20250220-Notulen van de raadsvergadering van 20 februari 2025

We hebben ook aan onze wethouder gevraagd: bekijk nu eens alle afspraken die er liggen aan het begin van de collegeperiode of daar meer betaalbaar in kan. Toen ik aan de wethouder heb gevraagd in de commissie: wat heb je met dit plan gedaan? Toen was het antwoord: ik heb me gewoon aan de afspraken gehouden. Dus u zegt nu tegen ons: had je maar eerder moeten komen met je punt. Ik zeg: geachte wethouder, waarom hebt u niet bij aantreden, invoelend de gedachte van de raad, bekijk nu eens je planvoorraad, kijk nu eens wat de afspraken met het college zijn. Is dat gedaan? Het antwoord op mijn vraag is nee. Wat vindt u daar dan van? U kunt het wel aan mij leggen, maar we hebben hier een college dat gewoon onze afspraken voor betaalbaar wonen moet uitvoeren en wij vinden dat dat hier onvoldoende is gebeurd. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel. Nou, uw eerste vraag was wat ik vind van de wethouder. Ik vind dat de wethouder het uitstekend doet, en zeker na vandaag, als we dadelijk hopelijk een paar prachtige plannen hebben goedgekeurd, dan voegen we weer heel veel woningen toe. Ik ga in één punt met u mee. Rotterdam Centrum heeft een corporatievoorraad van 26% volgens de laatste cijfers. Ik wil even niet de discussie over precies. Maar wat mij betreft, ik ben helemaal niet tegen het toevoegen van meer sociaal of midden.

Daarom gaan we dadelijk ook voor stemmen voor het project de RISE, waar echt extra sociaal wordt toegevoegd en extra midden. Maar in dit project, niet alle projecten hoeven op deze manier te zijn. Het gaat over het totaalbeeld, het totaal dat we toevoegen. En nogmaals, dan geef ik nog een keer aan waarom ik bezwaar heb tegen waartoe u allebei oproept, de

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

229

heer Vonk en mevrouw Kockelkoren, het gaat me om het momentum. Dan nog een laatste reactie richting de heer Coşkun en mevrouw Verkoelen. Heb ik nu goed begrepen dat u het besluitvormingsproces van de wethouder, dat ik een uitstekend besluitvormingsproces vind, met heel veel momenten dat we met elkaar de discussie kunnen aangaan en met de Rotterdammers. Zegt u nu eigenlijk dat het omgedraaid moet worden, dat we beginnen met een bestemmingsplan en dat we eindigen met een masterplan? Hoe moet ik dat zien? De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Nee, plannetjes zijn er genoeg. Ten eerste zou de wethouder zelf wat meer plannen moeten hebben en niet alleen aan projectontwikkelaars moeten vragen: hebben jullie nog een ideetje? Dat op de eerste plaats. Ten tweede gaat het over bestemmingsplannen die we vernieuwen. Ik weet nog dat we het over het bestemmingsplan Oude Noorden bijvoorbeeld hadden, daar werd ZOHO uitgehaald, vervolgens dat bestemmingsplan, dat moet allemaal nog steeds worden vastgesteld. Er is van alles en nog wat gebeurd. Met een tender en uw eigen voormalig wethouder, waardoor iedere keer wij aan het eind zitten en bewoners aan het eind zitten. En er tegen bewoners en tegen ons gezegd wordt: ja, aan het eind kunnen jullie nog wat veranderen. Aan het eind kunnen jullie nog bezwaar maken.

Aan het eind kun je nog dat en dat en dat, terwijl we aan de voorkant de kaders moeten stellen over de hoogtes, de grootte van de kavel, wat voor soort woningen willen we daar, hoeveel bedrijfsruimte. Dat zet je allemaal in het bestemmingsplan en daarna ga je plannen maken om dat netjes in te vullen. De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer COŞKUN (sp). Ik kreeg dertig seconden, werd mij verteld, maar die heb ik niet gekregen. De VOORZITTER. Volgens mij was het gewoon een inbreng, maar goed, de heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Ik had nog een reactie op mevrouw Kockelkoren en ik denk dat die voor een deel aansluit bij wat de heer Van Dommelen net zei. Maar volgens mij moet je ook het bouwen, onder andere ook van de sociale voorraad, bekijken in een wat groter geheel, in een wat groter gebied. Wat dat betreft denk ik, als ik kijk naar het afgelopen jaar, er is 30% sociaal gerealiseerd, dat u daarmee ook op uw wenken wordt bediend. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, ik wil graag mijn dertig seconden natuurlijk voor mijnheer Van Dommelen, want dit is natuurlijk de eeuwige discussie die wij steeds in de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte hebben. We beginnen met een nota van uitgangspunten, we maken een masterplan en we gaan het vervolgens uitvoeren in een plan van aanpak.

En daar loopt het keer op keer op fout, precies zoals door anderen ook steeds gezegd wordt, doordat we het zelf niet in de hand hebben maar het overdragen aan projectontwikkelaars. We zijn heel soepel in dat proces steeds mee te denken met hen en als we dan zelf wat willen, en daar hebben we maar één instrument voor en dat is uiteindelijk het bestemmingsplan, is het allemaal vergeven en dan kunnen we geen enkele kant meer uit en moeten we mee. Dan gaan we dus met de hakken in het zand en dan krijg je dit. Op sommige momenten gaat de wethouder met ons mee. Dat zagen we bij de Tweebosbuurt. We hebben u erover gecomplimenteerd de vorige keer. Doe dat dan ook andersom en pak dat bij Lumière nu ook op, en zeg: ik ga met u meedenken. We gaan er gewoon wat meer middenhuur in zetten. Klasse, dan hebben we het allemaal voor elkaar en krijgt het centrum ook wat meer sociaal en middenhuur. De VOORZITTER. De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Mooier Lumière met meer middenhuur "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 februari ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het bestemmingplan Lumière; constaterende dat:

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

230

-

het bestemmingsplan Lumière de bouw van woontoren mogelijk maakt met in totaal 185 woningen in het hoger en topsegment (70%) en 78 woningen in het middensegment (30%); in de collegebrief van 15 december 2020 over de Nota van Uitgangspunten (NvU) van dit bouwproject de segmentering van de woningen niet aan de orde komt (20bb018281); op pagina 47 van de NvU gesteld wordt dat minimaal 30% van het woonprogramma in het middensegment gerealiseerd dient te worden, conform het Actieplan Middenhuur; de gemeente ten behoeve van het project grond verkoopt aan de ontwikkelaar en op deze manier inkomsten verwerft; gemeente en ontwikkelaar nog in gesprek zijn over de koopovereenkomst van de benodigde grond; zonder de verkoop van de grond het project niet tot stand kan komen;

overwegende dat: - de woningmarkt sinds 2020 sterk veranderd is en er in Rotterdam grote behoefte is ontstaan aan woningen in het sociale en middensegment; - het nu voorgestelde programma van Lumière aan deze behoefte nauwelijks bijdraagt; - via de realisatie van RISE al meer dan 700 woningen in het hoger en topsegment worden toegevoegd; - het voor de hand ligt om de opbrengst die alleen vanwege dit bouwproject tot stand kan komen te benutten om het aandeel middenhuur uit te breiden; verzoekt het college: - in overleg met ontwikkelaar het aandeel middensegmentwoningen in de Lumière te vergroten; - de kosten hiervoor te dekken uit de grondopbrengsten van de verkoop van de benodigde gronden; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk, R.T.J. van der Velden, A. Kockelkoren en P.J.H.D. Verkoelen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan geef ik nu het woord aan de heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Vandaag hebben we het inderdaad over Lumière, een project dat de skyline van Rotterdam zal verrijken, een indrukwekkend gebouw dat bijdraagt aan de stedelijke verdichting en economische dynamiek maar we moeten er wel voor waken dat deze ontwikkeling niet ten koste gaat van de inclusiviteit en de leefbaarheid van de stad.

