20250320- Notulen van de raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 20 maart 2025 Notulen van de raadsvergadering van 20 maart 2025 ochtendzitting Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 4 Voorzitter: mevrouw C.J. Schouten Tegenwoordig zijn 45 leden, namelijk de heer T.S.J. Coşkun, de heer A.R. Oostdijk, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer M. Crielaard, de heer M. Verhoef, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw V.A. Bruin, de heer T. Roskam, de heer S. Soytekin, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer T.J. Vonk, mevrouw A. Kockelkoren, de heer M.R. van Campenhout, de heer G.F.E. Koster, de heer S.M. Bonte, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, mevrouw D.A. van Groningen, de heer R.N. Dahoe, de heer S. Ceulemans, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer D.J. van Dommelen, mevrouw S. van de Peppel, de heer T. de Haan, mevrouw J. Bokhove, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw I. van Wifferen, de heer R.T.J. van der Velden, mevrouw A.J.A. Maassen, mevrouw S. Reitema, de heer G.J. Engberts, de heer T. Kind, de heer D.P.A. Tak, de heer M.H. Biljoen, mevrouw M.E. Vogelaar, de heer J. Vicario, mevrouw L.S. Vlieger, de heer S.J.C. Becker, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer B. van Schaik, de heer F. Elbay, mevrouw I. Elfilali en de heer E.P.J. Verweij, mevrouw M.S.S. de Jong en de heer L.P.A. Dekkers. Namens het college zijn tegenwoordig: de heer F. Achbar.

Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.

Opening

De VOORZITTER: Nogmaals, mag ik u allemaal verzoeken uw plaats in te nemen? Want we hebben een volle agenda. Nogmaals goedemorgen en ik open deze raadsvergadering en ik heet u allen van harte welkom. En ook een speciaal welkom aan onze gasten op de publieke tribune. Als ik het goed heb begrepen, is het havo 3 van het Rudolf Steiner College. Klopt dat? Heel leuk dat jullie er zijn. Maar ook uiteraard de mensen die de vergadering op afstand volgen, onze vertegenwoordigers van de media en ook de gasten die hier aanwezig zijn, dat is ook familie en medewerkers van de Volt fractie en dat heeft te maken ook met ons agendapunt hierna over het afscheid van mevrouw Elfilali en ook de benoeming van een nieuw lid van de gemeenteraad, de heer Luuc Dekkers, maar fijn dat jullie ook aanwezig zijn hier. Er zijn 2 berichten van verhindering. Mevrouw wethouder Zeegers, die is niet aanwezig vanwege verplichtingen met de VNG en raadslid Van Schaik is deels afwezig. 1.1.

Afscheid van mevrouw I. Elfilali als lid van de gemeenteraad

De VOORZITTER: Dan komen we nu bij agendapunt 1.1, dat klinkt wat zakelijk, maar dat is het afscheid van mevrouw Elfilali als lid van de gemeenteraad en ik ga daarvoor eventjes mij verplaatsen naar de katheder aan die kant om enkele woorden aan mevrouw Elfilali te wijden. Geachte leden van de raad, geachte aanwezigen, maar in het bijzonder geachte mevrouw Elfilali, beste Imane, aan het begin van deze maand vierden wij, mede dankzij u, hier op het Stadhuis, internationale Vrouwendag. De Burgerzaal, die zat vol met krachtige en inspirerende vrouwen en dat vervulde mij ook met een gevoel van trots. Rotterdam is echt een stad van sterke vrouwen en wat hebben wij toch een geluk dat we er zoveel in ons midden hebben. Maar helaas gaat een van die sterke vrouwen ons vandaag verlaten. Imane heeft namelijk bij mij aangegeven te stoppen als raadslid, omdat haar privéleven haar volle volledige aandacht vraagt en verdient. Zoals u allen weet is het zware ambt van raadslid, ook in een stad met zoveel inwoners en problematiek als Rotterdam, nog steeds een parttimebaan. Zij staat nu op het punt in haar leven waarbij het niet meer lukt om dit te combineren. Rotterdam leerde u voor het eerst kennen in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2022. Vol trots en ambitie kwam

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

395

u binnen als lijsttrekker en gezicht van Volt in deze stad. Het gezicht van een nieuwe beweging. U wilde de Rotterdammer niet overtuigen door hard te schreeuwen, maar met een campagne gebaseerd op redelijkheid en goed onderbouwde ideeën. En de Rotterdammers zagen het in u zitten, want onder uw leiding debuteerde Volt met 2 zetels in deze zaal. Doordacht, redelijk en met het oog voor een ander. Politiek van menselijkheid en empathie, zoals u het zelf noemt. Ik denk dat de meesten van ons hier u zullen herkennen in deze woorden. Dikwijls zette u vraagtekens bij onze manier van doen en hoe wij met elkaar omgaan in de politiek. U wilde niet mee in de sfeer van elkaar verwijten en zocht altijd de verbinding. We hebben hier een gezamenlijk doel, Rotterdam nog mooier maken dan het al is. Dat kan alleen door elkaar te vinden en, ondanks de verschillen, op zoek te gaan naar de verbinding. Dat u een goed politicus bent viel niet alleen in Rotterdam op. U werd door uw partij op plek 4 gezet tijdens de 2de Kamerverkiezingen van 2023. Volt haalde die verkiezingen 2 zetels en zodoende bleef u, gelukkig zeg ik erbij, in Rotterdam. Pech voor Den Haag, maar heel fijn voor ons, want u ging met onverminderde motivatie door met keihard werken van onze mooie stad.

Met uw werk liet u zien dat u iemand met een groot hart bent, hard voor degenen die wat extra aandacht kunnen gebruiken, op zoek naar manieren om de stad beter te maken voor hen die ook slechte kanten moeten verdragen. Voor vrouwen en meisjes, mensen in armoede, mensen uit de LHBTQIA+ gemeenschap en met uw strijd voor het behoud van de LVV. Voor deze mensen maakt u zich hard. Een ander onderwerp waar u zich veelvuldig hard voor heeft gemaakt, is een autoluw centrum. Net als in Parijs en Brussel, wilde u graag een jaarlijkse autovrije zondag om Rotterdammers op deze dag te laten dansen, spelen en fietsen op de wegen die normaal alleen voor de auto zijn. Hier was toen geen meerderheid voor, maar ik weet dat u dit nog niet uit uw hoofd heeft gezet, dus we gaan het zien. Met dossierkennis en duidelijke ideeën liet u uw stem horen tijdens de debatten. Ook vroeg u extra aandacht voor het tegengaan van femicide in onze stad en Rotterdam heeft helaas de bittere eer om de stad met de meeste gevallen voor femicide te zijn in Nederland. U heeft hiertegen gestreden en wij blijven ook na uw vertrek hiertegen strijden. We zijn u dankbaar voor deze strijd. Een voorbeeld voor vrouwen en meisjes, dat is wat u graag wilde zijn toen u in de raad kwam. U wilde laten zien dat het niet uitmaakt wie je bent of waar je vandaan komt, maar dat iedereen verschil kan maken.

U bent dit voorbeeld geworden, iemand waar Rotterdammers naar opkijken en vertrouwen uitputten. Aan het begin van mijn verhaal noemde ik u terecht een sterke vrouw. Een sterke vrouw, die nu een moeilijke keuze heeft gemaakt om te stoppen met iets waar haar hart ligt, iets waar u jarenlang met veel enthousiasme, inzet en passie voor heeft gewerkt. Voor nu neemt u dus afscheid van uw werk als raadslid, maar zoals u zelf al eerder aangaf, dit is geen eindpunt en dat weet ik ook van u. Uw ambitie is lastig te beteugelen en u bent nog lang niet klaar met uw strijd. Niet voordat Rotterdam een fijne plek is voor iedereen. Ik wil u namens de raad bedanken voor alles wat u heeft betekend voor Rotterdam. Veel gelukgewenst in wat de toekomst u gaat brengen. Hopelijk zien we u hier ooit nog terug. Bedankt Imane. U mag even naar voren komen. U blijft wel heel bescheiden achterin zitten, maar dat is niet de bedoeling bij dit soort evenementen. Nu geef ik ook het woord aan de heer Coşkun, want die zal ook enkele woorden spreken als nestor van deze raad. De heer COŞKUN (sp): Als de heer Tak zit, dan kan ik mevrouw Elfilali zien. Beste Imane, tijdens de campagne ruim 3 jaar geleden kwam ik voor het eerst aanstormende politici van Volt tegen. Precies 20 jaar nadat de lijst Pim Fortuyn de puinhopen van paars kwam opruimen, deed een paarse politieke partij haar intreden in onze lokale politiek.

