20240314- Notulen van de raadsvergadering van 14 maart 2024

Vergroot de sociale voorraad "De gemeenteraad van Rotterdam, .in vergadering bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van de 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - in de woondeal en in de prestatieafspraken tussen de gemeente Rotterdam en woningcorporaties is vastgelegd wat het aantal nieuw te bouwen sociale woningen "minimaal" moet zijn; - er een grote druk is op de sociale sector en grote tekorten worden ervaren door woningzoekenden;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

344

-

de 'potentiële particuliere sociale voorraad' jaarlijks met 3000 woningen afneemt; er de afgelopen jaren veel minder sociale woningen zijn toegevoegd dan de vastgestelde streefcijfers;

overwegende dat: - Rotterdamse woningbouwcorporaties aangeven meer te kunnen en te willen bouwen; verzoekt het college om: - meer te focussen op het aanbodpotentieel van de woningcorporaties, barrières voor het realiseren van de afgesproken aantallen waar mogelijk weg te nemen en verdergaande afspraken te maken om meer productie van sociale woningen te realiseren; - hiervoor voldoende ambtelijke capaciteit vrij te maken om de sociale woningbouw te maximeren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren, T.S.J. Coşkun, T.J. Vonk en R.T.J. van der Velden Amendement G. Woonvisie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van de 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; besluit om op pagina 31: "Bij de verkenning van nieuwe maatregelen rondom betaalbaarheid stemmen we af met marktpartijen, bijvoorbeeld via het Platform Ontwikkeling Rotterdam." te wijzigen in: "Bij de verkenning van nieuwe maatregelen rondom betaalbaarheid stemmen we af met woningcorporaties en marktpartijen. Daarbij richten we ons voor de sociale en betaalbare opgave met name op corporaties of op marktontwikkelingen waar corporaties in betrokken worden."" w.g. G.J. Engberts, A. Kockelkoren en T.S.J.

Coşkun Toelichting Gezien de grote tekorten aan betaalbare woningen, vinden wij dat het primaat bij het ontwikkelen van betaalbare woning op de eerste plaats bij de woningbouwcorporaties ligt. De moties en het amendement zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Engberts, misschien wilt u even naar voren komen. Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Voorzitter, het moment is eindelijk aangebroken dat we de Woonvisie definitief maken. De woonvisie voor Rotterdam, onze stad, onze trots. Trots omdat wij een stad zijn waar eenieder zich thuis kan voelen, maar in de praktijk is het juist het stukje trots dat ons in de weg staat om iemand die dit zijn thuis noemt ook daadwerkelijk een huis te geven. Want voorzitter, de Woonvisie is helemaal niet toereikend voor mensen die een sociale huurwoning nodig hebben. Volgens de Rekenkamer schetste het college namelijk eerder al een te rooskleurig beeld van onze sociale voorraad. Bovendien blijft het aantal bankslapers, dak- en thuisloze mensen groeien, maar vallen zij niet eens onder de groep die urgent een woning nodig heeft.

In welke wereld is dit niet urgent voorzitter? Want stel je eens voor, je waant je al jaren door de straten van Rotterdam, op zoek naar een plek om te slapen, want op de korte termijn onderdak vinden is toch net even iets urgenter dan op de lange termijn een woning vinden. En let wel, je bent ook niet echt urgent volgens de gemeente Rotterdam. Dat is gek hè? Want in de Woonvisie val je niet onder de aandachtsgroep die een sociale huurwoning nodig heeft. Dus die doelstelling die zegt dat jij in 2030 misschien eindelijk een thuis mag hebben, klinkt best onmogelijk eigenlijk, want dat is die ook. Als jij namelijk niet dakloos maar een van de geschatte 5000 bankslapers bent, dan kun je er namelijk wel op rekenen dat je in 2074 eindelijk een tijdelijk huis mag hebben in Rotterdam. Want hé, in de Woonvisie staat dat je misschien wel een van de 100 flexplekken kan bemachtigen, zodat je in plaats van bij een logeeradres op je eigen logeeradres mag wonen. Maar goed, het kan dus ook vijftig jaar duren, want we leveren er maar 100 per jaar op.

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

345

Een duurzame oplossing voor mensen die elke dag op straat slapen is niet te vinden in de Woonvisie. Bij een stad waar 4% van de woningen en 14% van de kantoren leeg staat, en de aantallen dak- en thuisloze mensen elke keer tot nieuwe hoogte stijgen, zou men toch wel denken dat ze niet zo hard zullen optreden tegen kraken. Maar helaas, niets is minder waar, want wat hebben mensen die nu een dak nodig hebben aan de plannen van 2030? Het antwoord: niet veel. Ook zijn de plannen voor 2030 flinterdun. Een ambitie en niet een doel. Maar wat zou wel helpen in Rotterdam? Als we een kraakvriendelijke stad worden. Een Rotterdam waar kraken dus wordt aangemoedigd in plaats van ontmoedigd. Een Rotterdam waar kraken doorgaat, altijd, wet of geen wet. Want voorzitter, er wordt een papieren werkelijkheid geschetst die in de praktijk allesbehalve kloppend is met de pijnlijke realiteit. Gentrificatie wordt ingezet om buurten op te waarderen, maar wat er eigenlijk tussen neus en lippen door gebeurt, is dat witheid wordt verankerd en mensen van kleur worden verstoten. Want we maken nog steeds gebruik van die rottige Rotterdamwet, een wet die is ontstaan uit angst voor migranten, angst voor mensen van kleur. Het is inmiddels langer dan twintig jaar geleden en nog steeds is de wet aanwezig in ons beleid.

Een wet die haar basis vond in de etnische samenstelling van een wijk, een wet die aantoont hoe de gemeente kijkt naar mensen van kleur. Want met genoeg witte, rijke mensen is een wijk ineens wel vitaal en wel leefbaar. Gelukkig is de wet tegenwoordig wat anders verwoord, zodat het minder pijnlijk lijkt, maar zoals we eerder benoemden is de papieren werkelijkheid inderdaad een stuk mooier dan de werkelijke realiteit. Voorzitter, wat we hiermee bedoelen is dat de plannen en de ambitie van deze woonvisie karakterloos zijn. Niemand maar dan ook niemand is ermee geholpen. Mensen in de meest precaire omstandigheden niet. Mensen die al dan niet een thuis hebben niet, niemand niet. Dit moet echt anders. Wanneer doen we het nu echt voor mensen in plaats van voor het grootkapitaal? Wanneer bouwen we huizen voor mensen en niet voor winst? Wanneer wordt wonen weer gewoon wonen? Een recht in plaats van een carrière? Daarom danken we Recht op de stad en Recht op rust voor hun onvermoeibare strijd en eindeloze inzet om deze stad wel een thuis voor iedereen te maken. Vandaar dat wij ook in samenwerking met hen moties indienen die deze woonvisie eerlijker voor iedereen zullen maken. Want laten we ervoor zorgen dat Rotterdam niet alleen een thuis is voor de rijke of voor de witte, maar een thuis voor iedereen.

