20240125- Notulen van de raadsvergadering van 25 januari 2024

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Andere sprekers op dit onderwerp? Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, de explosies die in Rotterdam en ook in andere steden plaatsvinden werken heel ontwrichtend voor veel buurten. Ik sprak laatst nog weer mensen die twee huizen verder wonen bij een huis waar meerdere malen explosieven zijn geplaatst. Mensen verhuizen hun kinderen naar andere kamers, zijn bang om te slapen. De hele buurt raakt eigenlijk van slag erdoor, dus het is echt een groot probleem. We zien ook dat het een moeilijk probleem is, want de doelwitten, de mensen waar de explosieven worden geplaatst, willen vaak niet praten. De daders zijn heel jong en

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

24

het is ook moeilijk om dat tegen te gaan. Aan de andere kant zien we dat de pakkans groot is en dat veel van de jonge daders toch gearresteerd worden. Dat schept wel vertrouwen in de politie, dat men op zich daar goed mee bezig is. Waar het alleen natuurlijk ook om draait, behalve de jonge daders en de explosieven tegen te gaan, is de achterliggende criminaliteit. Mijn vraag aan de burgemeester is ook: zijn we daar nu goed mee bezig en kunnen we de achterliggende criminaliteit hiervan aanpakken? Want op elke hoek een agent plaatsen ’s nachts lijkt me ook een heel moeilijke opgave. Mijn vraag aan de burgemeester is dan ook: doen we op dit moment te weinig? Is het zo dat we op dit moment te weinig doen en extra capaciteit nodig hebben om een slag te slaan op dit onderwerp? Tot zover. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Zijn er nog andere sprekers? Nee? Dan kijk ik nog even naar mevrouw Coenradie voor de motie. Dank u wel. Mevrouw Coenradie heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Voor een goede nachtrust "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 januari 2024 ter bespreking van 'Hoe gaan we het explosiegeweld in 2024 aanpakken?'; constaterende dat: - Rotterdam in 2023 geteisterd is door zo'n tweehonderd explosies; - dit jaar de teller (bron Twitter Rotterdamse politie) op maar liefst dertien explosies staat, waarvan vijf explosies op 7 en 8 januari; overwegende dat: - deze explosies veel impact hebben op de veiligheidsgevoelens van wijkbewoners; - de inzet van politie en Toezicht & Handhaving in de nachtelijke uren versterkt kan worden; - hiermee handhavingsacties in de nachtelijke uren (extra) mogelijk worden gemaakt; - we hiermee laten zien dat het ons echt menens is en dat onze strijd tegen explosiegeweld voor ons als raad en overheid fundamenteel is om rust in de samenleving te krijgen; verzoekt het college: - te komen met een plan van aanpak over de toekomstige aanpak van de explosies, waarbij op zijn minst ingegaan wordt op de volgende facetten: - wat was de inzet van de afgelopen periode; - wat gaan we extra doen de komende periode en waar halen we deze extra inzet vandaan; - scenario's uit te werken hoe we eventueel kunnen opschalen mocht het explosiegeweld nog verder escaleren; - binnen de Veiligheidsdriehoek werk te maken van meer politie-inzet in de nachtelijke uren; - ervoor te zorgen dat er meer gerichte handhavingsacties

in de nachtelijke uren mogelijk worden gemaakt, waarbij alle maatregelen binnen het veiligheidsinstrumentarium mogelijk zijn; - deze nachtelijke handhavingsacties stadsbreed mogelijk te maken met als doel om een versterkte preventieve aanpak tegen explosiegeweld mogelijk te maken; - de uitkomsten van de gesprekken, verkenningen en de daarbij uitgevloeide concrete maatregelen die extra genomen worden, indien noodzakelijk in een vertrouwelijke setting, te delen met de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. Coenradie, S. Soytekin en A.R. Oostdijk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De motie gaat eerst even door de burgemeester bekeken worden voordat hij kan beginnen met de beantwoording. Het woord is aan de burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Voorzitter, hartelijk dank. Ik snap de vele invalshoeken bij dit vraagstuk, maar ik beschouw het agenderen van het vraagstuk vandaag ook langs mevrouw Coenradie wel degelijk als steun voor waar wij mee bezig zijn. Daar kunt u binnenin verschillen van inzicht over hoe je bijvoorbeeld meer politiecapaciteit vrij kunt spelen. Dat vind ik topsport, als u dat zou kunnen als raad. Want zelfs de politiechef vindt dat al een heel ingewikkelde en die zit daar elke

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

25

dag bovenop. Maar alle, ik zal maar zeggen bewandelde paden kunnen misschien inzichten verschaffen waar we nog niet aan gedacht hebben. Dus het lijkt mij goed om het hier met elkaar erover te hebben. De cijfers heeft u natuurlijk al eerder meegekregen, maar misschien nog even voor de goede orde, in de loop van dit jaar hebben we negen schietincidenten en tot vandaag achttien explosies. Dat bij elkaar tellen we trouwens op onder het mom van … excessieve geweldsincidenten. Dat zijn er dus nu 25. Negen schietincidenten en achttien explosies, omdat we er vandaag ook nog een paar hebben. Het is natuurlijk interessant om te weten dat wij een heel dedicated team hebben dat hier op zit met waanzinnig veel capaciteit. We trekken echt alle capaciteit op allerlei manieren bij elkaar en het heeft ook te maken met het feit dat niet alleen in Rotterdam deze explosies plaatsvinden. U weet, de eenheid Rotterdam is breder, dat is ook Dordrecht, Vlaardingen, Schiedam, Spijkenisse. Onze eenheid is groter, dus we proberen daar ook regionaal inzicht in te krijgen en ook ernaar te kijken. Op zichzelf, de heer Lansink heeft het een paar keer gezegd, langs de repressie doen we het zo slecht nog niet. Wij arresteren heel veel mensen. Ik weet niet of u het allemaal doorgekregen heeft, maar we dringen ook langzaamaan door tot opdrachtgevers.

