20240613- Notulen van de raadsvergadering van 13 juni 2024

Ja, er wordt aan gewerkt. Geef gewoon toe, het college heeft gefaald. Er is gewoon tussentijds een target niet gehaald. En dan kun je wel net doen alsof het allemaal heel goed gaat, maar dat is gewoon niet zo. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Een target is nog niet gehaald. Het is inderdaad de tussentijdse meting op de targets. Dus hij is nog niet gehaald. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Nou, de Rekenkamer zegt gewoon: het is niet gehaald. Dat de heer Roskam ervan maakt: nog niet, dat is iets anders. Maar net hoorde ik een soort Jehova, of tenminste een heel blij verhaal dat het allemaal fantastisch gaat. Maar dat is gewoon niet zo, dus geef gewoon toe: het college heeft een target gewoon niet gehaald. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Ik geef met gemak toe dat het college het target nog niet gehaald heeft. Het staat in het Rekenkamerrapport, het staat in het voorwoord van de jaarstukken. Daar staat het gewoon in. En eerlijk gezegd heb ik er geen moeite mee dat het nog niet gehaald is. We kunnen namelijk het debat aangaan met het college: waarom is het target nog niet gehaald en welke stappen gaat u zetten om het de komende tijd wel te gaan halen want daar hebben ze nog twee jaar de tijd voor. En dat is een

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

941

debat dat we inderdaad bij de Voorjaarsnota kunnen gaan voeren. Welke middelen gaan we dan inzetten om die targets wel te gaan halen, zodat we in 2026 wel gewoon tevreden terug kunnen kijken? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Dank voorzitter. Dat Rekenkamerrapport moet u natuurlijk ook wel uitgebreider lezen hè. Want daar staan natuurlijk ook veel meer dingen in dan dat een target niet is gehaald. Het target bij veiligheid is grotendeels wel gehaald. Als je sowieso kijkt naar de laagst scorende wijken, die zijn omhooggegaan, behalve eentje. Daar moet inderdaad nog extra aandacht voor. Er zijn heel veel acties ondernomen vanuit het college om die veiligheidsbeleving in de stad te vergroten, denk aan die pleinstewards, aan seksuele straatintimidatie et cetera. Dus het is iets te makkelijk om te zeggen: ja, geef nu maar toe, geef nu maar toe. Op zo’n manier kun je volgens mij niet met elkaar van gedachten wisselen hoe je het beter kunt doen in de stad. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, ik begrijp sowieso niet waarom partijen het college gaan verdedigen, want dat hoeft helemaal niet zo, maar even over seksuele straatintimidatie. Het is heel lastig om dit college daarop te toetsen want er is een tekort aan actuele cijfers over seksuele straatintimidatie.

Dus hoe kan DENK daar nu allerlei uitspraken over doen? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Soytekin wil er kennelijk niet op reageren. Ja toch? De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Nu laat je je toch uit je tent lokken maar op zich is dat allemaal niet zo erg. Ik denk dat het goed is dat we in ieder geval in Rotterdam een aanpak seksuele straatintimidatie hebben en als u vindt dat u dat niet genoeg inzichtelijk is dan is dat prima en dan kunt u daarover met de wethouder in gesprek hoe dat het best kan gaan. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan zie ik dat hierbij het debatje is afgerond. De heer Biljoen, aanvullend? De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, aanvullend dan eigenlijk op de heel mooie opmerking, de interruptie van mevrouw Elfilali, want de heer Roskam zegt: aan de targets wordt gewerkt, we zien wel wat we gaan doen om ze te halen. Op het moment dat we die targets vaststellen, we doen dat niet alleen maar hier voor onszelf. We doen het voor de stad. De stad kan zien wat dit college gaat doen in de aankomende vier jaar. We constateren, zelfs de Rekenkamer constateert ook: het is niet gehaald. Je kunt het ook halen in 2030 en zeggen: het is gehaald. Waarom bent u daar niet fair op? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr).

Nou ja, kijk, ik zou eigenlijk kunnen zeggen, bedankt voor het bruggetje, want in het volgende stukje in mijn tekst wilde ik het hebben over de targets, dus ik ga even door dan. Want inderdaad, over de targets. Veel plannen die wij in de raad tijdens de begroting 2023 met een zeer ruime meerderheid hebben goedgekeurd zijn mooi, maar de resultaten zijn belangrijker. Resultaten die nog moeten volgen, getuige de voortgang op de targets. Sommige wethouders hebben nog moeite met het definitieboekje dat de raad heeft vastgesteld, maar gelukkig omarmt het college de corrigerende tik van de Rekenkamer in dezen. En u kent mij ook, ik zal hier zeer scherp op letten en ik wil het dan ook nog wel eventjes aangeven, dat is dan toch een soort reactie, want ik zie weer een interruptie komen, dat ik het dus wel heel fijn vind dat de motie die ik aan het begin van deze periode had ingediend, ꞌTijd voor targetsꞌ, waarbij we hadden gepleit voor een controle vooraf door de Rekenkamer op de targets, een definitieboekje waarin staat wat men gaat doen op basis van welke beleidstheorie men verwacht dat de target gehaald gaat worden, dat die is aangenomen, want daarvan plukken wij dus nu ook als raad de vruchten. Want de vorige collegeperiode bleek aan het einde van de rit dat zes van de vijftien nog niet eens meetbaar waren. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

942

De heer TAK (pvda). Kijk voorzitter, we zijn het volledig met elkaar eens dat meetbare targets de beste manier is om de voortgang van een college te kunnen volgen. Dan wil ik wel graag van u weten: wat vindt u er nu eigenlijk van dat de wethouder Bouwen en wonen, we hebben een motie gegeven, pas alstublieft die target aan, dat is een heel simpele rekensom over de bouwproductie van woningen. Dat is niet gelukt. Ik vind dat in alle eerlijkheid wel buitengewoon slordig. Ik bedoel, eigenlijk vroegen we niet heel veel. Wat vindt u daar nu van? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Ga ik nu zeggen dat ik het met de heer Tak eens ben? Ja, nee, eigenlijk wel. Nee, ik denk, het verzoek vanuit de Rekenkamer was zeer simpel, wat de raad heeft gezegd was ook zeer simpel. Kijk, ik begrijp als we zeggen: jongens, we willen peilmomenten van 1 januari houden, dat zult u als bankier misschien ook wel kunnen waarderen hè, de jaarafsluiting is dan wel fijn. Maar in de vorige periode werd er ook, ik meen bij de jaarstukken 2022, tussen haakjes bij gezet: jongens 1-8-2022 was dit de stand. Dus het kan gewoon. Dus in die zin denk ik: wethouder, doe niet zo moeilijk, zet het erbij, voor mijn part tussen haakjes, de gegevens zijn er. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). U kunt verdergaan met uw betoog. De heer ROSKAM (lr). Goed, dan het financiële deel.

Ik zal er niet omheen draaien. Financieel was het een zwaar jaar. De fraudecasus bij Vastgoed, waardoor we nu nog niet de jaarstukken kunnen goedkeuren, stijgende loonkosten die drukken op het resultaat, rechtszaken met betrekking tot de vennootschapsbelasting, ontwikkelingen op de grondportefeuille, het was een roerig jaar. De financiële positie van de gemeente staat onder druk. Maar de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat het me niet verbaast. In het coalitieakkoord gingen we immers al uit van een lager weerstandsvermogen voor 2023, 0,7 om precies te zijn. En ergens is dit logisch. Dit is het eerste volle jaar. Er is een nieuwe politieke koers ingezet. De komende jaren zullen we dan ook scherp zijn op de uitvoering van die koers, zodat we de vruchten van het ingezette beleid kunnen plukken. Daarnaast hebben we dit jaar de verantwoording van rechtmatigheid in de jaarrekening van gemeenten. Weliswaar als een soort generale repetitie, maar toch. De uitkomst is simpel, het werd net ook al aangegeven door de COR. De gemeente heeft fouten gemaakt in de rechtmatigheid, € 120 miljoen, om en nabij. Wijkteams zijn de grote boosdoener in dezen. Maar persoonlijk vind ik dit mooi. Ja, het zorgdomein, de zorgkavels.

