20240425- Notulen van de raadsvergadering van 25 april 2024

En tot slot, ook heel goed dat aanbieders van opvanglocaties ook eindelijk aangesproken gaan worden op hun verantwoordelijkheid. We hebben het hier over de Pauluskerk gehad. Dat zijn vaak organisaties die heel goed naar anderen kunnen wijzen wat er allemaal fout gaat,

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

667

maar die zelf omwonenden opzadelen met enorme overlast. Heel goed dat die op hun verantwoordelijkheid gewezen gaan worden, zodat niet alleen met dit plan Rotterdam als geheel leefbaar wordt, maar ook juist de wijken rond die locaties. De VOORZITTER (de heer Engberts). Een interruptie van mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja, dank voorzitter. Ik hoor heel vaak het woord overlast en gegoogeld in het document zelf kom je het woord overlast ook 63 keer tegen in een document met 15 pagina's. Nu is mij het standpunt van Leefbaar Rotterdam helder, maar ik vraag me ook af of u zich ook wel zorgen maakt om de mensen die onverhoopt op straat belanden. En mijn vraag gaat ook richting D66 en DENK, want ik neem aan dat u vierkant achter het plan staat, of u de toon van het document en deze bijdrage ook ondersteunt. De VOORZITTER (de heer Engberts). De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Het was in eerste instantie een vraag aan mij, en uiteraard, daar is geen discussie over mogelijk. Ik heb het ook in de commissie gezegd. Niemand kiest ervoor als hij geboren wordt om in de goot te eindigen. Dus het is een menselijk drama, achter iedere dakloze gaat een enorm drama schuil. Dat is voor de persoon in kwestie zeker het geval. Dat zijn mensen die dit nooit gewild hebben.

Het is wel zo gelopen, dus het is voor hen een groot probleem, maar het is ook een heel groot probleem voor de samenleving. En die balans is goed, maar ik merk vaak dat de overlast voor de samenleving een beetje onderbelicht blijft. Daarom vind ik het heel belangrijk om die ook te benadrukken, maar uiteraard vind ik het ook voor iedere dakloze individueel een drama. De VOORZITTER (de heer Engberts). Dank u wel. Er was ook een vraag gesteld aan leden van D66 en DENK. Ja, mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, ik kom hier zo meteen op terug in mijn bijdrage. De VOORZITTER (de heer Engberts). Dan zou ik u voor willen stellen dat u opnieuw gaat staan want dan kunt u uw bijdrage doen. De heer ELBAY (d66). Dank voorzitter. We zijn de afgelopen tijd keer op keer geconfronteerd met hartverscheurende berichten in de media over daklozen die levenloos op straat zijn aangetroffen. Jonge jongens die nog aan het begin stonden van hun leven, wiens toekomst ontnomen is door de bittere realiteit van het leven op straat. Deze tragische voorvallen raken de kern van onze menselijkheid en dagen ons uit om na te denken over de stad die we willen zijn. Als D66 maken we ons al een geruime tijd hard voor een ruimhartiger daklozenbeleid. We hebben gezocht naar wegen om ons beleid te verbeteren, zowel openlijk als achter de schermen hebben wij ons dag in, dag uit ingezet voor dit beleid.

In de afgelopen twee jaar heeft ook deze raad met bijdragen van alle partijen het vraagstuk van dakloosheid intensief behandeld, waarvoor dank. Eenieder heeft geprobeerd om vanuit zijn of haar invalshoek het probleem op te lossen. En laat het duidelijk zijn voorzitter, wat we tot nu toe hebben gedaan of wat we nu op dit moment doen, is niet genoeg. Het is niet genoeg voorzitter. Vandaag bespreken we een nieuw actieplan dat specifiek gericht is op de dakloze EU-migranten, een groep die vaak dan ook vergeten wordt. Ik moet dan ook eerlijk bekennen dat er vanuit het rijk gelukkig de afgelopen tijd wel wat meer aandacht is en dat doet me goed. En dit plan voorzitter, belooft meer dan alleen een tijdelijk onderdak. Het biedt een kans op een nieuw begin, op hulp en op herstel van waardigheid en perspectief. Hoewel we met dit plan overledenen niet kunnen terugbrengen, biedt het ons de mogelijkheid om de pijn en het leed van de achtergeblevene en de huidige daklozen te verzachten. Het is belangrijk te erkennen dat wij als onderdeel van Europa… De VOORZITTER (de heer Engberts). U heeft een interruptie van mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja, dank voorzitter, want de heer Elbay had beloofd om terug te komen op mijn vraag. Ik heb nog niets gehoord en ik weet dat de heer Elbay lang van stof is, dus ik heb niet het geduld om te wachten.

Maar ik neem aan dat u zich ook stoort aan de framing in het stuk, wat ik net ook al zei, een stuk van 15 tekstpagina's met 63 keer het woord overlast. Heeft u als D66 overwogen om richting de wethouder dat ook aan te geven? Want ik vrees dat wij nu te laat zijn.

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

668

De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Elbay. Sorry, ik zie nog een interruptie van mijnheer Ceulemans richting mevrouw Yildirim. De heer CEULEMANS (lr). Ja, even een vraag aan mevrouw Yildirim, want daar keek ik vorige week van op en het gaat gewoon door. Mevrouw Yildirim stoort zich enerzijds aan de in haar ogen overmatige aandacht voor overlast, en tegelijkertijd doet zij voorstellen om het aantal overlasthotspots uit te breiden. Dus hoe rijmt u dat bijvoorbeeld met elkaar? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, woorden doen ertoe hè. Ik geef als voorbeeld het programma Samenleven. Leg dat eens even naast het programma dat wij in de vorige periode hadden. Woorden doen ertoe. Mensen lezen de stukken, hulpverleners lezen de stukken. De actiegroep Recht op Rust leest dat stuk. En dat zijn de reacties die wij terugkrijgen. Dat neemt niet weg dat je natuurlijk moet kijken waar die mensen zich bevinden en ik kom ook na deze raadsvergadering u ook vast weer tegen op Zuidplein, want we nemen dezelfde metro richting Zuidplein. Dus ik ben er ook van overtuigd dat het helpt als je plekken kunt aanwijzen. Daar ligt het probleem niet in, daar zit het hem niet in. Maar waar het wel in zit is dat je moet opletten hoe je over mensen praat en uw partij is van het stigmatiseren.

Dat weten we, maar mijn vraag aan de heer Elbay is hoe D66 hierin staat. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja, dank. Een terechte vraag, maar ik heb eigenlijk ook in de commissie hier een antwoord op gegeven, want de toon maakt de muziek en we vinden inderdaad dat overlastgevende daklozen de boventoon heeft in dit plan. En daar wil ik dan zo meteen even op terugkomen, want ik vind dat enkel die doelstelling niet voldoende is. Ja, natuurlijk moeten we overlastgevende daklozen aanpakken. Maar we moeten ook een ruimhartig beleid hier in Rotterdam toepassen, en dat is wat dit plan dan ook doet. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, dat was niet de vraag. De vraag is of D66 heeft overwogen om het stuk terug te sturen. Want ik denk: samen met mij heel veel vakken hier aan de linkerkant van deze zaal vinden deze toon niet gepast. En ik vroeg me af of u dat ook heeft aangekaart, want ik vrees dat we nu te laat zijn en dat we met dit plan en deze stigmatiserende insteek verder moeten. Heeft u dat gevraagd? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Nou ja, heb ik dat gevraagd? De eerste mogelijkheid om dit punt te bespreken was afgelopen woensdag in de commissie. Daar zat u zelf ook bij. En dit is de raadsbehandeling, daar zit u ook bij.