Recent is er één opdrachtgever veroordeeld tot maar liefst negen jaar gevangenisstraf. Dat is best fors. Voor Nederlandse begrippen is dat ook een forse straf. En ook voor de soldaatjes op straf, zeggen we dan, zijn er ook forse straffen die oplopen tot wel vijf, zes jaar. Op die manier proberen we door afschrikwekkend te zijn duidelijk te maken: hier moet je niet zijn. Want als je dit doet is ten eerste de kans heel groot dat je gepakt wordt, en als je gepakt wordt is de kans ook heel groot dat je langjarig in de bak terechtkomt. Dus dit is niet de manier waarop je dat doet. Eigenlijk, gek genoeg, verwachten we dat deze repressie ook wel een deel preventief zou kunnen werken, langs de afschrikwekkende lijn. Dat is natuurlijk niet genoeg. En mevrouw Coenradie, ik wil niets anders dan het voorkomen. Maar dat is nu bij dit type delict een heel ingewikkelde kwestie. Dat hebben we jaren geleden ook ervaren bij inbraken. Dat is zo’n ingewikkeld delict om te voorkomen dat we toen gezegd hebben: we gaan over een reeks van jaren een heleboel kwetsbare woningen beveiligen. Dat hebben we ook gedaan en met succes. En je ziet die inbraken ook naar beneden gaan. Het enige middel dat hier echt zou kunnen helpen in de preventie is praten. Mensen moeten het stilzwijgen doorbreken. En dat moeten ze doen in het belang van de stad. We hebben een prachtige film laten maken.

U heeft daar waarschijnlijk scènes uit gezien. Als u het nog gezien heeft, ik raad echt iedereen aan om die film echt te gaan kijken. Dat leverde op dat een van de hoofdpersonen uit die film inmiddels uit de scene is getrokken en bereid was afgelopen week in aanwezigheid van de driehoek ten overstaan van een volle zaal, over bewoners gesproken mijnheer Oostdijk, zijn verhaal te doen. Hij heeft daar bijna drie kwartier gesproken over wat hem gemotiveerd heeft, waarom hij dat deed en hoe dat met hem afgelopen is en waarom hij daarmee stopt. Hij is nu bereid voor ons alle ROC’s in Rotterdam langs te gaan om zijn verhaal te doen. Ik zeg er wel bij: we moeten hem ook beschermen. En ik denk dat het heel belangrijk is. Beschermen wil niet zeggen politiemensen om hem heen, maar we moeten hem ook in zijn verhaal beschermen, dat hij daar ook niet te kwetsbaar in wordt. En ik zou het fijn vinden als nog meer mensen dit stilzwijgen doorbreken en hun verhaal vertellen. Dat is het enige preventieve middel dat hier echt gaat werken. De marechaussee gaat hier niet werken. De marechaussee is een andere organisatie. Die is voor grensbewaking. Die is in een aantal opzichten voor ME-inzet beschikbaar. Maar die zijn niet getraind in het handhaven van weten regelgeving zoals we die kennen. Defensie is een heel andere organisatie.

Ik kan het wel blijven roepen, maar het is een heel andere organisatie dan de politie. En toch is het zo, mijnheer Oostdijk maar ook mevrouw Coenradie, ik ga daar niet in details over treden, want dan geef ik inzicht in de modus operandi zoals we die hanteren, dat we in het kader van alles uit de kast halen al langere tijd alle specialistische technieken van defensie wel inzetten die ons daarbij kunnen helpen om op een bepaalde manier of preventief bezig te zijn door predicting-technieken in te zetten, maar ook door in de opsporingstechnieken betrokken te zijn. Dat doen wij dus nu ook. Ik zou het ook fijn vinden, mevrouw Coenradie, ik doe een beroep op u om die motie vandaag in te trekken, want anders ga ik hem negatief adviseren. Ik kan vandaag niet alle details aan u vertellen. Dat kan ik niet doen, omdat daarmee inzicht wordt verschaft in onze werkwijze en dat wil ik niet. Maar ik zou het fijn vinden als wij met experts, met de leider van het team die dit werk doet, gewoon ten spoedigste over een paar weken hier in beslotenheid met elkaar spreken. Dan kunt u zelf zien wat er gebeurt. Dan kunt u ook de meest onorthodoxe voorstellen die u doet op tafel leggen en dan kunnen we daar het eerlijke, open gesprek over voeren wat daarvan wel en wat daarvan niet haalbaar is. We maken ons kwetsbaar om hier in het openbaar over dit soort dingen te vertellen.

Sterker nog, wij overwegen als driehoek, en dat is zeer uitzonderlijk, om het communiceren over explosies niet meer te doen. Dat overwegen wij zeer serieus. Want er zit ergens iemand hoog en droog ergens in een land. Die heeft als eerste figuur de opdracht gegeven tot. En dan tien stappen lager wordt dat uitgevoerd. En die kijkt op de site van Rijnmond, is het geslaagd? Yes, afvinken, ik kan tot betaling overgaan. Misschien denken wij daar te soepel over,

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

26

maar wij overwegen ernstig om te stoppen met actieve communicatie over dit soort explosies. Dat is voor de pers dan vervelend, maar ik heb niet gezegd dat wij dat besloten hebben, maar we overwegen het wel, en daar wil ik graag met u vandaag alvast deze mededeling doen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, ik kan me daar dus wel iets bij voorstellen, maar ik kan me ook voorstellen dat als jij als bewoner grote knallen hoort en beschadigingen ziet bij je buren, dat het wel fijn is dat je daar dan op een of andere manier informatie over krijgt. En dan hoeft het misschien niet via de pers te gebeuren, maar ik kan me ook voorstellen dat bewoners dan naar de pers gaan. En de pers is niet gehouden om daar niet over te schrijven. Dus wordt het dan niet juist heel onduidelijk voor bewoners wat er in hun eigen buurt aan de hand is? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Nou, mevrouw Van Wifferen was mij net voor, want dat is deel twee van het verhaal. Je zult de buren wel informatie moeten verstrekken. Dus we zullen een balans ergens tussen moeten vinden. En ja, als de pers gaat zoeken en vindt dan kunnen ze publiceren. Dat kan, maar om een voorbeeld te geven, over zelfmoord, dat raakt ook een buurt, maar daar communiceren we nooit over. Daar gaat geen persbericht over.

