20250320- Notulen van de raadsvergadering van 20 maart 2025

Wij kunnen niet wachten tot dat is geschrapt, die wet, of dat die regelingen is geschrapt, dat die wetten zijn aangenomen, zodat we onze woningen eindelijk weer kunnen geven aan voor wie ze bedoeld zijn, namelijk onze eigen jongeren, die op dit moment tot hun dertigste thuis wonen.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

408

De VOORZITTER: De heer Van Campenhout heeft daar een vraag over. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dank u, voorzitter. Ik ben benieuwd naar mijnheer Ceulemans, de mensen die we opvangen, vindt u dan dat die ook goed opgevangen moeten worden? Dat we ze snel Nederlands leren, dat ze ook heel snel kunnen meedraaien? Hoe staat u daar tegenover? De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Nou, dat is een vrij brede vraag. Wat bedoelt met opvangen? Bedoelt u asielzoekers of bedoelt u statushouders? Want ik had het over statushouders. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Laten we ons beperken tot iedereen die op de Silja zit. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Ik hoop dat die taakstellingen snel van tafel gaan, dat die taakstellingen geschrapt worden, zodat we überhaupt hier helemaal niemand meer hoeven te huisvesten. Dan zijn we van dat vraagstuk ook af. De VOORZITTER: De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): U geeft geen antwoord op mijn vraag. Vindt u niet dat, zolang wij die zorg voor ze hebben, wij goed voor ze moeten zorgen en dus bijvoorbeeld goed de Nederlandse taal moeten leren zodat ze goed kunnen meedraaien? Hoe kijkt u daartegen? De VOORZITTER: De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Wij als Leefbaar Rotterdam willen het absolute minimum. Wij willen dat we alleen doen waartoe we wettelijk keihard verplicht worden en verder niets.

De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Wat de heer Ceulemans hier laat zien, voorzitter, dat is weer echt een staaltje met het gebrek aan solidariteit wat Leefbaar Rotterdam elke keer laat zien met mensen die vluchten voor oorlogsgeweld. Die worden vervolgd vanwege hun politieke voorkeur, hun religie, hun seksuele geaardheid. Die moeten ook een plek hebben en wij hebben als Rotterdam, als 2de stad van Nederland, met sterke schouders, daarin een verantwoordelijkheid te nemen om deze mensen fatsoenlijk te huisvesten. Wat Leefbaar Rotterdam doet is Rotterdammers tegen elkaar, tegen vluchtelingen op te op te zetten door te zeggen dat zij schuldig zijn aan het tekort aan huisvesting. Dat is niet zo, dat heeft te maken met het woningbeleid. Dat heeft niks te maken met vluchtelingen. De VOORZITTER: De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Wij zijn solidair met de mensen die tientallen jaren geleden op uw partij stemden. Die zijn weggerend bij uw partij omdat u de gewone Rotterdammers al decennia in de steek laat, dat u de belangen van mensen van buiten, die helemaal niets te zoeken hebben, hoger 8 dan de belangen van de mensen in deze stad, van gewone Rotterdamse mensen in de middenklasse, waarvan de kinderen niet uit huis komen.

Wij zijn solidair met die mensen en het feit dat u met die mensen niet solidair bent en dat u solidairder bent met Syriërs, daarvoor moet u zich schamen. De VOORZITTER: Zullen we het voor via de voorzitter proberen? En mevrouw Vogelaar mag erop reageren. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, ik ben er trots op om solidair te zijn met Syrische vluchtelingen, met Oekraïense vluchtelingen, die te maken hebben met oorlogsgeweld in hun eigen land en dat wij hen hier een plek kunnen bieden om ze op te vangen. Waar ik niet trots op ben en waar ik mij voor schaam, zijn de omstandigheden waarop ze worden opgevangen. Dat zij dus op een schip als de Silja veel te lang blijven zitten, daar schaam ik me voor. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Eerst mevrouw Vlieger?

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

409

Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, want er wordt hier gedaan alsof het een of-of situatie is. Leefbaar Rotterdam is er naar uit om mensen tegen elkaar op te spelen, om Rotterdammers tegen elkaar op te zetten, en dat kan niet het Rotterdam zijn waar we hier als gemeenteraad voor moeten staan. Mensen met een status hebben recht op een woning hier in Rotterdam en daar moeten we allemaal ons best voor doen. We moeten niet mensen tegen elkaar uitspelen met de schaarse woonnood die we al hebben, maar gewoon ervoor zorgen dat iedereen een woning krijgt. De VOORZITTER: De heer Coşkun wil hierop doorgaan? De heer COŞKUN (sp): Ja, ik stond al eerder om de heer Ceulemans een vraag te stellen, want ik weet niet of hij het artikel gisteren in de NRC heeft gelezen waaruit blijkt dat, dankzij uw beleid, Rotterdam nu overal bekend staat als een onleefbare stad, in tegenstelling tot de naam die u suggereert. Wat u net zegt is dat er in uw optiek blijkbaar 2 soorten mensen zijn. Ik wil daar niet de termen voor gebruiken van übermenschen en untermenschen, maar zo komt het wel op mij over. Mensen zijn mensen en volgens de rechten van de mens heeft iedereen recht op een '...’ bestaan. Dat wordt nu genegeerd door uw partij. De VOORZITTER: De heer Coşkun.

Sowieso moeten we proberen dit debat ook via de voorzitter te doen, want we hebben een debat met elkaar en dat zijn niet allemaal persoonlijke aanvallen. Maar let ook op uw woorden. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Ik heb aan het begin van deze raadsperiode voorgenomen om niet te reageren op zaken die gewoon te laag bij de grond zijn om op te reageren en dit is hier een voorbeeld van. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, even terug naar een punt wat de heer Ceulemans maakte in het commissiedebat, namelijk dat hij heeft aangegeven dat de voorrangsregels wat hem betreft wel in stand moeten blijven op het moment dat ook de wettelijke taakstelling in stand blijft. Aangezien het kabinet nu voornemens is om een van de 2 af te schaffen, dus ik ben heel erg benieuwd is Leefbaar Rotterdam nog steeds het ermee eens dat op het moment dat we wel nog die wettelijke taakstelling toebedeeld krijgen van het kabinet, dat we dan ook die voorrangsregels moeten kunnen blijven toepassen? De VOORZITTER: De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Nee. Wij waren altijd tegen voorrang voor statushouders op de woningmarkt en dat zijn we nog steeds, al is het maar vanwege het principe. Dus als we dat vandaag kunnen afschaffen, dan ben ik daar hartstikke blij, maar daar zijn we voor en daar blijven we voor.

Ik heb wel altijd gezegd als je dat doet, dan is het wel belangrijk dat parallel daaraan ook die taakstellingen van tafel gaan. Dus dat zou hartstikke goed zijn, dan hoeven we überhaupt helemaal niemand meer te huisvesten hier. Dat zou het allerbeste nieuws voor Rotterdam zijn. Maar ook als dat 2de niet gebeurt, dan ben ik nog steeds hartgrondig voorstander van het schrappen van de voorrang voor statushouders op de woningmarkt. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. De heer Becker. De heer BECKER (vvd): Dank u wel, voorzitter. Allereerst zou het de heer Coşkun sieren als hij die walgelijke terminologie zal terugnemen, want dat draagt niets bij aan dit debat. Daarnaast wordt hier net door mevrouw Vlieger gezegd Rotterdammers worden tegen elkaar opgezet, maar politiek is keuzes maken. De ruimte in Rotterdam is schaars, de woningen zijn ook schaars en de keuze ligt voor van hoe gaan we om met die schaarste? De manier waarop dit college nu invulling geeft aan de opvang opgave die bij deze stad wordt neergelegd, dat is een manier die de woningmarkt ontziet. Er zijn Rotterdammers die gewoon echt soms meer dan 10 jaar op een wachtlijst staan. Er zijn mensen, er wordt de hele tijd gezegd mensen ouder dan 30 die bij hun ouders wonen, ik sprak gisteren iemand, die een zoon heeft die al 40 is. Die woont nog steeds thuis. Dus dat is ook de realiteit waar Rotterdammers mee te maken hebben.

