20250130- Notulen van de raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

100

zijn er agenda's van wethouders of van het college ge-wobt? Het exacte aantal, maar het is minder dan enkele vingers, en dat is gebeurd op de agenda van de burgemeester in de laatste jaren. Maar dat is niet recent hoor, burgemeester. Mevrouw Van Groningen vroeg nog: in de Tweede Kamer loopt nu een onderzoek daarnaar. Daar loopt een onderzoek, maar daar is het echt van een heel andere orde. Kijk, op alle fronten wordt gelobbyd, wij als college lobbyen ook in Den Haag of in Brussel. En op zich is daar helemaal niets mis mee. We moeten nu ook niet ineens doen dat er een vieze..., mensen hebben gewoon het recht om voor hun belangen op te komen en wij doen dat als college in heel hoge mate. En u zou het ons kwalijk nemen als we het niet zouden doen. Dus laten we ten eerste dat rookgordijn ook niet opwerpen dat het iets schimmigs hoeft te zijn. In de Tweede Kamer is het echt van een heel andere orde. Daar lopen lobbyisten met passen rond, die kunnen op mensen afstappen en ik vind het ingewikkeld om dat op de schaal van Rotterdam te betrekken. Daar hebben we het echt over een heel andere vorm. Dus dat is eventjes waar ik het hier nu bij wil laten. Wij als college zien er weinig toegevoegde waarde in. Het is niet een oplossing, maar uw raad is uiteindelijk te allen tijde de baas. De VOORZITTER. En daar kunt u het mee doen. Dan zijn we aan het einde gekomen van dit tweeminutendebat.

Stemming vindt vanavond plaats. Excuus, u had nog wat? We doen nooit een veegronde bij een tweeminutendebat, maar als u nog een openstaande vraag heeft dan mag u die nu stellen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter dank, ik had nog twee openstaande vragen. Ik had namelijk aan de indiener gevraagd waarom hij die ambtenaren in het voorstel heeft meegenomen en welk probleem hij nu precies wil oplossen met dit voorstel. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u. Nou, het probleem dat we willen oplossen in het voorstel heb ik inmiddels in twee commissievergaderingen toegelicht, het staat ook in het voorstel zelf. Ja, heel simpel, openheid en transparantie. Ik denk dat ik dat voldoende heb duidelijk gemaakt. En dan uw andere vraag over de ambtenaren. In hetzelfde kader, gewoon openheid. Het is de top van de ambtelijke organisatie, schaal 18 en 19 van de gemeente-cao. En wij willen dat graag, gewoon puur transparantie en openheid. Dat is het antwoord. En een korte reactie op wethouder Buijt. Wij hebben ook nooit gezegd dat het schimmig is. Ik heb gezegd: lobby is een legitiem onderdeel van het democratisch proces. Alleen willen wij daar gewoon meer openheid in, dus het niet achterdocht, maar meer openheid. En dank u trouwens voor de reactie op het voorstel. De VOORZITTER. Hartelijk dank.

Dan zijn we aan het einde gekomen van agendapunt 9.1 en gaan we vanavond stemmen tijdens het stemvenster over dit voorstel en over het ingediende amendement. U mag blijven zitten, als het naar meer smaakt mijnheer Van der Velden, dan moet u dat ook even melden. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ik wilde zeggen. Dat is zomaar gewoon een spontane benoeming. Ja, uw raad gaat erover. 9.2

Het voorstel tot vaststelling van de Integrale Huisvestingsplannen (IHP) voor Sport, Cultuur, Welzijn, Zorg, Concernhuisvesting en Parkeren

De VOORZITTER. Dan komen we bij 9.2, het voorstel tot vaststelling van de Integrale Huisvestingsplannen (IHP) voor Sport, Cultuur, Welzijn, Zorg, Concernhuisvesting en Parkeren en daarbij wil ik het woord geven aan de heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Nee, ik heb geen motie, dus volgens mij had de Partij voor de Dieren een motie, maar dan spreek ik voor mijn beurt. De VOORZITTER. Oké, zijn er nog andere leden die het woord willen voeren op dit onderwerp of een motie willen indienen? De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja ik, maar ik kom net van de wethoudersstoel. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) O, u heeft hem al? Oké. De VOORZITTER. Die hebben we al? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.)

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

101

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ik heb moties bij dit voorstel, alleen heb ik ze nu nog niet liggen. Ik wist niet dat ik gelijk aan de beurt was. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dit is in het kader van dualisme voorzitter. De VOORZITTER. De wethouder brengt de moties. Mevrouw Verkoelen, ik ben het met u eens, dit wordt wel heel bijzonder. Het college dat de motie geeft aan het raadslid en het raadslid gaat het weer aan het college geven. Een soort van singulariteit. Mevrouw VERKOELEN (50+). En we hebben het net over transparantie gehad. De VOORZITTER. Zeker. De heer Van der Velden heeft een motie. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ja voorzitter, we bespreken het integrale huisvestingsplan en het college kiest in de integrale huisvestingsplannen in principe voor bijna energieneutrale gebouwen. Dat heeft de afkorting BENG, waarbij incidenteel kan worden gekozen voor energieneutrale gebouwen, dat heet weer ENG. Wij verzoeken het college bij nieuwbouw of volledige vervanging van gemeentelijk vastgoed die leiden tot een investering met een afschrijvingstermijn van veertig jaar te kiezen voor ENG, dus niet BENG. Snapt de kiezer het nog? De VOORZITTER. De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. BENG "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 20125.

ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de integrale Huisvestingsplannen (IHP) voor Sport, Cultuur. Welzijn, Zorg. Concernhuisvesting en Parkeren; constaterende dat: - het college in de integrale huisvestingsplannen in principe kiest voor bijna energieneutrale gebouwen (BENG) waarbij incidenteel kan worden gekozen voor energieneutrale gebouwen (ENG); voorts constaterende dat: - Rotterdam in 2050 klimaatneutraal wil zijn; - gebouwen in eigendom van de gemeente Rotterdam die nieuw worden opgeleverd of volledig worden vervangen ('volledige vervangingsaanpak') een afschrijvingstermijn van veertig jaar kennen; overwegende dat: - het in de rede ligt om bij gebouwen met een afschrijvingstermijn tot ná 2050 te kiezen voor ENG, om zo te voldoen aan de eigen klimaatambities; - de gemeente een beroep kan doen op het energietransitiebudget om zo aanvullende energiebesparende of energieopwekkende maatregelen te bekostigen; verzoekt het college: - bij nieuwbouw of volledige vervanging van gemeentelijk vastgoed die leiden tot een investering met een afschrijvingstermijn van veertig jaar te kiezen voor ENG; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Zijn er nog andere leden die het woord wensen op dit onderwerp? Nee, dat is niet het geval.

Dan vraag ik gelijk aan de wethouder of hij kan antwoorden. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ik moet eigenlijk de motie nog even lezen. Nee, uw vraag is helder. ENG of BENG, energieneutraal of bijna energieneutraal. Bijna energieneutraal is nu de norm. Wat wij

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

102

nu doen, als het kan doen wij ook ENG. Maar ik heb laten uitrekenen, als we nu ENG de norm maken, kost ons dat € 4,8 miljoen. En dat geld hebben we nu niet. Maar uw pleidooi is duidelijk en het is ook niet zo dat wij het nooit gebruiken. We gebruiken het wanneer het kan. Want het is van een aantal factoren afhankelijk, van de plaats, is er stadsverwarming bijvoorbeeld. Je hebt een aantal dingen nodig om tot die energieneutraliteit te komen, € 4,8 miljoen is natuurlijk niet op de millimeter, maar ik heb gevraagd om een orde van grootte tussen BENG en ENG. En dat geld hebben we nu niet, dus vandaar dat ik die motie ontraad. Maar nogmaals, we passen het al zoveel mogelijk toe als het kan. De VOORZITTER. De heer Tak heeft nog een vraag. De heer TAK (pvda). Ja sorry, ik wil het even goed begrijpen. Is het € 4,8 miljoen per jaar? De heer SIMONS (lr) (wethouder). Zover ik weet wel en ik zie daar iemand knikken. Ik zal het nog wel even checken voor u. Volgens mij is het € 4,8 miljoen per jaar. Maar ik zal het nog even checken en als het anders is laat ik het u weten. De VOORZITTER. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, het lijkt mij een relatief klein deel van het investeringsbudget van de gemeente, als ik heel eerlijk ben. De VOORZITTER. Wethouder. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja kijk, wij gaan over een begroting van € 4,5 miljard.