Dus u mag het kenbaar maken en ja, overlastgevende daklozen en het bestrijden daarvan heeft de boventoon in dit plan en wij vinden dus ook dat we een meer genuanceerde taal moeten hanteren, want de toon maakt de muziek, en daar kom ik zo meteen op terug. De VOORZITTER (de heer Engberts). Nog één keer mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Tot slot, dan moet ik nu constateren dat u dat niet gedaan heeft. Dus u heeft straks wel een bijdrage waarin u het adresseert, maar als coalitiepartner in het geheel heeft u niet overwogen om als woordvoerder binnen het geheel van woordvoerders, vier partijen, vier woordvoerders, dit stuk terug te sturen. Dat heeft u niet gedaan. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja, want nu begint het toch wel een heel vreemd karakter te krijgen, want mevrouw Yildirim bepleit hier dus eigenlijk: waarom is er in coalitieverband geen achterkamertjespolitiek bedreven en waarom heeft u niet conceptstukken teruggestuurd naar de wethouder, dit en dat. De heer Elbay gaat nu heel dualistisch op het stuk in. Hij zegt wat hij ervan vindt. Hij antwoordt op uw vragen dat hij voor een deel met u mee kan gaan. Ik ben het daarin niet met hem

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

669

eens, dat kan. Maar wat u nu bepleit voor een oppositiepartij, dat u zegt: in coalitieverband had er gekonkeld moeten worden over teksten en formuleringen, u had het terug moeten sturen. Dat vind ik een vreemde figuur. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, dan stel ik voor dat we dat achteraf doen en dat D66 dan mee tekent met een motie van mij die ik dan kan indienen. Is D66 daartoe bereid? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ik zou niet weten welke motie dat is, dus ik ben wel bereid om even naar uw motie te kijken en dan kom ik hier in de tweede termijn op terug. Het is belangrijk te erkennen dat wij als onderdeel van Europa niet enkel kunnen genieten van de voordelen zonder de nadelen te incasseren. Een dakloze in Rotterdam staat gelijk aan een dakloze in Warschau en een bijstandsgerechtigde moeder kent dezelfde zorgen als die in Budapest. We vormen samen één Europa en onze benadering van sociale kwesties moet reflecteren dat we één gemeenschap zijn, ongeacht de grenzen die we kennen. Echter, ondanks de goede intenties is er maar één doelstelling in het plan opgenomen, namelijk het aanzienlijk terugdringen van de overlast op straat. Een benadering die tekortschiet als we echt levens willen veranderen, wat D66 betreft.

Samen met GroenLinks vinden wij dat er een nadruk moet liggen op een duurzame verbetering van leefomstandigheden en daarom zal mevrouw Kockelkoren namens ons beiden een motie indienen om deze essentiële doelstelling dan ook toe te voegen aan dit plan. Daarnaast hebben wij ook kritiek wat betreft de samenstelling van de huidige stuurgroep onder leiding van de wethouder, die voornamelijk bestaat uit vertegenwoordigers uit het veiligheidsdomein. Wij pleiten voor een evenwichtigere aanpak en omdat we dus voor een evenwichtigere aanpak pleiten, dienen wij de motie 'Stuurgroep onder de loep' in, om meer zorgpartners en maatschappelijke organisaties te betrekken en stellen we voor om onder andere het Rode Kruis en de Rotterdamse ombudsman uit te nodigen voor deelname. Tot slot voorzitter wil ik het ook hebben over de inrichting van zestig extra 24-uursopvangplekken. Deelnemers worden gestimuleerd om binnen zes tot acht weken hun leven weer op orde te krijgen, maar we weten dat het proces van afkicken complex is en vaak langer duurt dan gepland. Daarom dienen wij de motie 'Breek een lans voor een tweede kans' in. De motie verzoekt het college om maatwerk te bieden aan gemotiveerde daklozen die een terugval hebben door bijvoorbeeld een tweede kans te bieden. Ik rond af voorzitter.

Laten we vandaag een duidelijk signaal afgeven dat Rotterdam een stad is die om haar burgers geeft en die niemand achterlaat. Laten we ook vooral ons realiseren dat dit een eerste stap is in de goede richting en dat we er nog lang niet zijn. Tot zover. De VOORZITTER (de heer Engberts). De heer Elbay heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Stuurgroep onder de loep "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 april 2024, ter bespreking van agendapunt 6.3 Actieplan Buitenslapers; constaterende dat: - een stuurgroep onder leiding van de wethouder Zorg een 'intensieve en gecoördineerde' aanpak opstelt ten aanzien van buiten slapende Rotterdammers; - de uitwerking van deze aanpak geformuleerd is in het Actieplan Buitenslapers; - de deelnemers van de stuurgroep momenteel bestaan uit de Politie Eenheid Rotterdam, Politie Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM), Gemeente Rotterdam Stadsbeheer, Maatschappelijke Ontwikkeling, Directie Veiligheid, Leger des Heils, Nationale Spoorwegen, Openbaar Ministerie Arrondissementsparket Rotterdam en de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND); - de wethouder in een brief1 aan de commissie ZWCS heeft aangegeven de deelnemers aan de stuurgroep te willen heroverwegen, bijvoorbeeld door Stichting Barka en Stichting Antes te verzoeken deel te nemen; overwegende dat:

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

670

-

de deelnemende partijen aan de bovengenoemde stuurgroep een oververtegenwoordiging kent van partijen die primair opereren in het veiligheidsdomein; het goed is dat de wethouder open staat voor meer zorgprofessionals in de stuurgroep, maar er moet worden gewaakt voor blijvende oververtegenwoordiging na mogelijke nieuwe toetredingen; het belangrijk is om een adequate vertegenwoordiging van zorgpartners en maatschappelijke organisaties met expertise in dakloosheid te concretiseren, voor effectief beleid waarin daklozen humaan worden geholpen;

verzoekt het college: - de deelnemers aan de stuurgroep van het Actieplan Buitenslapers uit te breiden dan wel te diversifiëren door meer zorgpartners en maatschappelijke organisaties te laten deelnemen, om zo tot een bredere vertegenwoordiging van perspectieven te komen; - hierin een evenwichtige balans tussen zorgpartners en veiligheidspartners te waarborgen; - in gesprek te treden met het Rode Kruis en de Rotterdamse ombudsman met het verzoek tot hun deelname aan de stuurgroep; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. F. Elbay Motie 2. Breek een lans voor een tweede kans "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 april 2024, ter bespreking van agendapunt 6.3 Actieplan Buitenslapers; constaterende dat: - in het Actieplan Buitenslapers kenbaar wordt gemaakt dat er een pilot met 60 extra 24uursopvangplekken wordt geboden aan dakloze EU-migranten; - in deze opvang daklozen gestimuleerd worden hun leven op de rit te krijgen middels trajecten met een doorlooptijd van zes tot acht weken; - onderdeel van een traject ook het afkicken van problematisch gebruik van verdovende middelen kan zijn, aan de hand van een ambulant programma georganiseerd door onder andere Stichting Antes, Straatdokters, verpleegkundigen en Stichting Barka; - er in het actieplan wordt verwacht dat de opgevangen daklozen meewerken aan hun traject, en

indien medewerking uitblijft, de opvang wordt beëindigd en een aantekening in het persoonlijk dossier alsmede de veiligheidssystemen wordt gemaakt, wat moet bijdragen aan een (versnelde) uitzetting van de persoon in kwestie; - de wethouder in een brief1 aan de commissie ZWCS heeft aangegeven dat mogelijke verlening van opvang en/of vervolgzorg mogelijk is voor personen bij wie het niet binnen acht weken lukt tot perspectief te komen; overwegende dat: - afkicken een psychologisch en soms fysiek zeer zwaar proces is, waarbij mislukte afkickpogingen een veelvoorkomend onderdeel zijn en maken dat een tweede kans belangrijk is voor een succesvol afkicktraject; - de behandeling van een verslaving verder gaat dan alleen het afkicken en meer tijd in beslag neemt (enkele maanden tot soms een jaar) dan de doorlooptijd van het traject in de nieuwe opvanglocatie (6-8 weken), wat de kans klein maakt dat een deelnemer in 6-8 weken volledig clean is en blijft; - het in het belang is van zowel de verslaafde dakloze in kwestie, omwonenden als betrokken medeRotterdammers om te zorgen voor humane zorg, waarbij de kans op een succesvol afgeronde verslavingsbehandeling de focus moet zijn; - daklozen met verslavingsproblematiek een tweede kans verdienen als zij door een mislukte afkickpoging onverhoopt niet meer mee kunnen werken aan herstel en/of ongewenst overlast veroorzaken, wat leidt tot

stopzetting van de opvang; - het belangrijk is om de mogelijkheden tot vervolgzorg of de voortzetting van behandeling te concretiseren; verzoekt het college:

