20250130- Notulen van de raadsvergadering van 30 januari 2025

En hoe zorg je ervoor dat er bijvoorbeeld bij de deur mensen niet geweigerd worden. We hebben daar Panel Deurbeleid voor, al een aantal jaren. Je ziet dat daar de convenantpartners steeds groter worden. Het afgelopen jaar hadden we acht meldingen. Dat is minder dan het jaar ervoor. Of dat nu direct te wijten is aan Panel Deurbeleid, dat durf ik niet zo te zeggen. Maar juist door die samenwerking vanuit de gemeente, die partners en handhavende instituties, kijk je toch wel iedere keer aan de hand van die meldingen die er dan wel binnenkomen hoe je ervoor zorgt dat zo'n organisatie of zo'n partij het de volgende keer anders doet en veel inclusiever omgaat met het publiek, om dat zoveel mogelijk te voorkomen. Dus dat blijft ook de inzet. Inmiddels hebben we ook Panel Deurbeleid 2.0, waar we ons in eerste instantie vooral richten op de situaties aan de deur. Maar nu voeren we ook de gesprekken om te voorkomen dat er situaties ontstaan waardoor de sociale veiligheid binnen een probleem wordt, dus dat zijn wel de stappen die we ook aan het zetten zijn voor een inclusief en veilig nachtleven.

En we hebben straks ook de discriminatiemonitor te bespreken, waarbij ik ook eerder heb gezegd dat onze inzet is om het überhaupt te melden als het gebeurt, of het nu overdag is of in de nacht, en dat proberen we juist door die campagnes ꞌZie het, zeg het, meld hetꞌ, onder de aandacht te brengen. Voorzitter, dan de moties in willekeurige volgorde, beginnend bij de motie van DENK, ꞌFysieke toegankelijkheid is voor iedereenꞌ, waarbij gevraagd wordt op gemeentelijk niveau een keurmerk te ontwikkelen. Die moet ik helaas ontraden. Het heeft niet de voorkeur om juist op gemeentelijk niveau iets te organiseren. Als er dan iets komt zou het fijn zijn dat daar gewoon landelijk een keurmerk voor ontwikkeld wordt. Ik kan wel toezeggen om dit mee te nemen in de gesprekken die ik eventueel ga voeren als we het hebben over lokale toegankelijkheid, om onder de aandacht te brengen om een landelijk keurmerk te organiseren. In het verlengde daarvan is natuurlijk wel belangrijk, even los van een keurmerk dat we niet direct op gemeentelijk niveau kunnen organiseren, maar wel de toezegging om dat mee te nemen en kijken of we dat landelijk kunnen bespreken, om daarmee te komen, de motie van BIJ1, ꞌMaak de Rotterdamse nachtcultuur rolstoeltoegankelijkꞌ, en hem daar dan ook voor ondernemers in de vorm van middelen beschikbaar stellen.

Die kan ik omarmen, omdat dat wel iets is wat we op gemeentelijk niveau kunnen organiseren. Wellicht als voorbeeld, van: het zou fijn om anderen, ondernemers, te enthousiasmeren om dan een keurmerk op landelijk niveau te verkrijgen. De VOORZITTER. De heer Akhatab. De heer AKHATAB (denk). Dank u wel voorzitter en ik dank ook de wethouder voor zijn beantwoording. Met die toezegging trek ik deze motie voor nu in. De VOORZITTER. We moeten even het motienummer erbij zoeken. Wij hebben geen motie van DENK, dus wij zitten een beetje te zoeken welke motie er nu wordt ingetrokken. Volgens mij is er een motie van de heer Van Campenhout over rolstoelvriendelijke… (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) U heeft hem wel, maar wij hebben hem nooit binnengekregen, dus het is… De heer AKHATAB (denk). Ja, ik heb hem nu teruggetrokken. …

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

72

De VOORZITTER. … We beschouwen hem als niet ingediend, laten we het zo maar zeggen. Dank u wel. De heer ACHBAR (denk) (wethouder). Dan heeft u bij dezen een toezegging zonder dat er een motie is ingediend. De VOORZITTER. U heeft volgens mij gewoon een toezegging aan de heer Akhatab en daarmee is de motie ook niet meer nodig, zou ik zeggen. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, is dit een staaltje dualisme of wat is dit? De VOORZITTER. Mijnheer Coşkun, u hoeft ook niet te doen alsof u nooit moties afstemt, zeg ik ook maar eventjes de andere kant op, dus we gaan door met het debat. De wethouder. De heer ACHBAR (denk) (wethouder). Ja, over de motie van BIJ1 heb ik al het nodige gezegd. Die kan ik omarmen met de toelichting die ik zonet heb gegeven. Dan de motie van GroenLinks, ꞌPanel Deurbeleid met afspiegelingꞌ. We hechten er echt wel waarde aan dat het panel een afspiegeling is van alle partijen die een rol spelen in het uitgaansleven en daar hoort wat mij betreft het uitgaanspubliek bij, dus ik kan deze motie omarmen. Dan ook een motie van GroenLinks voorzitter, ꞌVeilig drugsgebruik voor een veilige nachtꞌ. Die moet ik helaas ontraden en wel met de volgende reden. Er is landelijke wetgeving die het laten testen op locatie niet mogelijk maakt oftewel gewoon verbiedt.

De testservice wordt door de inspectie streng gecontroleerd en de inrichting van zo'n testlocatie moet echt wel aan heel veel strenge eisen voldoen om dat zo makkelijk te organiseren. Vandaar ook het preventieve plan drugs en alcohol. Het liefst wil je bewustwording creëren enerzijds, maar met de campagne ook vanuit collega Lansink is dat we zo min mogelijk drugsgebruik in Rotterdam willen, omdat het tegelijkertijd ook andere negatieve effecten creëert. Denk aan de uithalers en allerlei criminele en ondermijnende criminaliteit die daarin ontstaat. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Ja, dank voorzitter. De motie gaat zeker niet over het testen op locatie, want dat kan inderdaad niet. Er staat wel een motie in de Eerste Kamer op de agenda om dat wel weer mogelijk te maken, maar dat helemaal terzijde. Er is nu één testlocatie. Die is bedoeld vanuit het DIMS om te monitoren en inzicht te krijgen wat voor drugs er komen in Rotterdam en wat er wordt gebruikt. En zeker aan de preventiekant van drugs is het heel belangrijk om daarin inzicht te krijgen. Maar ook voor de veiligheid is het dus ook belangrijk dat het mogelijk is om drugs te testen voor de veiligheid van het uitgaanspubliek. Nu is het zo dat het één locatie is in Delfshaven, buiten het uitgaansgebied, en die maar twee uur per week open is.

Dus voor het inzicht krijgen, het monitoren en het veilig drugsgebruik heeft het denk ik heel weinig nut. De VOORZITTER. Wethouder. De heer ACHBAR (denk) (wethouder). Ja voorzitter kijk, wij hebben die testlocatie en als je een festivalganger bent, mag je je pil daar brengen om hem te laten testen vanuit veiligheid. Tegelijkertijd gebruiken we die data om in te zien wat voor soort drugs hier bij ons binnenkomen. Dus het is niet zo dat wij zelf drugs kopen en het daar testen op die testlocatie. Nee, het is zo dat die festivalgangers hun drugs kunnen laten testen voordat ze het gebruiken, juist om risico's uit te sluiten. En als wij zien dat er een aantal van die pillen rondgaan die levensgevaarlijk zijn, dan gaan we natuurlijk melding doen. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Nee voorzitter, precies, en dat is dus ook goed. Maar wij vragen in de motie niet om testen op festivals mogelijk te maken, maar om te kijken of extra testlocaties voor dit doeleinde beschikbaar kunnen worden en liever ook in het uitgaansgebied zelf. Want geen van mijn vrienden, en sommige ervan gebruiken soms wel eens drugs, ik zal geen namen noemen, gaan helemaal naar Delfshaven om hun drugs te laten testen. Dat kan ik u zo meegeven. En ook dat het maar twee uur per week beschikbaar is, dat is ook aardig lastig voor hen, ook als ze moeten werken. De heer ACHBAR (denk) (wethouder).