En in vele discussies krijg je natuurlijk het argument: het is een relatief klein bedrag. Alleen als je natuurlijk kijkt naar de besteedbare part van die € 4,5 miljard, dat weet u ook wel, dan is het een heel klein stukje nog, dat wordt natuurlijk ook gewoon in beleid dat onder andere voortvloeit uit het coalitieakkoord en uit andere moties van u, en al die kleine beetjes leiden tot een getal dat heel groot is. En ik ben dan nu ook tijdelijk wethouder Financiën. We zijn natuurlijk al in aanloop naar de voorjaarsretraite. Het zal u ook niet verbazen want het staat ook elke dag in de krant, dat de financiële vooruitzichten voor de gemeenten in het algemeen niet bijster goed zijn. Dus wij moeten echt op alle kleintjes letten en ik kan hier niet zomaar even op een middag € 4,8 miljoen weggeven. De VOORZITTER. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Nee, dat ben ik met u eens. Ik had alleen verwacht, kijk, als het nu voor het stukje van de B naar de ENG, als dat een soort exponentiële kostenstijging met zich mee zou brengen die echt niet op te brengen is voor de gemeente, dan had ik uw keuze beter begrepen. Maar toen u dit bedrag noemde, dacht ik bij mezelf: o, dat valt wel mee, zeker in het licht dat je deze stap toch nog een keer wilt gaan maken in de toekomst. Dan kun je hem maar beter nu doen, want in de toekomst is het misschien wel nog duurder. De VOORZITTER. Wethouder.

De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ik begrijp uw redenatie, alleen hebben wij deze afweging gemaakt op dit moment naar aanleiding van de motie van de heer Van der Velden. De VOORZITTER. De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Ja, ik had eigenlijk gedacht dat deze motie nul euro zou kosten, omdat bijvoorbeeld met de duurzame meerjarenonderhoudsplanning, ik spreek hem even volledig uit in verband met dat de burgemeester geen afkortingen wil, ook is besloten dat we die financieren uit de Rotterdamse Investeringsmotor, cilinder 7, en dan is het bezit voor bezit. En dan komen er hoge kapitaalslasten, maar die vloeien vervolgens weer terug naar de RIM, dus we hebben bezit voor bezit, het is niet in de reserve maar het zit in het vastgoed. En de hogere kapitaalslasten zorgen voor de revolverendheid. En wat hebben we dan ook weer nog meer? Ja, het hoeft niet tot hoge kosten binnen de clusters te leiden omdat we die huursubsidieconstructie kunnen toepassen die bij we ook bij Museum Boijmans Van Beuningen doen. Dus daarom had ik bedacht dat die dan budgetneutraal zou zijn, dus dan ben ik wel benieuwd waar het hier vandaan komt. En lopen we hier ook weer niet tegen

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

103

het risico aan dat we dan een versnelde afschrijving moeten doen richting 2050 op het pand, omdat die niet voldoet aan de eisen die na 2050 gelden? Punt. De VOORZITTER. Wil de heer Van Dommelen hier al op reageren, of niet? De heer VAN DOMMELEN (vvd). Een kleine verduidelijking. De VOORZITTER. Ah. Ik kan me toch voorstellen dat u deze discussie ook in de commissie heeft gehad, zoveel techniek. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, maar dit is echt voor mij de eerste keer, want volgens mij vindt de heer Roskam gratis geld uit. Ik begrijp er echt werkelijk helemaal niets van wat hij wil vertellen en ik vind het wel interessant voor dit debat om te begrijpen wat hij bedoelt. Maar ik hoor hem net eigenlijk zeggen: uitgaven kosten niets, en dat vind ik wel vrij uniek. Want als dat zo is kunnen we nog heel veel plannen doorvoeren in de raad denk ik, dus als hij dat nog één keer kan uitleggen voor leken. De heer ROSKAM (lr). Goed, ik zal het proberen kort en helder te doen. We hebben de Rotterdamse Investeringsmotor. Daarin zit een cilinder waar geld van uitgegeven mag worden als het voldoet aan het criteria: het is bezit voor bezit en het is revolverend. Dus er staat nu geld op een spaarrekening, en dat geld staat zo meteen niet meer op een spaarrekening maar het zit in een pand, want dat pand is meer waard geworden. Dus balans-technisch is er niets veranderd in het geld.

Het geld vloeit weer terug naar de reserve, omdat de kapitaallasten die betaald moeten worden over het geleende geld dat in het vastgoed zit, weer terugvloeien via de kostprijsdekkende huur naar de cilinder. Dat maakt hem dus gratis. Dat is ook hetzelfde beleid dat we dus met de duurzame meerjarenonderhoudsplanning hebben gedaan, toen daaraan de D van duurzaamheid werd toegevoegd. De VOORZITTER. Ik weet niet of de heer Van Dommelen het nu snapt. Echt afsluitend, want dit wordt te veel techniek. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dit wordt te complex maar ik ga nog graag een keer met de heer Roskam over… En dan wil ik graag zijn beleggingsadvies voor mij persoonlijk. Ik ben echt heel nieuwsgierig naar dit wondermiddel. De VOORZITTER. Mijn conclusie is dat vooral vastgoed lekker gaat. De wethouder. De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ja kijk, ik ken ook nog niet alle details van de casus Boijmans, dat is natuurlijk een unieke casus. Ik weet ook niet of we daar hebben besloten in plaats van veertig jaar kapitaallasten afschrijven, vijftig jaar, want dan krijg je een andere rekensom. Maar dat passen we maar incidenteel toe. Het bedrag is nu € 4,8 miljoen per jaar. Dat heb ik inmiddels kunnen nagaan. Ook uit de RIM hè, als we daar geld uit halen, dan kan het niet ergens anders uit. En de RIM wordt nu al overvraagd door alle projecten bij elkaar opgeteld.

Dus ook daar vanuit, dat is een ander perspectief dan u schetst, moeten we ook gewoon heel zorgvuldig op de kleintjes letten. En wat ik ook terugkrijg, we bekijken het nu echt per pand. Is het gewoon rendabel, kunnen we het doen en volgens de methodiek die u schetst. Maar dat is niet altijd mogelijk. Het is geloof ik € 4,8 miljoen van de € 200 miljoen, denk ik, dat we per jaar daarvoor beschikbaar hebben, dus het is toch wel een paar procent. En nogmaals, in deze tijd zijn we nu niet bereid om gewoon € 4,8 miljoen daarvoor vrij te maken. De VOORZITTER. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja heel kort, maar om een idee te geven. Als je je huis energieneutraal wilt maken, dan gaat het niet om een paar procent, maar dan gaat het misschien om een factor 2, het verschil tussen helemaal energieneutraal of niet-energieneutraal. Het gaat hier om een paar procent. Het lijkt mij een mooie toekomstgerichte investering om het gewoon mee te nemen, maar ik hoor uw standpunt. De VOORZITTER. Hartelijk dank, ook aan de wethouder. Dan zijn wij aan het einde gekomen bij agendapunt 9.2. Stemming is vanavond tijdens het stemvenster. 9.3

