20240613- Notulen van de raadsvergadering van 13 juni 2024

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

955

De VOORZITTER. U kunt verdergaan mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Nou ja, ik concludeer niet dat de wethouder niet in control is. Ik heb hem inderdaad de vraag gesteld van: wethouder, bent u in control en kunt u dat even uitlichten? Want ik vind persoonlijk dat je of in control bent of niet, en een klein beetje in control kan wat mij betreft niet. En zijn antwoord tijdens de commissievergadering was voor mij afdoende. De VOORZITTER. Mijnheer Tak. De heer TAK (pvda). Nou voorzitter, via u, de wethouder zei letterlijk: ben ik in control? Nee, maar dat kan ik niet, een heel lang antwoord met deze portefeuille. Maar hij zei letterlijk: ben ik in control? Nee. Ik heb gisteravond de commissievergadering nog terug zitten kijken. U zegt net: je kunt niet een klein beetje in control zijn, dus wat is het dan mijnheer Elbay? De VOORZITTER. Mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Het mooie is, probeer zo’n wethouder dan ook te begrijpen. We geven een miljard uit aan zorgkosten. Een megaprogramma, een megaportefeuille. En wat de wethouder simpelweg aangeeft is: als we kijken naar de actuele cijfers, die heb ik. Ik weet wat de actuele cijfers zijn als het gaat om wat de zorgaanbieders declareren. Ik weet wat de wachttijden en wat de wachtlijsten zijn. Ik weet wat er op dit moment gebeurt in de stad. Maar er zijn factoren waar je simpelweg geen invloed op kan uitoefenen.

Denk maar aan de dubbele vergrijzing. Denk maar aan al die tekorten, personeelstekorten die we hebben in de stad. En daar kun je simpelweg geen invloed op uitoefenen. Ik denk dat de wethouder dan dit punt juist bedoelt en ik vind dat wel een verhelderend antwoord. De VOORZITTER. Mijnheer Elbay, mag ik u wijzen op uw spreektijd? Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Ja voorzitter, dan concluderen we dat we het eigenlijk wel met elkaar eens zijn. Er is niet zoiets als een beetje in control. De wethouder zei inderdaad: zelfs de beste wethouder is niet helemaal in control. U zegt: dat kan helemaal niet. Je bent of in control of niet in control. En feitelijk zeggen we, constateren we dus met elkaar en ook eigenlijk de wethouder: hij is niet in control. Dus u zegt het in coalitietaal, anderen zeggen het in oppositietaal, maar in feite zeggen we hetzelfde. De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, ik zeg het gewoon in menselijke taal. Ik begrijp zijn onderbouwing en ik vind zijn onderbouwing dan ook afdoende. Voorzitter, ik wil graag doorgaan. Dank voor het goede werk beste accountant en het is mooi om te zien dat de accountant voornemens is om een goedkeurende verklaring af te geven.

Ik wil toch een motie indienen voorzitter, die ervoor moet zorgen dat de derde lijn die onder druk komt te staan omdat er heel veel gecorrigeerd moet worden door Financial Audit, om die druk die zij ervaren te verlichten. Daarom wil ik graag vandaag in de raad de motie ꞌFirst time rightꞌ indienen. En ik heb nog een laatste vraag over het betrekken van de GRJR bij de berekening van de weerstandscapaciteit. Dat gebeurt nu op dit moment niet, net zoals bij de WMO. Kan de wethouder mij uitleggen waarom hij GRJR niet als een risicopost ziet en is hij voornemens dat wel te doen? Tot zover, dank u wel. De VOORZITTER. De heer Elbay heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. First Time Right "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 juni 2024, ter bespreking van agendapunt 5.1: Debat met het college van burgemeester en wethouders naar aanleiding van de voorlopige jaarstukken 2023, de tussentijdse bevindingen van de accountant en het adviesrapport van de Commissie tot Onderzoek van de Rekening; constaterende dat:

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

956

-

het aantal correcties na afsluiting van de boekhouding is gestegen van 32 in het jaar 2021 naar 47 in het jaar 2023, wat duidt op een toename van financiële onregelmatigheden/fouten die achteraf moeten worden hersteld; deze correcties gezamenlijk een significant bedrag vertegenwoordigen van € 121 miljoen in 2023, tegenover € 98 miljoen in 2022 en € 59,1 miljoen in 2021; de Financial Audit (FA), als derde lijn, een toenemende druk ervaart bij het uitvoeren van deze correcties, wat niet alleen kostbaar, maar ook inefficiënt is;

overwegende dat: - het essentieel is dat fouten in een eerder stadium worden ontdekt en gecorrigeerd, idealiter in de eerste of tweede lijn, om de druk op de FA te verminderen en de algemene nauwkeurigheid van de boekhouding te verhogen; - er een duidelijke behoefte is aan verbeterde kennis en routine binnen de eerste lijn (de direct betrokken financiële teams) en de tweede lijn (risicobeheersing en controle) om het 'First Time Right'-percentage te verbeteren; - de COR heeft aangegeven dat de website van de jaarstukken 2023 reeds gewijzigd is en nog wijzigingen zal ondergaan, wat serieuze vragen oproept over de wenselijkheid van het tussentijds kunnen wijzigen van de jaarstukken door het college; verzoekt het college: - een plan van aanpak te ontwikkelen waarin duidelijke stappen en maatregelen zijn opgenomen om de kennis en vaardigheden van medewerkers binnen de eerste en tweede lijn te verbeteren, zodat fouten eerder worden ontdekt en gecorrigeerd; - te onderzoeken of een tussentijdse afsluiting van de boekhouding kan bijdragen aan het verminderen van het aantal correcties na afsluiting, door een betere spreiding van de werklast en meer regelmatige controle; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. F. Elbay en S. Soytekin De motie is voldoende ondersteund en maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER.

De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u wel voorzitter en ook allereerst dank aan de COR en ook aan de inleiding van mijnheer Biljoen. Het waren heel heldere woorden, goed te begrijpen, dus dank daarvoor. En dat brengt me ook aan iets wat hij zei tijdens dat betoog en wat ik zelf ook heb ondervonden als raadslid. Ik vind de voorbereiding op deze stukken tegelijkertijd met de Voorjaarsnota uiterst ongelukkig. Als raadslid doe je dit in deeltijd en als je dan deze stukken ziet van de vergadering van vandaag en ook nog eens de Voorjaarsnota, dan vind ik eigenlijk dat er geen sprake meer is van een gelijk speelveld. Ik ben heel blij dat de fracties meer geld ter beschikking hebben gekregen. Per 1 augustus hebben wij ook iemand extra aangenomen om dit speelveld weer enigszins te corrigeren. Dat wilde ik gezegd hebben. Ten tweede vind ik het ook een enorme smet met heel de zaak Boijmans dat we vandaag eigenlijk niet eens tot een besluit kunnen komen. Maar goed, de wethouder zit er bovenop, heb ik de indruk, dus we hopen dat dat goedkomt. Voorzitter, ik wilde eigenlijk beginnen met het klimaat. Gisteravond hadden we een technische sessie in de commissie MHEK en daar bleek maar weer eens hoe urgent dit is.