Lumière biedt een kans maar ook een uitdaging. Het aandeel betaalbare woningen is beperkt en dat baart ons wel zorgen. Rotterdam groeit, maar die groei moet ook eerlijk en evenwichtig zijn en daarom pleiten wij voor een realistische benadering. Daarnaast is er de impact op de infrastructuur en de duurzaamheid. Een project van deze schaal moet goed worden ingebed in de omgeving. En voorzitter, DENK Rotterdam gelooft in vooruitgang, maar niet ten koste van onze gemeenschap. Laten we samenwerken om van Lumière een voorbeeld van duurzame inclusieve stadsontwikkeling te maken. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Engberts heeft daar nog een vraag over. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, ik heb daar een vraag over. Dank u wel voorzitter. Want in de commissie hebben we nog even een klein debat gehad over wat betaalbaar is en niet. En toen heeft de heer Dahoe gezegd dat hij ook top en hoger betaalbaar vond maar hij zegt nu dat betaalbaar hier beperkt is in het plan. Dat is vooruitgang. Ik ben blij dat mijnheer Dahoe dan nu aansluit bij de gangbare definitie van betaalbaar, namelijk gewoon midden en sociaal. Maar hij zegt erachter: ik pleit voor een realistische benadering en toen dacht ik: wat zou hij daarmee bedoelen? De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voor de vraag voorzitter.

Wat ik daarmee bedoel is dat het project nu al onder druk staat, omdat er toch wel financiële afwegingen gemaakt moeten worden om dit allemaal rond te kunnen rekenen. De VOORZITTER. De heer Engberts.

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

231

De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, dus ik begrijp dat DENK accepteert dat hier 70% onbetaalbaar zit. 30% betaalbaar, waarvan we ook weten dat het over een aantal jaren, na verloop van tijd, gewoon ook allemaal in de vrije sector terechtkomt. De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja voorzitter, ik kan hier wel op reageren, maar wat voor de een betaalbaar is, dat is voor de ander niet betaalbaar. U kunt daarover wat vinden, maar ook die mensen hebben we hier nodig in de stad. Ook mensen met een goed inkomen hebben een goed appartement nodig. Er komen hier hotelsuites, restaurants, een grand café, een yogaonderneming, medische centra. Het is veel breder dan alleen maar dure woningen wat u aangeeft. De VOORZITTER. Afrondend de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, ik heb net ook de heer Van Dommelen horen zeggen dat hij het onbestaanbaar vindt dat er op dit moment dan een plan door de shredder moet. Ik kan me nog herinneren dat de vorige periode er geen raadsvergadering voorbijging zonder dat door DENK werd gezegd: de woonvisie moet door de shredder, want veel te weinig midden en zeker te weinig sociaal. En nu hoor ik een warm pleidooi van DENK om te zeggen: we hebben eigenlijk al die mensen die onbetaalbaar willen wonen hier in deze stad nodig. Ik vind het een enorme draai, ik begrijp het ook niet.

Ik zou graag van de heer Dahoe willen horen waarom er dus in de vorige periode vanuit DENK steeds gezegd is: de woonvisie moet door de shredder, er moet veel meer sociaal, het moet eigenlijk allemaal richting de 50%, en er nu een warm pleidooi van DENK komt om mensen binnen te halen die dat niet kunnen betalen. De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja voorzitter, u moet mij niet de woorden in de mond leggen. Wij hebben het hier niet over de woonvisie maar over Lumière. Wat ik net al aangaf, betaalbaar voor de een is niet betaalbaar voor de ander. Ook deze woningen hebben we keihard nodig hier met deze wooncrisis en daar wilde ik het bij laten. De heer ENGBERTS (pvda). Ja voorzitter, afrondend… Ik neem nu zelf het woord, excuus. De VOORZITTER. Nu echt even afrondend, en dan ga ik daarna naar de heer Coşkun. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, in de vorige periode heeft DENK geen gelegenheid voorbij laten gaan om bij elk project te zeggen dat het niet deugde en dit is een enorme draai van DENK en ik wil dat graag onderstrepen. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, mag ik dan constateren mijnheer Dahoe, dat DENK nu pleit voor het Dubai aan de Maas met casino's et cetera? Is dat de goede samenvatting van de visie van DENK op de stad Rotterdam? Dubai aan de Maas? De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Voorzitter, Dubai aan de Maas.

In Dubai maken ze 212 van dit soort skyscrapers per periode, dus dat lijkt me een beetje overdreven. De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Ik vind dat de heren Engberts en Coşkun wel een beetje een karikatuur maken van de woningnood die in deze stad heerst. Het zijn niet alleen mensen die op zoek zijn naar een sociale of een middenhuurwoning die in de problemen zitten. Ook mensen die wat beter bij kas zitten zijn op zoek naar een woning, dus dat wil ik wel gezegd hebben. De VOORZITTER. De heer Dahoe? De heer Engberts.

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

232

De heer ENGBERTS (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Daar wil ik wel even op reageren. Die mensen redden zichzelf. Waar wij voor opkomen zijn de mensen die allemaal in de wachtlijsten staan voor een sociale woning. En wij vinden dat er dus meer sociale huur moet zijn, en ik had eigenlijk gehoopt dat Leefbaar Rotterdam dat ook eens een keertje echt weer zou willen steunen tot het einde toe. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank voorzitter. Ja, we hebben het debat over die segmentering natuurlijk heel vaak. Wij zijn van mening dat je juist anders moet bouwen om een betere doorstroming te krijgen. Dat debat hebben we constant. Waar het hier om gaat is: waarom voeren we het debat nu? Waarom hebben we dat debat niet veel eerder gevoerd? Dat is de discussie. Dus we kunnen die hele segmenteringsdiscussie opnieuw voeren. Graag, u weet hoe ik erin zit, ik wil het best nog wel een keer herhalen. Maar het gaat om het momentum en dat momentum klopt niet. De VOORZITTER. Dat was in reactie op de heer Engberts, dus ik ga eerst even de heer Engberts nog het woord geven. De heer ENGBERTS (pvda). Ja voorzitter, ik heb net even niet meegedaan in het eerdere debatje. Ik vind het echt de slapste argumentatie van de VVD op dit moment in dit debat, dat het alleen maar over het momentum gaat.

Wij beoordelen het voorstel dat hier komt vanuit het college en mevrouw Kockelkoren heeft zojuist al heel goed aangegeven dat wij daar best iets anders van mogen verwachten gezien de kaders die wij hebben meegegeven. De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Ik wil nog wel even reageren op mijnheer Engberts, want ik denk dat wij wel zeker opkomen voor die mensen met die smalle beurs. In ons coalitieakkoord staat 65% betaalbare woningen. U bent van het terugkijken naar het verleden. Dat is aanzienlijk meer dan het vorige college in zijn coalitieakkoord had. De VOORZITTER. We blijven een beetje in dezelfde rondjes, maar ik snap dat de heer Engberts hier ook op wil reageren. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, als we eindeloos terug moeten kijken dan heeft … het trackrecord van woonvisies achter elkaar waarbij vooral de sociale sector is afgebroken, dus kom daar alsjeblieft niet mee. De VOORZITTER. Ik had toch echt het debat over de woonvisie nog mee moeten maken geloof ik. Ik heb heel wat gemist. O, dat komt vanzelf. Oké. Dan geef ik nu het woord aan de heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. We hebben het er net al even over gehad. We hebben een ruimtelijk besluitvormingsmodel. De procesplaat waar we nadrukkelijk bij de masterplannen, de nota van uitgangspunten stilstaan. We stippen hem regelmatig soms wat gekscherend aan.