Ik vind het mooi omdat het laat zien dat we een wethouder hebben die ervoor kiest om Rotterdammers zorg te verlenen in plaats van ouderen en zorgbehoevenden zonder zorg te laten zitten omdat hij de inkoopregels volgt. Dat is ook de menselijke maat. Vergiffenis vragen is makkelijker dan toestemming. En ik verwacht dan ook dat er in de commissie ZWCS hier een goed gesprek over was. Zelf heb ik het afgelopen jaar een nieuwe passie ontwikkeld, grondexploitaties, grexen. Mij moet hierover het volgende wel van het hart. De rek lijkt eruit. Twee jaar achter elkaar een daling van haast € 100 miljoen op eindwaarde. Het afgelopen jaar zijn er 7700 woningplannen goedgekeurd, althans woningen goedgekeurd, die gemiddeld € 12.000,00 per stuk kosten. Indien de algemene middelen niet verder dalen, kunnen we nog een kleine 9000 woningen goedkeuren voordat we op de bodem zitten. Het afgelopen jaar heb ik meermaals gevraagd om mitigerende maatregelen, maar tevergeefs. En daarom vraag ik het vandaag maar via een motie. In navolging van de vorige jaarrekening waar ik de motie ꞌRoskam & Rozema, grondbeleid first, grex secondꞌ indiende, is het dit jaar ꞌRoskam & Rozema, drain that boeggolfꞌ, waarin ik het college verzoek om met een kader aan mitigerende maatregelen te komen welke in het stadium van het masterplan of bij de grexmonitor meegenomen kunnen worden. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren).

U heeft een interruptie van de heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, dank u voorzitter. Kijk, en ook hierin kunnen we volgens mij elkaar vinden. Want het is natuurlijk, en ook mijn collega Biljoen gaf het al aan, schokkend om te zien dat we in een jaar tijd € 85 miljoen, van de plus van bijna € 8 miljoen naar € 78 miljoen in de min gaan in één jaar tijd. Het is evident dat de wethouder onvoldoende aandacht heeft voor de financiële consequenties die de grexen met zich meebrengen. Maakt uw fractie zich niet ook zorgen dat deze wethouder misschien wel gewoon een veel te grote portefeuille heeft? Want ze moet daarnaast ook nog het hele Rotterdamse klimaatbeleid op haar vork meenemen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

943

De heer ROSKAM (lr). Kijk, over de omvang van de portefeuille, het is niet netjes om in iemands portemonnee te kijken. Nee, ik denk wel dat ze veel hooi op haar vork heeft, en ik denk ook in die zin dat je haast met soort conflicterende doelstellingen zit die ze vanuit de raad meekrijgt. Want vanuit de raad is de opdracht gekomen: zorg voor zoveel woningen. Dat doet ze. De wethouder van Financiën moet weer zorgen voor een gezond financieel beeld. En zij zijn met zijn tweeën dan bezig om dat goed te krijgen. Alleen denk ik dan wel, en dat is ook een beetje de achterliggende gedachte van deze motie, dat het besef dat de woningen geld kosten wel wat breder mag landen. Goed, ik vervolg. Voorzitter, aan het einde van het debat moeten we de balans opmaken. Gezien de resultaten gaan we langzaam de goede kant op, maar het moet en kan beter. En daarom zeg ik: op naar de Voorjaarsnota. Dank u. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

Roskam & Rozema Drain that boeggolf "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 juni 2024 ter bespreking van voorlopige vaststelling jaarrekening 2023; constaterende dat: - Rotterdam een grote bouwopgaaf heeft voor de komende jaren; - het huidige beleid grote financiële impact heeft op de middelen van de gemeente Rotterdam; - het resultaat op grondexploitaties bedraagt in 2023 € 57,5 miljoen negatief en de verliesvoorziening is met € 77 miljoen gestegen; overwegende dat: - een groot deel van de financiële impact een gevolg is van autonome bijstellingen; - deze vooral afkomstig zijn van langlopende projecten waar er sprake is van een boeggolf; - de mate waarop de raad kan sturen op de financiële risico's van de verschillende bouwplannen die hij goedkeurt, niet altijd even duidelijk is; verzoekt het college: - een kader te ontwikkelen zodat de raad beter zicht heeft op de financiële risico's van gebiedsontwikkeling welke ten minste bevat: - bij de besluitvorming over gebiedsontwikkeling de verschillende scenario's voor te leggen aan de raad zodat bij de start de financiële risico's inzichtelijk zijn; - gedurende de looptijd van gebiedsontwikkelingen mitigerende maatregelen voor te leggen indien een ontwikkeling buiten de bandbreedte gaat; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Roskam en R.T.J.

van der Velden De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan ga ik naar de volgende partij en de volgende spreker. Dat is de heer Tak van de PvdA. De heer TAK (pvda). Voorzitter, we leven in een tijd van schaarste en het is daarom extra belangrijk dat we op een degelijke en rechtvaardige manier onze stad besturen. Dat betekent dat onze gemeentezaken op orde zijn en dat we de lasten eerlijk delen. Maar geen van tweeën is in orde op dit moment. Dit college is nu twee jaar bezig en er komt weinig van de beloftes terecht. En ik ben niet de enige die het ziet, want van oppositie tot coalitie wordt er in de wandelgangen geklaagd en gemopperd. De onuitgesproken maar ongemakkelijke waarheid is dat een tweetal wethouders de stad uit de rails laten rijden. Laten we beginnen met de zorg. Onze wethouder de heer Buijt, hij is misschien een betrokken wethouder, maar iedereen in deze raad vraagt zich af of hij nog grip op de zaak heeft. En de wethouder zelf heeft ook twijfels, want vorige week in de commissievergadering gaf hij nota bene zelf aan dat hij niet in control is. De stijgende jeugdzorgkosten zijn niet meer nieuw, maar de fouten in de begroting van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond en onze eigen administratie wel.

De wethouder miste € 43 miljoen aan jeugdzorgkosten, terwijl in 2022 de nieuwe werkwijze al bekend was.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

944

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, daar hebben we het woord control weer. Het blijkt een rode draad van GroenLinks-PvdA, de fusiepartij te zijn. Kunt u mij aangeven hoeveel zorg in Rotterdam mag kosten volgens u? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). De zorg in Rotterdam mag wat mij betreft heel veel kosten. Ik vind het heel belangrijk dat mensen die zorg nodig hebben ook de zorg krijgen die ze verdienen. Waar mijn zorg zit mijnheer Lansink, is dat wanneer wij geen grip hebben op de kosten, wanneer wij niet in staat zijn om de beloftes die dit college doet na te komen, dat er uiteindelijk kei- en keiharde bezuinigingen nodig zijn die de meest kwetsbare Rotterdammers echt gaan raken, en daar wil ik voor hoeden mijnheer Lansink. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ik zal het de kijkers thuis maar zeggen. De fractievoorzitter van de PvdA heeft een aantal jaar geleden, volgens mij vorig jaar nog, het was de heer Moti overigens, gezegd: wat mij betreft mag de zorg kosten wat het kost en dat mogen miljarden zijn. Diezelfde partij, die dus zegt: ongelimiteerde, ongebreidelde zorguitgaven, zegt hier met droge ogen: de wethouder is niet in control.