Dat is sinds jaar en dag usance bij de politie. Dus het is niet zo dat alles wat er gebeurt ook gecommuniceerd wordt. Soms is er een instap en dan in het kader van verder nader onderzoek wordt er ook geen persbericht uitgestuurd en dan wachten we totdat het geëigende moment om in de keten nog meer mensen op te pakken bij wijze van spreken, en dan pas het moment van communiceren te organiseren. Er zitten plussen en minnen hieraan. Dat weet ik ook. Maar ik geef u aan dat we dat overwegen en ik zou het niet goed vinden als ik u daarover in het ongewisse laat. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, ik vind de vergelijking met zelfmoord toch anders. Want er is uit onderzoek bewezen dat als je daar veel over publiceert, dat dat meer zelfmoord oproept. Dus dat snap ik. En dat zorgt voor heel veel verdriet in een buurt. Maar het zorgt vaak niet voor onveilige gevoelens. En die explosies zorgen natuurlijk wel voor onveilige gevoelens. Ik denk dat een transparantie ook meerwaarde kan bieden. Maar alsnog hoor, ik sta er echt voor open om naar de argumenten van de burgemeester te luisteren, maar ik schrik er toch een beetje van. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Daarom meld ik het u ook. Dat is ook een punt van transparantie, dat u weet dat we dat overwegen.

Nee, communicatie heeft vele doelen. Communicatie heeft een doel de samenleving te informeren. De communicatie heeft ook tot doel om mensen te vragen met ons mee te denken over het pakken van boeven. Dat is ook een ander doel van communicatie. En een ander deel van communicatie is niet-communicatie, namelijk omdat je dan de timing ook een nuttig instrument kunt doen zijn. Het feit dat bijvoorbeeld in Opsporing verzocht een verhaal aan de orde komt terwijl de politie misschien al aanhoudingen heeft verricht in die zaak, is toch bedoeld om vooral reuring te veroorzaken in criminele kringen en daar misschien geluiden op te vangen. Dus communicatie heeft vele facetten. Ik heb het niet over het openbaar bestuur, waar u van bent, maar in de politietechnieken om een bepaald doel te halen. U zult de informatie natuurlijk in de straat als er iets heeft plaatsgevonden ook op een nuttige manier moeten kunnen gebruiken om de mensen links en rechts in de straat te kunnen informeren, maar als wij op deze manier de topcriminelen ver weg in het buitenland behulpzaam zijn bij het afvinken dat de opdracht is voltooid, kan het nuttig zijn om daar juist niet aan mee te werken door die communicatie voor dat doel te verzwijgen, kortstondig. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Dank voorzitter.

Ik moet ook eerlijk zeggen dat ik deze ook niet zag aankomen, dus ik ben ook wel heel benieuwd naar de concrete invulling hiervan. Los daarvan, de buurtbewoners hebben recht op transparantie, maar ook wij als raadsleden halen natuurlijk ook wel

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

27

eens informatie vanuit de krant en dat zou dan gemist worden. Ik vind hem heel lastig en ik zit ook wel te denken: is dit niet een begin van een glijdende schaal waar we naartoe gaan als we dit een beetje zouden gaan verminderen, bepaalde communicatie over dit soort misdrijven? Ik begrijp misschien wel de gedachte. Aan de andere kant denk ik ook: zo’n topcrimineel krijgt echt wel een sms’je van iemand of een fotootje, van: jongens, het is gelukt. Die leest dat denk ik toch niet uit de krant, lijkt mij. Maar goed. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie aanvullend hierop? Mevrouw COENRADIE (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, zeker ook wel aanvullend hierop, want ik denk dat het goed is dat we ook als raad wel geïnformeerd blijven, maar dat ligt denk ik ook wel een beetje in lijn van wat de burgemeester ook net aangaf. Niet alles kan natuurlijk gedeeld worden, maar ik begreep, en als ik het niet goed begrijp dan hoor ik het ook graag, dat er iets ook wel in beslotenheid wel belegd zou kunnen worden, waardoor we ook als raad of als betreffende commissie wel geïnformeerd kunnen worden. Ik heb zelf de behoefte om dat eigenlijk als een goede start te zien, zodat we wel het idee hebben van: hé, wat gebeurt er.

En dat we ergens een gevoel van grip hebben, of van informatie hebben, en dat als een start te zien en dat we dat dan eventueel maandelijks of in welke vorm of welke frequentie dan ook, maar dat we dat dan wel aan informatie krijgen. Want geen informatie, dan heb ik het idee dat we helemaal mislopen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik zie nog twee mensen staan, maar ik wil eerst even naar de burgemeester en dan ga ik daarna naar mevrouw Reitema en mevrouw Van Wifferen. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja, de heer Soytekin zei: deze had ik niet aan zien komen. Ik vind het fantastisch dat ik een keertje iets vertel wat hij nog niet had aan zien komen. Anders zijn onze bilaterale relaties zo voorspelbaar hè. Nee, er zitten natuurlijk ook voors en tegens. Ook bij ons, ook in de driehoek, en anderen hebben er ook verschillende opvattingen over. Dus dat is geen punt meen ik. Maar de gemeenteraad heeft natuurlijk een andere positie. Daar gaat het hier ook niet over. Het gaat over het bevredigen van de nieuwsgierigheid van de topcrimineel die de opdracht heeft gegeven, maar het gaat niet over de relatie met de gemeenteraad. De gemeenteraad moet je blijven informeren en daar vinden we manieren voor om de gemeenteraad wel te blijven informeren zodat u ook de vinger aan de pols kunt houden.

