20240314- Notulen van de raadsvergadering van 14 maart 2024

En het zou toch echt, en ik blijf het toch ook zeggen, u bent echt de enige partij in deze raad, en ik denk eigenlijk ook landelijk, nou misschien BVNL, zitten die überhaupt nog in de Kamer, nou, waarschijnlijk niet, de enige partij die dit echt nog hooghoudt. Dus stap van dat idee af, wees moedig en ga voor een nieuwe economie. De VOORZITTER. Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, als ik zetelaantallen ga tellen, geloof ik dat ons verhaal over de woningmarkt toch meer aanspreekt dan het verhaal van het CDA. Dan spreek ik even de heer SegersHoogendoorn erop aan dat hij mij laf noemt. Hij heeft echt naar een andere bijdrage zitten luisteren. Ik

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

328

heb hem concrete maatregelen genoemd waarvan ik denk: het is goed dat de overheid die betaalbaarheidseisen stelt. Dat is een heel duidelijke overheidsregeling die ik noem waar ik voorstander van ben. En de heer Segers maakt ervan: hij is vaag en hij zegt niet wat hij bedoelt en het is eigenlijk een laffe vent. Dat vind ik matig, maar ik ga er ook verder geen woorden aan vuil maken, dus ik wil graag verder met mijn bijdrage als het kan. De VOORZITTER. Nou, er zijn nog wat mensen die vragen willen stellen. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, de VVD stelt: we moeten sturen op meer middenhuur, en zij zoeken de oplossing in bouwen, bouwen, bouwen. Maar er is ook een oplossing in de bestaande woningen betaalbaar houden of betaalbaar maken. Maar dan geeft de VVD elke keer niet thuis. Als het gaat om paal en perk stellen aan de opdrijvende huurprijzen door de Wet betaalbare huur, waarmee naar verwachting dus voor honderdduizend woningen de prijs met € 190,00 omlaag gaat, dan doen ze niet mee. En als het gaat om het uitbreiden van opkoopbescherming om in meer wijken woningen beschikbaar te houden voor eigenaar-bewoners, zodat gewone Rotterdammers ook in die woningen kunnen wonen, dan geeft de VVD niet thuis.

Dus dat vind ik een heel dubbel verhaal, dat sturen op die betaalbaarheid van de bestaande woningen is minstens zo belangrijk als het bijbouwen, zeker gezien de grote zorg die de VVD ook elke keer uitspreekt dat het bijbouwen ontzettend moeizaam gaat. Dus waarom doet u dat niet? De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, ik hoopte al dat mevrouw Kockelkoren zou beginnen over die opkoopbescherming. Dat is een van de voorbeelden waar de Erasmus Universiteit, Korevaar heet die onderzoeker, uitgebreid onderzoek naar heeft gedaan. wat zijn nu die effecten in Rotterdam? Wat betekent die opkoopbescherming? Uit dat onderzoek blijkt dat juist de lagere inkomens averechts effect ervaren van die opkoopbescherming. Mensen met hogere inkomens kunnen daardoor een woning kopen. Mensen die moeten huren raken daardoor verder in de verdrukking. Dat zijn niet mijn woorden. De Erasmus Universiteit doet er onderzoek naar en dat blijken de uitkomsten te zijn. Het idee dat sommige partijen in deze raad blind zijn, ziende blind zijn, of ervoor kiezen om dat soort harde feiten niet te erkennen, maar kortzichtige, links-populistische flauwekulmaatregelen te nemen waardoor hun eigen achterban juist verder in de problemen komt.

Ja, ik erger me eraan en dan vind ik het niet erg om af en toe in deze raad 1 tegen 100 te spelen en af en toe een keer een hoorcollege te geven hoe economie in elkaar zit, maar dat is de harde werkelijkheid. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, de zelfgenoegzaamheid van deze VVD’er die gewoon weigert te kijken naar de noden van Rotterdammers in deze stad is echt oogverblindend. De heer VERWEIJ (vvd). Waarvan akte. De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, dat doet mijnheer Verweij steeds, de uitleg van de opkoopbescherming dusdanig draaien dat het in zijn eigen straatje past. Maar kan mijnheer Verweij dan duiden hoeveel woningen die worden verkocht aan beleggers, als ik kijk bij mij in IJsselmonde, dan wordt bijna zonder uitzondering elk appartement dat verkocht wordt aan een investeerder of belegger verkamerd. Hoeveel gezinnen helpen we daar dan mee? De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, wat de heer Verhoef nu doet, en wat ook andere partijen in deze raad doen, is stellen dat het verkopen aan investeerders een ramp is, het is een probleem. Verhuurleeuwen heb ik iemand eens zien schrijven vandaag. Het feit dat er vraag is naar huurwoningen betekent per definitie dat er ook verhuurders nodig zijn. Je hebt geen huurwoning zonder een verhuurder.

Ook weer een van de onderdelen die in mijn werkcollege misschien nog een keer aan bod kan komen. Dat betekent dus dat het goed en belangrijk en fijn is dat er investeerders bereid zijn om woningen aan te kopen om die aan te bieden aan een huurder, als er daadwerkelijk

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

329

mensen in een huurwoning willen wonen in Rotterdam. Dat is de reden dat de VVD zegt: wees nu terughoudend met het wegpesten van investeerders en beleggers. We hebben ze nodig om te voorzien in aanbod, om te voorzien in die vraag naar huurwoningen. Dus het feit dat er dan meer woningen aan verhuurders worden verkocht, ik zie het probleem an sich niet. De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Ja, nu doet u het eigenlijk weer. Nu doet u net alsof ik tegen beleggers ben die investeren in woningen. Nee, laat die beleggers dan ook die woning, dat appartement niet verkameren, maar aan een gezin verhuren. Maar dat doen ze niet, want ze verkameren, want dan vangen ze drie keer huur. Dat gebeurt. En u bent daar blind voor. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, ik ben er niet blind voor, maar ik denk dat studenten die in een kamerwoning willen wonen ook recht hebben op een woning. Ik heb zelf in een verkamerde woning gewoond. Het was fantastisch. Je hebt huisgenoten, je bent efficiënter met het ruimtegebruik bezig. Mevrouw Kockelkoren had het over de ruimtelijke obesitas. Nou, die zal dus enthousiast zijn over het idee dat je efficiënt gebruikmaakt van een woning. Nee, dus ook het idee dat verkameren per definitie iets slechts is, nee, ik zie niet waarom dat zo is. De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr).

Ja, dit mantra hebben we dus ook al vaker van u gehoord. U betrekt het dan weer op studenten. Kom even aan de andere kant van de brug kijken, op Rotterdam-Zuid. Daar vindt u heel weinig studenten, voornamelijk arbeidsmigranten en heel veel woonoverlast. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, ik heb ook inderdaad een motie ingediend om meer studentenwoningen op Zuid te krijgen, dus ja, daar kan ik u een hand geven. Daarop voortbordurend, als wij arbeidsmigranten daadwerkelijk nodig hebben om onze economie draaiende te houden, als we allemaal willen dat een pakketje binnen twaalf uur bezorgd wordt en ons eten binnen een kwartier thuisbezorgd wordt, dan zullen we arbeidsmigranten nodig hebben. Dat die eerlijker verspreid moeten worden, niet alleen binnen de stad maar ook binnen de regio, daar ben ik een groot voorstander van. Maar ook het idee dat arbeidsmigranten per definitie geen plaats hebben in Rotterdam of dat dat iets kwalijks is, dat is misschien niet helemaal niet wat u gezegd heeft, maar ik vind dat je daar terughoudend in moet zijn. De VOORZITTER. De heer Verhoef tot slot. De heer VERHOEF (lr). Dank u wel. Dat legt er wel druk op. Nee, dat ben ik met u eens, dat we die arbeidsmigranten nodig hebben.