Ja voorzitter, daarom zetten we ook in op campagnes om vooral de drugs niet te gaan kopen. En als je het dan toch koopt, stellen wij iets beschikbaar om het te testen

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

73

zodat het voor jouw eigen veiligheid nog goed te gebruiken is. Dus aan de ene kant: doe het vooral niet. Daar zit onze preventieve kant op, ook met allerlei campagnes. Wil je het toch doen, dan moet je toch wel wat moeite doen om naar Delfshaven te reizen tijdens je werkdag om hem te testen als je het veilig wilt innemen. Daarmee doen we toch echt wel als stad heel veel om daarin tegemoet te komen. En om dan extra testlocaties te creëren, ook om de reden die ik net aangaf, om dat op die manier te organiseren, dan moet ik deze motie ontraden voorzitter. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan vraag ik even aan mevrouw Nunnely of zij het voorzitterschap wil overnemen zodat ik ook antwoorden kan geven. De VOORZITTER (mevrouw Nunnely). Dan is het woord aan de burgemeester om de vragen te beantwoorden. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester). Er zijn drie moties op mijn terrein ingediend. De eerste is de motie ꞌOnderzoek veiligheid nachthorecaꞌ, van mevrouw Van Groningen. Deze motie ontraad ik omdat die overbodig is, want er vindt op dit moment namelijk een onderzoek plaats door Panel Deurbeleid, juist ook naar de beleving van de sociale veiligheid in de stad rondom de nachthoreca. Overigens doen we ook wel echt heel veel aan veiligheid ook rond horeca.

We hebben 21 horecastewards, we hebben het speciale horecateam van de politie, de boa's van Stadsbeheer, we hebben cameratoezicht, trainingen voor horecapersoneel. Maar het Panel Deurbeleid komt nog met een onderzoek, ik denk aan het eind van het eerste kwartaal. Dus ik zou willen voorstellen om dat onderzoek gewoon eerst af te wachten. En daarmee is deze motie ook overbodig en ontraad ik hem. De VOORZITTER (mevrouw Nunnely). Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dank u wel. Ik was uiteraard er niet van op de hoogte dat er een onderzoek plaatsvond. Het was in ieder geval denk ik interessant geweest als wij dat hadden geweten. Ik weet dat er heel veel wordt gedaan op het gebied van veiligheid. Daar ben ik ook ongelofelijk trots op, dat wij daar als stad wel echt op inzetten. Desalniettemin denk ik juist dat die ervaringen van de bezoekers en de ondernemers heel belangrijk zijn, dus ik heb eigenlijk een verzoek aan u, of u dit onderzoek dan met ons proactief zou willen delen en daaropvolgend zou ik het dan ook wel mooi vinden als we dit dan met elkaar kunnen bespreken, dat we dan bij wijze van spreken ook de nachthoreca uitnodigen om hun ervaringen nog een keertje met ons ook fysiek te delen. De VOORZITTER (mevrouw Nunnely). De burgemeester. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester). Dat eerste kan ik toezeggen.

Als wij de resultaten hebben kan ik het uiteraard met uw raad delen. Dat was ik ook al van plan. Maar het tweede is aan uw raad, of u een debat met de nachthoreca erbij wil. Als dat helpt moet u dat even in overweging nemen. De VOORZITTER (mevrouw Nunnely). Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, met die toezegging kan ik dan deze motie intrekken. Dan lijkt het me ook niet zinvol om die in stemming te brengen. Dan kijk ik uit naar het onderzoek en tegen die tijd gaan we dan zien of we nog meer nodig hebben of niet. De VOORZITTER (mevrouw Nunnely). Dank u wel. Motie 6 wordt hierbij dus ingetrokken. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester). Dan heb ik motie 10 van CDA en ChristenUnie, ꞌDrugs in de nacht is geen prachtꞌ. Laat ik ook helder zijn, ook ik vind drugsgebruik echt problematisch, zeker als wij ook tegelijkertijd de boodschap uitzenden dat drugs heel veel consequenties heeft, niet in het minst ook bij degenen die meegezogen worden in het net van de criminaliteit, en dat zijn ook soms heel jonge kinderen, zeg ik er maar even bij. Dus ik snap de geest van deze motie heel erg goed. Maar ik moet even heel secuur zijn hierin. Want deze motie vraagt eigenlijk ook om zerotolerancebeleid voor drugsgebruik, strenge controles, ook welke maatregelen nog meer genomen kunnen worden.

In een horecagelegenheid is de verantwoordelijkheid echt gewoon aan de ondernemer om te zorgen dat er ook toegezien wordt op drugsgebruik et cetera. Daar zijn ook beveiligingspersonen et cetera die zich daar ook voor inzetten. Op straat is het echt aan de politie. Deze motie vraagt eigenlijk, hij specificeert hem niet heel erg waar het nu moet gaan plaatsvinden, maar als wij als politie nu extra capaciteit

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

74

moeten gaan inzetten op de controle en zerotolerancebeleid, dan is dat gewoon niet uitvoerbaar. Dan komen we echt met capaciteitsproblemen. Maar ik wil even proberen of ik er met de heer SegersHoogendoorn uit kan gaan komen, want wij krijgen weer een drugscampagne en ik vind het wel belangrijk om ook met de horeca het gesprek te voeren wat we eventueel nog meer kunnen doen om dat problematisch drugsgebruik ook in de nachthoreca aan te pakken et cetera. En dat we rondom die drugscampagne dat gesprek ook weer voeren met de horeca. Dat hebben we in het verleden ook gedaan, zodat we op die manier ook kunnen kijken wat zij zelf kunnen doen om daar ook meer actie op te zetten, en misschien dat wij daar enige hulp voor nodig hebben. Maar als het echt op politie en boa's is gericht is het gewoon niet realistisch. De VOORZITTER (mevrouw Nunnely). De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja dank, en dank ook voor de uitgestoken hand om te kijken hoe ver we kunnen komen. Kijk, het punt van deze motie was of is, en dat staat ook in de constateringen, dat wij het eigenlijk een omissie vinden in het Nachtplan. Want het tegengaan van het gebruik van drugs staat eigenlijk niet in het plan en dat vinden wij niet zo goed in verhouding met ook ons gezondheidsbeleid en ook inderdaad de campagnes waar u naar verwijst.

We maken ook, volgens mij bij de overwegingen, zeg ik even uit mijn hoofd, een link naar wat we ondertussen wel al bij festivals doen. Daar hebben we mogelijkerwijs door de openbare orde misschien wat meer in te doen. Dat weet ik niet. Maar daar zoek ik een beetje naar. Kunnen we met de aanpak die we bij festivals nu volgens mij tamelijk effectief doen, ook iets in de horeca en dan zoek ik inderdaad naar de samenwerking, van: wie heeft waar welke verantwoordelijkheid. Maar mogelijkerwijs kan de horeca daar onze hulp bij gebruiken. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester). Bij festivals is het ook in principe de verantwoordelijkheid van degene die het festival organiseert om daar ook de controles op uit te oefenen. Het is niet zo dat de politie daar staat om de controles te doen, of de boa's van ons. Dat is echt aan de beveiliging van de festivals zelf. Nogmaals, dat gebeurt ook in de horeca, dus ook bij clubs en dergelijke zijn er natuurlijk beveiligers die daar staan en die ook toezicht houden op de huisregels, zullen we maar zeggen.