We moeten de sociale huurvoorraad niet op peil houden, maar de sociale huurvoorraad vergroten. We moeten dak- en thuisloze mensen een thuis geven. Housing First. Want hoe kun je je focussen op je eigen zorgtraject zonder grond onder je voeten? We moeten bankslapers meer dan een logeeradres geven over vijftig jaar. We moeten malafide huisjesmelkers geen vrij spel geven. Het is twee over twaalf geweest voorzitter. Kunnen we dan eindelijk de gemeenteraad zijn die nu een halt toeroept aan het neoliberale afbraakbeleid van het Rotterdamse woonbeleid? Als het aan Rotterdam BIJ1 ligt wel. Huizen voor mensen, niet voor winst. Mens boven markt, want wonen is een recht, geen luxe. Ik heb ook nog een heleboel moties. De eerste motie is 'Urgentieverklaring', de tweede 'Wethouder wonen medeverantwoordelijk voor het dakloosheidsbeleid'. 'Ambitie beëindigen dakloosheid in 2030', de motie 'Bankslapers', de motie 'Kraken gaat door', samen geschreven met GroenLinks en mede ingediend met de Partij voor de Dieren en SP. 'Geen hotel maar Housing First in leegstaande kantoorgebouwen', 'Voorkomen dakloosheid als gevolg van huisuitzettingen', 'Voorkomen ruimtelijke segregatie en te hoge woonlasten door te stoppen met passend toewijzen', en 'Sociaal-juridische ondersteuning'. Tot zover. De VOORZITTER. Mevrouw Vlasblom heeft de volgende moties ingediend. Motie 34.

Sociaal-juridische ondersteuning "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op donderdag 14 maart 2024, agendapunt 6.1 Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - de Woonvisie onder andere gaat over het voorkomen van het verlies van een woning; - de gemeente Rotterdam zich heeft gecommitteerd aan het nieuwe Nationaal Actieplan Dakloosheid: "Eerst een Thuis", waarin is uitgesproken dat dakloosheid een woonprobleem is en beleid zich moet richten op het voorkomen van dakloosheid; - huisuitzettingen een belangrijke oorzaak zijn van dakloosheid; - dakloosheid de meest ernstige schending van het recht op wonen is; - een huisuitzetting, indien rechtmatig niet verboden is, maar niet mag leiden tot dakloosheid; - het aantal huisuitzettingen vanwege huurachterstanden bij corporaties verminderd is, maar huisuitzettingen om diverse redenen nog steeds gebeuren;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

346

-

-

de Nationale Ombudsman en Kinderombudsman in hun rapport "Wanneer de overheid niet thuis geeft" benadrukten dat er inspanningen zijn geleverd om huisuitzettingen te voorkomen, maar dat de praktijk en wetgeving niet in lijn is met mensen- en kinderrechtelijke verplichtingen en aanbevelingen heeft gedaan om hier wel aan te voldoen; het gebruik van tijdelijke sluitingen van woningen bij toepassing van de Wet Damocles in toenemende mate wordt gezien als een disproportioneel middel door de rechter, mede vanwege het feit dat een sluiting ook grond kan zijn voor buitengerechtelijke beëindiging van de huurovereenkomst;

overwegende dat: - een belangrijke aanbeveling van het rapport van de Nationale Ombudsman en Kinderombudsman zich richt op de fase waarin de huisuitzetting nog kan worden voorkomen; - het een verplichting is van de overheid om rechtsbescherming te bieden en onderdeel daarvan is dat mensen tijdig sociaal-juridische ondersteuning krijgen; - tijdige sociaal-juridische ondersteuning voor mensen die uit huis dreigen te worden gezet een huisuitzetting nog vaker kan voorkomen; - mensen waarbij huisuitzetting dreigt deze rechtsbescherming vaak niet krijgen, getuige het groot aantal huurovereenkomsten die bij verstek worden beëindigd en op basis van onderzoek; - een huisuitzetting voor mensen een traumatische ervaring is die hen dikwijls veel grotere problemen kan brengen; - de gemeente uiteindelijk geconfronteerd wordt met deze problemen en veel geld en tijd kwijt is om deze mensen te helpen; verzoekt het college (in lijn met het rapport van de Nationale Ombudsman en Kinderombudsman): - sociaal-juridische ondersteuning voor mensen die dreigen uit huis te worden gezet beschikbaar te stellen, teneinde huisuitzettingen nog meer te voorkomen; - de effecten hiervan regelmatig te monitoren, met name op het voorkomen van dakloosheid; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.M. Vlasblom, T.S.J. Coşkun en R.T.J. van der Velden Motie 35.

Voorkom ruimtelijke segregatie en te hoge woonlasten door te stoppen met Passend Toewijzen "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van agendapunt 6.1 Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - het Passend Toewijzen bedoeld was als instrument om de uitgaven aan huurtoeslag te beperken en dit argument met de Wet vereenvoudiging huurtoeslag vervalt, omdat er dan ook huurtoeslag toegekend kan worden aan huurders van sociale huurwoningen boven de aftoppingsgrenzen en aan huurders van vrijesectorhuurwoningen; - het Passend Toewijzen ertoe leidt dat woningzoekenden die uitstromen vanuit zorginstellingen, voormalig dakloze mensen, statushouders en andere urgent woningzoekenden met een relatief laag inkomen meestal aangewezen zijn op woningen met lage maximale WWS-huren, vaak in minder populaire buurten en wijken; - dit leidt tot ongewenste ruimtelijke segregatie in de stad en negatieve beeldvorming over buurten en wijken; - het Passend Toewijzen ertoe leidt dat huishoudens uit alle inkomenscategorieën al bij aanvang van het huurcontract een (veel) groter deel van hun netto-inkomen betalen aan woonlasten dan de 30% die door het Nibud als verantwoord wordt beschouwd; overwegende dat: - zowel op landelijk als lokaal niveau steeds meer getwijfeld wordt over het nut en de noodzaak van het Passend Toewijzen van sociale huurwoningen, omdat de

inkomenstoets bij verhuring een momentopname is en dit inkomen alweer snel hoger of lager kan worden; - Rotterdam streeft naar diverse en gemengde wijken;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

347

-

deze wijken vanzelf ontstaan wanneer woningzoekenden uit de diverse inkomensgroepen meer keuze hebben qua huursegment; verdringing kan worden tegengegaan door in het woonruimteverdelingsmodel te werken met voorrangsregels naar inkomenshoogte, waarbij de laagste inkomens altijd voorrang krijgen op hogere inkomens; woningzoekenden uit alle inkomensgroepen zo – bij voldoende aanbod – de mogelijkheid krijgen om een woning te zoeken die bij hun individuele financiële situatie past;

verzoekt daarom het college: - met de Rotterdamse corporaties in gesprek te gaan om hen ertoe te bewegen woningen met hogere maximale WWS-huren dan (net boven) de aftoppingsgrenzen van € 650,43 (een- en tweepersoonshuishoudens) en € 697,07 (drie- en meerpersoonshuishoudens) toegankelijk te maken voor woningzoekenden die uitstromen vanuit zorginstellingen, voormalig dakloze mensen, statushouders en andere urgent woningzoekenden met een relatief laag inkomen door de huurprijs af te toppen. Dit geldt vooral voor de wat duurdere sociale huurwoningen in populaire wijken; - in Q2 2025 terug te koppelen naar de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.M. Vlasblom en T.J. Vonk Motie 36.