Dus ziet u dat wel? Ziet u wel die Rotterdammers die niet een huis kunnen vinden? Want het is keuzes maken.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

410

De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, natuurlijk ziet GroenLinks de mensen die geen huis kunnen vinden, de Rotterdammers die geen huis kunnen vinden. Als er één partij is die daar niet over mee kan praten, is het de VVD wel, die jarenlang ander beleid heeft gevoerd, dus daar gaan we sowieso niet over in discussie, maar statushouders en asielzoekers die op boten zitten, dat is geen woning. Dat zijn geen goede omstandigheden en wij kunnen er niet voor staan dat mensen maandenlang, halfjaar, een jaar, op een boot blijven zitten terwijl zij recht hebben op hun huis. Die mensen verdienen het om een huis te hebben. Zij komen uit situaties van oorlog, van vervolging, en zij moeten hier een veilig leven kunnen opbouwen en dat begint bij een woning. De VOORZITTER: De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Mevrouw Vlieger zei het is niet of-of, het is wel of-of. Iedere woning die naar een statushouder gaat, gaat niet naar Rotterdammers op de wachtlijst. Het is wel degelijk of-of. U kiest voor het belang van statushouders, wij kiezen voor het belang van Rotterdammers. En als het echt zo is, wat u altijd zegt, dat mensen op de vlucht zijn voor oorlog en geweld, dan ben je hartstikke blij met een hut op een boot en als je daarover klaagt, moet je afvragen of je wel op de vlucht bent geweest.

Bovendien zijn het allemaal mensen die door zes, 7 veilige landen komen voordat ze hier aankloppen. Dus het zijn helemaal geen vluchtelingen op het moment dat ze hier aankomen. De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, ik denk dat het alleen belangrijk is om te zeggen dat de woorden van de heer Ceulemans, de manier hoe hij omgaat met mensen die hier gevlucht zijn, die hier een onderdak komen zoeken, dat dat gewoon schaamtelijk is, dat ik me schaam om dit te moeten horen, dat u zegt dat mensen maar dankbaar moeten zijn om een hutje te hebben op een boot. Ik hoop echt dat de heer Ceulemans het artikel van NRC goed gaat lezen, dat u zich kunt inleven in de situatie van mensen. Het is niet prettig om geen raam te hebben dat open kan, het is een oppervlakte wat kleiner is dan een cel, omdat ze moeten delen met iemand, om regels te hebben waar je je aan moet houden constant, om constant gecontroleerd te worden. Dat is niet prettig en ik hoop echt dat u zich daarin kunt inleven. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Weet u wat niet prettig is, op je dertigste nog op je kinderkamer wonen thuis bij je ouders. Dat is niet prettig. En u zegt dat u zich schaamt voor mijn woorden, ik ben trots op mijn woorden.

Waar ik me voor schaam is als ik in Zuidwijk, of in Pendrecht, of in Zevenkamp of in Ommoord kom en ik spreek de ouders en die zeggen mijn kinderen staan jarenlang op de wachtlijst en die komen niet aan de beurt. Daar schaam ik me voor, daarvoor zitten wij hier, om voor die mensen op te komen. Niet voor het belang van statushouders, maar voor het belang van Rotterdamse mensen op de wachtlijst. Daar staat Leefbaar Rotterdam voor. De VOORZITTER: Mijnheer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Heel interessant als u daarvoor staat, maar u bouwt geen woningen voor die mensen die woningen zoeken. De VOORZITTER: De heer Ceulemans? De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Vertelt u die mensen in Zuidwijk en in Pendrecht dan dat u alleen maar penthouses bouwt? Dat u expats binnenhaalt, bij duizenden tegelijk? Dat u aan het Ungerplein een hele flat weggeeft als een hotelkamer voor, ik weet niet, rijke zakenvrienden van u? U bouwt niets voor de mensen in Zuidwijk en Pendrecht. De afgelopen jaren heeft Leefbaar Rotterdam 0,0 gepresteerd op het gebied van volkshuisvesting. De VOORZITTER: De heer Ceulemans mag reageren, maar laten we ook een beetje bij de orde van het debat blijven.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

411

De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): We bouwen vele malen socialer en betaalbaarder dan het vorige college. Dat is niet het college waar u in zit, want u heeft nog nooit iets bereikt in deze stad, behalve walgelijke termen door de raad zal slingeren, dat is één. Maar wij bouwen socialer dan de Partij van de Arbeid, die een hele grote mond heeft en die moffelt en die zelf zijn kiezers van vroeger volkomen in de steek laat. De VOORZITTER: Ik heb de heer Coşkun gevraagd net om een beetje op zijn woorden te letten, dat zeg ik nu ook tegen u. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Hij beschuldigt mij daarvan, dat ik mensen opdeel in übermenschen en untermenschen en ik noem dat walgelijk en dat lijkt me niet iets gelijks. De VOORZITTER: Nee, dat was de opmerking niet. Dat ging over de prestaties van de heer Coşkun voor deze stad. Daar doelde ik op. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Die zijn nihil. De VOORZITTER: Dan geef ik het woord aan mevrouw Maassen, maar niet anders nadat ik heb vastgesteld dat de motie ‘Tijd voor een visie naar de silja’ voldoende ondertekend is en deel uitmaakt van het debat. Mevrouw Maassen.

Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, ik heb ook kennisgenomen van het artikel van de NRC en daarin staat toch iets wat mij zeer verbaasd, en vooral ook omdat het van de woordvoerder komt van de heer Achbar, namelijk dat er wordt gezegd dat er dubbel wordt geteld van de Silja bewoners, die op papier ook voor de taakstelling van statushouders huisvesting mee zouden tellen. De woordvoerder heeft gezegd we hebben hiervoor toestemming gekregen. Dat heeft mij hoogst verbaasd, want ik heb in december namelijk nog een motie ingediend waarbij ik juist heb gevraagd geen dubbeltelling, niet creatief boekhouden. Die motie is overigens ook aangenomen door de raad, dus dat is een opdracht aan de wethouder. Mijn allereerste vraag is, is de wethouder bereid om dit ook te rectificeren en naar NRC te sturen, dit is misschien iets wat van het Rijk mag, maar de raad heeft ons opgedragen om dit niet te doen en we gaan dat dus daarom ook niet doen. De VOORZITTER: De wethouder gaat straks antwoorden, dus u krijgt niet gelijk een antwoord. U mag doorgaan. Mevrouw MAASSEN (d66): Dus graag een reactie daarvan daarop van de wethouder en ook in ieder geval een inkijkje in de toelichting, dat we dus onszelf nog steeds aan alle wettelijke taken houden die we als gemeente hebben. Daarnaast heb ik 2 moties. Eén motie gaat over de thuisgevers, zoals eerder ook al besproken.

De thuisgevers bieden mogelijkheden om kwetsbare groepen in een woning op te vangen. En ik zie in de brief van de minister dat er weer nieuwe mogelijkheden zijn om deze opties te benutten, dus daarom dien ik daar een motie voor in, samen met de ChristenUnie, om te kijken hoe we de mogelijkheden van de thuisgevers met de nieuwe mogelijkheden die de minister heeft gedeeld kunnen benutten. Daarnaast heb ik in het commissiedebat ook aandacht gevraagd voor de laatste kans voor Surinaamse Oud-Nederlanders om een visum te krijgen om vervolgens na 5 jaar te kunnen naturaliseren, waarvan de gemeente Amsterdam de coördinerende gemeente is. Het is heel erg belangrijk om ervoor te zorgen dat iedereen die hier mogelijk gebruik van kan maken, kennis van kan nemen, en dat doen we via de sleutelorganisaties in de stad. Dat is niet alleen via stichting .. en het Rode Kruis, die hartstikke goed werk doen in deze stad, maar dat is echt via de Surinaamse gemeenschap om te vragen om hier aandacht op te vestigen. Samen met GroenLinks en DENK dien ik daarvoor ook een motie in. Motie 6.1 M2: ‘Thuisgevers geven Thuis!’ “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 maart 2025, ter bespreking van agendapunt 6.1: Afbouw LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners.