Zonet bij de Wateratlas en in het debatje hiervoor ook al, en zo dadelijk bijvoorbeeld bij RISE, waar we uitgebreid stil hebben gestaan bij die nota van uitgangspunten in een vroeg stadium is dat dan ook uitgebreid gebeurd. En eigenlijk is het ook best wel jammer dat we in de raad van 2020 niet zo expliciet hebben stilgestaan bij Lumière. Die procesplaat hadden we toen nog niet. De nota van uitgangspunten werd voor kennisgeving gestuurd naar de commissie, maar dit plan op zo'n prominente plek midden in het centrum aan de Kruiskade, hoek Lijnbaan, had misschien destijds ook wel die aandacht verdiend. Want de discussie over de Lijnbaan, de toekomst daarvan, loopt al lang. Zo rond 2005, 2006 liep er al eens eerder een discussie die toen leidde tot het masterplan rond de Lijnbaan, hooguit 2007, toen nog van Claus en Kaan architecten. Een plan en een discussie die misschien ook wel hielp bij de aanwijzing van de Lijnbaan tot rijksmonument in 2010, maar ik denk soms misschien nu ook wel dat die niet geheel afgerond is en tot tevredenheid heeft geleid, de discussie over de toekomst van de Lijnbaan. Want sinds de bouw ervan en het gebruik ervan over de afgelopen ruim zeventig jaar is er natuurlijk het nodige veranderd.

En het goede van dit plan vindt D66 dat er boven op die hoek, gebruikmakend van de expeditiestraat, de achterkant van het gebied juist een prominente plek wordt gemaakt. Een toegankelijke ruimte en eentje die publieke waarde

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

233

toevoegt. En daarnaast worden er ook woningen toegevoegd op een plek waar ze nog niet waren. Goede verdichting, wat D66 betreft. Wel nog één aandachtspunt rond die verdichting en de noodzaak voor een duurzamer energiesysteem daarbij. Boven de grond zijn we enorm aan het puzzelen met die verdichting in de ruimte, maar dat geldt inmiddels ook ondergronds. Denk aan de WKO, de warmtekoudeopslaginstallaties. Daar kan wel iets meer collectiviteit op. Vandaar ook een motie die wij willen indienen. Kortom, steun voor dit bestemmingsplan, en hopelijk ook inspiratie om verdere invulling te geven aan tal van expeditiestraten en -hoven in onze binnenstad, want daar hebben we er nog wel wat van. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer De Haan heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

Wees niet alternatief, kies collectief "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 februari 2025, ter bespreking van agendapunt 7.2: Het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Lumière; constaterende dat: - het Rotterdam Central District (RCD) een belangrijk gebied is voor stedelijke ontwikkeling; - de ondergrondse ruimte in stedelijke gebieden schaars is en efficiënt gebruik hiervan noodzakelijk is; - netcongestie een groeiend probleem vormt voor de energietransitie en de economische ontwikkeling van de stad; - een collectieve WKO-aanpak bijdraagt aan een duurzamer en efficiënter gebruik van ondergrondse ruimte en energie-infrastructuur; overwegende dat: - de gemeente een regierol heeft in het faciliteren van duurzame stedelijke ontwikkeling; - het vroegtijdig betrekken van ontwikkelaars bij de collectieve WKO-aanpak leidt tot betere afstemming en efficiënt gebruik van de ondergrond; - dit bijdraagt aan het voorkomen van ruimtelijke conflicten en het verminderen van netcongestie; - samenwerking tussen gemeente, ontwikkelaars en netbeheerders essentieel is voor een toekomstbestendige energie-infrastructuur; verzoekt het college: - ontwikkelaars in het RCD-gebied te stimuleren om zich zoveel mogelijk aan te sluiten bij de collectieve WKO-aanpak in het gebied en niet te kiezen voor individuele WKO-voorzieningen, wanneer dit energetisch en

ruimtelijk efficiënter is; - hierover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. de Haan De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Wie wenst er nog meer het woord? De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Het moge geen verrassing zijn, de Rotterdamse VVD is erg blij met dit project, een prachtige toren, kwalitatief echt schitterend en 263 woningen op een locatie in de stad waar het toevoegen van woningen allesbehalve eenvoudig is. Wij zijn groot voorstander van het juist bouwen van woningen in het midden- en hogere segment, omdat dit zorgt voor doorstroming op de woningmarkt. Op dit moment zien we dat Rotterdammers die meer gaan verdienen vaak moeite hebben om een passende woning in de stad te vinden. Dat zijn er zoveel, daar kunnen we wel meerdere scheurkalenders mee vullen. Het gevolg, mensen die Rotterdam wat te bieden hebben vertrekken naar randgemeenten. Projecten zoals Lumière bieden juist deze groep de kans om in Rotterdam te blijven wonen. Tegelijkertijd zorgt het ervoor dat goedkopere woningen op hun beurt vrijkomen voor starters en mensen met een kleinere beurs. Dat is precies wat we willen. Kortom, zoals mijn collega Erik Verweij in de Telegraaf al bepleitte, een gezonde woningmarkt vraagt om balans en dit project draagt daar uitstekend aan bij.

Met andere woorden, de Rotterdamse VVD

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

234

gaat voor dit project stemmen en complimenteert de wethouder en alle betrokkenen met dit prachtige project. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank. Dan geef ik het woord aan de heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, Lumière is een plan dat voortvloeit uit een vorig college en in een dusdanige fase zich bevindt dat het inmiddels wel helder is dat we daar niet nog extra voor gaan liggen. Wel maken we ons zorgen over de parkeergelegenheid voor de toekomstige bewoners. De verdeling van de 263 geplande woningen is hierbij 30% midden en 70% hoog en top. Dat is een hoog aantal en het aantal parkeerplaatsen is met veertig stuks inclusief acht voor deelauto's zeer summier. Zeker in ogenschouw genomen dat er ook nog een hotel met 180 kamers komt, horeca, detailhandel, kantoren en maatschappelijke en commerciële voorzieningen in deze toren. Maar gelukkig komt iedereen natuurlijk met de fiets, dus dat probleem is opgelost. Kan de wethouder aangeven hoe ervoor wordt gezorgd dat deze zeer beperkte parkeerplaatsen niet als eerste worden ingenomen door de mensen met de grootste beurs, maar dat er op een eerlijke manier verdeeld gaat worden? Het zal geen verrassing zijn dat we niet enorm enthousiast worden van de segmentatie in dit plan. Ondanks dat het in het centrum van de stad is, vinden we dat betaalbare woningen ook hier een plek moeten krijgen.

Dit in lijn met onze motie ꞌWijken voor iedereen is alle wijken voor iedereenꞌ. Deze motie riep op om sociale en betaalbare woningen toe te voegen in wijken waar deze nu erg ontbreken, omdat we dat ook andersom doen tegenwoordig. We begrijpen dat dit hier lastig is, aangezien het plan al bestond voordat de raad deze motie bijna unaniem heeft aangenomen. Maar we willen graag van de wethouder weten of zij voornemens is om in deze lijn geen nieuwe plannen meer naar de raad te sturen waar niet een substantieel aandeel betaalbare woningen wordt gerealiseerd conform ons coalitieakkoord in wijken zoals bijvoorbeeld het Centrum. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan geef ik het woord aan de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dank u wel voorzitter. Zoals het inderdaad geen enkele verrassing is dat de VVD staat te juichen bij dit plan, zo mag het ook geen verrassing zijn dat wij van de PvdA dit plan niet goed vinden. Ik heb zo'n idee dat ik GroenLinks daar ook aan mijn zijde heb. Wij zijn altijd voorstander van veel meer betaalbaar, waaronder ook sociaal. Er zijn tienduizenden mensen in Rotterdam die naar een goede sociale woning zoeken. Er is grote behoefte aan, en als we daar meer sociaal toevoegen, ook in het centrum, kunnen al deze mensen, al deze groepen mensen een goede mooie woning ook betrekken.