En juist daarvoor is, bijvoorbeeld om wijken die onder druk staan daartegen te beschermen, dat zien we ook met de Kamerverordening waar we binnenkort op terugkomen, dat je wel randvoorwaarden stelt. En die opkoopbescherming is bijvoorbeeld, als ik refereer naar Zuid, om buurten te beschermen tegen nog meer verkamering, nog meer woonoverlast. Maar daar heeft u een heel andere mening over. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, volgens die verordening die geldt in Rotterdam is het al zo dat als je aan meer dan drie personen een woning wilt verhuren, je daarvoor een vergunning nodig hebt. En die krijg je niet als je niet aan studenten verhuurt. Ook in het nieuwe voorstel dat we gaan bespreken zou dat ook terugkomen. Dus ja, het idee dat je niet tien Polen of Oekraïners in een gebouwtje neerzet waar veel te weinig plek is, wat echt de leefbaarheid gaat drukken, daar vinden we elkaar absoluut. Maar dat betekent niet dat dus per definitie de opkoopbescherming de beste maatregel is om dat te bewerkstelligen. Ik denk zelf van niet namelijk. De VOORZITTER. Dan ga ik naar de heer Coşkun.

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

330

De heer COŞKUN (sp). Ja, de heer Verweij doet nu net alsof hij opkomt voor de mensen die een huurwoning zoeken, maar in de krant schrijft u dat u tegen sociale woningbouw bent en voor koopwoningen. Ik ken heel veel mensen, onder andere mijn onderbuurman, die heel graag in een sociale huurwoning wil. Maar hij is afgestudeerd, hij heeft een goede baan gekregen, maar hij mag er van u niet in. Hij wordt gestuurd naar wat u noemt beleggers, naar huisjesmelkers, waar je veel te duur zit, of met zijn vijven op een kamer. En hij is alleen en hij kan niet een hogere koopwoning krijgen dan € 300.000,00. En al dat soort mensen stuurt u allemaal Rotterdam uit. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, ik ben abuis. Ik begon mijn bijdrage geloof ik dat we meer moeten gaan bouwen voor de middeninkomens, exact de groep die de heer Coşkun nu benoemt. En ik krijg het verwijt: u denkt niet aan die middeninkomens. Volgens mij gaat er iets niet helemaal juist. Ik denk juist dat die groep inderdaad, die op een gegeven moment zich gaat ontwikkelen, meer gaat verdienen, dat juist voor die groep er plekken moet zijn in Rotterdam. En daarvoor heb je soms verhuurders nodig, want niet iedereen kan of wil meteen kopen. Daar moet je een balans in vinden. Maar het idee dat ik niet denk aan die groep is een verwijt dat feitelijk niet juist is. De heer COŞKUN (sp).

Maar er is geen enkele belegger of projectontwikkelaar die onder de € 300.000,00 bouwt op dit moment. Ze bouwen ze niet, uw woningen. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, ik ben een groot voorstander van meer woningbouw, ook in het betaalbare segment, het middensegment dat u benoemt. Dat dat ook betekent dat de overheid moet investeren, zoals nu gebeurt door dit college, er wordt € 25 miljoen geïnvesteerd om het betaalbare segment los krijgen. En de start bouw-impuls van de rijksoverheid komt daar nog eens bij. Ik vind het zelfs als liberaal hartstikke goed dat de overheid investeert om dat tekort te compenseren. Dat de gemeente daarin niet onbeperkt budget heeft om dat altijd te realiseren komt ook later in mijn bijdrage terug, over de balans tussen ambitie en realiteit. Maar als ik zou kunnen toveren zou ik dat meteen voor elkaar krijgen, maar dat kan ik helaas niet. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Een vraag aan de heer Verweij. Waarom wordt er nu zo weinig middenhuur gebouwd? De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, omdat we een rijksoverheid hebben die denkt dat middenhuur en verhuur een soort as van het kwaad is die bestreden moet worden en dat je zoveel mogelijk de huren moet reguleren. Maar dat er daardoor eigenlijk geen boterham mag worden verdiend met woningverhuur. De VOORZITTER.

De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Zojuist heeft u allemaal maatregelen genoemd waarbij we ingrijpen in de marktwerking. Waarom zouden we dat dan doen? De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Ik begrijp uw vraag niet goed. De heer ENGBERTS (pvda). Volgens mij wordt er te weinig gebouwd in het middensegment, omdat het gewoon volstrekt onaantrekkelijk is, tenzij je aan die € 1.100,00 kan zitten, aan de top en het dan meteen een jaar later nog duurder kan verhuren. Als je dat niet wilt, en ik neem aan dat u dat niet wilt omdat u ook bent voor de middenhuur, dan kun je maar één ding doen en dat is ervoor zorgen dat je

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

331

goede afspraken erover maakt. Bent u ervoor om goede afspraken te maken zodat we de middenhuur ook middenhuur kunnen houden op lange termijn? De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, ik ben voor goede afspraken maken. Dat spreekt voor zich. Of het ook op lange termijn vasthouden aan middenhuur, dat is weer een van die maatregelen die an sich best eerlijk klinkt hè, laten we nu zorgen dat een woning niet te snel stijgt in prijs. Maar als je dat nu voor alle huurwoningen zou toepassen, bijvoorbeeld ook op bestaande huurwoningen, zou dat betekenen dat mensen die investeren in huurwoningen, mensen die investeren in de bouw daarvan, niet zeker weten of het allemaal wel uit gaat komen op de lange termijn. Dus dat is een van die voorstellen die op zichzelf sympathiek klinken, maar waarvan het risico bestaat dat het aanbod daardoor gaat afnemen, omdat er minder huurwoningen bij komen en dat is iets waar ik me zorgen over maak. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, ik heb niet gezegd dat we alle huurwoningen dan ook meteen onder dat regime moeten stellen. Ik heb gezegd: laten we nu een aantal afspraken maken zodat we die middenhuur de middenhuur langdurig kunnen houden. Ik hoorde de heer Verweij bakken geld uitgeven om die middenhuur voor elkaar te krijgen.

Mij lijkt het veel verstandiger om gewoon die middenhuur te reguleren, dat onder de DAEB te brengen en afspraken te maken met de corporaties en hen te helpen om het te doen in plaats van al dat overheidsgeld naar de ontwikkelaars en de beleggers te sturen. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, ik heb kennisgenomen van het advies van de heer Engberts, maar ik weet dat de Nederlandsche Bank, de Raad van State, de Europese Commissie en de Erasmus Universiteit alle vier onderzoeken uitvoeren en zeggen: pas nu op voor dat effect op het aanbod. Dus hoewel ik de wijsheid van de heer Engberts op het gebied van de woningmarkt vaak accepteer en ook waardeer, zijn er ook partijen die echt wel terechte zorgen hebben. Dat zijn niet alleen mijn zorgen, niet alleen van de partijen die er geld mee verdienen, maar onafhankelijke scheidsrechters die zeggen: Nederland, pas op met het beleid dat u doorvoert. Het gaat ervoor zorgen dat er minder huurwoningen beschikbaar komen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja voorzitter, omdat je inderdaad ook als sluitstuk nodig hebt dat je het goed afspreekt met de corporaties. En als je dat stapje niet neemt, dan ga je natuurlijk de bietenbrug op en dat is ook precies het voorstel dat we straks zullen doen. De VOORZITTER. De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr).