Het voorstel met betrekking tot de wijziging van de grondexploitatie ꞌTweebosbuurtꞌ

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

104

De VOORZITTER. Dan gaan wij over naar agendapunt 9.3, maar dan moet de wethouder wel even in huis zijn. We wachten heel even op de wethouder. Oké, beste mensen, we zijn aangekomen bij agendapunt 9.3, het voorstel met betrekking tot de wijziging van de grondexploitatie ꞌTweebosbuurtꞌ en de heer Roskam staat weer als eerste bij mij, dus ik weet niet of hij het woord wenst te voeren. De heer ROSKAM (lr). Jazeker burgemeester, want het gaat hier over de grex. Maar goed, de Tweebosbuurt. Er is veel over gesproken in het verleden en daarom zal ik het kort houden. Tijdens de commissie ging het over het toevoegen van woningen. Een ontwikkeling waar we blij mee zijn, want er komen meer woningen in het betaalbare segment. Tegelijk was het toevoegen weer moeilijk in bijvoorbeeld Crooswijk-Noord, terwijl de ontwikkelaar daar ruimte zag voor wel 300 stuks. Hierna ontspon zich een mooie discussie tussen de heer Van Dommelen en mevrouw Kockelkoren over de motie ꞌDe Rotterdamse laagꞌ en een stedenbouwkundige visie. Ik volgde het inderdaad online. Met Zuid in het hoofd zag ik de hoge dure torens op de Kop van Zuid en sociale laagbouw in de Tweebosbuurt. Het leek wel een soort fysieke drempel voor sociaal stijgen.

En waarom kijken we niet om dit soort drempels weg te nemen, bijvoorbeeld door te kijken rondom het Afrikaanderplein voor opties om op te toppen, zodat mensen die sociaal stijgen of uit huis gaan niet direct de wijk uit hoeven. En als we optoppen, krijgen we ook wellicht een mooie visuele lijn voor de stedenbouwkundigen onder ons. Kortom, daarom dien ik deze volgende motie in, ꞌMeer, meer, meerꞌ, die het college verzoekt op zoek te gaan naar verdere verdichtingsmogelijkheden in de bouwplannen in de NPRZ-wijken door middel van bijvoorbeeld optopping, dixit de Rotterdamse laag van de heer Van Dommelen en de resultaten hiervan uiterlijk in Q4 2025 terug te koppelen aan de raad. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Roskam heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Meer, meer, meer "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 2025, ter bespreking van 9.3: Het voorstel met betrekking tot de wijziging van de grondexploitatie 'Tweebosbuurt'; constaterende dat: - de raad op 17 december 2024 aangenaam werd verrast door een brief van de wethouder met daarin een aanpassing van het aantal woningen t.o.v.

de eerder vastgestelde nota van uitgangspunten van de Tweebosbuurt Blokken Q en U; - dit een uitbreiding van 65 op het aantal woningen betreft, alsmede toevoeging van 40 woningen in het sociale segment voor ouderen; - er in Rotterdam meer plekken zijn waar betaalbare woningen goed van pas kunnen komen, ook als dit betekent dat er meer in de hoogte gebouwd moet worden; overwegende dat: - er een groot woningtekort is in Rotterdam en de bouwproductie nog achterblijft bij de behoefte aan woningen; - een van de problemen op de stagnerende woningmarkt een vastlopende doorstroming is; - het toevoegen van betaalbare huisvesting voor senioren de doorstroming kan bevorderen; - de motie 'Nieuwe Rotterdamse laag' van VVD en Leefbaar Rotterdam ook precies vraagt om meer sturing op hogere bouwlagen, zodat onder andere goedkopere woningen mogelijk worden; verzoekt het college: - op zoek te gaan naar verdere verdichtingsmogelijkheden in bouwplannen in de NPRZ-wijken d.m.v. bijvoorbeeld optopping; - de resultaten hiervan uiterlijk in Q4 2025 terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Roskam, D.J. van Dommelen en T. de Haan De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen.

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

105

De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Vandaag spreken we over de herziening van de grondexploitatie Tweebosbuurt. De VVD heeft zich altijd uitgesproken voor een betere balans in de Rotterdamse woningmarkt. In wijken waar het aandeel sociale huur uitzonderlijk hoog is, vinden wij het noodzakelijk om meer ruimte te geven aan het midden- en het hoge segment. Ons doel is niet per se om dure woningen te realiseren, maar wij geloven erin dat gemengde wijken waarin verschillende inkomensgroepen samenleven, waarin sociale stijgers de ruimte hebben om in hun wijk te blijven wonen, beter zijn om in te leven. Juist als je wilt dat de sociale structuur in een wijk in stand blijft, moet je zorgen dat er voldoende ruimte is om door te groeien in de wijk. In de Afrikaanderwijk is volgens de laatste cijfers 76% van de woningen in corporatiebezit. U mag best weten dat ik daarom overwogen heb om vandaag een motie in te dienen om het oorspronkelijke aantal van 101 vrijesectorwoningen te handhaven. Maar ik ga dit niet doen. De Tweebosbuurt is een te beladen dossier om mijn politieke gram te halen door voor de zoveelste keer te kissebissen over segmentering. Daarnaast ben ik blij dat we in absolute aantallen met deze wijziging meer woningen toevoegen. Dus ja, de VVD had liever een andere invulling gezien.

Maar uiteindelijk gaat het ons erom dat Rotterdam en de Tweebosbuurt vooruitgaan, dat er gebouwd wordt en dat er een betere wijk ontstaat. En daarom zullen wij de grex, want daar gaat het in dit geval om, de aanpassing, steunen. Tot slot spreek ik mijn steun uit voor de motie van Leefbaar Rotterdam. Ik ben erg blij dat Leefbaar Rotterdam op haar beurt haar steun uitspreekt voor mijn pleidooi voor goede verdichting op Zuid, dus ik kijk uit naar de reactie van de wethouder. Tot zover. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan is het woord aan de heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. Wanneer de Tweebosbuurt op de agenda staat is iedereen denk ik extra alert met het verleden en de lading van het gebied en van de plannen, waarbij het overigens goed is om te beseffen dat we het hier met deze grondexploitatie hebben over de blokken Q en U, qua bestemmingsplan is dat de Afrikaanderwijk, dus qua contouren hoogte, breedte en diepte van deze blokken, de blauwdruk voor dit gebied, een onveranderde situatie sinds 2012, toen dat bestemmingsplan werd vastgesteld. Maar binnen het bestemmingsplan bij het terugbouwen van de blokken kan er wel gesleuteld worden aan de grondexploitatie en daarmee dus ook aan de samenstelling van het type woningen en het programma.

En is het dat dan waard om de grondexploitatie aan te passen ten gunste van dat nieuwe programma en daar ook extra middelen voor vrij te maken? D66 Rotterdam denkt van wel, omdat hiermee wordt gekozen voor een aangepast programma waar veel behoefte aan is in de stad. Misschien dat we van alle doelgroepen het wel te weinig hebben over seniorenwoningen, die in dit voorstel nadrukkelijk zitten. Maar als je de sociale voorraad gecombineerd met deze doelgroep kan laten groeien, dan is dat wat D66 betreft een goed plan. En dat geldt ook voor die andere groep, die van de middenhuur, ook een groep waarin het lastig vinden is van een woning, laat staan een nieuwbouwwoning. Tot slot, na tijden van verdunning op Zuid, zeker in NPRZ-verband, was het geluid vaak verdunning, die de klok leek te slaan, ben ik blij dat er langzaam maar zeker een koers aan het wijzigen is. Recent kwamen we al op een forse verdichting bij de Kop van Homerus in Lombardijen, die langskwam in de raad. En ook hier weten we binnen de ruimtelijke grenzen van het bestaande bestemmingsplan bescheiden te verdichten, iets wat we toejuichen en wat mijn fractie betreft verder toegepast kan worden binnen de NPRZ-gebieden waar dat ook ruimtelijk mogelijk is. Reden waarom we ook mee tekenen op de motie van collega Roskam. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan is het woord aan de heer Dahoe. De heer DAHOE (denk).