Met andere woorden, wij hadden echt wel wat meer verwacht van de wethouder en van het college bij het aanbieden van dit plan. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Zijn er nog andere leden die het woord wensen? De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Wij zijn niet zo blij met dit woonprogramma. Dat is eigenlijk in een notendop onze afdronk van het bestemmingsplan Lumière. Er wordt hier een flinke afslag genomen op de segmentering die de gemeente voorstaat, en daarom hebben wij een motie om inkomsten uit de grondverkoop voor Lumière te reserveren voor het Doorbouwfonds en te beleggen in de komst van sociale huurwoningen. Bij stemming laten wij onze steun voor het bestemmingsplan afhangen van de stemming over deze motie. De motie wordt mede ondersteund door de ChristenUnie, waarvoor veel dank. Tot zover. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen heeft nog een vraag. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja dank u wel voorzitter, nog een vraag aan de heer Van der Velden. U wilt inkomsten vanuit de grondexploitatie bestemmen. Normaal gaat dat naar de algemene middelen en wordt op een andere manier bestemd. Ik hoorde het de heer Vonk overigens net ook al zeggen, op een andere manier. Waar moet dat geld dan vandaan komen? Gaan we dan minder aan welzijn besteden of wat is de gedachte? Want het zou normaal naar de algemene middelen gaan. Ik neem aan dat u dat beseft.

De VOORZITTER. De heer Van der Velden.

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

235

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ik denk dat de motie daar heel duidelijk over is. De gemeente krijgt gewoon geld hiervoor en wij willen dat bestemmen voor het Doorbouwfonds voor gewoon sociale woningen die er nu niet zijn. Het is nu 70% topsegment en hoog en 30% midden en wij willen gewoon meer sociaal en het lijkt ons heel goed om dit op deze manier te regelen. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Ik begrijp dit wel, maar misschien is mijn vraag volstrekt onduidelijk geweest. Ik ga hem toch nog een keer herhalen. Prima dat u dat wilt, maar waar moet dat geld dan vandaan komen? Want normaal zou dat geld naar de algemene middelen gaan en dat is allemaal op allerlei manieren al bestemd. U zegt nu: ik wil dat geld bestemmen voor meer sociaal. Prima, dat is uw keus. Maar waar gaat het dan ten koste van? Dan zeg ik, gaat het dan bijvoorbeeld ten koste van welzijn of misschien wel van groen in de stad? Waar wilt u het geld dan weghalen? De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ik haal het geld nergens weg. Er komt geld binnen en dat willen wij gewoon besteden. Wij halen nergens geld weg. De gemeente krijgt toch geld binnen? De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Geld dat binnenkomt uit de grondexploitaties gaat naar de algemene middelen en die zijn bestemd.

Daar zijn allemaal keuzes voor gemaakt. Dus er komt geen extra geld binnen. Als u op deze manier rekent, dan wordt deze stad… Dan maak ik me nergens meer zorgen over. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ik begrijp wat de heer Van Dommelen nu bedoelt. Dat begrijp ik. Dan halen we het weg bij die absurde verbouwing van de Rivièrahal bij Diergaarde Blijdorp en daar wil ik nog wel € 10 miljoen vandaan halen, dus laten we dat doen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Topsegment spekt de kas voor betaalbaar wonen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 februari 2025, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van bestemmingsplan Lumière; constaterende dat: - bestemmingsplan Lumière de komst van een woontoren mogelijk maakt die als volgt is gesegmenteerd: 70% aan hoger- en topsegment en 30% aan middensegment; voorts constaterende dat: - de gemeente grond verkoopt aan de ontwikkelaar van de woontoren en daarmee inkomsten genereert; overwegende dat: - de woontoren in bestemmingsplan Lumière niet bijdraagt aan de komst van broodnodige woningen in het sociale segment, om zo de ruim 90.000 woningzoekers in Rotterdam en regio van huisvesting te voorzien; - gegenereerde inkomsten in plannen voor luxe woonprogramma's als smeerolie zouden moeten dienen voor de komst van sociale

huurwoningen, om zo de gewenste segmentering na te streven; verzoekt het college: - de inkomsten van de grondtransactie voor de woontoren in bestemmingsplan Lumière onder te brengen in de bestemmingsreserve Doorbouwfonds; - het bedrag te bestemmen voor plannen die voorzien in nieuwe sociale huurwoningen;

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

236

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden en T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Ik kijk nog even rond of anderen het woord wensen. Dat is niet het geval. Dan kijk ik even naar de wethouder of zij antwoord kan geven op de vragen en de moties. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Allereerst, dit plan, Lumière, ik denk dat het klopt wat u eigenlijk allemaal aangeeft, we spreken er in een best laat stadium over en dat is heel erg zonde. Het is een prachtig project. Je kunt erover twisten voor wie het wordt gebouwd, de segmentering, dat hoor ik u ook zeggen. Als we kijken naar hoe de plannen eruitzien, de kwaliteit, de openbare ruimte die goed wordt ingericht, de verdichting op een slimme plek, op een leuke locatie, dan denk ik dat we echt heel erg blij mogen zijn met dit project. Het klopt inderdaad dat het in de vorige periode destijds door het college is vastgesteld, de nota van uitgangspunten. Dat is verder uitgewerkt door de ontwikkelaar, uiteraard samen ook met de gemeente. Maar dit is een project dat op eigen grond is, níet op grond van de gemeente.

Het is ook goed om te realiseren, het is een klein stukje grond van de gemeente dat wij verkopen hiervoor, maar het merendeel van dit project staat gewoon niet op eigen grond en daar hebben we dan natuurlijk ook wat minder sturingsmiddelen in dan normaal gesproken of bij projecten op eigen grond. Dat neemt niet weg dat wij natuurlijk met dat nieuwe besluitvormingsmodel, waar we nu eigenlijk allemaal mee werken, wel aan de voorkant ook veel meer richting geven aan projecten die we willen in de stad, maar dat dit project daarvoor al tot besluitvorming heeft geleid. En dan klopt het dat wij ook, dat hebben we ook afgesproken in ons coalitieakkoord, die plannen gewoon voortzetten. Dus dat heb ik in dit geval ook gedaan. Ook klopt het dat we wel hebben gekeken waar we segmenteringen nu kunnen aanpassen. Dat doe ik in veel gevallen wel. Als we nu kijken naar de bouw die we hebben gerealiseerd zitten we nu al op 65% betaalbaar, terwijl we dat eigenlijk pas vanaf volgend jaar wilden laten ingaan, maar het is vorig jaar al gerealiseerd, die 65% betaalbaar, dus dat hebben we met elkaar, ook met zo'n Doorbouwfonds, een Doorbouwakkoord ook bereikt. Niet ieder project leent zich voor dezelfde segmentering. Die segmentering doen we over de hele stad, wat mij betreft ook wijkgericht, dat je daar de goede balans vindt in wijken, maar dit past er prima zo tussen.