Wat moet een Europese partij nou in een gemeenteraad, dacht ik. Dan liggen hooguit steden als Brussel of Straatsburg toch veel meer voor de hand? Waarschijnlijk dachten jullie zelf ook wat kunnen we hier nu beginnen toen Volt met 2 zetels onze 45 bankjes kwam bezetten. Het idealisme en passie spatte er desalniettemin wel vanaf. Bij Volt, vliegende vonken, dat zit al in de naam van die partij. Eerst kwam je nog met wat schuchtere pogingen om ons te verleiden tot voorbeelden die jullie elders in Europa hadden gezien, zoals het recreatieve gebruik van een afvalberg in Denemarken, niet beseffend dat we zoiets allang in dat Lage Bergse bos hebben. Maar gaandeweg wenden jullie aan ons en wij aan jullie. Volt vind ik persoonlijk sowieso een krachtige naam, omdat het zo mooi past bij de revolte, waar mijn partijgenoten dan weer warm voor lopen. Als zeer bevlogen en ambitieuze politica ben je aan de slag gegaan. Voor jou is menselijke taal belangrijk en dat is taal waarbij andere mensen niet worden weggezet als hufters of als tuig. Respect voor ieders menselijke waardigheid staat hoog in jouw vaandel. Je hield ons telkens voor dat hooguit hun gedrag asociaal is, maar mensen zelf niet. Iedereen hoort erbij in Rotterdam. Met allerlei onderwerpen probeerde je een brug te slaan tussen de partijen in deze raadszaal.

Met Benvenido van Schaik van Leefbaar voor een voedselbos in Ommoord, met Elika Rehim Zadeh van DENK voor het pontje naar Katendrecht, zodat het meer aansluit op de schooltijden, met Mina Morkoç van GroenLinks en Joan Nunnely van D66 voor de Vrouwendag, die de burgemeester al noemde, op het Stadhuis, wat

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

396

inmiddels een traditie is geworden. Met Larissa Vlieger van GroenLinks lanceerde je een initiatiefvoorstel voor de rechten van Rotterdammers zonder papieren. Helaas kun je zelf jullie voorstel straks niet meer verdedigen vanachter de collegebankjes tegenover ons. Waarschijnlijk zal je ook niet meer samen met wethouder Achbar naar de documentaire over ongedocumenteerden gaan kijken, wat hij in november wel had beloofd. Maar ja, nu ben je weg. Staat in de stukken bij agendapunt 6.1 of 7.1. De afdoening van je motie voor een pilot voor hulp aan alleenstaande moeders in de bijstand kreeg helaas een tussenbericht en dat betekent dat het college nog niet goed weet wat ze met die motie moet gaan doen. Een echte autoluwe stad komt er, ondanks jouw hartstochtelijke herhaalde pleidooien, ook slechts met een slakkengangetje. Maar hij komt er wel, heb ik net van de burgemeester gehoord. Het vervolg op het pleidooi van Volt voor een hackathon rond de nieuwe oeververbinding tussen Feyenoord en De Esch ga je niet meer meemaken, maar staat vandaag bij 7.4 wel een beetje op de agenda. Ik was, geloof ik, de enige die tegen dat voorstel van een hackathon stemde, omdat ik er niks van kon of wilde begrijpen en het met een sneer een heksenketel noemde.

Gaande en werkende weg raakten jij en ik, en de rest van de raad, wel steeds meer op elkaar ingespeeld en weten we inmiddels wat we van elkaar kunnen verwachten. Boven alles zal ik jou persoonlijk blijven herinneren aan je onvermoeibare inzet in de werkgeverscommissie inzake de griffie, de Rekenkamer Rotterdam en het instituut ombudsman. Zeer belangrijk werk achter de schermen, waar weinig politieke eer aan te behalen valt, maar dat wel gedaan moet worden. De hele raad mag jou eeuwig dankbaar zijn voor jouw inzet in deze commissie. Maar je was vorig jaar daarnaast natuurlijk ook een hartstochtelijke collega in de unieke vertrouwenscommissie voor de nieuwe burgemeester. Helaas moeten jij en ik daar 75 jaar lang over zwijgen, wat zich daar heeft afgespeeld, maar dat we beide met tevredenheid terugkijken op ons collectieve werk in die commissie, is dan weer geen geheim. Kortom, beste Imane, met pijn in het hart moeten we je nu laten gaan. Minstens één, en eigenlijk wel vijf, jaar te vroeg, maar we hebben begrip en respect voor je keuze. Je hebt na mij het laatste woord en wij zullen dan met volle aandacht luisteren naar jouw laatste boodschap als collega in onze raadszaal. Nogmaals, bedankt voor je inzet, blijf trouw aan je idealen en geniet vooral verder van het leven en van elkander.

De VOORZITTER: Dan mag mevrouw Elfilali zelf nu een aantal woorden spreken en na de beëdiging van de heer Dekkers is er ook de gelegenheid om mevrouw Elfilali de hand te drukken, dus dan doen we dat gelijk in één moment. Dus zo meteen, daarna gaan we eerst door met de beëdiging van de heer Dekkers. U heeft het woord, mevrouw Elfilali, voor de laatste keer. Mevrouw ELFILALI (volt): Dank inderdaad en deze keer zonder pasje, begreep ik. Geachte voorzitter, geachte raadsleden en geachte wethouders, pers en speciale mensen op deze publieke tribune en ook daarboven, heel veel dank voor de warme woorden. Ik ben er een beetje door overweldigd en het doet me ook realiseren dat ik ook terug kan kijken op een hele bijzondere periode in deze raad. Ik heb heel fijn samengewerkt met inderdaad, ik denk, letterlijk alle politieke partijen in deze raadszaal en ook met verschillende mensen die hier bijeen zitten. En nog veel belangrijker, ik heb ook heel veel mogen samenwerken met heel veel verschillende partijen buiten deze raadszaal, verschillende organisaties, verschillende mensen en dat brengt heel veel mooie herinneringen op dit moment. Ook minder mooie herinneringen, helaas, maar het doet me wel realiseren dat het werk wat wij doen ertoe doet en dat het, dat besef ik nu, gezien wordt.

Op het moment dat ik had bekendgemaakt dat ik ging stoppen met het raadswerk, werd ik echt overweldigd door verschillende berichten via verschillende kanalen en ik ben nog steeds niet klaar met alles beantwoorden. Dus sorry als je nog geen reactie van me hebt gekregen, die komt er nog aan. Maar dat deed me wel realiseren dat het werk wat wij hier doen en ook het werk dat ik zelf heb gedaan, dat het wordt gezien, ook al hoor je er zelf op dat moment niet iets van. Over herinnering gesproken, toen ik hier na de verkiezingen van 2022 inderdaad aankwam, toen moesten er allerlei formulieren worden ingevuld. Administratie hoort erbij en ik weet dat Tim en ik inderdaad ook zo binnenkwamen van allemaal papierwerk moest gedaan worden en ik herinner me hoe verontwaardigd ik was toen ik bij een van de formulieren aantrof dat je als gehuwde vrouw, en dit stond er letterlijk, de gehuwde vrouw dient haar meisjesnaam in te vullen. Nou, ik ontplofte. Want hoezo als vrouw en je meisjesnaam en de gehuwde man dan, die hoeft dat niet? En de term jongensnaam kennen we überhaupt niet. Dus daar heb ik tegen geprotesteerd, zowel op het formulier, maar ook daarbuiten, van dit kan echt niet meer. Met heel veel dank ook aan de ondersteuning daarvan. Het is aangepast, dus het is weggehaald uit dat formulier.