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

671

-

daklozen met verslavingsproblematiek die deelnemen aan de pilotvoorziening aan de Volkelstraat na een mislukte afkickpoging die leidt tot voorgenomen stopzetting van de opvang, maatwerk te bieden, bijvoorbeeld door hen een tweede kans te geven in een nieuw behandeltraject; deze maatwerkmogelijkheden te concretiseren en af te stemmen met de betrokken maatschappelijke, zorg- en veiligheidspartners; in samenwerking met de betrokken zorgprofessionals te streven naar een zo hoog mogelijk aantal succesvolle detoxtrajecten, met daarbij ruimhartige selectie van deelnemers; hierover te rapporteren aan de raad;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. F. Elbay De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Engberts). Ik kijk naar mijnheer Vonk. Mevrouw Yildirim heeft nog één vraag aan mijnheer Elbay. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, even over die zestig plekken, want de lijn van D66 was steeds: het is in de praktijk lastig vast te stellen of iemand rechthebbende of niet-rechthebbende is. Bent u er straks heel erg zeker van dat de mensen die instromen in die pilot, die zestig deelnemers, goed gewogen zullen worden? De VOORZITTER (de heer Engberts). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Gewogen? Kunt u het even nader toelichten? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Yildirim, u kunt het kort toelichten. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, ik heb de heer Elbay ontzettend actief gezien in de discussie over rechthebbenden en niet-rechthebbenden. Hoogleraren bemoeien zich daarmee, een ontzettend lastig vraagstuk. De vraag is of als het gaat om de selectie van die zestig deelnemers aan de pilot, hij er zeker van is dat dat goed gewogen wordt. Want in principe kwalificeert men hen dan nu in beginsel als niet-rechthebbende. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja kijk voorzitter, ik weet niet wie de eerste zestig deelnemers zullen zijn aan die pilot.

Dat weet ik niet, dus het is misschien wel een terechte vraag aan de wethouder hoe mensen zich kunnen aanmelden voor de 24-uursopvangmogelijkheden. En wat betreft de discussie rechthebbend/niet-rechthebbend kan ik eigenlijk heel makkelijk zijn. Wij hebben altijd gezegd dat wij ervoor staan om alle daklozen van straat te halen. En met dit beleid, met dit plan zorgen we er voor dat we dus ook al die daklozen van straat kunnen halen. En ja, als u toch vraagt naar de classificatie van rechthebbend/niet-rechthebbend en hoe wij erin staan, is dat glashelder. Want EU-richtlijn, uit mijn hoofd 23, zegt namelijk dat je al na drie maanden werken in Nederland bepaalde WMO-voorzieningen opbouwt en daardoor dus ook recht hebt op kortdurende nachtopvang. Dat is glashelder. Dat vinden wij ook wel. Maar met dit plan dat we dus nu voor ons hebben, is dat voor nu niet relevant. Dus wij vinden nog steeds dat mensen die drie maanden hebben gewerkt bepaalde rechten hebben opgebouwd, die staan ingeschreven bij het UWV en werkzoekenden zijn, recht hebben op bepaalde voorzieningen. Maar met dit plan zorgen we er eigenlijk voor dat die mensen dus opvang krijgen en kunnen werken aan hun toekomst, kunnen werken aan perspectief en hun gezondheid en hun leven weer op orde kunnen krijgen. Dat is dus waarvoor wij ons inzetten. De VOORZITTER (de heer Engberts). Helder. Mijnheer Vonk, u kunt beginnen.

De heer VONK (cu). Voorzitter, eindelijk. Het college zet een stap in de richting waar we als ChristenUnie al zo lang voor pleiten en aan werken. En na de eerste moeizame vijf plekken in 2021 komt er een vervolg met zestig bedden voor EU-arbeidsmigranten die geen onderdak hebben. Iets wat vanuit de raad niet is gelukt, omdat partijen als Leefbaar Rotterdam en VVD dat konden tegenhouden,

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

672

lukt nu wel vanuit het college. Complimenten voor de wethouder die met een wat ons betreft verrassend en gedurfd plan komt, een stap in de goede richting. En natuurlijk, de Pauluskerk heeft in alles gelijk als ze de vinger op de zwakke plekken legt. Maar wat ons betreft is het glas halfvol. En het is waar, het duurde te lang. Er kwamen acties vanuit de samenleving, lange debatten in de raad en er stierven mensen op straat en dat alles was niet nodig geweest als er eerder was gedaan waarvan ieder mens weet dat het goed is om te doen. Hongerende mensen eten geven, dakloze mensen onderdak bieden. De VOORZITTER (de heer Engberts). Een interruptie van mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja voorzitter, ik wilde het eigenlijk laten gaan hoor, maar de heer Vonk legt de bal wel echt op de stip. De heer Vonk heeft heel grote woorden, de heer Vonk predikt dat hij het altijd geweten heeft en dat het altijd al zo had moeten gaan hoe hij het wilde. Hij heeft vier jaar lang in het college gezeten. Waarom heeft hij in de vorige periode helemaal niets gedaan? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Voorzitter, ik heb geen seconde in het college gezeten. Ik heb net als u in de raad gezeten. En daar zat toen een college dat ons college was, net zoals dit ook het college is van de hele raad. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Ceulemans.

De heer CEULEMANS (lr). Ja, een lekker makkelijke uitvlucht. De ChristenUnie heeft vier jaar in het college gezeten in deze gemeente. Dat is de vorige periode geweest. In die periode is er dus kennelijk niets gebeurd wat u wilde. Dus u heeft er op geen enkele manier op aangedrongen, u heeft het geen belangrijk punt gevonden, u heeft er niet op aangezet dat het ging gebeuren, dus ik vind het wel een beetje makkelijk. U gaat nu proberen iets te claimen dat u helemaal niet kunt claimen. U vertaalt een pilot op een manier zoals die helemaal niet is ingestoken. En vervolgens zegt u: dit is wat ik altijd al gewild heb. Als u het had gewild, heeft u vier jaar gehad om het te regelen. U heeft helemaal niets gedaan. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Nou voorzitter, de heer Ceulemans lag kennelijk onder een steen op dat moment. Ik zat in de raad. Er zijn diverse voorstellen gedaan. Maar het was heel gemakkelijk. Met de steun van Leefbaar Rotterdam kon ook in die periode, ook collegepartijen, met steun bijvoorbeeld van GroenLinks en PvdA nog niet de meerderheid worden gecreëerd om die voorstellen te realiseren. Als u toen was meegegaan was dit al gerealiseerd en was al die ellende die we tot nu toe hebben gehad niet nodig geweest. De VOORZITTER (de heer Engberts). De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr).