Constaterende dat: - Gemeenten op basis van artikel Ad 1 van de regeling "Een eenmalig bedrag raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

412

-

voor gemeenten voor het overnemen van statushouders van het COA" €30.000 kunnen ontvangen wanneer zij verantwoordelijkheid nemen voor de huisvesting van statushouders vanuit het COA; De organisatie "De Thuisgevers" gemeenten helpt om statushouders tijdelijk te huisvesten via maatschappelijke initiatieven, gastgezinnen en leegstaand vastgoed;

Overwegende dat: - De Thuisgevers expertise heeft in snelle en efficiënte tijdelijke huisvesting van vergunninghouders; - Dit kan bijdragen aan een vlottere integratie en maatschappelijke participatie; - Deze vorm van huisvesting prettig kan zijn voor mensen die om medische, psychische of sociale redenen niet op boten of in grootschalige opvanglocaties kunnen verblijven; - Dit tevens de druk op reguliere woningvoorraad kan verminderen; Verzoekt het college: - Te onderzoeken hoe optimaal gebruik gemaakt kan worden van artikel Ad 1 uit genoemde regeling, met aandacht voor samenwerking met De Thuisgevers; - Hierover te rapporteren aan de raad. En gaat over tot de orde van de dag.” Motie 6.1 M3: Laatste kans voor Surinaamse Oud-Nederlanders “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 maart 2025, ter bespreking van agendapunt 6.1: Afbouw LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners.

Constaterende dat: - Er per 1 januari 2025 een eenmalige verblijfsregeling geldt voor Surinaamse oud-Nederlanders die geboren zijn vóór 25 november 1975; - Deze regeling uitsluitend loopt tot 1 juli 2025; - Na afloop van deze periode er waarschijnlijk geen nieuwe kans meer komt om via deze regeling een verblijfsvergunning te verkrijgen; Overwegende dat: - Het essentieel is dat alle personen die hiervoor mogelijk in aanmerking komen tijdig geïnformeerd worden; - De Surinaams-Rotterdamse gemeenschap goed georganiseerd is met sterke interne netwerken; - Het effectief inzetten van deze netwerken cruciaal is om alle potentiële rechthebbenden te bereiken; - Het risico groot is dat niet iedereen uit de doelgroep tijdig op de hoogte is van deze unieke en laatste mogelijkheid; Verzoekt het college: - Een breed communicatieoffensief te starten om de doelgroep Surinaamse oud-Nederlanders te bereiken; - Actief gebruik te maken van bestaande netwerken, verenigingen, organisaties en sleutelpersonen binnen de Surinaamse gemeenschap; - Duidelijk te communiceren dat dit mogelijk de laatste kans is om gebruik te maken van deze regeling; - Hierover te rapporteren aan de raad. En gaat over tot de orde van de dag.”

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

413

De VOORZITTER: Constateer ik dat de motie ‘Thuisgevers geven thuis!’ en de motie ‘Laatste kans voor Surinaamse Oud-Nederlanders' beide voldoende zijn ondertekend en deel uitmaken van het debat. Dan geef ik het woord aan de heer Vonk. De heer VONK (cu): Dank u wel, voorzitter. Het gure, rechtse geluid vanuit Den Haag wordt duidelijk hoorbaar, ook in Rotterdam en ook hier in deze raad. Bij dit college valt deze ook in vruchtbare bodem. Dat werd al duidelijk met de sluiting van de LVV, een voorziening voor ongedocumenteerden, zoals we die decennialang in Rotterdam hebben gehad, werd gesloten. Moreel door de bodem en niet alleen slecht voor ongedocumenteerden, zij kunnen nergens meer naartoe, alleen de straat op, maar ook slecht nieuws voor de Rotterdammers, voor wie de straat daarmee niet veiliger wordt. Maar daar stopt het niet, ook dreigt er bewust een einde te worden gemaakt aan de huisvesting van statushouders. Door statushouders als aandachtsgroep te schrappen, gemeenten te verbieden urgentie te regelen voor deze groep en de taakstelling voor huisvesting van statushouders af te schaffen, wordt het straks onmogelijk om erkende vluchtelingen, mensen die gevlucht zijn voor oorlog en geweld, dus alles ook hier te zoeken hebben in onze stad, nog een nieuwe start te kunnen bieden. Dus als je denkt dat het niet slechter kan, voorzitter, het kan toch nog steeds slechter.

Als stad moeten we ons voorbereiden op deze nieuwe situatie. De wetten zijn in de maak, maar voordat de wetten zijn aangenomen, moeten we weten wat ons boven het hoofd hangt en wat de opties nog zijn. Verschillende steden hebben de noodklokken al geluid, die hebben kennelijk al wel de scenario's voorbereid. Ze hebben de brief geschreven, Rotterdam heeft daar niet in meegedaan, omdat wij natuurlijk gewoon een bondje hebben met dit rechtse kabinet en zij dus ook zo'n minister natuurlijk niet voor de voeten gaan lopen met een brief, zoals de wethouder dat ook in de commissie heeft aangegeven. Wij hebben 2 vragen. Het eerste wat wij vragen is een uitspraak van de raad om, ook als de taakstelling straks eraf zou gaan, ons in te blijven zetten voor huisvesting voor statushouders. Dat is een oproep aan de raad, dus ik verwacht ook geen andere appreciatie van het college dan een oordeel raad, want dat zou anders politiek zijn en dat is niet voor die kant van de tafel, dat is aan ons. Het 2de wat wij vragen is een dringend verzoek aan het college om de raad tijdig in stelling te brengen als de wetten worden aangenomen die de huisvesting van statushouders op zijn kop zetten. Nu alvast voorbereiden en de raad informeren, in ieder geval direct nadat de wetten zijn aangenomen.

Dat betekent nu voorbereiden, wetten worden aangenomen, dan direct informatie naar de raad zodat wij ons kunnen voorbereiden op deze scenario's. Mijn eerste motie, die ik net aankondigde, heeft de titel 'De Poort gaat niet dicht’ en de 2de motie die ik wil indienen is de motie ‘Regeren is vooruitzien’. Dank u wel. Motie 6.1 M4: ‘De Poort gaat niet dicht’ “De gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 20 maart 2025 ter bespreking van 'Afbouw LW en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners', Constaterende dat: - Het kabinet plannen maakt om de taakstelling voor statushouders af te schaffen; Overwegende dat: - Het risico bestaat dat gemeenten geen statushouders meer willen opvangen in hun stad en regio; - Een stad als Rotterdam groot is geworden dankzij nieuwkomers; - Rotterdam de morele plicht heeft om zich in te zetten voor de huisvesting van mensen die gevlucht zijn voor vervolging, oorlog en geweld; Spreekt uit: - Dat ook bij het afschaffen van de taakstelling voor huisvesting van nieuwe statushouders Rotterdam zich maximaal in zal zetten om nieuwe statushouders te huisvesten. En gaat over tot de orde van de dag.” Motie 6.1 M5: ‘Regeren is vooruitzien’

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

414

“De gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 20 maart 2025 ter bespreking van 'Afbouw LW en stand van zakenasielzoekers, statushouders en Oekraïners', Constaterende dat: - Het Kabinet met de Wet Versterking Regie op de Volkshuisvesting de statushouders als aandachtsgroep wil schrappen; - Er geen mogelijkheid is om dan als gemeente nog deze groep in aanmerking te laten komen voor urgentie, Overwegende dat: - Een plek in reguliere huisvesting noodzakelijk is om een start te kunnen maken in het land dat hen heeft erkend als vluchteling; - Zonder urgentie statushouders niet uit de asielketen tijdig een plek in reguliere huisvesting kunnen vinden;