En ik denk dat de heer Van Dommelen dat ook goed zei, het is ook een manier waarin er doorstroming kan plaatsvinden vanuit mensen die goed bij kas zitten en denken: mijn kinderen zijn het huis uit, ik ga in een mooi appartement in het centrum van Rotterdam wonen. En dat is ook een stimulans die we willen bewerkstelligen. Dat niet mensen allemaal naar andere gemeenten verhuizen, dat we die onvoldoende aan Rotterdam binden. Omdat we ook voor die mensen er willen zijn, en daar gaat dit project natuurlijk aan tegemoetkomen. Dat even in zijn algemeenheid. Dan heb ik nog wat vragen. Allereerst van de ChristenUnie. U komt met uw motie om het geld dat we verdienen door de verkoop van dat stukje grond, te bestemmen voor de middensegmentwoningen, om dat aandeel te vergroten. Dat moet ik helaas ontraden, omdat dat geld inderdaad naar de algemene middelen gaat. Daar hebben we het net over gehad. Daar hebben wij financiële spelregels voor. Geld dat naar de algemene middelen gaat is bestemd voor alles en dat kan ik niet zomaar even bestemmen voor middensegmentwoningen, dus die moet ik ontraden conform onze financiële spelregels, die wij hebben in het coalitieakkoord. Dus dat is mijn antwoord daarop. Dan had Leefbaar Rotterdam nog gevraagd of ik nooit meer met zo'n duur plan zou komen, zo vertaal ik het maar even. Nou, dat kan ik niet beloven.

Ik heb nu niet in beeld of ze komen, maar ik kan me best voorstellen dat ze nog een keertje komen. De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Dank u wel voorzitter. Nee, dat heb ik niet gezegd. Ik vroeg in de lijn van de uitvoering van onze aangenomen motie, of u dan wel daar rekening mee wilt houden als u weer nieuwe plannen voor bijvoorbeeld het centrum aanbiedt aan de raad. Dat was mijn vraag. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Nou, ik denk dat u terecht een punt maakt. Wij willen die segmentering, wij willen een stad voor iedereen. Wijken voor iedereen, waar mensen met een smalle beurs en mensen met een goedgevulde beurs mooi samenleven met elkaar, elkaar kunnen ontmoeten in prettige leefbare omgevingen. Dus daar werk ik zeker hard aan. En in dit geval moeten we ook constateren dat voor het hogere segment er in kwalitatief opzicht nog echt wel wat bij kan, en daar

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

237

gaat dit project aan tegemoetkomen. Maar zeker uw pleidooi van: zullen we echt een stad blijven of steeds meer worden waarin de gemixte wijken zijn, wijken voor iedereen, daar werk ik zeker graag aan mee. U had ook een vraag over de parkeerplaatsen. Die worden verhuurd door de verhuurder, dus de exploitant zal die parkeerplaatsen verhuren aan mensen die daar behoefte aan hebben. Dat is hoe dat zo gaat, dus ook mensen met een middenhuurinkomen kunnen ook prima daar een parkeerplek huren. Dan de motie van D66. U vraagt naar de energievoorziening onder de grond, heel erg belangrijk. Niet zichtbaar, maar wel heel belangrijk. We moeten echt voorkomen dat we per project de energievoorziening regelen en dat uiteindelijk voor degene die het laatst in de rij is er geen ruimte meer in de ondergrond is. Dus met een bodemenergieplan zijn we flink bezig om dat goed te organiseren en zeker in die drukte van het centrum vraagt dat heel veel energie om die puzzel ook goed te leggen en dat doen we graag met iedereen die daar vastgoedontwikkelingen heeft, maar deze motie is een heel goede steun in de rug daarvoor, dus dat is oordeel raad. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Is er nog een veegronde nodig? Dat lijkt niet. Tweede termijn? Niemand? Dan constateer ik dat we hiermee aan het einde zijn gekomen van het debat. Dan wil ik graag schorsen voor een lunchpauze.

Wij gaan schorsen voor een uur, dus dan zou ik willen voorstellen om 13.45 uur weer hier te zijn. (De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

238

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 20 februari 2025 Notulen van de raadsvergadering van 20 februari 2025 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 3 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten Voor de presentielijst wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering Namens het college zijn tegenwoordig: de heer F. Achbar, de heer R. Buijt, de heer P.J.P. LansinkBastemeijer, de heer R.A.C.J. Simons en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders, met dien verstande dat zij van 16.50 uur tot 16.58 uur is waargenomen door de heer W. de Bel Heropening De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. 7.2

Het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Lumière – vervolg

De VOORZITTER. Ik kom nog heel even terug bij agendapunt 7.2. Daar zijn we net geëindigd, maar er is één motie nog niet van een oordeel voorzien. Dat was even een fout aan onze kant. Dat is de motie van de Partij voor de Dieren en daar gaat de wethouder nu nog een oordeel over geven. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Het gaat inderdaad om ꞌTopsegment spekt de kas voor betaalbaar wonenꞌ, waarin wordt gevraagd om de middelen van de grondtransactie onder te brengen in de bestemmingsreserve Doorbouwfonds. Deze moet ik ook helaas ontraden, omdat onze financiële spelregels zo zijn dat middelen die we aan de ene kant verdienen terechtkomen in de algemene middelen en dat we die niet dan in een Doorbouwfonds kunnen storten, maar dat die gewoon naar de algemene middelen gaan. Zo hebben we dat in onze financiële spelregels in het coalitieakkoord afgesproken. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan zijn we nu echt aan het einde gekomen van agendapunt 7.2. 7.3

Het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan RISE

De VOORZITTER. Dan open ik agendapunt 7.3, het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan RISE en dan geef ik de heer Coşkun als eerste het woord. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, in het jargon zeg je dan: voor ons ligt het herziene voorstel met betrekking tot het bestemmingsplan RISE, maar waar we het over hebben is een concreet plan, en dat zeg ik ook tegen de heer Dahoe, die zegt: ik ken die casus niet. Het staat naast ons. Het zijn onze buren. Daar hebben we het over. Daar wonen mensen. Het zijn 226 sociale huurwoningen en die dreigen gesloopt te worden met dit herziene voorstel blablabla. We hebben het er vaker over gehad, een voorstel dat al zes jaar… De heer DAHOE (denk). Ja voorzitter, ik word aangesproken door de heer Coşkun, maar ik ken het pand inmiddels wel hoor, en ik heb net nog even in de pauze met bewoners gesproken, dus het klopt niet wat u zegt. De VOORZITTER. Hartelijk dank.

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

239

De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, dat is allemaal toe te juichen. Ik prijs altijd voortschrijdend inzicht en voortschrijdende kennis. Daarvoor zitten we ook hier en daarvoor voeren we ook het debat. Voorzitter, maar wat twintig jaar geleden de sloop van Nieuw-Crooswijk was, en tien jaar geleden de sloop van de Tweebosbuurt, wordt nu de sloop van de Pompenburgflat als voorbeeld van wat je niet moet doen. Rotterdammers zeggen dan: slopen is bezopen. Voorzitter, gisteravond was het nog op televisie bij Hart van Nederland. Kijk dat nog eens na. Dan zie je bijvoorbeeld ook een wethouder die zegt: het zijn goede huizen. Dan vraagt ieder normaal mens, iedere normale Nederlander zich af: waarom moet dat dan gesloopt worden? Voorzitter, ik heb drie minuten voor dit onderwerp. We hebben een projectontwikkelaar die noemt zich RED. Die gedraagt zich al zes jaar als een soort Robin Hood, tenminste zo noemt hij zich. Maar het blijkt keer op keer toch ook een wolf in schaapskleren te zijn. Want er zijn allerlei redenen waarom je het niet moet doen. Een gemeenschap wordt door de sloop uit elkaar gerukt. Zonder noodzaak. De nalatenschap van architect Carel Weeber wordt met de grond gelijk gemaakt. De voormalige volkshuisvestingswethouders Van der Ploeg en Vermeulen draaien zich in hun graf om bij dit soort plannen. Voorzitter, het is ook een megalomane hoogte van dit pand.