Nogmaals, ik wil dus die uitgestoken hand dat we ook nog het gesprek met de horeca voeren of dat goed gaat of dat we daar nog meer ook wat meer de samenwerking moeten zoeken, maar dan zou ik toch willen verzoeken om deze motie dan… Deze gaat echt veel verder omdat hij zo ruim is geformuleerd en daarom moet ik hem ontraden, maar met deze toezegging wil ik wel aan de slag. De VOORZITTER (mevrouw Nunnely). De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, ik ben blij met de toezegging. Mag ik nog een tussenstap voorstellen? Dat ik even kijk of er misschien in de tekst iets te doen is, zodat die motie inderdaad uw richting en uw beleid steunt, want volgens mij trekken we aan dezelfde kant van het touw. Mevrouw SCHOUTEN (burgemeester). Dan gaan we even kijken wat dan een tekstsuggestie is. Nogmaals, dit is de toezegging die ik kan doen, dus als hij daarop ziet dan is dat oké. Alles wat er nog meer de suggestie heeft van extra politie-inzet of boa's, dat kan ik gewoon niet waarmaken, dus daar wil ik gewoon helder over zijn. Dus die zie ik nog even tegemoet als hij nog aangepast moet worden. Dan motie 13, ꞌGeen exploitatievergunning voor discriminerende clubsꞌ. Deze motie is overbodig, want het staat al in de horecanota. Dit is ook al de escalatieladder die we hebben.

Op het moment dat er ook echt discriminatie wordt geconstateerd en er wordt ook niet gereageerd op waarschuwingen of verbeterd, dan is de ultieme stap ook dat de exploitatievergunning kan worden ingetrokken. Ik maak me overigens wel zorgen over de cijfers rondom discriminatie in de horeca, ook in het nachtleven. Dus dat is ook wel een die wij ook met het Panel Deurbeleid en ook met de stadsmarinier die we hebben aangesteld tegen discriminatie, ook eens gewoon nog goed moeten bespreken wat daar gebeurt. Maar dat doet wethouder Achbar en die heeft daar ook al het een en ander over gezegd. Maar eigenlijk is de motie overbodig want het is al opgenomen. Dus ik zou hem daarom moeten ontraden. De VOORZITTER (mevrouw Nunnely). De heer Van Campenhout. Ik dacht dat u ging staan. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Goed, oké, dan geef ik het voorzitterschap weer over aan de burgemeester.

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

75

De VOORZITTER. Hartelijk dank. Ik kijk even of er nog een veegronde is voor deze eerste termijn. Ja, ik begin even bij de heer Vonk. Hij stond eerder dus hij mag eerst. De heer VONK (cu). Ja dank. Ik moest even de zaal uit, dus het kan zijn dat ik het gemist heb, dus op dat gevaar af. Maar ik had aandacht gevraagd voor de financiële toegankelijkheid en ik vroeg me even af of daar een reflectie op is gegeven. Als ik het gemist heb wil ik graag horen wie daar dan een reflectie op heeft gegeven, maar heeft het college oog voor de financiële toegankelijkheid van het nachtleven? Dat was eigenlijk mijn vraag. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, ik had nog twee openstaande vragen. Ik heb namelijk ook gevraagd in het hele subsidieverhaal of er eventueel een overzicht gegeven kan worden van die randvoorwaarden. Dat mag anders ook later, maar ik wil gewoon graag zicht krijgen op dat subsidiestelsel. En ik had ook een vraag gesteld over hoe we dit dan kenbaar maken aan de nachthorecaondernemers. De VOORZITTER. Anderen? Mevrouw Morkoç toch nog. Mevrouw MORKOÇ (gl). Ja toch, vooral om een motie terug te trekken. De Safe'R Spot-motie trekken we terug, want de wethouder zei dat het iets te voorbarig is en dat we mogelijk nog in gesprek kunnen gaan. Dus ik vind het prima om op die manier door te gaan en dat we hem nu terugtrekken.

De VOORZITTER. Motie 5 is hierbij ingetrokken. Anderen? Nee? Dan kijk ik even naar wethouder Kasmi. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Richting de heer Vonk, u heeft het niet gemist, ik heb hem inderdaad zelf over het hoofd gezien, ook omdat die eigenlijk een beetje tussen meerdere wethouders in valt, maar ik pak hem even op. Ten aanzien van uw wens om ook te kijken naar financiële toegankelijkheid. Wat ik u daarover kan beloven is dat ik in ieder geval samen met de nachtraad het gesprek hierover zal aangaan om te kijken wat er mogelijk is. Tegelijkertijd moet ik zeggen: het is natuurlijk aan de ondernemers welke prijzen ze hanteren. Dat is voor mij heel lastig, maar ik weet overigens ook dat je bij heel veel uitgaansgelegenheden niets hoeft te betalen, daar kun je gewoon naar binnen. Er zijn inderdaad horecagelegenheden die entree vragen, maar er zijn er ook veel die geen entree vragen, dus het is niet zo dat je niet uit zou kunnen gaan als je dat niet zou willen, maar wat ik in ieder geval kan doen is dit ook bij de nachtraad neerleggen. Ik heb daar regulier overleg mee van tijd tot tijd. Ik zal dat in het regulier overleg dat ik met ze heb in ieder geval onder de aandacht brengen. Dat is wat ik u daarover kan beloven. Dan mevrouw Van Groningen over de subsidievoorwaarden. Die zijn eigenlijk niet anders.

Ik kan daarin inzage geven als u dat wilt, maar die zijn niet anders dan wat ik al zei, de projectsubsidies die wij hebben voor allerlei culturele activiteiten. Mocht u die willen inzien dan kan ik vragen of dat schriftelijk gedeeld kan worden met u. Dat lijkt me geen enkel probleem. Ja? Dan doen we het zo. Oké, dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Goed. Dan kijk ik of er behoefte is aan een tweede termijn. Ja, mevrouw Morkoç. O, de heer Kind stond ook. We beginnen bij mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank voorzitter. Wij hebben nog één vraag. Wij zijn heel blij met de N8W8, en met de heer Thys Boer als voorzitter en dus nu ook onze nachtburgemeester. We wensen hem ook veel succes. We vragen ons af wanneer we duidelijkheid hebben over hoe de volgende nachtburgemeesters worden uitgekozen en of wij als raad ook kunnen worden meegenomen in dat proces. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Kind. De heer KIND (volt). Ja dank u wel. Dan toch nog een vraag over Waterfront, het pand aan de Boompjeskade 10. Want ik denk dat dit wel een belangrijke casus is voor ons om eens te kijken hoe we dit nu anders aanpakken dan in het verleden. Dit pand staat nu natuurlijk al heel lang leeg. Er staat inderdaad in het horeca-uitvoeringsplan dat daar een tender wordt uitgeschreven.

Volgens mij zijn er ook heel veel ondernemers komen kijken en is er echt wel veel interesse vanuit de stad om daar tot doorontwikkeling te komen. Maar de status ontbreekt op dit moment een beetje. Waar staan we nu,

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

76

wanneer wordt die tender uitgeschreven, hoe gaan we ervoor zorgen dat wat bureaucratische hoepels worden overwonnen? En daarop wil ik wel een vraag stellen. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dank u wel. Ik heb al gezegd dat wij natuurlijk vinden dat iedereen natuurlijk veilig uit moet kunnen gaan en thuis moet kunnen komen. Ik ben blij met de antwoorden van de wethouder die in ieder geval aangeeft dat hij er bovenop zit. Ik krijg wel het gevoel dat er hier en daar nog wat belemmeringen zitten waarmee u in ieder geval aan de slag bent. En het laatste is dat ik merk dat de rechten, u zegt het recht op de meter heeft u, dat dat gewoon nog te weinig bekend is. Dus ik heb toch nog een motie van de VVD, de Rotterdamse PvdA en Leefbaar Rotterdam, ꞌTaxi met meter aanꞌ. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen heeft de volgende motie ingediend. Motie 16.