-

-

Rotterdam het aan haar stand verplicht is om in die opgave haar bijdrage te leveren; Regeren vooruitzien is: en het daarmee van belang is dat we ons als stad voorbereiden op verschillende scenario's; De raad moet worden meegenomen in de gevolgen van deze wet zodra deze is aangenomen,

Verzoekt het college: - Uit te werken wat de gevolgen zijn van deze wet voor de tijdige huisvesting van statushouders; - Welke alternatieven er dan zijn om statushouders wel snel een nieuwe start te geven in onze stad; - Deze informatie aan de raad voor te leggen zodra de wet is aangenomen, En gaat over tot de orde van de dag.” De VOORZITTER: Dank u. De motie ‘De Poort gaat niet dicht’ en de motie ‘Regeren is vooruitzien’ zijn beide voldoende ondertekend en maakt deel uit van het debat. Dan is nu het woord aan mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, mijn buurman zei het ook al, in onze stad met wereldhaven waait een gure rechtse wind en het college, onder aanvoering van Leefbaar Rotterdam en uitgevoerd door DENK, heeft de wind in de zeilen, want Rotterdam heeft geen plek meer voor nieuwe Oekraïense vluchtelingen. De opvang zit vol, al maanden, en er komen geen nieuwe plekken bij, ondanks dat wij met onze doelstelling 500 plekken achterlopen. Het college heeft ook nog geen enkel concreet plan hoe opvang voor asielzoekers en statushouders vanaf 2026 te regelen. Voorlopig blijft het de Silja en we hebben allemaal vanmorgen in de krant kunnen lezen hoe slecht de leefomstandigheden daar zijn. Want, voorzitter, als er wordt gezegd dat het eten goed genoeg is, want het is niet bedorven, dan valt mijn mond daarvan open.

Wat we in Rotterdam doen, is een hoogzwangere ongedocumenteerde vrouw aan haar lot overlaten en haar afhankelijk maken van liefdadigheid. Want in Rotterdam vangen we sinds 1 januari geen ongedocumenteerde mensen op die geen andere plek hebben om heen te gaan. Voorzitter, dit is wat de PvdA betreft Rotterdam onwaardig en wij hebben dan ook een ander plan met Rotterdam dan dit college, want wij tonen onze solidariteit. In onze stad vangen we ongedocumenteerde mensen op en zorgen voor passende begeleiding, steunen we Oekraïne door mensen op de vlucht voor oorlogsgeweld te huisvesten, juist in deze geopolitieke onzekere tijden, en zorgen we voor kleinschalige opvang voor asielzoekers en huisvesting van statushouders, met draagvlak in de buurt. Weg met die cruiseschepen. Kortom, ik wil dat wij als stad van meer dan 170 nationaliteiten onze internationale solidariteit tonen, dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen. Er is volgens mij maar één partij binnen deze coalitie die tevreden is met het huidige beleid en dat is Leefbaar Rotterdam. We hoorden het zojuist ook weer. Misschien dat Donald Trump trots op de heer Ceulemans kan zijn.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

415

De VOORZITTER: De heer Becker. De heer BECKER (vvd): VVD is ook zeer tevreden met het huidige beleid. De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Nou, op onderdelen. De fractie van de PvdA gaf aan dat hun plan is om alle ongedocumenteerden in deze stad op te vangen. Heeft mevrouw Vogelaar beeld van hoeveel mensen dat zijn? De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): In eerste plaats als reactie op de heer Becker van de VVD, wij zijn bijvoorbeeld solidair aan vluchtelingen uit Oekraïne, die nu in hoogst onzekere tijden weer te maken hebben met oorlogsgeweld en elke dag weer de vraag is wat voor een deal er wordt gesloten over hun hoofden heen. Dus laten we ervoor zorgen dat de doelstelling die wij met elkaar hebben afgesproken, van een kleine 2500 Oekraïense vluchtelingen opvangen in de regio, want wij zijn de regio hier in Nederland van Oekraïne, laten we hen opvangen. Laten we deze verantwoordelijkheid nemen. De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Ik heb mijn vraag gesteld. Ik wacht op een antwoord. De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Als reactie op de heer Soytekin, ik krijg een beetje een flashback naar een debat dat wij eerder in de herfst hebben gevoerd.

Het mooie aan de regeling LVV zoals hij er was, is dat er natuurlijk criteria zijn om in de opvang te komen en dat er wordt gewerkt, het belangrijkste, aan perspectief naar ofwel een status aanvraag in Nederland die wel succesvol zou kunnen zijn of begeleiding naar terugkeer van land van herkomst. In Rotterdam hebben we dat dus nu niet meer. Er is geen begeleiding meer van mensen. De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Mevrouw Vogelaar vermengt een aantal zaken met elkaar. Ik had het niet over de LVV opvang. U gaf aan, in ons plan zullen wij ongedocumenteerden een plek geven, dus opvangen in Rotterdam. Dat is een mooi streven. Maar dan vraag ik u, heeft u zicht om hoeveel mensen dat gaat en wat is dan het concrete plan? De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, er zijn enkele duizenden ongedocumenteerde mensen in Rotterdam. Ik zeg niet dat het plan is dat wij al deze mensen opvang gaan bieden, veel van deze mensen hebben namelijk wel een thuis. Het gaat om die mensen die geen plek meer hebben om naartoe te gaan en die nu voor een dichte deur staan omdat de gemeente Rotterdam heeft besloten te stoppen met opvang van juist deze super kwetsbare mensen, die echt nergens anders heen kunnen. De VOORZITTER: Tot slot, de heer Soytekin.

De heer SOYTEKIN (denk): Waarvan we nogmaals moeten zeggen dat de LVV er was voor die groep mensen die ook wilden meewerken aan een terugkeer. Maar de conclusie is eigenlijk dat u roept dat u een plan heeft om ongedocumenteerden op te vangen, die mensen valse hoop geeft, maar eigenlijk totaal geen idee heeft wat u daarmee wilt gaan doen. De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, ik geef mensen liever hoop en perspectief, dan dat ik de deur recht voor hun gezicht dicht smijt.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

416

De VOORZITTER: Echt afrondend, want het blijft maar heen en weer gaan en ik geloof niet dat jullie bij elkaar komen. De heer SOYTEKIN (denk): Afrondend, voorzitter. Nee, dat gaan we ook niet doen, denk ik, vandaag in ieder geval niet. Maar dan vertel ik liever het eerlijke verhaal en werken we aan duurzaam perspectief, dan dat we liegen tegen mensen. De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar vervolgt haar betoog. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Voorzitter, het gaat ons om duurzaam perspectief en een menswaardig bestaan van mensen. Dat heeft niets met liegen of onwaarheden spreken te maken, dat heeft te maken met ideologie, met waarden, die je koestert en waar je voor vecht hier in de raad en dat is wat ik hier zal blijven doen. Ik vervolg mijn betoog. Vandaag vraag ik dus een partij zoals DENK en de VVD en D66 om zich bij ons aan te sluiten en onze solidariteit te tonen door ervoor te zorgen dat we als Rotterdam onze opvang doelstelling voor Oekraïne halen, voor de Oekraïense vluchtelingen. Wij zijn die opvang in de regio. Ik heb daar ook een motie voor die toekomstbestendige opvang voor asielzoekers en statushouders per 2026 te realiseren en eigenlijk in aansluiting op mevrouw Vlieger en de heer Vonk, heb ik ook daar een motie voor liggen en er liggen middelen voor ongedocumenteerde mensen op de plank.