Dank u wel voorzitter. Ik denk dat het meeste al is gezegd en we hebben het ook goed besproken in de commissie. We hebben het nu over blok Q en U. Goed dat er meer betaalbare woningen bij komen dan eerder beoogd. We kunnen wat zeggen over wat er hier is gebeurd, maar we moeten op een gegeven moment ook gewoon doorgaan en kijken naar de toekomst. We tekenen ook mee op de motie van de heer Verhoef van Leefbaar Rotterdam en de VVD en D66, die gaat uitzoeken of er meer mogelijk is. ꞌMeer, meer, meerꞌ binnen NPRZ-gebied, want wij zijn ook voor slimmer en beter verdichten, kijken of optoppen mogelijk is, om de woonuitdaging te verlichten. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. U verwijst naar een motie van de heer Verhoef, maar de heer Verhoef is er niet. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ah, de heer Roskam, oké. Want ik dacht: de heer Verhoef is er niet, dan ben ik weer een beetje de weg kwijt.

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

106

De heer DAHOE (denk). Ja, dat klopt voorzitter. De motie van Verhoef, aangekondigd door de heer Roskam. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) De VOORZITTER. Nee, het is de motie van Roskam. De heer DAHOE (denk). Van Leefbaar Rotterdam. De VOORZITTER. Dat lijkt me in alle opzichten de meest veilige formulering. Heel goed. Dan is het woord aan mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Aan de hele raad. Voorzitter, de Tweebosbuurt, al jarenlang de achilleshiel van deze gemeenteraad. Hoe pijnlijk en verdrietig is dit dossier voor Rotterdam, de sloop van vele goede sociale woningen voor minder en veel duurdere woningen. Gentrificatie ten voeten uit. Druk de armen eruit en de rijken erin. Typisch het programma van de NPRZ waar we maar geen halt aan hebben kunnen toeroepen. Hoe geweldig dus dat er toch meer sociale woningen komen en dan ook nog ouderenhuisvesting. Ik complimenteer de wethouder ermee. Het is ineens mogelijk. Mijn fractie kan hier alleen maar ontzettend onze steun voor uitspreken. Voorzitter, als dit van oorsprong aan de orde was geweest, was de pijn en het verdriet van heel veel mensen een stuk minder geweest. Laat het een les zijn bij de vele andere plannen die we nog gaan krijgen en die in de pijplijn zitten, denk aan de gewone Rotterdammer. Gewone mensen die in gewone woningen willen wonen in de betaalbare sociale middenhuur- en -koopwoningen.

Tot zover, maar het is een groot compliment dat we het toch doen. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Zijn er nog andere leden die het woord wensen? De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, de Tweebosbuurt, het is als je er gaat kijken natuurlijk een open wond in de Rotterdamse samenleving, naast tien jaar eerder Crooswijk was dit iets wat nooit had mogen plaatsvinden. 550 sociale woningen die met de grond gelijk zijn gemaakt. Op zich, toen ik naar de heer Van Dommelen luisterde dacht ik: ja, we zijn altijd voor gemengde wijken. Daar zijn we het eigenlijk over eens. Maar gelukkig heeft hij daar geen motie over ingediend, want hij trekt dan wel weer de hele andere kant op en dat zouden wij niet willen doen. Als we dan toch in de Tweebosbuurt de plannen gaan omgooien, mijn collega Başoğlu heeft dat ook in de commissie gezegd, kijk dan of je dan toch niet meer sociale woningen eraan kan toevoegen, want daar is zeer veel behoefte aan, zeker ook in de Afrikaanderwijk. Daarom hebben wij een motie, 'De Tweebosbuurt was en blijft sociaal', om uit te gaan naar 40%. Wat er nu gebeurt is mooi, maar het is pas een aanzet naar meer. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen heeft nog een vraag? De heer VAN DOMMELEN (vvd).

Nee, ik had nog even één opmerking voorzitter, want realiseert u zich dat wij een heel heugelijk feit beleven vandaag, want volgens mij is het de eerste keer misschien sinds jaren dat mevrouw Verkoelen voor een bestemmingsplan stemt, dus dat wil ik toch wel eventjes hier benoemen. De VOORZITTER. Heel goed. De heer Coşkun heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. De Tweebosbuurt was en blijft sociaal "De gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 30 januari 2025 ter bespreking van het agendapunt 9.3 'Het voorstel met betrekking tot de wijziging van de grondexploitatie 'Tweebosbuurt'; constaterende dat: - honderden Rotterdammers verdreven zijn uit door de sloop van de Tweebosbuurt; - dit heeft geleid tot een nettoverlies van 350 sociale woningen; - het college nu voorstelt om in blok Q en U 40 woningen voor senioren in de sociale sector, 121 woningen in het middenhuursegment en 5 vrijesectorhuurwoningen te laten bouwen in plaats van 101 vrijesectorwoningen; overwegende dat: - er nog steeds een groot tekort is aan sociale woningen;

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

107

-

de nieuwbouw in de Tweebosbuurt te duur is voor de oude bewoners en een groot deel van de Rotterdammers; het herbouwplan voor de Tweebosbuurt moet bestaan uit een groot aantal sociale woningen;

verzoekt het college: - om met Hef Wonen het nieuwbouwprogramma voor de Tweebosbuurt te veranderen naar minimaal 40% sociaal en 40% middenhuur; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.S.J. Coşkun en M.R. van Campenhout De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, ook wij zijn blij met de aanpassing van dit bestemmingsplan. Veertig sociale huurwoningen voor senioren en ook 121 huurwoningen in het middensegment. Dat is echt een heel goede stap vooruit. Wel willen wij toch aanmerken dat die pijn en het verdriet waar eerder ook al aan is gerefereerd, gewoon echt niet had gehoeven. Vanmorgen hoorden we een heel mooi verhaal over een oud-wethouder, Pim Vermeulen, die ijzer met handen kon breken, goed luisterde naar bewoners, ook in dit soort complexe projecten. Hier zien we dat de tijd ook zaken vloeibaar maakt. Ik vind het heel goed om dat hier te zien. Ik ben de vorige periode ook medeverantwoordelijk geweest voor deze besluitvorming en ik vind dat we dit leerpunt dat zaken echt vloeibaar kunnen worden, en kan niet en gaat niet, wat regelmatig van die kant van de tafel wordt geroepen, heel vaak niet het geval is.

Dat is de les die ik mezelf ter harte neem, zeker als het om betaalbare woningen gaat, en met die ogen ga ik ook in de toekomst plannen die voorliggen blijven beoordelen. Scherp en kritisch, voor Rotterdammers. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen heeft een vraag. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, nou eigenlijk eerder een opmerking. Ik onderschrijf alles wat mevrouw Kockelkoren zegt. Nu ben ik een paar jaar ouder dan mevrouw Kockelkoren en ik kende de heer Vermeulen. En laat ik u zeggen, het was meer dan een prachtig betoog overigens vanmorgen, grote complimenten aan burgemeester daarvoor. Maar de heer Vermeulen heeft ook wel heel veel weerstand ondervonden in de stad hoor. Ook daar zijn heel wat protesten de stad doorgegaan, weet ik nog uit mijn herinnering te putten. Dat evenaarde ook wel het Tweebosbuurtdossier. En tegen de heer Van Dommelen wil ik overigens wel zeggen: laten we dan gewoon samen van die Derde Maasvlakte ook gewoon een geweldig bestemmingsplan maken. Dat gaan we doen. De VOORZITTER. Mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel. Ik wilde nog graag aanvullen op het betoog van mevrouw Kockelkoren. Leuk om te vertellen dat het allemaal mogelijk moet zijn, maar zeg dan ook even dat dit € 40.000,00 per woning kost voor de gemeenschap. Dus alle Rotterdammers betalen € 40.000,00 bij aan het realiseren van dit plan.