Ik dank ook alsnog mevrouw Morkoç en burgerlid van D66 mijnheer Meurink, maar ook de griffie voor het organiseren gisteravond, want daaruit bleek wederom de urgentie van de klimaatverandering. Natuurlijk is die bij de Partij voor de Dieren al langer bekend, maar het is goed om nog eens met je neus op de feiten te worden gedrukt. En dan verbaast het mij hierbij ook dat er geld blijft liggen om de klimaatverandering aan te pakken. Van de € 80 miljoen is er € 42 miljoen over. Ik begrijp en wat ook logisch is, is dat wat overblijft ook te maken heeft met het uitstellen van de wet met warmtenetten, walstroom Lloydkade wordt genoemd, aardgasvrij, dat dat dus daar invloed op heeft. Maar dan kom ik nog steeds op een som van € 20 miljoen die niet is uitgegeven. En ook dat het budget om de energiearmoede aan te pakken gewoon is blijven liggen. Dus ik zou graag van de wethouder willen dat ze ons meeneemt in haar verhaal over die kosten om de klimaatverandering aan te pakken. Klopt het inderdaad dat budget Energiearmoede is

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

957

blijven liggen en waarom dan? En waarom ligt er nu gewoon nog € 20 miljoen op de plank terwijl de urgentie zo ontzettend hoog is met die klimaatverandering? Voorzitter, dat brengt me ook bij de afwaardering van de grex. Het is met name ook goed verwoord door de heer Roskam en onze fractie maakt zich daar ook zorgen om. Vandaar dat wij mede de motie van Leefbaar Rotterdam hebben ondertekend, want dat is natuurlijk ook heel urgent op dit moment. Dat brengt mij bij groen, het groenbeleid. Wij zijn nog steeds heel blij met de stadsprojecten, ondanks dat enkele stadsprojecten vertraging gaan ondervinden. Het groenbeleid is positief. Wat wij als Partij voor de Dieren wel zouden willen zien is dat er meer openbaar groen komt in plaats van alleen op de daken. En voor ons blijft ook nog steeds moeilijk natuurlijk de brug bij De Esch, maar goed, daar komen we later nog over te spreken. Wat we ook goed vinden en dat was gisteren ook weer met de klimaatverandering, dat is de afschuwelijke luchtvervuiling in deze stad. Generation R heeft dat onder andere in beeld gebracht. Gisteren was er ook weer een arts van Erasmus MC, hoe kinderen hier in de vrucht al worden aangetast door de luchtverontreiniging, dat zou elk raadslid en elk college moeten aangaan om dat zo snel mogelijk terug te dringen.

Dus wij zijn heel blij dat het college, maar daar kom ik in de Voorjaarsnota nog op terug, de stad nog autoluwer wil maken. De urgentie is ook hier groter dan ooit. Voorzitter, dat brengt mij bij een ander onderwerp en dat is de filantropie. Ook de accountant was daar heel erg duidelijk over. De schijn van belangenverstrengeling bij filantropie. En eigenlijk is daar geen reactie vanuit het college op gekomen. Wij kunnen daar niets over terugvinden. En wat zie je nu, je hebt een begroting van € 4,4 miljard in Rotterdam en er is bijvoorbeeld één partij, ik zal geen namen noemen, die hier zo’n kleine € 800 miljoen stukslaat onder de norm filantropie. Dat is allemaal prima zou je zeggen, maar wat dan wel belangrijk is, is waar en hoe dit geld ter beschikking komt van de gemeente. Wij hebben daar gewoon als gemeenteraad te weinig zicht op. Dat moet echt transparanter. En je zou je ook de vraag kunnen gaan stellen nu, met het Danspaleis, maar ook dat ze bepaalde schulden gaan kwijtschelden: zijn we niet eigenlijk te afhankelijk geworden in Rotterdam van één familie? Want zo simpel kun je het terugbrengen. En wat als zo’n familie zich straks ineens terugtrekt, om wat voor omstandigheden? Kan de gemeente het dan nog dragen? Dus dat is ook een vraag. En ja, de jaarstukken is natuurlijk ook een rapport van bevindingen van de accountant dat is verschenen.

En in dat kopje Filantropie is de accountant eigenlijk heel erg duidelijk. U kunt dat allemaal teruglezen, ook over de schijn van belangenverstrengeling. In de vorige raadsperiode hebben wij verzocht om een kader voor filantropie. Dat was een verzoek. Het college kwam toen ook tot inzicht, ja, er moet een kader komen voor filantropie. Maar tot op de dag van vandaag is dat er niet. Daarom hebben wij een motie opgesteld. Die heet ꞌKaders voor filantropieꞌ. Wij vinden dat de bevindingen van de accountant heel serieus moeten worden genomen, de gemeente er zelf belang bij heeft te allen tijde de schijn van belangenverstrengeling en willekeur in haar transacties met derden te voorkomen, dus dat we niet weer allerlei artikelen in de NRC, de Volkskrant zouden moeten lezen. Maar het is ook denk ik voor de filantroop zelf heel erg handig als dat wat transparanter wordt. De negatieve berichtgeving in 2023 over vastgoedtransacties met filantropische instellingen noopt gewoon tot kaders die het contact met filantropen reguleren en die kunnen steunen op een mandaat vanuit onze volksvertegenwoordiging. En daarom verzoeken wij het college een toetsingskader filantropie op te stellen en ter besluitvorming voor te leggen aan deze gemeenteraad. Daar wilde ik het even bij laten. De VOORZITTER. De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 4.

Kaders voor filantropie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 juni 2024, ter bespreking van de Jaarstukken 2023; constaterende dat: - er rechtspersonen zonder winstoogmerk zijn die vanuit eigen middelen bijdragen aan beleidsdoelen van de gemeente, hier te begrijpen als filantropie; - de accountant in de tussentijdse rapportage van bevindingen de gemeente aanbeveelt om 'checks and balances' te versterken door bij alle transacties van en met een filantroop een onafhankelijke kritische beoordeling te laten plaatsvinden op nut, noodzaak en schijn; - het college in zijn reactie op de tussentijdse bevindingen niet is ingegaan op de aanbeveling van de accountant; voorts constaterende dat:

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

958

-

-

in de vorige raadsperiode behalve een convenant met filantropische instellingen ook een zogenoemd 'toetsingskader filantropie' had moeten worden opgesteld, maar dat de instellingen vonden dat "een speciaal voor hun opgesteld afwegingskader tot een uitzonderingspositie (zou) leiden, die zij onwenselijk achten", aldus het college in een brief van 2 november 2021; het toetsingskader er om die reden niet is gekomen;

overwegende dat: - de bevindingen van de accountant serieus moeten worden genomen; - de gemeente er belang bij heeft te allen tijde schijn van belangenverstrengeling en willekeur in haar transacties met derden te voorkomen; - negatieve berichtgeving in 2023 over vastgoedtransacties met filantropische instellingen noopt tot kaders die het contact met filantropen reguleren én die kunnen steunen op een mandaat vanuit de volksvertegenwoordiging; verzoekt het college: - een toetsingskader filantropie op te stellen en ter besluitvorming voor te leggen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Voorzitter, dank. 2023, een jaar vol uitdagingen, opmerkelijke gebeurtenissen, zowel wereldwijd als lokaal hier in Rotterdam. En het jaar begon helaas met slecht nieuws, want we stonden op 1 januari en zagen racistische leuzen geprojecteerd op de Erasmusbrug. Ook vond er een verschrikkelijk drama plaats op het Heiman Dullaertplein en ook in het Erasmus MC, waarbij drie mensen kwamen te overlijden.

In dat jaar vierden we natuurlijk ook met zijn allen het kampioenschap van Feyenoord, ook wel goed om even te markeren, de verjaardag van de Koning, het prachtige beeld op het Centraal Station, grote evenementen als de marathon, het Zomercarnaval en dat laatste met een verbod op bubbling. Door dit alles heen werd er natuurlijk gewerkt aan een betere stad. We kijken naar de jaarstukken en zien een weerstandsvermogen lager dan 1, een negatief saldo en targets die niet allemaal zijn gehaald. Maar als we inzoomen zien we ook dat er ontzettend veel is gedaan en tegelijkertijd zijn er dus ook een aantal dilemma’s die zeker benoemd moeten worden. En laat ik beginnen bij de oren en ogen van het huis, namelijk de wijkraden die altijd voor mij een speciaal plekje hebben, omdat ik daar zelf ook een onderdeel van was. En bij Wijk aan Zet zien we dat het percentage van het aantal gewenste acties niet is behaald, maar dat we wel op de goede weg zijn. De wijkraden krijgen gelukkig van dit college terecht de aandacht die zij verdienen, en dat is in het verleden wel eens anders geweest. Voorzitter, er zijn wijkhubs geopend waardoor we dichter bij onze bewoners staan en we de lokale gemeenschappen sterker maken.