Emancipatie en vooruitgang, dat zijn dingen die heel belangrijk voor me zijn en ik denk ook wel een rode draad in heel veel dingen die ik hier gedaan heb. Met de komst van een nieuw college hebben wij, ik maar ook velen hier binnen deze raad, zich toch wel verzet tegen het feit dat het een overwegend mannencollege was. En op individueel niveau heb ik heel veel waardering en respect voor de verschillende wethouders, maar ik kijk nu

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

397

bijvoorbeeld naar mijn kinderen die hier achter mij staan en als zij nu naar de tafel van de macht kijken, dan bewust en onbewust prenten zij een bepaald beeld. Natuurlijk, de raad is de macht, maar het gaat even om het beeld he van de tafel. Onbewust zien kinderen, zo ziet macht eruit. Dus ik ben ontzettend trots dat wij nu een vrouwelijke burgemeester hebben, want dat bepaalt toch het beeld wat jonge kinderen en mensen hebben eigenlijk van het bestuur. Diversiteit doet ertoe. Ik hoop dat dat ik in de jaren dat ik in deze gemeenteraad heb gezeten inderdaad wat heb kunnen bijdragen en ook wat heb kunnen veranderen. Wat ik inderdaad ook wel grappig vind, is dat ik ook nu nog steeds van bepaalde wethouders te horen krijg mijn kinderen zijn nu thuis, en dat is naar aanleiding van de vragen die ik had gesteld tijdens de hoorzitting van de kandidaat-wethouders. Ik heb ze toen alle irritante vragen gesteld die wij als vrouwen altijd krijgen, tenminste aan de mannelijke leden van het college. Dat is dus blijven hangen en af en toe krijg ik daar nog een opmerking over, dus dat vind ik inderdaad wel leuk. De heer Coşkun refereerde net ook al inderdaad aan de taal. Ik heb daar inderdaad me ook tegen verzet, de manier waarop er hier wordt gesproken, maar ook waarop er soms emoties wordt geschreven.

Ik merk een voorzichtig bewustzijn van inderdaad het gebruik van woorden als aso, hufter en tuig. Ik wijs dat af. Ik weet dat anderen daar anders over denken, maar toch merk ik dat er, op het moment dat ze gebruikt worden, dan wel toch even naar achter wordt gekeken of dat er even wordt gelachen, dus het is in ieder geval aangekomen. Ik hoop dat dat zich doorzet en dat we vooral naar het gedrag kijken inderdaad en niet mensen wegzetten met een bepaald label. Politiek is je nek uitsteken en het is ook inderdaad visie neerleggen. Ik herinner me dat, toen ik hier een amendement over brede welvaart indiende, die nou door een grote meerderheid werd afgewezen en dat ik daar ook heel veel vragen over kreeg, van hoezo moeten we het daarover hebben? Dankzij GroenLinks is daar nu ook een initiatiefvoorstel over ingediend, maar nu merk ik dat dat wat meer begint te landen. De jaarlijkse autovrije zondag. Inderdaad, ik geloof nog steeds in een autovrij centrum in Rotterdam. Ik zag die autovrije zondag één keer per jaar als een opstap daarnaartoe. Ik ben ervan overtuigd dat we dat gaan krijgen in Rotterdam. Ik bedoel, steden als Den Haag, niet zo ver hiervandaan, maar ook Brussel en Parijs, zijn ons voorgegaan, dus nu Rotterdam nog. Ik kan het zelf niet meer doen, maar ik heb alle vertrouwen dat we dat wel gaan krijgen in Rotterdam.

Ik ga nu niet de hele gelegenheid aangrijpen om alles op te sommen wat ik heb gedaan, want dat vind ik ook niet gepast. Wat ik heb geprobeerd te doen is in ieder geval bouwen aan de Rotterdamse samenleving en ik hoop dat ik heb kunnen bijdragen aan Rotterdam met meer vrijheid, met veiligheid, met groen, ruimte voor plezier, voor kunst en cultuur en ik ben ook heel erg trots op het feit dat we inderdaad als Volt in de gemeenteraad zijn gekomen en ik ben ook trots op wat we tot nu toe hebben bereikt met elkaar. Ik heb inderdaad ook geprobeerd een stem te geven aan diegenen die dat zelf niet konden. Ik ben inderdaad nu op een punt gekomen dat mijn privéleven mijn aandacht verdient, mijn volle aandacht, en dat is een lastige keuze geweest. Tegelijkertijd, politiek bedrijven is ook soms lastige keuzes maken en ik heb inderdaad gezegd het is geen einde en de toekomst staat nog helemaal open. Maar wel wil ik hier, nogmaals, het pleidooi herhalen dat ik vind dat het raadswerk in Rotterdam niet parttime is. Het is het niet en het zou ook niet zo gewaardeerd moeten worden. Het gaat om het controleren van de macht. Het gaat om hele grote, nationale, maar ook vaak internationale, vraagstukken waar wij waar wij mee te maken hebben en daar hoort bij dat het raadswerk fulltime is. Het is een hele serieuze, maar ook zware opgave die wij hier met elkaar hebben.

Ik liep net met de griffie even naar de Leeszaal, want daar hangt een foto van de gemeenteraad uit 1945. Ik denk dat de meesten van ons die foto passief of actief wel kennen. Het is een zwart-witfoto, de gemeenteraad bestond toen uit alleen maar heren. En dat is ook niet gek, want ooit was het idee, het vak ook van raadslid, van het stadsbestuur, wat wij natuurlijk zijn, dat was iets wat je deed op het moment dat je ging rentenieren, dat je klaar was eigenlijk met het leven, dus dat je wat leeftijd had en dan nog tijd over had om bij te dragen aan de stad. Dus vandaar die foto met die ie heren, maar dat is niet meer van deze tijd. Daar ben ik ook heel blij om, maar dat betekent ook dat we dus heel anders moeten gaan kijken naar het werk van raadswerk. Het is niet iets wat je als plezier of als hobby erbij doet. Nee, het gaat hier gewoon om het besturen van de stad en bouwen aan deze samenleving. Dus ik hoop dat mijn partij, maar ook eigenlijk iedereen hier tezamen, daar werk van gaat maken en gaat kijken hoe we dat raadswerk kunnen gaan waarderen op een manier zoals het zou moeten. Tot slot wil ik een aantal dankwoorden uitspreken. Allereerst aan de vele mensen die op mij hebben gestemd, die mij hebben gesteund.

Een specifieke dank aan mijn kinderen, Miro en Odin, die hier achter mij zitten, die mij onvoorwaardelijk hebben gesteund, en Jan, de vader van mijn kinderen, zonder zijn steun had ik dit ook niet kunnen doen, en een aantal belangrijke vrouwen die er altijd voor mij zijn geweest en ik denk dat jullie weten wie je bent, maar dank je wel. Tim natuurlijk, Donatella en mijn fractieteam, mede dankzij jullie hebben wij samen kunnen bouwen aan het werk dat wij hier doen. Last but not least wil ik ook een dankwoord uitspreken aan Isabelle, aan Wilco en eigenlijk het hele team, het hele griffie team. Jullie hebben mij persoonlijk, vanaf het moment dat ik hier binnenkwam,

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

398

ontzettend geholpen en mij het gevoel gegeven, jullie hebben mij gewoon eigenlijk ontlast van alles wat er moest gebeuren en eigenlijk ook het allerbelangrijkste, de bodes. Dankzij jullie is dit gebouw een warm bad en jullie gastvrijheid en de manier waarop jullie ons altijd ontvangen, maar ook onze gasten, is echt goud waard. Dus heel veel dank aan de bodes van dit gebouw. Dan rest mij te zeggen heel veel succes aan Luuc en tot ziens. De VOORZITTER: Dank u wel, mevrouw Elfilali. U mag nog even plaatsnemen, want uw opvolger is nog niet beëdigd, dus u zit nog steeds in de raad. Daarna moeten jullie stoelen wisselen, maar dat gaat denk ik wel goed komen. Maar daarvoor mogen jullie eerst beiden naar voren komen om te zorgen dat jullie ook alle felicitaties en dankwoorden in ontvangst kunnen nemen. 1.2

Onderzoek van de geloofsbrieven van het nieuw benoemde lid van de gemeenteraad de heer L.P.A. Dekkers (vacature Elfilali)