Wat is het? Mag zorg gewoon kosten wat het kost en moeten andere zaken bloeden of is het uw betoog van zorgen dat we die zorgkosten in control krijgen? Wat is het mijnheer Tak? De heer TAK (pvda). Het is heel simpel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Sorry, dank u wel voorzitter. Het is heel simpel. Het gaat erom of dit college doet wat het belooft. Heeft het grip op de afspraken die het gemaakt heeft met deze raad? Niet alleen ik, de accountant, onze eigen accountant, PWC, Financial Audit stellen allemaal vast dat op deze portefeuille we simpelweg geen grip en dat we onze beloftes niet nakomen. Die Voorjaarsnota gaan we nog bespreken, maar u schuift alles naar achteren, naar het volgende college. Daar gaan we het nog uitgebreid met elkaar over hebben. Maar dan ben je dus niet in control. Dit college heeft geen grip op zijn eigen uitgaven en op zijn eigen beloftes. Zo simpel is het. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ik zal via u de PvdA uit de droom halen. Dit college is niet in control voor wat betreft de zorguitgaven, dat was overigens het vorige college ook niet, het college daarvoor ook niet en het college daarvoor ook niet. Wat we al jaren zien is dat die zorgkosten compleet uit de hand lopen. Dat is waar we nu voor staan. Dat heeft niets te maken met deze ene wethouder.

Het heeft te maken met het feit dat we ook door landelijke regelingen, door het feit dat zorg steeds duurder wordt, door het feit dat steeds meer jongeren in lange zorgtrajecten komen, die zorg oploopt. Dat we meer willen betalen voor die mensen die in de zorg werken, doordat we cao-afspraken maken met die mensen, doordat de prijsinflatie mee wordt gerekend. Dat is de reden waarom we niet in control zijn, niet omdat deze wethouder er niet bovenop zit. Want dat suggereert u. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, dank u wel. Kijk, zo simpel is het wel. U zat zo nota bene vorige week volgens mij ook in de commissie toen we het bespraken. Maar laat ik het nog even bij u in herinnering roepen. Deze wethouder, toen wij hem bevroegen over die € 43 miljoen jeugdzorgkosten die toch vorig jaar afgerekend moesten worden, kon niet eens ter plekke in de commissie antwoord geven op de vraag. Niet voor niets stelt de accountant vast en ook PWC dat de voortgang van de bestuursopdracht niet is te volgen. De wethouder zegt zelf dat hij maandenlang geen inzicht had in de zorgkosten omdat het IT-

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

945

systeem niet werkte. Als je wethouder bent en je wilt grip houden op de situatie dan vraag je desnoods dat ze het geschreven op een briefje naar je toe komen brengen als het IT-systeem niet werkt. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Als u zo benieuwd was naar de grip op de zorgkosten, waarom is er dan geen tweede termijn geweest in de commissie ZWCS? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Volgens mij moest de wethouder weg, want er was namelijk een verzoek van de ChristenUnie om de spreektijd op te plussen, maar dat kon niet omdat de wethouder weg moest. Oké, ik ga verder. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, er wordt continu verwezen naar het rapport van de accountant en naar het rapport van de COR en naar de gesprekken die we hebben gevoerd met de wethouder. Als we naar de cijfers kijken, dan geven de cijfers een getrouw beeld. Dat betekent dat de cijfers juist en volledig zijn opgenomen. En u verwijst er vooral ook naar dat er een informatiestop was in het afgelopen jaar. En dat klopt, dat lezen we ook wel terug. De datamigratie die daarmee gemoeid gaat is eigenlijk een keuze geweest van de vorige coalitie. Laten we daar dan ook eerlijk over zijn. We hebben simpelweg onze oude schoenen weggegooid voordat we nieuwe hadden.

Bent u zich daar ook van bewust? Wat wij met name doen in deze stad is grip krijgen op de zorgkosten. Een kwart van onze begroting geven we uit aan zorgkosten. En dat moeten we ons ook gaan realiseren. Het is juist een uitdaging, niet alleen voor de wethouder, voor ons allemaal, dat we de situatie simpelweg serieus nemen. Anders gaat het ten koste van alle andere goede initiatieven in deze stad mijnheer Tak. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Dank u wel voorzitter. Ja, dat ben ik helemaal met u eens. Het mag niet ten koste gaan van andere initiatieven in de stad en het mag niet zeker ten koste gaan van de mensen die de zorg in deze stad het hardst nodig hebben. En daar maakt mijn partij zich zorgen over. Laat ik alvast maar een bruggetje maken naar de rest van mijn bijdrage. Want deze wethouder had vorige week ineens een plan B klaarliggen. Een plan B waar niemand in deze gemeenteraad tot dan toe ook nog maar iets over had gehoord. Vervolgens vragen wij die wethouder: kunt u alstublieft dat plan B opsturen naar ons zodat wij met u mee kunnen kijken om te voorkomen dat die Rotterdammers die de zorg nodig hebben het hardst geraakt gaan worden? En wat zegt die wethouder? Nee, na de zomer heb ik tijd voor u.

Als u dat plan heeft klaarliggen dan wil ik het nog voor de Voorjaarsnota hebben en ik hoor graag van de wethouder waarom dat niet zou kunnen. Oké, ik vervolg mijn betoog. Voorzitter, nota bene een jaar geleden kreeg deze wethouder een motie van treurnis aan zijn broek, omdat deze wethouder wel wilde bezuinigen, maar geen enkel idee had hoe hij dat wilde bereiken. En een jaar later is er nog steeds niets van deze plannen terechtgekomen. Het moment komt steeds dichterbij dat als deze maatregelen niet werken niets anders kan dan een botte bijl. En dan worden de meest kwetsbare Rotterdammers het hardst geraakt. Onze vraag aan deze wethouder is: wat heeft deze wethouder geleerd van het afgelopen jaar? En hoe gaat hij ervoor zorgen dat hij dit jaar de zaken wel op orde krijgt? Wat mijn fractie betreft is het vijf voor twaalf om ons te overtuigen wethouder. Ook bij klimaat, bouwen en wonen krijgt dit college weinig voor elkaar. Terwijl duizenden Rotterdammers wanhopig op zoek zijn naar een betaalbare woning, de klimaatcrisis urgenter is dan ooit, denkt de wethouder twee voltijdsbanen te kunnen combineren. Er waren in de vorige periode niet voor niets twee voltijds wethouders. Een voor bouwen en wonen en een voor klimaat. En waarom? Laten we gewoon even kijken naar de resultaten van 2023. Het is een chaos met onze grexen.