Prima hè, ik sta erachter, maar dat moet u er wel bij zeggen. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Zijn er nog andere leden die het woord wensen? Dat is niet het geval. Dan vraag ik de wethouder om te antwoorden. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Er is al veel gerefereerd aan het verleden en het klopt dat dit natuurlijk een heel erg gevoelig onderwerp is van de stadsontwikkeling, hoe we daarnaar kijken. En ik ben ontzettend blij dat we binnen het bestemmingsplan dit mogelijk hebben kunnen maken, dus het is inderdaad een aanpassing van de grondexploitatie. En sowieso omwille van de tijd zal ik niet ingaan op al die techniek die er achter zit, en het onderwerp vraagt ook meer positieve aandacht, maar ik ben ook heel blij dat we dit hebben kunnen realiseren, meer betaalbaar, meer midden, sociaal, ouderen en ook nog een aantal vrijesectorwoningen in dit mooie stukje Rotterdam, waar we heel veel kwaliteit willen toevoegen. Dus dat gaan we hier ook mee

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

108

mogelijk maken. En het kost inderdaad vrijwel altijd geld. Als wij en betaalbaar en kwaliteit willen, dan leggen wij er via het Doorbouwfonds meestal geld bij, en dat moet ook om dit te realiseren. Maar ik ben blij dat we dat met elkaar ervoor over hebben. Ik heb één motie ontvangen, ꞌMeer, meer, meerꞌ, ondertekend door vele partijen. U vraagt mij op zoek te gaan naar meer verdichtingsmogelijkheden in de bouwplannen in NPRZ-wijken. En daar zal ik zeker mee aan de slag gaan. Dus oordeel raad. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dat waren de vragen. Dan zijn we daarmee aan het einde gekomen van agendapunt 9.3 en de stemming over de motie zal vanavond ook plaatsvinden tijdens het stemvenster. 9.4

Discriminatiemonitor 2023

De VOORZITTER. Dan gaan we over naar 9.4, de Discriminatiemonitor 2023 en wethouder Achbar is al aanwezig. Mevrouw Vlieger nog niet, die staat als eerste op mijn lijstje, maar misschien kunnen we het even omdraaien, dat we eerst vragen of de heer Ceulemans dan zijn inbreng wil leveren. De heer CEULEMANS (lr). Nou vooruit dan voorzitter, en ik kan het ook heel kort houden. We hebben het er in de commissie heel erg uitgebreid over gehad en mijn afdronk van het commissiedebat was dat het een heel erg vreemd commissiedebat was, want linkse partijen in de raad hier willen 24/7 dat we het hele jaar door onderzoek aan het doen zijn naar discriminatie. Dan wordt er onderzoek gedaan naar discriminatie en dan blijkt eruit: ik citeer, woningmarktdiscriminatie, dit betekent dat mensen met een Marokkaans klinkende naam in Rotterdam niet significant minder vaak worden uitgenodigd voor de bezichtiging van een huurwoning dan mensen met een Nederlands klinkende naam. En dan zou je denken: dan staat links op de banken te juichen, fantastisch, er is geen discriminatie. Maar dan is er teleurstelling over het feit dat er geen discriminatie blijkt uit onderzoeken en komen er uiteindelijk alsnog allemaal moties om discriminatie harder aan te pakken, ergo het maakt niet uit wat we bespreken, de feiten maken hier niet uit, u wilt er gewoon een nummertje van maken, dat heb ik dan maar geconstateerd.

Tot slot ga ik wel een leuke brug staan met links. Ik dien namelijk samen met mevrouw Van de Peppel na mooi voorbereidend werk van mevrouw Coşkun een motie in over het weigeren van mensen die aangewezen zijn op hulphond uit horecagelegenheden, uit winkels, om dat tegen te gaan in de vorm van een soort bewustwordingscampagne en voor het belang van het toelaten van mensen met een hulphond, dus toch nog iets moois. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Mevrouw Vlieger, bent u al in de gelegenheid om het woord te voeren of moet u even ademhalen? Dan gaan we gewoon door hoor, dan doen we het gewoon omgekeerd. Dan vraag ik eerst mevrouw Vogelaar of zij in staat is, voor haar inbreng. Mevrouw VOGELAAR (pvda). Ja voorzitter, het ging ineens heel snel en we zijn tot het laatste moment nog bezig geweest. Ik wil mijn inbreng richten op een heel specifiek punt van discriminatie, namelijk mbo-stagediscriminatie. Want afgelopen maandag is hier bijvoorbeeld ook een kick-off geweest in Rotterdam om mbo-stagediscriminatie aan te pakken. Want het opdoen van waardevolle stageervaring zorgt voor een goede en zelfverzekerde start op de arbeidsmarkt. Praktisch opgeleiden van alle mbo-niveaus zijn keihard nodig om onze stad te laten groeien en bloeien. Daarom is het ook heel erg goed dat er door het college onderzoek is gedaan naar stagediscriminatie om meer inzicht te krijgen in de mate en aard hiervan.

Helaas was het onderzoek tot nu toe eenmalig en helaas is er nog geen discriminatie naar opleidingsniveau in opgenomen, want daar hebben mbo-studenten ook last van. En wat bedoel ik daar nu eigenlijk mee? Bij gelijke geschiktheid voor de stage wordt dan voor een hbo-student gekozen of een mbo-student van niveau 4, en grijpt de supergeschikte mbo2-student mis. Vandaar dat ik vandaag een motie indien om jaarlijks alle signalen en meldingen over stagediscriminatie te verzamelen en hierover aan de raad te rapporteren en daarmee ook opleidingsniveau mee te nemen. En daarnaast nog één andere motie. De VOORZITTER. Mevrouw Vogelaar heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Meldingen mbo-stagediscriminatie jaarlijks meten en weten "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 2025, ter bespreking van 'Discriminatiemonitor 2023';

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

109

constaterende dat: - Rotterdam met 8 mbo-instellingen en ruim 40.000 mbo-studenten dé mbo-stad is van Nederland; - uit onderzoeken1 naar stagediscriminatie op het mbo blijkt dat het lastig is om stagediscriminatie te herkennen, maar dat het wel degelijk plaatsvindt; - mbo-studenten bij het vinden van een stage er ook last van kunnen hebben dat bij gelijke geschiktheid de voorkeur wordt gegeven aan mbo-studenten met een hoger opleidingsniveau of hbo-studenten; - er verschillende initiatieven en meldpunten zijn waar stagediscriminatie gemeld kan worden, maar het totaalbeeld ontbreekt; overwegende dat: - (onbewuste) vooroordelen kunnen leiden tot afwijzing en ongelijke kansen voor jongeren en mbostudenten in het bijzonder; - het opdoen van waardevolle stage-ervaring zorgt voor een goede en zelfverzekerde start op de arbeidsmarkt; - praktisch opgeleiden van alle mbo-niveaus keihard nodig zijn om onze stad te laten groeien en bloeien; - een beter overzicht en inzicht in de mate en aard van stagediscriminatie bijdraagt aan het herkennen en bestrijden ervan; verzoekt het college: - met de Rotterdamse mbo-instellingen in gesprek te gaan hoe vanuit de bestaande structuren en meldpunten beter inzichtelijk te maken hoeveel meldingen van stagediscriminatie er in Rotterdam worden gedaan; - meldingen over stagediscriminatie naar opleidingsniveau hierbij te betrekken; - deze informatie

indien beschikbaar te appreciëren en de raad jaarlijks te informeren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.E. Vogelaar, S. van de Peppel en T. Kind 1

