties en automatisering, wat leidde tot massaontslagen zoals bij de Rotterdams Droogdok Maatschappij. Wat het mooie is, als we dat horen, dat onze Rotterdamse haven ook iets laat zien aan eigenlijk Rotterdam, dat is veerkracht. Ondanks dat het ook in het verleden natuurlijk wel eens heel somber is geweest en daar vind ik ook, de heer Van Dommelen, dat we ook gewoon moeten kijken naar het positieve.

Het positieve, daar is ook genoeg over te melden. Dan wil ik, voordat ik naar het beantwoorden van de vragen ga, de heer Van Dommelen nog blijer maken dan hij al is. De VOORZITTER: De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd): Heel kort, voorzitter. Kijk, ik heb helemaal niet gezegd dat het in de jaren 80 goed ging. De economie in Nederland in de jaren 80 was echt in een zware periode, maar Rotterdam was wel de banenmotor. By far de banenmotor. Nu zijn we regio numero 4, als we niet uitkijken. Daar zit mijn zorg. De VOORZITTER: De wethouder. De heer SIMONS (wethouder): Dank u voor dit inzicht. Dat heeft ook te maken met uw eerste vraag. Die vraag heeft u natuurlijk al eerder gesteld en ik waardeer het zeer van de VVD die in de commissie met mevrouw Abrahamse mijn een vraag heeft gesteld en dan in de raad de heer Van Dommelen. Dus ik krijg altijd twee sets van vragen en dat vind ik positief. Want dat vind ik positief, de aandacht voor dit onderwerp en ook het stimuleert mij als wethouder om scherp te blijven. De heer Van Dommelen is ook 1 van de initiatiefnemers, samen met mevrouw Van Groningen, voor de Rotterdamse denktank. Ik ben gisteren bijgepraat door Jolanda Jansen van Ahoy. 7 juli, als ik het goed onthouden heb, dan wordt het rapport gepresenteerd aan mevrouw Van Groningen, aan de heer Van Dommelen en aan wethouder Simons.