We schrijven € 85 miljoen af in één jaar en er wordt hier overheen gestapt alsof het niets is. De sociale grondprijs moest in allerijl worden verhoogd, maar het leidde tot een fout van € 32 miljoen en maakt het nog moeilijker om die doelstelling voor betaalbare woningen te realiseren. Van de klimaatambities komt ook bar weinig terecht. Er bleef in 2023 maar liefst € 43 miljoen op de plank liggen. En als kers op de taart lukt zelfs het uitvoeren van een motie niet, waardoor de Rekenkamer en deze raad geen betrouwbare cijfers hebben over de woningbouwproductie van dit college. En waarschijnlijk denkt de wethouder dat het heel erg goed gaat als ze hier naar de bouwkeet bij de buren kijkt. Maar de bouw van betaalbare

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

946

woningen ligt in de hele stad op zijn gat. Nogmaals, de portefeuille van deze wethouder is simpelweg te groot. Wij zouden graag van deze wethouder willen weten hoe zij ervoor gaat zorgen dat we in 2024 niet weer achter de feiten aan lopen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, opnieuw allerlei aantijgingen en dat we bepaalde doelstellingen et cetera niet halen en dat er tegenvallers zijn in deze stad. Maar bent u het dan ook met mij eens dat we tegenvallers hebben die vooral te maken hebben met macro-economische redenen? Dat het met name autonome ontwikkelingen zijn. En ik weet nog heel goed, dat was volgens mij elf of twaalf jaar geleden, uw partijprominent, toen hij hier wethouder Bouwen en wonen was, hadden we eigenlijk dezelfde situatie die we hier hebben. En hij vroeg zich ook af: moeten we dan stoppen met bouwen? Nee, we moeten vooral doorgaan met bouwen, ten koste van alles. Want we hebben woningen nodig. Wat vindt u van zijn uitspraak, die we eigenlijk kunnen relateren aan wat we vandaag meemaken in deze stad? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, dank u wel. U heeft het over de heer Karakus. Nou, de heer Karakus is een held als het gaat om bouwen. Hij wilde inderdaad doorbouwen in tijden van crisis. Maar wat hij ook was, hij was een voltijdwethouder Bouwen, die ogen op de bal had.

We zien gewoon dat deze wethouder te veel hooi op haar vork heeft en daardoor blijven er dingen in deze stad liggen en daar horen we graag een reactie over van de wethouder. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja, geef nu even antwoord op mijn vraag. Reflecteer het, wat wethouder Karakus toen heeft gezegd, wat we nu eigenlijk ook meemaken in Rotterdam, naar de huidige stand van zaken. Moeten we stoppen met bouwen of moeten we juist doorgaan met bouwen? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Nee, we moeten zeker doorgaan met bouwen en we moeten vooral doorgaan met het bouwen van betaalbare woningen. Ik zie het ene na het andere prestigieuze project. Dan komen er weer drie wolkenkrabbers bij, hier ergens aan de Coolsingel. Dat is allemaal heel leuk, maar wat hebben de mensen in onze stad eraan? Mijn partij strijdt al jaren, samen met de hele linkse oppositie, voor meer betaalbare woningen en dit college laat die mensen in de kou zitten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja, ik weet eigenlijk niet meer wat ik wilde zeggen, dus ik denk dat ik maar weer ga zitten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Nou, dat was een vrolijke interruptie in elk geval. De heer Tak. De heer TAK (pvda).

Afsluitend voorzitter, Rotterdam verdient bestuurders die onze stille en ruige wateren kunnen varen. Rotterdam verdient een overheid die zorgt dat geld op de juiste plek terechtkomt. Rotterdam verdient beter dan wat dit college afgelopen jaar heeft kunnen laten zien. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ja, ik zag eerst de heer Coşkun staan. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik heb zitten luisteren naar de heer Tak over de overbelaste wethouder, maar we hebben daar negen wethouders zitten en een burgemeester. Dat is het maximum dat we mogen hebben, minimaal vijf, maximaal negen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Volgens mij is het minimaal vijf, maximaal negen. Maar goed, dat college is een en ondeelbaar. Die stad is ook een en ondeelbaar. Alle taken van de stad moeten verdeeld worden. Dat kunnen ze met zijn negenen toch makkelijk aan? Of wilt u nog meer mensen achter die tafel zetten?

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

947

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja voorzitter, voor mij is dat eerder een vraag aan het college. Mijn fractie is in ieder geval niet onder de indruk van hoe het nu gaat. Ik stel vast dat deze wethouder niet de ogen op de bal heeft. Volgens mij moet uw partij dat met mij eens zijn. Er worden gewoon onvoldoende betaalbare woningen gebouwd in deze stad. Ik wil graag een wethouder die volle focus heeft op de problemen van deze stad en wat mij betreft herverdelen ze het onderling. Het maakt me niet uit of ze het met negen of met tien doen, als onze problemen maar worden opgelost. De heer COŞKUN (sp). Ja maar, wat wilt u dan? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Een kloon erbij van deze wethouders? Lost dat de problemen dan wel op? Worden er dan wel sociale woningen gebouwd? Die worden niet gebouwd door dit college, al zet je daar twintig van dit soort wethouders neer. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Nou kijk voorzitter, ik snap de aarzeling van mijn collega. Dat snap ik oprecht. U heeft mijn bijdrage gehoord, u kunt enigszins voelen dat het vertrouwen laag is. Maar ik wil graag het college een kans geven om hierop te reflecteren en ik wacht graag hun reactie af.

Ik weet dat de heer Lansink het woord reflecteren verschrikkelijk vindt, sorry daarvoor, maar ik wacht graag de reactie van het college af. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ja, ik zag volgens mij eerst de heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, om te beginnen met feiten. Het vorige college ging 20% sociaal bouwen en wat wij doen is 25% sociaal bouwen. Er zijn zoveel tegenstrijdige punten in uw verhaal. Aan de ene kant zegt u: joh, de verliesvoorzieningen stijgen, we lijden verlies als het gaat om grexen. En van de andere kant zegt u: er moeten meer betaalbare woningen bij. Is dat volgens u niet tegenstrijdig? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Nee, dat is helemaal niet tegenstrijdig. Ik wil graag een wethouder zien die grip heeft op de situatie. Dat heeft ze niet. Er werd net aan gerefereerd. Nog net voor het eind van het jaar kregen we te horen dat de verliesvoorziening nog geen € 30 miljoen is. En binnen een paar maanden verdubbelt dat ruimschoots. Mijnheer Elbay, dan heeft de wethouder geen grip op de situatie. Zo simpel is het gewoon. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, het is toch wel een stukje seksisme, zo op de persoon spelen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ik wil er echt op wijzen De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. Mevrouw VERKOELEN (50+).

Een punt van orde. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Hallo, hallo, dames en heren, mag ik heel even ingrijpen. De heer Elbay slingert iets in de zaal dat nogal wat reactie oproept, mensen die daar een punt van orde op willen maken. U haalt namelijk de achtergrond van een wethouder erbij. Ik denk dat dat hier niet echt ter zake doet. Ik zag de heer Tak. Die wilde daar een punt van orde op maken en mevrouw Verkoelen wilde daar ook een punt van orde op maken. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Nou, ik wil graag via u voorzitter de heer Elbay de kans geven om die woorden terug te nemen, want ik heb namelijk heel bewust bij het schrijven van deze bijdrage nagedacht over hoe ik onze collegeleden adresseer. Dat is uit hoofde van de functie en de verantwoordelijkheid waarvoor zij staan.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

948

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ik wil het herhalen voorzitter. Ik vind dit ontzettend vervelend, het is seksisme, dus ik ga mijn woorden dan ook niet terugnemen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, nu wel... kom op, we gaan De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Verkoelen, dan geef ik u het woord, maar dan is het niet een punt van orde maar dan is het gewoon onderdeel van het debat. Mevrouw VERKOELEN (50+). Nee, nee, nee, het is een punt van orde. Wij gaan niet op deze wijze vertellen of een wethouder blank, zwart, groen, paars is, een vrouw of een man, hier staat iedereen in positie voor zijn rol. Ik heb geen één keer horen zeggen dat het hier ging over een vrouw die haar werk niet kon doen. Het gaat over een wethouder Bouwen die het niet kon doen en dat is aan de orde. En als dan nog een keer herhaald wordt dat het seksisme is, dan gaan we echt ver over de streep. Het kan niet. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Geachte raad, we hebben een verantwoordingsdebat over de wethouders in hun verantwoordelijkheid van wethouder. Dat is waar het hier over gaat. Daar wordt ook door de verschillende partijen een collegelid op aangesproken en dat is waarom we hier zitten. En daar wil ik dit punt ook verder bij laten. Dank u wel. De heer Tak was aan het einde van zijn termijn. De heer Roskam, inhoudelijk nog? De heer ROSKAM (lr).