En ondanks de personeelstekorten kreeg onze gemeentelijke dienstverlening een score van 8.1, wat ook aangeeft hoezeer die inspanningen gewaardeerd worden, dus dat mag ook zeker genoemd worden. Maar het wantrouwen richting de overheid blijft nog steeds bestaan. En dat wantrouwen is misschien wel een van de redenen waardoor een aantal targets achterblijven. Ik noem bijvoorbeeld de schuldregeling. We zien namelijk dat we inderdaad achterlopen op de targets. En op het gebied van het bereiken van de individuele inkomenstoeslag. Ik hoor graag van de wethouder welke lessen zij meeneemt om op dit punt die verbeteringen door te voeren, want bij veel andere regelingen zien we namelijk dat het bereik wel goed is. Voorzitter, jeugdzorg is natuurlijk terecht een veelbesproken onderwerp en de kosten daarvan zijn hoog. We zien dat de duur en zwaarte van de zorg toeneemt en de personeelstekorten ook toenemen, de wachtlijsten daardoor ook oplopen. Maar de bestuursopdracht Zorg, de voortgang goed monitoren en de kosten daarvan goed proberen in te perken moet gaan leiden tot de gewenste verbeteringen. En al is en blijft dat denk ik met dit onderwerp altijd een uitdaging, wat je ook zal gaan doen. Voorzitter, de stad blijft in beweging, figuurlijk maar ook letterlijk. Als we sowieso kijken naar de realisatie op de targets van sport.

Goed dat we in ieder geval de target hebben gehaald dat veel meer Rotterdammers in beweging blijven. En ook de target Schil om de school, ook een plusje voor de wethouder. Dat laatste draagt natuurlijk ook bij aan het welzijn en de veiligheid van onze jongeren en van onze kinderen. Maar als we kijken naar het algemene vraagstuk veiligheid, daar spraken we net

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

959

met mevrouw Elfilali ook al over in een klein debatje, zien we inderdaad dat mijlpalen van die index niet zijn behaald. Maar we zien ook verbeteringen en we zien ook dingen gebeuren. Er is gewerkt aan wijkveiligheid, bijvoorbeeld door jongerenwerkers. Er is cameratoezicht, er zijn handhavers getraind op bewustwording van onder andere seksuele straatintimidatie. En er worden ook pleinstewards ingezet die ook zichtbaar zijn. Dat alles moet bijdragen aan het verbeteren van die veiligheidsbeleving, wat we ook zien gebeuren in bijvoorbeeld die wijken die voorheen heel laag scoorden. En voorzitter, de beweging van onze stad en de groei van onze stad is ook zichtbaar wanneer we kijken naar het mobiliteitsvraagstuk. Het wordt drukker en onze ruimte wordt schaarser en hierdoor komt ook de verkeersveiligheid onder druk te staan en die veiligheid moeten we inderdaad verbeteren. Ook is inderdaad een aandachtspunt dat we die targets in 2024 en 2025 in moeten halen. Maar in dat proces zullen we er ook uiteindelijk voor moeten blijven waken dat de automobilist niet onnodig wordt geplaagd, om het maar heel vriendelijk te zeggen. En voorzitter, terecht zijn er ook wel zorgen als het gaat om die schaarste over de ontwikkeling met betrekking tot bedrijfsruimte. Dat is vorig jaar nog op peil gebleven, maar een krimp is te verwachten als we kijken naar het aantal vierkante meters.

Want die zijn ook nodig voor woningbouw, wat dus ook cruciaal is. Maar in dat kader ben ik wel benieuwd naar het dilemma wonen versus bedrijfsruimte. Misschien dat de wethouder daar een reactie op kan geven. Door het bouwen en wonen, want door inflatie, personeelstekorten, gebrek aan bouwmaterialen, lopen woningbouwprojecten vertraging op. En het is cruciaal dat wij proactief handelen om deze uitdagingen het hoofd te bieden, want hoewel geld vandaag misschien een belangrijk thema is, is helaas tijd niet te koop. De vraag is dan ook: moeten we er nog meer rekening mee houden in onze strategieën met verschillende omstandigheden en onzekerheidsmarges? Moet dat misschien nog scherper en nog meer? En voorzitter, dan het weerstandsvermogen. Dat is naar 0,63 gegaan, onder meer vanwege negatieve exploitatiesaldo. Het college geeft aan dat zij werken, en dat hebben we in de commissie ook zo besproken hè, aan maatregelen om die reserves te verhogen en die risico’s beter te beheersen. Maar ook hier wordt personeelstekort als aandachtspunt genoemd. En in dit geval gaat het om specifieke functies hè, echt die financiële experts. Maar in het algemeen, als we kijken naar de jaarstukken, zien we capaciteitstekort vaak terugkomen, zowel bij zorg, bij bouwen, bij financiën et cetera.

Ik ben dan ook wel benieuwd hoe de wethouders op dit punt reflecteren eigenlijk hoe we bepaalde dingen willen bereiken. Want we willen heel veel meer. Terecht, voor onze Rotterdammers. Maar we hebben daar gewoon misschien niet altijd de mensen voor en daarnaast hebben we ook nog een organisatieopgave. Voorzitter, tot slot, externe factoren en heftige mondiale gebeurtenissen hebben weerslag op onze stad. En ik denk dan bijvoorbeeld aan het Midden-Oosten. Maar ook denk ik aan de aardbeving in 2023 in Turkije en Syrië, die voor mij persoonlijk ook heel erg zwaar was, waarbij duizenden mensen kwamen te overlijden, maar waarbij onze stad ook ongekende eenheid en solidariteit heeft laten zien om die mensen te helpen. De wereld blijft in beweging en in die tussentijd in 2023 heb ik ook wel gezien dat onze stad Rotterdam sterk, veerkrachtig en ook financieel gezond is gebleven. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Voorzitter, BIJ1 blijft zich zorgen maken over de voortgang en maatregelen tegen discriminatie en inzet voor kansengelijkheid. Het rapport benadrukt gelukkig de noodzaak van een inclusieve samenleving, waarbij discriminatie op de woningmarkt, arbeidsmarkt en in de openbare ruimte actief wordt bestreden.

Bovendien ligt er een focus op het bestrijden van armoede en schuldenproblematiek, wat aansluit bij de prioriteiten die BIJ1 heeft om sociale ongelijkheid aan te pakken. Voor wat betreft onderwijs blijft BIJ1 kritische vragen stellen over de effectiviteit en daadwerkelijke resultaten van onderwijsprogramma’s. Het is moeilijk te begrijpen waarom alternatieven uit de wijk, die goedkoper en effectiever zijn dan commerciële oplossingen niet voldoende worden ondersteund. Partijen zoals bewoners, organisaties en zelfs de wijkraad zouden meer ruimte en ondersteuning moeten krijgen om het werk te doen dat nodig is. Echter lijken ze bij dit college geen gehoor te vinden. Dit geldt ook voor nieuwe initiatieven die laaiend enthousiast en bijzonder effectief worden opgezet maar angstig zijn over de continuïteit die niet gewaarborgd kan worden door dit college. We zien ook dat bezuinigingen de meest kwetsbare groepen in de samenleving onevenredig treffen. We willen dan ook graag terugkijken om te kijken hoe we dit naar de toekomst beter kunnen doen, waardoor we de sociale rechtvaardigheid beter kunnen waarborgen. Ook hier bieden wijken in samenwerking met gemeente, formele en informele partijen vaak een oplossing en we hopen dat deze partijen dan ook meer betrokken worden bij toekomstige initiatieven.