Oké, de samenvatting voor de mensen thuis, het ligt aan de oppositie dat de heer Vonk in de coalitie niets voor elkaar gekregen heeft. De VOORZITTER (de heer Engberts). De heer Vonk. De heer VONK (cu). Dat klopt voorzitter. Zoals ik zei, partijen als Leefbaar Rotterdam en VVD hebben heel lang, zowel in de vorige periode als in deze periode, partijen kunnen gijzelen, maar gelukkig is daar een einde aan gekomen, ook dankzij dit college. En het zou mooi zijn trouwens als we nu kunnen doorpakken wat mij betreft, en hetzelfde ook kunnen gaan doen voor ongedocumenteerden. Wij blijven hoopvol. Een stap in de goede richting dus. Hoewel het college en een deel van deze coalitie een totaal andere aanvliegroute heeft, waarin het buitenslapers reduceert tot overlast op straat. En als we niet oppassen wordt dit een programma voor een schone buitenruimte en wordt de opvang een dependance van de vreemdelingendetentie. Het bieden van goede zorg en begeleiding met als doel vrijwillig, maar niet vrijblijvend het eerlijke perspectief te bieden en dat samen te realiseren, dat moet het belangrijkste doel zijn van dit programma en moet daarom ook de belangrijkste pijler zijn van de evaluatie. Daarom ook steun voor de motie die zojuist is aangekondigd door D66 en die samen met

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

673

GroenLinks zal worden ingediend en we willen graag van de wethouder toegezegd krijgen dat de doelgroep zelf ook bij de evaluatie wordt betrokken. Deze raad heeft tenslotte in de vorige periode een motie aangenomen dat we niet alleen over maar ook met deze doelgroep, deze mensen spreken. En als laatste over de evaluatie, neemt de wethouder dan ook daarin mee dat er op dit moment een wankele financiële basis is, en komt hij dan ook met een voorstel over hoe dat meerjarig straks ook financieel gedekt zal gaan worden? Dit plan is een combinatie van zorg en repressie. Maar zorg mag nooit een verlengstuk worden van de handhaving. Dat geldt ook voor de informatie bijvoorbeeld die gedeeld wordt onderling. Samenwerking is goed, maar erkent de wethouder ook dat zorg een eigenstandig domein is, naast het domein van veiligheid, en dat deze twee als even belangrijk in dit plan moeten optrekken? Over de rechtentool komen we later dit jaar nog te spreken denk ik zomaar. Overigens gaan we er wel van uit dat de wethouder ons direct informeert wanneer de rechtentool beschikbaar komt en daarbij ook een analyse geeft over wat de consequenties daarvan zijn voor de doelgroep die op dit moment in Rotterdam verblijft en hun recht op opvang. Graag die toezegging. Dan over de boetes.

De wethouder blijft herhalen dat hij het beboeten van daklozen een zinvolle interventie vindt, maar hij noemt nooit een argument of onderbouwing voor die persoonlijke mening. En mensen uit de praktijk vegen de vloer ermee aan en ze vinden onze burgemeester aan hun zijde. En als het waar is dat niet het buiten slapen an sich, maar alleen aantoonbare ernstige overlast leidt tot boetes, kan de wethouder dan toezeggen dat boa's en polities alleen dan boetes uitdelen als er sprake is van ernstige overlast anders dan alleen het buiten slapen? Voorzitter, dan het punt over FlixBus-migranten. De wethouder heeft 31 januari jl. in de commissie een toezegging gedaan om dit verhaal cijfermatig te gaan onderbouwen. Daar is toen door diverse raadsleden ook naar gevraagd en het zou in dit plan een plek krijgen. Ik heb het in dit plan niet kunnen lezen. Waarom is deze toezegging niet nagekomen? Dat kan toch niet heel moeilijk zijn? Op deze manier verdampt ook het vertrouwen in het nakomen van een belangrijke toezegging wel heel snel. Kan de wethouder ons binnen twee weken alsnog van de beloofde onderbouwing voorzien? Voorzitter, ten slotte, het glas is halfvol, want we zetten dit jaar een stap in de goede richting. Mensen zullen dit direct gaan ervaren, in de eerste plaats de mensen die nu een goede plek voor de nacht en begeleiding krijgen.

En ook de bewoners van bijvoorbeeld Centrum, Oude Westen en Zuidplein, die minder overlast zullen ervaren. Wij wensen daarom ook de medewerkers van al die organisaties die bij de uitvoering van dit plan betrokken zijn en betrokken zullen worden kracht en zegen om dit plan tot een succes te maken. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Engberts). Dank u wel. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, dit actieplan is een noodzakelijke stap. Een opvanglocatie met zestig slaapplekken waar mensen zes tot acht weken kunnen verblijven om te werken aan herstel en een toekomst. En voorzitter, hoe zijn we hier nu gekomen? Ik kan het toch niet laten om daar even op terug te blikken. Een jaar geleden stonden we ook in deze raadzaal in een debat over bankjes die waren verwijderd uit de stationshal. Wat GroenLinks betreft symptoombestrijding die geen recht deed aan de problematiek van mensen die noodgedwongen op straat moesten zien te overleven. Veel bewoners kwamen in actie en spraken hun onvrede uit. Mensen worden ziek op straat. Er werden acties georganiseerd voor het recht op rust met in december een kerstdiner voor het stadhuis. Een vervolgactie met bewoners rondom Wijkpark Het Oude Westen. En voorzitter, met resultaat.

De roep van veel Rotterdammers, dak- en thuisloze mensen, bewoners, hulpverleners en de vele debatten in de raad hebben gelukkig geleid tot dit Actieplan Buitenslapers, om eindelijk ook aan dak- en thuisloze EUarbeidsmigranten weer perspectief te bieden. Dat was broodnodig. En GroenLinks is blij dat het zover is dat deze vorm van permanente opvang er nu komt. Dat is een begin, maar meer stappen zijn nodig. We hebben daarom twee moties. De eerste motie is 'Actieplan Buitenslapers met perspectief voor daken thuislozen'. Dat gaat erover dat in dit actieplan eigenlijk slechts één doelstelling is opgenomen, namelijk het aanzienlijk terugdringen van de overlast op straat. En voorzitter, dat doet eigenlijk geen recht aan allerlei andere goede frasen die ook in dit actieplan staan. Namelijk maatregelen die erop gericht zijn om arbeidsmigranten goed te laten landen in de stad en in de wijk. En voorkomen dat deze groep inwoners uitvalt en dakloos wordt. GroenLinks vindt het belangrijk dat ook dit perspectief als doelstelling wordt onderkend en benoemd en daarom verzoeken wij het college om perspectief, opvang en hulp aan dak- en thuisloze EU-arbeidsmigranten op te nemen als tweede doelstelling in dit actieplan. Die dienen we in samen met D66. De VOORZITTER (de heer Engberts). U heeft een interruptie van mijnheer Ceulemans.

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

674

De heer CEULEMANS (lr). Ja, eigenlijk een vraag, want u heeft het over perspectief moet als tweede doelstelling worden opgenomen. Perspectief, verstaat u daar ook onder terugkeer naar het land van herkomst? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Kijk, het kan zijn dat mensen uiteindelijk hier geen werk kunnen vinden, geen huis kunnen vinden en niet het perspectief vinden in deze stad. Als dat uiteindelijk ertoe leidt dat het beter is om terug te keren naar het land van herkomst, dan begrijpen wij dat. De VOORZITTER (de heer Engberts). De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Nou oké, dan ben ik het in ieder geval deels met mevrouw Kockelkoren eens. Het is in ieder geval goed om te zien dat ook GroenLinks in deze raad zegt: dit plan is geslaagd als er veel dakloze Moe-landers terugkeren naar het land van herkomst. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, dat vind ik een ontzettend treurige parafrasering van mijn woorden en ik vind het ook jammer dat de heer Ceulemans zich van dat instrument wil bedienen want dat heb ik absoluut niet gezegd en dat weet hij heel goed. Voorzitter, dan heb ik nog een motie, 'Zonder huis ben je niet zelfredzaam'.