Ja, ik hoor nu een aantal keer de markt voorbijkomen. Goed, nu heb ik algemene economie gestudeerd. En woningbouw is geen marktwerking, volgens het theoretisch model. De heer Verweij geeft zelf aan: de gemeente stopt er geld in. Dat is in principe dus een teken van een nietfunctionerende markt. Dus ik zou eerder spreken over rendementswerking in plaats van marktwerking. En daarnaast denk ik, is het eigenlijk de vraag, los van het misbruiken van termen, vindt u wonen een publiek belang? De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Ik denk wel dat het publiek belang heeft bij wonen, ja. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Oké, ja voorzitter, nog even over die angst en die zorgen die de heer Verweij deelt met allerlei heel belangrijke clubs. Ik heb gezegd dat ik me daar ten dele misschien ook wel in kan vinden, en misschien dat zich dat wel voordoet, maar toch even. Donderdag 1

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

332

februari dit jaar een kop op nos.nl: 'Ondanks vrees en waarschuwingen juist meer huurwoningen op de markt'. Ondanks al die wetten van onze minister, waar de heer Verweij zo verschrikkelijk bang voor is, zijn er meer huurwoningen op de markt. Ik zal u even dat linkje doorsturen. Dan kunt u het straks rustig lezen. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Ja voorzitter, dat is echt schitterend, evenals het belerende toontje erbij. Nu is het heel raar om te zeggen van beleid dat nog geen beleid is, een wet die nog niet is aangenomen, om daarvan te zeggen: kijk, die niet-bestaande wet heeft dit effect. Dat is prachtig mijnheer SegersHoogendoorn, maar die partijen waarschuwen niet voor niets. Als je dit beleid gaat invoeren, als het er komt, als het wordt aangenomen als wet zal dit het gevolg zijn. Dus misschien mijnheer SegersHoogendoorn, kan ik daar zo meteen nog kort uitleg over geven als u interesse heeft. De VOORZITTER. De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Ja, ik had nog geen goed antwoord gekregen van de heer Verweij. Het publiek belang, kijk, het publiek heeft er belang bij. Natuurlijk, het publiek heeft ook belang bij veiligheid. Maar daarvan hebben we met z’n allen afgesproken: dat vinden wij een publiek belang. Dus het is door de overheid geregeld. Dus dan is wederom de vraag: vindt u wonen een publiek belang, ja of nee? De heer VERWEIJ (vvd).

Voorzitter, ik vind wonen een publiek belang, ja. Ik ben blij dat ik die vraag heb kunnen beantwoorden. Sommige partijen voorzitter, De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer VERWEIJ (vvd). Dank u wel. Sommige partijen wekken de indruk dat alleen mensen met een laag inkomen worden geraakt door de woningnood. Die partijen eisen dan ook op hoge poten dat er veel meer sociaal moet worden gebouwd. En ik benadruk dat 65% van de huishoudens in Nederland wettelijk is uitgesloten van toegang tot een sociale huurwoning. Je kunt je dus afvragen hoe sociaal een sociale huurwoning dus eigenlijk is. Bovendien voorzitter, ik haalde het al aan, is er geen stad in Nederland te vinden met een hoger aandeel sociale huurwoningen dan Rotterdam. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Maar dat je er niet meer in mag, is toch VVD-beleid? Die heeft toch ooit die inkomensgrens, die heeft toch die splitsing gemaakt? In Wenen, waar u allemaal zo… daar is dat niet. Hier was het ook niet. Daar is betaalbaar wonen gewoon ook voor de middengroepen te bereiken. Daar kan de sociale cohesie in die wijken behouden blijven. Van u mogen ze niet in die woningen, die agent en die leraar. Van ons wel. Bent u voor een wetswijziging om die inkomensgrens eraf te halen? De heer VERWEIJ (vvd). Nee voorzitter, daar ben ik niet voor.

Het is inderdaad een verschil met Wenen dat je in Rotterdam of in Nederland aan een bepaalde inkomensvereiste moet voldoen. Stel, je gaat het heel breed optrekken, dat 60% of 70% van de inkomens toegang heeft tot sociale woningbouw. Dat klinkt fantastisch, maar dat betekent dus dat de vraag naar sociale huurwoningen ineens ontploft. Veel meer mensen hebben ineens zo’n huurwoning nodig. Dat betekent dat als de gemeente veel meer sociale huurwoningen moet bouwen, dat wij op veel meer projecten waar sociale woningbouw wordt toegepast, meer korting moeten geven, dat we meer goedkope grond moeten aanbieden. Dat betekent ook dat de rijksoverheid vaker garant moet staan voor allerlei voorstellen. Dat betekent voorzitter, in Wenen wordt een aparte inkomstenbelasting geheven om maar te kunnen voldoen aan die woningbouwverplichting. Voorzitter, als we nu kijken naar het verschil tussen Wenen en Rotterdam, dan kan ik er niet één noemen maar ik kan er tientallen noemen, waardoor er eigenlijk geen enkele financiële mogelijkheid bestaat voor Rotterdam om tientallen of honderden miljoenen per jaar op te halen om die te gaan investeren in sociale huurwoningen om maar aan die ideologische wens van de SP te voldoen, namelijk dat iedereen recht heeft op een sociale huurwoning. De VOORZITTER. De heer Coşkun.

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

333

De heer COŞKUN (sp). Iedereen heeft recht op een woning en wij noemen dat solidariteit, belasting heffen. Maar dat VVD’ers geen belasting willen betalen dat is bekend. Sommige vluchten naar Dubai. De VOORZITTER. Daar zat geen vraag in. Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Ja, dank voorzitter. Ja, er moet ook meer sociaal gebouwd worden en op het moment dat we het verbreden wordt inderdaad de vraag ook verhoogd. Ja, dat is inderdaad heel logisch. Een en een is ook twee, mijnheer Verweij. Maar wat dat betreft hebben we dus politici nodig die lef hebben, die durven te investeren in de toekomst, in over tachtig jaar, dat onze kinderen en kleinkinderen allemaal toegang hebben tot een sociale huurwoning, veel meer van hun geld overhouden en lekker kunnen uitgeven aan al die ondernemers die bij de VVD zitten. De VOORZITTER. Ik weet niet of er een vraag in zit. De heer VERWEIJ (vvd). Nee, maar ik wil wel reageren als het mag. Voorzitter, wat mevrouw Vlasblom terecht aangeeft, uiteindelijk willen we denk ik hetzelfde hè, dat iedereen naar een woning toe kan. Alleen zegt mevrouw Vlasblom: iedereen moet toegang hebben tot een sociale huurwoning. Ik zeg daarvan: nee, het is prachtig dat wij systemen hebben waarbij je zelf kunt kijken: welke woning past bij mij, dat uiteindelijk op basis van vraag en aanbod degene die de woning het graagst wil hebben die woning kan kiezen.

Er gaan heel veel dingen mis op de woningmarkt, dus de overheid moet echt veel doen om dat goed te laten werken, maar dat alles te vervangen door een systeem van sociale huurwoningen waar je aan wachtlijsten gebonden bent, waar je aan loterijen moet meedoen, waar je misschien als je toevallig de juiste persoon bij de woningcorporatie kent, voorrang krijgt op een goede huurwoning, daar ben ik helemaal geen voorstander van. Ik denk dat vrijemarktwerking, mits goed gereguleerd, een prachtig systeem is om te voorzien in de woningbehoefte. En dat alles op de kop gooien en vervangen met centrale planning is denk ik een hoogst onverstandig idee. De VOORZITTER. Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Ja, ik denk dat de heer Verweij hier eigenlijk precies aanstipt wat het probleem is. Dat is dat het dus ontoereikend is om een sociale huurwoning te krijgen, dus dat er meer gebouwd moet worden en dat we het dus moeten verbreden. En in de praktijk, ik snap het wel allemaal hè, aanpassen aan je loon, en je kan meer uitgeven als je meer verdient, maar in de praktijk geven mensen gemiddeld de helft of 40% van hun salaris uit aan huur. Dat is veel te veel geld. Mensen kunnen niet meer sparen, uiteindelijk nooit meer een huis kopen. Niet gaan studeren, geen kinderen kunnen krijgen. Die markt werkt niet en hoe kun je dat oplossen? Door te reguleren, volkshuisvesting. De VOORZITTER.