Het geldt ook voor de bewoners, de directe bewoners in de straat zullen altijd geïnformeerd worden. We organiseren ook buurtbijeenkomsten. Die gaan we ook niet stopzetten. Overigens zeg ik er even bij dat de opkomst bij die buurtbijeenkomsten heel beperkt is. We hebben zelfs meegemaakt dat er niemand kwam op zo’n buurtbijeenkomst. Dus de buurt informeren zullen we wel blijven doen en de raad heeft een andere positie. Als we hiertoe besluiten zullen we de raad op een andere manier moeten informeren. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, het doet me eigenlijk denken aan een idee dat ik kreeg om eigenlijk ook te voorkomen dat we elke keer een debataanvraag hier in de raad hebben. Is het niet verstandig om af te spreken dat we een maandelijkse rapportage ontvangen waar gewoon die laatste ontwikkelingen met de raad worden gedeeld en dat we eventueel in de commissie ook een vast moment hebben waarin dit ook wordt toegelicht, zodat we gewoon constant up-to-date zijn. Ik denk dat Leefbaar Rotterdam daar ook wel behoefte aan heeft. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Mag het om de drie maanden voorzitter, want anders zitten we echt elke maand dit agendapunt op te voeren. En hoe belangrijk het ook is, ik denk dat dat niet goed is.

Maar ik zou het wel vier keer per jaar doen, en overigens hoop ik dat we dat niet heel lang hoeven te doen. Maar één keer in de drie maanden zou ik graag willen toezeggen. En dan in een besloten envelop hè. Ja. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik zie knikkende gezichten. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, ik zat er toch nog even over na te denken, en ik denk: ja, een foto van een beschadigde gevel is toch zo gemaakt. Een foto van een explosief. Ik snap dat het

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

28

dan ingewikkelder wordt misschien om 13-jarige jongens op pad te sturen, maar ik kan me haast niet voorstellen dat als je dit niet deelt als politie, dat het dan heel moeilijk wordt voor criminelen om erachter te komen of dat wel of niet gebeurd is. Dus ik zou er toch nog iets meer toelichting over willen hebben, want ik kan het gewoon niet helemaal volgen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Nou, doorgaans is het zo dat diegene die zo’n explosie veroorzaakt niet weet hoe snel die weg moet rennen. Dat zeg ik er even bij tegen mevrouw Coenradie, niet dat het op scooters gebeurt. Het fenomeen is echt heel vaak lopend weg. En ook vaak met een auto weg. En onze technologie, waar ik niet in het openbaar over wil spreken, is juist op dit soort fenomenen geënt. Om ook die beweging snel te traceren en ook snel aan te houden. Het is best intelligent, wat daar door de politie gebeurt. Dus die jongens weten niet, zodra ze het ding aansteken, hoe snel ze weglopen. Als ze vaak in het cameratoezicht vallen, waar ze soms geen idee van hebben, is dat aan de orde. En ja, stel dat het toch lukt om daar een foto van te maken, want dan ga je met zijn tweeën bij wijze van spreken, maar we hoeven het als overheid niet te bevestigen.

En wat wij dus nu doen is dat van de zijde van de overheid bevestigd wordt, dat op dat adres, dat huisnummer, bij die deur het is gebeurd. Als iemand anders die foto maakt kan het net zo goed een oude foto zijn bij wijze van spreken. En dan is de vraag of de topcrimineel zich daarvan bewust is dat hij niet genept wordt. Maar nu doen wij als overheid aan een bevestiging dat dat op dat adres bij dat huisnummer heeft plaatsgevonden. Nou ja, het is misschien de vraag of dat verstandig is. Maar ik neem al die aarzelingen mee voorzitter, want ik denk dat het goed is dat we dit gesprek met elkaar hebben, mijnheer Soytekin, dat ik het ook gewoon meld, dat u ook niet verrast bent en dus ook niet achteraf zegt: hier wist ik niet van. Het is een overweging, nogmaals, nog geen besluit. Er zijn overigens gemeenten in Nederland die het doen, dus we kijken er ook naar wat voor effecten dat daar heeft en daar wil ik graag naar kijken. Voorzitter, dan zei mevrouw Reitema: het is geen geïsoleerd probleem. Nee, dit fenomeen komt helaas op verschillende manieren voor, ook in andere landen. Ik was gisteren in Brussel en ik sprak ook over dit fenomeen, ook met collega-burgemeesters. Het komt ook op andere plekken voor, overigens in steden waar soms het drugsvraagstuk vele malen ernstiger is. Bij mijn collega in Marseille bijvoorbeeld.

Daar zijn wijken waar je je ’s avonds gewoon niet meer kunt vertonen, waar ook live op straat op elkaar wordt geschoten op allerlei manieren. Ik denk dat het goed is om ons te realiseren dat dat echt een groot probleem is. Het is een Europees vraagstuk, een internationaal vraagstuk. Er gaat komend weekend een stevige delegatie richting Latijns-Amerika met de burgemeesters van Antwerpen, van Hamburg en mezelf, met de driehoeken erbij. We praten daar werkelijk met staatshoofden. We praten met ministers-presidenten, we praten met… Misschien is het u opgevallen dat de afgelopen week, mij is het in ieder geval wel opgevallen, in die landen, die productielanden zijn, Colombia en Peru onder andere, echt duizenden kilo’s cocaïne in beslag zijn genomen in de afgelopen week. Dus er is kennelijk ook verhevigde inzet op dit punt. En ik moet helaas tot mijn ontsteltenis u ook melden dat een aantal van deze explosies naar wij vermoeden niet-drugsgerelateerd zijn, maar ook kennelijk een goedkope manier is geworden om iemand schrik aan te jagen, om iemand te intimideren, in de familiesfeer of in echtscheidingszaken. Het komt dus ook voor op andere plekken waar wij van denken, analytisch, dat dat niet aan de orde is. Maar daar kan eventueel in zo’n zitting in de beslotenheid iets meer over gezegd worden hoe de politie dat inschat en hoe die zorg tot stand komt.