Voorkomen dakloosheid als gevolg van huisuitzettingen "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op donderdag 14 maart 2024, agendapunt 6.1 Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - de gemeente Rotterdam met de nieuwe woonvisie een koers tot 2040 uitzet en drie heldere ambities neerzet die een koerswijziging vragen van het huidige woonbeleid; - de gemeente zich heeft gecommitteerd aan het nieuwe Nationaal Actieplan Dakloosheid "Eerst een Thuis", waarin is uitgesproken dat dakloosheid een woonprobleem is en beleid zich moet richten op het voorkomen van dakloosheid; - huisuitzettingen een belangrijke oorzaak zijn van dakloosheid; - het aantal huisuitzettingen vanwege huurachterstanden bij corporaties verminderd is, maar huisuitzettingen om diverse redenen nog steeds gebeuren; - dakloosheid de meest ernstige schending van het recht op wonen is; - een huisuitzetting, indien rechtmatig, niet verboden is, maar niet mag leiden tot dakloosheid; - huisuitzettingen in de gemeente Rotterdam alsnog een belangrijke aanleiding zijn voor dakloosheid en zeer precair wonen; overwegende dat: - de Nationale Ombudsman en Kinderombudsman constateerden in hun rapport "Wanneer de overheid niet thuis geeft" dat er inspanningen zijn geleverd om huisuitzettingen te voorkomen, maar de praktijk en wetgeving niet in lijn is met mensen- en kinderrechtelijke verplichtingen en aanbevelingen heeft

gedaan om hier wel aan te voldoen; - de Woonvisie onvoldoende concrete maatregelen bevat om aan deze verplichtingen te voldoen; - huisuitzettingen uitsluitend tot negatieve uitkomsten voor bewoners en de gemeente leiden: bewoners verliezen hun basis, terwijl uiteindelijk de gemeente meer geld kwijt zal zijn aan de onvermijdelijke zorg die deze mensen uiteindelijk nodig zullen hebben vanwege het gebrek aan huisvesting; - uit onderzoek blijkt dat radicale oplossingen, zoals een verbod op huisuitzettingen, zoals mogelijk was ten tijde van de coronacrisis, niet hebben geleid tot voorbeelden waarbij huurders om die reden de huur niet meer zouden betalen; verzoekt het college (in lijn met het rapport van de Nationale Ombudsman en Kinderombudsman): - meer concrete maatregelen te treffen om huisuitzettingen in alle vormen, vanwege huurachterstanden, overlast en vanwege tijdelijke sluiting van woningen door toepassing van de Wet Damocles, te voorkomen; - sociaal-juridische ondersteuning voor bewoners die mogelijk uit huis worden gezet te garanderen;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

348

-

indien een huisuitzetting onvermijdelijk is voor fatsoenlijke passende alternatieve huisvesting te zorgen voor mensen die uit hun huis worden gezet;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.M. Vlasblom, A. Kockelkoren en T.J. Vonk Motie 37. Geen hotels maar Housing First in leegstaande kantoorgebouwen "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van agendapunt 6.1 Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - het aantal leegstaande kantoorgebouwen in Rotterdam steeds meer toeneemt; - het aantal zichtbare en onzichtbare dakloze mensen in Rotterdam per dag toeneemt; overwegende dat: - de leegstaande kantoorgebouwen steeds vaker een andere bestemming krijgen, zoals gebouw de Maas dat een Van der Valk Hotel wordt; - er de laatste jaren al veel hotels zijn bijgebouwd in de binnenstad; - er veel behoefte is aan zelfstandige huisvesting voor dakloze mensen; - ook de gemeente Rotterdam volgens het Nationaal Actieplan Dakloosheid in 2030 dakloosheid in de stad uitgebannen moet hebben; - er de komende jaren niet of nauwelijks sociale huurwoningen bijgebouwd zullen worden om aan de grote vraag van woningzoekenden te voldoen; - de leegstaande kantoorgebouwen bij uitstek geschikt zijn voor de transformatie naar Housing First woningcomplexen; verzoekt het college: - zich in te spannen om zoveel mogelijk leegstaande kantoorgebouwen en andere geschikte panden te transformeren naar Housing First-woningcomplexen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.M. Vlasblom, R.G.C. Segers-Hoogendoorn, T.S.J.

Coşkun, T.J. Vonk, A. Kockelkoren, R.T.J. van der Velden, I. Elfilali en G.J. Engberts Motie 38. Kraken gaat door "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van het agendapunt 6.1 Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - wonen een recht is en iedereen recht heeft op een dak boven zijn hoofd; - uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) van 2023 blijkt dat in Rotterdam 4% van de woningen leeg staat, evenals 14% van de kantoren; overwegende dat: - we eigendomsrecht niet boven woonrecht zouden moeten plaatsen; - kraken als sinds jaar en dag er voor zorgt dat mensen voor kortere of langere tijd onderdak kunnen vinden in een anders leegstaand pand; - kraken in Rotterdam nu en in het verleden ervoor heeft gezorgd dat mensen onderdak hadden en dat er allerlei bijzondere initiatieven konden floreren, zoals Het Poortgebouw en Het Schieblock; verzoekt het college: - Rotterdam uit te roepen tot kraakvriendelijke stad; - hieraan de conclusie te verbinden dat het ontruimen van kraakpanden de laagste prioriteit heeft als het gaat om de inzet van schaarse politiecapaciteit; - met grote terughoudendheid om te gaan met ontruimingen van kraakpanden;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

349

-

de burgemeester de opdracht te geven zich binnen de driehoek in te zetten voor grote terughoudendheid wat betreft het ontruimen van kraakpanden; richting het kabinet te lobbyen voor de afschaffing van het kraakverbod;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.M. Vlasblom, A. Kockelkoren, R.T.J. van der Velden en T.S.J. Coşkun Motie 39. Bankslapers "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op donderdag 14 maart 2024, agendapunt 6.1 Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - het voorkomen en uitbannen van dakloosheid een uitgangspunt is in de Woonvisie; - bankslapers terecht worden genoemd als een specifieke doelgroep in de Woonvisie; - het Nationaal Actieplan Dakloosheid de ETHOS Light-definitie van dakloosheid hanteert en deze ook wordt genoemd in het actieplan dakloosheid van de gemeente Rotterdam; - bankslapen dus formeel onder de definitie van dakloosheid valt en als zodanig moet worden voorkomen en uitgebannen; - op dit moment zo'n 1400 bankslapers een gemeentelijk briefadres hebben met daarbij ondersteuning vanuit het wijkteam of vanuit ambulante ggz-ondersteuning en het daadwerkelijk aantal bankslapers in de gemeente vele malen hoger is, het aantal van 5000 wordt genoemd in de Woonvisie, wat een schatting is; - uit tellingen gedaan met de ETHOS Light-definitie en telmethode in Nederland en België het beeld naar voren komt dat bankslapers een substantieel deel uitmaken van de daklozen populatie en er onder hen relatief veel jongeren, vrouwen en kinderen zijn; overwegende dat: - de meeste bankslapers geen (of weinig) zorgvraag hebben; - de voorgestelde 100 flexwoningen voor

bankslapers onvoldoende is qua aantal en juist voor mensen in kwetsbare situaties ongeschikt zijn; - bankslapers, net als alle andere dakloze mensen, zijn bij stabiele, fatsoenlijke huisvesting en flexwoningen nooit een structurele oplossing kunnen zijn; - het aantal bankslapers, hun profielkenmerken en woonbehoeften in kaart worden gebracht met een ETHOS Light-telling; draagt het college van burgemeester en wethouders op: - het aantal betaalbare en passende woningen als structurele oplossing voor bankslapers substantieel te verhogen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.M. Vlasblom, T.S.J. Coşkun, A. Kockelkoren en T.J. Vonk Motie 40. Ambitie beëindigen dakloosheid in 2030 "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op donderdag 14 maart 2024, agendapunt 6.1 Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - de gemeente Rotterdam met de nieuwe woonvisie een koers tot 2040 uitzet en drie heldere ambities neerzet die om een koerswijziging vragen van het huidige woonbeleid; - het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis, in 2022 is gelanceerd en daarin is uitgesproken dat dakloosheid een woonprobleem is; - beleid zich moet richten op een shift van opvang naar wonen; - de ambitie van het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis is om dakloosheid uit te bannen in 2030;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

350

-

de Gemeente Rotterdam, middels de wethouder Zorg, het actieplan dakloosheid "Op weg naar herstel en een thuis", heeft gelanceerd; het voorkomen en uitbannen van dakloosheid ook een uitgangspunt is van de Woonvisie;

overwegende dat: - het plan van de wethouder Zorg niet expliciet ten doel heeft dakloosheid uit te bannen in 2030, mede vanwege het feit dat er een tekort aan woningen is en de Wethouder Zorg geen bevoegdheden heeft aangaande het aantal betaalbare passende woningen dat gerealiseerd zou moeten worden; - de wethouder Bouwen en Wonen hiervoor verantwoordelijkheid draagt; - de verantwoordelijkheid voor het voorkomen en uitbannen van dakloosheid derhalve ook bij de wethouder Bouwen en Wonen ligt; - in de Woonvisie duidelijke ambities over het voorkomen en uitbannen van dakloosheid ontbreken; verzoekt het college (in lijn met het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis): - de ambitie om dakloosheid uit te bannen voor 2030 een doelstelling te maken van de Woonvisie; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.M. Vlasblom, A. Kockelkoren, T.J. Vonk, R.T.J. van der Velden en I. Elfilali Motie 41.