Dat gaat erover dat nu we deze groep EU-arbeidsmigranten een plek en perspectief bieden, er nog een groep is die toch aan het lot wordt overgelaten en dat is een groep die als gevolg van het zelfredzaamheidscriterium dat gehanteerd wordt geen plek heeft in de opvang. Wij denken dat nu dan ook de tijd is om het zelfredzaamheidscriterium los te laten. Wat betekent namelijk dat iemand zelfredzaam is? Dat kan zijn dat iemand een jurist in de arm heeft genomen vanwege een arbeidsconflict. Dan wordt diegene als zelfredzaam bestempeld. Maar diegene heeft geen dak boven zijn hoofd. Die is ziek, slaapt op straat. Dat is toch niet zelfredzaam? Dus dit lijkt me het moment om ook voor die groep te zeggen: pak dit gewoon aan en bied mensen perspectief. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Kockelkoren heeft de volgende moties ingediend. Motie 3.

Zonder huis ben je niet zelfredzaam "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 25 april 2024 ter bespreking van agendapunt 6.3 Actieplan Buitenslapers; constaterende dat: - een van de acties binnen het Actieplan Buitenslapers zich richt op het bieden van opvang voor mensen die niet terecht kunnen in de reguliere opvang, waarbij gewerkt wordt aan perspectief door middel van (verslavings-)zorg en het toeleiden naar werk; - het zelfredzaamheidscriterium dat wordt gehanteerd voor reguliere opvang maakt dat mensen geen aanspraak kunnen maken op opvang wanneer ze 'voldoende eigen netwerk' hebben; overwegende dat: - mensen weigeren bij de reguliere opvang in verband met zogenaamde zelfredzaamheid kan zorgen voor noodgedwongen op straat slapen met alle mogelijke gevolgen van dien; - mensen die daadwerkelijk kunnen terugvallen op hun eigen netwerk, dit altijd zullen verkiezen boven de (reguliere) opvang, waardoor risico op 'misbruik' compleet verwaarloosbaar is; - dak en thuisloze mensen per definitie niet bestempeld kunnen worden als zijnde zelfredzaam; - de extra opvangvoorziening die wordt geopend gericht is op dak- en thuisloze EUarbeidsmigranten en niet toegankelijk is voor dak- en thuisloze mensen die vanwege het zelfredzaamheidscriterium niet in aanmerking komen voor de reguliere opvang en alsnog op straat belanden; - als zelfredzaam bestempelde dakloze mensen op deze manier

buiten de boot vallen binnen de gemeentelijke dienstverlening die gericht is op het terugdringen van dakloosheid; verzoekt het college:

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

675

-

met ingang van het Actieplan Buitenslapers de toegang tot de reguliere opvang te verruimen, door niet langer te toetsen aan het zelfredzaamheidscriterium voor de reguliere opvang van dakloze Rotterdammers;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren, T. Kind en D. Yildirim Motie 4. Actieplan Buitenslapers met perspectief voor dak- en thuislozen "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 25 april 2024 ter bespreking van agendapunt 6.3 Actieplan Buitenslapers; constaterende dat: - met het Actieplan Buitenslapers zestig opvangplekken worden gerealiseerd voor dak- en thuisloze EU-arbeidsmigranten waar dak- en thuislozen in zes tot acht weken kunnen werken aan perspectief; - het actieplan een looptijd van één jaar kent tot 31 mei 2025 met een tussentijds evaluatiemoment in het vierde kwartaal van 2024; - het Actieplan Buitenslapers slechts één doelstelling bevat; het aanzienlijk terugdringen van de overlast op straat; overwegende dat: - de huidige doelstelling gericht is op het terugdringen van (ervaren) overlast en niet op het verbeteren van het perspectief van dakloze mensen; - het actieplan tevens stelt dat "de maatregelen erop gericht zijn om arbeidsmigranten goed te laten 'landen' in de stad en in de wijk" en op "voorkomen dat deze groep inwoners uitvalt en dakloos wordt." (p.7); - dit perspectief bieden aan dak- en thuisloze mensen in het actieplan niet vertaald wordt in de doelstelling en daardoor onvoldoende dreigt te worden meegewogen in de tussentijdse evaluatie; - (ervaren) overlast bij uitstek een subjectieve indicator is, hetgeen ervoor zorgt dat het

beoordelen van het succes en de opvolging van het Actieplan Buitenslapers niet alleen aan de hand van deze indicator kan plaatsvinden; - verschillende acties uit het actieplan zich lenen om doelen en indicatoren aan te koppelen zoals het toeleiden van dakloze mensen naar werk of het verlenen van (verslavings-)zorg; verzoekt het college: - het bieden van perspectief, opvang en hulp aan dak- en thuisloze EU-arbeidsmigranten als tweede doelstelling op te nemen in het Actieplan Buitenslapers, waarop wordt getoetst in de evaluatie; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren en F. Elbay De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja, dank voorzitter. Voorzitter, met het Actieplan Buitenslapers worden onder andere zestig plekken ingezet om niet-rechthebbende (dakloze) EU-arbeidsmigranten op te vangen en te werken aan perspectief. Dit boven op de tien plekken die al beschikbaar waren. Op zich een eerste stap, iets is beter dan niets. Maar er moet volgens de PvdA nog veel meer gebeuren. Dakloze EU-arbeidsmigranten belanden te vaak op straat omdat ze niet kunnen aantonen dat ze rechthebbende zijn op reguliere opvang.

Hierbij helpt niet dat er in de praktijk te hoge drempels zijn, bijvoorbeeld de ogenschijnlijk gemakkelijke inschrijving bij het UWV of het verlies van identiteitsdocumenten. Hier zou de gemeente veel pragmatischer en veel gemakkelijker mee moeten omgaan en niet direct mensen moeten uitsluiten. Dat is ook de outcry vanuit het beroepenveld. Het EUrecht schrijft voor, voorzitter, dat inwoners van lidstaten minstens onder één stelsel van sociale

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

676

zekerheid moeten vallen. Voorzitter, we horen ook dat het in de praktijk lastig is om vast te stellen of mensen rechthebbende zijn. Om die reden is een zogenaamde rechtentool ontwikkeld en reeds getest in Rotterdam, is mij verteld zwart-op-wit. Hiervan hebben wij als gemeenteraad niet de uitkomsten en de bevindingen gezien. Is de wethouder bereid om ons hier per brief een terugkoppeling van te geven? Wij willen ook graag zien dat een uitgebreide rapportage wordt gegeven over de toepassing van een rechtentool op de pilot Zestig plekken. Pas de rechtentool toe bij de selectie en tijdens de begeleiding van de zestig deelnemers aan de pilot. Het moet helder worden of ogenschijnlijk niet-rechthebbenden toch recht blijken te hebben, welke gebreken tussentijds toch hersteld kunnen worden en welke learnings de gemeente uit deze zestig casuïstieken trekt. Deel dit met de raad. Voorzitter, wat betreft de Markthal. Collega's, ik ben nog steeds onder de indruk van mijn werkbezoek aan de Markthalgarage. Ik heb er nog steeds rillingen van. Verdieping -4, nou, als je tijd hebt na deze vergadering, ga lekker even langs. Een bizarre plek. Geen belichting, donker, en als je even je nek uitsteekt en je ziet de mensen, het vrolijk winkelend publiek boven langslopen, dan denk je: waar ben ik? Want 20 meter beneden gebeurt van alles.