Document RotterdamRaad - [24bb008097] Bijlage 2 behorende bij 24bb008095 over Praktijktest onderzoek stagediscriminatie (Verwey Jonker) - iBabs Publieksportaal; Document Rotterdam Raad - [24bb008098] Bijlage 3 behorende bij 24bb008095 over Behoefte inventarisatie stagediscriminatie MBO Rotterdam - iBabs Publieksportaal; Beleid stagediscriminatie mbo-instellingen I Rapport I Inspectie van het onderwijs

Motie 2. Het voorkomen van discriminatie is beter dan het genezen ervan "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 2025, ter bespreking van 'Discriminatiemonitor 2023'; constaterende dat: - de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme heeft vastgesteld dat de aanpak van discriminatie door de overheid beter moet; - hiervoor drie concrete aanbevelingen heeft gedaan, waaronder een discriminatietoets; overwegende dat: - verschillende overheidsorganisaties, waaronder de gemeente Arnhem, al werken met een discriminatietoets; - het voorkomen van discriminatie beter is dan genezen; verzoekt het college: - naar voorbeeld van de gemeente Arnhem een discriminatietoets in te voeren; - de uitwerking ervan op te nemen in de volgende discriminatiemonitor; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.E. Vogelaar

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

110

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja, dank voorzitter. Discriminatie vindt nog steeds plaats. Op grote schaal, zichtbaar en duidelijk, maar ook op kleinere schaal. Het gaat om uitgesloten worden om ergens een huis te bezichtigen, je hoofddoek niet mogen dragen op het werk, maar ook om kleinere gevallen waarbij bijvoorbeeld het haar van zwarte mensen wordt aangeraakt. Het zijn allemaal belangrijke punten om bij stil te staan. Mensen die buiten de norm vallen voelen zich vaak opgelaten, ongemakkelijk, en hebben soms wel dagelijks te maken met uitsluiting. Dit op zijn tijd is weer erg slecht voor hun mentale gezondheid. GroenLinks is blij dat we in gesprek blijven over het vergroten van de meldingsbereidheid en dat we stadsgesprekken blijven voeren over dit soort onderwerpen. Tegelijkertijd blijft er echt nog een wereld te winnen. Allereerst als het gaat om stagediscriminatie. Daarom hebben we een motie om samen met de SBB, de organisatie die gaat over het Keurmerk Erkend Leerbedrijf, ervoor te zorgen dat er praktijktesten uitgevoerd gaan worden en dat er sancties komen als leerbedrijven zich niet inclusief opstellen. Onze tweede motie gaat over voetbal.

Discriminatie en racisme in de voetbalwereld blijven een groot probleem, waar ook de KNVB zich de laatste jaren steeds drukker mee bezig is gaan houden. Daarom hebben we een motie om binnen amateurvoetbal een mystery guest discriminatie te onderzoeken en hierover in gesprek te gaan met de KNVB. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger heeft de volgende moties ingediend. Motie 3. Consequenties verbinden aan stagediscriminatie "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 30 januari 2025 ter bespreking van agendapunt 9.4 Discriminatiemonitor 2023; constaterende dat: - onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut op aanvraag van de gemeente aantoont dat stagediscriminatie voorkomt bij Rotterdamse mbo-studenten die zoeken naar een geschikte stageplaats; - de Samenwerkingsorganisatie Beroepsorganisaties en Bedrijfsleven (SBB) als uitvoeringsorganisatie verantwoordelijk is voor het toekennen van het keurmerk 'Erkend Leerbedrijf'; overwegende dat: - elke Rotterdamse student, ongeacht diens identiteit, moet kunnen rekenen op een leerzame stage zonder te maken te krijgen met discriminatie of uitsluiting; - het vaststellen van stagediscriminatie tot nu toe enkel heeft geleid tot het agenderen en bespreekbaar maken van stagediscriminatie met onderwijsinstellingen en werkgevers; - het tijd is om stagediscriminatie hardhandig aan te pakken en hier daadwerkelijke consequenties aan te verbinden om zo

discriminatie te stoppen; - het uitvoeren van praktijktesten duidelijk in beeld brengt welke werkgevers discriminerend te werk gaan in hun werving van stagiairs, hetgeen een gerichte aanpak mogelijk maakt; verzoekt het college: - in samenspraak met SBB tot een werkwijze te komen waarbij praktijktesten worden ingezet om stagediscriminatie vast te stellen waarna overgegaan wordt tot sancties oplopend tot het intrekken van het keurmerk 'Erkend Leerbedrijf'; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. L.S. Vlieger en M.E. Vogelaar Motie 4. Mystery guests tegen racisme en discriminatie op onze velden

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

111

"De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 30 januari 2025 ter bespreking van agendapunt 9.4 Discriminatiemonitor 2023; constaterende dat: - racisme en discriminatie in het amateurvoetbal vaak voorkomt; - er nog geen adequate aanpak is om racisme en discriminatie in de voetbalwereld aan te pakken; overwegende dat: - er geen plek is voor racisme en discriminatie op en rondom onze (amateur)voetbalvelden; - campagnes rondom het uitbannen van racisme en discriminatie nog onvoldoende effect lijken te hebben; - Rotterdam, zeker met de mogelijke komst van het KNVB-trainingscomplex naar de regio en de vele voetbalclubs, gezien kan worden als voetbalhoofdstad van Nederland en hier een voorbeeldfunctie in heeft; - de KNVB een verantwoordelijkheid heeft om voetbalclubs hierin te steunen en een essentiële partner is in het oplossen van racisme en discriminatie op onze voetbalvelden; - het inzetten van mystery guests de omvang van het probleem van racisme en discriminatie binnen het amateurvoetbal inzichtelijk kan maken, hetgeen gepaste urgentie en interventies mogelijk maakt; verzoekt het college: - de omvang van discriminatie en racisme binnen het Rotterdamse amateurvoetbal te onderzoeken door, onder andere, het inzetten van mystery guests; - de resultaten van dit onderzoek, evenals voorstellen voor de aanpak van racisme en discriminatie op onze voetbalvelden, te delen met de raad; - het

gesprek met de KNVB aan te gaan over dit onderzoek en de vervolgstappen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. L.S. Vlieger De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan geef ik het woord aan mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Ik ben heel erg blij met het commissiedebat dat we hebben gevoerd en de toezegging van de wethouder in het debat dat hij ook zou kijken of wij zouden kunnen aansluiten als Rotterdam bij het onderzoek dat in Amsterdam plaatsvindt naar vrouwenhaat of iets in die richting, en de andere toezeggingen die de wethouder heeft gedaan. Wij zijn vorig jaar met de commissie in Stockholm geweest en daar ben ik geïnspireerd geraakt door een aanpak die ze in Stockholm hebben ontwikkeld, waarbij wij ook de stad vrij en toegankelijk maken voor een groep mensen die zich wat minder vrij kan bewegen in de stad, en dat zijn mensen met een beperking, in welke vorm dan ook. Mensen die met een rolstoel rondgaan, met een rollator of met een scootmobiel. Al die plekken in de stad zijn niet eenvoudig vindbaar maar wel heel eenvoudig aan te wijzen door de bewoners die daar dagelijks langskomen. Daarom heb ik een motie, want we hebben een fantastische app in onze stad, de MeldR-app, waarbij je overlast van bijvoorbeeld afval kan melden.