Er was ook een PvdA-wethouder Mentink, die noemde het Shell-gebouw al de erectie van het grootkapitaal. Hoe moeten we dit gebouw dan noemen? RISE, de risee van Rotterdam voorzitter. De bodem verdraagt zo'n megalomaan hoog plan niet. Als er weer een coronaepidemie of een andere pandemie uitbreekt, dan zitten die mensen allemaal opgesloten in hun konijnenhok hoog in de lucht, want je durft dan niet meer met de lift te gaan. Daar is allemaal geen rekening mee gehouden. Dat zijn overigens woorden van Riek Bakker, die ook verstand heeft van woningbouw. Duurzaamheid anno 2025 zou je dit niet moeten slopen. GroenLinks gaat er straks mee komen dat we het Sophia Kinderziekenhuis niet moeten slopen, maar dan moet je dit pand ook niet slopen, zeg ik dan tegelijkertijd maar tegen GroenLinks. Voorzitter, kortom, ik kan er nog uren over praten, dat ga ik niet doen. Kijk naar Hart van Nederland van gisteren. We hebben nog een laatste motie, ꞌStop de sloop van de Pompenburgflatꞌ. We hebben er gelijk een tegeltje bij gedaan: ꞌBeter ten halve gekeerd, dan ten hele gedwaaldꞌ. Ze zijn beide voldoende ondertekend en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dat laatste bepalen wij. De heer Coşkun heeft denk ik ambities om voorzitter van de raad te worden. De heer Coşkun heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Stop de sloop van de Pompenburgflat "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 20 februari 2025 ter bespreking van het agendapunt 7.3 'Het herziene voorstel met betrekking tot vaststelling van het bestemmingsplan RISE'; constaterende dat: - er in Rotterdam 90.000 woningzoekenden staan ingeschreven voor een sociale huurwoning; - het bestemmingsplan RISE zorgt voor een toevoeging van maar maximaal 5% sociale woningen, namelijk maximaal 50 extra woningen; - de middenhuurwoningen te duur zijn en voor maar maximaal 15 jaar middenhuur zullen blijven; overwegende dat: - het project RISE geen oplossing is voor de wooncrisis; - een iconisch, monumentaal gebouw ontworpen door Carel Weeber onnodig wordt gesloopt; - bewoners geen zeggenschap hadden over wel of niet slopen; - het nieuwbouwplan de gemeenschap van bewoners verwoest, - de flat energielabel A-woningen heeft en recent voor miljoenen is gerenoveerd; - er een alternatief plan ligt voor de bouw van meer sociale woningen; verzoekt het college: - om de Pompenburgflat niet te laten slopen en in plaats daarvan samen met bewoners te werken aan een alternatief voor meer sociale woningen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.S.J. Coşkun De motie is voldoende ondertekend en maakt deel uit van de beraadslagingen.

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

240

De VOORZITTER. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, excuses voor mijn stem, maar ik hoop dat-ie het houdt. Vandaag spreken we over de vaststelling van het bestemmingsplan RISE in de ontwikkeling van een projectontwikkelaar RED Company. Een plan waarin de woningbouwcorporatie Havensteder als grondeigenaar en verhuurder is aangehaakt en waarin de gemeente Rotterdam een sleutelpositie speelt. Een plan met 1477 woningen in drie woontorens, met voorzieningen zoals hotels, horeca, kantoren en parkeergelegenheid. Maar voor deze ontwikkeling moet Pompenburg wijken, een wooncomplex met 226 gerenoveerde sociale huurwoningen. Woningen met energielabel A, woningen die nog jarenlang mee kunnen. Voorzitter, en net als bij de Tweebosbuurt wil het Rotterdamse bestuur maar niet begrijpen wat hier echt op het spel staat. Nieuwe woningen zijn keihard nodig om de wooncrisis te bestrijden. Maar dat doe je niet door bestaande, goed functionerende sociale woningbouw te slopen. Dat is het paard achter de wagen spannen. Het zorgt niet voor meer sociale woningen mijnheer Van Dommelen, die vijftig mag u toch niet rekenen in die hele hoeveelheid, maar voor een tekort aan betaalbare huurwoningen. Het maakt de stad niet veiliger, niet prettiger, niet socialer. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter.

Aan mevrouw Verkoelen de vraag: wat zegt u tegen die vijftig, volgens mij zijn het er iets meer maar dat doet er niet toe, wat zegt u tegen die mensen die straks een sociale woning kunnen krijgen in RISE en die als het aan u ligt het niet kunnen krijgen. Wat zegt u tegen die mensen? Mevrouw VERKOELEN (50+). Ik hoop dat het de mensen uit de Tweebosbuurt zijn, die eerst daar verjaagd zijn en nu doorgestuurd worden, misschien naar RISE en misschien ook niet mijnheer Van Dommelen. Die vijftig zijn peanuts in de hele discussie die u continu bij ons voor wil leggen. Vijftig woningen meer, vijftienhonderd woningen, die u meer wilt, waarvan er vijftig voor de sociale kant. Kom op nou. De VOORZITTER. Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, het zijn er ruim vijftig in het sociale segment. Er komen een heleboel woningen bij in het middensegment. Het gaat er mij juist om, wat u zegt, u bent nog steeds boos over de Tweebosbuurt. Alle begrip daarvoor. Maar u zegt eigenlijk, die mensen die in de Tweebosbuurt weg moesten en die dan eventueel een woning zouden kunnen krijgen aan het Hofplein, die extra mensen, want alle mensen die er nu al wonen krijgen een verhuisvergoeding van € 14.000,00 en een terugkeergarantie. Maar u zegt tegen die mensen die graag daar zouden willen gaan wonen: vijftig? Ik vind vijftig helemaal niet relevant.

Mijn vraag is: wat doet u voor die vijftig mensen? Mevrouw VERKOELEN (50+). Weet u wat ik tegen u zeg? U had moeten optoppen. U was toch voor optoppen? U loopt het continu te propageren. En dit is een scenario dat u totaal niet aan de orde heeft gesteld. Ik had er wel tweehonderd extra kunnen zetten boven op Pompenburg. Tweehonderd sociale woningen erbij. Wat zegt u tegen die honderdvijftig die het niet krijgen mijnheer Van Dommelen? Dat is de discussie. De VOORZITTER. Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ik zal een laatste opmerking nog maken voorzitter. Er komen 1477 woningen. Het zijn er niet vijftig, het zijn er 1477. Met een groot aandeel in het middensegment, met extra sociale woningen, met terugkeergarantie voor alle bewoners op dit moment, met een ruime vergoeding voor die bewoners. En u zegt eigenlijk gewoon: joh, weet je, ik vind het allemaal niet zo relevant, ik vind het helemaal niet relevant, en die vijftig kunnen me niet schelen, en die andere 1250 mensen die er zouden kunnen komen wonen, dat kan u ook niets schelen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dat zeg ik helemaal niet tegen de heer Van Dommelen. Wat ik gewoon zeg is dat u andere scenario's had kunnen bedenken. U had Pompenburg kunnen optoppen. Dan had u