Taxi met meter aan "De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 30 januari 2025, ter bespreking van het Nachtplan Rotterdam; constaterende dat: - Rotterdamse taxichauffeurs in bezit moeten zijn van een Rotterdams Taxikeurmerk (RTX) en beschikken over een speciale taxiparkeervergunning; - Rotterdam een Rotterdamse Taxi Aanpak (RTA) kent om misstanden aan te pakken; - 81% van de taxi's met een Toegelaten Taxi Organisatie (TTO) keurmerk rijdt; overwegende dat: - goed, betrouwbaar en veilig nachtvervoer essentieel is voor een levendig nachtleven; - uit onderzoek blijkt dat slechts 14% van de taxi's in de nacht de meter aanzet; - de tarieven voor een rit naar huis in de nacht, daardoor ongelooflijk duur zijn; - een vervoersbedrijf zoals Uber werkt heel transparant op basis van duidelijke prijsafspraken die vooraf worden gemaakt; - transparantie en consistentie in het taxitarief in de nacht bij Rotterdamse taxi's vaak niet goed gaat; - het gewenste effect van de RTA om deze exorbitante prijzen aan te pakken nog niet bereikt is en echte maatregelen zoals het intrekken van taxivergunningen uit blijft; - ondanks de intensieve handhaving van de RTA blijven het ook de vraag is in hoeverre klanten zich bewust zijn van de maatregelen en durven te onderhandelen om op de meter te rijden of een prijsafspraak te maken; draagt het college op: - in kaart te brengen waar de belemmeringen nog zitten

in de RTA, deze vervolgens lokaal aanpakken of landelijk aan te kaarten, zodat we intensiever kunnen handhaven, RTX-certificaten en taxiparkeervergunning definitief kunnen worden ingetrokken bij fout gedrag en TTO-houders kunnen worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid over de kwaliteit van hun diensten; - na het ingaan van deze laatste maatregel uit het RTA, zich in te spannen om klanten van taxi's bewust te maken over de genomen maatregelen en hoe zij deze kunnen gebruiken om te onderhandelen over het op de meter rijden of een prijsafspraak maken voor een taxirit; - terug te koppelen aan de raad op wat deze belemmeringen zijn en hoe ze op te lossen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. D.A. van Groningen, D.P.A. Tak en T. Roskam De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Van Campenhout stond net en is weer gaan zitten. Ja, er was nog een vraag van de heer Kind, maar die doen we toch aan het eind van de tweede termijn of wilt u hem gelijk? Oké. Anderen? De heer Biljoen? O, u stond gewoon op. Oké, excuus. Geen andere vragen? Dan vraag ik even de heer Kasmi en wethouder Simons. Wethouder Kasmi als eerste?

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

77

De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja, dank u voorzitter. Ik had nog één vraag op mijn terrein van mevrouw Morkoç van GroenLinks ten aanzien van de nachtburgemeester. Wat we nu hebben afgesproken, ook omdat deze mensen die zich nu hebben ingezet, de afgelopen jaren enorm veel werk, energie, helemaal vrijwillig hebben gedaan en het is ook echt van onderaf ontstaan. We hebben gezegd: we gaan nu dit systeem met elkaar hanteren, met als nachtburgemeester Thys Boer. Maar we hebben ook met elkaar gezegd in het gesprek: we gaan kijken hoe dit werkt. Als dit goed werkt dan houden we dit systeem. We gaan dit uiteraard evalueren. Werkt dit niet, dan kan het zo zijn dat het kan leiden tot de verkiezing van een nieuwe bijvoorbeeld nachtburgemeester. We sluiten helemaal niets uit, maar we willen ook niet op zaken vooruitlopen, dus we gaan nu gewoon beginnen en kijken hoe dit loopt en gaandeweg, learning by doing. Ja? Dank u voorzitter. De VOORZITTER. Wethouder Simons. De heer SIMONS (lr) (wethouder). De vraag van de heer Kind hoe het staat met de tender. We hebben ook wat problematiek met het in de juiste bouwkundige staat te brengen, lekkages en dergelijke, allemaal te verhelpen. Maar ik heb niet de details op dit moment, dus ik wil hier graag schriftelijk op terugkomen. De VOORZITTER. De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Ja dank u wel voorzitter.

Als u dan toch bezig bent met die locatie op de Maaskade, er zijn nog heel veel kleine locaties binnen dat pand, zou u dan mee kunnen nemen in de beantwoording wat daarmee gaat gebeuren? De heer SIMONS (lr) (wethouder). Ik neem de hele kade mee. De VOORZITTER. Dan kijk ik nog even rond, geen vragen meer. Wethouder Lansink, de motie, dat is waar. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd) (wethouder). Het is fijn dat ik bij dit agendapunt dan toch nog een motie krijg, want een vergadering zonder motie is geen vergadering. De motie van VVD, PvdA en Leefbaar Rotterdam die ik interpreteer als een manier om in ieder geval vanuit die partijen aan te geven wat zij belangrijk vinden in verdere aanscherping van de verordening en communicatie richting taxigebruikers. In die zin kan ik die motie omarmen. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan zijn we denk ik nu echt bij het eind gekomen van dit debat. Dan ga ik even een aantal toezeggingen met u doornemen. Wethouder Achbar heeft toegezegd om het idee van een keurmerk mee te nemen in de gesprekken die hij gaat voeren over lokale toegankelijkheid en zal de uitkomst hiervan schriftelijk terugkoppelen aan de gemeenteraad. Ik heb toegezegd om de resultaten van het onderzoek vanuit het Panel Deurbeleid met uw raad te delen. Dat gaat over veiligheid in de nachthoreca.

Wethouder Kasmi heeft toegezegd om de subsidievoorwaarden schriftelijk met de raad te delen. En zojuist heeft wethouder Simons ook gezegd dat hij schriftelijk terugkomt op de vragen rondom Waterfront en de tenders, maar ook breder de kaders naar aanleiding van de vraag van de heer Van Campenhout. Dan doet het mij zeer veel deugd dat ik in de nacht ook nog een collega heb, zodat ik rustig kan slapen als hij op zijn plaats zit. Dus dat is toch mooi geregeld met deze nota. Mevrouw Van Groningen heeft daar mogelijk nog een vraag over. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ik ben in ieder geval blij dat u goed slaapt, want dan slapen wij ook een stuk beter. Ik heb misschien niet goed geluisterd, maar de toezegging van de heer Kasmi had u ook genoemd hè? Ja, super. Dank u. De VOORZITTER. Ja, die heb ik ook genoemd. En dank ook aan al die personen die hebben meegewerkt aan het Nachtplan. Ik ga schorsen voor een lunch, want anders beginnen we net en dan moeten we weer door. Wij schorsen tot 13.30 uur. (De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

78

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 30 januari 2025 Notulen van de raadsvergadering van 30 januari 2025 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 2 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten, met dien verstande dat van 18.35 uur tot 19.38 uur het voorzitterschap is waargenomen door mevrouw J.M. Nunnely Voor de presentielijst wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering. Namens het college zijn tegenwoordig: de heer F. Achbar, de heer R. Buijt, de heer S. Kasmi, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer R.A.C.J. Simons, de heer T.B. Versnel en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders Heropening De VOORZITTER. Wij zijn bijna weer compleet allemaal en ik heropen de vergadering. 8.2

Het voorstel met betrekking tot het adviesrapport Rotterdams Burgerberaad Klimaat

De VOORZITTER. Aan de orde is het voorstel met betrekking tot het adviesrapport Rotterdams Burgerberaad Klimaat. Mevrouw Morkoç zit op haar plaats dus die mag als eerste het woord voeren. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank u wel voorzitter. GroenLinks vindt het geweldig dat Rotterdammers die elkaar nog niet eerder kenden intensief met elkaar hebben gesproken over het verbeteren van Rotterdam, over het klimaat, hun zorgen en ideeën en daar ook meer over hebben kunnen leren. Ook mooi dat de beraadsleden zelf nadrukkelijk de haven hebben betrokken, omdat zij erkennen dat de haven de plek is waar wij het meest moeten en kunnen veranderen. Ook zijn wij blij met de monitorgroep, dat die goed gevuld is. Ik hoop echt dat het burgerberaad zo ook bijdraagt aan het verbeteren van de band tussen burger en overheid. Dat hebben wij in Rotterdam erg nodig. Goed, het burgerberaad kreeg een ontzettend grote taak, het geven van oplossingen voor de klimaatcrisis waar wij ons in bevinden. Zo'n grote taak misschien, dat er adviezen zijn die vooral gaan over adaptatie en minder over mitigatie. Zo missen wij adviezen met een grote CO2-impact. Dat is jammer. Die zijn er ook wel. Dan moet je even zoeken. Maar die zijn dus meer te vinden in de overige niet-80% aangenomen adviezen, die wij later zullen bespreken. De adviezen die voor ons liggen, zijn goede adviezen.