De VOORZITTER: Dan gaan we nu over naar agendapunt 1.2, dat is het onderzoek van de geloofsbrieven van het nieuwbenoemde lid van de gemeenteraad, de heer Luuc Dekkers. Ik heb de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven gevraagd een onderzoek in te stellen naar de geloofsbrieven van de heer Luuc Dekkers. Ik neem aan, ik zie de heer Coşkun al staan, dat de commissie haar werkzaamheden al heeft bericht en ik geef het woord aan de voorzitter, de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Dank u wel, voorzitter. Gemeenteraad, ik deel u mede dat de commissie de geloofsbrieven van de nieuwbenoemde lid L.P.A. (Luuc) Dekkers heeft onderzocht. De commissie heeft de geloofsbrieven en de daarbij behorende bescheiden onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert u de heer L.P.A. Dekkers toe te laten als lid van de gemeenteraad ter voorziening in de vacature van I. (Imane) Elfilali. Dat was het, voorzitter. De VOORZITTER: Hartelijk dank en dan stel ik voor het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven over te nemen en de heer Dekkers toe te laten als lid van uw raad. 1.3

Beëdiging van de heer L.P.A. Dekkers als lid van de gemeenteraad

De VOORZITTER: Dan gaan we nu over tot de beëdiging en mag ik de griffier verzoeken de heer Dekkers binnen te leiden door de hoofdingang van deze raadszaal. Als dat gebeurt, verzoek ik u allen te gaan staan. Dat was u al van plan. Ook de aanwezigen op de publieke tribune zou ik willen vragen dat te doen, voor zover dat mogelijk is. Van harte welkom, de heer Dekkers. U mag hier inderdaad voor mij gaan staan. De heer Dekkers heeft aangegeven de verklaring en belofte af te willen leggen. Klopt dat? Ja, goed. De raad heeft besloten tot uw toelating als lid van deze gemeenteraad. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, legt u, overeenkomstig artikel 14 van de gemeentewet, de eed of de verklaring en belofte af en u heeft dus aangegeven de verklaring en belofte af te leggen. Na het voorlezen van de tekst door mij, verzoek ik u uit te spreken dat verklaar en beloof ik. Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks nog middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks nog middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik trouw zal zijn aan de grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.

De heer DEKKERS (volt): Dat verklaar en beloof ik. De VOORZITTER: Dan mag ik u hartelijk feliciteren namens de hele raad en welkom in ons midden. Succes bij uw werkzaamheden, ook als lid van deze raad. Van harte gefeliciteerd. Dan schors ik nu voor de felicitaties aan de heer Dekkers en het afscheid van mevrouw Elfilali. U mag beide hier komen staan. [De vergadering is geschorst.] De VOORZITTER: Mag ik u verzoeken allemaal weer uw plaats in te nemen, dan gaan wij snel door met de agenda.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

399

1.4

Medelingen

De VOORZITTER: Dan heropen ik de vergadering, zijn we aangekomen bij agendapunt 1.4, mededelingen, en de heer Engberts heeft aangegeven een initiatiefvoorstel te willen indienen. Ik geef het woord dus aan de heer Engberts en die krijgt maximaal 5 minuten om zijn voorstel toe te lichten. De heer ENGBERTS (pvda): Dank u wel, voorzitter. Het is tijd voor een echte aanpak van de leegstand in Rotterdam. Elk jaar meet de gemeente hoeveel woningen er administratief, dat is volgens het GBA, leegstaan en jaar in jaar uit zijn dat er ongeveer 17.000, 17.000 woningen. Voor het perspectief, in 2024 werd gestart met de bouw van 4000 nieuwbouwwoningen en dat werd als een enorme prestatie gevierd. 4000 nieuwbouw, 17.000 staan er leeg. Vooral in het lagere prijssegment en bij kleinere particuliere verhuurders en langdurige leegstand, dat wil zeggen 4 opeenvolgende jaren, komt vooral bij de particuliere verhuurders voor. Voor sommigen zal er een goede verklaring zijn, soms ligt zelfs een vve dwars, maar zelfs als we maar de helft nemen, dan is het nog steeds 2 keer de jaarproductie. Dan zijn er ruim 8000 woningen waar zomaar Rotterdammers kunnen wonen. Er zijn 80.000 mensen in Rotterdam op zoek naar een huis. 1 op de 10 kunnen we zonder bij te bouwen een woning geven. Achter cijfers gaan drama's schuil. Vorige week sprak ik nog een jong stel, de een heeft een inkomen, de ander studeert af.

Ze wonen noodgedwongen samen op de studentenkamer waar ze binnenkort uit moeten. Geen perspectief op een woning die zij kunnen betalen. Ze zitten letterlijk vast in de woningcrisis. Wie de scheurkalender van de corporaties heeft hangen, ziet elke dag hoe de crisis een gezicht krijgt. Elke dag het verhaal van weer een Rotterdammer in de knel. En wij, wij moeten geen middel onbenut laten om zoveel mogelijk mensen te helpen aan hun grondrecht en woning. Het aanpakken van de leegstand kan met deze verordening. Al 30 gemeenten doen dit en straks zijn wij de enige van de G4 die dit niet doet. Ik weet niet hoe dat met u zit, maar ik kan hier niet mee thuiskomen bij de kiezer. We vragen al jarenlang om een aanpak. We praten en we onderzoeken. In 2017 vroegen SP, PvdA en GroenLinks samen en het toenmalige college in 2017 al om een leegstandsverordening. Jaren van afwijzen, verder onderzoeken, verdere vragen volgden. Deze collegeperiode heeft ook Leefbaar zich in deze rij gevoegd van partijen die willen dat de leegstand wordt aangepakt. Eergisteren zijn door Leefbaar nog een set schriftelijke vragen hierover ingediend en ik denk dus dat we een goede stap als raad kunnen zetten om voor volgend jaar een sluitende aanpak van de leegstand te hebben, zodat een volgende raad niet van vooraf aan hoeft te beginnen.

Met deze leegstandsverordening, die we zo zullen aanbieden, die zijn basis vindt in de leegstandwet, kunnen wij eigenaren dwingende maatregelen opleggen en de huizen laten bewonen. Een boetetabel is daarbij het sluitstuk en een stok achter de deur. En ik weet, natuurlijk kost handhaving capaciteit en dus geld. En het college zal daarvan een inschatting van moeten maken, maar een kind kan bedenken dat het nooit zoveel is als wat 2 jaar nodig is aan capaciteit om de start van 8000 nieuwbouwwoningen mogelijk te maken. We hebben ook gekeken naar wat andere gemeenten kwijt zijn, onze gut feeling is daarin bevestigd. Gisteren werd in de 2de Kamer in de commissie gesproken over leegstand en minister Mona Keijzer is van plan om de leegstandwet aan te scherpen en gemeenten nog meer mogelijkheden te geven om in te grijpen. Dat kan dan ook bij ons voorstel worden toegevoegd te zijner tijd. De minister hield ook een warm pleidooi voor een leegstandsverordening bij gemeenten. Onze hulp komt dus uit voor ons politiek onverdachte hoek. De minister vertelde dat ook Rotterdam bij haar op de lijn was gekomen, omdat wij kennelijk de ervaringen in de andere steden interessant vonden om over te nemen. De minister zei ook dat ze begreep wanneer steden te weinig ambtelijke capaciteit vrij hebben, bijvoorbeeld voor het maken van een verordening. Dat hebben we opgelost.