Mijn vraag is aan de wethouder, zet deze alsjeblieft in om mensen passende begeleiding te geven naar een status in Nederland of terugkeer naar het land van herkomst. Is de wethouder hier alsnog toe bereid? Voorzitter, ik rond af. Wij Rotterdammers kunnen een veilige haven bieden voor mensen op de vlucht voor oorlogsgeweld of omdat zij worden vervolgd vanwege een godsdienst, politieke overtuiging, seksuele voorkeur of het behoren tot een bepaalde etnische groep. Laat solidariteit onze kernwaarde zijn, want in Rotterdam heb ik duizend keer liever fatsoenlijke opvang dan een Trump Tower. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dank voorzitter. Veelbesproken onderwerp, terecht, niet alleen in Rotterdam, maar ook landelijk. Wat betreft de spreidingswet, dat is nog maar de vraag of dat ervan gaat komen of niet. De inzet nu, 2500 opvangplekken, zoals ook vastgelegd in het verdeelbesluit. Rotterdam neemt hierin verantwoordelijk, maar we hebben wel te maken met een vrij onzekere factor en dat is het beleid onder deze minister, minister Faber, en het beleid zwalkt. De aanpak is chaotisch en het raakt ook direct Rotterdam, maar ook veel andere gemeentes die haar beleid wel moeten uitvoeren.

Haar voornemen om de spreidingswet af te schaffen is daar natuurlijk een voorbeeld van, maar ook de populistische promopraatjes en de slechte wetsvoorstellen laten een gebrek aan daadkracht en consistentie zien. De Nationale ombudsman en ook de Kinderombudsman hebben ook dit beleid onbehoorlijk bestuur en waarschuwen ook voor rampzalige gevolgen. Goed, terug naar Rotterdam want daar gaat het om. 2500 opvangplekken en zo'n 3000 Oekraïners die onderdak hebben in deze stad. En ook voor die groep is de toekomst onzeker. Of die blonde gek uit Amerika krijgt het toch voor elkaar en er kan gewerkt worden aan wederopbouw en een veilige terugkeer, maar dat moeten we nog maar zien. Als het gaat om de huisvesting van statushouders, zien we dat Rotterdam blijft voldoen aan de taakstelling en dat is zeker geen makkelijke opgave in een tijd van woningnood. Als we het hebben over ongedocumenteerden, inderdaad een extra kwetsbare groep in onze stad en we weten niet eens hoe groot deze groep is. We zien dat er ook geen visie is vanuit Den Haag, al een tijd niet, hoe ze met deze groep moeten omgaan. De enige visie is we doen er niks mee. Gemeenten worden hierdoor opgezadeld met een uitdaging dat het Rijk eigenlijk zou moeten oplossen.

Volgens mij zijn er wel gesprekken met het Rijk over deze groep, daar zijn destijds ook moties voor ingediend, dus de vraag aan de wethouder is komt hier eigenlijk iets zinnigs uit? Of is het gewoon zinloos om in gesprek te gaan met deze minister over de groep ongedocumenteerden? Graag een reactie daarop. Tot slot inderdaad het artikel over de onder andere Silja in de NRC. Het zou wel goed zijn als de wethouder daar ook nog even kort op reflecteert. Ik kan me voorstellen dat dat misschien individuele, incidentele verhalen zijn, maar misschien ziet hij dat anders of is er een breder probleem. Graag daar ook een reactie op, voorzitter. Dank. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is het woord aan de heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dank u, voorzitter. De afgelopen periode hebben we in de commissies goeie debatten gevoerd over de positie van statushouders in Rotterdam. We hebben de

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

417

onderzoeken van de Erasmus Universiteit, waar de wethouder steeds naar refereerde, zorgvuldig doorgenomen, maar we kunnen nog steeds geen overtuigend bewijs vinden dat onze zorgen wegneemt over het inburgeringstraject en het welkom heten van deze vluchtelingen en over de inrichting daarvan. Vanuit maatschappelijk veld horen we talloze voorbeelden van vluchtelingen die niet weten bij wie ze terechtkunnen, hoe ze hun administratie moeten regelen en welke rechten ze hebben en hun begeleiding laat zich soms niet tot nauwelijks zien. De wethouder zegt blij te zijn met de samenwerking met onder andere VluchtelingenWerk en ziet geen aanleiding om deze aan het einde van het jaar te beëindigen of te herzien. Maar wij vragen ons af of dit daadwerkelijk de in het beste belang is van de vluchteling, want juist voor hen is de eerste periode in Rotterdam cruciaal. Goede begeleiding kan namelijk bepalen of iemand een zachte landing krijgt of meteen vastloopt en daarom dienen we de motie in ‘Onderzoek naar de effectiviteit van externe begeleiding voor vluchtelingen’ in. Daarnaast vragen we de wethouder voor eind 2025 een uitgebreid onderzoek te doen naar de ervaringen van de vluchtelingen zelf, want alleen op die manier kunnen we zien of de begeleiding voldoende aansluit en waar we dat kunnen verbeteren. Verder horen we grote problemen van maatschappelijke organisaties.

De torenhoge energiekosten drijven statushouders financieel in het nauw. Het onderzoek van het Erasmus bevestigt dat en ik citeer: “De individuele bijzondere bijstand voor hoge energiekosten wordt vaak afgewezen. Door de sterk gestegen energietarieven werd het leefgeld van veel statushouders beperkt.” Op papier bestaat er dus een regeling, maar in de praktijk pakt die onevenredig uit voor statushouders. Zij vallen vaak buiten de boot en houden nauwelijks leefgeld over, wat resulteert in het beginnen met schulden omdat ze vaak geen financiële buffer hebben. Om die reden dienen wij ook de motie in ‘Statushouders niet in de kou laten staan!’. We willen het college verzoeken de voorwaarden voor die bijzondere bijstand aan te passen, zodat deze groep niet onbedoeld wordt uitgesloten. Uit zowel signalen uit de stad, zowel als het onderzoek, blijkt dat we maatwerk nodig hebben om dit soort ongelijkheden tegen te gaan. Dus tot zover. Dank.

Motie 6.1 M6: Steun Oekraïne, vang Oekraïnse vluchtelingen op “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 maart 2025, ter bespreking van 'Afbouw LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners'; Constaterende dat: - Er voorlopig nog geen zicht is op een einde aan de oorlog in Oekraïne en de internationale politieke ontwikkelingen grote onzekerheden voor Oekraïne en haar inwoners met zich meebrengen; - Oekraïense vluchtelingen onder de Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming (2001/55 EG) vallen en hiermee in Nederland recht hebben op opvang, leefgeld, medische zorg en directe toegang tot de arbeidsmarkt; - De gemeente Rotterdam een doelstelling van 2.456 opvangplekken per juli 2025 heeft te realiseren. - De opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen in Rotterdam al minimaal 3 maanden vol zitten. Overwegende dat: - Rotterdam als 2de stad van Nederland de verantwoordelijkheid heeft om een representatief aandeel Oekraïense vluchtelingen naar draagkracht op te vangen. - We als Rotterdam onze solidariteit met Oekraïne willen tonen Verzoekt het college: - Minimaal te voldoen aan de bestaande doelstelling van het realiseren van 2.456 opvangplekken voor Oekraïense vluchtelingen per 1 juli 2025.

En gaat over tot de orde van de dag.” Motie 6.1 M7: ‘Scenario’s voor opvang vanaf 2026’ “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 maart 2025, ter bespreking van 'Afbouw LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners'; Constaterende dat: raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

418

-

Nog niet bekend is hoe de opvang van asielzoekers, Oekraïense vluchtelingen, ongedocumenteerden en het huisvesten van statushouders er per 1 februari in Rotterdam uit komt te zien; De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) februari jl. heeft gepleit voor een stabiel opvanglandschap en voldoende woonruimte voor alle (aandacht)groepen.