We vragen ons af waardoor het is gekomen dat er uiteindelijk vooral is gefocust op adaptatie. Was de vraagstelling wellicht onduidelijk of was de analyse van DCMR te laat gegeven, of was de taak misschien te groot, te lastig? Het burgerberaad zelf kwam met de stemdrempel van 80% voor omarmde adviezen. Dit zijn adviezen die zij echt, echt belangrijk vinden. We hebben als raad uitgesproken dat wij de adviezen, voor zover ze binnen de kaders van de raad vallen, ook zullen aannemen. Ik vind het erg belangrijk om dat te herhalen. GroenLinks vindt het dan ook uiterst belangrijk en het verbaasde ons dat het enige advies over de haven een negatief advies heeft gekregen van het college. In het havenadvies zitten meerdere elementen die heroverwogen moeten worden, vinden wij. En nog belangrijker is het erkennen van de zorgen van het burgerberaad over de haven. Zij hebben door dat de haven de plek is waar we het verschil kunnen maken in de klimaatdoelen van niet alleen Rotterdam, maar van heel Nederland. Daarom dienen wij met veel ondersteuning een motie in om het gehele advies over de haven te heroverwegen, minus het punt over het CO2-plafond dat al gewaarborgd is in het ETS-systeem, zodat wij alsnog uitvoering kunnen geven en waarde kunnen geven aan de zorgen van het burgerberaad op dit advies. Voorzitter, de evaluatie en de overige adviezen gaan we op een later moment bespreken.

Voor nu wil ik nogmaals de leden van het burgerberaad bedanken voor hun inzet. Het was duidelijk dat er veel tijd, moeite en zorg is gestoken in zowel de organisatie als de adviezen en daarvoor veel dank. Dank u wel.

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

79

De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Burgerberaad heeft het niet zomaar over de haven "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 30 januari 2025 ter bespreking van agendapunt 8.2 Het voorstel met betrekking tot het adviesrapport Rotterdams Burgerberaad Klimaat; constaterende dat: - het advies "Gemeente als aandeelhouder van de klimaatverbetering" als enige advies niet overgenomen is van de aangenomen adviezen van het Burgerberaad Klimaat; overwegende dat: - de haven een essentieel onderdeel is van de klimaataanpak van Rotterdam; - alle ideeën voor het terugdringen van de uitstoot in de haven zijn nodig; - binnen het advies "Gemeente als aandeelhouder van de klimaatverbetering" er verschillende ideeën staan, waar het idee om CO2-uitstoot onderdeel te laten zijn van het vergunningsproces er één van is; - de burgerberaadsleden zich hard hebben ingezet om tot de adviezen te komen en de gemeente het aan het beraad verschuldigd is om zich in te zetten om de adviezen zoveel mogelijk op te volgen; - het advies daarnaast een signaal is naar de gemeente om zich meer in te zetten voor het terugdringen van de CO2-uitstoot in de haven en het belangrijk is dat het college naar dat signaal luistert; - de monitoringgroep als afgevaardigde van het burgerberaad kan dienen om samen met de gemeente te kijken naar hoe er toch nog uitvoering gegeven kan worden

aan het ontraden advies; verzoekt het college: - het advies "Gemeente als aandeelhouder van de klimaatverbetering" te heroverwegen en te kijken hoe er binnen het advies uitvoering gegeven kan worden aan de onderliggende ideeën; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, R.T.J. van der Velden, S. Reitema, M.R. van Campenhout, T.J. Vonk, T.S.J. Coşkun en T. Kind De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Dank u wel voorzitter. Voordat ik inga op het burgerberaad en de uitvoering van de voorstellen wil ik allereerst, wat ik ook al in de commissie deed, degenen bedanken die hun vrije tijd hebben besteed aan dit burgerberaad, maar ik wil ook punten benoemen, in ieder geval voorafgaand aan de rest van mijn bijdrage. Allereerst zijn wij, zoals ook al eerder gezegd, als Rotterdamse VVD geen voorstander van een burgerberaad, en dat blijven wij. Ook al zien we dat juist dit burgerberaad een aantal voorstellen heeft aangenomen in lijn met waar wij hier altijd voor pleiten in de gemeenteraad, namelijk dat we het vliegveld niet zouden moeten gaan sluiten en dat we op zijn minst ook weer onderzoek moeten gaan doen naar kernenergie en dat we vooral ook aan de slag moeten gaan als stad met vergroening en met afval uit de straat halen. De VOORZITTER.

Mevrouw Morkoç heeft er een vraag over. Mevrouw MORKOÇ (gl). Nou voorzitter, vooral dat het belangrijk is om te benadrukken dat als een motie niet de 80% heeft behaald of een meerderheid heeft behaald van het burgerberaad, het nog steeds gaat over: wat kunnen we doen om de klimaatdoelen te behalen? Het betekent niet dat er vervolgens is uitgesproken dat we een luchthaven moeten openhouden of dat we wel of geen kerncentrale willen. In het advies van de luchthaven staat bijvoorbeeld een jaartal, 2035. Misschien hebben ze het niet aangenomen omdat ze hem eerder willen sluiten. Dat weten we helemaal niet. Ook staat erin dat het in het coalitieakkoord moet komen. Misschien zijn ze het daar niet mee eens. Ik vind dat de VVD veel te snel conclusies trekt uit een wel of niet aangenomen advies van het burgerberaad, want dat weten ze helemaal niet.

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

80

De VOORZITTER. Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ik vind dat GroenLinks nogal selectief shopt in de uitkomsten van het burgerberaad, want als er nu zo'n duidelijke uitspraak is over: nee, alsjeblieft, sluit de luchthaven niet, dat willen wij niet als maatregel voor het klimaat. Dan is GroenLinks, dat zeiden ze al in de commissie, alsnog niet bereid om dan te zeggen: nou, dat willen wij overnemen en wij gaan het ook uit ons komende verkiezingsprogramma schrappen. Juist van partijen die steeds zo'n voorstander zijn van het burgerberaad en er prat op gaan dat we alles overnemen wat er wordt gezegd, vind ik het opvallend dat als iets dan niet in je straatje is, het dan niet wordt overgenomen. Dus we vinden dat een burgerberaad en het principe dat we alle voorstellen als stad moeten overnemen, er eigenlijk ook toe leidt… Volgens mij heb ik eerst een interruptie. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Ja, dank voorzitter. Wij zijn zeker niet aan het shoppen, wij zijn aan het kijken wat het meeste effect kan hebben met de vraag die we hebben gegeven aan het burgerberaad: hoe kunnen we onze klimaatdoelen halen? Dat zijn de zorgen waarmee wij in dit debat zitten en het is duidelijk dat de VVD die zorgen niet deelt. De VOORZITTER. Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd).

Nou ja, als je zo graag een burgerberaad wilt, is volgens mij juist het hele idee dat je de bewoners dan met een voorstel laat komen en dat volgt. Daar heeft GroenLinks juist op gestaan in de vorige raadsvergadering toen we de nota van uitgangspunten en dat soort zaken aannamen, dat we bijna als verplicht als raad overal in mee moesten gaan. Maar als het dan niet uitkomt, dan wil GroenLinks het opeens niet. Ik vind dat een beetje hypocriet. Maar goed, zoals ik al zei, wij zijn om verschillende redenen ook niet voor een burgerberaad, en dat is inderdaad ook omdat wij juist vinden dat er wat inspraak verloren gaat. Dit burgerberaad heeft bepaalde uitkomsten, maar we hebben niet andere bewoners nu de kans gegeven om over die voorstellen inspraak te verlenen. Maar dat is meer ons principepunt. Uiteindelijk is het burgerberaad er nu en moeten we het behandelen en dan willen we ook vooral de consistentie in de raad volgen over hoe we het dan willen behandelen. Een tweede punt, wat wij kwalijk vinden is dat ook juist als het gaat om geld, er blijft budget over, dat is positief, in tegenstelling tot de kinderburgemeester houden we nu gewoon geld over. En dan zien we juist partijen die er altijd prat op gaan dat we meer moeten doen aan armoede in de stad, dat we dit geld maar gewoon aan hobbyprojecten moeten uitgeven. Dat vinden wij jammer.