Ons voorstel maakt gebruik van de ervaringen in andere gemeenten, is uitvoerig toegelicht en onderbouwd en kent een sluitende verordening. Ik dien deze verordening in samen met andere partijen, de Partij voor de Dieren, GroenLinks, de SP, ChristenUnie en het lid Verkoelen. Er is één iemand die heel veel werk heeft verzet hiervoor en dat is Jaap Rozema, burgercommissielid namens de partij voor de dieren. Toen de burgemeester vorige week in het presidium zei wat het vertrek van onze Jaap laat toch wel een gat vallen, toen zei Ruud van der Velden, fractievoorzitter Partij voor de Dieren, onze Jaap? Onze Jaap. Waarop wij als fractie vervolgens allemaal zeiden ja, onze Jaap. It says it all, het zegt alles. Ik ga dus ons initiatiefvoorstel aanbieden en ik heb 2 exemplaren. U begrijpt wel waarom Jaap hier achter mij zit, want voordat ik hem formeel in ga dienen bij de burgemeester, gaat er eerste eentje naar Jaap. De VOORZITTER: Hartelijk dank voor het initiatiefvoorstel Leegstand voor losers, woningen voor Rotterdammers en inderdaad heel veel dank ook aan onze Jaap. Wij vragen het college om een advies en geleiden het initiatiefvoorstel door naar de commissie BWB. Dan zijn er nog 2 mede-indieners die ook nog wat willen zeggen, de heer Vonk. Drie. De heer Vonk eerst.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

400

De heer VONK (cu): Ja, dank u wel, voorzitter. Sta me toe om even 5 zinnen hier toch nog over te zeggen. Kijk, leegstand in tijden van wooncrisis, als er één signaal is wat wij vanuit de stad over moeten brengen naar de raad, dan is het wel dat die leegstand gewoon niet kan en dat we dat met prioriteit moeten aanpakken. Het hoopvolle is ook dat een aankondiging van een leegstandsverordening vaak al een signaal is voor eigenaren om er echt werk van te gaan maken. Dus wat dat betreft denk ik dat we eigenlijk vandaag al iets in beweging zetten en dat is ook de reden waarom wij onze naam hier graag aan willen verbinden. Dat wil ik nog even gezegd hebben. Onze naam, bij een eenmansfractie betekent dat mijn naam, dus mijn naam staat er ook op, maar als u Tjalling Vonk leest op het voorstel, lees dan Gerben van Dijk, want hij maakt zich al heel erg lang namelijk sterk voor dit onderwerp, daar alle eer aan hem. Dank u wel. De VOORZITTER: We krijgen gewoon overal schaduwfracties hier georganiseerd. De heer Van der Velden wilde ook nog het woord. De heer VAN DER VELDEN (pvdd): Dank u, voorzitter. Leegstand, dat kan eenvoudigweg niet in de wooncrisis. Elke vierkante meter moet worden benut en wij zijn daarom blij met dit initiatiefvoorstel. 26 gemeenten hebben nu al een leegstandsverordening. Het is eigenlijk ontzettend gênant dat wij, als Rotterdam, hier nog steeds niet bij zitten.

De stad zit vol met huisjesmelkers en speculanten die we als lokale overheid keihard moeten aanpakken. Ons voorstel voor de verordening is geïnspireerd op die van Utrecht, Amsterdam, Hilversum en de modelverordening van de VNG. Goed inhoudelijk afgedekt dus en juridisch houdbaar, heel belangrijk. Er zal vast nog wel een punt of komma gaan veranderen in de route naar besluitvorming, maar de kern die staat als een huis. De verordening doet een paar dingen. Als eerste, het verplicht eigenaren om leegstand bij de gemeente te melden. 2, het verplicht de gemeente om leegstand actief bij te houden. Drie, het geeft het college mandaat om een leegstandsbeschikking op te stellen om daarmee een huurder van een leegstaande woning voor te dragen. En vier, het kan boetes in rekening brengen bij nalatigheid. Allemaal uitstekende punten. Voorzitter, we roepen het college op om snel met een reactie te komen, zodat we dit voorstel nog voor de zomer kunnen behandelen, zodat de woningzoekende Rotterdammer zo snel mogelijk wordt geholpen en Rotterdam eindelijk meegaat in de vaart der volkeren. Dan, voorzitter, ik heb op deze plek al vaker stilgestaan en dat zijn onze burgerleden. Als raadsleden mogen we geweldig blij zijn met onze burgerleden. Zij ondersteunen ons en verlichten daarmee ons werk. Zij verzetten echt ontzettend veel werk en laten we eerlijk zijn, vaak tegen een appel en een ei.

De tijd die ze er insteken staat niet in verhouding, vind ik, tot de vergoeding. Maar goed, dat is een ander verhaal. Maar ook als stad mogen wij blij zijn met onze burgerleden. Zij versterken de positie van de gemeenteraad en daarmee wordt de positie van onze mooie stad Rotterdam ook versterkt. Nu zult u zich afvragen, waarom vertel ik dit eigenlijk allemaal bij het indienen van een initiatiefvoorstel? Omdat ik niet onvermeld wil laten dat ons burgerlid Jaap Rozema heeft meegeschreven aan dit mooie voorstel. Heel erg bedankt daarvoor. Helaas gaat Jaap onze fractie per 1 april verlaten. Hij heeft een mooie nieuwe baan gevonden, die ik helemaal bij hem vind passen. Niet alleen ik, ik denk iedereen wel. Het is een mooie stap vooruit in zijn carrière. Omdat dit zijn laatste raadsvergadering is als beleidsmedewerker en als burgerlid, en omdat ik vele jaren succesvol en met heel veel plezier met hem heb gewerkt, want je moet je voorstellen wij werken al 10 jaar samen, dus je maakt aardig wat mee, we hebben gelachen, we hebben gehuild, geboorte van kinderen, het overlijden van onze moeder, je maakt heel wat mee als je zo'n kleine fractie bent en daarvoor wil ik Jaap heel erg hartelijk danken. Niet alleen voor zijn inzet voor onze fractie, maar ook voor onze stad. Wij zeiden altijd na een raadsvergadering we hebben de stad weer een stukje vooruit geholpen.

En dat was ook zo, laten we eerlijk zijn. Maar heel erg bedankt en Jaap, ik wens je ontzettend veel succes in je nieuwe baan en ontzettend bedankt voor alles. Ik wil je in je nieuwe baan maar meegeven, mijn motto, hou altijd vast aan je idealen en dan komt het allemaal wel goed. Dank je wel. De VOORZITTER: Mevrouw Verkoelen wilde nog het woord? Mevrouw VERKOELEN (50plus): Ja, dank u wel voorzitter. Ik zal mijn gedeelte over Jaap bewaren voor de commissie, want anders wordt het te veel Jaap vandaag. En het is onze Jaap, laat dat duidelijk zijn, en ik hoop nog vele donderdagavonden met hem samen te eten en een borrel te drinken, wat wij al zeker 8 jaar samen doen. Dus dat gaat zeker gebeuren, maar ik hou me dan even bij het punt. Het initiatief is al uitgebreid toegelicht door vorige sprekers, maar het is natuurlijk inderdaad onbegrijpelijk om te zien dat we in deze wooncrisis leegstand niet keihard kunnen aanpakken. En het is

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

401

werkelijk echt onbegrijpelijk dat een 2de stad van Nederland, achter Amsterdam en notabene of all places Hilversum, nog geen leegstandsverordening heeft, is niet te geloven. Den Haag legt de laatste hand eraan en Rotterdam, voorzitter, we hebben die belangrijke stap nog steeds niet gezet. Het is niet aan de wethouder alleen dat het niet gebeurd is aan het college, maar de wethouder is door gebrek aan die regelgeving, en daar gaat het om, met handen op de rug gebonden om iets te kunnen doen. Daar gaat het natuurlijk uiteindelijk om. Dus uiteraard is dit een punt wat mijn fractie altijd zal ondersteunen en zal medetekenen en zoals gezegd, ik had het blindelings gedaan, omdat het van de hand van de heer Rozema komt en dan weet ik zeker dat het een zeer sociaal plan zal gaan worden. Dus met dank aan Jaap en met dank aan alle anderen en ik hoop dat we hier snel werk van maken. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan zijn we aan het eind gekomen van agendapunt 1.4. 2.

Vaststelling voor de agenda van de raadsvergadering van 20 maart 2025

De VOORZITTER: Dan gaan we over naar agendapunt 2, de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 20 maart 2025. Ik zal de agenda met u doornemen en aan het eind zal ik u de gelegenheid geven ook nog aanvullende opmerkingen te maken. Bij agendapunt 6, er zijn vanuit de raad 3 verzoeken ontvangen voor een regulier debat, ‘Geen groei Rotterdam-The Hague Airport’, ‘Faillissement Dona Daria’ en ‘Aanhoudend wangedrag door XR’, en ik stel voor deze te agenderen als agendapunten 6.2 tot en met agendapunt 6.4. Akkoord? Dan bij agendapunt 7, er zijn 2 verzoeken ontvangen voor een 2minutendebat, ‘De toekomst van Metropolis Festival’ en ‘Een fietsvriendelijk Kruisplein’, en ik stel voor deze te agenderen als agendapunten 7.5 en 7.6. De heer Engberts heeft daar een vraag over. De heer ENGBERTS (pvda): Over onze debat aanvraag over het Metropolis, de Actualiteitenraad van vorige week eindigde met een los eindje voor ons gevoel, dus we hadden behoefte om er verder op terug te komen. Er was wel een toezegging. Vanmorgen hebben we nog contact gehad met de wethouder over invulling van die toezegging. We hebben er vertrouwen in dat de toezegging zal worden afgedaan op een manier die voor ons voldoende zal zijn en daarmee hebben we op dit moment geen noodzaak om een motie in te dienen, dus zouden wij onze debat aanvraag in willen trekken.