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

241

meer kunnen doen voor de sociale woningbouw. En luister naar mijn verhaal, dan weet u wat u doet voor de mensen die daar nu wonen. Daar gaat het over. En net als bij de Tweebosbuurt voorzitter, wil het Rotterdamse bestuur maar niet begrijpen wat hier echt op het spel staat. Nieuwe woningen zijn keihard nodig om de wooncrisis te bestrijden. Maar dat doe je niet door bestaande goed functionerende sociale woningbouw te slopen. Dat is het paard achter de wagen spannen. Het zorgt niet voor meer sociale woningen. Voorzitter, vandaag spreken we niet alleen over stenen en stedelijke ontwikkeling. Nee, vandaag spreken we ook over de mensen. Over levens die met elkaar verweven zijn. Over een gemeenschap die door de jaren heen is opgebouwd. Voorzitter, dit gaat niet alleen over het slopen van woningen. Dit gaat over het vernietigen van een samenleving. Over het breken van een netwerk van mensen die op elkaar vertrouwen, mensen die samen herinneringen hebben gemaakt. Mensen die samen zijn opgegroeid. Mensen die samen oud willen worden. Voorzitter, Pompenburg is niet zomaar een wooncomplex, net zoals de Tweebosbuurt niet zomaar een wijk was. Dit zijn gemeenschappen waar mensen decennialang samenleven. Waar je buurvrouw weet hoe je je koffie drinkt, waar je buurman je planten water geeft als je op vakantie bent, waar je kinderen opgroeien in een vertrouwde omgeving.

Hier is saamhorigheid geen loze kreet. Hier is het een dagelijkse realiteit. Hier groeien mensen niet alleen op, maar groeien ze ook naar elkaar toe. Voorzitter, wat gebeurt er als we zo'n gemeenschap afbreken? We slopen dan niet alleen muren, maar ook menselijke banden. Ouderen verliezen hun vertrouwde winkelier en zekerheid. Kinderen raken hun speelkameraadjes kwijt. Buren die familie zijn geworden worden uit elkaar gerukt. De veiligheid en geborgenheid verdwijnen. Voorzitter, we kunnen niet alleen naar winstmodellen en bouwplannen kijken. Stadsontwikkeling mag nooit ten koste gaan van de sociale cohesie. Een wijk is geen stapel stenen, maar een levend geheel, een organisme, waar generaties samenkomen, waar bomen meegroeien met de kinderen die er spelen, waar verhalen diep in de straten geworteld zijn. Voorzitter, laten we investeren in renovatie en behoud, niet in sloop en vervreemding. Laten we bouwen aan een toekomst waarin saamhorigheid blijft bestaan, waar hechte gemeenschappen niet worden weggevaagd door bulldozers. Waar bewoners een stem hebben en waar bewoners die stem ook gehoord krijgen. Want een stad zonder gemeenschap is een stad zonder ziel. Voorzitter, net als bij de Tweebosbuurt wordt hier een historische fout begaan. Mijn fractie is dan ook radicaal tegen deze ontwikkeling van RISE. En niet steeds als een ezel tegen dezelfde steen stoten wethouder.

Verander dat nu eens een keer. Voorzitter, hier heb ik een motie voor en die dien ik hierbij in, zodat hopelijk dit het allerlaatste plan sinds jaren zal zijn waarbij we goede, bestaande sociale woningbouw gaan slopen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Behoud van sociale woningbouw bij nieuwbouwprojecten! "De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 20 februari 2025, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan RISE; constaterende dat: - Rotterdam de ambitie heeft om 100.000 nieuwe woningen te bouwen, waarvan minstens 80.000 in het sociale en middensegment; - de woningnood hoog is en snelle realisatie van betaalbare woningen noodzakelijk is; - bij verschillende nieuwbouwprojecten, zoals RISE en de Tweebosbuurt, sociale woningbouw is gesloopt zonder daadwerkelijke uitbreiding van het sociale woningaanbod; - het slopen van bestaande sociale huurwoningen niet bijdraagt aan de groei van de sociale woningvoorraad; - sloop van kwalitatief goede sociale woningen leidt tot verlies van hechte gemeenschappen en een sociale ontwrichting van wijken; - sloop een negatieve impact heeft op het milieu en klimaat door de vernietiging van waardevolle materialen en de CO2-uitstoot die met sloop en herbouw gepaard gaat; overwegende dat: - de woningbouwopgave van Rotterdam niet ten koste

mag gaan van bestaande sociale huurwoningen; - het bouwen van nieuwe woningen moet bijdragen aan een échte uitbreiding van de sociale woningvoorraad; - het behoud van bestaande sociale woningbouw essentieel is voor een inclusieve en leefbare stad;

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

242

verzoekt het college: - geen woningbouwprojecten meer voor te stellen waarbij bestaande sociale woningbouw wordt gesloopt; - in te zetten op verdichting en transformatie van andere locaties om de woningbouwdoelstellingen te halen; - bij stedelijke vernieuwing primair te kiezen voor renovatie en verbetering van bestaande sociale woningen in plaats van sloop; - te onderzoeken hoe het behoud van sociale huurwoningen beter verankerd kan worden in het gemeentelijk beleid en de woningbouwafspraken met corporaties en ontwikkelaars; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. P.J.H.D. Verkoelen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan kijk ik naar de heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Rotterdam groeit en dat betekent ook dat we nieuwe woningen nodig hebben. RISE is een ambitieus project dat onder andere de groei mogelijk gaat maken en het zorgt voor extra woonruimte die we keihard nodig hebben. Want de wachtlijsten voor woningzoekenden zijn enorm lang en het blijft maar toenemen. Voorzitter, wat ons betreft moet deze groei niet ten koste gaan van de huidige bewoners en we hebben een aantal garanties gekregen, onder andere terugkeergarantie, verhuisvergoeding en praktische verhuisondersteuning. Deze garanties zijn niet optioneel, maar essentieel.

Daarom zullen wij er scherp op toezien dat deze garanties ook worden nageleefd. Voorzitter, wij moeten bouwen aan een toekomst waar iedereen plek heeft in Rotterdam. Wat ik al zei, wij gaan erop toezien dat deze garanties geen loze beloften blijken, maar keihard worden nageleefd. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen heeft nog een vraag. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, wat zegt de heer Dahoe voorzitter, tegen 70% die daar woont, die zeventig jaar en ouder is en die uw achterban is. Die er al veertig jaar woont, waar ik u zojuist het verhaal van vertelde hoe ze daar zijn opgegroeid, met hun gezinnen. Wat zegt u daar tegen? De heer Van Dommelen vraagt het mij over die vijftig. Ik vraag het u over de mensen die daar uit moeten. U heeft het gezien in de Tweebosbuurt. Oude bomen verplant je niet. Wat gaat u daar tegen zeggen? De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja voorzitter, verhuizen is nooit leuk. Wel als het een mooi vooruitzicht heeft. Dus tegen die mensen wil ik zeggen: ik ga ervan uit dat de gemeente u goed bij de hand neemt. Ik heb een aantal weken geleden nog met een paar oud-bewoners van de Wielewaal gesproken en die hebben aangegeven dat ze best goed bij de hand zijn genomen tijdens het verhuizen, dus dat geeft mij wel iets meer vertrouwen dat dit goed gaat komen. De VOORZITTER. Dan kijk ik even rond. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66).