Ja, op de heer Tak. Hij gaf aan dat de grondexploitatieportefeuille chaotisch was en dat wil ik eigenlijk wel gewoon bestrijden, want als we kijken bij het weerstandsvermogen dan zagen we netjes de opplussing, dus in die zin is de afwaardering in principe wel binnen de grenzen van het weerstandsvermogen gebleken. Dus in die zin is er wel een goede inschatting gemaakt. En ik denk dat we ook niet van de wethouder mogen verwachten dat zij invloed heeft op de rentestanden bijvoorbeeld. Dat zou wel heel knap zijn, en ik weet niet of het speculatief mag, maar goed, dus ik denk dat binnen de bevoegdheid dat het gaat, dan gaat het wel. En dan ten tweede over het CO2-target. U geeft aan: het geld is niet uitgegeven, er ligt nog € 41 miljoen, meen ik dat u zei, op de plank. En ik denk: ja, maar als een target gehaald wordt voor minder geld, zouden we daar dan niet juist blij mee moeten zijn? Want u legt de link tussen het niet uitgeven van geld en het niet halen van een target. Terwijl, als ik de DCMR-rapporten lees, dan denk ik: we zitten op koers om het target te halen. En als het met € 41 miljoen minder gebeurt noem ik dat eigenlijk gewoon winst. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). U vindt mij aan uw zijde, via u de voorzitter, dat minder geld en meer resultaten, daar ben ik een groot, groot voorstander van.

Alleen in de jaarstukken kan ik lezen dat van die plannen ook gewoon niets terecht is gekomen. En de voortgang van de resultaten kunnen we niet volgen als ik de Rekenkamer moet geloven. En uw opmerking over inderdaad inflatie, rente, daar heeft u helemaal gelijk in. Maar ik stel wel vast, en volgens mij stelt u dat ook vast, dat de ruimte die deze gemeente heeft om dit soort verliezen te absorberen natuurlijk beperkt is. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel voor uw bijdrage. Dan gaan we door naar de volgende partij, de VVD, de heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, beste raad, heb ik uw aandacht? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik constateer wat rumoerigheid nog in de zaal. Gesprekjes over zaken die zijn voorgevallen eerder in het debat graag buiten de raadzaal bespreken. Dan kunnen we namelijk met aandacht naar de heer Lansink luisteren. Aan u het woord. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Dank u wel voorzitter. Vandaag is de dag van de verantwoording, in vele gemeenteraden nog steeds een onderschat fenomeen. En toch zijn de jaarstukken een van de belangrijkste stukken om het college te controleren op zowel het financieel beheer als de voortgang van het college. Het is daarom bijzonder spijtig dat we nu een concept moeten

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

949

bespreken, mede als gevolg van de fraudecasus, maar niet alleen. Ook de toegenomen SiSa-regeling en SPUK’s geven extra druk op het controleproces. Laat ik beginnen met het bedanken van de COR. U heeft een jaarlang het jaarrekeningenproces gevolgd, overleg gevoerd met wethouder van Financiën, Financial Audit, de accountant, hoorzittingen georganiseerd en een lijvig advies geschreven en ondertussen bent u ook nog op studiereis geweest naar het stadhuis van Rotterdam om daar bij te praten met de commissie BBV. Voorzitter, bij de start van deze coalitie was al duidelijk dat het geen jaren zouden worden van grote overschotten en dat de noodzaak van goed financieel beheer belangrijk zou zijn. De bestuursopdracht Zorg, het snijden in het ambtenarenapparaat en kritisch zijn op doelmatigheid van onze inzet zijn vanaf het begin leidende principes geweest van deze coalitie. Voorzitter, er zijn vanuit financieel oogpunt drie grote uitdagingen in onze stad. De kosten in de zorg en dan met name dit jaar, waarover we spreken 2023, in de jeugd, de overschrijdingen binnen de BUIG en de grexen waar we steeds meer op moeten afwaarderen. Het is allang niet meer zo dat de wethouder Bouwen met open armen wordt ontvangen aan de collegetafel.

De VVD-fractie verwacht dan ook dat de komende twee jaar de ingezette koers tot verbetering moet gaan leiden, dat waar nodig en waar het kan het college het tempo versnelt of de koers aanscherpt. Ik ben blij met de woorden van de wethouder van Financiën dat er structurele overleggen zijn met de vakwethouders en dat zij op zoek zijn hoe we nog scherper op de bal kunnen zitten. Voorzitter, ik heb een vraag aan het college. Welke lessen trekt u uit het jaar 2023 en wat neemt u van die lessen mee naar de komende jaren? En voorzitter, de collegetargets vragen ook aandacht. We lopen achter op de mijlpalen en ik ben blij dat het college voor veel mijlpalen nog mogelijkheden ziet om die targets nog te halen. En de VVD is optimistisch van aard, maar zal bij het lezen en het behandelen van de Voorjaarsnota kritisch toetsen of er voldoende grond is voor dat optimisme. En voorzitter, optimisme mag u altijd van een VVD’er verwachten. Dat is niet alleen een grondhouding van liberalen, we voelen het ook in onze stad. Het AD kopte onlangs: sprong op de lijst van duurzame steden. Van de twaalfde naar de tweede plek op de ranglijst. Een ranglijst die kijkt naar luchtkwaliteit en groen, gezondheidszorg en criminaliteit, werk en zakendoen en vooruitgang.

We scoren op vele zaken goed en daarmee beter dan andere steden, zoals wanneer het gaat over de aanpak van luchtvervuiling, CO2-uitstoot en afvalrecycling. Ook worden onze grote stadsprojecten genoemd als een grote bijdrage die we leveren in de vergroening van onze stad. Voorzitter, de jaarstukken geven ons voldoende stof tot nadenken en toch zou ik veel meer willen weten van de dilemma’s waar het college voor staat. De jaarstukken zouden een ultiem instrument moeten zijn om scherp te krijgen waarom voornemens die we hadden niet zijn gehaald en waar we succesvoller zijn dan van tevoren bedacht. Op hoofdlijnen en ook in vergelijking met andere steden. Ik zou graag van de wethouder vernemen of hij volgend jaar een dergelijke oplegger zou kunnen opleveren. Voorzitter, onze geliefde stad staat er financieel nog steeds goed voor. Ook dat staat geschreven in het COR-advies, maar er zijn belangrijke aandachtspunten. Die aandachtspunten staan scherp op ons netvlies, maar we hebben vertrouwen in onze stad. Deze coalitie, deze raad en ons college, we varen de juiste koers, maar we moeten de komende jaren onze inzet wel verzilveren en scherp op de bal spelen of onze inzet bijsturing of aanscherping behoeft. Voorzitter, ik dank u. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan gaan we naar de fractie van Volt, mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter.