Volgens bewoners slapen daar uitgemergelde dakloze EU-arbeidsmigranten bij ventilatoren die ze warm moeten houden. Ze slapen daar waar ze ook hun ontlasting doen. We horen verhalen over vrouwenprostitutie en volgens de bewoners, en die nemen er echt gif op in, is het gewoon echt wachten op een dodelijk ongeval. Voorzitter, de gemeente is eigenaar van de Markthalgarage en we hebben tijdens de commissie aangekaart dat de gemeente er maar niet in slaagt om deze mensen van straat te halen, en het helpt niet dat de beheerder van die garage ook niet meewerkt en niet levert. De gemeente is natuurlijk ook opdrachtgever van het beheer van de Markthalgarage. Wij vragen de wethouder om daadkrachtig aan de slag te gaan en actie te ondernemen en ook eigenlijk die beheerder van de Markthalgarage aan te spreken op zijn verplichtingen. Ik kan er heel veel noemen en ik heb er heel veel bewijs van. Tot slot voorzitter, we zouden ook graag willen zien dat de Markthalgarage een plek wordt waar ook de toezichthouders, en de intensivering in het plan wat betreft de toezichthouders, ook een plek is waar men zogenaamd de wekdiensten gaat houden en deze mensen dan dus eigenlijk ook toe gaat geleiden naar zorgtrajecten. En ik dien nog even een motie in. De VOORZITTER (de heer Engberts). U heeft een interruptie van mijnheer Akhatab. Ik wacht heel even, dan krijgt u bij dezen het woord.

De heer AKHATAB (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb toch een vraag aan mevrouw Yildirim. Want mevrouw Yildirim is enorm verbaasd dat in het plan dat nu voor ons ligt 63 keer het woordje overlast voorkomt. Tegelijkertijd heeft u ontzettend veel punten opgenoemd waarom mensen eigenlijk nu overlast ervaren. Dus ik ben eigenlijk benieuwd, u noemt ze zelf ook op. Waarom bent u dan verbaasd dat het woordje overlast in het plan staat? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Voorzitter, dan heeft u niet goed geluisterd, want ik heb het gehad over vrouwenprostitutie, dat mensen daar aanstoot aan nemen, dat ze aanstoot nemen aan wat daar omheen gebeurt dat snap ik. Maar waar het mij om gaat is dat die mensen, die uitgemergelde EUarbeidsmigranten, die gebukt met iets in de mond in een hoekje naast een ventilator staan, van straat worden gehaald. Als ik hier wethouder zou zijn, zou ik direct na deze raadsvergadering, dat had ik gedaan, doorlopen naar de Markthal, even aanbellen bij die bewoners. Goh, wat zien jullie nu beneden? Welke trajecten hebben we, hoe kunnen we die mensen van straat halen? Maar het gebeurt maar niet. En dan kunt u mij wel weer aanspreken op: correspondeert dit dan helemaal met wat u eerder gezegd hebt? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Akhatab. De heer AKHATAB (denk).

Ja voorzitter, het is niet waar dat mevrouw Yildirim het alleen heeft gehad over prostitutie. U heeft meerdere punten opgenoemd zoals ontlasting, andere problemen, mensen die daar ook daadwerkelijk slapen, dus het is niet helemaal waar wat u nu zegt, maar goed. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, een ander voorbeeld is dat bewoners eigenlijk inderdaad ook zelf niet meer uit de situatie komen en water eigenlijk onder de trappen gooien. Dat mensen

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

677

alsnog genoodzaakt zijn om onder de trappen te slapen en dat bewoners de volgende dag gewoon natte sokken, natte kleding aantreffen, en mensen zien dat en vinden dat gewoon niet normaal. Ik vind het ook niet normaal. U zou het ook niet normaal moeten vinden en volgens mij moet er gewoon dit weekend nog een oplossing komen om dit probleem op te lossen. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Yildirim heeft de volgende moties ingediend. Motie 5. Test rechtentool bij pilot 60 plekken voor 'niet-rechthebbende dakloze EU-arbeidsmigranten' "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 april 2024, ter bespreking van het 'Actieplan Buitenslapers'; constaterende dat: - het plan buitenslapers weinig doet aan het probleem van dakloze EU-arbeidsmigranten om aan te tonen dat zij rechthebbende zijn op opvang; - hiervoor o.a. paspoorten, andere officiële documenten, een inschrijving bij het UVW noodzakelijk is; - de Regio Rotterdam-Rijnmond (inclusief het Westland) een regio is waar veel EU-arbeidsmigranten werkzaam zijn; - om deze reden Rotterdam reeds met de andere G4-steden en Eindhoven en Venlo meedoet met een pilot kortdurende opvang voor kwetsbare dakloze arbeidsmigranten; - de implementatie van de aanbevelingen uit het rapport van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten d.d.

3 oktober 2020, onder leiding van Emile Roemer nog aandacht behoeft; overwegende dat: - er nu bij EU-arbeidsmigranten een zware bewijslast ligt om aan te tonen dat zij rechthebbenden zijn; - het wenselijk is de uitvoeringspraktijk in lijn te brengen met het EU-recht; - het vaak onduidelijk is wie wel of wie niet rechthebbende is op maatschappelijk opvang, althans de hypothese is dat dit in de praktijk maar moeilijk bepaald kan worden; verzoekt het college: - de rechtentool die het voor het gemeenten eenvoudiger moet maken om te bepalen of een (individuele) dakloze EU-burger recht heeft op opvang te testen op de pilot voor zestig plekken uit het plan buitenslapers; - hierbij voor deze zestig EU-arbeidsmigranten ook te kijken welke gebreken in de inschrijvingen hersteld kunnen worden om eventuele opgebouwde rechten aan te tonen; - de bevindingen hieruit te rapporteren aan de gemeenteraad van Rotterdam, zodat hiermee ook voor gemeenteraad inzichtelijk kan worden gemaakt of de hypothese dat in de praktijk niet altijd terecht wordt vastgesteld dat iemand rechthebbende is klopt; - bij de rapportage over de pilot, de toepassing en uitkomsten van de rechtentool expliciet mee te nemen richting de gemeenteraad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. D. Yildirim Motie 6.

Markthalgarage toevoegen als 'hotspot' aan plan 'Actieplan Buitenslapers' "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 april 2024, ter bespreking van het 'Actieplan Buitenslapers'; constaterende dat: - het 'Actieplan Buitenslapers' een drietal 'hotspots' in kaart brengt om extra toezichthouders in te zetten; - dit Zuidplein, de Mauritsweg/Mauritsplein en West-Kruiskade, 's-Gravendijkwal/Nieuwe Binnenweg zijn; overwegende dat:

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

678

-

bewoners van de Markthal aangeven veel 'buitenslapers' op te merken die zich in de Markthalgarage bevinden en hier overnachten; weliswaar de gemeente Rotterdam de eigenaar is van de Markthalgarage, maar dat tot op heden de gemeente Rotterdam er niet in is geslaagd om hier een adequate oplossing voor te vinden; het wenselijk is om deze daklozen zo snel mogelijk van straat te halen en hen toe te geleiden naar andere (zorg)trajecten; hen een 'recht op rust' te gunnen;

verzoekt het college: - om de markthalgarage toe te voegen als 'hotspot' aan het 'Actieplan Buitenslapers'; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. D. Yildirim De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Akhatab. De heer AKHATAB (denk). Ja voorzitter, dank u wel. Vandaag bespreken we het Actieplan Buitenslapers. Een plan met als doel buitenslapers weer enig perspectief en begeleiding te bieden. Ik ben dan ook blij dat nu niet-rechthebbende EU-arbeidsmigranten de mogelijkheid hebben op perspectief en begeleiding. Voorzitter, ik ben ook blij te lezen dat de wethouder wat wil doen tegen de gebieden die het meest onder druk staan. Voorzitter, zo was ik een tijdje terug op werkbezoek bij de Pauluskerk. Hier heb ik verschillende verhalen mogen horen van onder andere EU-arbeidsmigranten die dakloos zijn geraakt. Zo ook het verhaal van Pauline. Pauline kwam zeven jaar geleden van Polen naar Nederland. Ze heeft jarenlang een baantje gehad als orderpicker. Pauline is ooit getrouwd geweest en eigenlijk had ze een normaal leven. Maar helaas is ze door omstandigheden nu dakloos geraakt. Zo vertelde Pauline dat ze vaak in parkeergarages of parken heeft moeten slapen en overleven.