De VOORZITTER: Ik kijk even rond of dat de leden daarmee akkoord zijn. Dat is het geval, dan zullen we dit agendapunt dus niet opvoeren. Dat betekent dan dat agendapunt ‘Een fietsvriendelijk Kruisplein’ agendapunt 7.5 zal worden. De nummering blijft gelijk, excuus, dus 7.6. Dus 7.5 komt te vervallen, 7.6 gaat door. De heer Vonk heeft daar nog een vraag over? Het volgende punt. Want ik heb vernomen dat agendapunt 7.1, het voorstel tot vaststelling van het projectambitiedocument Sportlaan West, omgezet kan worden naar een hamerstuk en dat is denk ik het punt waar de heer Vonk voor opstond. De heer VONK (cu): Dat wilde ik graag even bevestigen. De VOORZITTER: En de rest ook akkoord? Dat is besloten. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Voordat u doorgaat, u ging me te snel bij de reguliere debatten. Hebben we er daar nu vier? De VOORZITTER: We hebben op dit moment 3 verzoeken gehonoreerd, maar er is nog een verzoek van de heer Tak om een debat om te zetten naar een regulier debat. Dus op dit moment hebben we er drie. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Maar dan snap ik het niet, want ik heb er 4 op mijn agenda staan. Dus welke zijn er niet gehonoreerd? De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Voorzitter, punt van orde. De VOORZITTER: We hebben een agendapunt, dat stond al geagendeerd, dat was LVV, en er zijn 3 verzoeken binnengekomen, die heb ik er aan vastgeplakt.

Mevrouw VERKOELEN (50plus): Dat kunnen wij niet zien op onze agenda, dat dat zo is.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

402

De VOORZITTER: Oké, maar we beginnen zo meteen met agendapunt 6.1, en dat is LVV, en dan doen we de volgorde zoals we net hebben besproken. Dus ‘Geen groei Rotterdam-The Hague Airport’, ‘Faillissement Dona Daria’ en 'Aanhoudend wangedrag door XR’ en dan is nog de vraag, er ligt nog op verzoek van de heer Tak, of dat ook nog gehonoreerd gaat worden. Daarmee is dus agendapunt 7.1 hamerstuk geworden en dan heb ik begrepen, dus wat ik net zei, dat de heer Tak nog een verzoek heeft om agendapunt 7.4, Systeemkeuze hoogwaardig openbaar vervoer, nieuwe stadsbrug, te behandelen als een regulier debat. De heer TAK (pvda): Ja, dat klopt. Het gaat al over burgercommissieleden, deze ochtend, samen met mijn burger commissielid mevrouw De Bruijn, hebben we nog eens een keer goed gekeken naar het debat afgelopen woensdag. Als we heel eerlijk zijn hebben we wel echt een aantal zorgen over de conclusies die daar zijn getrokken en zouden we graag met de wethouder in debat willen. Het is een heel fundamentele keuze die voorligt, daarom denken wij ook dat een regulier debat gepast is en we hebben ook serieuze zorgen over het proces dat nu wordt gelopen. Dus we rekenen eigenlijk op uw coulance om er toch regulier debat van te maken. Naar goed democratisch gebruik ga ik er ook vanuit dat dat gehonoreerd gaat worden. Dank u wel.

De VOORZITTER: Het gaat niet om mijn coulance, het gaat erom of er een meerderheid in de raad is. Dus daar kijk ik dan even voor rond, of dat er steun is voor het verzoek om agendapunt 7.4 om te zetten naar een regulier debat. Er zitten wat mensen te schudden, dus dan gaan we stemmen. Dan gaan we het op die manier doen. Dan is de vraag die voorligt om het agendapunt 7.4 om te zetten in een regulier debat. Als u het daarmee eens bent, dan stemt u voor, als u daartegen bent, stemt u tegen. Met 25 stemmen tegen is dit verzoek verworpen. De heer Tak. De heer TAK (pvda): Voorzitter, ik vind het eigenlijk toch wel schrijnend. Dit is een van de allergrootste projecten in deze stad. Het gaat hier over 1,5 miljard euro en de coalitie is bang om met ons het debat aan te gaan. Ik vind dit echt een democratisch dieptepunt. De VOORZITTER: De heer Tak, we gaan nu geen debat voeren over het feit dat er geen debat gevoerd gaat worden. Dus dat is ook weer een beetje een dubbele loop. Wacht, mevrouw Maassen, komt goed. De heer Becker en de heer Ceulemans krijgen nog even het woord om hierop te reageren en dan sta ik niemand meer toe. De heer Becker. De heer BECKER (vvd): De commissie was zeer unaniem over de keuze voor een tram en het is heel raar dat er dan nu wordt gevraagd om een om een regulier debat, want het was gewoon heel duidelijk hoe de commissie erin zat.

De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Daar sluit ik me bij aan. De heer Tak zegt we hebben achteraf de commissie teruggekeken, volgende keer kan zijn fractie beter het werk tijdens de commissie doen. De VOORZITTER: Nee, gaan we niet doen, de heer Ceulemans. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Even een punt van orde, voorzitter. Ik snap het, maar het is wel een foute opmerking. Zo werken we hier niet met elkaar en ik vind het niet netjes om het op de persoon te gooien. Dat vind ik echt niet netjes. Het gebeurt vrij frequent en dat is niet zoals het hoort. De VOORZITTER: Mevrouw Verkoelen, het punt is gemaakt. Helder. Volgens mij heb ik ook duidelijk gemaakt aan de heer Ceulemans, met enige knipoog ook, dat hij ook een beetje het werk met elkaar allemaal moet respecteren, dus dat doet hij ook volgens mij, van alle kanten, iedereen. We missen mevrouw Elfilali nu al gewoon. Dan blijft agendapunt 7.4 gewoon agendapunt 7.4 en dan gaan we naar agendapunt 9. Er zijn 3 verzoeken ontvangen voor een motie vreemd aan de orde van de dag. De eerste ‘Ook handhaving legt een krans’, ‘Loket D, Rotterdam Doet Mee!’ en ‘Wippen voor het Stadhuis’. De heer Ceulemans.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

403

De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): In overleg met de heer Van Schaik gaan we zijn motie vreemd van de agenda halen, komt hij misschien op een later moment op terug, maar die hoeft dus vandaag niet in stemming te komen. Mevrouw BOKHOVE (gl): Dat was mijn verzoek ook, dus dat is mooi. De VOORZITTER: Dan constateer ik dat agendapunt 9.1 van de agenda wordt gehaald, 9.2 ‘Loket D, Rotterdam Doet Mee!’ en 9.3 ‘Wippen voor het Stadhuis’, dat die ook zullen behandeld worden vanavond. Zijn er nog andere leden die iets willen opmerken met betrekking tot de agenda? Niet, dan is de agenda hierbij vastgesteld en dan kom ik nu bij de spreektijd voor vandaag. Het voorstel is 2ënhalf uur spreektijd op de klok te zetten. Ik zat al te wachten. Mevrouw VERKOELEN (50plus): U keek de verkeerde kant uit, voorzitter. Helaas was ik niet in staat om bij het presidium te zijn, anders had ik het daar ook zeker gezegd. Het gebeurt keer op keer, het zal steeds vaker gebeuren. We maken een agenda op op 2 reguliere debatten en 3 2minutendebatten en het zijn er ondertussen 4 geworden met 5 punten. Ik blijf het maar aanhalen, dames, heren, als u echt serieus uw volksvertegenwoordiging recht wil doen, heeft die ook recht om iets te zeggen en op dit moment kan ik hooguit één of 2 puntjes op een hele agenda aan de orde stellen en dat vind ik jammer. Dus ik zou het graag willen opplussen naar 3 uur.