De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, ik ben het eens met de wens van mevrouw Vlasblom, nogmaals, om te voorzien in voldoende woningen, juist ook voor mensen die nu hun leven op pauze moeten zetten. Maar het is een valse tegenstelling die zij aanbrengt hè, namelijk het is of marktwerking of het is volkshuisvesting, centrale planning. Ik zeg: de overheid moet meer doen, moet verstandiger investeren, ook daadwerkelijk financieel bijdragen om woningbouw van de grond te krijgen. Mag ook best eisen stellen aan de hoeveelheid betaalbare woningen die wordt gebouwd. Maar dat hele systeem vervangen door een systeem van volkshuisvesting, waarbij de overheid gaat bepalen wie wat waar bouwt, zelf gaat bouwen misschien, en mag bepalen wie waarvoor in aanmerking komt, ik denk dat dat een slecht systeem is om hetzelfde doel dat wij delen te bereiken. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, het realiseren van ambitieuze volkshuisvesting kost inderdaad geld. Maar wat de VVD er niet bij vertelt, is dat ondertussen miljarden euro’s aan subsidies onder de vlag van de VVD worden besteed aan huizenbezitters. Via hypotheekrenteaftrek, via woonvermogen dat onbelast is, via leennormen die maar ruim blijven. En dan ondertussen niet willen meedenken over die volkshuisvesting die aan de noden van die twee derde van de Rotterdammers voldoet.

Dat vind ik pas een scheef verhaal. De VOORZITTER. De heer Verweij.

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

334

De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, hypotheekrenteaftrek is inderdaad een subsidie voor koopwoningen, en ik denk dat heel veel mensen die door de hypotheekrenteaftrek een woning daadwerkelijk kunnen betalen er hartstikke blij mee zijn. Waar ik mevrouw Kockelkoren denk ik wel kan vinden, is dat je toch misschien als rijksoverheid een keer moet gaan nadenken over het verschil waarin wij huur en koop behandelen. Er valt best iets voor te zeggen dat we daarin op een iets gelijkere manier moeten kijken. Dat neemt niet weg dat hypotheekrenteaftrek wat mij betreft, alles overwogen, best een prettige manier is, juist voor mensen die met hun inkomen net-aan een woning kunnen betalen, om ze eroverheen te helpen en ze de kans te geven om een woning te kopen. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja maar voorzitter, het verwijt dat dus nu al denk ik een halfuur naar mensen wordt geuit die de nood uitspreken, van: ik heb een woning nodig maar ik kan die niet vinden, en dat de VVD dan zegt: ja sorry, daar kan de overheid u helaas niet bij helpen want dat kost te veel geld, dat is dus onzin. Want diezelfde miljarden besteedt u wel aan mensen die eigenlijk genoeg geld in hun portemonnee hebben om een woning te kopen of te huren in deze stad.

En dat vind ik dus een scheve manier van werken en ik zou willen dat de VVD daar nog eens even over nadenkt bij het lezen van alle goede voorstellen hier in deze raad. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, daar heb ik echt geen vraag in gehoord of geen stelling die ik kan beantwoorden. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja voorzitter, ik wil even teruggrijpen op wat de heer Verweij zei: vrijemarktwerking mits goed gereguleerd. En ik mis de totale zelfreflectie van de VVD in dezen. Dus mijn vraag is: heeft u dan helemaal niets geleerd van de afgelopen jaren? Want de wooncrisis waarin we nu zitten is het gevolg vanwege politieke beslissingen, beleidsmatige beslissingen die zijn gemaakt. Waar is de zelfreflectie? Wat heeft u geleerd van het falende beleid van de afgelopen jaren? De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, het feit dat we in woningnood zitten is voor mij persoonlijk de rechtstreekse aanleiding geweest om politiek actief te willen worden.

Ik weet donders goed hoe het is, hoe onwijs frustrerend het is om te zien dat de mensen met wie je gestudeerd hebt ineens een huis kunnen kopen, door kunnen stromen, terwijl je zelf vastzit in je huurwoning en dat je vervolgens een waanzinnige ongelijkheid hebt tussen verschillende mensen met dezelfde achtergrond en dezelfde inzet, die niet te rechtvaardigen is. Dus vind ik dat de overheid de afgelopen dertien jaar verstandig bezig is geweest met het woningbeleid? Hell no, echt niet. Denk ik dat er verstandige maatregelen zijn zoals de werkelijke overheid die investeert in het aantrekken van partijen die met goede bedoelingen hele wijken ontwikkelen, of denk ik dat het verstandig is om, zoals ik aangaf, gelijker om te gaan met koop en huur? Absoluut, zeker weten. Dus het verwijt: u kijkt niet in de spiegel, u bent niet bereid om kritisch te kijken naar dingen die beter kunnen, leg ik echt naast me neer. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Nou, complimenten daarvoor, zou ik zeggen, maar laat dan die vrijemarktwerking los. Dat zou namelijk laten zien dat de VVD daadwerkelijk iets heeft geleerd van het falende beleid van de afgelopen jaren. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, we hebben het steeds over vrijemarktwerking hè.

Ik wil iemand vragen hoeveel regels er van toepassing zijn als je een woning wil kopen, als je een woning wil verhuren, als je een woning wil verbouwen, als je een woning wil splitsen, als je een woning wil renoveren, als je een woning af wil breken, als je een nieuwe fundering eronder wil leggen. Er is geen markt die zo waanzinnig strak gereguleerd is als de woningmarkt. Het idee dat we een vrije en doorgeslagen marktwerking hebben en dat die de oorzaak zou zijn voor het falen van een heel strak

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

335

gereguleerde markt is echt flauwekul. Daar moeten we echt ver vandaan blijven. Ik denk dat juist de decentralisatie naar gemeenten, van: goh, kunt u het even oplossen voor ons, door de rijksoverheid, daar is ook mijn partij debet aan geweest, dat dat een belangrijk deel is van de oorzaak. Het feit dat de marktwerking de oorzaak van alle problemen zou zijn, daar verzet ik me tegen. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Nou ja, het feit dat er regels bestaan, regelgeving en wetgeving, is iets anders dan het beleid dat gevoerd wordt. Natuurlijk hebben we regels, natuurlijk is er wetgeving, natuurlijk is er regulering. Wat u zou sieren vanuit de VVD is om te zeggen: oké, we gaan over tot volkshuisvesting. Iedereen ziet dat dat de oplossing is. Dat is ook de oproep vanuit de markt, dus zeg het nu gewoon. De VOORZITTER. Mijnheer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, ik heb kennisgenomen van de oproep van de markt om voor volkshuisvesting te gaan, maar ik zie het niet. Voor mij is dat flauwekul. Nog belangrijker, die misvatting dat we iets gaan omdopen tot volkshuisvesting en dat dan ineens als vanzelf die betaalbare woningen gaan ontstaan of uit de lucht komen vallen, is echt flauwekul. Dat de overheid meer gaat investeren om die markt los te krijgen, een uitstekend idee.