Wethouder Wonen (mede-)verantwoordelijk voor Dakloosheidsbeleid "De Gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op donderdag 14 maart 2024, agendapunt 6.1 Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - de nieuwe woonvisie toekomstbestendigheid beoogt met een koers tot 2040 met concrete maatregelen voor de komende vijf jaar; - het Nationaal Actieplan Dakloosheid: "Eerst een Thuis", in 2022 is gelanceerd en daarin is uitgesproken dat dakloosheid een woonprobleem is; - beleid zich derhalve moet richten op een shift van opvang naar wonen en nadruk moet liggen op het voorkomen van dakloosheid; - het Nationaal Actieplan Dakloosheid 2030 een integraal actieplan is, ondertekend door de staatssecretarissen van Volkshuisvesting, Volksgezondheid, Welzijn en Sport en armoedebestrijding; - het Rotterdamse plan van aanpak dakloosheid: "Op weg naar herstel en een thuis", deze uitgangspunten overneemt; - de concept woonvisie het voorkomen en uitbannen van dakloosheid als een van de uitgangspunten noemt; - dakloosheid de meest ernstige schending is van het recht op huisvesting en – eenmaal dakloos – alle rechten onder druk staan; overwegende dat: - de conceptwoonvisie weliswaar voorkomen en uitbannen van dakloosheid als uitgangspunt heeft, maar dit nergens in de Woonvisie is uitgewerkt; - hiermee lijkt te worden gesuggereerd dat het weliswaar een uitgangspunt is voor de Woonvisie, maar de

uiteindelijke verantwoordelijkheid en uitwerking ervan bij de wethouder Zorg en diens plan van aanpak dakloosheid ligt; - de wethouder Zorg derhalve verantwoordelijk is voor de aanpak van dakloosheid, maar juist op het terrein van Wonen geen bevoegdheden heeft; - deze beperking ook zichtbaar is in het Rotterdamse plan van aanpak dakloosheid: "Op weg naar herstel en een thuis"; - het Rotterdamse plan van aanpak dakloosheid zich dan ook primair richt op dakloze mensen met een expliciete zorgvraag; - een groeiend aantal mensen dakloos raakt zonder dat ze een expliciete zorgvraag hebben; - een eigen leefruimte eerste levensbehoefte is voor alle (dakloze) mensen, of ze zorg nodig hebben of niet;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

351

verzoekt het college (in lijn met het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis): - de wethouder Bouwen en Wonen (mede)verantwoordelijk te maken voor de aanpak van dakloosheid in Rotterdam; - het voorkomen en uitbannen van dakloosheid als doelstellingen op te nemen in de Woonvisie, in de geïntegreerde lange termijn bouwstrategie en in het woonbeleid en voortvloeiende interventies; - het uitgangspunt "voorkomen en uitbannen van dakloosheid" expliciet uit te werken waarmee de rol en verantwoordelijkheid van de wethouder Bouwen en Wonen zichtbaar wordt en de gemeenteraad het beleid en de uitkomsten van dit beleid beter kan monitoren op het voorkomen en uitbannen van dakloosheid; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.M. Vlasblom, T.J. Vonk, R.T.J. van der Velden, I. Elfilali en G.J. Engberts Motie 42.

Urgentieverklaringen "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op donderdag 14 maart 2024, agendapunt 6.1 Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - het voorkomen en uitbannen van dakloosheid een uitgangspunt is van de Woonvisie; - het Nationaal Actieplan Dakloosheid "Eerst een Thuis", in 2022 is gelanceerd en daarin is uitgesproken dat dakloosheid een woonprobleem is, beleid zich moet richten op een shift van opvang naar wonen en nadruk moet liggen op het voorkomen van dakloosheid; - dakloosheid de meest extreme schending is van het recht op huisvesting; - het voorkomen en uitbannen van dakloosheid dan ook terecht uitgangspunt is van de Woonvisie; - het Rotterdamse plan van aanpak dakloosheid: "Op weg naar herstel en een thuis", ten doel heeft dakloosheid te voorkomen en, indien dat niet mogelijk is, de tijd in de opvang zo kort mogelijk te houden door uitstroom naar huisvesting te bevorderen; - de wethouder Zorg verantwoordelijk is voor de aanpak van dakloosheid, maar juist op het terrein van Wonen geen bevoegdheden heeft; - de wethouder Bouwen en Wonen verantwoordelijk is voor de huisvestingsverordening waarin urgentieverklaringen worden geregeld; overwegende dat: - het aantal dakloze mensen in de maatschappelijke opvang de capaciteit onder druk zet en er momenten zijn dat er onvoldoende plekken zijn, mede vanwege het gebrek aan uitstroom; - het aantal dakloze mensen

buiten de opvang, in leefsituaties die gelijk staan aan dakloosheid volgens de ETHOS Light-definitie, zoals bewoning vakantieparken, bankslapers en opvang voor slachtoffers van geweld in afhankelijkheidsrelaties en andere onconventionele vormen van (tijdelijk) wonen, alleen maar stijgt; - de ambitie in de Woonvisie met betrekking tot het aantal woningen dat beschikbaar is voor mensen die dakloos zijn, dan wel dreigen te worden, onvoldoende is; - daarmee niet alle middelen worden benut om ervoor te zorgen dat mensen die in een situatie van (dreigende) dakloosheid zitten zo snel mogelijk betaalbare en passende huisvesting krijgen; - urgentieverklaringen een belangrijk middel zijn waarmee de gemeente op korte termijn kan sturen wie voorrang krijgt bij schaarse betaalbare en passende huisvesting en daarmee kan bijdragen aan het voorkomen en uitbannen van dakloosheid; verzoekt het college (in lijn met haar eigen uitgangspunten om dakloosheid te voorkomen en uit te bannen): - de ambitie van de Woonvisie aangaande urgentieverklaringen dusdanig aan te passen dat alle mensen met acute dreiging van dakloosheid en mensen die dakloos zijn volgens de ETHOS Lightdefinitie een urgentieverklaring krijgen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.M. Vlasblom, T.S.J. Coşkun en A. Kockelkoren

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

352

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Voorzitter, de totstandkoming van deze woonvisie is mooi, met participatie, en vanuit Volt herkennen we ons ook in de vier pijlers, maar alles staat of valt met hoe de Woonvisie wordt geïmplementeerd, want anders is het een papieren lege huls. En laten we inderdaad eerlijk zijn, de wooncrisis is een gevolg geweest van politieke en beleidsmatige keuzes. En nu hebben we de kans om de juiste keuzes te maken en dat begint voor ons met het erkennen dat wonen een grondrecht is voor iedereen. En ik leg de nadruk op: voor iedereen. Er zijn te lang goede oplossingen vooruitgeschoven, en deze visie is ook wat ons betreft niet ambitieus genoeg. Want zinnen als 'we streven ernaar de absolute omvang van sociale huurwoningen minimaal stabiel te houden', is natuurlijk gewoon een beetje slappe hap. Ernaar streven, minimaal stabiel. Of als het gaat om EUmigranten, het constateren dat deze groep helaas soms te maken heeft met misstanden. Ja hallo, dat kan toch gewoon niet. Dus dit geeft ook wat ons betreft aan dat deze visie niet zorgt voor kwetsbare groepen zoals daklozen, zoals EU-migranten, zoals mensen die afhankelijk zijn van betaalbaar wonen.