Laten we nu eens kijken of we in die app ook een knop kunnen toevoegen om ontoegankelijke plekken in de stad te melden, zodat we kunnen kijken of we als gemeente daar iets aan kunnen doen, zodat de stad voor iedereen toegankelijk is, mede ondertekend door Leefbaar Rotterdam, PvdA, BIJ1, de Rotterdamse VVD, DENK, ChristenUnie, SP en Forum voor Democratie. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen heeft de volgende motie ingediend. Motie 5. MeldR jij mee voor toegankelijkheid? "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 30 januari 2025, ter bespreking van agendapunt 9.4: Discriminatiemonitor 2023; constaterende dat:

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

112

-

Rotterdam een van de meest toegankelijke steden van Nederland is, maar het altijd beter kan; er in toenemende mate meldingen worden gedaan van ontoegankelijke ruimtes en defecte liften of roltrappen; gemeente Rotterdam het belangrijk vindt dat iedereen volwaardig kan deelnemen aan het dagelijks leven;

overwegende dat: - toegankelijkheid van de openbare ruimte essentieel is voor de inclusie van mensen met een beperking; - de huidige infrastructuur op bepaalde locaties ontoegankelijk is voor mensen met een mobiliteitsbeperking, zoals rolstoelgebruikers; - in Zweden toegankelijkheidsbeleid is geïmplementeerd waarbij burgers eenvoudig ontoegankelijke situaties kunnen melden, wat heeft geleid tot aanzienlijke verbeteringen in de openbare ruimte; - de MeldR-app momenteel een effectief platform biedt voor Rotterdammers om melding te maken van diverse zaken in de openbare ruimte; verzoekt het college: - een meldknop toe te voegen aan de MeldR-app waarmee burgers eenvoudig ontoegankelijke plekken in de buitenruimte kunnen melden; - de meldingen inzichtelijk te maken en te gebruiken bij het verbeteren van de toegankelijkheid in de openbare ruimte; - bij de implementatie rekening te houden met de best practices zoals Zweden; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A.J.A. Maassen, B. van Schaik, S.J.C. Becker, S. Soytekin, T.J. Vonk, S. Reitema, A.R. Oostdijk, T.S.J. Coşkun en M.R. van Campenhout De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Dank voorzitter.

In het actieplan ꞌSamenleven in één stadꞌ staan ontzettend veel maatregelen en acties om discriminatie tegen te gaan, dus we zijn er sowieso natuurlijk ontzettend blij mee dat het college dat heeft kunnen bewerkstelligen. Als we kijken naar de monitor zien we wel een stijging van meldingen, dankzij ook inzet vanuit het college met een campagne. Maar helaas ook vanwege het feit dat er natuurlijk gewoon sprake is van te veel discriminatie. De meldingen zijn wat ons betreft nog steeds te laag, ondanks de stijging. Bij de antidiscriminatievoorzieningen vormt discriminatie vanwege godsdienst bijvoorbeeld de tweede discriminatiegrond. Binnen deze groep zien we dat er meer dan 60% discriminatie is die gaat over moslims, vaak vrouwen met een hoofddoek. De VOORZITTER. De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Een vraag, er wordt gezegd: de meldingen zijn te laag. Er is juist een stijging van de meldingen, dat wordt ook aangegeven. Maar volgens mij wordt er bedoeld, de meldbereidheid is te laag. Want dat is een beetje de vraag van die stijging in meldingen. Is de discriminatie toegenomen of is de meldbereidheid toegenomen. Is dat wat de heer Soytekin bedoelt? De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). We zien inderdaad een stijging van de aantallen meldingen.

Dat is positief en dat is denk ik ook enerzijds te wijten aan de campagne die is gevoerd vanuit het college. Anderzijds is er ook gewoon sprake, dat is een gegeven, dat er gewoon te veel discriminatie is in de samenleving. Dus het is logisch dat het stijgt. Wij zijn wel van mening dat het nog hoger moet en in onze ogen nog steeds te laag is.

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

113

De VOORZITTER. De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Ja, het verwart me een beetje, want er worden eigenlijk twee dingen gezegd. Volgens mij begrijp ik de heer Soytekin verkeerd. Want er wordt gezegd: het is goed dat het aantal meldingen stijgt. Dat is natuurlijk helemaal niet goed, want als dat betekent dat de discriminatie in Rotterdam stijgt, dat is juist iets waar dit college op inzet, met het actieplan Samenleven, laten we dat aanpakken. Het is wel goed dat mensen het melden, zodat er zicht is op daar waar discriminatie ervaren wordt. Als dat bedoeld wordt, helemaal mee eens. Als er bedoeld wordt: er moet meer discriminatie plaatsvinden en gemeld worden, dan begrijpen we elkaar volgens mij verkeerd. De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Nee, er moet zeker niet meer discriminatie gaan plaatsvinden. Ik juich het inderdaad juist toe dat de meldingsbereidheid inderdaad is toegenomen. Volgens mij bedoelen we namelijk hetzelfde. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja, toch even voortbordurend op de heer Becker, want ik vind dit zo vreemd. De heer Soytekin zegt letterlijk: het aantal meldingen neemt toe en dat is heel goed, maar het moet nog veel hoger.

Maar uw partij is volgens mij opgericht om discriminatie te bestrijden, terwijl u echt volgens mij pas juichend op de banken gaat staan als de cijfers voor discriminatie door het dak heen gaan. Wat is dat nu voor een insteek? Ik had het er ook bij het commissiedebat al over, dan wordt er onderzoek gedaan naar discriminatie op de woningmarkt. Dan blijkt dat Marokkanen helemaal niet benadeeld worden ten opzichte van Nederlanders als ze aanvraag doen voor een huurwoning. En in plaats dat u dan blij bent gaat u allemaal knagen aan dat onderzoek en worden er allemaal kanttekeningen bij geplaatst en wordt er verwezen naar een onderzoek van tien jaar geleden waaruit bleek dat er wel sprake van was. En onderaan de streep vraagt u de wethouder om meer te doen. Maar wat is het nu? Bent u nu blij als discriminatie afneemt of bent u eigenlijk teleurgesteld als discriminatie afneemt? De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Volgens mij hoef ik geen antwoord te geven op dit soort retorische vragen want de heer Ceulemans weet het antwoord zelf natuurlijk ook wel. Natuurlijk ben ik blij op het moment dat discriminatie afneemt. Ik ben alleen wel van mening dat er heel veel mensen zijn in de stad die discriminatie niet melden of aangeven. En dat stukje moet omhoog. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr).

Denkt u ook niet dat het stijgen van meldingen ermee te maken kan hebben dat de lat voor wat we als discriminatie zien steeds lager komt te liggen, dat tegenwoordig alles maar als discriminatie wordt gezien? Ik zag zelfs in het rapport een voorbeeld dat mensen zeggen: ik ben gediscrimineerd want ik ben gecontroleerd in een winkel op winkeldiefstal. Nou, er is geen winkelpersoneel dat zegt: ik ga u controleren want u heeft een donkere huidskleur, mensen geven daar gewoon met gedrag aanleiding toe. Dus denkt u niet dat we elkaar helemaal aan het gek maken zijn met allemaal campagnes, dat we mensen inprenten dat alles discriminatie is en dat als gevolg daarvan de meldingen stijgen? De VOORZITTER. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Nee, dat denk ik niet. Voorzitter, wat ik wel zie is een groot verschil tussen de meldingen bij de politie en bij antidiscriminatievoorzieningen. En ik denk dat het ook wel te maken heeft met dat bij het melden of het aangifte doen bij discriminatie, mensen toch het idee hebben: ik kan het wel melden maar het wordt toch niet bestraft, er wordt toch helemaal niets mee gedaan. Daarom ben ik wel benieuwd hoe de wethouder kijkt naar meer bestraffende maatregelen als het gaat om discriminatie. We hebben het vanochtend eerder gehad over het intrekken van een vergunning.