Ik heb met interesse geluisterd naar het debat dat u had met mevrouw Coenradie over zorg en de inzet van de politie. Wethouder Buijt doet in dat opzicht als het gaat om daar waar de politie in de openbare ruimte nodig is eigenlijk helemaal niets buiten mij om. Wij zijn zeer op elkaar ingespeeld en we praten erover. Maar misschien is het handig dat u wel weet dat de inzet die daar aan de orde is een specialistisch team is binnen de politie, namelijk de AVIM, de Vreemdelingenpolitie. Dat is echt heel erg geënt op alles wat te maken heeft met illegaal verblijf, illegale prostitutie en dat soort onderwerpen, vreemdelingen die aan de orde komen. Wat wel aan de orde is, dus dat is niet nieuw, is de busjes die langsrijden om toezicht te houden in de openbare ruimte. Dat is op een aantal plekken in de stad meer door het feit dat er sowieso meer levendigheid is in de openbare ruimte in de nachtelijke uren. Dat is bijvoorbeeld in het centrum. En laat het nu zo zijn dat een deel van dit fenomeen zich ook in het centrum afspeelt. Dus daar hebben we wel onze handen vol aan, maar het is ook nog zo dat we een behoorlijk ander team hebben, het AVIM-team, dat zich bezighoudt met het vreemdelingentoezicht in Nederland. Overigens niet direct onder mijn toezicht maar onder direct toezicht van de staatssecretaris, in dit geval van Vreemdelingenzaken.

Dus het is misschien handig ter toelichting, dat u weet dat daar een link mee is. Als u dat punt van zorg nog met de wethouder wilt bespreken dan kan dat, maar ik probeer u aan te geven wat mijn betrokkenheid daarbij is en dat we proberen de inzet

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

29

daarin echt wel proportioneel te houden, want we hebben inderdaad heel veel capaciteit voor andere vraagstukken nodig. Het geldt ook voor de opmerking van de heer Vonk als het gaat om de wijkagenten, die proberen we natuurlijk altijd zo goed mogelijk in te zetten voor hetgeen waarvoor ze ook echt zijn. De vraag van DENK over repressie. Ja, we proberen het nu afschrikwekkend in te zetten. En die Cobra’s, ik weet niet wie er daarnet iets over zei, die komen natuurlijk uit alle hoeken en gaten van Europa. En daar zitten ook niet altijd concrete lijnen van import in. We kijken er overigens naar, er loopt ook een denkrichting van de politie hiernaar. En ze zijn nu overigens reeds al verboden. In het kader van gewoon vuurwerk zijn ze verboden. En mijnheer Lansink, ik steun wel de opvatting dat dit type zwaar vuurwerk ook echt in de Wet wapens en munitie moet worden opgenomen. Dat steunen wij. In onze lobby doen we dat ook en dat geldt ook voor de opvattingen over privacywetgeving. Ik denk dat het ook belangrijk is om die privacywetgeving echt in de toekomst te laten doen wat hij moet doen. Burgers beschermen en criminelen niet beschermen. Dat neveneffect heeft hij echt wel, met alle goede bedoelingen van dien. Dat moet echt anders. Wat willen wij nog meer doen? Wat zijn wij nog meer aan het doen mevrouw Coenradie, wat is in gang gezet? Wij voeren op dit moment een MMA-campagne.

Dat is Meld Misdaad Anoniem. Dat loopt op sportscholen onder andere. Dat gaan we ook verlengen. En dat Vlaardingenoverleg, ik zag dat u daar wat verontwaardigd over was. Ja, dat is mijn initiatief. Wij hebben vele systemen om te overleggen over veiligheid in onze regio en wij vergaderen met enige regelmaat niet in Rotterdam. Wij vergaderen om en om bijvoorbeeld in Dordrecht over de veiligheid. Soms zijn wij bij de collega in Dordrecht, soms zijn wij hier. En toen volgens mij acht keer in een week een reeks explosies was in Vlaardingen, toen hebben Bert Wijbenga en ik contact met elkaar gehad en zeiden wij: weet je wat we doen? We komen vanavond nog bij elkaar, voornamelijk eigenlijk om Bert Wijbenga als collega-burgemeester die overrompeld werd in een week tijd, ook moreel te ondersteunen en dan de vergadering op die plek te doen plaatsvinden en dat scheelde die avond catering in Rotterdam. Dus dat is eigenlijk een beetje de intentie. Dat laatste is een grap. Dat is de intentie van wat we daar aan het doen zijn. Wij hebben wel besloten te verkennen of wij niet een taskforce excessief geweld in het leven zouden kunnen roepen. Ik heb er contact over gehad met de minister.

Die had in het kader van het vragenuurtje een deurtje opengezet om eventueel ook een landelijke taskforce te doen naar analogie van de taskforce roofovervallen, waar ik zelf een jaar of tien voorzitter van mocht zijn. Daar hebben we goede vruchten van kunnen plukken. De minister heeft dat ook in beraad, om te kijken of dat ook een landelijke taskforce zou zijn. Zij zou mij dat zo snel mogelijk laten weten. Besluit zij niet tot een landelijke, dan gaan wij een regionale starten. Dat is de inzet die wij met elkaar willen plegen. Dan had ik nog een paar opmerkingen. Iemand vroeg ernaar waar het fenomeen vandaan komt en met name wat maakt dat deze jongens voor echt heel weinig geld toch deze delicten willen plegen. Daar willen we graag wetenschappelijk onderzoek naar doen. We overwegen de universiteit, afdeling criminologie, te vragen om dit voor ons in kaart te brengen, zoals zij ook op een doeltreffende manier drugs in de haven in beeld hebben gebracht, wat de basis is geweest voor onze drugsaanpak op dit moment in de haven. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mag ik u vragen om tot een afronding te komen? De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja, ik probeer het. Het waren toch best veel vragen. Volgens mij heb ik kriskras redelijk veel genoemd.