En wanneer gaat de gemeente, of eigenlijk dit college nu eens zijn verantwoordelijkheid pakken als het gaat om slechte woonomstandigheden? En wanneer wordt wonen inderdaad een grondrecht in Rotterdam voor iedereen? Wat we ook missen is eigenlijk het gegeven van woonwelzijn. Deze term staat niet in de Woonvisie, maar is wel heel belangrijk. Dan gaat het over groen in je wijk, het gaat over isoleren, het gaat over hittebestendigheid van woningen, maar het gaat ook met name om die sociale cohesie, die zo belangrijk is. Wij vonden de brief van de wijkraad van Vreewijk wat dat betreft heel mooi verwoorden hoe je die sociale cohesie moet behouden en bewaken. Ik ben dan ook heel erg benieuwd naar de reactie van de wethouder op deze brief. Ik heb helaas niet heel veel tijd, dus ik ga eigenlijk gelijk over naar een aantal moties en ik wil hierbij ook zeggen dat wij alle moties van partijen steunen en mee tekenen die bijdragen aan het tegengaan van de wooncrisis. Allereerst een motie die gaat over de creatieve denkkracht in onze stad. Er zijn ontzettend veel ontwerpers, architecten, andere groepen die creatief kunnen meedenken en die ook verfrissende ideeën hebben. Wij stellen voor om deze groep te betrekken bij de tweejarige voortgangsrapportage van de Woonvisie. Dus allereerst een motie 'Creatieve denkkracht actief betrekken'.

Dan zijn we ontzettend blij dat er aandacht is in de Woonvisie voor coöperatief wonen en we zien dat ook als een mogelijke oplossing voor een wooncrisis voor groepen mensen. Nu zijn we natuurlijk een Europese partij en we hebben geconstateerd dat banken het lastig vinden om creatieve woonvormen zoals coöperatief wonen te financieren. En we begrijpen dat banken dan met name ook tegen Europese regels aanlopen als het gaat om de bankenstabiliteit. Als dat zo is, zouden wij het een goed idee vinden als Rotterdam met het rijk gaat kijken hoe dat zit, met banken in gesprek gaat en vervolgens ook dit Europees gaat aankaarten of in ieder geval gaat onderzoeken waar de ruimte zit. En we zien als momentum nu eigenlijk een heel goed moment, met straks een nieuw Europees parlement en een nieuwe Europese commissie, dus ik dien zo een motie in die gaat over samen met het rijk in gesprek gaan in Europa. Maar daarnaast zien we ook dat er wel voorbeelden zijn van het financieren van coöperatieve woonvormen. Dus het feit dat onze banken tegen Europese regels aanlopen is interessant, maar er zijn ook mooie voorbeelden in Zürich en Berlijn, dus in een andere motie stellen wij voor even naar deze steden te gaan kijken en te gaan kijken wat wij kunnen leren van hun financieringsmogelijkheden. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali heeft de volgende moties ingediend. Motie 43.

Creatieve denkkracht actief betrekken "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024 ter bespreking van het agendapunt 'Het voorstel tot vaststelling van de Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - we ons in een wooncrisis bevinden; - de Nederlandse overheid, net als andere regeringen in Europa, krachtige maatregelen moet nemen om de situatie om te keren. Zo niet, dan blijft de wooncrisis intensiveren en worden bestaande ongelijkheden, uitsluiting en segregatie groter1; - de collectieve verfrissende en creatieve denkkracht van ontwikkelaars, architecten en (industrieel)ontwerpers van groot belang is; - innovatieve oplossingen nodig zijn om de wooncrisis aan te pakken;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

353

overwegende dat: - het motiveren van ontwikkelaars, (industrieel)ontwerpers en architecten als sparringpartner voor de politiek en beleidsmakers positief is voor verandering2; - de gemeente Rotterdam een actieve rol moet oppakken en intensief moet samenwerken met dit soort partners en denkers; - het cruciaal is om huisvestingsbeleid, -ontwerp en burgerparticipatie op elkaar af te stemmen als strategie om de wooncrisis veroorzaakt door falend woonbeleid te beëindigen; verzoekt het college: - voorafgaand aan de tweejarige voortgangsrapportage van de Woonvisie in te zetten op het actief betrekken van de creatieve denkkracht in de stad; - zich samen met hen te buigen over de voortgang van de doelstellingen uit de Woonvisie; - hun visie mee te nemen in elke volgende voortgangsrapportage; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. Elfilali 1

https://www.coe.int/ca/web/commissioner/-/the-right-to-affordable-housing-europe-s-neglected-duty https://journals.open.tudelft.nl/footprint/article/view/3829

2

Motie 44. Zürich en Berlijn coöperatief lekker bezig "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van het agendapunt 6.1 'Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - we in een wooncrisis zitten; - coöperatief wonen een innovatieve woonvorm is waarbij meerdere mensen samen eigenaar zijn van het pand; - innovatieve vormen van coöperatief wonen nu nog lastig gefinancierd worden; overwegende dat: - coöperatief wonen de laatste jaren steeds meer aandacht krijgt als een van de oplossingen van de wooncrisis; - coöperatief wonen veel voorkomt in andere Europese landen, zoals in Zwitserland, Oostenrijk en Duitsland; - ongeveer 10% van de woonvoorraad in Berlijn coöperatieve woonvormen betreffen; - in Zurich dit zelfs 20- 30% is; verzoekt het college: - in gesprek te gaan met collega's uit Berlijn en Zürich om te achterhalen welke (financierings)structuren zij geïmplementeerd hebben voor de realisatie van coöperatieve woonvormen; - daarbij te onderzoeken welke lessen omtrent coöperatieve woonvormen door de gemeente Rotterdam getrokken kunnen worden uit de aanpak in zowel Zürich als Berlijn; - deze lessen te bundelen, terug te koppelen aan de Rotterdamse gemeenteraad en hierbij te laten weten hoe deze lessen in de praktijk in Rotterdam ingezet zouden kunnen worden; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. Elfilali Motie 45.