Maar misschien is het ook wel eens goed als de wethouder gaat nadenken over bestuurlijke boetes, om dat als instrument in te zetten. Graag een reactie daarop. Dan voorzitter, in Amsterdam wordt er gewerkt

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

114

met een specifieke aanpak met speciale aandacht voor meerdere groepen, waaronder moslims en joden. Wij zouden het ook goedvinden als de wethouder ook kennisneemt van het rapport, van het plan, en als hij dat nodig vindt bepaalde elementen ook kan voorleggen die passen binnen het actieplan Samenleven. Graag een toezegging op dit punt dat hij in ieder geval het rapport tot zich gaat nemen. Tot slot, woningmarktdiscriminatie, ik ga hem toch even benoemen. Ik ben wel blij dat dankzij de motie van DENK er een keurmerk gaat komen voor verhuurders die wel het goede voorbeeld geven, want het zijn er nog steeds veel, ondanks dat de heer Ceulemans een klein deel van het onderzoek heeft aangehaald. Verhuurders zijn zich nog steeds onvoldoende bewust wat hun eigen rol kan zijn als het gaat om het voorkomen van discriminatie. Dus wij kijken ook naar het moment uit wanneer de eerste verhuurder of makelaar met trots een keurmerk kan gaan ontvangen. Dank. De VOORZITTER. Hartelijk dank. De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Dank u voorzitter. Discriminatie in Rotterdam is niet zomaar een incident. Het is een systeem. Een systeem dat diepgeworteld zit in onze instellingen, in onze arbeidsmarkt en in onze straten.

Een systeem dat ervoor zorgt dat mensen met een migratieachtergrond keer op keer worden afgewezen voor een stage, dat vrouwen en queerpersonen niet veilig over straat kunnen en dat een achternaam kan bepalen of je een huis krijgt. We hebben de cijfers gezien. Een stijging van 36% discriminatie-incidenten maar slechts 3% van de slachtoffers meldt het. Dat betekent dat er enorm veel onzichtbaar blijft en dat er voor deze stad nog veel werk aan de winkel is. We spraken met jongeren in de stad en wat komt steeds weer naar voren? Ze weten niet van het bestaan van een meldpunt, ze geloven niet dat een melding iets oplost, ze weten niet wat er na een melding gebeurt, of er daadwerkelijk wordt gehandhaafd en of de dader wordt aangesproken en of de melder wordt geholpen en of de melding niet verdwijnt in een la zodat er nooit meer iemand wat van hoort. Maar wat doet de gemeente? De gemeente zet een bakfiets in om bewustwording te creëren, de campagne ꞌZie het, zeg het, meld hetꞌ. Maar laten we eerlijk zijn, zijn bakfietsmoeders echt de doelgroep die we hiermee willen bereiken? Als dit de strategie is om jongeren en andere groepen die met discriminatie te maken hebben aan te spreken dan hoeven we niet verbaasd te zijn dat de meldingsbereidheid blijft steken op die 3%. Het melden van discriminatie is cruciaal, dus die meldingsbereidheid moet omhoog. Maar dat gebeurt niet vanzelf.

Om dit te bereiken moet melden makkelijker en laagdrempeliger worden. Laten we niet doen alsof melden simpel is. Want als je met discriminatie te maken krijgt, is het al zwaar genoeg. En dan moet je ook nog het gevoel hebben dat je door hoepels moet springen om gehoord te worden. Het kost moed om discriminatie te melden en op dit moment maken we die drempel veel te hoog. Daarom roepen wij het college op om meldpunten in wijkhubs laagdrempeliger en toegankelijker te maken, met getrainde medewerkers, die niet alleen registreren, maar ook echt helpen in het aanpakken van discriminatie. Want een melding mag nooit het eindpunt zijn, het moet een beginpunt zijn. En daarom dienen wij de volgende moties in. Discriminatie in het onderwijs. je zoekt een stage, een kans, een plek om te groeien. Maar in plaats van een open deur kom je tegen een muur. Discriminatie stopt niet bij het meldpunt, het zet zich voort in onderwijs, op de werkvloer, in de systemen die beloven kansen te bieden maar voor sommigen onbereikbaar blijven. Jongeren met een migratieachtergrond, met een niet-Nederlandse achternaam, met een hoofddoek of een handicap worden keer op keer afgewezen omdat ze niet goed genoeg zijn maar omdat de werkgever… De VOORZITTER. Mijnheer Van Campenhout, u bent al enige tijd door uw tijd heen, dus kunt u gaan afronden? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Heel snel.

De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Dank u voorzitter. Maar omdat de werkgevers nog steeds selecteren op afkomst in plaats van talent. Wat betekent dat? Studievertraging, financiële stress, oneerlijke kansen, jongeren die keihard werken voor hun toekomst maar vastlopen in een systeem dat hen structureel buitensluit. We kunnen niet blijven zeggen: ja, maar scholen moeten dit zelf oplossen of werkgevers moeten zich aan de regels houden. Want de praktijk laat zien dat dit niet altijd gebeurt. Daarom moet de gemeente meer doen dan alleen registreren, en roepen wij het college op om actief stagebinding op zich te nemen en onderwijsinstellingen met een plan te komen om stagediscriminatie aan te pakken. We willen concrete maatregelen, niet alleen mooie woorden, want alle studenten verdienen een eerlijke kans. Dank u voorzitter. De VOORZITTER. Het was wel een klein lettertype volgens mij. Dank u wel. Ik krijg hier een opmerking dat deze moties mogelijk bij een ander debat horen.

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

115

De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Dat gevoel krijg ik ook voorzitter, misschien dat u even kan filteren voor mij. De VOORZITTER. De heer Van Campenhout heeft de volgende moties ingediend. Motie 6. Geen drempels naar diploma's "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 30 januari 2025 ter bespreking van het agendapunt 9.4 'Discriminatiemonitor 2023'; constaterende dat: - studenten tijdens het zoeken naar een stageplek of tijdens de stage zelf gediscrimineerd kunnen worden, vaak op basis van afkomst, huidskleur of andere persoonlijke kenmerken; - discriminatie tijdens de stage kan leiden tot studievertraging en financiële nadelen door extra studiekosten; - er in Rotterdam een stijgende trend is in meldingen van discriminatie, vooral op de arbeidsmarkt; - niet alle onderwijsinstellingen in Rotterdam een alternatief programma of adequate ondersteuning bieden om studievertraging door stagediscriminatie te voorkomen; overwegende dat: - iedere student recht heeft op gelijke kansen, ongeacht afkomst of identiteit; - het versterken van het vertrouwen in meldpunten essentieel is om meer meldingen te ontvangen en discriminatie effectiever aan te pakken; - het risico op studievertraging studenten met een migratieachtergrond, religieuze minderheden en andere kwetsbare groepen onevenredig zwaar treft, wat bijdraagt aan structurele ongelijkheid; - onderwijsinstellingen niet alleen een

verantwoordelijkheid hebben om discriminatie te signaleren en aan te pakken, maar ook om studenten te ondersteunen bij het vinden van een veilige stageomgeving; - een gecoördineerde aanpak tussen onderwijsinstellingen, de gemeente en lokale organisaties nodig is om stagediscriminatie structureel aan te pakken; verzoekt het college: - de gemeente actief in te zetten als stagebemiddelaar om onnodige studievertragingen door stagediscriminatie te voorkomen en gelijke kansen voor alle studenten te waarborgen; - samen met onderwijsinstellingen een actieplan te ontwikkelen dat stagediscriminatie aanpakt en gericht is op het voorkomen van studievertraging, met concrete maatregelen en een tijdspad voor uitvoering; - in de jaarlijkse rapportages over discriminatie specifiek aandacht te besteden aan stagediscriminatie, met een overzicht van genomen maatregelen, de voortgang en de effectiviteit daarvan; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.R. van Campenhout Motie 7.