De heer Oostdijk of iemand anders zei: wat vraagt u ons? Kunnen wij u ergens mee helpen? Als u ons ergens mee kunt helpen, dan is dat inderdaad maatschappelijk de boodschap overbrengen: doorbreek het stilzwijgen. Doorbreek het stilzwijgen. Want daar ligt denk ik echt de hoofdmoot van de oplossing in de samenleving. Niet in het geld, niet in allerlei ingewikkelde dingen. Ik denk dat als je zelfs duizend agenten erbij zult plussen, dat dit delict niet zomaar te voorkomen is. Het gaat over voorkomen. Dat je aan de achterkant veel kunt opsporen en kunt aanhouden, misschien wel meer, maar dat voorkomen toch eigenlijk een heel ingewikkelde zaak is. Dat verhaal van 400 agenten te veel in Rotterdam is lariekoek. Dat is ook onzin. Ik weet dat een tijdje geleden op de site van de NOS daar een heel verhaal over stond. Dat is ergens ingeplugd zonder ons daarover te raadplegen. Onzin is het wel, wij komen nog honderden agenten tekort volgens de normale verdeling van de politiecapaciteit zoals we die in Nederland kennen. Onze klasjes lopen overigens aardig vol, dus we hopen wel dat wij het over een jaar of anderhalf zouden kunnen inlopen. Voorzitter, volgens mij is dit wat ik u te melden heb. Als ik iets vergeten ben dan hoor ik het wel in de tweede termijn. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Hartstikke mooi. Dan kijk ik even naar veegvragen.

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

30

De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ik heb mevrouw Coenradie wel een vraag gesteld rondom die motie en ter vervanging daarvan een gesprek met het team. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ja, het is een regulier debat, dus we komen nog op een tweede termijn. Ik zie een veegvraag bij mevrouw Bokhove. Zijn er nog anderen? Dan hoor ik dat zo graag. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ik had gevraagd in mijn bijdrage aan mevrouw Coenradie en meteen aan het bestuur ook wat de voortgang was van de motie die GroenLinks voor de zomer heeft ingediend en die door wethouder Buijt wordt uitgevoerd ten aanzien van het Oude Westen, ook om daar die overlast, de dakloosheid te voorkomen. Daar hebben we eigenlijk geen antwoord op gekregen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Andere veegvragen? De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ja, dank voorzitter. Ik had de burgemeester gevraagd of hij misschien wat inzicht kon geven, maar ik heb het vermoeden dat dat in die besloten sessie gaat komen, over de oorzaak van de explosies. We zagen natuurlijk veel drugsgerelateerd, maar er zullen ongetwijfeld ook nog andere dingen zijn. Maar ik heb het vermoeden dat dat dan in die sessie gaat komen. Een tweede vraag was over de buurtbijeenkomsten, of daar nog een rode draad in te herkennen is, in de geluiden die vanuit de buurt te horen zijn. Ik begrijp dat die bijeenkomsten niet heel erg goed bezocht worden helaas.

Maar zijn die dan de afgelopen maanden steeds minder geworden? Dus daarmee zou je bijna kunnen zeggen, het begint normaal te worden, dus niemand komt er meer op af, wat ook een heel slechte ontwikkeling is. Dus misschien dat hij daar nog iets korts over kan zeggen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan gaan we voor de beantwoording van de veegvragen naar de burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja voorzitter, ik zou heel graag van mevrouw Coenradie antwoord hebben op mijn voorstel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik wist dat dat nu gewenst zou zijn. Maar goed, de motie is niet alleen door Leefbaar Rotterdam ingediend. Die wordt ook ingediend met DENK en Forum voor Democratie, dus dat moet ik overleggen. Laat ik in ieder geval even vooropstellen dat ik erg blij ben om deze zaken van de burgemeester te horen, dat ik ook wel het idee heb dat wij in ieder geval volgens mij richting een heel goede sessie gaan, waarin de raad dan wel de commissie in ieder geval goed geïnformeerd wordt en blijft geïnformeerd, dus ik word daar blij van. Ik zal zeker naar de motie kijken en ongetwijfeld wordt die dan dus ook wel of aangepast dan wel ingetrokken, maar nogmaals, dat moet ik echt wel bespreken.

En ik wil het dan toch nog even benoemen, ik ben ontzettend blij dat we dit wederom geagendeerd hebben, want ik heb wel het idee dat we nu een stap verder zijn gekomen. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. De burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja voorzitter, afrondend, de motie van GroenLinks, daar weet ik eerlijk gezegd de stand van zaken niet van. We zullen aan het college vragen om u te melden wat daarvan de stand van zaken is. De oorzaken van explosies, als je op dat niveau gaat praten kom je heel snel in casuïstiek, en daar kunnen verhalen van mensen aan gekoppeld zijn en het is niet zo handig om dat in het openbaar te doen. Dus als u dat gesprek nog krijgt met het team, dan kan dat beter daarin aan de orde komen. Die buurtbijeenkomsten worden inderdaad zeer wisselend bijgewoond. Dat is vooral bedoeld om uitleg te geven over wat wij weten over die explosie en tegelijkertijd de zorgen van de mensen aan te horen en die wisselwerking is daar aan de orde. Het is vooral ook om de vragen van bewoners die wij kunnen beantwoorden ook beantwoord te krijgen. Ik merk wel dat als bijvoorbeeld zo’n buurtbijeenkomst samenvalt met de door mij regelmatig belegde bijeenkomsten in de wijken, dat de opkomst dan wel groter is. Maar dat komt ook vanwege andere onderwerpen die op zo’n dag op zo’n agenda staan.