Overwegende dat: - Betrokken maatschappelijke organisaties aandringen op kleinschalige opvang op vaste locaties in de wijk; - Toegang tot voorzieningen en activiteiten in de wijk bijdraagt aan participatie en inburgering in onze stad. - (Rivier)cruiseschepen niet over faciliteiten beschikken die duurzame en menswaardige opvang of huisvesting mogelijk maken; - De maatschappelijke kosten van tijdelijke opvangplekken hoger zijn dan die van kleinschalige, opvang op vaste locaties. Verzoekt het college: - Scenario's te ontwikkelen voor voldoende en kleinschalige opvang van asielzoekers, Oekraïense vluchtelingen en ongedocumenteerden en het huisvesten van statushouders per 1 februari 2026. - De Raad hierover uiterlijk in het derde kwartaal van 2025 te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.” Motie 6.1 M8: ‘Geld op de plank voor Ongedocumenteerde mensen’ “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 maart 2025, ter bespreking van 'Afbouw LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners'; Constaterende dat: - Met de voorlopige voorzieningen die de rechtbank heeft getroffen, het Rijk verantwoordelijk is voor de bekostiging van de opvang van de ongedocumenteerde mensen die tot en met 31 december jl. gebruik maakten van de Landelijke Vreemdelingenvoorzieningen (LVV) in Rotterdam.

Overwegende dat: - Vanwege voornoemde gerechtelijke uitspraak de gealloceerde kasschuifmiddelen van 210.000 euro in 2025 ten behoeve van ongedocumenteerde mensen vooralsnog niet door het college worden aangewend. - De kans aanzienlijk is dat er dit jaar vanuit het gemeentefonds aanvullende middelen beschikbaar komen ten behoeve van de opvang en begeleiding van ongedocumenteerde mensen in de gemeente Rotterdam; - Het college heeft aangegeven dat er sinds 1 januari 2025 geen begeleiding van ongedocumenteerde mensen meer plaatsvindt ten behoeve van een hernieuwde aanvraag voor een status in Nederland of terugkeer naar land van herkomst. - Het bieden van begeleiding de kwaliteit van de opvang voor ongedocumenteerde mensen ten goede komt doordat het weer perspectief geeft op een status in Nederland of terugkeer naar het land van herkomst. Verzoekt het college: - Beschikbare kasschuifmiddelen en de toekomstige gemeentefondsmiddelen in te zetten ten behoeve van begeleiding van ongedocumenteerde mensen in Rotterdam naar een status in Nederland of terugkeer naar land van herkomst.” Motie 6.1 M9: ‘Onderzoek naar de effectiviteit van externe begeleiding voor vluchtelingen’ “De gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 20 maart 2025 ter bespreking van het agendapunt 6.1 'Afbouw LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners'.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

419

Constaterende dat: - Het inburgeringsbeleid in Rotterdam sterk afhankelijk is van zowel gemeentelijke als externe partijen, zoals Vluchtelingenwerk, die verantwoordelijk zijn voor de begeleiding van vluchtelingen; - Signalen vanuit het maatschappelijk veld aangeven dat de begeleiding van vluchtelingen door Vluchtelingenwerk niet altijd optimaal is, wat kan leiden tot extra problemen voor deze doelgroep; - De huidige evaluatie, uitgevoerd door de Erasmus Universiteit, besteedt onvoldoende aandacht aan de ervaringen van vluchtelingen met externe organisaties en de impact van deze begeleiding op hun integratieproces; - Het contract tussen de gemeente Rotterdam en Vluchtelingenwerk eind dit jaar afloopt, en een grondige evaluatie van de samenwerking met externe aanbieders van groot belang is voor de toekomstige aanbesteding. Overwegende dat: - De kwaliteit van de begeleiding door externe organisaties een cruciale factor is voor het succes van het inburgeringsbeleid en de integratie van vluchtelingen in Rotterdam; - Een grondige en objectieve evaluatie van de samenwerking tussen de gemeente en externe aanbieders noodzakelijk is om inzicht te krijgen in de werkelijke effectiviteit van deze begeleiding.

Verzoekt het college: - Een uitgebreider en gedetailleerd onderzoek te laten uitvoeren vóór het einde van 2025, waarin de ervaringen van vluchtelingen met de begeleiding door externe organisaties, zoals Vluchtelingenwerk, centraal staan; - Dit onderzoek als basis te gebruiken voor een verbeterde evaluatie van de samenwerking tussen de gemeente en externe aanbieders, met het oog op de nieuwe aanbesteding die na afloop van het huidige contract moet worden gestart. En gaat over tot de orde van de dag.” Motie 6.1 M10: ‘Statushouders niet in de kou laten staan!’ De gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 20 maart 2025 ter bespreking van het agendapunt 6.1 'Afbouw LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners'. Constaterende dat: - De Individuele Bijzondere Bijstand {IBB) voor hoge energiekosten is geïntroduceerd om huishoudens met lage inkomens te ondersteunen bij de stijgende energielasten; - Statushouders in Rotterdam bijna zonder uitzondering worden afgewezen voor deze regeling, omdat de Energietoeslag wordt meegerekend bij de middelentoets, waardoor zij boven de inkomensgrens uitkomen; - Statushouders structureel minder financiële buffer hebben en vaak met schulden aan hun inburgering beginnen; - De sterk gestegen energiekosten zorgen ervoor dat veel statushouders niet rondkomen van hun leefgeld, wat het opbouwen van een leven in Rotterdam verder bemoeilijkt.

Overwegende dat: - Energiearmoede een directe bedreiging vormt voor de bestaanszekerheid en integratie van statushouders; - Het gemeentelijk beleid niet mag bijdragen aan ongelijkheid en statushouders niet in armoede mag storten door ontoegankelijke regelingen; - De gemeente Rotterdam een verantwoordelijkheid heeft om álle inwoners die financieel kwetsbaar zijn te ondersteunen.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

420

Verzoekt het college: - De voorwaarden voor de Individuele Bijzondere Bijstand voor energiekosten zo te wijzigen dat statushouders in aanmerking komen voor financiële ondersteuning. En gaat over tot de orde van de dag.” De VOORZITTER: Hartelijk dank. Ik constateer ook dat de moties ‘Steun Oekraïne, vang Oekraïense vluchtelingen op’, de motie ‘Scenario's voor opgang vanaf 2026’ en de motie ‘Geld op de plank voor Ongedocumenteerde mensen’, evenals de motie ‘Onderzoek naar de effectiviteit van externe begeleiding voor vluchtelingen’ en de motie ‘Statushouders niet in de kou laten staan!’ allemaal voldoende zijn ondertekend en deel uitmaken van het debat. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter dank. Met het beleid van deze coalitie en dit college, maar ook met het zoveelste debat hierover, doen we zowel geen recht aan ons medemens als aan de inhoud, want er gaan hier allerlei termen door elkaar heen. Het wordt allemaal op één hoop gegooid, terwijl dat het heel verschillend is, want LVV gaat over mensen die geen papieren hebben, asielzoekers zijn mensen die hier met recht een asielprocedure aanvragen, statushouders zijn mensen die een status hebben, dus die hebben die asielprocedure al doorlopen. Dat zijn dus ook geen vluchtelingen meer, het zijn gewoon mensen die hier alle rechten hebben. Oekraïners hebben een soort status apart in dat beleid.

Dus we gooien alles maar gewoon op één hoop en we halen eruit wat op dat moment voor onze politieke voorkeur het beste klinkt. Voorzitter, dat doet dus ook geen recht aan de inhoud. Ik hoor nu net, voorzitter, collega Soytekin met plezier bijna wijzen naar Den Haag, een beschuldigende vinger naar zwalkend beleid. Ik snap wel dat hem dat goed uitkomt, maar ik moet hem dan toch in herinnering brengen dat zijn eigen coalitieakkoord ouder is. Dat coalitieakkoord, voorzitter, sprak, en daar hebben we al in deze raad vaker schande van gesproken, over een getal van niet meer dan 500 opvangplekken, en dat was dan zowel voor asielzoekers als ook voor statushouders, waarmee eigenlijk deze coalitie zelf al meteen begon met alles op één hoop te gooien. Voorzitter, het is geen fraai beeld, niet op de inhoud, want we voldoen niet aan onze taakstellingen, niet aan de wetten die gelden in dit land en het is ook, voorzitter, moet ik toch zeggen, politiek ook geen fraai beeld, want we spelen hier een spel over de ruggen van mensen die over het algemeen het kei en keihard nodig hebben dat we eerder voor hen staan dan dat we hun bedreigen en, nog veel erger, mensen tegen elkaar opzetten. Alsof de een Rotterdammer is en de andere Rotterdammer en dat is wat het CDA betreft absoluut niet het geval.