Dat hele systeem op te tillen, weg te gooien en te vervangen door volkshuisvesting, waarbij niemand in deze raad ooit nog een keer een goede definitie heeft gegeven van wat die volkshuisvesting dan precies inhoudt, dat is iets waar ik me tegen blijf verzetten. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, tot slot voorzitter, zolang de VVD niet erkent dat wonen een grondrecht is, zolang ik dat niet hoor uit de mond van de VVD, geeft u aan dat u gewoon nul zelfreflectie heeft over de afgelopen tijd en u laat daarmee een heel grote groep mensen in de steek. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, de bevordering van de woongelegenheid is een taak van de overheid. Artikel 20, lid 2 van de Grondwet als ik het goed heb. Ik laat me niet verwijten dat ik me niet bewust ben van het feit dat de manier waarop de overheid woningen gaat zorgen dat die – herstel, ik ga het anders zeggen. Ik ben me ervan bewust dat de overheid een belangrijke taak heeft bij het bevorderen van een goed functionerende woningmarkt die daadwerkelijk ervoor zorgt dat mensen toegang hebben tot een woning. Ik zie dat er dingen misgaan. Ik zeg dat er dingen beter kunnen. Ik heb voorstellen gedaan om het beter te maken. Het idee dat de overheid niet zou mogen ingrijpen, is niet wat ik zeg.

Dus het feit dat de overheid niet haar taak serieus neemt, ik kan er niet echt op reageren, want dat is niet wat ik gezegd heb. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, een puntje van orde. De VOORZITTER. Ja. De heer VERWEIJ (vvd). Zou mijn fractievoorzitter kunnen gebaren hoeveel tijd ik nog over heb? Ik heb het niet gezien, u ook niet? De VOORZITTER. U kunt verdergaan mijnheer Verweij. De kunst zit in het beperken. De heer VERWEIJ (vvd). Ja precies. Voorzitter, de woningvisie erkent dat marktpartijen knetterhard nodig zijn om woningbouw op te lossen, om weer te zorgen voor woningen. Het onderliggende probleem waar alles uit voortvloeit is het woningtekort. Om het woningtekort op te lossen heb je woningbouw nodig. De gemeente bouwt geen woningen, dus zijn marktpartijen nodig en daarom hebben wij marktpartijen nodig om het woningtekort op te lossen.

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

336

De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Een kleine interruptie. Wat had u nog willen zeggen? De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd). Voorzitter, simpel toch. Sommige partijen menen dat de marktwerking wel zou kunnen afgeschaft of ingedamd, en dat dat een wenselijk streven zou zijn. Voorzitter, het is makkelijk om beleid te maken om de marktwerking eruit te slopen en investeerders en beleggers weg te jagen. Dan hebben een paar partijen hun morele gelijk behaald, maar zijn de Rotterdammers verder van huis en mogen wij verantwoording afleggen waarom dat morele gelijk nu zo belangrijk was. Voorzitter, de Woonvisie is ambitieus en realistisch. Ieder jaar weer wordt een wijk ter grootte van Delfshaven erbij gebouwd. Dat is absoluut ambitieus. Zou ik liever willen dat tienduizend woningen per jaar worden gebouwd? Absoluut. Maar dat is niet realistisch vrees ik. Maar de Woonvisie heeft een mooie balans gevonden. De Woonvisie is niet perfect. Ik baal ervan dat er wordt gelobbyd om die Wet betaalbare huur erdoorheen te krijgen. Ik denk dat het onverstandig is en dat het gaat zorgen voor minder huurwoningen. Dat de huurwoningen die er nog wel zijn dan betaalbaar zijn, dat is leuk, maar de rest van de woningzoekenden heeft er geen boodschap aan. En ik vind het jammer voorzitter dat scheefhuur niet wordt aangepakt.

Dat is namelijk gebruikmaken van een voorziening waar je formeel geen recht meer op hebt. Voor nu voorzitter, namens de Rotterdamse VVD volle steun voor de Woonvisie. Het past bij een ambitieuze stad waar plek is voor iedereen, juist ook voor die middeninkomens, die hardwerkende groep mensen die vijf dagen in de week de wekker zet om het beste uit zichzelf en uit Rotterdam te halen. En in die zin eigenlijk de draagconstructie zijn voor een stad met ambitie waar ik trots op ben. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, het is toch wel jammer dat het over is, want het was zo’n mooi beeld hoe de VVD versus de rest en hoe eigenlijk vooral DENK en D66, maar vooral DENK ook met de inzet van de vorige periode zich laten gijzelen door de VVD in deze coalitie. Ik heb eigenlijk alleen maar Leefbaar Rotterdam wat horen zeggen. De VOORZITTER. DENK wil van zich laten horen. De heer DAHOE (denk). Voorzitter, ik laat me zeker niet gijzelen. Er wordt hier nu een beeld geschetst alsof de heer Verweij, waar u aan refereert, voor de hele landelijke VVD stond en daar ben ik het sowieso niet mee eens. Wij laten ons niet gijzelen en gaat u alstublieft verder met uw verhaal. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda).

Ik reageer daar graag even op, want het ziet er wel naar uit dat DENK eigenlijk volledig door de pomp gaat als je ook kijkt naar de inzet in de vorige periode en voortdurend heeft gezegd: er moet veel meer sociaal bijgebouwd worden. En dat nu het hoogste streven eigenlijk is: we houden het minimaal op peil, en zelfs dat lukt eigenlijk niet. Want voorzitter, het is eigenlijk wel elke dag minstens één keer in het nieuws, een krantenkop over de wooncrisis. 'Sander betaalt € 1.800,00 voor de woning die veel minder waard is'. 'Gemeenten treden nauwelijks nog op tegen malafide huisjesmelkers'. 'Woningzoekenden hunkeren naar huizen onder de € 200.000,00'. Het zijn gewoon maar even wat krantenkoppen van de afgelopen dagen. En de nood is ook gigantisch, en vooral de sociale voorraad en de middencategorie gaat ons ter harte. Wij vinden dat er een overheid hoort te zijn die zorgt voor voldoende betaalbare sociale woningen en in onze ogen hoort daar een veel ruimere categorie te zijn, waar ook de middencategorie bij hoort. De overheid heeft de taak om voor voldoende sociaal en midden te zorgen en wij als politiek hebben de verantwoordelijkheid. En met de plannen die nu voorliggen in deze woonvisie neemt het sociale deel juist af en in het midden wordt eigenlijk helemaal niet gebouwd. En voorzitter, dat kan zo niet. De nood is enorm.

Vierhonderd reacties op een sociale woning die vrijkomt is standaard, en uitschieters naar duizenden zijn geen zeldzaamheid. 60% van de Rotterdamse huishoudens komt in aanmerking voor een sociale woning en we hebben nog geen 40% in corporatiebezit. En om het dan toch nog een beetje wat te laten lijken, telt dit college 30.000 particuliere huurwoningen mee, die volgens de data sociaal zouden moeten worden verhuurd. Maar we hebben geen idee of dat zo is. Wat we wel weten is dat elk jaar 3000 daarvan

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

337

verdwijnen uit de potentieel sociale sector. Met andere woorden voorzitter, dit is een aflopende zaak en het gaat heel snel. Waarom tellen we ze eigenlijk überhaupt dan nog mee? Feitelijk hebben we 40% gegarandeerd sociale woningen, waar 60% van de huishoudens recht op heeft. En zelfs als we de afnemende particuliere mee bekijken, is er een groeiende kloof in Rotterdam. Al die woningzoekenden, thuis tot je 27e, daarna op de bank bij je vrienden, noodgedwongen de middenhuur in, en veel en veel te veel van je inkomen kwijt zijn, gedwongen samenwonen met een ander om het een beetje te kunnen dragen, dat is het perspectief dat wij de jonge Rotterdammers nu bieden. 60% van de huishoudens heeft recht op een sociale woning en voor de VVD is 30% meer dan genoeg. De VVD wil het eigenlijk als een soort jamlaag over Nederland uitsmeren. Het is kolder. In de steden wonen de mensen, in de steden is het werk voor mensen die recht hebben op een sociale woning. En daarom hebben wij meer sociale woningen, om onze economie draaiende te houden. Dat zou u moeten aanspreken. Ik begrijp het gewoon niet. En ik begrijp ook helemaal niet waarom DENK en D66 dit laten gebeuren. De ambitie is minimaal gelijk houden. Nou, dat zou dan 50% moeten zijn. Maar dat is in onze ogen al veel en veel te weinig en we halen het in deze plannen van geen kant. De VOORZITTER. De heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd).