Voor BIJ1 is het duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is om sociale rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

960

en inclusiviteit volledig te realiseren. We reflecteren dan ook graag met u in dit debat over hoe we dit volgend jaar beter kunnen doen. Tot zover. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, ruim 1100 pagina’s heeft het college nodig om te vertellen dat Rotterdam er financieel slecht voorstaat. Een weerstandsvermogen van 0,6 betekent dat we op een veel te grote voet leven. Het betekent dat de gemeente geen enkele financiële tegenvaller kan opvangen, en dat terwijl dit college de vele extra miljoenen euro’s van de Eneco-gelden al heeft laten verdwijnen in de bodemloze put van dit coalitieakkoord ꞌEén stadꞌ. Voorzitter, dit college heeft op sommige onderwerpen meer dan slecht gepresteerd. Kijk naar het programma Stedelijke ontwikkeling. De verliesvoorziening op de grondexploitatie is toegenomen met ruim € 70 miljoen. En dat allemaal vanwege een onderonsje in de coalitie, waarbij de grondprijs van € 100,00 naar € 250,00 ging en woningcorporaties hierdoor geen sociale woningbouw kunnen realiseren. Maar wel gaan we de dure woonlocaties zoals de Overschiese Kleiweg voor villa’s en twee-onder-een-kapwoningen spekken met miljoenen euro’s. De gemeente neemt de lasten en de bouwers de lusten, een zeer slechte prestatie van een wethouder in deze tijd van woningnood. En dat is geen seksisme, mijnheer Elbay.

Voorzitter, een tweede voorbeeld van slecht presteren zien we in het programma zorg en welzijn, waar het college aangeeft dat de lagere lasten op de WMO, dus de extra lasten op ouderen, een meevaller zijn. Maar daarentegen zien we de lasten op de jeugdhulp toenemen met € 70 miljoen. Al jaren worden we door dit college gegijzeld met bezuinigingen op ouderen, met als dramatisch hoogtepunt afgelopen maand het plan ꞌPassende zorg voor heel de stadꞌ, waarin nog meer bezuinigingen op de rol staan. En de inkt van dit plan is nog niet droog, waar overigens ook mijn partij tegen stemde, mijnheer Elbay, dan weet u het maar vast, of in de Voorjaarsnota gaan we nog meer bezuinigen. Bezuiniging op bezuiniging, zonder dat deze wethouder er vat op heeft hoe nu verder te gaan met de zorg. Voorzitter, welk plan heeft de wethouder voor de jeugdzorg om de tekorten teniet te doen? Laten we het daar eens ooit over hebben. Voorzitter, er zijn ook enorme personeelstekorten, ik hoorde het zojuist ook DENK al zeggen. Ook de COR zegt dit in haar rapportage. In het onderwijs, de zorg, en ook in de ambtelijke organisatie is er onvoldoende personeel om verbeteringen op beleid uit te voeren. Welkom wethouder Versnel, dat is voor u. Voorzitter, maar dit college heeft dit niet zichtbaar gemaakt in de jaarrekening. Er is geen probleemtarget krapte op de arbeidsmarkt opgenomen.

De vraag aan dit college is dus ook: komt er ook nog een Marshallplan hoe de krapte op de arbeidsmarkt op te lossen? Want alles is blijkbaar personeelstekort. Voorzitter, met de dubbele vergrijzing die er plaatsvindt begrijpen wij als ouderenpartij als geen ander dat er naar ons gekeken wordt, want steeds meer ouderen zouden langer moeten doorwerken na hun pensioen. Maar om dat te bereiken voorzitter, moet er wel ingezet worden op een cultuuromslag. En dat begint bij de werkgever. Inzetten op behoud van werk in plaats van afbouw. Niet gericht op carrière, een fulltime baan of op topsalarissen, maar gewoon gericht op betrokkenheid, acceptatie en waardering van ouderen. Voorzitter, al zes jaar knokt mijn fractie in deze raad tegen de kaalslag die er plaatsvindt in de zorg, tegen de verschraling van de openbare ruimte en tegen de afbraak van het openbaar vervoer. Allemaal zaken die onze ouderen aan het hart gaan en hard treffen. Voorzitter, er wordt niet geïnvesteerd in zelfstandigheid en zelfredzaamheid. Bedrijven en organisaties bereiden ouderen niet voor op blijven werken na hun pensioen en stimuleren dat ook niet. Dus gaan ouderen de afbouw van hun werkzame leven in met minder sociaal netwerk, een grotere kans op vereenzaming en meer tijd om allerlei lichamelijke kwaaltjes te ontwikkelen.

Voorzitter, de zin van het bestaan is onlosmakelijk gekoppeld aan welzijn en welbevinden. Ouderen die niet meer zinvol mogen meedoen takelen af. Voorzitter, laat ouderen samenwonen zonder dat ze daarvoor financieel gestraft worden. Als ouderen goed in hun vel zitten, zinvol bezig zijn in deze samenleving, zal de zorgvraag minder worden mijnheer Elbay, ook een maatregel die genomen had kunnen worden. Dan zullen er woningen vrijkomen en gaat het openbaar vervoer weer fatsoenlijk draaien, want daar gaan ze gebruik van maken. Voorzitter, helaas zien we in deze jaarrekening het tegenovergestelde. We zien een college dat op de winkel past en dat nog slecht doet ook. Want er wordt veel te veel uitgegeven, zonder beleid, zonder visie, zonder een perspectief. Het ene financiële gat wordt met het andere gevuld. We hebben een college dat alleen maar bezig is met bezuinigen, niet een college dat bezig is om de toekomst van de Rotterdammer te verbeteren. Voorzitter, een trambrug wordt als een nieuwe kans gezien. Terwijl het natuurlijk gewoon een kopie is. De Erasmusbrug die verbindt Rotterdam-Centrum met Rotterdam-Zuid. Dat was vernieuwend. Maar deze trambrug verbindt niets met niets, terwijl het wel een woonwijk doormidden klieft. Voorzitter, een nieuw stadion werd als een kans gezien, of zoals nu weer, de Kuip slopen ook weer als een kans gezien wordt.

Terwijl een cultureel centrum op Zuid, of een onderwijscampus op Zuid een kans was geweest.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

961

Maar daar doen we niks aan. Nee voorzitter, we hebben na vijf jaar nog steeds geen plan voor Boijmans Van Beuningen, maar het is ondertussen wel een stevige financiële aderlating van dit college. We breken het openbaar vervoer af in de oude wijken van Rotterdam en bouwen die duur weer op in de nieuwe yuppenwijken, terwijl er eigenlijk geen besef is dat Nieuw Kralingen of Nesselande nooit een echte Rotterdamse centrumuitstraling zal krijgen. Voorzitter, een goed financieel beheer is cruciaal en een basisvoorwaarde voor het functioneren van de gemeente en de gemeenteraad. Daar begint de COR haar advies mee. Voorzitter, dat is een waarheid als een koe. Maar daar is ook een college met ambitie, betrokkenheid en kennis voor nodig. Deze jaarrekening straalt daar helemaal niets van uit. Op naar de Voorjaarsnota, waar de kaasschaaf vervangen wordt door een vlakschuurmachine. Want dit college zaagt van dik hout planken, nietwaar? Tot zover. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Dank u wel voorzitter. Allereerst dank aan al die mensen die een bijdrage hebben geleverd aan al die informatie die wij als raad hebben gekregen. Het instrument om de verantwoording te doen of in ieder geval te volgen en daarover een politiek oordeel te kunnen vellen. Dank daarvoor.

En ook een compliment aan de COR inderdaad, die een geweldig duidelijk rapport heeft opgeleverd en heel veel werk heeft verzet in het afgelopen jaar. Ook daarvoor veel dank, want daar zijn wij ook erg van afhankelijk als lekenbestuur. Voorzitter, op basis van de verantwoording toetsen we of het college de doelen en voornemens heeft gehaald en goed financieel beleid heeft gevoerd. En dat is een lastige en, ik heb nu ervaren, een onmogelijke klus met de informatielawine die we dit jaar over ons heen hebben gestort gekregen. En dat is jammer. In de commissie hebben we daar namelijk al veel over gesproken. Ik wil het nu laten bij een aantal punten die ons nog echt zorgen baren. Allereerst over organisatie, daar is al wat over gezegd. Er is kennelijk € 20 miljoen omgebogen in de organisatiekosten, maar wij konden daar eigenlijk weinig of niets over terugvinden in de jaarrekening en dat verbaast ons, want het gaat hier niet over peanuts, het gaat hier niet over postzegels maar het gaat hier over mensen. En dan zou je graag in de jaarrekening willen zien wat er is gedaan om die € 20 miljoen om te buigen. Dat is een groot getal en ik denk ook dat er heel veel mensen bij betrokken zijn geweest. Mijn vraag is dus: waarom staat het er niet in en kunnen wij die informatie alsnog duidelijk krijgen? Over de artikel 213a-onderzoeken is ook al het een en ander gezegd.