Rijk en gemeente samen kletsen met de nieuwe Europese commissie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van het agendapunt 6.1 'Woonvisie 'Een koers tot 2040';

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

354

constaterende dat: - we ons in een woningcrisis bevinden; - coöperatief wonen de laatste jaren steeds meer aandacht krijgt als één van de oplossingen van de wooncrisis; - Nederlandse banken terughoudend zijn in de financiering van coöperatieve woonvormen; overwegende dat: - Nederlandse banken terughoudend zijn in het financieren van coöperatieve woonvormen, onder andere omdat ze dit risicovol vinden; - banken daarnaast tegen Europese regelgeving lijken aan te lopen, waarbij Europese regels de stabiliteit van banken moeten waarborgen; - coöperatieve woonvormen in landen zoals Zwitserland en Duitsland, en in steden zoals Berlijn en Zürich, een aanzienlijk gedeelte van de woningvoorraad vormen en financiering dus wel mogelijk lijkt; - er dit jaar, doordat de Europese Parlementsverkiezingen zijn, een nieuw Europees parlement wordt geïnstalleerd en daarna een nieuwe Europese Commissie; - dit ruimte biedt om de Europese Commissie belangrijke aandachtspunten mee te geven rondom Europese regelgeving, zoals de financiering van coöperatieve woonvormen; verzoekt het college: - om samen met de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in gesprek te gaan met banken en samen te kijken waar de ruimte zit in de Europese bankenregels om coöperatieve woonvormen te financieren; - er bij het rijk voor te pleiten om de resultaten van deze gesprekken te gebruiken om op EU niveau,

aandacht te vragen voor coöperatieve woonvormen en de financiering daarvan; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. Elfilali De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer De Haan nog wellicht, ja? De heer DE HAAN (d66). Voorzitter, na een lange periode van spreken over, zo ongeveer al sinds deze gemeenteraad eind maart 2022 aantrad en via een motie van collega Segers-Hoogendoorn, het is al vaker genoemd, besloot om te komen tot een woonakkoord, keek deze nieuwe woonvisie over onze schouders mee. Immers, die tien uitgangspunten die we in gezamenlijkheid en in unanimiteit, nou ja bijna, minus één, wisten te formuleren, zouden ook bouwstenen vormen voor deze nieuwe woonvisie. Want die oude, daar waren we eigenlijk met zijn allen wel even mee klaar. De collega’s van DENK hadden in de vorige periode al bepleit om hem in de shredder te stoppen. Bij D66 bepleitten we iets keuriger in ons verkiezingsprogramma om tot een nieuwe te komen. En vanuit Den Haag hoorden we van onze Rotterdamse minister Hugo de Jonge ook weer een begrip als volkshuisvesting. Die hadden we al een tijdje niet meer gehoord. En de route ernaartoe was er wel eentje van leren, ons licht opdoen als raad.

Een periode van pacificatie, een mooie en deels ook christendemocratische term van meer dan honderd jaar oud, waar wij als vrijzinnig liberalen toch een beetje de voorganger van D66, ook zo onze rol in hadden. Waar wij de onderlinge verschillen misschien wat minder uitspraken en uitspeelden, juist ook om met elkaar in gezamenlijkheid te vinden waar we het met elkaar over eens zijn, waar we elkaar vinden. Bijvoorbeeld over het belang van de bestaande voorraad of het beter benutten daarvan. Over geen plek voor racisme en discriminatie op de woningmarkt, over het belang van goed huren en verhuren. Een woonvisie is immers meer dan alleen bouwen, bouwen, bouwen. En dat we nu in deze laatste ronde voordat we over deze woonvisie gaan stemmen ook nog een keer met elkaar in debat gaan met daarbij ook een flink aantal moties, zelfs ingediend vanuit de stad, was voor mij ook niet zo vreemd. Die pacificatie is misschien nu eventjes voorbij. Iedereen probeert en wil vanuit diens eigen achtergrond en overtuiging via motie of amendement daar nog punten op maken, accenten leggen. Inclusief D66 Rotterdam met bij deze woonvisie één motie voor een raad van woningzoekenden.

Maar dat doet wat D66 Rotterdam betreft er niet aan af dat er wat ons betreft een mooie woonvisie ligt waarin er niet alleen een goed en degelijk traject hiernaartoe is afgelegd, waarbij er fors input is geleverd vanuit de stad, zie ook de participatieparagraaf, waarbij er levendig over is

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

355

gediscussieerd tot op het allerlaatste moment. Vorige week zaten we met een aantal collega’s nog bijvoorbeeld in het Keilepand te luisteren. En met een woonvisie waarin we denk ik ook eerlijk zijn over de uitdagingen die er liggen en waar we ook erkennen dat er tekorten zijn. Ook dat is wat mij betreft winst. Zeker als ik terugdenk aan de vorige woonvisie en de vorige raadsperiode hierover. Wellicht dat die winst de pacificatie toch nog enigszins overleeft. Ik ben hoopvol gestemd. En dat de Woonvisie niet naar ieders tevredenheid is, dat snap ik ook. We hebben daar ook in de opmaat hiernaartoe de nodige discussies en debatten in de commissie over gevoerd. En een aantal partijen hebben in opmaat hiernaartoe ook al luid en duidelijk hierover verkondigd en die zijn duidelijk over hun uiteindelijke standpunt over deze woonvisie. Helder. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Een vraag aan de heer De Haan. Bent u tevreden met hoe de sociale voorraad zich ontwikkelt? De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Ik ben blij dat de sociale voorraad op peil wordt gehouden, dat we daarvoor in deze woonvisie pleiten. Ik ben ook blij met het belang voor het middensegment, ook voor een grote groep woningzoekenden in deze stad. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Hoe houdt u die dan op peil? Want hij daalt toch? De VOORZITTER.

De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Hij daalt op dit moment, maar volgens mij hebben we ook in de Woonvisie de ambitie neergelegd om die op peil te houden en ben ik ook benieuwd hoe we dat in de komende periode gaan uitvoeren. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dat is precies mijn zorg. Hoe dan? De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Ik heb in ieder geval ook hoop op de landelijke maatregelen, de landelijke Wet betaalbare huur, waar wij groot voorstander van zijn. Maar zoals het ook met een visie gaat, gaat het ook hoe het de komende periode wordt uitgevoerd. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). De hoop op landelijk is natuurlijk heel erg fijn, maar ik begrijp eigenlijk niet zo goed waarom u dan niet gewoon de motie die wij hebben ingediend ook mede steunt om het aanbod van de corporaties te omarmen, om op die manier ervoor te zorgen dat op de kortst mogelijke termijn we die tekorten inlopen. De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Volgens mij ben ik ook voor om de corporaties ook daarin te steunen. Dat heb ik ook eerder zo in het eerdere korte debatje met mevrouw Kockelkoren gevraagd, hoe het dan kan dat ook de corporaties in de afgelopen periode, waarin de voorraad die gebouwd moest worden eigenlijk best lastig gehaald wordt. Ondanks dat er dubbele planvoorraad is. De VOORZITTER. De heer Engberts.

De heer ENGBERTS (pvda). Dat is geen antwoord op mijn vraag. Ik vroeg, de corporaties hebben een aanbod gedaan om meer toe te voegen zodat we ook die daling, dat verdampen van die particuliere

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

356

sector ook kunnen counteren. Mijn vraag is om met ons ook mogelijk te maken dat dat gebeurt. Want nu wordt het de hele tijd op slot gezet. De heer DE HAAN (d66). Ik bestrijd dat het op slot wordt gezet. Volgens mij wordt er echt actief en goed ook, en dat blijkt ook uit deze woonvisie, aan meegewerkt. Alleen zie ik het in de praktijk ook in de afgelopen periode helaas vanuit de corporaties ook niet overal gerealiseerd worden. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Nee, dat is gewoon niet waar. De afspraak is het Meer Evenwicht-scenario; als we voor het referentiescenario zouden kiezen zouden we dat wel voor elkaar krijgen. Er staat inderdaad in de prestatieafspraken minimaal. Dat staat ook in de doorbouwdeal, maar boter bij de vis. Dan gaan we ook afspreken met elkaar dat het gesprek gevoerd gaat worden met de corporaties over dat grotere aanbod om sociaal toe te voegen. En dan niet nu gaan zitten afwachten. De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Toch een vraag van mij even naar het begin. U zei: ik ben blij dat het aandeel sociaal op peil blijft met deze woonvisie. Maar in de Woonvisie staat: de ambitie is om het absolute aantal in stand te houden in een groeiende stad. Met andere woorden, in de visie staat: we accepteren dat het aandeel sociaal in procenten daalt. Dat is het uitgangspunt van de visie.