De VOORZITTER: Ik kijk even rond richting het voorstel. Dan gaan we ook weer stemmen, want ik zie daar verschillende geluiden. Dus dan gaan we kijken. Als u het eens bent om de spreektijd op te hogen naar 3 uur, zoals het verzoek geldt, dan bent u voor en anders bent u tegen. Het verzoek is met 25 stemmen tegen verworpen, dat maakt dat wij aan een spreektijd van 2ënhalf uur vasthouden. Het stemvenster is aan het einde van de vergadering en indien nodig zullen we voor het stemvenster kort nog schorsen voor fractieoverleg. Er is rond 12:45 vanmiddag een lunch beschikbaar op de omloop voor de raadszaal en er is een diner voorzien rond 18:30 op de gebruikelijke locatie. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Voorzitter, punt van orde. Als wij 2ënhalf uur hebben, hebben we geen diner nodig. Kunnen we daar iets over afspreken? Want dat wordt wel heel vervelend. De VOORZITTER: We gaan dat in de loop van de dag even bekijken, mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Want ik zit wel met mijn eigen agenda dan. De VOORZITTER: We komen in het begin van de middag erop terug om te kijken waar we staan. Mevrouw VERKOELEN (50plus): Maar één plus één is drie. Ik zie iedereen lachen, maar één plus één is drie. Als u kiest voor 2ënhalf uur, dan zeg ik ook af en klaar om 18:00. De VOORZITTER: We gaan hem bekijken in de loop van de middag, hoe ver we zijn.

Maar als we zo door blijven gaan, dan komen we er wel, denk ik, met alle interrupties en alles wat er tussendoor gebeurt. 3.

Vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergadering van 20 februari 2025

De VOORZITTER: Dan kom ik nu bij agendapunt drie, de vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergadering van 20 februari 2025. Wenst er iemand nog het woord daarover? Dat is niet het geval, dan stel ik voor de notulen vast te stellen. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2025 week 8 t/m week 11

De VOORZITTER: Dan agendapunt vier, mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2025 week 8 tot en met week 11. Ik stel u voor de behandelwijze, zoals vermeld bij het desbetreffende stuk, vast te stellen en als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u het bijbehorende BB-nummer te benoemen dat bij het stuk staat. De heer Biljoen.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

404

De heer BILJOEN (gl): Dank, voorzitter. Lijst van ingekomen stukken week 10, dat is de ‘Beantwoording vragen Biljoen over Afwijking van een Fietsbelofte Hoe Veilig is de Toekomst voor Rotterdamse Fietsers’. Het college schendt hier eigenlijk een college afspraak, dus ik wil heel graag dit in de commissie MHEK bespreken. Dat is 25bb001535. Dan in week 11 zijn er 2 stukken, de ‘Collegebrief over openstelling tijdvak nieuwe deelmobiliteit vergunningen fiets/e-bike en bakfiets’ en ‘Beantwoording vragen Biljoen ea over Gezond, betaalbaar en duurzaam deelfietsen’. Dat zijn 25bb001707 en 25bb001698, deze ook graag met prioriteit naar de commissie MHEK. De VOORZITTER: Wij zullen beide verzoeken doorgeleiden naar de commissie MHEK. Iemand anders nog het woord? Nee, dan is hiermee de lijst van ingekomen stukken vastgesteld. 5.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER: Dan komen we bij de hamerstukken. 5.1

Het voorstel tot vaststelling van de bijdrageregeling Ontplofbare Oorlogsresten uit de 2de Wereldoorlog over het jaar 2024

De VOORZITTER: Eerste hamerstuk, 5.1, het voorstel tot vaststelling van de bijdrageregeling Ontplofbare Oorlogsresten uit de 2de Wereldoorlog over het jaar 2024. Aldus besloten. 5.2

Het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Middelland – Het Nieuwe Westen

De VOORZITTER: Het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Middelland – Het Nieuwe Westen. Aldus besloten. 5.3

Het voorstel tot vaststelling van: a. Reglement van Orde 2025; b. Commissieverordening 2025; c. Onderzoeksverordening; d. Wijziging van Verordening rechtspositie raads- en commissieleden 2019.

De VOORZITTER: Het voorstel tot vaststelling van a: Reglement van Orde 2025, b: Commissieverordening 2025, c: de Onderzoeksverordening en d: de Wijziging van de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden 2019. Dat zijn dus 4 besluiten. Iedereen akkoord? Dan zijn hierbij alle 4 de besluiten vastgesteld. 5.4 Het voorstel tot vaststelling van het krediet SOFIE De VOORZITTER: Dan het voorstel tot vaststelling van het krediet SOFIE. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd): Daar stemmen wij tegen. De VOORZITTER: Mevrouw Verkoelen? Mevrouw Verkoelen zegt hetzelfde. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Ook, daar zitten onderdelen in waar wij tegen zijn. De VOORZITTER: Helder, hartelijk dank. Dan stel ik voor dat met deze aantekeningen het voorstel, het ontwerpbesluit, is vastgesteld. 5.5

Het voorstel tot vaststelling van de zienswijze op het ontwerp actieplan 10 jaars evaluatie gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag

De VOORZITTER: Komen we bij hamerstuk 5.5, het voorstel tot vaststelling van de zienswijze op het ontwerp actieplan 10 jaars evaluatie gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Mevrouw Verkoelen.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

405

Mevrouw VERKOELEN (50plus): Ook daar is mijn fractie op tegen, zoals ondertussen bekend is zou ik liever van de MRDH af komen en dit levert niet veel meer, deze zienswijze. De VOORZITTER: Anderen? Dan besluit ik met deze aantekening het ontwerpbesluit vast te stellen. 5.6

Het voorstel tot het afgeven van een positief bindend advies voor het aanvragen van een omgevingsvergunning voor de realisatie van flexwoningen in Nesselande

De VOORZITTER: Dan het voorstel tot het afgeven van een positief bindend advies voor het aanvragen van een omgevingsvergunning voor de realisatie van flexwoningen in Nesselande. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): De SP is tegen flexwoningen, dus ook tegen dit voorstel. De VOORZITTER: Dan, met deze aantekening, zullen we het besluit vaststellen. 6

REGULIERE DEBATTEN

De VOORZITTER: Dan komen we bij agendapunt zes, de reguliere debatten. 6.1

Afbouw LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners

De VOORZITTER: Dan staat als eerste agendapunt 6.1, de afbouw, LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners en daar staan een hele rij met sprekers, maar de eerste die daar staat is mevrouw Vlieger. Dus zij krijgt het woord. Mevrouw VLIEGER (gl): Voorzitter, dit college neemt geen verantwoordelijkheden en mensen lijden hieronder. We denken terug aan het Oekraïense gezin dat in de vrieskou op straat zwierf, onder de radar, en alle mensen die noodgedwongen in Ter Apel op het gras bleven liggen. Dit is niet het Rotterdam waar GroenLinks voor staat. Wij staan voor een beleid waar verantwoordelijkheid wordt gepakt, waar plek voor mensen worden gemaakt en waar mensen menswaardig worden opgevangen. In de laatste vergadering hebben we aandacht gevraagd voor de amv’ers, een kwetsbare doelgroep. GroenLinks wilde dat we ons zouden inzetten om de taakstelling hieromtrent te halen. De wethouder heeft lang geleden toegezegd dat er een 2de amv-locatie zou komen, echter blijven updates hierover uit. Wethouder, hoe staat het hier nou eigenlijk mee? Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat de locatie daadwerkelijk op korte termijn van de grond komt? We maken ons zorgen en vragen ons al langere tijd af of duurzame opvang en vooruitkijken wel echt op de radar van de wethouder staat. De Silja loopt nu tot eind januari 2026, dat is minder dan een jaar.