Voorzitter, ik heb begrepen dat het gewoon een wettelijk kader is, een voorschrift, dat wij niet alleen de onderzoeksverslagen krijgen als raad, maar ook het onderzoeksplan. En als dat zo is, als dat het wettelijk kader zou zijn, ik hoor ook dat in verschillende gemeenteraden daar al eerder over gesproken is, dan vraag ik mij af waarom wij ons niet hebben gehouden aan dat wettelijk kader, eigenlijk de wethouder dus tegen de wet heeft gehandeld? Ziet hij dat ook zo en wat wil hij op korte termijn doen om dat te verbeteren en kunnen wij daar ook schriftelijk over geïnformeerd worden, het liefst met een mea culpa. Dan over de grondprijzen. De grex zorgt voor een fikse financiële tegenvaller en de raad heeft het kennelijk maar te accepteren. Wat kan de wethouder doen om eerder inzicht te hebben en de raad daarover eerder te informeren, zodat er nog iets te sturen valt? En over vastgoed voorzitter. Voor het derde jaar op rij heeft de verkoop van vastgoed minder opgeleverd dan begroot. Dat is niet verbazingwekkend omdat de raad wil dat het zorgvuldig gebeurt en dat er zowel in de raad als in de samenleving een brede behoefte leeft om gemeentelijk vastgoed in te zetten voor maatschappelijke meerwaarde. Met de opgedane ervaring van de afgelopen jaren zou de wethouder iets moeten doen, zodat we niet elk jaar met een zelf gecreëerde teleurstelling van een lage opbrengst zitten.

Het duurt wat langer en het levert misschien wat minder op. Laat het college die wetenschap dan ook verwerken in de begroting. En daarom de motie die we straks gaan indienen, ꞌReken je niet rijk met de verkoop van vastgoedꞌ. Ik doe die aan het eind. Voorzitter, dan ten slotte over de zorg waar we de grootste zorgen over hebben. Deze portefeuille vraagt om een wethouder die de teugels strak in handen heeft, maar als we de jaarstukken, de Financial Audit en het COR-rapport lezen, roept dat niet het beeld op van teugels strak in handen, maar lijkt eerder het paard op hol geslagen. Er zijn onderbestedingen in de WMO, maar de doelen worden niet gehaald en de wachtlijsten zijn opgelopen. Opnieuw is er veel geld over op daklozenopvang, maar er lagen in 2023 meer mensen op straat dan in de jaren daarvoor. De bestuursopdracht Zorg is ronkend aangekondigd, veel over gesproken, maar in de jaarstukken geen informatie over de financiële effecten van de genomen maatregelen. En ten slotte de jeugdzorg. De resultaten op de GRJR trekken de gehele gemeentelijke begroting uit het lood en het weerstandsvermogen daalt tot een dieptepunt. En daarom een aantal vragen, allereerst aan de wethouder van Financiën.

Wat is het effect geweest van het boeken van de € 42,7 miljoen voor de GRJR op het weerstandsvermogen in 2023? Heeft dit impact gehad op het niet behalen van het begrote weerstandsvermogen van 0,9? En aan de wethouder Zorg. Het beeld uit de rapporten en

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

962

jaarstukken is lelijk. Maar kan de wethouder nog eens klip en klaar uitleggen dat dit volgend jaar anders zal gaan? Wat gaat er dan anders? En alles wat mondeling niet te doen is dan graag schriftelijk. En vindt de wethouder het passend dat hij, zo lezen we in een van de rapporten, vooral vertrouwt op zijn ambtenaren terwijl er duidelijk meer nodig is? Kortom, is dit de juiste bestuursstijl? Voorzitter, het paard is op hol geslagen en de wethouder bungelt aan de staart. En in die positie krijg je veel shit over je heen. En of hij nog in het zadel weet te klimmen, dat is wat ons betreft maar zeer de vraag. Ten slotte voorzitter, we kunnen geen besluit nemen over de jaarrekening op basis van deze stukken. Dat zal, en dat is best eigenlijk lang geleden dat dit gebeurde, pas na de zomer zijn. Dus het laatste woord is hier nog niet over gezegd. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 5.

Reken je niet rijk met verkoop van vastgoed "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 juni 2024 ter bespreking van de Jaarstukken 2023; constaterende dat: - in 2021 de verkoopopbrengst van vastgoed € 14,7 miljoen lager was dan begroot; - in 2022 de verkoopopbrengst van vastgoed € 3,3 miljoen lager was dan begroot; - in 2023 de verkoopopbrengst van vastgoed € 4,8 miljoen lager was dan begroot; overwegende dat: - bij de verkoop van vastgoed zorgvuldigheid vooropstaat; - er brede behoefte is om vastgoed in te zetten voor maatschappelijke meerwaarde; - uit de ervaringen van de afgelopen jaren duidelijk is geworden dat een taakstellende verkoopopbrengst zich niet laat rijmen met deze uitgangspunten; verzoekt het college: - in plaats van de verkoopopbrengst van maatschappelijk vastgoed vooraf taakstellend te begroten, de mogelijke verkoopopbrengst achteraf als bijzondere baten toe te voegen aan de algemene middelen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk en A. Kockelkoren De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, ik heb met mijn collega’s te doen. Reeds elf predikanten gingen mij voor en nu moeten ze ook nog naar een preek van Theo Coşkun luisteren. Laat ik daarom maar met het goede nieuws beginnen voorzitter. Ik ga jullie verlaten.

In maart 2026 ga ik promoveren naar de wijkraad Feijenoord. Niet het hele gebied Feijenoord, maar de enige wijk in Rotterdam die zo genoemd mag worden. Zoals jullie weten verhuis ik volgend jaar naar de Piekstraat en als de kiezers het willen ga ik vanaf dan die wijkbewoners daar vertegenwoordigen met nog zes andere kanjers. Samen gaan we van Feijenoord een modelwijk maken. Hannum opbeer, het andere Nederland is mogelijk, om te beginnen in Rotterdam met Feijenoord als eerste. Een feest voor de democratie, wordt het daar. Maar we gaan eerst even terugkijken. Vorige week donderdag was er helemaal geen feest voor de democratie. Alle partijen die in deze zaal vertegenwoordigd zijn, hebben verloren. Als slechts een derde van de stemgerechtigden ons allen een mandaat wil geven, dan is dat bedroevend slecht voor de democratie. Twee derde ziet het niet zitten en is afgehaakt. Vorige week donderdag was het in Rotterdam zelfs nog bedroevender dan het drama bij de lokale verkiezingen van maart 2022. Dat moet en dat kan anders. Daar zijn we met zijn allen verantwoordelijk voor. Zonder democratie geen vooruitgang. En dat zien we dan ook terug in de jaarcijfers van 2023. Dit systeem loopt op alle fronten vast en dan moet het zogenaamde ravijnjaar van 2026 nog komen. Te weinig woningen, te veel armoede, te weinig welzijn, te veel zorgkosten, te weinig openbaar vervoer, te veel klimaatschade.