Bent u dat met me eens? De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Het klopt dat het percentage daalt, maar in absolute aantallen gelijk blijft. En ik zie dat er ook andere groepen in de stad zijn, ook middengroepen, waar ook behoefte is aan woningen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Sorry, gewoon niet waar. Het aantal sociale woningen daalt ook in absolute zin op dit moment. Er ligt een aanbod van de corporaties om er iets aan te doen. Ik krijg niet eens meer een antwoord op die vraag van boter bij de vis. Ik kan eigenlijk niet anders concluderen dan dat D66 zich inderdaad laat gijzelen door de VVD. Dat is de enige partij die ertegen is. De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dat is onzin en ik heb ook al eerder in het debat aangegeven waarom ik dat onzin vind. De heer ENGBERTS (pvda). Maar voorzitter, geef dan antwoord op mijn vorige vraag. Want dan bent u stil als ik zeg: laten we dat aanbod van die corporaties dan overnemen. Dan krijg ik niets. De heer DE HAAN (d66). Ik heb gezegd dat ik graag daar ook mee in gesprek ga en dat ik dat ook belangrijk vind. Ik zet daarbij gelijk de kanttekening dat ik ook wel zie in de afgelopen periode dat het ook lastig is gebleken voor de corporaties om uiteindelijk die aantallen te realiseren.

Dus daar zit ook een vraag bij hoe je dat ook in combinatie met de corporaties gaat realiseren. Ook wat u de hele tijd zegt, dat aanbod ligt er. Dat ligt er al een hele tijd. Dan zeg ik: dat is prima, maar dan snap ik niet als het aanbod er ligt hoe het in de afgelopen periode niet is gerealiseerd. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Daar wil ik wel een antwoord op geven. Het aanbod wordt steeds afgewezen door het college. Daarom. En als we nu het aanbod overnemen en zeggen: oké, we gaan met elkaar kijken naar dat toevoegen van meer sociale huurwoningen en u bent erin mee, fijn, want dan kunnen we ook inlopen wat we aan achterstand hebben opgelopen. Met dit beleid dat u nu voorstaat gaan we die achterstand niet inlopen en daalt over een aantal jaren op rij gewoon die sociale sector. En u moet daar ook eerlijk over zijn. Dat we in 2040 met heel veel inspanningen, die ik ook

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

357

helemaal niet zie, want er zit geen enkel plan achter, misschien dan weer een beetje op die 50% zitten, wie weet. Ik wil daar gewoon veel concretere afspraken over maken. Dat kan met de corporaties. Zij hebben daar een voorstel voor gedaan. U kunt gewoon met onze motie mee, essentieel. De VOORZITTER. Volgens mij gaat u zich nu herhalen. De heer DE HAAN (d66). Nee, dat is goed, dan doe ik nog een laatste. Tegelijk betwist ik ook dat dat gesprek niet plaatsvindt tussen het college en de corporaties, tussen de wethouder en de corporaties. En dat er ook geprobeerd wordt er ook in die prestatieafspraken afspraken over te maken. De VOORZITTER. Mevrouw Bruin. Mevrouw BRUIN (lr). Dank u wel voorzitter. Ik wil de leden er alleen aan helpen herinneren dat we een Doorbouwakkoord hebben gesloten waar ook de woningcorporaties aan boord zitten. Ik snap dat dat natuurlijk niet voldoende is voor de heer Engberts en dat hij een motie heeft liggen, maar we doen er echt wel iets aan. De VOORZITTER. U kunt verdergaan mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel ook mevrouw Bruin voor die toevoeging.

Tegelijkertijd, en dat zijn mijn laatste woorden, koester ik ook wel het compromis dat ik zie, een compromis waar we vanuit het Woonakkoord bouwstenen aan meegeven, waarin we de verschillende kleuren en geluiden proberen te bundelen en waar ik tevreden ben met hoe dat hier zijn vorm heeft gekregen. Langs die lijn beoordeel ik en beoordeelt mijn partij deze woonvisie, beoordelen we ook de vele moties die hierover vandaag zijn ingediend en straks nog zullen worden ingediend. Maar ik hoop ook dat de andere partijen die hun weging nog moeten maken wellicht eenzelfde koestering ervaren en daar misschien ook hun finale oordeel op willen vormen. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer De Haan heeft de volgende motie ingediend. Motie 46.

Luister ook naar de zwijgende meerderheid "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van agendapunt 6.1 Woonvisie 'Een koers tot 2040'; constaterende dat: - we in een wooncrisis verkeren, waarbij het toevoegen van extra woonruimten onze grootste uitdaging is; - de gemeenteraad met het vaststellen van het Rotterdams Woonakkoord (bb no) oproept om naast nieuwbouw ook de bestaande bouw van onze stad beter te benutten; - bij verschillende RO-plannen, bijvoorbeeld bij de Oostflank, het lokale debat gedomineerd wordt door huidige bewoners van onze stad; - woningzoekenden veelal geen onderdeel uitmaken van participatietrajecten in onze stad; overwegende dat: - er vaak een zwijgende meerderheid is voor het toevoegen van nieuwe woonruimten in onze stad; - met de Derde wijziging Verordening toegang woningmarkt en samenstelling woningvoorraad 2021 beoogd wordt om de bestaande bouw beter te benutten; - dit voorstel van het college illustratief is voor andere RO-plannen van onze stad waarbij vooral de bezwaren van bestaande bewoners worden gehoord; - het geluid van de woningzoekende minstens zo hard gehoord dient te worden als het geluid van huidige bewoners die mogelijk hinder ondervinden; - het perspectief van de woningzoekenden nog onvoldoende terugkomt in het lokale debat wanneer er concrete plannen voor liggen om extra woonruimten toe te

voegen; verzoekt het college: - de stem van de woningzoekenden beter terug te laten komen in toekomstige RO-plannen en hierbij het oprichten van een Rotterdamse raad van woningzoekenden in overweging te nemen;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

358

-

in toekomstige RO-plannen de woningzoekenden nadrukkelijker een onderdeel laten zijn van de participatietrajecten; hierover eind 2024 terug te koppelen aan de raad;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. de Haan De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Wenst nog iemand het woord? Ja, mijnheer Segers-Hoogendoorn. U wilt wachten, oké, de heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik hoor de magen knorren van mijn mederaadsleden, dus ik zal niet zo’n hoorcollege geven als de VVD. Want na dat hoorcollege, kon ik ook echt niet meer, ik was doodop. Maar goed voorzitter, ik zal de mening van de Partij voor de Dieren geven. Deze woonvisie vinden wij niet voldoen. Het college kiest er niet voor om radicaal te breken met het oude afbraakbeleid van betaalbare huisvesting, maar gaat door op de oude weg en die oude weg laat zich kennen door een boekhoudersmentaliteit. En waarom zou je willen boekhouden als mensen op straat slapen en er tienduizenden Rotterdammers op zoek zijn naar een woning? Een huis, een dak boven je hoofd, is dat nu echt te veel gevraagd voor een moderne stad als Rotterdam? Het recht op huisvesting is verankerd in de Grondwet en de overheid moet wat ons betreft alles op alles zetten om dat grondrecht ook daadwerkelijk gestand te doen. Dan is het natuurlijk te gek voor woorden om de sociale grondprijzen te verhogen om zo plannen voor duurdere woningen dicht te smeren. De armen spekken de kas. En voor wie? Voor de rijken.