Wij denken dat je beter goed budgetbeheer kunt doen, waardoor de Rotterdammers geen geld moeten uitgeven dat niet nodig is. Dus dat zijn de twee lijnen waarlangs wij deze voorstellen zullen gaan beoordelen. En als het gaat om de haven specifiek, zien we ook hier heel goed de kanttekening die wordt gemaakt over dat wel de bedrijven niet weggejaagd moeten worden, dus wij vinden de reactie van het college op dit voorstel dan ook heel logisch. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, ik wil toch nog wel eventjes voor de zekerheid aan de VVD vragen of ze echt van mening is dat projecten om iets te doen tegen klimaatverandering, of voor klimaatadaptatie… Dat ze dat gewoon zomaar wegzet als hobbyprojecten. De VOORZITTER. Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Nee, het gaat mij erom dat wij juist hebben gezegd: wij willen dat we de regels van het klimaatberaad volgen. Nou, het klimaatberaad heeft zelf gezegd: wij willen 80% of meer, dat zijn aangenomen adviezen, die willen we dat je opvolgt. En vervolgens horen we partijen als GroenLinks nu zeggen: ja maar we willen ook nog naar al die andere voorstellen kijken want misschien zit er wel iets tussen wat wij alsnog willen gaan uitvoeren.

Dat vind ik selectief shoppen en eigenlijk zou mijn vraag aan het college ook zijn, er ligt nu een advies dat bijvoorbeeld op zwerfvuil er niet meer gedaan kan worden, terwijl ook op reacties van moties waaronder van D66 en Volt die we indienen, de reactie is: we hebben geen geld. Dus wij willen eigenlijk dat vooral binnen de huidige voorstellen wordt

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

81

gezocht naar extra mogelijkheden om nog verder uitvoering te geven aan de aanbevelingen van het burgerberaad. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç heeft ook een vraag. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, de VVD verdraait hier ook de woorden van het burgerberaad die zelf is komen inspreken. De monitorgroep is komen inspreken in de commissie. Daar zeiden ze: de adviezen die zijn opgestuurd en boven de 80% hebben behaald, dat zijn de adviezen waarvan wij de raad vragen: stem die dan meteen door. Dat hebben wij als raad ook toegezegd. De andere adviezen staan niet voor niets in het boekje, die moeten we ook behandelen. Dat werd expliciet tegen ons gezegd in de commissie. Dat is de taak van ons. De VOORZITTER. Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Er zijn mensen geweest die zijn komen inspreken, maar als ik gewoon kijk naar het advies van het burgerberaad, staat er heel duidelijk dat de stelregel is geweest: 80% en hoger, dat er is gekozen daarvoor omdat het daarmee echt breed is aangenomen en er brede steun is.

En als we ook kijken naar alle onderzoeken en aanbevelingen over burgerberaden, gaat het er juist om dat je zo dicht mogelijk bij consensus wilt zijn, en dan vind ik het teleurstellend dat als het dan niet helemaal uitkomt wat de uitkomst is, dat we dan opeens niet meer in dat soort regeltjes en dat soort voorstellen vertrouwen en dan moeten we opeens gaan kijken naar iets wat 60% is aangenomen. De VOORZITTER. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, de insprekers hebben duidelijk aangegeven dat ze ook de andere adviezen behandeld willen hebben en ik wil toch van mevrouw Abrahamse horen of ze dan niet belangrijk vindt wat de insprekers zelf ook te melden hebben hier. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Iedereen heeft het recht om in te spreken, maar hebben ze echt namens elke deelnemer aan het burgerberaad ingesproken? Ook alle mensen die toen hebben tegengestemd? Dat is mij niet volledig duidelijk. En daarom wil ik vooral de regels die zij hebben meegegeven aan ons, die we ook vanuit de wethouder hebben meegekregen, van: dit is hoe het burgerberaad is vormgegeven, wat ze zelf hebben gezegd dat ze willen volgen, dat volg ik in mijn besluitvorming. Dan nog even ter verduidelijking, De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66).

Ja voorzitter, volgens mij is toch echt afgesproken dat het geld dat overblijft naar het duurzaamheidstransitiebudget terugvloeit, dus dat is ook niet per se naar hobby's van de VVD. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Nee, er is nu in de commissie het voorstel gedaan: kunnen we niet alsnog andere uitvoeringsvoorstellen krijgen om het geld uit te geven? Daar ben ik tegen. Wat mij betreft zou het terugvloeien naar het duurzaamheidstransitiebudget, want daar zitten ook punten in die bijvoorbeeld de huizen van inwoners van Rotterdam kunnen verduurzamen. Dat vinden wij belangrijk. Die voorstellen steunen wij ook. Tegelijkertijd is dus mijn vraag nu aan de wethouder, ook binnen de voorstellen die zijn aangenomen, zijn er nog mogelijkheden om daar extra uitvoering aan te geven, als het gaat om vergroening, aan zwerfvuil. Zijn dit echt alle mogelijkheden of is er inderdaad nog iets achterwege gelaten. Als we het toch verder gaan uitzoeken wil ik vooral in die 80%voorstellen kijken of daar iets nog zit. En zo niet, dan gaat het wat mij betreft inderdaad terug naar het DTB. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Bonte. De heer BONTE (lr). Dank u wel. Zo'n klimaatakkoord met doelstellingen en maatregelen is een leerproces voorzitter. Het is niet in marmer gebeiteld.

We moeten flexibel blijven en openstaan voor nieuwe ideeën en daarom is een Burgerberaad Klimaat, een Rotterdams Burgerberaad Klimaat een goed idee. Een experiment. Dat hebben we afgesproken in het coalitieakkoord. Voorzitter, het burgerberaad gaat zelf over de eigen adviezen. De Rotterdamse deelnemers komen met negen

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

82

uitvoerbare adviezen, en die gaan vooral over klimaatadaptatie. Deze adviezen zijn haalbaar en betaalbaar. De uitvoering blijft ruim binnen budget. Wat Leefbaar Rotterdam betreft een goede uitkomst van een burgerberaad. Goede adviezen, zoals het aanpakken van zwerfafval en hergebruik van regenwater. Voor een schone, hele en veilige stad. Dank aan de deelnemers van het burgerberaad voor hun goede werk. Echter, de Klimaatcoalitie Rotterdam, een extreemlinks samenwerkingsverband vindt dat het burgerberaad is mislukt. Het zou mislukt zijn omdat de uitvoerbare adviezen niet over CO2-reductie gaan. Dat is een schoffering van de Rotterdamse deelnemers aan het burgerberaad. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, ik wil hier toch wat op zeggen. In eerste instantie moet ik erom lachen omdat het zo absurd is. Maar ik wil wel in herinnering roepen dat Leefbaar Rotterdam altijd in de hoogste boom zit als het woord extreemrechts valt. Dan vind ik het ook niet gepast om een actieve club in Rotterdam het woord extreemlinks in de mond te leggen. Ik vind dat je daar dan ook niet met twee maten mag meten en dat fatsoen op zijn minst moet kunnen opbrengen. De VOORZITTER. De heer Bonte. De heer BONTE (lr). Dank voorzitter. Ja, nou goed, het is een extreemlinks samenwerkingsverband omdat zij met Extinction Rebellion samenwerken. De VOORZITTER.

Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, ik vind dit echt te makkelijk. Als je het hebt over extreemrechts, dan kunnen wij nooit wat zeggen. Als Leefbaar Rotterdam dan deze woorden zo makkelijk bezigt, dan maak je jezelf ook wel een beetje ongeloofwaardig. Ik ga erop letten de volgende keer dat Leefbaar Rotterdam weer in de hoogste boom zit omdat dat woord wordt gebruikt, wat wij overigens niet doen als D66, want wij letten daarop, want woorden doen ertoe. Dus ik zou willen zeggen: diskwalificeer niet zomaar zo'n club, ook niet Extinction Rebellion, omdat je het er niet mee eens bent. De VOORZITTER. De heer Coşkun heeft ook nog een opmerking. De heer COŞKUN (sp). Ja, want velen in deze zaal werken samen met Extinction Rebellion, en terecht. Zijn wij dan allemaal extreemlinks mijnheer Bonte? De VOORZITTER. De heer Bonte. De heer BONTE (lr). Ja, we hebben natuurlijk vorige week, was het dacht ik, in de actuaraad het er ook over gehad. Ik vind dat Extinction Rebellion zichzelf heeft gediskwalificeerd als volwaardige gesprekspartner door zich stelselmatig schuldig te maken aan strafbare feiten. Daar hebben we het uitgebreid over gehad. Maar goed, het identiteitsfraudeverhaal was de aanleiding, maar daarvoor ook het bekladden en vernielen van gebouwen, het blokkeren van snelwegen, het lamleggen van infrastructuur, kortom dat verhaal.