Deze jaarrekening laat zien dat Rotterdam op alle terreinen tot stilstand dreigt te komen. Van de

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

963

vijftien targets die u zichzelf in 2022 stelde, zijn er volgens de Rekenkamer zelfs vijf onbruikbaar. Een derde van de targets. Schaamt u zich niet college? Die targets waren al niet zo ambitieus, maar dan slaagt u er toch nog in om zulke slechte rapportcijfers te krijgen. Van de COR krijgt u nog net een voldoende, omdat we nog stevige reserves hebben dankzij de verkoop van ons tafelzilver in het verleden. Maar dat geld is snel op als u daarmee omgaat op de manier die we over vier weken bij de Voorjaarsnota gaan bespreken. Donkere wolken schetst ook onze Commissie tot Onderzoek van de Rekening . We hebben het vanochtend nog eens gehoord. En ons college is er zelfs nog niet in geslaagd een voldoende te scoren bij de accountant als het om de rechtmatigheid gaat. Dat is al vele jaren niet vertoond. U heeft uitstel moeten vragen bij de Provincie. U mag de vlag en de schooltas nog lang niet buiten hangen. Veel Rotterdamse scholieren mochten dat gisteren gelukkig wel, maar ons team van negen wethouders en één burgemeester is nog lang niet geslaagd. Voorzitter, ik zei het al eerder, het systeem kraakt en piept. Dat is niet allemaal uw schuld, maar al het gelobby in Den Haag heeft voor onze Rotterdammers nog niet erg veel opgeleverd. Het ziet er zelfs naar uit dat het nieuwe kabinet de komende jaren ook voorrang gaat geven aan Hengelo, Venlo of Zeeland.

Hoe gaan wij dat dan doen met een portemonnee die snel leeg raakt? Er is al veel gezegd. De SP heeft vandaag slechts acht minuten, dus ik zal niet in herhaling vallen. Maar als de zorgkosten oplopen, dan moet je jezelf twee vragen stellen. Wie steekt al dat geld in zijn zak? En hoe kunnen we meer doen aan preventie, want voorkomen is beter dan genezen. Het huidige stelsel van aanbestedingen en elkaar beconcurrerende zorg- en welzijnspartijen is onhoudbaar. Meer mens en minder markt. De SP is met allerlei Rotterdammers die werken in het formele en informele netwerk bezig een alternatief voor zorg en welzijn in de stad te formuleren. Een rechtvaardig en menswaardig inkomens- en armoedebeleid is daar nauw aan gekoppeld. Hetzelfde geldt voor bouwen en wonen. Het beleid waarin arbeiders wel mogen bouwen maar in Rotterdam niet meer kunnen wonen, moet stoppen. Niet de bouw moet stoppen, zoals nu, maar de bouw van nutteloze beleggingsobjecten als appartementen in het topsegment, dat moet stoppen. Meer betaalbare woningen wordt er vanuit alle 39 wijken geroepen. Het openbaar vervoer is in 2023 beetje bij beetje afgeschaald in plaats van opgeschaald. En de vooruitzichten beloven weinig goeds. Met de culturele sector is het al even bedroevend gesteld. De meeste instellingen en organisaties zijn er nog, maar je moet niet vragen hoe. Boijmans, al vijf jaar onnodig dicht.

Geen stadsmuseum, geen echte uitbreiding van het cultuurbudget, de RRKC is onnodig opgeheven en eind deze maand zullen we zien wat hun vervangers hebben gepresteerd en aan ons zullen presenteren. Hier en daar wordt al zachtjes gehuild voorzitter. En overal heeft ons college van B&W aangekondigd dat er geen ruimte is voor troost. Voorzitter, het spijt me dat mijn collega’s vandaag naar een sombere SP-preek hebben moeten luisteren. Helaas, het is niet anders. De jaarrekening 2023 laat ons een verloren jaar zien. De cijfers liegen niet, ze zijn zoals ze zijn. Dank aan allen die ze zo netjes voor ons hebben gepresenteerd. De ambtenaren van Financiën, de griffie, de accountant en natuurlijk onze eigen onvolprezen COR. Maar als SP zien we vooral veel gemiste kansen om de energie en veerkracht om onze inwoners tot bloei te laten komen. Laat vandaag een les zijn voor over vier weken, als we de Voorjaarsnota bespreken. Want hoop doet leven. Laten we in 2025 wel doen wat we in 2023 niet konden waarmaken. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Ik dank u zeer mijnheer Coşkun. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Dank voorzitter. Vandaag bespreken we de jaarrekening en het jaarverslag en ik wil als eerste eigenlijk reageren op de aanbeveling van de COR door de heer Biljoen verwoord, over de tijd die wij hebben om dit te bespreken.

Andere partijen hebben er gelukkig ook op gereageerd en ik hoop dat we het volgend jaar anders kunnen doen. Hoewel er in de vorige raadsperiode op enig moment veel te zeggen was voor het knippen van het bespreken van de jaarrekening en het bespreken van de Voorjaarsnota, want bij het ene kijk je terug en bij het andere kijk je vooruit. En tenslotte is ter verantwoording roepen een van de kerntaken van de volksvertegenwoordiging, leek het heel logisch om dat te knippen. Maar het blijkt in de praktijk wat ons betreft gekunsteld, en we zien het eigenlijk ook aan dit debat. Je kunt niet alleen maar terugkijken en een goed debat hebben als je niet ook vooruit mag kijken. Terecht werd net door de voorzitter eigenlijk mijn debatje afgekapt omdat het vooruitkijken was en dat mogen we hier vandaag niet doen en dat gaat eigenlijk helemaal niet. Het is alsof je tegen je kind in de opvoeding alleen maar foei, foei, foei zegt en het nooit hebt over hoe het anders en beter kan. Dus ik zou de oproep willen doen aan ons allemaal om dit volgende jaren niet meer zo te doen en gewoon gecombineerd te bespreken. Terugkijken en tijd nemen voor die verantwoording, maar tegelijkertijd ook vooruitkijken en hoe kan het anders en beter. Dat daarover voorzitter. Dan voor wat betreft dit wat nu voorligt.

Wij hebben eerder een aantal keren genoemd dat wij respect hebben voor deze coalitie omdat zij bereid zijn

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

964

geweest elkaar de hand te reiken, terwijl er gigantische verschillen tussen deze partijen zitten. Dat is om verantwoordelijkheid te nemen voor het bestuur van deze stad en dat dwingt respect af. We hebben ook gezegd, en dat zien we in deze rekening en straks ook in de Voorjaarsnota heel duidelijk terug, dat als de bruggen die je moet bouwen te lang of te onmogelijk zijn, dat er eigenlijk geen samenbindende visie is en er dus ook geen vruchtbare grond is om de problemen echt één richting op met één duidelijk kompas te lijf te gaan. Dat zien we aan een aantal dingen terug zoals bijvoorbeeld het gierend uit de klauwen lopen van de kosten voor de jeugdhulp die niet alleen in deze gemeente natuurlijk plaatsvinden. En het dan terecht vanuit die portefeuille Zorg verwijzen naar het enorme belang van het voorveld in de breedst mogelijke definitie van dat voorveld, want daar moet je preventief te werk gaan om niet uiteindelijk tot die hoge zorgkosten te komen, maar dan vervolgens in de portefeuille van de wethouder die verantwoordelijk is voor dat voorveld we straks zien dat er een enorme kaalslag gaat plaatsvinden. Dat zijn twee bestuurders die misschien wel het stuur in handen hebben, maar eigenlijk frontaal op elkaar afrijden en dat is wat je krijgt als je een brug van niets naar nergens bouwt.

En een ander voorbeeld daarvan is, dat heb ik ook eerder gezegd, met louter een rekenmachine in de hand het OV beoordelen, want dan raak je juist het wezen van het OV en dan ga je inderdaad lijnen verkorten daar waar er minder mensen in zitten, terwijl juist het OV bedoeld is voorzitter om juist die plekken die onbereikbaar zijn bereikbaar te maken. Dat zijn twee voorbeelden van die bruggen die er gebouwd zijn en die eigenlijk te onmogelijk zijn en te weinig een samenbindend verhaal hebben. Maar we zullen daar over vier weken nog uitgebreid bij stilstaan. Voorzitter, ik wil een aantal zorgen benadrukken en afsluiten met het indienen van een motie. We hebben heel veel zorgen over het feit dat we niets kunnen zeggen over het behaalde resultaat van de CO2-reductie. Mevrouw Elfilali had het daar ook al over. Het is echt ondenkbaar dat je over 2023 nu, half juni 2024, nog helemaal niets kunt zeggen. En ik vind het ook helemaal niet geruststellend dat in 2022 de -18 wel gehaald is, want dat zegt me helemaal niets over het wel of niet bereiken van de -25 in 2023. En dat tegen de achtergrond van wat we al hebben kunnen zien in de Voorjaarsnota dat er bijvoorbeeld op de ambitie om de waterstofhoofdstad van Europa te worden fors wordt bezuinigd. Dat rijmt wat mij betreft niet met elkaar.