Voorzitter, waarom ik dit verhaal deel is omdat ik echt hoop dat door dit plan mensen zoals Pauline nu weer enig perspectief en begeleiding krijgen en naar een mooie toekomst toe kunnen werken. Zo hoopt Pauline ook weer te kunnen gaan werken, weer een sociaal netwerk te kunnen opbouwen en dingen te kunnen doen die ze altijd heeft willen doen. Voorzitter, toch heb ik moeite om te begrijpen waarom mensen eerst binding moeten hebben met de stad voordat ze überhaupt worden geholpen. Zo hebben we kunnen lezen in de brief van de wethouder dat er wordt gekeken naar de laatst geregistreerde woonplaats. Mocht dit niet Rotterdam zijn, waar moet iemand dan heen? Wordt een persoon weer de deur gewezen of wordt er samen gekeken naar oplossingen? Kijken we ook naar wat wel mogelijk is voor deze mensen? Graag reactie vanuit de wethouder. Tot slot voorzitter, een medewerker van de Pauluskerk vertelde mij dat de mensen die bij hen komen bezig zijn met overleven. Men heeft geen grip op zijn eigen leven, ze voelen zich vaak machteloos en zijn vaak wantrouwend geworden. Wanneer de overheid je niet helpt, je overal wordt weggestuurd, wat moet je dan, wie geloof je nog? Zo zijn we de afgelopen tijd ook geconfronteerd met een drietal daklozen die zijn overleden. Daar zijn we als stad enorm van geschrokken.

Daarom hoop ik echt uit de grond van mijn hart dat er nu echt een plan is om de EU-daklozen enig perspectief te bieden. Dit is een goed begin, maar we zijn er nog niet. En dit is ook al vaker gezegd. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Engberts). Twee interrupties. Mevrouw Kockelkoren en mevrouw Yildirim. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, dank u wel. Ik wilde even vragen of DENK ook ziet, ik heb zojuist een motie ingediend over zelfredzaamheid. En u kwam met een voorbeeld van Pauline. Enige tijd geleden sprak hier ook een bewoner in, Jolanda, die vertelde dat ze in 2018 thuisloos was geraakt en ze zei: alle hulpverleners ten spijt ben ik toch met mijn kind op straat beland, want zelfredzaam. Ze was een inwoner van Rotterdam, trots op haar stad, maar mensen worden in de problemen geduwd en ik vroeg mij af of u ook met die ogen naar de motie die GroenLinks zojuist heeft ingediend over zelfredzaamheid zou willen kijken. Wellicht heeft u daar al over nagedacht en of u daarop kan reageren. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Akhatab.

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

679

De heer AKHATAB (denk). Ja dank u wel, ik heb de motie zelf nog niet gelezen. Ik heb wel de titel gehoord. Het is denk ik een interessante motie als ik zo de titel heb bekeken, dus ik zal er zeker met die ogen naar kijken. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, ik heb eigenlijk in de commissie gezegd dat deze zestig plekken een goede eerste stap is, maar we hadden het eigenlijk een jaar lang over rechthebbende en niet-rechthebbende. En ik hoor DENK eigenlijk pleiten voor meer oplossingen voor EUarbeidsmigranten. Mijn vraag is: wat is het standpunt van DENK als het gaat om toegang tot de reguliere opvang van dakloze EU-arbeidsmigranten? Vindt u dat die moeten worden toegelaten tot de reguliere opvang? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Akhatab. De heer AKHATAB (denk). Voorzitter, er ligt nu een plan voor ons dat niet-rechthebbende EUarbeidsmigranten gewoon 24/7 toegang krijgen tot een opvang, dus in principe is die mogelijkheid er nu al. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja voorzitter, dan heeft u voor de zoveelste keer niet goed gelezen, want die zestig plekken betreffen de kwalificatie niet-rechthebbende deelnemers.

Mijn vraag aan u is wat het standpunt van DENK is als het gaat om de toegang van dakloze EU-arbeidsmigranten tot reguliere opvang? Want zover zijn we inmiddels als raad, in ieder geval deze hoek. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Akhatab. De heer AKHATAB (denk). Ja voorzitter, het kan ook zo zijn dat mevrouw Yildirim niet goed gelezen heeft. Wat ik nu zeg is dat niet-rechthebbende EU-arbeidsmigranten gewoon 24/7 toegang tot de opvang krijgen. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Kind, aan u het woord. De heer KIND (volt). Ja, dank u wel voorzitter. Inderdaad een noodzakelijk plan. We zijn hier met zijn allen enorm veel mee bezig geweest en het blijft een plan dat wel goed is, maar waar je wel altijd mee moet uitkijken is als er twee verschillende ideeën over beleid samen in een plan staan. En op dit moment is dat repressie en zorg tegelijk. Want wat we weten is dat vaak als je twee van zulke tegenstrijdige uitgangspunten in je beleid hebt staan, dat soms ook kan gaan botsen. En daarover willen wij twee moties indienen. De eerste gaat over het beboeten. Er wordt nog steeds gezegd: inderdaad kan een boete goed zijn, terwijl we ook heel veel verhalen uit de praktijk horen waar boetes kunnen stapelen en tot gigantische problemen kunnen leiden. Het probleem is dat de gemeente op dit moment geen zicht heeft op die stapeling van boetes.

Dat gaat allemaal via het OM en het Centraal Justitieel Incassobureau en we willen heel graag weten wat daar die effecten van zijn, want je moet er verantwoordelijk mee omgaan, vooral als wij de boa's aansturen die uiteindelijk die boetes geven. Dus dat is de eerste motie die we samen met de PvdA indienen. 'Dakloze Rotterdammers door stapeling APV-boetes verder in de knel?'. De andere motie, en daar gaat het hier dus veel vaker over. Het college heeft toegegeven dat als je hier een arbeidsverleden hebt, je dus recht hebt op de reguliere nachtopvang. En die is eigenlijk wel rianter dan deze nachtopvang voor zes tot acht weken, omdat die minimaal een halfjaar toegang geeft en daarnaast ook andere vormen van ondersteuning, zoals individuele begeleiding mogelijk maakt. Wij willen heel graag dat we deze tijdelijke 24-uursopvang, wat positief is, gaan gebruiken om te onderzoeken aan welke criteria mensen nog moeten voldoen om toegang te krijgen tot de reguliere opvang. Vaak gaat dat over ofwel een identiteitsbewijs, inschrijven bij het UWV, inschrijven in de BRP, een briefadres, DigiD aanvragen en een zorgverzekering. Al die zaken moeten geregeld zijn voordat je bij de reguliere opvang kan aankloppen.

En dat gebeurt op dit moment onvoldoende en daarom willen wij dat we op de 24-uursopvang een informatiepunt starten waarin we samen met die mensen gaan kijken, met de bewoners van die nachtopvang gaan kijken: wat heb ik nu nog nodig om jou aan alle inschrijvingen, alle documenten en alle regelingen te kunnen

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

680

helpen om toegang te krijgen tot de reguliere opvang? Zo'n punt daar inrichten, want er is daar zicht, lijkt ons een enorm goed idee en daarom dienen wij met de ChristenUnie de motie 'De basis op orde voor dakloze EU-arbeidsmigranten' in. De VOORZITTER (de heer Engberts). De heer Kind heeft de volgende moties ingediend. Motie 7. De basis op orde voor dakloze EU-arbeidsmigranten "De gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 april 2024 ter bespreking van het agendapunt 6.3 'Actieplan Buitenslapers'; constaterende dat: - uit het IVO-rapport (2022) volgt dat veel EU-arbeidsmigranten in Nederland werken via een 'packagedeal' waarin huisvesting, inschrijving, zorgverzekering, vervoer en salariëring wordt gecombineerd; - indien EU-arbeidsmigranten hun werk verliezen zij door het wegvallen van deze deal meervoudige problematiek ervaren; - het positief is dat college vanaf 1 juni laagdrempelige 24-uursopvang biedt voor dakloze EUmigranten; - onderdeel van het traject is dat er gekeken wordt naar rechten en plichten. Zo wordt er gekeken naar o.a. arbeidsverleden en inschrijving in de gemeente.