Dank u wel voorzitter. Zo'n tweeënhalve week geleden overleed Carel Weeber, architect, emeritus hoogleraar bouwkunde en nog een aantal van die ruimtelijke petten op. Markant denker, doener en bouwer en volgens mij ook een polemist pur sang, waarin hij de status quo bekritiseerde en uitdaagde. Mooi en goed hoe daarmee het denken en doen van Weeber ook in relatie tot de Pompenburg extra in de belangstelling is komen te staan. Terecht denk ik ook zeker. Maar niet voor niets gaf Weeber ook zelf aan dat het soms wel enkele decennia kon duren voordat zijn architectuur op waarde kon worden geschat. Architectuur was een kwestie van wennen, aldus Weeber, waarbij Herman Moscoviter in Het Vrije Volk destijds in de jaren tachtig aangaf dat Weeber zijn architectuur misschien wel het langste gewenningsproces door lijkt te maken. Maar wat mij betreft nog steeds niet zo goed wil wennen is het Hofplein zoals we het nu kennen. Uiteraard een van de drie Rotterdamse straten op het Monopolybord en qua kaartje in het spel behoorlijk prestigieus, maar in zijn huidige vorm een schim van de plek en de statuur die het plein tot kort voor de oorlog speelde.

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

243

Logistiek maar vooral ook als bruisend hart van Rotterdam, met zijn Loos... Rond die plek staat gelukkig het nodige te gebeuren. Het plein en zijn omgeving zijn we aan het herdefiniëren, anders aan het inrichten. En het plein is een stadsproject en wordt groen, het Schiekadeblok staat qua bestemmingsplan ook in de startblokken. 10 februari was er een hoorzitting bij de Raad van State hierover. En zonet kwam ook iets verder in het gebied Lumière aan bod als bouwlocatie met zijn bestemmingsplan. Ruimtelijk zijn dat lange trajecten, zoals wel vaker bij dat soort ingrepen en ontwikkelingen. En in de vorige periode van de raad kwam daar het masterplan en de nota van uitgangspunten uitgebreid aan bod. Deels bediscussieerd en juist ook hierover gedebatteerd door collega's waarmee we er ons vandaag ook weer over buigen. En als je het bestemmingsplan afpelt dan kom je wat mij betreft eigenlijk ook wel tot de kern die in 2021 op tafel lag. Wat is de weging van de publieke belangen? Loont het om hier zoveel extra woningen te bouwen voor een stad die snakt naar nieuwe extra woningen? Een forse plus boven op het aantal bestaande woningen op die plek, waarmee je ook extra reuring en levendigheid in dat deel van de stad weet te brengen.

En is het je dan waard om daar de bestaande Pompenburgflat voor te laten wijken? Veel discussies zijn dan ook gegaan over de randvoorwaarden en de voorwaarden waaronder dat zou moeten, met name ook voor de bestaande bewoners. En begrijp me niet verkeerd, die zul je goed moeten helpen en ondersteunen, zoals Havensteder ook zegt: we laten ze niet los tot ze zijn geland. Maar als ik na zo'n vier jaar na de nota van uitgangspunten kijk hoe dat is geland in het bestemmingsplan dan denk ik dat daarmee een gedegen bestemmingsplan is ontstaan dat nu voorligt en waarmee we ook een enorme stap gaan zetten naar dat nieuwe Hofplein. We verdichten enorm, wat ook logisch is, nabij zo'n ov-knooppunt om de hoek. En we voegen nogal wat programma toe in dit bestemmingsplan op die zuidoostelijke hoek, tal van voorzieningen inclusief nachthoreca. Maar misschien ook het wel het belangrijkste om dat nieuwe plan te laten slagen, bewoners, veel bewoners. We gaan daarvoor dan ook spectaculair de hoogte in. En wat D66 betreft is dat misschien ook wel iets wat we wat meer mogen uitdragen. Om te kijken hoe die transformatie van dit deel van de stad voor een breed publiek ook inzichtelijk gemaakt kan worden. Een publieke bouwkeet, een uitkijkpunt, een informatiepunt rond het Hofplein en al die ontwikkelingen daaromheen. Daar dienen we dan ook samen met de VVD een motie voor in.

En tot slot, ik stipte net ook al de nachthoreca aan, daarover ook nog een motie om het vervolg van de nachthoreca op deze plek vorm te laten geven. De VOORZITTER. De heer De Haan heeft de volgende moties ingediend. Motie 3. Rave till SunRISE "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 februari 2025, ter bespreking van agendapunt 7.3: Het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan RISE; constaterende dat: - in ons verkiezingsprogramma aandacht wordt gevraagd voor (nacht)horecalocaties die vaak onder druk staan bij gebiedsontwikkelingen; - in het coalitieakkoord is opgenomen dat we minimaal tien nieuwe nachthorecalocaties realiseren in deze collegeperiode; - er ruimte is gereserveerd voor twee nachthorecalocaties in bestemmingsplan RISE; overwegende dat: - Rotterdam staat voor een divers en gevarieerd nachthoreca-aanbod; - de Rotterdamse nacht middels het nieuwe Nachtplan openstaat voor nieuwe impulsen en op zoek is naar nieuwe en creatieve ondernemers; - er regelmatig wordt gezegd dat ondernemers niet op zoek zijn naar nieuwe plekken en daardoor vaak bekende of dezelfde (nacht)horeca-aanbieders op nieuwe plekken terechtkomen; verzoekt het college: - ontwikkelaars te vragen om nachtwacht Rotterdam te betrekken bij de invulling van de beschikbare ruimte voor nachthoreca in het plangebied RISE; - hierover eind 2026 terug te koppelen aan de raad; en

gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. de Haan, J.M. Nunnely en D.A. van Groningen

raadsvergadering van 20 februari 2025

Notulen pagina

244

Motie 4. Up-to-date in de keet "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 februari 2025, ter bespreking van agendapunt 7.3: Het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan RISE; constaterende dat: - de binnenstad verandert en er in het centrum flink wordt bijgebouwd; overwegende dat: - de binnenstad dusdanig aan het veranderen is, dat het goed en belangrijk is de Rotterdammers en bezoekers te informeren over onze werkzaamheden en ontwikkelingen; - de 'Rijnhavenkeet' als goed voorbeeld dient bij de ontwikkeling van de Rijnhaven; - voorbeelden als 'kerst in de keet' bewoners extra betrekken bij ontwikkelingen in de wijk; - zo'n grote ontwikkeling rondom het Stadhuis, Hofplein en Coolsingel veel bekijks zal trekken; verzoekt het college: - naar analogie van de Rijnhavenkeet een RCD-keet te plaatsen waar mensen terechtkunnen voor vragen en informatie over de ontwikkelingen in het RCD gebied; - samen met ontwikkelaars, ondernemers en andere betrokkenen uit het RCD een aansprekende marketingstrategie te implementeren voor de ontwikkelingen in het gebied; - hierover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. de Haan en D.J. van Dommelen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Zijn er nog andere leden die het woord wensen? De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr).

Dank u wel voorzitter. Zoals in de commissie aangegeven is onze fractie tevreden met het feit dat we in Rotterdam de hoogte ingaan. Dat zorgt er namelijk voor dat we niet elke centimeter aan oppervlakte vol hoeven te bouwen in de stad en dat we daarmee ruimte houden voor plekken met sport, spel en recreatie die de leefbaarheid bevorderen. Daarnaast kent dit plan een toevoeging van 1477 broodnodige woningen, waarvan 50% betaalbaar, hierbinnen 299 sociale woningen. Laat dat ook juist de woningen zijn die we in Rotterdam nodig hebben, dus wat ons betreft is dat een goede ontwikkeling. Ook bij dit plan maken we ons zorgen over parkeren en in dit geval misschien wel meer dan normaal. In Rotterdam moesten ontwikkelaars altijd de voor het project afgesproken parkeeroplossing realiseren binnen hun project. We schrikken dan toch van het feit dat we bij dit plan en bij steeds meer plannen in het RCD-gebied ervoor kiezen om de bestaande garages te gebruiken om plannen kloppend te krijgen als het gaat om parkeerplaatsen. Zeker aangezien we juist willen dat bezoekers aan de stad in de stadsgarages gaan parkeren.