Het zou mij helpen als de wethouder verantwoordelijk voor klimaat straks in de eerste termijn in ieder geval een aantal geruststellende maar onderbouwde geruststellende woorden heeft over het wel of niet behalen van die CO2-reductiedoelstelling. Dan is er al heel veel gezegd over die zorgkosten en hebben wij dus duidelijk als uitgangspunt: je moet in het voorveld de investeringen doen en daar zien wij in de Voorjaarsnota vrijwel niets van terug. Maar goed, zoals ik al zei, het is gekunsteld vandaag, ik mag daar niets over zeggen. Maar ik heb wel daarover een motie voorzitter en die motie gaat wel degelijk over de rekening. Dat gaat namelijk over het fonds dat we bij Rotterdam Sportsupport hebben gehad van € 1,2 miljoen, waar pas € 106.000,00 van is uitgegeven en waar we nu van zien dat de rest terugvloeit naar de algemene middelen. Dat is wat ons betreft absoluut niet de bedoeling. Middelen die voor sport en sportondersteuning en voor verenigingen bedoeld zijn, moeten daar ook blijven. Dus deze motie ꞌBehoud middelen van het Noodfonds Sport voor de sportꞌ roept dan ook op om die ongebruikte gelden in een bestemmingsreserve ten behoeve van de ondersteuning van sportverenigingen te stoppen. En die dien ik dan bij dezen in. Ten slotte voorzitter, mijn laatste onderwerp gaat over meer jongeren in de bijstand.

We zien dat de target van maximaal 30.000 Rotterdammers in de bijstand niet gehaald wordt en dat het oploopt en we horen voornamelijk als reden dat er steeds meer jongeren instromen. En dat werpt dan ook weer zijn licht vooruit op de Voorjaarsnota, maar wij zullen er daar duidelijk op terugkomen, want dat kan wat ons betreft absoluut niet samengaan met bezuinigingen op bijvoorbeeld mentoringprogramma’s die nu juist bedoeld zijn om jongeren goed toe te geleiden naar en/of een diploma en/of een baan in de toekomst. Dat is wat ons betreft precies de verkeerde beweging, maar daar komen we over vier weken op terug. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn heeft de volgende motie ingediend. Motie 6. Behoud middelen van het Noodfonds Sport voor de sport "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 juni 2024 ter bespreking van agendapunt 5.1 voorlopige jaarstukken 2023; constaterende dat: - de gemeenteraad ter bespreking van de begroting 2023 de motie 'Een warme douche voor verenigingen heeft aangenomen;

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

965

-

naar aanleiding van deze motie vanuit de bestemmingsreserve Noodfonds Sport een subsidie van € 1,2 miljoen aan Rotterdam Sportsupport is toegekend om sport- en scoutingverenigingen te ondersteunen die problemen hadden vanwege de gestegen energielasten;

overwegende dat: - per december Rotterdam Sportsupport in 2023 aan 15 verenigingen een financiële bijdrage toegekend had, in totaal € 106.000,00; - het fonds tot 1 juli 2024 geopend blijft; - de wethouder in de commissievergadering van 5 juni 2024 heeft aangegeven dat gelden die niet worden uitgekeerd terugvloeien naar de algemene reserve van de gemeente; - middelen die bestemd waren voor sport ook beschikbaar moeten blijven voor sport; verzoekt het college: - de ongebruikte gelden uit deze subsidie terug te laten vloeien naar een bestemmingsreserve ten behoeve van de ondersteuning van (sport)verenigingen; - te onderzoeken of deze middelen ingezet kunnen worden voor innovatieve projecten die een extra impuls kunnen geven aan de vitaliteit van (sport)verenigingen; - hierover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd). Voorzitter, als dit een voetbalwedstrijd zou zijn zouden we het een nabeschouwing noemen. Vele sprekers voor me hebben al aangegeven waarvoor we hier vandaag zijn. Ik ga niet onnodig in herhaling vallen. Voorzitter, het was weer een jaar vol hoogte- en dieptepunten.

We hebben een volgende stap gezet in de ontwikkeling van de stadsbrug en we hebben te maken gehad met veel drugsgerelateerde zaken zoals explosies en problematiek rond uithalers. Prijzen bleven onder invloed van inflatie stijgen, waardoor veel Rotterdammers moeite hadden om financieel rond te komen. Ook op nationaal en internationaal gebied is er veel gebeurd dat direct of indirect invloed heeft gehad op onze stad. Denk aan de oorlog in Oekraïne, in het Midden-Oosten en de wisseling van het kabinet waarvan we nog niet weten welke impact het zal hebben op gemeentelijke uitgaven en mogelijkheden en wat de ambities van dat kabinet zullen zijn. Maar dat is koffiedik kijken voorzitter. Nu blikken we terug op de afgelopen periode en ik wil op enkele punten iets dieper ingaan. Zo kunnen we over meerdere hoofdstukken verspreid cijfers vinden over de veiligheid. In een aantal gevallen zijn deze cijfers gebaseerd op subjectieve factoren zoals bij omgevingsveiligheid, veiligheid binnen het gezin, in mindere mate bij verkeersveiligheid, brandveiligheid en financiële veiligheid. Doelen stellen en daarop afgerekend worden kan door die subjectiviteit een lastige klus zijn. Mede daarom waardeert FVD Rotterdam dat er voor veel onderdelen metingen plaatsvinden, waardoor ze afrekenbaar worden.

We blijven echter kritisch volgen op welke wijze deze veiligheid of het veiligheidsgevoel gerealiseerd wordt. Bijvoorbeeld bij de steeds vaker opduikende camera’s in het straatbeeld. Moeten we niet alleen waken voor het type camera dat gebruikt wordt, maar ook ervoor zorgen dat de camera’s op locaties waar geen incidenten meer zijn of te verwachten zijn, weer verwijderd worden. Veiligheid heeft topprioriteit, maar privacy is een groot goed. Privacy en digitale veiligheid hebben wij hoog in het vaandel staan en we zijn dus verheugd dat cyberveiligheid de aandacht blijft houden en de digitaliseringsagenda in de vorm van Opgave Digitale Transformatie wordt voortgezet. Voorzitter, dan nog een opmerking over verkeersveiligheid. Op pagina 285 van de jaarstukken staat dat de wethouder bezig is om van Rotterdam een 30 kilometer per uur-stad te maken in navolging van Amsterdam. We zullen hier op een later moment verder over spreken, maar dit voorstel stuit niet alleen bij ons op weerstand, er komen ook meerdere geluiden uit de stad, onder andere van ondernemers die dit een onzalig plan vinden, vooral wanneer er op deze locatie gewerkt moet worden. Maar zoals gezegd gaan we dit later uitvoerig bespreken. En wees nu eerlijk, we zouden toch niet Amsterdam als voorbeeld moeten willen nemen. Tot slot de klimaatplannen, met name het van het gas af halen van huizen en de warmtenetten.