Ik zat te denken waar ik mee zou beginnen, maar ik wil toch even beginnen met het feit dat we het vandaag inderdaad anders doen dan anders, en dat heeft inderdaad te maken met het onderzoek naar mogelijke fraude. Dat baart ons grote zorgen. Dat is ook een smet op Rotterdam en zeker ook geen voetnoot. En ik vind het toch wel belangrijk om die te markeren. In combinatie ook met het feit dat € 43 miljoen door de wethouder wordt gezien als een administratieve misser. Wat ons betreft is dat een rode vlag en zegt dat ook echt iets over bestuurlijke zorgvuldigheid. De manier waarop je daarover praat en de manier waarop je daarop reflecteert. Daarnaast maken we ons ook best wel zorgen over inkoop en inkomende subsidies, want het is best wel zorgwekkend dat er wordt geconstateerd dat er een risico bestaat in Rotterdam dat inkomende gelden en niet volledig worden benut maar ook niet aan de voorwaarden voldoen of onjuist worden geadministreerd. Daarbij optellend dat veel actuele cijfers ontbreken en later komen, maakt dat het best wel lastig voor ons om dit college goed te controleren. We vinden ook dat er weinig verantwoording is over belangrijke onderwerpen zoals armoede, schulden, inburgering, digitale inclusie, en we constateren ook dat er een onderbesteding is op belangrijke budgetten.

Dus wat ons betreft geven de jaarstukken over 2023 beloftes weer die niet zijn nagekomen en we zien een gebrek aan transparantie en ook een tekort aan veiligheid. En als ik nu even inzoom op drie onderwerpen die we vanuit Volt heel belangrijk vinden, dan wil ik even beginnen met het aanpakken van de wooncrisis. Dat is natuurlijk een hoge prioriteit. Maar als we kijken naar de jaarstukken van hoe het college het

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

950

gedaan heeft, dan valt op dat we achterlopen. We lopen achter in de bouwaantallen. We lopen achter als het gaat om segmentering en de doelstellingen die gesteld zijn. We lopen achter als het gaat om studentenhuisvesting. Er zijn onvoldoende studentenwoningen gerealiseerd terwijl dat ontzettend belangrijk is in onze stad. Nou, even iets anders, er zijn vijftien pleinen beloofd, er zijn er twee gereed. Dus ja, mijn vraag aan dit college en ook aan de wethouder is: hoe gaan we bijvoorbeeld, als we het hebben over studentenwoningen, die studentenwoningtargets halen? En dan wil ik wel iets meer dan alleen maar: ik heb er vertrouwen in dat het gaat lukken. Ik wil precies weten: wat is het plan, dat we hier volgend jaar niet weer staan op dit punt. Dan over veiligheid. Ik noemde eerder al dat dit rechtsconservatieve college de mond vol heeft van veiligheid, maar ja, de target is tussentijds nog niet gehaald volgens de Rekenkamer. Ook hier zien we dat de actuele cijfers over veiligheidsproblemen ontbreken. Bijvoorbeeld als het gaat om seksuele straatintimidatie, om cybercrime, deze cijfers zijn gewoon niet opgenomen in de jaarstukken en worden ook niet meegenomen in het beleid. Nogmaals, lastig om dit college daar dus op te controleren. En als het gaat om cybercrime verbaast het mij dat het niet wordt meegenomen.

We hebben hier ook een debat over gehad met de wethouder toen we het hadden over seksuele straatintimidatie, want de politie en het OM hebben deze week juist ook weer opgeroepen dat er ene betere aanpak nodig is en dat je cybercrime absoluut moet meenemen als het gaat om veiligheid en seksuele straatintimidatie. Nou, bij de subjectieve beleving qua veiligheid zien we ook dat het onderbelicht is en dat is ook zorgwekkend. Dan misschien toch nog even iets positiefs. Ik wil een compliment geven aan de wethouder. We zijn namelijk heel blij dat dit jaar de EU-subsidies naar aanleiding van onze motie van vorig jaar zijn opgenomen in de jaarstukken en ook inzichtelijk zijn gemaakt. Dus dank hiervoor. Maar we zijn wel benieuwd of degenen die aanspraak kunnen maken op deze subsidies zich altijd bewust zijn ervan en of ze ook de juiste weg kunnen vinden naar deze subsidieaanvragen, want we hebben de indruk dat dit af en toe ook wat achterloopt. Voorzitter, ik zal het voor nu hierbij laten en ik kijk even naar de antwoorden van het college. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan gaan we naar de fractie van D66, de heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, vandaag blikken we terug op een bewogen jaar. Oorlogen in Gaza en Oekraïne, toenemend politiek extremistisch geluid en de aanhoudende strijd tegen klimaatverandering.

Het houdt de wereld bezig en die wereld zien we terug in Rotterdam. We hebben te maken met een coalitie die is gevormd om verschillen te overbruggen, maatwerk te bieden en werk te maken van een stad waarin iedere Rotterdammer welkom is. Eén stad, en dat is het Rotterdam van deze coalitie. En zo ook van D66. De klimaatcrisis aanpakken, de stad vergroenen, meer betaalbare middenhuur en een eerlijke kansrijke start voor iedereen. Dat waren en zijn onze speerpunten in deze coalitie. En voorzitter, ik ben dan ook blij om investeringen juist in die punten terug te zien in de jaarstukken die zijn gepresenteerd. Ook moet ik eerlijk bekennen dat we als stad ook niet op alle punten geslaagd zijn om onze doelen te halen. De uitdagingen zijn nog te groot en zullen verder verdiept worden tijdens de behandeling van de Voorjaarsnota. Het gaat vandaag over wat het college heeft weten te realiseren, maar het is ook goed om op dit soort momenten even stil te staan en te bedenken: waar doen we het voor en waar willen we samen naartoe? Wat D66 betreft is dat een groene, progressieve en vrije stad. En die stip op de horizon zie ik terug in het werk dat dit college het afgelopen jaar heeft verzet. Daarbij denk ik bijvoorbeeld aan de verfietsing en ont-auto-ing van Rotterdam.

In deze coalitie hebben we vorig jaar bijna 1300 openbare laadpalen erbij gezet, het deelvervoer binnen de gemeentelijke organisatie opgeschroefd, betaald parkeren uitgebreid, fietsrondes als kool gebouwd, de fietsinfrastructuur op negen plekken verbeterd en mensen, gratis OV voor kinderen tot 12 jaar en AOW’ers. Het target CO2-reductie laat nog eventjes op zich wachten, maar de huidige stand van zaken, of beter gezegd daken ziet er zonnig uit. Zo laat een analyse van maart 2023 zien dat er al 1,1 km2 aan zonnepanelen is gerealiseerd in onze stad. Het Servicepunt Zon van de gemeente heeft bijna veertig bedrijven geholpen met het omzetten van hun daken naar duurzame energieopwekker en ga zo maar door. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). U heeft een interruptie van mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). De heer Elbay zegt dat de CO2-reductiecijfers even op zich laten wachten. Die zijn er nu nog niet en hopelijk komen ze najaar 2024. Vindt de heer Elbay dat: even op zich laten wachten? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

951

De heer ELBAY (d66). Hier kan ik heel makkelijk op antwoorden voorzitter. Ja. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dus een jaar te laat vindt de heer Elbay oké? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, te laat of niet, dat betekent niet dat we er helemaal niets aan doen. We zijn ermee bezig en de cijfers gaan we dus zo snel mogelijk krijgen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). We staan hier vandaag omdat we dit college willen controleren. Het gaat er niet om wat we allemaal aan het doen zijn. Als je geen cijfers hebt dan kun je het college niet controleren. Is de heer Elbay het daarmee eens? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja, ik moet hier toch technisch op antwoorden voorzitter. We gaan over de jaarstukken en we kijken of de jaarstukken een getrouw beeld geven en of dit college rechtmatig heeft gehandeld, dus er staan geen cijfers die gebaseerd zijn op onwaarheden en die onvolledig zijn gepresenteerd. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dat is inderdaad natuurlijk een beetje technisch ombuigen. Waar het om gaat is: we zijn hier de gemeenteraad, wij lezen jaarstukken. Daar staat in dat er op meerdere punten geen cijfers zijn.