Voorzitter, de heer Engberts zegt: ik begrijp het gewoon niet en ik wil hem graag uitleggen waar dat dan vandaan komt, die wens om te zorgen voor een betere spreiding over de regio. Veel mensen in mijn omgeving die na hun afstuderen gaan werken, eerste baan, starten in een huurwoning. Na een tijdje willen ze naar een koopwoning gaan. En misschien met z’n tweeën willen wonen of aan een gezin willen beginnen. En die vluchten massaal naar Lansingerland, Bergschenhoek, Gouda, Leiden, Utrecht, al die andere steden, waar ze dus niet alleen minder sociale huur hebben, maar vooral meer koop en vrije sector. Omdat je daar dan wel voor in aanmerking komt. Dus het idee dat ik sociale huurwoningen wil verspreiden als jam, dat is niet wat er aan de hand is. Wat ik wil is dat mensen die op een gegeven moment ontwikkelen in inkomen, ook de kans hebben om in Rotterdam te blijven. Dat betekent dus dat je niet een woning zowel sociaal als ook koop als ook huur kan maken, maar dat we nu, om die balans te herstellen inderdaad eventjes prioriteit moeten geven aan het middensegment, met behoud van het sociale. Dat is waar dat vandaan komt. De heer ENGBERTS (pvda). Nou voorzitter, wel, u heeft gezegd in uw opiniestuk samen met mijnheer Van Dommelen: twee derde van de Nederlanders heeft geen recht op een sociale woning en daarom hebben we er hier te veel, want we hebben er 40%.

Met andere woorden: we kunnen best naar 30% en dat betekent dus gewoon dat we het als jam over Nederland aan het uitsmeren zijn en denken dat we dan iets goeds doen. Terwijl hier de banen zijn, hier de mensen wonen, en anders. Natuurlijk vind ik ook dat je in Lansingerland en Barendrecht meer sociaal moet bouwen voor de mensen daar. Maar ik ga niet de mensen die hier een baan hebben dwingen om dan op en neer met de metro te gaan, zodat de mensen die dan meer geld hebben royaal hier kunnen wonen. Dat gezegd hebbende, ben ik wel ook meer voor middencategorie. Daar komen we zo nog wel bij. Vorig jaar voorzitter, zijn er 3000 woningen uit de sociale voorraad verdampt volgens de cijfers ook van het college. Uit de potentiële voorraad. Volgens het college hebben we 897 sociale woningen start-nieuwbouw vorig jaar. Nou, reken maar uit wat het verschil al is. Maar daarvan is feitelijk de helft echt nieuw. Want het andere deel is privaat, met een looptijd van vijftien jaar. Die zijn we dan ook zo weer kwijt. En die andere helft is gewoon transformatie, grootschalige renovatie, die woningen waren er al. Per saldo verdwijnt en vermindert de sociale voorraad. En dit college denkt het minimaal op peil te houden.

We horen graag hoe ze dat dan eigenlijk voor zich zien, want in het hele verhaal ontbreekt precies met een tabelletje en de cijfers hoe je er nu voor gaat zorgen dat het minimaal op peil blijft. Want zoals ik het nu zie daalt het alleen maar. Al onze voorstellen die we nu gaan doen, samen met andere partijen en in ieder geval allemaal met GroenLinks, zijn erop gericht om de sociale voorraad en de middencategorie te vergroten en de huurprijs te beheersen. Omdat wij denken, net zoals de VN-rapporteur onlangs, dat de overheid een taak heeft en de politiek een verantwoordelijkheid. Allereerst komen wij met een motie 'Handen uit de mouwen, tijd om te gaan bouwen', waarin we pleiten om de middencategorie in Rotterdam gewoon DAEB te verklaren, zodat we ook kunnen kijken op welke manier we garanties kunnen regelen voor corporaties om ervoor te zorgen dat we echt middencategorie bouwen die ook sustainable middencategorie blijft. Verder zijn we natuurlijk ook heel erg voor mensen die een betaalbare koopwoning kunnen krijgen, maar niet dat ze er eentje kopen om die vervolgens met winst weer door te verkopen.

Opkoopbescherming helpt daar natuurlijk voor een deel bij, maar in Maassluis hebben ze een heel aardig model op initiatief van de VVD, we pikken dat graag, met een mix aan maatregelen van erfpacht, koopprijs van de woning en nog zo wat, en de verplichting om die korting door te geven. Wij

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

338

zouden heel graag zien dat we dat Maassluise model hier ook overnemen. We hadden het er net in het debat ook al over dat er heel veel plots zijn waar de corporaties grondposities hebben of ontwikkelaars die zeggen: wij zouden eigenlijk heel graag hier aan de slag gaan, en dat ze niet zo goed erdoorheen komen. Het lijkt ambtelijke capaciteit te zijn, niet helemaal helder. We hebben een motie om daar een escalatieteam op te zetten, breed ondersteund en ook de handtekening van de VVD, die staat er nog niet op maar die komt erbij. Corporaties hebben ook in een paar sessies aangegeven: we zouden veel meer ruimte willen hebben, vaak kunnen we niet verder of duurt het heel lang, omdat er dan een regel is over fietsplekken of parkeerruimte, een minimum aantal vierkante meters bij splitsen. Kom op jongens, we hebben een wooncrisis, kijk even naar het doel, naar de geest van de regel en niet naar de letter. Daar hebben we een motie voor. Doorstroom van senioren is ook al, we moeten even kijken met Leefbaar Rotterdam of we die moties misschien wel bij elkaar kunnen brengen, want het is inderdaad natuurlijk heel erg raar dat mensen die heel graag door willen stromen op allerlei bureaucratische regels stuiten.

Het kan zijn huurbehoud, maar ook van: je hebt je niet ingeschreven, dus dan heb je geen punten opgebouwd erin, terwijl je, als je natuurlijk al dertig jaar ergens woont heb je je niet meteen als woningzoekende ingeschreven. Ik kan me dat best voorstellen. Wij willen ook heel graag dat we die vermaledijde kostendelersnorm eens een keertje niet meer toepassen. Het rare is dat het college wel bereid is om bij het rijk te lobbyen om die kostendelersnorm bij de AOW dan niet meer toe te passen, maar zelf niet het lef heeft om het bij de Participatiewet dan ook maar meteen te doen. Dat lijkt mij een no-brainer, om gewoon vooruitlopend op de wijziging van de Participatiewet dat te doen, maar ik weet ook dat sommige partijen dat een beetje griezelig vinden, dus we hebben ook een motie om, zodra die mogelijkheid dan in de Participatiewet er is, want ja, de landelijke politiek is ook verstandig genoeg, dat dan ook meteen toe te passen. Het ging net ook al even over de arbeidsmigranten. We vinden het eigenlijk een groot drama steeds, en we zouden heel erg willen pleiten voor een landelijke wetgeving die werkgevers verplicht om zodra ze arbeidsmigranten contracteren, ook aan te tonen dat er voldoende woonruimte is, zo’n lobbymotie. We krijgen ook geluiden dat er heel veel… De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Ik hoor u spreken over arbeidsmigranten.