Zoals we al eerder hebben aangegeven staat FVD Rotterdam open voor maatregelen die verbeteringen voor het milieu en de economische situatie van

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

966

onze inwoners betekenen evenals voor nuttige maatregelen betreffende klimaatadaptatie, aangezien het klimaat nu eenmaal verandert. We zijn daarom ook blij met de plannen om huizen van het gas af te halen in de pauzestand staat. Helemaal stoppen zou extra geld vrijmaken voor slimmere investeringen zoals bijvoorbeeld isolatie. Onze fractie is benieuwd of in de toekomst meer geld kan worden vrijgemaakt voor maatregelen die goed zijn voor onze inwoners en bewijsbaar echt werken. Dit kan worden bekostigd door geld weg te halen bij maatregelen die worden getroffen op basis van modellen en verwachtingen. Deze vraag zullen we zeker terug laten komen in toekomstige debatten. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer. Dan tot slot mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (gdj). Voorzitter, zoals eigenlijk iedereen van jullie weet keerde ik twee weken geleden terug naar de raad na een lange tijd afwezig te zijn geweest. Ik hecht ook echt waarde aan beleid gedragen door bewoners uit de wijken en dat het vooral gestoeld wordt op wat zij nodig hebben en dat maakt het een beetje lastig nu ik zo kort terug ben gekomen omdat het dus ook maakt dat ik nog niet de assistentie heb en de tijd heb gehad om alles zorgvuldig door te nemen en met de mensen in gesprek te zijn. Ik zal ook afzien van heel grote statements over cijfers en zo.

Ik wil graag vooral bij mezelf blijven en niet te stoer doen, dus dat ga ik ook niet doen. Maar waar ik het dus wel even kort over wil hebben hier is wat ik vorig jaar nog wel heb kunnen mee vangen. En dat had dus met de Voorjaarsnota van vorig jaar te maken, met het feit dat we zoveel insprekers hebben gehad over het onderwerp welzijn en de zorg specifiek. De bezuinigingen op welzijn, voornamelijk op het informele deel. Omdat de essentie daarvan ook bij de insprekers hier wat zij kwamen brengen, heel duidelijk werd dat de essentie van hun werk eigenlijk niet voldoende wordt begrepen. Het is heel makkelijk om dan vervolgens nu te bezuinigen op dingen omdat het nu eventjes goed aan de lijn, zorgt dat de cijfers met elkaar kloppen. Maar dat onzichtbare zorg, die vaak holistisch van aard is, is wel echt heel erg belangrijk voor heel veel andere doelen die we hier hebben met zijn allen. Als het gaat over veiligheid, als het gaat over schoolsuccessen, als het gaat over sociale cohesie, allerlei onzichtbare projecten hebben daar een heel belangrijk deel in. We hebben ook gezien dat dit jaar een stichting zoals De Katrol nu moet stoppen en dat is direct te binden aan het beleid en de beslissing die is genomen hier. Als zo’n organisatie verdwijnt, betekent dat niet alleen maar dat jongeren of kinderen geen ondersteuning meer krijgen met hun lessen.

Het betekent één plek minder waar er rolmodellen aanwezig zijn. Het betekent één plek minder waar de mensen zijn waarvan ze voelen: die geven echt om mij. Eén plek minder van mensen die hen persoonlijk kennen, die hun ouders kennen, waar problemen samenkomen. Want het zijn ook vaak plekken waar verschillende problematieken duidelijk worden bij dat soort organisaties, waarvan wij juist gebruik zouden moeten maken om via die organisaties die informatie bij ons te kunnen komen. En een van de belangrijkste dingen is ook het vertrouwen in de gemeente, want als projecten die al zo lang bestaan en gedragen worden door buurten en buurtbewoners dan omvallen, vanwege toch een kortzichtig beeld omdat het totaalplaatje moet kloppen, zorgt het er dus ook voor dat de vrijwilligers, de ouders, de kinderen dus ook minder vertrouwen hebben in ons hier. Zij hebben namelijk gezien wat werkt. Zij snappen dat dit het begin is dat leidt tot veel betere resultaten later. Het is moeilijk uit te leggen en ik heb het zelf ook niet kunnen uitleggen waarom zij dan de dupe moeten worden van iets terwijl zij zich zo hard hebben ingezet voor waar we hier met zijn allen voor staan. We moeten samen meer dingen gaan dragen in de stad, wordt er gezegd. De burgers zijn aan zet, burgers moeten voor elkaar zorgen. Dit zijn juist de plekken waar burgers hebben laten zien dat de cultuur eigenlijk al bestaat.

We hebben het ook gehad over een cultuur die moet gaan bestaan in Rotterdam. Het bestaat al. Wat we moeten doen is dus het onderschrijven, het ondersteunen, en vooral het informele opzoeken en dat eigenlijk verder overdragen. Nou, zoals ik heb gezegd, ik ben net terug en ik wil dus ook niet te veel stoer doen hierover. Maar dit is iets wat eigenlijk hetzelfde is van toen ik wegging en waar ik ook nog geen oplossing voor zie. Dus ik hoop ook dat er heel goed over wordt nagedacht, zeker over de onzichtbare lijnen die in de stad al bestaan. De ondersteuning die onderling ook bij die organisaties plaatsvindt en wat er dus gebeurt als er organisaties wegvallen, dat er veel meer een beter beeld op is. Dat er niet meer alleen in gesprek wordt gegaan als iets dreigt om te vallen, maar alles op alles wordt gezet om wat er staat ook echt te laten blijven staan. Hartelijk dank. De VOORZITTER. Dank u zeer. U heeft een vraag? Ja. De heer ROSKAM (lr). Nou ja, eigenlijk een interruptie op mevrouw De Jong. Het is eigenlijk, u deelt een beetje uw persoonlijke beslommeringen over het afgelopen jaar. U legt een beetje de vraag hier

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

967

neer, maar u bent zelf raadslid. U bent in principe het hele jaar raadslid. U legt het nu een beetje bij de rest van de raad neer, maar wat heeft u gedaan? U heeft een kaderstellende taak, u heeft een controlerende taak. Wat heeft u het afgelopen jaar gedaan om er dan voor te zorgen dat die mensen zich gehoord voelen? Want dat is ook uw democratische plicht als raadslid. De VOORZITTER. Mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (gdj). Ik hoor u, maar ik ga ook gewoon heel erg eerlijk zijn hier. Ik ben hier natuurlijk een tijdje weg geweest, maar zelfs toen ik er was, het is niet alsof ik hier sta en allerlei plannen heb, dat er echt naar mij wordt geluisterd. Als ik vragen heb, worden de vragen ook slecht beantwoord. Ik zelf ben een nieuw persoon in de politiek, zoals heel veel mensen hier zijn, en ik voel me amper gehoord hier. Dus ik zit ook een beetje met dat ik in gesprek ben met mensen en ik wil ze ook niet voorliegen en doen alsof ik allerlei dingen kan veranderen hier die ik gewoon niet voor elkaar ga krijgen hier. Dus ik hoor wat u zegt, en het werkt allemaal technisch gezien zo. Maar ik ben ook een burger die me ongehoord voelt hier. En ik wil gewoon niet dingen presenteren aan mensen die ik niet voor ze voor elkaar kan krijgen op zo’n manier.

En daarom zei ik ook: ik ben in gesprek met mensen en ik wil echt mijn bijdrage blijven leveren hier, maar dat wil ik wel secuur doen en dus ook echt bij de mensen aanwezig zijn en heel goed doorhebben en heel goed begrijpen hoe deze systemen in elkaar zitten, omdat ook juist dat is aangegeven door de mensen waar het over gaat dat niet goed begrepen wordt hier. Dat ze niet gezien worden, dat de lijnen niet heel duidelijk zijn van wie wat helpt en wat voor onzichtbare informele organisaties daadwerkelijk de formele organisaties ondersteunen. Zodoende. De VOORZITTER. Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Kijk, over het ongehoord voelen. Ik denk, iedereen in dit huis wordt gehoord, alleen is het een democratie, dus je zal niet altijd krijgen wat je vraagt. Dat hoort er ook gewoon bij, in het debat met elkaar gaan. En als, ja goed, en wat u zegt over de realistische verwachtingen. Ik denk dat het ook aan uzelf is om aan te geven: waar gaan we wel over, waar gaan we niet over, en het dan duidelijk te maken aan anderen. Ik bedoel, iedereen zal hier in dit huis wel eens vragen krijgen van een bezorgde burger die ergens mee zit en dan moet je ook weten bij welk podium je dan moet zijn. Waarbij dit niet altijd het geëigende podium is. En misschien kan ook gewoon de constatering zijn: sorry, maar het is een nee, want er worden andere keuzes gemaakt. Want zo gaat het ook gewoon hier.