Wij kunnen onze controlerende taak nu niet goed verrichten, dus het verbaast mij dat de heer Elbay dat probeert goed te praten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Waar stuit u op? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dat bepaalde cijfers er nog niet zijn, waardoor ik mijn controlerende taak niet kan vervullen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, dit is een oneindige discussie. Ik ga hiermee verder. In 2023 zijn tevens stappen gezet om de doelstelling van 350 megawatt windenergie in 2025 te realiseren. Met de oplevering van windpark Tweede Maasvlakte is de doelstelling van 300 megawatt windenergie in de haven behaald. Belangrijk voorzitter, ontzettend belangrijk, want klimaatverandering is en blijft de grootste uitdaging van onze generatie. En voorzitter, naast de zaken waar we goed mee aan de slag zijn gegaan, zijn er ook redenen tot zorg, en daar moeten we natuurlijk ook eerlijk over zijn. Wij constateren bijvoorbeeld dat de financiële positie van de gemeente goed is, maar tegelijkertijd constateren we ook dat de begroting en de financiële positie van de gemeente op diverse plaatsen onder druk staat. Aan die druk liggen natuurlijk diverse oorzaken ten grondslag.

Enerzijds is dat het financiële klimaat in de huidige tijd en anderzijds heeft dat natuurlijk te maken met al die fluctuaties en onzekerheden dat het met zich meebrengt. Daarbij kun je dus denken aan onrust in de wereldpolitiek, hoge inflatie, hoge rente. Daar had de heer Roskam het al over. En dat zorgt ervoor dat al die onzekerheden die wij nu meemaken dus ook ontzettend drukken op onze ambities. De maatschappelijke en fysieke opgave waar Rotterdam voor staat en de beperkte middelen uit het rijk voorzitter, die ook nog eens onder druk staan en die vanaf 2026 zullen afnemen, nodigen uit tot een strak financieel beleid waarin verrassingen simpelweg gewoon niet passen. De bedoelde beperkte

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

952

middelen betreffen naast geld ook de personele inzet. Niet alleen binnen de gemeentelijke organisatie maar ook bij zorg kampen wij ontzettend met personeelstekort. En dat heeft uiteraard ook met de ambitie te maken die wij dus simpelweg ook willen aanpakken, namelijk de bestuursopdracht Zorg waar ik zo meteen wat uitgebreider op terugkom. Financiële kengetallen laten wat ons betreft positieve cijfers zien, en dan zie ik mijnheer Biljoen me al raar aankijken. Van: hoe kan het dan zijn dat we toch onder minimaal weerstandsvermogen van 1,0 komen? Dat heeft simpelweg te maken met een aantal tegenvallers die we hebben ervaren op het gebied van GRJR, maar ook de grondexploitaties die we hebben moeten opnemen. Voorzitter, de solvabiliteitsratio is nogal een punt. Daar zijn we ruim boven de signaalwaarde van provincie Zuid-Holland en dit zorgt er eigenlijk voor dat de solvabiliteitsratio van Rotterdam goed is en dit betekent dat we onze langetermijnverplichtingen simpelweg aankunnen, en dit zorgt er ook voor dat we een gunstige positie hebben op de financiële markt en we heel goed en makkelijk geld kunnen trekken om onze ambities te bewerkstelligen. Voorzitter, structurele lasten tegenover of ten opzichte van de structurele baten, dat is niet in evenwicht. Toch wel een klein verschil van 0,4%.

Ik verwacht, maar dat verwacht ook het college, dat de bestuursopdracht Zorg waarmee we bezig zijn op termijn ook structurele effecten zal hebben in onze financiële situatie en ik heb toch een vraag aan de wethouder. Hoe voorziet u de jaren na 2026, wetende dat we structureel minder rijksmiddelen gaan krijgen? Heeft u al contact met uw collegawethouders hierover en hoe wilt u dit verder gaan aanvliegen richting het toekomstige kabinet? Voorzitter, ik wil graag meegeven dat wij de bestuursopdracht Zorg onderschrijven en we staan achter de plannen die dit college wil verwezenlijken. Want zorgkosten beheersen is nogal een uitdaging en we hebben heel lang stilgezeten en eigenlijk weinig ervoor gezorgd om de kosten dan ook in te dammen. Voorzitter, de zorg moet houdbaar, uitvoerbaar en betaalbaar zijn. En om dat te kunnen, zetten wij dus ook in om die € 200 miljoen tekort dat wordt verwacht eind 2026 dan ook in te dammen door maatregelen te treffen. En dat is geen nattevingerwerk, maar dat is simpelweg: we doen het samen met de stakeholders die zich dag in, dag uit inzetten voor kwetsbare Rotterdammers. Het is natuurlijk een pijnlijk punt… De VOORZITTER. Mijnheer Tak. Goedemorgen overigens. De heer TAK (pvda). Ja, dank u voorzitter. Kijk, ik denk dat wij het met elkaar erover eens zijn dat het belangrijk is dat deze wethouder de resultaten behaalt die hij belooft aan deze stad.

Om te voorkomen dat straks, zoals ik al eerder zei, de meest kwetsbare Rotterdammers de dupe zijn van onnodig botte bezuinigingen, het plan B van deze wethouder. Maar hoe vindt u het dan dat we eigenlijk iedere keer bestuursopdracht op bestuursopdracht op bestuursopdracht krijgen? Want we hadden een eerste bestuursopdracht, daar kwam niets van terecht. Toen kwam er een tweede bestuursopdracht. Daar kwam niet zoveel van terecht. En nu krijgen we de Voorjaarsnota, dan komt er weer een nieuwe bestuursopdracht van € 15 miljoen per jaar 2026-2027. Hoe kunt u dat rijmen? Want ik zie eigenlijk een wethouder die de bestuursopdracht steeds verder naar achteren schuift. Straks zijn de gemeenteraadsverkiezingen geweest en is het aan een nieuw college. De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, ik ken er maar één en dat is bestuursopdracht Zorg. Als er andere bestuursopdrachten zijn, dan hoor ik graag welke dat zijn. De VOORZITTER. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja kijk, dat is een heel flauwe reactie. U weet net zo goed als ik: er was een originele bestuursopdracht Zorg. Toen is er een aanvullend maatregelenpakket gekomen en nu in de Voorjaarsnota is weer een aanvullend maatregelenpakket aangekondigd. Daar heb ik het over en daar wil ik graag een reactie op van u. De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66).