Mijn oproep aan het college is dus voer gewoon de wetten uit die op dit moment in dit land gelden en niets minder daarvan. Coalitieakkoord of niet, u hebt zich aan wetten te houden en ik verwacht dat de wethouder komt met een stevig antwoord. Dank. De VOORZITTER: Dank. Zijn er nog anderen die het woord wensen? De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Voorzitter, even terug naar mijn woorden, voor de SP zijn alle mensen gelijkwaardig en hebben ze recht op menswaardige behandeling en onze solidariteit. Voor Leefbaar Rotterdam en hun bijwagen, de VVD, die delen Rotterdammers in 2 soorten mensen, met wie ze wel solidair zijn, Rotterdammers, met wie ze uitdrukkelijk niet solidair willen zijn en die ze voor hen dus ook in mensonwaardige omstandigheden moeten leven. Voorzitter, wij waren op de Silja en als je het artikel in de NRC leest, dan schaam je je diep voor hoe diep Rotterdam gezonken is. Dus het is te gek voor woorden dat er nu meer dan 300 kinderen op die Silja moeten verblijven. Iedereen die daar werkt, ik heb al verschillende gesproken, zegt dat kan zo niet, zeker niet als dat zeer langdurig is. Volgens de SP zouden wij dus graag willen opdelen in bijvoorbeeld 6 of 7 kleinschalige opvangcentra, asielzoekerscentra, met maximaal 400 personen, verspreid over de stad, en dan kan die veerboot terug naar Estland om daar gesloopt te worden. De VOORZITTER: Dank. Mevrouw Van de Peppel.

Mevrouw VAN DE PEPPEL (pvdd): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het college heeft zich de afgelopen maanden op dit dossier van haar slechtste kant laten zien, allemaal onder het mom van een coalitieakkoord. Blijkbaar verdwijnt met het ondertekenen van dat akkoord alle compassie als sneeuw voor de zon. Het commissiedebat 2 weken geleden ging onder andere over wonen, statushouders zouden zogenaamd ook veroorzakers zijn van de wooncrisis. Maar toen er werd gevraagd naar de volkshuisvesting die in de uitverkoop is gedaan en de weinige sociale huur, mocht het van diezelfde partijen nou net niet meer over wonen gaan. Voorzitter, statushouders zijn ook slachtoffer van de

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

421

wooncrisis, net als vele mede Rotterdammers. En daarnaast zijn statushouders ook slachtoffer van een compassie crisis, de compassie crisis die met het voorgenomen wetsvoorstel van minister Keizer een nieuw dieptepunt bereikt. Statushouders geen voorrang meer geven op sociale huurwoningen is volgens Partij voor de Dieren ongekend kil en Rotterdam onwaardig. En niet alleen wij vinden dat, organisaties, zoals het College voor de Rechten van de Mens en VluchtelingenWerk Nederland, zijn uiterst kritisch en adviseren de wet niet door te zetten. Voorzitter, de wethouder heeft gezegd goed contact te hebben met Den Haag. Dat is heel fijn. Wij willen daarom de wethouder graag een steuntje in de rug geven en dienen een motie in die het college verzoekt zich uit te spreken tegen de wet en dit kenbaar te maken aan de minister en de leden van de 2de Kamer. De motie is medeondertekend door BIJ1 en de ChristenUnie. Tot zover, voorzitter.

Motie 6.1 M11: ‘Blijf voorrang geven aan statushouders, gewoon net als iedereen die voorrang krijgt.’ “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 maart 2025, ter bespreking van Afbouw LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners; constaterende dat - De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening voornemens is een wetsvoorstel in te dienen waarbij statushouders geen voorrang meer mogen krijgen op een sociale huurwoning op de grond dat ze statushouder zijn; - Met dit wetsvoorstel beoogd wordt een gelijk speelveld te creëren tussen iedereen die een sociale huurwoning zoekt; overwegende dat - Er een internetconsultatie heeft plaatsgevonden; - Verschillende organisaties, waaronder de VNG, Vluchtelingenwerk Nederland en het College voor de Rechten van de Mens adviseren om de wet niet door te zetten; - Door deze wet het risico bestaat dat statushouders voor zeer lange tijd moeten verblijven op doorstroomlocaties, die zijn ingericht als locatie voor tijdelijk verblijf; voorts overwegende dat - Er in de memorie van toelichting (MvT) wordt gesproken over onder andere de daklozen opvang als mogelijkheden voor huisvesting voor statushouders; - Deze suggestie in de MvT getuigt van een tekort aan inlevingsvermogen en statushouders, net als dak- en thuisloze mensen, behandelt als 2derangsburgers; verzoekt het college - Zich uit te spreken tegen

het voorgenomen wetsvoorstel; - Dit door middel van een brief kenbaar te maken aan de minister en leden van de 2de Kamer; en gaat over tot de orde van de dag.” De VOORZITTER: Zijn er nog anderen die het woord wensen? Dat is niet het geval en ik zie dat de motie ‘Blijf voorrang geven aan statushouders, gewoon net als iedereen die voorrang krijgt’ is voldoende ondertekend en maakt daarmee ook deel uit van het debat. Dan kijk ik heel even naar de wethouder of hij al in staat is om te antwoorden. Hij vraagt heel even om de administratie op orde te krijgen. U heeft het woord. De heer ACHBAR (Wethouder): Dank voorzitter. Ik sluit even aan bij de woorden van de heer SegersHoogendoorn, voorzitter, want het is een terechte opmerking dat dit wel een complex onderwerp is als we het hebben over opvang in Rotterdam. Dat kan je niet zomaar op één hoop gooien, temeer je ook bij elke doelgroep weer aparte wetgeving hebt en afspraken en regels en het is een enorme opgave. Een enorme opgave waar we als Rotterdam aan voldoen, beginnend met de doelgroep ongedocumenteerden, die op dit moment de kleinste is die we hier opvangen ten opzichte van de andere groepen. Waarbij we dus ook met u als raad uitvoerige debatten over hebben gevoerd en daar afspraken over hebben gemaakt en zien ook dat wij afhankelijk zijn van het Rijk daarin, als het gaat om de uitvoering geven daaraan.

De 2de groep is de groep van asielzoekers, daar is ook de spreidingswet voor gekomen, waarin de bedoeling is dat die keten, waar een enorme prop in zit, dat die ontlast wordt door asielzoekers over het land te laten opvangen. En we hebben de groep statushouders, waarbij wij raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

422

als Rotterdam ieder jaar tot dit college is aangesteld, dat wil ik wel ook expliciet aangeven, dit college heeft ieder jaar wel voldaan aan de taakstelling van het huisvesten van statushouders. Daarnaast hebben we dus die andere doelgroep en dat is de doelgroep Oekraïners, ook met een status apart, zoals de heer Segers-Hoogendoorn dat aangeeft, en ook weer aparte regelgeving waarbij de gemeentes gevraagd worden om zich maximaal in te spannen om zo veel mogelijk Oekraïners op te vangen en dat ook in regioverband met elkaar af te spreken. U merkt dat dat toch echt op heel veel zaken vraagt op een bepaalde manier hier te handelen en dat je niet zomaar kan zeggen we gaan opvang op deze manier inrichten, one size fits all principe. Dat maakt het ook ingewikkeld, soms ook in de discussie, omdat er dan ook vragen zijn die bij de ene groep goed beantwoord kunnen worden en bij een andere groep minder. Maar dat laat onverlet dat wij ons als Rotterdam maximaal inspannen om bij te dragen aan het ontlasten van de keten, die asielketen, waarin essentie natuurlijk ook een rijkstaak ligt, maar dat wij als Rotterdam echt wel onze rol en verantwoordelijkheid, zeker ook binnen die wettelijke kaders die er zijn, oppakken.