En zo rolt de bal in dit stadhuis. Wij maken echter andere keuzes. Als wij mensen op straat zien slapen dan regelen wij een woning. Je boeken op orde hebben is dan voor ons wel het minst interessant. Voorzitter, wij steunen elk initiatief vanuit deze raad om het aandeel aan sociale voorraad in deze stad te vergroten. Hoe dichter de Woonvisie komt bij onze belofte aan de Rotterdammers dat de helft van alle nieuwbouw sociaal is, hoe beter. Daarnaast komen wij ook met eigen voorstellen, bijvoorbeeld 'Help de corporaties'. Rotterdam kan kabaal maken in Den Haag voor afschaffing van de vennootschapsbelasting die corporaties moeten afdragen voor de verhuring van de DAEB. Een onterechte belasting, en wij hopen dat die de weg van de verhuurdersheffing gaat. Daarnaast een motie om af te stappen van het Meer Evenwicht-scenario en te kiezen voor zeker en veilig. Wij kunnen eenvoudigweg niet leunen op regiogemeenten als Lansingerland, Barendrecht of Albrandswaard in het huisvesten van Rotterdammers. Verder hebben we ook een motie om vraag en aanbod in het middensegment in balans te brengen en we willen af van het samenvoegen en vergroten van woningen door middel van voorkeursrecht. Dit is het oude beleid waar goedkope woningen in dure woningen worden omgezet.

En voorzitter, de winst van het Woonakkoord is dat we het afgelopen maanden over de richting en wereldbeelden hebben gehad in plaats van over cijfers. En dat is absolute winst. Helaas is het diffuse beeld rondom particuliere sociale woningen nog steeds niet opgelost, integendeel zelfs. Het college heeft een lesje semantiek gevolgd en tegenwoordig gaan die woningen door als potentieel sociaal. Maar ja, laten we nu wel wezen, dat betekent natuurlijk helemaal niets. Wij zeggen: de woningen zijn mogelijk vermoedelijk sociaal. Misschien is dat het ook niet. En wij komen met een amendement om de tekst in de Woonvisie aan te scherpen. En tot slot nog een motie voor onafhankelijke huurdersondersteuning in het sociaal statuut. En voorzitter, wij dienen nu ook een motie in 'Sturen op acceptabele woonlasten', maar die gaat nog gewijzigd worden, alleen heb ik die nog niet klaar. Tot slot wensen wij de Rotterdammers heel, heel veel sterkte met deze matige woonvisie. Ik dank u. De VOORZITTER. Dank u wel. U heeft nog ruimte in de tweede termijn om eventueel nog moties in te dienen. De heer Van der Velden heeft de volgende moties en het volgende amendement ingediend. Motie 47. Beter benutten, behoud kleine woningen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Rotterdamse Woonvisie; constaterende dat:

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

359

-

de gemeenteraad op voorstel van het college regelmatig besluit voorkeursrecht te vestigen op woningen in aangewezen gebieden, met als doel het samenvoegen van verworven woningen tot grotere woningen; met het samenvoegen en vergroten van woningen het aantal wooneenheden afneemt;

overwegende dat: - het beter benutten van bestaande woonruimte niet gebaat is bij vestiging van het voorkeursrecht op kleine woningen, met als doel ze te vergroten; verzoekt het college: - te stoppen met voorlopige vestiging van het voorkeursrecht op woningen in specifieke gebieden, met als doel ze samen te voegen en te vergroten; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, P.J.H.D. Verkoelen, T.S.J. Coşkun en A. Kockelkoren Motie 48. Een sociale stad is in evenwicht "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Rotterdamse Woonvisie; constaterende dat: - in het 'Meer Evenwicht-scenario' binnen de woonregio waartoe de gemeente Rotterdam behoort het gemiddelde percentage sociale voorraad per gemeente wordt berekend, waarna elke gemeente het verschil ten opzichte van dat gemiddelde met een derde verkleint; - de Woonvisie, voortbordurend op het Regioakkoord Rotterdam 2022, het 'Meer Evenwichtscenario' als uitgangspunt neemt om de sociale voorraad terug te brengen met 3700 woningen; voorts constaterende dat: - het Referentiescenario – de tegenhanger van 'meer evenwicht' – de eigen woningbehoefte per gemeente beantwoordt; overwegende dat: - het 'Meer Evenwicht-scenario' een groot risico vormt voor de volkshuisvestelijke opgave in de woonregio, omdat het regioakkoord een

inspanningsverplichting verlangt van deelnemende gemeenten in plaats van een resultaatsverplichting waar het aankomt op het vergroten van de eigen sociale voorraad; - Rotterdam haar verantwoordelijkheid moet nemen voor genoeg sociale huurwoningen, in plaats te leunen op de randgemeenten in het voorzien van volkshuisvesting; voorts overwegende dat: - het Referentiescenario meer zekerheid biedt voor Rotterdamse woningzoekenden die in aanmerking komen voor een sociale huurwoning, omdat ze niet afhankelijk zijn van gemeenten in de regio in het voorzien van huisvesting; verzoekt het college: - afstand te nemen van het Meer Evenwicht-scenario en het Referentiescenario als uitgangspunt te nemen voor het gemeentelijk woonbeleid; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, T.S.J. Coşkun en G.J. Engberts Motie 49. Onafhankelijke huurdersondersteuning in het Sociaal Statuut "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Rotterdamse Woonvisie;

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

360

constaterende dat: - er al een aantal jaar wordt gewerkt aan een Sociaal Statuut waarin de rechtspositie van alle huurders in Rotterdam wordt verankerd; - de gemeente in overleg is met de belangenbehartigers van de huurders, zoals het Gemeenschappelijk Overleg Huurdersorganisaties, om te komen tot een Sociaal Statuut; overwegende dat: - partijen niet nader tot elkaar komen op het punt van onafhankelijke ondersteuning van huurders in het geval van ontwikkelingen waarin hun woonsituatie drastisch wordt gewijzigd; - onafhankelijke huurdersondersteuning kan helpen in het in balans brengen van belangenbehartiging tussen gemeente enerzijds en huurders anderzijds, hetgeen tot betere besluitvorming leidt; verzoekt het college: - onafhankelijke huurdersondersteuning op te nemen in het toekomstige Sociaal Statuut; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, T.S.J. Coşkun, T.J. Vonk en R.G.C. Segers-Hoogendoorn Motie 50.

Help de corporaties van de vennootschapsbelasting af "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Rotterdamse Woonvisie; constaterende dat: - woningcorporaties vennootschapsbelasting afdragen over de inkomsten uit verhuur van DAEBvoorraad; overwegende dat: - afdracht van vennootschapsbelasting door woningcorporaties de bouw van betaalbare sociale huurwoningen bemoeilijkt; verzoekt het college: - het rijk op te roepen vennootschapsbelasting voor woningcorporaties over de inkomsten uit verhuur van DAEB-wooneenheden zo snel mogelijk af te schaffen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, A. Kockelkoren, G.J. Engberts, T.J. Vonk, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.S.J. Coşkun Motie 51. Sturen op acceptabele woonlasten "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 14 maart 2024, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Rotterdamse Woonvisie; constaterende dat: - het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (NIBUD) betaalbaar wonen uitlegt als een situatie waarin niet meer dan een derde van het maandelijks netto inkomen aan woonlasten wordt besteed; overwegende dat: - veel Rotterdamse huishoudens met middeninkomens te duur wonen; - betaalbaar wonen voor deze huishoudens in het gedrang komt; voorts overwegende dat:

raadsvergadering van 14 maart 2024

Notulen pagina

361

-

de gemeente Rotterdam regels kan opstellen om vraag naar woningen in het middensegment te behouden voor de doelgroep, bijvoorbeeld via het Actieplan Middenhuur dat doorwerkt in afspraken met ontwikkelaars; voorrang op basis van inkomen een verdedigbare maatregel is om woonlasten voor de Rotterdammers binnen de perken te houden;