Nou ja voorzitter, er zijn een aantal maatregelen genomen. Ik bedoel, ambtelijk is daarover gesproken. Het college, de wethouder is het gesprek aangegaan met zorgaanbieders en dat zorgt ervoor dat er natuurlijk ook meerdere pakketten komen. Er moet natuurlijk eerst van tevoren worden getoetst op de haalbaarheid. Dat zorgt er dan ook voor dat we secuur omgaan met de

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

953

maatregelen die genomen moeten worden. Die moeten eerst getoetst worden en op basis daarvan kunnen we natuurlijk ook meten in hoeverre die maatregelen haalbaar zijn. De VOORZITTER. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ik stelde u geen procesvraag, ik stelde u een politieke vraag, via u voorzitter. De vraag is: er is een bestuursopdracht aangekondigd. Daar kwam niets van terecht. Toen werd er een tweede maatregelenpakket aangekondigd. Daar heeft de wethouder kennelijk ook niet zoveel vertrouwen in want er komt een plan B. En vervolgens lees ik in de Voorjaarsnota, terwijl we net de bestuursopdracht besproken hebben, dat er weer € 15 miljoen extra per jaar bij moet komen. Dus ik wil graag uw reactie daarop. Klaarblijkelijk lukt het de wethouder niet om één keer een plan te maken dat hem ook lukt om uit te voeren. Daar zou ik graag van u over willen horen wat u daarvan vindt. Maar dat hoor ik dus niet. De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, ben ik nu gek of is dit nu een procesmatige vraag? U vraagt wat ik ervan vind. Er komen verschillende maatregelen bij, dat klopt, maar dat is ook van tevoren aangekondigd. En het is belangrijk dat we simpelweg al die maatregelen ook eerst toetsen en op basis daarvan dat implementeren in Rotterdam. We moeten simpelweg de zorgkosten gaan indammen en dat is ook waar wij ons voor gaan inzetten en dat gebeurt nu ook.

De VOORZITTER. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja sorry, het maatregelenpakket uit de Voorjaarsnota was niet van tevoren aangekondigd. Kijk, ik heb de wethouder dat in de commissie nota bene gevraagd. Een dag voordat we de jaarstukken gingen bespreken in de commissie kwam de Voorjaarsnota ineens online. Nou prima, ik dacht: ik lees dat ding ’s avonds zodat ik in ieder geval de wethouder er vragen over kan stellen. Daar staat gewoon aanvullend € 15 miljoen. Dat klopt toch? Dat verzin ik toch niet? Dat zijn aanvullende maatregelen die we niet eerder met elkaar hebben kunnen bespreken. De heer ELBAY (d66). Volgens mij hebben we alle punten en recent nog hebben we het uitvoeringsplan van het college besproken ook in combinatie met de bestaanszekerheid. Er zijn twee pijlers begonnen. En we bespreken al die maatregelen ook uitgebreid in de raadzaal. En we bespreken dat niet enkel hier, maar het wordt ook besproken met alle zorgaanbieders die meer verstand hebben van zorg en wat er eigenlijk gebeurt in de stad. Dus het is alleen maar een mooie ontwikkeling dat wij ook al die mensen betrekken die simpelweg behoefte hebben aan goede zorg. De VOORZITTER. Ik was van plan om naar de heer Segers-Hoogendoorn te gaan. Die staat er al een tijdje. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank.

De heer Elbay was een verhaal aan het ophouden over het indammen van die kosten en verwees terecht natuurlijk ook naar het jaar 2026, het zogenaamde ravijnjaar. Hij sluit dan vervolgens af met een wat mij betreft uitermate vage zin, samen met al die stakeholders die zich dag en nacht zo hard inzetten voor de zorg. Dus mijn vraag aan de heer Elbay is eigenlijk wat hij daarmee bedoelt. De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja, misschien moet ik inderdaad wat scherper zijn voorzitter. We zijn bezig met een bestuursopdracht Zorg en dat moet ervoor zorgen dat wij dus de zorgkosten die wij verwachten of die we eigenlijk hebben, moeten indammen. En de maatregelen die genomen worden en die getroffen zijn op dit moment worden natuurlijk niet enkel vanuit het college bepaald, maar we zorgen ervoor dat we eerst de zaken ophalen ambtelijk maar ook bij de zorgaanbieders en op basis van die input zorgen we ervoor dat we met maatregelen komen. Dus al die maatregelen zijn geen nattevingerwerk, dat zijn juist weloverwogen keuzes die gemaakt zijn en die eigenlijk stammen uit die goede gesprekken die zijn gevoerd. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

954

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dus even nog een nadere vraag aan de heer Elbay. U verwijst naar zorgaanbieders. Bedoelt u ook daarin dat met die stakeholders die zo dag en nacht hun best doen bijvoorbeeld het voorveld, dus meer het preventieve deel? De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Dit kwam bij het behandelen van het uitvoeringsplan ook aan bod. Men wil met name dat voorveld ook gaan inzetten om de zorgkosten in te dammen en inderdaad, het betrekken van de welzijnsaanbieders speelt daar ook een belangrijke rol in. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank, en ook wat mij betreft afrondend. Dus fijn om deze bevestiging te horen en op het gevaar af dat we nu natuurlijk op het terrein van de Voorjaarsnota komen, maar ja, daar komen we niet onderuit vandaag. Maar dat verhoudt zich heel slecht tot de enorme bezuinigingen die met name in de portefeuille van de heer Achbar ingeboekt zijn, precies in dat voorveld bij precies die welzijnspartners die u net noemt. Dus het zou wel fijn zijn als u daar dan op reageert of mogelijkerwijs de collegeleden ter verantwoording op roept. De VOORZITTER. Die verleiding is groot, maar laten we die brug maar nemen als we daar zijn, mijnheer Segers-Hoogendoorn. Dat is volgens mij over een paar dagen, dan bespreken we de Voorjaarsnota.

Het wordt wat onoverzichtelijk als we voortdurend heen en weer gaan schakelen. Vandaag hebben we een ander debat. Mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja, ik neig toch te reageren voorzitter. De VOORZITTER. U bedrijft politiek allebei, maar ik ben van het proces. De heer ELBAY (d66). Ja, het is inderdaad wel fijn dat we dit inderdaad bij de behandeling van de Voorjaarsnota ook uitgebreid kunnen bespreken. Volgens mij staat er zelfs in het uitvoeringsplan dat er mogelijk een verschuiving kan plaatsvinden tussen zorg maar ook welzijn. Dat staat ook duidelijk in het plan beschreven, dus daar gaan we het met name ook bij de Voorjaarsnota over hebben. De VOORZITTER. Mijnheer Tak was gaan zitten. Achter u staat de heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja, dank u wel voorzitter. Met de opmaat richting Voorjaarsnota ga ik niet in overigens, maar ik ben inderdaad ook wel blij met de steun die alvast wordt uitgesproken bij D66 om het voorveld overeind te houden. Dat is een mooie opmaat bij de debatten die we nog gaan voeren. Maar we kijken nu terug. En het belang van de bestuursopdracht Zorg hoeven we hier niet te bespreken. Die hebben we al vele malen besproken, twee jaar geleden.

We zijn nu halverwege de rit en bent u het met mij eens dat als we nu kijken naar de jaarstukken er eigenlijk geen verhaal staat over de financiële consequenties van de maatregelen in 2023? En wat vindt u daar eigenlijk van? De VOORZITTER. De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Een goede en terechte vraag. Volgens mij was ik ook heel kritisch richting de wethouder tijdens de commissiebehandeling. Dit punt is ook bij de COR aan bod gekomen, namelijk: hoezo zijn de bestuursopdracht Zorg-maatregelen niet terug te lezen in de jaarstukken? Ik ben dan ook heel blij dat de wethouder heeft toegezegd om de uitkomsten van de bestuursopdracht Zorg bij de aankomende P&C-cyclus-verantwoording wel mee te nemen. Dus ik vind dat wel een goede ontwikkeling. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Dank voor deze reactie inderdaad en wat ons betreft precies een illustratie, uw irritatie zat ook bij ons inderdaad, en precies een illustratie dat de wethouder inderdaad niet in control was, want anders had hij over deze heel belangrijke bestuurlijke opdracht natuurlijk gerapporteerd, dus wij delen diezelfde irritatie.