Daarmee plaatst deze organisatie zich in de extreemlinkse hoek, en niet in een hoek van rechtsstatelijkheid. En het is ook, als ik daar even op door mag gaan, toch ook echt een gevaar voor de rechtsstaat, want een actiegroep die stelselmatig de wet overtreedt en daarop niet wordt aangepakt, dat ondermijnt de geloofwaardigheid van de rechtsstaat. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, er waren in dit land boeren die precies dezelfde acties ondernamen, die zelfs de vlag ondersteboven hingen. Waren die ook extreemlinks? De heer BONTE (lr). Nee, dat was een ander topic. Het ging niet over… De heer COŞKUN (sp). Nee, het ging over de definitie van extreemlinks. U beschuldigt allerlei mensen van extreemlinks. Nu ken ik toevallig een hoop extreemlinkse mensen. Maar ik denk dat ik er iets meer verstand van heb dan u. Maar ik zoek naar uw definitie van extreemlinks. En dat is niet het blokkeren van wegen, want dat doen boeren ook, die je toch niet extreemlinks zou kunnen noemen.

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

83

De VOORZITTER. De heer Bonte en dan mevrouw Morkoç. De heer BONTE (lr). Ja, dank voorzitter. Ja, het is een extreemlinkse organisatie omdat zij in een klassieke marxistische denkstijl denken in daders en slachtoffers, de klassenstrijd. Dat is een extreemlinkse opvatting, een extreemlinks wereldbeeld. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç krijgt het woord, maar ik zou op een gegeven moment ook wel weer terug willen naar het onderwerp van het debat, want hier zitten volgens mij ook heel veel mensen rondom het burgerberaad. Nee, maar dat is een oproep aan ons allemaal. Ik kijk niemand aan mevrouw Maassen. Mevrouw Morkoç mag eerst. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, als de klassenstrijd extreemlinks is, dan ben ik dat ook. Voorzitter, Leefbaar Rotterdam kwalificeert dingen als antirechtsstatelijk, illegaal, strafbaar. Volgens mij is de heer Bonte helemaal geen rechter, dus daar gaat het hier niet over. Laten we even teruggaan naar de kritiek die werd gegeven door de Klimaatcoalitie, en dat was de CO2-doelstellingen en hoeveel mitigatie er is door deze adviezen. Dat is gering. Dat kunt u niet misverstaan. Dat is gering. Dat staat ook in het rapport van DCMR. De VOORZITTER. De heer Bonte. De heer BONTE (lr). Voorzitter, ik vervolg mijn betoog. Ja, Leefbaar Rotterdam vindt klimaatadaptatie wel van groot belang. We moeten ons weerbaar maken tegen het veranderende klimaat.

En niet blindstaren op de CO2-reductie van 55% precies in 2030. Het vestigingsklimaat, dat staat onder druk. Industriële bedrijven vertrekken momenteel uit Rotterdam. Straks is de operatie geslaagd maar de patiënt overleden. We zijn in Nederland te duur, te langzaam en we investeren te weinig in innovatie en nieuwe technologie. Dus oog blijven houden voor wat echt belangrijk is en dat is wat Leefbaar Rotterdam betreft bestaanszekerheid, havenbanen, we moeten investeren in ons toekomstig verdienvermogen voor het behoud van werkgelegenheid. Voorzitter, de industrie, dat is de kern van ons economisch ecosysteem. Bedrijven willen wel verduurzamen. Een mooi voorbeeld is de nieuwe fabriek voor duurzame vliegtuigbrandstof op industriële schaal, eFuels in Rotterdam. Er moeten meer investeringssubsidies naar de industrie, naar het energiecluster en de basischemie. Financiële steun om de noodzakelijke energie en grondstoffentransitie sneller door te maken. En de tarieven van elektriciteit moeten omlaag. De netcongestie moet worden opgelost. De waterstofinfrastructuur, de Delta Rhine Corridor moet sneller worden gerealiseerd. Er moeten minder regels komen en we moeten sneller bouwen aan duurzame projecten. En gooi die stikstofregels overboord en laat ze afzinken.

Voorzitter, daarnaast ligt de prioriteit bij het bouwen van huizen voor Rotterdammers, voor betaalbare, goed geïsoleerde woningen met betaalbare energie. Dat heeft prioriteit in Rotterdam en niet die CO2reductie precies in 2030. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Coşkun heeft nog een vraag. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik heb een vraag, want ik hoor de heer Bonte zeggen: subsidies naar de grote bedrijven in de haven zodat ze snel kunnen verduurzamen. Hij wil heel veel geld weggeven, miljarden, aan de bedrijven. Maar wat vindt u van, u staat bekend als een groot tegenstander van het van het aardgas af halen van woningen. Dat vindt u ook niet helpen bij de klimaat... stadsverwarming, daar bent u een groot tegenstander van. Zo staat u tenminste bekend in mijn buurt. De VOORZITTER. De heer Bonte. De heer BONTE (lr). Ja, dat is dan niet terecht. Ik weet niet waar u woont. De heer COŞKUN (sp). In de Agniesebuurt. De heer BONTE (lr). Ik ben geen tegenstander van warmtenetten. Ik ben een tegenstander van heel dure rekeningen voor gewone Rotterdammers. Daar heb ik toen tegen geageerd, tegen de torenhoge naheffingen, terwijl er was beloofd dat de rekening niet omhoog zou gaan. En daar heeft Leefbaar Rotterdam zich voor ingezet, en daarom zijn die torenhoge naheffingen ook teruggedraaid, dankzij onze inzet. Daar hebben wij ons voor ingezet. Betaalbare energie voor de gewone Rotterdammer.

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

84

De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan geef ik nu het woord aan de heer Vonk. Ja, hij stond op mijn lijstje. U hoeft niet, maar het mag wel. Ik volg altijd braaf mijn lijstje. De heer VONK (cu). Burgemeester, fantastisch als u mij weet te vinden, ook op het moment dat ik het niet verwacht. Daar houd ik van. Ik dacht namelijk dat ik niet aangemeld was. Maar het maakt niet uit, ik heb hier een tekst staan. Ik wil namelijk ook beginnen met mij te richten tot de deelnemers van het burgerberaad. Dat is al vaker gezegd voorzitter, maar zij verdienen echt alle lof voor de verrijking eigenlijk van alle acties die wij kunnen doen om het klimaat te redden. Een waardevolle bijdrage en ik ben zelfs verrast dat een van die waardevolle bijdragen uit mijn eigen straat kwam en zo zie je dat burgerberaad vanuit alle geledingen in alle lagen van de bevolking uit Rotterdam meedenkt en meedoet. Blij mee. Als gemeenteraad hebben we dan ook bij de start beloofd om die adviezen over te nemen en dat doen we dan wat de ChristenUnie Rotterdam betreft ook royaal en onverkort. Met het advies over de haven heeft het burgerberaad ook een advies, enigszins buiten de kaders, gegeven, omdat ze met elkaar daar grote noodzaak toe zagen. En wat ons betreft verdient dat juist extra waardering, als je ook buiten de lijntjes wilt kleuren.