Dan, voorzitter, een aantal vragen die werden gesteld, beginnend gewoon vanaf de eerste spreker, waarbij binnen die spreidingswet er een vraag vanuit het Rijk is gekomen, wil je binnen de taakstelling ook amv’ers opvangen, ook daarin binnen de gestelde afspraken die we hebben. We hebben op dit moment 37 amv’ers in Rotterdam en, wat ik ook eerder in het debat heb gezegd, als we een amv-locatie openen in Rotterdam, dan is het belangrijk dat ze goed landen in die omgeving en dat het ook wel een geschikte locatie is. Dat is een continue verkenning die we aan het verrichten zijn om ervoor te zorgen dat we ook die doelgroep kunnen huisvesten. Binnen die spreidingswet is het aantal van 35 genoemd, we zitten op 37. Ook daarin zou je kunnen zeggen daar voldoen wij aan om die doelgroep specifiek op te vangen. Er zijn een aantal moties ingediend. Ik zal ze straks één voor één appreciëren, maar in zijn algemeenheid wordt er gevraagd om alvast voor te sorteren op het uitwerken van mogelijke scenario's. Enerzijds denk je natuurlijk, je wilt anticiperen op situaties die op ons afkomen, en tegelijkertijd vraagt dat wel capaciteit om in te zetten op iets wat je nog niet weet. Die afhankelijkheid die er op dit moment is richting het Rijk is zo wankel dat je eigenlijk honderden scenario's zou kunnen uitwerken of moeten uitwerken om eventueel ergens op uit te komen. Dat wil ik niet doen.

Wat ik wel aan het doen ben is echt wel het contact houden en het proces goed volgen. Wat komt er op ons af en wat betekent dat concreet voor Rotterdam? De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar heeft een vraag. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Ja, want wat we, denk ik, zowel GroenLinks, ChristenUnie, als PvdA en alle medeondertekenaars, willen aangeven met die oproep tot die scenario's, is juist vanwege de politieke onzekerheid in Den Haag, om daar dus niet op te wachten maar door als Rotterdam ook in kaart te brengen van wat zijn de mogelijke opties. Daar kun je ook in meenemen wat je verwacht vanuit Den Haag. Daar zijn ook verschillende scenario in nodig. Dus vandaar dat wij hier zo op aandringen bij de wethouder. De heer ACHBAR (Wethouder): Ik begrijp het verzoek wel. Dat is waarom ik ook zeg het anticiperen op zaak, maar het is tegelijkertijd ook heel erg wankel. Waar ik wel aan vasthouden, dat zei mevrouw Maassen, is het wettelijke kader. En dat komt vanuit het Rijk, zij bepalen wat wij moeten doen en zeker op deze opgave, want het is en blijft een rijkstaak en wij faciliteren, ondersteunen, daarin vanuit onze rol en verantwoordelijkheid, binnen die wettelijke taak. Alleen, wat het straks gaat worden, dat weet ik niet. Dat kunnen honderden scenario's zijn. Maar om daar nu capaciteit op vrij te maken en dan honderden scenario's uit te werken, dat vind ik too much.

Wat ik wel aan het doen ben, dat is echt wel het korte lijntje houden, wat zijn nou de kanten die het op zou kunnen gaan en daar maximaal op anticiperen. En ja, ook ik weet dat de einddatum van de Silja eraan komt en daar proberen we echt wel ook het gesprek te voeren met het Rijk en niet te wachten totdat het moment daar is. Dat zijn ook nog verkennende gesprekken, onduidelijkheid. Misschien krijgen we geen taakstelling, misschien verandert die, wordt die spreidingswet ingetrokken, dus dat maakt het gewoon heel erg wankel om daar scenario's op uit te werken, maar je kunt van mij verwachten dat ik binnen die wettelijke taak echt mij maximaal zal inspannen en me daar ook dus aan zal houden. Vragen over de veiligheid van de kinderen op de boot. Over de Silja zal ik in zijn algemeenheid zeggen, en dat heb ik in de commissie ook benoemd, voorzitter, het is geen ideale situatie, een schip op deze manier opvang bieden. Het is geen ideale situatie, maar ik moet ook eerlijk bekennen, het is beter dan op het gras slapen in Ter Apel. Ik wil die vergelijking niet maken, maar je probeert op die manier een bijdrage te leveren aan opvang van mensen die het hardste nodig hebben. U hebt ook kunnen lezen in het artikel dat wij als Rotterdam ons maximaal inspannen om die doorstroom en die huisvesting binnen die 6 maanden te realiseren.

De vraag van mevrouw Vlieger, voorzitter, is om die buurgemeenten, waar het vooral om gaat, ook ik zie

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

423

dat, ook ik merk dat, ook ik krijg die signalen terug, en ik heb dus het initiatief genomen om nu de buurgemeente uit te nodigen op Silja, om ze ook fysiek te laten zien dit is de situatie. Het helpt als jullie voor een snellere doorstroom zorgen. Dus ik herken en erken uw signalen dat u zegt het zou helpen als die buurgemeentes in beweging gebracht worden voor die snellere doorstroom, ook ten aanzien van de gekoppelde statushouders aan die andere gemeentes. Maar dat gebeurt dus al. De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, dat was mijn vraag niet. Mijn vraag was specifiek over de vroege start, hoe de wethouder ernaar kijkt om ervoor te zorgen dat die gemeentes dan ook daaraan meedoen. De heer ACHBAR (Wethouder): Ik meen mij te herinneren dat ik daar een keer in de commissie ook al antwoord op heb gegeven, dat die vroege start echt gericht was op Rotterdam, dat de gedachte ook bij mij was het zou fijn zijn als ook andere gemeentes daarop aanhaken, alleen het staat me niet heel goed bij wat ik toen als antwoord had gegeven, dat dat niet kon of dat dat niet op die manier ingeregeld kon worden, maar ik hou hem even vast. Ik check hem zo even. Ik weet dat deze vraag heeft u eerder gesteld in de commissie, voorzitter, en toen heb ik daar een antwoord op gegeven, dat daar een complexiteit in zat, in welke gemeente wel en welke niet.

Maar ik kom daar anders zo even op terug. Dan werd er een vraag gesteld over de kasschuif, zowel door mevrouw Vlieger als door mevrouw Vogelaar. Voorzitter, ook die vraag werd gesteld in de commissie, volgens mij door mevrouw Maassen als ik het goed heb, en daarvan hebben we gezegd dat geld blijft nu voor een belangrijk deel op de plank. Dat houden we ook beschikbaar voor de meest kwetsbare ongedocumenteerden. We weten van de twaalf meest kwetsbare dat er 10 een vovo hebben toegekend gekregen en 2 niet. Van het geld dat op de plank ligt, dus die kasschuif, daar worden 2 mee gefinancierd, de rest wordt door het Rijk gefinancierd op dit moment. Dat blijft gereserveerd voor die meest kwetsbaren totdat er een uitspraak is van de rechter. De VOORZITTER: Mevrouw Vogelaar. Mevrouw VOGELAAR (pvda): Onze vraag, natuurlijk ook specifiek gericht, kan dat geld op de plank dan ook voor begeleiding worden ingezet? Want momenteel ligt er 210.000 euro en de wethouder kan mij niet vertellen dat we 210.000 euro nodig hebben om 2 mensen op te vangen voor een jaar lang, ook gelet op het budget dat wij eerder beschikbaar hadden van 1,4 miljoen voor alle 45 plekken. De VOORZITTER: Wethouder. De heer ACHBAR (Wethouder): Nee, u redeneert hem andersom. Als je het hebt over scenario's en anticiperen, is dit er een van.