Het probleem is vaak niet als de arbeidsmigrant werk heeft, maar meestal als die ontslagen wordt en daarmee ook zijn woonruimte verliest. Want vaak hebben die arbeidsmigranten wel een woning in een verkamerd appartement, maar daar moeten ze meestal binnen twee dagen uit als ze hun baan verliezen. En dat is volgens mij meer een probleem dan aantonen dat je een woning hebt voordat iemand komt. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik ben u innig dankbaar. Ik probeerde wat tijd te besparen in mijn betoog door dat zinnetje weg te laten, maar u geeft mij de gelegenheid ongemerkt om te zeggen, dat staat er ook in, om dat precies ook te ondervangen. Dank u wel, u heeft helemaal gelijk. We horen van veel corporaties dat ze zeggen: als we nu in een groot project bezig zijn en we zijn blokken aan het renoveren, dan willen we eigenlijk graag dat die buitenruimte dan ook meteen, dat het één integraal project is, samen met de gemeente. We hebben een motie om daartoe op te roepen. We hebben een amendement om toch in het overleg nieuwe maatregelen rondom betaalbaarheid, die worden natuurlijk afgestemd met woningcorporaties en marktpartijen, om daar ook de focus te leggen op de sociale en betaalbare opgave, een amendement op de Woonvisie. En ja, dan kom ik als laatste bij 'Vergroot de sociale voorraad'.

Het zal u niet verbazen, ook gezien het debat tot nu toe, dat wij heel graag willen dat het aanbod van de corporaties om meer sociaal te realiseren wordt gevolgd, en daar hebben wij een laatste motie op. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. Ik dacht: ik ga het verhaal nog even afwachten, een interessante bijdrage mijnheer Engberts. Ik sla toch nog even aan op waarin wij klaarblijkelijk de VVD zouden volgen. Ik hoorde zo net in de bijdrage van de VVD ook een lans breken voor penthouses. Als ik kijk naar de Woonvisie, waarin we nu echt toegaan naar een gecombineerde betaalde voorwaarde van sociaal en midden van 65%, aanzienlijk meer ook dan in de voorgaande periode, wat daar aan ambities stond. Dan ben ik wel benieuwd hoe u daarnaar kijkt, want dat is volgens mij echt wel degelijk een andere koers die we ook met deze woonvisie inslaan en waar we voor staan.

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

339

De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik wil dat best erkennen, maar het gaat er natuurlijk niet om te vergelijken met het verleden. Het gaat erom of wat we nu doen adequaat is voor de opgave waar we nu voor staan. En dan kijk ik graag naar Haarlem. Het werd als voorbeeld ook al genoemd, waar 40% sociaal is, 40% midden, precies ons verkiezingsprogramma trouwens, 80%, en waar ook nog eens een keertje is afgesproken dat daar 50% sociaal wordt bijgebouwd in die wijken waar heel weinig sociaal is. Dus ja, een leuk verhaal mijnheer De Haan, maar als u echt zou luisteren naar wat de behoefte van de stad is, dan maakt u een andere keuze. En ik kan dan toch niet anders concluderen dan dat de VVD bij u de lakens uitdeelt. De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Voorzitter, we hadden het net over zelfreflectie. Mijn vraag is: heeft de heer Engberts deze ook, en is hij zich ook bewust dat dit ook mede ontstaan is door de PvdA in vorige perioden? De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik ben altijd bereid tot zelfreflectie, en ik zie ook dat wij een aantal dingen gewoon ook als PvdA in het verleden, daarbij sluit ik me aan bij Leefbaar Rotterdam, die ook terugkijkt en zegt: in het verleden hadden we daar misschien anders in willen handelen.

Maar van de vorige periode kan ik toch echt niet zeggen dat wij hier de volkshuisvesting niet een warm hart hebben toegedragen. De VOORZITTER. U was klaar mijnheer Engberts? Dan ga ik naar de moties. De motie 'Samenwonen maakt ook een woning vrij' is twee keer ingediend. Mijnheer Engberts, u heeft twee keer een motie ingediend met dezelfde titel. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Een ander dictum, oké. Het ware verstandig om een andere titel te bedenken, maar het geeft niets. De heer Engberts heeft de volgende moties en het volgende amendement ingediend. Motie 23. Handen uit de mouwen, tijd om te gaan bouwen! "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 14 maart 2024, ter bespreking van de 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - gemeenten de mogelijkheid hebben om woningen in bepaalde categorie DAEB te verklaren1; - de bouw van huurwoningen in de categorie huur tot en met € 1.100,00 vrijwel stil is komen te vallen, omdat de kosten niet opwegen tegen de baten voor marktpartijen; - er grote vraag is naar betaalbare woningen in het middensegment; overwegende dat: - woningcorporaties zijn opgericht om woningen te bouwen voor mensen met de grootste afstand tot een betaalbare woning; - er naast sociaal ook grote vraag is naar betaalbare woningen in het middensegment; - corporaties geen gebruik kunnen maken van WSW-borging voor het

middensegment; - er lokaal financiële ruimte gecreëerd kan worden om die borging op te vangen; besluit dat: - het college samen met een werkgroep uit de gemeenteraad onderzoekt op welke manier de gemeente Rotterdam woningen met een huurprijs tot en met € 1.100,00 Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB) te verklaren; - in dit onderzoek uit te zoeken op welke manier de gemeente Rotterdam garantstelling kan realiseren voor leningen die woningbouwcorporaties aantrekken voor de realisatie van deze nieuwe categorie DAEB-woningen (sociaal-midden); - te onderzoeken wat hier de gevolgen van zijn in zowel de zin van toevoegen van nieuwe woningen alsook de financiële consequenties;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

340

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren, V.A. Bruin, M. Verhoef, T.J. Vonk, T.S.J. Coşkun, R.G.C. SegersHoogendoorn, I. Elfilali en R.T.J. van der Velden 1

https://akd.eu/nl/insights/het-laten-bouwen-van-middeldure-huurwoningen-hoe-doe-je-dat-deel-4-staatssteun-voorbetaalbare-woningen-in-het-middensegment-het-ei-van-columbus-0

Motie 24. Een voorbeeld uit Maassluis? "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - een koopwoning in de huidige wooncrisis onbetaalbaar is voor de meeste Rotterdammers, omdat je minimaal twee keer modaal moet verdienen om een koopwoning te bekostigen; overwegende dat: - ruim 57% van de Rotterdammers in de categorie alleenstaand of eenoudergezin valt; - de gemeente Maassluis een mix aan maatregelen heeft genomen1 waardoor koopwoningen duurzaam betaalbaarder blijven en daarmee bereikbaar voor meer mensen; verzoekt het college om: - een vergelijkbaar model als de gemeente Maassluis te ontwikkelen om nieuwbouw koopwoningen langdurig betaalbaar te maken; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren en T.J. Vonk 1

Zoals: erfpacht, starterslening, kostprijs bouwkosten, verplichting korting door te geven bij verkoop.