Ik herhaal nog maar even wat het burgerberaad daarover gezegd heeft: zonder de haven zet een gesprek over het klimaat geen zoden aan de dijk. Helder op zijn Rotterdams. Het is dan ook meer dan jammer dat het college zelfs niet de moeite gedaan heeft om een manier te vinden om met dit advies iets te doen en daarom ook steun voor de motie die GroenLinks heeft ingediend om dit alsnog te doen. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan geef ik nu het woord aan de heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, vandaag bespreken we de uitkomsten van het burgerberaad over het klimaat. Ik moet toegeven dat ik aangenaam verrast ben door de resultaten. Waar in de aanleiding tot dit beraad de nadruk lag op het behalen van de klimaatdoelen in 2030 en 2050, hebben de aanbevelingen die voortkwamen uit het proces mij positief verrast. Voorstellen zijn realistisch, haalbaar en vooral praktisch toepasbaar. Wat mij bijzonder aanspreekt is dat het burgerberaad zich voornamelijk heeft gericht op de verbeteringen in de directe leefomgeving. De focus op maatregelen die een zichtbare en directe impact hebben op de inwoners, zonder prioriteit te geven aan voorstellen zonder solide wetenschappelijke of technische onderbouwing getuigt van een pragmatische en realistische benadering.

Dit is een compliment waard voor de deelnemers die deze intensieve reeks bijeenkomsten hebben volgehouden, vooral gezien het feit dat een derde van die deelnemers afhaakte voor de laatste bijeenkomst. Juist deze bijeenkomst was cruciaal omdat hierin werd bepaald welke adviezen uiteindelijk door zouden gaan en worden aangenomen. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç heeft een vraag. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, dank, we hebben naar het betoog geluisterd van Forum voor Democratie en ik wil eigenlijk een vraag stellen aan Leefbaar Rotterdam. Want Forum voor Democratie zegt eigenlijk iets wat ik ook zeg en wat de Klimaatcoalitie ook zegt. Het verbeteren van de directe leefomgeving, praktisch, veel adaptatie, dus niet veel op mitigatie. Is Forum voor Democratie extreemlinks? De VOORZITTER. Het is wat ongebruikelijk om via een debat van een ander een vraag te gaan stellen aan een derde, maar als de heer Bonte de aandrang voelt om te antwoorden dan mag hij dat. De heer BONTE (lr). Ik vind het een goede grap. De VOORZITTER. De heer Oostdijk vervolgt zijn betoog. De heer OOSTDIJK (fvd). Dan ga ik daar zelf maar even op antwoorden. Verre van extreem, welke kant dan ook op, dus dan weet u dat. Waar was ik? De adviezen van het burgerberaad leggen een duidelijke nadruk op klimaatadaptatie en het verbeteren van de leefomgeving.

Het is opvallend dat de voorstellen die vooral gericht waren op het beïnvloeden van het klimaat zelf de eindstreep niet hebben gehaald. Dit geeft een helder signaal. De inwoners van Rotterdam zien vooral kansen in maatregelen die tastbare verbeteringen in hun omgeving teweegbrengen. Aangezien dit burgerberaad representatief is voor de stad, zoals door de wethouder in de commissie is aangegeven, kunnen we concluderen dat er bij de inwoners minder behoefte lijkt te zijn op de klimaatmitigatie. Het gevoel van urgentie om te focussen op dergelijke maatregelen wordt door hen minder sterk ervaren. Deze

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

85

inzichten nopen tot een heroverweging. Op 8 juli 2021 werd nipt een motie aangenomen, getiteld 'Noodtoestand voor het klimaat', met een meerderheid van slechts 21 tegen 20 stemmen. Waarbij de indieners van mening waren dat ruim een vijfde van de landelijke CO2-uitstoot in Rotterdam wordt veroorzaakt. Inmiddels weten we dat Rotterdam steeds autoluwer wordt, zero-emissiezone heeft en de stad vol staat met stekkerauto's. Gezien de omstandigheden en de voortgang die sindsdien is geboekt, zoals onder andere beschreven in het Klimaat Actieplan Rotterdam, lijkt deze status nu niet meer langer actueel. Wij dienen daarom een motie in om deze noodtoestand terug te draaien. Tot slot voorzitter, is onze fractie erg benieuwd naar de mening van de partijen die destijds tegen de motie hebben gestemd met inachtneming van de argumenten en de nieuwe inzichten. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Oostdijk heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

Maak de klimaatnoodtoestand ongedaan "De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 30 januari 2025, ter bespreking van het voorstel met betrekking tot het adviesrapport Rotterdams Burgerberaad Klimaat; constaterende dat: - klimaatverandering een complex en dynamisch fenomeen is, waarbij zowel natuurlijke als menselijke factoren een rol spelen; - de modellen die catastrofale opwarming voorspellen onzekerheden bevatten en vaak niet overeenkomen met werkelijke meetgegevens; 1 - de impact van CO2-uitstoot op mondiale temperaturen niet eenduidig vaststaat en er significante wetenschappelijke discussie is over de mate van menselijke invloed; 2 overwegende dat: - Rotterdam als economische motor van Nederland gebaat is bij een beleid dat innovatie en technologische vooruitgang stimuleert, in plaats van ondoordacht beleid op basis van onzekerheden; - het uitroepen van een 'noodtoestand' een misleidende en onnodige maatregel is die kan leiden tot disproportionele en economische schadelijke beleidsmaatregelen, zoals we hebben gezien in de coronatijd; - duurzaamheidsbeleid gericht moet zijn op haalbare en betaalbare oplossingen, zonder onnodige economische schade aan burgers en bedrijven toe te brengen; roept het college op: - de 'noodtoestand voor het klimaat' ongedaan te maken, aangezien dit zowel wetenschappelijk als beleidsmatig ongefundeerd is; - in te zetten op pragmatische en

kosteneffectieve maatregelen die energiezekerheid en economische groei waarborgen; - een open en wetenschappelijke discussie te voeren over klimaatbeleid zonder te vervallen in alarmisme en dogmatische standpunten; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A.R. Oostdijk 1

McKitrick, R., & Christy, J. R. (2020). Pervasive Warming Bias in CMIP6 Tropospheric Layers. Earth and Space Science, 7(8), e2020EA001173 (https://www.researchgate.net/publication/342980780_Pervasive Warming Bias_in CMIP6_Tropospheric_Layers). 2 Lindzen, R. S. (2009). Climate science: Is it currently designed to answer questions? Euresis Journal, 2, 161-193 (https://www.researchgate.net/publication/2206539_Climate_Science_Is_it_currently_designed_to _answer_questions).

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Ik kijk even rond of er nog andere sprekers zijn. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, we zijn als D66 heel blij dat het burgerberaad ons als raad advies heeft gegeven. We zijn er dan ook dankbaar voor, want ze hebben er ook veel vrije tijd in

raadsvergadering van 30 januari 2025

Notulen pagina

86

gestopt om hier ons te adviseren over het klimaat. En het beraad is dan ook met mooie adviezen gekomen waar we deels al mee bezig zijn en waar we deels ook echt meer op kunnen doen. Ook maakt het ons als D66 duidelijk dat de communicatie richting de Rotterdammers nog altijd te verbeteren is. Want we doen al veel, maar komt het bij de Rotterdammers die er behoefte aan hebben terecht? Dat laatste is onduidelijk. Er is één advies dat ontraden wordt en mijn fractie was daar niet echt blij mee. Het beraad heeft met overgrote meerderheid, zoals ze zelf ook hebben voorgesteld, voor advies 5 gestemd. We weten dan ook dat de haven een van de belangrijkste uitstoters is van Rotterdam. En de opdracht die we aan het beraad hebben gegeven, gaf ook de mogelijkheid om over de haven wat te vinden. D66 vraagt zich dan ook af of we dit advies niet kunnen heroverwegen. We weten namelijk dat er rondom de kleine kernen wel geparticipeerd wordt en dat er meer participatieprocessen lopen in de haven. Mijn fractie vraagt zich dan ook af of we niet eigenlijk alsnog invulling kunnen geven aan dit advies. We willen dan ook een reflectie van de wethouder en we dienen dan ook een motie in die hierom verzoekt. Wel een iets andere motie dan GroenLinks, maar GroenLinks heeft het als optie 2 toch ondertekend en daar zijn we dankbaar voor. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen heeft de volgende motie ingediend.