Echter heeft de wethouder nog geen scenario's aan de raad gestuurd om ons in staat te stellen om tijdig te beslissen wat we met deze vorm van opvang moeten. Om te verzekeren dat de raad tijdig wordt meegenomen in dit proces, heb ik een motie die oproept om voor de zomer met scenario's naar de raad te komen. Juist omdat de toekomst onzeker is, moeten we voorbereid zijn. Motie 6.1 M1: ‘Tijd voor een visie na de Silja’ “De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 20 maart 2025 ter bespreking van agendapunt 6.1 afbouw LVV en stand van zaken asielzoekers, statushouders en Oekraïners. Constaterende dat - De afspraken met het Rijk en het COA rondom de doorstroomlocatie de Silja lopen tot 31 januari 2026; - De opvangplekken op de Silja op dit moment bijna de volledige Rotterdamse inzet in het kader van de Spreidingswet vertegenwoordigen; Overwegende dat - De Silja bedoelt is als doorstroomlocatie voor tijdelijke opvang van statushouders en - duur van het inzetten van de locatie al eerder is verlengd; - Opvang van statushouders op de ferry uiterst onprettig is (geen eigen kookgelegenheid, ramen die niet open kunnen, onveiligheid voor kinderen, ver weg van andere Rotterdammers etc.) hetgeen niet bijdraagt aan het wortelen in

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

406

-

Rotterdam en mee kunnen draaien in de stad; Statushouders toch vaak langer dan bedoeld op deze doorstroomlocatie moeten verblijven, zonder uitzicht op verbetering van de omstandigheden aanboord; Niets erop wijst dat de opgave voor het opvangen van asielzoekers, dan wel huisvesten van statushouders zal verminderen; De afspraken rondom het inzetten van de Silja aflopen en de raad tijdig geinfomeerd dient te worden over de mogelijkheden rondom het uitfaseren van de locatie;

Verzoekt het college - Voor het zomerreces verschillende scenario's voor te leggen aan de raad gericht op een duurzame invulling van de opgave voor het huisvesten van asielzoekers en statushouders na 31 januari 2026; - Het uitfaseren van de opvang van statushouders op de Silja en het verbeteren van hun leefomstandigheden hierin als kernwaarde te zien; En gaat over tot de orde van de dag.” De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, ik heb dit ook al in een commissievergadering gehoord van heel veel verschillende partijen, maar wat voor scenario's verwacht GroenLinks dan? Want er zijn heel veel verschillende scenario's, namelijk ook dat bijvoorbeeld het kabinet helemaal niet doorgaat met de plannen die ze heeft. Al die tegenstrijdige zaken die er nu in Den Haag spelen, dus hoe kunnen wij daar als gemeente Rotterdam dan op anticiperen? Is het niet veel beter om gewoon vast te houden aan de situatie zoals die nu is en daarop te handelen? De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Juist dit zijn verschillende opties die zouden moeten worden meegenomen, die zouden moeten worden gewogen, zodat we er tijdig naar kunnen kijken als gemeenteraad, dat we ook tijdig geïnformeerd zijn wat zijn de mogelijkheden die voorliggen voor de toekomst? Hoe kijken we daarnaar? Dat is juist veel beter dan het nu maar laten liggen tot op het laatste moment.

De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, het is zo'n grote chaos in Den Haag en het is zo tegenstrijdig wat er allemaal voor signalen daar vandaan komen. Hoe moeten wij als Rotterdam daar dan op anticiperen? We moeten vasthouden aan dat wat er bekend is en niet onze oren laten hangen, volgens mij, naar het potje wat Wilders ervan gaat maken daar in Den Haag. De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl): Dit is precies de reden dat wij als gemeente verantwoordelijkheid moeten nemen en moeten kijken naar de mogelijkheden die er voor ons liggen. Juist omdat het een potje is in Den Haag, betekent dat dat er meerdere scenario's zijn. Die scenario's moeten wij als raad tijdig inzichtelijk hebben om te weten wat er mogelijk is, om te weten wat er überhaupt nu voor ons ligt en dat we niet straks last minute met een hele grote opgave zitten waarin we nog steeds niet weten wat de duidelijkheid is. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, volgens mij is het heel erg duidelijk wat we moet doen. Er ligt een spreidingswet, we hebben zelf afspraken met elkaar gemaakt, we hebben een taakstelling voor het huisvesten van statushouders, dus volgens mij is het heel duidelijk wat we als Rotterdam moeten doen en moeten we ons daar gewoon aan houden en is dat ook de opdracht die de wethouder heel duidelijk heeft.

Dus ik begrijp niet zo goed waarom wij scenario's gaan moeten ontwikkelen. De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger.

raadsvergadering van 20 maart 2025

Notulen pagina

407

Mevrouw VLIEGER (gl): Misschien als laatste, op deze manier zorgen we ervoor dat er onduidelijkheid is voor de mensen die op dit schip ook verblijven. Het is minder dan een jaar tijd, mensen willen ook weten waar ze aan toe zijn. En natuurlijk kunnen we die garantie nu niet geven, maar we moeten wel van tevoren anticiperen, kijken naar de opties die daar liggen, daarmee geef je ook een goed sein af naar deze mensen en zeg je wij nemen dit serieus, wij denken hier ruim van tevoren over na en wij staan naast jullie. De VOORZITTER: De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Vraag aan mevrouw Maassen. Dank u, voorzitter. Als u niet weet of uw contract verlengd gaat worden en uw werkgever geeft u geen duidelijkheid, dan gaat u toch ook scenario's uitdenken? Moet ik een nieuwe baan zoeken? Moet ik UWV aan gaan vragen? Dus waarom is het voor dit scenario dan niet handig om daar ook over vooruit te denken? Graag uw reactie. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Volgens mij heb ik heel duidelijk aangegeven, er liggen wetten die van ons, van de gemeente Rotterdam, vraagt om mensen op te vangen en volgens mij is het zo dat, zolang die wet er is, we dat als gemeente Rotterdam gewoon gaan doen en dat is ook de zekerheid die we hebben en die ook die mensen hebben. Dat ze namelijk worden opgevangen, omdat we zullen voldoen aan onze wettelijke taken.

De VOORZITTER: De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1): Dat is toch heel makkelijk, wet, voorzitter, dat we zeggen de wet vraagt niet om meer te doen dan nodig, dus doe ik het niet. De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger mag haar betoog vervolgen. Mevrouw VLIEGER (gl): We hebben ons al tijden zorgen gemaakt om de omstandigheden waarin mensen op de Silja zich verkeren. We hebben gelezen dat er zo'n 300 kinderen op de boot zitten. Dit kan toch nooit de bedoeling zijn? Hoe wordt ervoor gezorgd dat deze kinderen veilig daar op de boot zitten? En dat er ook goed contact met de buurt is, zodat zij zich kunnen ontwikkelen? Vanochtend was er nog een artikel in NRC en zoals verwacht veel onvrede op de boot. Een stap in de goede richting zou zijn om andere gemeenten te vragen om ook met het vroege startproject te beginnen. Staat de wethouder daarvoor open, om die gesprekken te starten? En wat gaat de wethouder doen met de zaken die genoemd worden in het stuk? Tot slot, ongedocumenteerde Rotterdammers. GroenLinks blijft zich verbazen over het gemak waarmee mensen in onze stad aan hun lot worden overgelaten. We hopen echt dat de wethouder zich ervoor blijft inzetten dat de bestaande structuren blijven bestaan en dat opvang in Rotterdam mogelijk blijft.

Daarnaast hebben we grote vraagtekens bij het financiële plaatje hieromtrent en we horen graag verduidelijking van de wethouder hierover. Waar wordt het geld van de kasschuif voor ingezet en hoe zorgt de wethouder ervoor dat dit geld blijft voor de mensen waarvoor het bestemd is? De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan geef ik het woord aan de heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (leefbaar rotterdam): Dank u wel, voorzitter. Ik kan het heel kort houden. Als Leefbaar Rotterdam zijn wij zeer tevreden met het asielbeleid dat door dit college wordt gevoerd, dat zal geen verrassing zijn. Het is goed dat we gestopt zijn met de LVV als symbool van het falende asiel en terugkeerbeleid in het land. Het is heel goed dat we, ondanks de spreidingswet, blijven vasthouden aan het maximum van 500 asielzoekers en dat er geen nieuwe opvanglocaties komen, waardoor de Rotterdammer eigenlijk niets van de spreidingswet merkt, en dat is een prestatie op zich. We kijken reikhalzend uit naar aangekondigde landelijke wetgeving, waarin is aangekondigd dat de voorrang voor statushouders op de woningmarkt geschrapt gaat worden en, heel belangrijk, dat ook de wettelijke taakstellingen geschrapt gaan worden, waarmee gemeenten nu ieder halfjaar worden verplicht om statushouders een huis te geven.