Motie 25. (Woning)nood, vergeet het laaghangend fruit niet "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - de vakjury van de Rotterdam Architectuur Prijs uiteenzette dat Rotterdam zich de komende jaren moet richten op de grootste maatschappelijke noden; - corporaties en gemeente kleine stukken niet bebouwde grond en relatief eenvoudig optopbare gebouwen verspreid door de stad in eigendom hebben; - dit ook al in kaart gebracht is door ten minste twee corporaties; - er ruimte is voor 30.000 woningen door optoppen en kleinschalige woonprojecten; - er ook kleinschalige woningbouwprojecten "in de koelkast zijn gezet" vanwege gebrek aan ambtelijke capaciteit; overwegende dat: - corporaties hebben aangegeven snel en eenvoudig woningen te kunnen ontwikkelen op deze locaties; - ontwikkelaars aangeven kleinschalige projecten die in de koelkast zijn gezet, snel te kunnen oppakken; - grote lange termijn gebiedsontwikkelingen veel ambtelijke capaciteit opslurpen; - deze gebiedsontwikkelingen ook onzeker zijn bij hoge prijzen; - we onszelf op dit moment zouden moeten focussen op relatief snel en makkelijk te realiseren nieuwbouw die aansluit op de woon-, zorg- en welzijnsbehoefte op buurtniveau; - er een taskforce optoppen bij het rijk is die hulp kan verlenen;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

341

-

kleinschalige woningbouwprojecten vaak sneller kunnen starten dan de grootschalige projecten en hoogbouwprojecten;

draagt het college op om: - een escalatieteam in te zetten voor kleinschalige projecten die niet van de grond komen; - het escalatieteam op korte termijn 5 kleinschalige projecten te laten oppakken met als doel deze van de grond te krijgen; - ontwikkelaars en woningcorporaties de mogelijkheid te bieden om onder nader te bepalen voorwaarden en tegen betaling van de extra te maken kosten het escalatieteam in te zetten; - deze interventie met de raad te evalueren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren, T.S.J. Coşkun, T.J. Vonk en R.G.C. Segers-Hoogendoorn Motie 26. Meer ruimte "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - corporaties aangeven dat projecten vaak niet snel genoeg op stoom komen door te strakke regels over fietsplekken, parkeerruimte, minimaal aantal m2 bij splitsen etc.; overwegende dat: - er sprake is van een wooncrisis en we meer vaart moeten maken met nieuwe projecten; - meer ruimte voor creatieve oplossingen die de bedoeling van de regel centraal stellen in plaats van de regel zelf, hierbij kan helpen; verzoekt het college om: - te zorgen dat met meer coulance en creativiteit kan worden omgegaan met gemeentelijke regels die nu als onnodig belemmerend worden ervaren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, A.

Kockelkoren, T.S.J. Coşkun en T.J. Vonk Motie 27. Doorstroom van senioren "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van de 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - veel ouderen die huren, aangeven naar een kleinere en/of seniorenwoning te willen verhuizen; overwegende dat: - zij daarbij veel belemmeringen ervaren van praktische aard zoals het verhuizen zelf, maar ook tegen bureaucratische zaken aanlopen, zoals te weinig inschrijvingsduur, en daardoor niet in hun eigen buurt of in het geheel niet kunnen verhuizen; - voor veel ouderen ook een verhuizing naar een kleinere woning een hogere huur meebrengt, wat hen afhoudt van verhuizen; - juist de doorstroom naar kleinere woningen een bijdrage levert aan het oplossen van de woningnood; - een korting op de huur gecompenseerd wordt doordat de vrijgekomen woning een hogere huur zal opbrengen; - samenwerking en afspraken tussen corporaties nodig zijn om de doorstroom beter te faciliteren; verzoekt het college om:

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

342

-

afspraken te maken met de in Maaskoepel verenigde corporaties om belemmeringen weg te nemen die ouderen nu in het systeem ervaren om te verhuizen naar een kleinere en/of seniorenwoning, waaronder specifiek huurbehoud en voorkeur voor een wijk of buurt;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren, T.S.J. Coşkun, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J. Vonk Motie 28. Samenwonen maakt ook een woning vrij "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - Rotterdammers met een uitkering worden belemmerd om samen te wonen doordat zij door de kostendelersnorm worden gekort op hun uitkering; - het bouwen van nieuwe woningen veel meer overheidsbijdrage vraagt dan wat toepassing van de kostendelersnorm oplevert; - elke Rotterdammer die kiest voor voordeurdelen ook een woning vrijmaakt voor woningzoekenden; - het college bereid is om te lobbyen bij het rijk tegen de korting bij AOW-gerechtigden waar hetzelfde probleem speelt; overwegende dat: - we in dat geval ook de kostendelersnorm bij de participatiewet moeten afwijzen; - de landelijke politiek ook zal inzien dat voordeurdelen een bijdrage levert aan het oplossen van de woningnood; verzoekt het college om: - vooruitlopend op mogelijke wijziging van de participatiewet de kostendelersnorm niet meer toe te passen in Rotterdam en Rotterdammers hier actief over te informeren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren, M.M. Vlasblom, T.S.J. Coşkun, T.J. Vonk en R.T.J. van der Velden Motie 29.

Samenwonen maakt ook een woning vrij "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - Rotterdammers met een uitkering worden belemmerd om samen te wonen doordat zij door de kostendelersnorm worden gekort op hun uitkering; - het bouwen van nieuwe woningen veel meer overheidsbijdrage vraagt dan wat toepassing van de kostendelersnorm oplevert; - elke Rotterdammer die kiest voor voordeurdelen ook een woning vrijmaakt voor woningzoekenden; - het college bereid is om te lobbyen bij het rijk tegen de korting bij AOW-gerechtigden waar hetzelfde probleem speelt; overwegende dat: - we in dat geval ook de kostendelersnorm bij de participatiewet moeten afwijzen; - de landelijke politiek ook zal inzien dat voordeurdelen een bijdrage levert aan het oplossen van de woningnood; verzoekt het college om: - zodra het binnen de wettelijke kaders mogelijk is af te zien van het toepassen van de kostendelersnorm; en gaat over tot de orde van de dag."

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

343

w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren, T.S.J. Coşkun, T.J. Vonk, M.M. Vlasblom en R.T.J. van der Velden Motie 30. Geen bed, geen business "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van de 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - arbeidsmigranten die in en rond de regio Rijnmond werken en in Rotterdam zijn gehuisvest veelal onder erbarmelijke omstandigheden wonen; overwegende dat: - de handhaving dweilen met de kraan open is en veel capaciteit van de gemeentelijke diensten vergt; - malafide uitzendbureaus en werkgevers door de mazen van de wet blijven glippen; verzoekt het college om: - te lobbyen bij het rijk voor adequate wetgeving dat werkgevers verplicht om aan te tonen dat er adequate woonruimte beschikbaar is wanneer zij arbeidsmigranten contracteren ook na afloop contractduur; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren, T.S.J. Coşkun en R.G.C. Segers-Hoogendoorn Motie 31.

Garandeer en accommodeer de leefbaarheid in wijken! "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - corporaties vaak grootschalige renovaties of sloop/nieuwbouw projecten met een groot aantal woningen onder handen hebben; - zij aangeven dat het moeilijk is om daarbij afspraken te maken over verbetering van de leefomgeving, terwijl die vaak wel aan de orde zijn of niet lang daarna komen; overwegende dat: - wonen meer is dan stenen, maar kwaliteit van de buitenruimte en voorzieningen van even groot belang zijn; verzoekt het college om: - een werkwijze te ontwikkelen waardoor bij dergelijke projecten integraal en proactief vanuit de gemeente wordt samengewerkt met corporaties, zodat ook de leefomgeving een verbeterslag ondergaat en daarbij bijvoorbeeld buitenruimtebudgetten ook naar voren te halen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren en T.S.J. Coşkun Motie 33.