Dit wordt ondersteund door medewerkers van de gemeente; overwegende dat: - het college erkent dat EU-arbeidsmigranten met een arbeidsverleden in aanmerking komen voor reguliere ondersteuning vanuit de WMO; - de toegang tot WMO-ondersteuning voor deze doelgroep wordt belemmerd door verschillende administratieve eisen die gelden als in-en exclusiecriteria, zoals: het hebben van een geldig identiteitsbewijs, een inschrijving bij het UWV en in de BRP en het hebben van een briefadres, DigiD en een zorgverzekering; - indien dakloze EU-arbeidsmigranten meerdere van deze eisen niet kunnen overleggen niet in aanmerking komen voor reguliere ondersteuning, terwijl zij hier wel recht op hebben; - het ontbreken van deze eisen EU-arbeidsmigranten belemmert bij een effectieve terugkeer naar werk; - de gemeente Rotterdam gestart is met verschillende infopunten voor EU-arbeidsmigranten1, waar gemeente Rotterdam helpt met het regelen van zaken; - in de nieuwe 24-uursopvang veel zicht is op dakloze EU-arbeidsmigranten; verzoekt het college: - in navolging van de andere infopunten, een infopunt voor EU-arbeidsmigranten te starten in de nieuw te openen 24-uursopvang; - hierin samen te werken met veldwerkers, onafhankelijk cliëntondersteuners en maatschappelijke organisaties, zoals Stichting Barka en Stichting Ontmoeting; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag."

w.g. T. Kind en T.J. Vonk 1

https://www.rotterdam.nl/eu-arbeidsmigranten

Motie 8. Dakloze Rotterdammers door stapeling (APV-)boetes verder in de knel? "De gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 april 2024 ter bespreking van het agendapunt 6.3 'Actieplan Buitenslapers'; constaterende dat: - de Rotterdamse APV de afgelopen tien jaar sterk in omvang is toegenomen;

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

681

-

-

veel APV-artikelen een direct probleem vormen voor dakloze Rotterdammers die weinig tot geen geld hebben en veel stress ervaren. Zo zijn er mogelijke boetes voor slapen op straat, bedelen, het ophouden in publieke ruimtes, wildplassen, alcoholgebruik op straat en het niet kunnen tonen van een geldig identiteitsbewijs; deze boetes de laatste jaren sterk zijn gestegen1; deze boetes vaak niet betaald kunnen worden en daardoor kunnen oplopen tot duizenden euro's2; dakloze Rotterdammers door dakloosheid, geldstress en hieraan gerelateerde mentale problemen verder in de knel kunnen komen;

overwegende dat: - het beleid t.a.v. dakloze Rotterdammers gericht is op een integrale aanpak van zorg en repressie (o.a. bekeuringen); - de discretionaire ruimte van hulpverleners en handhavers binnen dit beleid grotendeels de effecten van beleid bepalen; - het college een aanzienlijk deel van deze boetes oplegt, terwijl het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) en het Openbaar Ministerie (OM) over opvolging en het innen van boetes gaan; - het college hierdoor beperkt zicht heeft op de effecten van APV-boetes op dakloze Rotterdammers, zoals een stapeling van bekeuringen en oplopende schulden; - de gemeente Rotterdam vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (WGS) een verantwoordelijkheid heeft om schulden van Rotterdammers vroegtijdig in beeld te brengen; - verschillende maatschappelijke organisaties, experts, professionals en ervaringsdeskundigen zicht hebben op de effecten van (APV-)bekeuringen op dakloze Rotterdammers; - deze inzichten kunnen bijdragen aan het verbeteren van de menselijke maat in het beleid t.a.v. dakloze Rotterdammers; verzoekt het college: - samen met maatschappelijke organisaties, experts, professionals en ervaringsdeskundigen te onderzoeken wat de effecten zijn van een stapeling van (APV-)bekeuringen op dakloze Rotterdammers; - over de uitkomsten hiervan te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind en D.

Yildirim 1

https://www.ad.nl/rotterdam/verbazing-over-meer-dan-1500-boetes-voor-daklozen-een-bizarre-stijging-wat-is-hiergebeurd~ae012cbc/#:-:text=Het%20aantal%20bekeuringen%20dat%20in,dat%20er%20nog%20geen%20150 2 https://nos.nl/artikel/2514733-boetes-voor-daklozen-beschamend-maar-op-sommige-plaatsen-worden-het-er-meer

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Engberts). Dan geef ik het woord aan mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, dankzij vele acties binnen en buiten deze raad ligt er nu dit plan. Iedereen in Rotterdam heeft recht op rust. De SP deed en doet van harte mee aan al die acties. Weer een druppel op een gloeiende plaat, zelfs zestig druppels. Daarmee is het glas halfvol, zoals de heer Vonk al zei. Hulde dat Leefbaar Rotterdam eindelijk, zij het schoorvoetend, meegaat in onze strijd voor een menswaardige opvang voor elke dakloze in onze stad. Rotterdam wil en moet een welkome stad zijn. Welkom voor toeristen, welkom voor marathonlopers en hun familie, maar ook welkom voor iedereen die om wat voor reden dan ook zijn of haar heil zoekt in onze stad. Rotterdam is ook een stad van vele culturen. Bij alle culturen staat gastvrijheid hoog aangeschreven. Iedereen in Rotterdam heeft recht op rust. Laten we het glas geheel vullen. De SP zal ervoor blijven strijden. De VOORZITTER (de heer Engberts). Dank u wel. Mijnheer Lansink, aan u het woord. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Dank u wel voorzitter.

Een beetje terugblikkend op de commissievergadering maar op ook deze raadsvergadering is mij nog niet helemaal duidelijk of deze raad nu heel erg blij is met een plan dat hier ligt om een denk ik lang gevoelde pijn op te lossen. Want die pijn is er wel degelijk. Ik denk dat niemand in deze raad onbekend is met dit onderwerp en dat we

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

682

allemaal worden benaderd, vanuit verschillende perspectieven, om dit probleem ook echt op te lossen. En wat mij betreft ligt hier een plan dat past bij de idealen van een liberaal. Want het is geen vrijblijvende opvang, en dat vinden wij heel erg van belang. Die vrijblijvendheid die er soms in opvang kan zitten is in dit plan in ieder geval niet te vinden, want de opvang is echt gekoppeld aan perspectief. En dat perspectief, of dat nu weer terugkomen in de maatschappij is met een baan en wellicht op termijn ook een woning of terugkeer naar eigen land, dat is precies wat dit plan een goed plan maakt. En ik ben dus ook heel erg blij dat naast dat perspectief we ook proberen die zorgmijders richting opvang en zorg te krijgen. Want als wij denken dat elke dakloze met plezier naar de opvang gaat, dan is dat gewoonweg niet zo. We kennen te veel gevallen waarin daklozen zorg letterlijk weigeren. En in mijn stellige overtuiging zijn dat ook vaak de mensen die de meeste overlast geven in onze wijken. Dus ik ben ook heel blij dat met repressie, met dossieropbouw, met registratie, we middelen in handen hebben gekregen om een groep weigeraars ook letterlijk in onze opvang te dwingen, om te zorgen dat de overlast voor onze wijken verkleint. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Engberts). Dank u wel mijnheer Lansink. Mijnheer Van Campenhout en daarna mijnheer Segers.