Afgelopen week was ik onder de indruk van de enorme opkomst in West, waar echt de zaal vol was. Een schoolkantine echt tot de nok toe gevuld, en die mensen wisten niet eens dat wij een exponent hadden van een drugsuithaler die daar een verhaal zou komen vertellen. Dus het is

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

31

wisselend en het is vooral erop gericht om de zorgen van de bewoners weg te nemen. Zo’n explosie is niet willekeurig. Dat heeft een doel en dat staat daar niet voor niets op die plek. En dat die een deur ernaast of vier deuren of tien deuren ernaast waarschijnlijk niet zoveel te vrezen hebben, tenzij ze zelf een beetje in die ellende zitten. Dan kan dat een reden zijn voor zorg. Maar dat is vaak niet het geval. Voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Ik kijk even rond. Nee, dat is niet het geval. Dan zijn er een aantal toezeggingen genoteerd. De burgemeester informeert de raad voortaan ten minste driemaandelijks, zo nodig vertrouwelijk, over de explosies in de stad en de aanpak daarvan. De tweede: de burgemeester organiseert in samenspraak met de commissie een besloten sessie over de aanpak rond explosies met de betrokken experts. Die toezegging hangt eigenlijk samen met de motie zoals ingediend door mevrouw Coenradie en zij heeft aangegeven dat ze er nog even op terugkomt of die dan inderdaad wordt ingetrokken. Maar zo is door de burgemeester toegezegd. Oké, dan kunnen we daarmee debat 6.1 afsluiten en gaan we door naar debat 6.2. 6.2

Het voorstel tot vaststelling van het Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs 2023-2027

De VOORZITTER. Ik zoek wethouder Achbar. Aan de orde agendapunt 6.2, het voorstel tot vaststelling van het Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs 2023-2027. Mevrouw Kockelkoren heeft het woord. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, op 1 januari zijn veel Rotterdammers weer met goede voornemens begonnen. Vol goede moed om te minderen met alcohol, meer te gaan bewegen of te stoppen met roken. De eerste weken gaat dat nog goed, maar na enkele maanden zijn de meesten weer afgehaakt. Het bleek te moeilijk om diep ingesleten gedrag te doorbreken. En dat is ook niet zo gek in een stad waarin de balans tussen ongezonde en gezonde opties ver te zoeken is. Het is daarom belangrijk om vol in te zetten op preventie en om de omgeving waarin Rotterdammers kiezen meer in te richten op hun welzijn en gezondheid. Wat betreft middelengebruik, tabak, alcohol en andere drugs, vindt GroenLinks het belangrijk dat overmatig en verkeerd gebruik ervan wordt ontmoedigd. Het viel GroenLinks dan ook direct op dat snus wel is opgenomen in het preventieplan, maar dat roken en vapen niet zijn meegenomen. Dit verbaasde ons, aangezien roken nog steeds nummer één veroorzaker is van ziekte en overlijden en daarnaast zeer verslavend is. Daar valt dus veel gezondheidswinst te behalen.

In de commissievergadering kon de wethouder ook niet duidelijk maken waarom snus wel, maar roken en vapen niet voorkomen in het preventieplan. Daarom dienen wij vandaag de motie 'Laat de volksgezondheid niet in rook opgaan' in, om preventieve aanpak ter ontmoediging van roken en vapen expliciet op te nemen in het preventieplan en hier kwantificeerbare doelstellingen aan te koppelen. En dan voorzitter, vielen wij nog over de titel van dit plan. Hoewel wij zeker niet tegen het gebruik van alcohol en drugs zijn, moeten we wel eerlijk zijn dat alcohol ook een drug is. Sterker nog, het staat op de lijst van schadelijke drugs op plek 4, boven cocaïne. Organisaties als Jellinek en Trimbos spreken daarom over alcohol en andere drugs. Het maken van een onderscheid tussen alcohol en drugs, zeker in de titel, bagatelliseert de negatieve effecten van overmatig alcoholgebruik en is dus onwenselijk. Daarom dienen wij het amendement 'Maak geen vals onderscheid' in, om de titel van dit plan te wijzigen naar 'Preventie en handhavingsplan Alcohol en andere drugs'. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren heeft de volgende motie en het volgende amendement ingediend. Motie 1.

Laat de volksgezondheid niet in rook opgaan "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 25 januari 2024 ter bespreking van agendapunt 6.2 Het voorstel tot vaststelling van het Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs 2023-2027; constaterende dat: - roken en vapen niet expliciet zijn opgenomen in het Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs; - er dus ook geen targets gekoppeld zijn aan het ontmoedigen van roken en vapen;

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

32

overwegende dat: - uit cijfers van het Trimbos-instituut blijkt dat 9,4% van de totale 'ziektelast' het gevolg is van roken; - ruim de helft van de mensen die blijft roken, sterft aan de gevolgen hiervan; - ondanks het feit dat het relatieve aantal rokers afneemt, ongeveer 1 op de 5 volwassenen rookt; - 21,7% van de Nederlandse jongeren en jongvolwassenen in het afgelopen jaar een elektronische sigaret heeft gebruikt, 27,4% van deze groep heeft gerookt; - het gebruik van een elektronische sigaret de overstap naar roken makkelijker maakt; - het opnemen van, evenals het expliciet maken van, preventieve maatregelen gericht op het doen afnemen van het aantal rokers en vapers veel gezondheidswinst kan realiseren; - snus, een andere nicotinehoudend product van de tabaksindustrie, wel is opgenomen in dit beleidsplan; - stoppen, of niet beginnen, met roken en vapen voor zowel jongeren als volwassenen veel gezondheidswinst oplevert; - deze gezondheidswinst meer dan wenselijk is voor zowel de Rotterdammers als voor de verlichting van de (toekomstige) druk op de gezondheidszorg; verzoekt het college: - een preventieve aanpak ter ontmoediging van roken en vapen expliciet op te nemen in het Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs; - het beleidsplan te voorzien van kwantificeerbare doelstellingen ter ondersteuning van deze aanpak; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over

tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren, T.J. Vonk en T.S.J. Coşkun Amendement A. Maak geen vals onderscheid "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 25 januari 2024 ter bespreking van agendapunt 6.2 Het voorstel tot vaststelling van het Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs 2023-2027; besluit: - de naam van het voorliggend beleidsplan te wijzigen van 'Preventie en Handhavingsplan Alcohol & Drugs. 2023-2027 Jeugd en Volwassenen' naar 'Preventie en Handhavingsplan Alcohol en andere Drugs. 2023-2027 Jeugd en Volwassenen'." w.g. A. Kockelkoren Toelichting Het onderscheid dat in de titel van dit beleidsplan wordt gemaakt tussen alcohol en drugs is een valse tegenstelling. Ondanks het feit dat alcohol niet is opgenomen in de Opiumwet, en sociaal geaccepteerd is, valt alcohol wel degelijk te classificeren als een harddrug. Alcohol brengt lichamelijke en geestelijke veranderingen met zich mee en is zeer verslavend. Onderzoek wijst uit dat alcohol als vierde op de lijst staat van schadelijke drugs, direct boven cocaïne. Op de lijst van meest verslavende drugs staat alcohol op de vijfde plaats. Het creëren van een onderscheid tussen alcohol en drugs, zeker in de titel van het voorliggende beleidsplan, bagatelliseert deze negatieve effecten en is dus onwenselijk. De motie en het amendement zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER.

Mevrouw Aafjes-van Aalst. Mevrouw AAFJES-VAN AALST (lr). Dank u voorzitter. Dit preventieplan met betrekking tot alcohol en drugs had wat ons betreft nog iets ambitieuzer gemogen, maar er is in ieder geval een begin gemaakt om de gestelde doelen te reduceren naar het laagste niveau van de afgelopen jaren, wat natuurlijk een zeer goed streven is. Waar wij in de commissie al met de wethouder over hebben gediscussieerd is en blijft onze verbazing, net als wat GroenLinks al aangaf, dat in het preventieplan bijna niets te lezen is over de explosieve toename van het gebruik van vapen onder kinderen en jongeren, een vorm van

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

33

verslaving pur sang, en wat ons betreft het aandachtspunt in dit preventieplan. De wethouder verwees naar Gezond010, maar dat is een all-overbeleid, terwijl vapen juist in de aanpak categorie alcohol en drugs thuis hoort, wat ons betreft. Hier dient Leefbaar Rotterdam dan ook de motie 'Je longen naar de klote!' in, mede ondertekend door de ChristenUnie. Dames en heren, Rotterdamser kan het niet. Naast het vapen is er ook niets te lezen over het roken van shisha, iets wat in diverse Rotterdamse wijken en horecagelegenheden nog altijd populair is en waarover inmiddels veel longartsen de noodklok hebben geluid. De verleiding van de smaakjes blijkt dus groot. Wij zijn niet zo van de betutteling. Overal waar te voor staat, is over het algemeen een let op. Maar we verwachten van de wethouder wel dat hij deze opmars meeneemt in zijn campagnes. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Mevrouw Aafjes-van Aalst heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

Je longen naar de klote! "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 januari 2024 ter bespreking van 'Preventie & handhavingsplan Alcohol & Drugs'; constaterende dat: - één op de vijf Nederlandse jongeren tussen de 12 en 25 jaar in het afgelopen jaar weleens een esigaret gebruikte; - vooral bij jongeren onder de 18 jaar het gebruik van vapes hoog is; - roken, met name door het gebruik van smaakvolle en makkelijk te verkrijgen vapes, ervoor zorgt dat roken bij jongeren weer in trek is; overwegende dat: - dit plan voortvloeit uit het Nationaal Preventieakkoord, waarbinnen een rookvrije generatie wordt nagestreefd; - de explosieve groei van het gebruik van vapes onder jongeren zorgwekkend is; - het niet opnemen van de explosieve groei van het gebruik van vapes tekort zou doen aan deze doelstelling; - dit plan in een jaarlijks terugkerende campagne voorziet; verzoekt het college: - binnen de in het preventieplan voorziene, jaarlijks terugkerende campagne, zolang de urgentie met betrekking tot het bovenmatige gebruik van vapes door jongeren van kracht is, ook aandacht aan de bewustwording van de gevaren van het roken van vapes te schenken; - de raad hierover te informeren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. C. Aafjes van Aalst en T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER.

Ik heb mijnheer Vonk eerder wel eens horen zeggen: sommige woorden passen niet in het ChristenUnie-dictionaire, maar deze wel, oké. Mijnheer Akhatab. De heer AKHATAB (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Vandaag bespreken we wat mij betreft een belangrijk beleidsplan, het Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs. Dit plan is cruciaal voor het welzijn van onze stad en haar inwoners, vooral onze jeugd en kwetsbare jongeren. Onze jeugd en jongeren verdienen onze volle aandacht als het gaat om het bestrijden en tegengaan van alcohol- en drugsverslaving. Belangrijk vinden wij naast preventie ook informeren. Ik ben dan ook blij om te lezen dat de wethouder aangeeft dat hij zich extra hard wil gaan inzetten voor onze Rotterdamse jongeren, want zij verdienen alle kansen om zich te kunnen ontwikkelen. Voorzitter, als we kijken naar de locaties van de vele tabakswinkels, dan zijn deze vaak ook in de buurt van scholen gevestigd. Dit is niet bevorderlijk als je kijkt naar de geboden mogelijkheid voor jongeren om sigaretten en alcohol te kopen. Ik heb het zelf meegemaakt toen ik nog op het mbo zat. Medestudenten die nog net niet rokend de lessen binnenkwamen of de geur van alcohol meenamen in de schoolbanken. Voorzitter, een ander voorbeeld. Zo vertelde hoogleraar Hanan El Marroun in een column dat zij regelmatig studenten in de

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

34

ochtend aan de alcohol ziet. Studenten en alcohol. Op een studentenvereniging of in de stad kan ik mij dat nog voorstellen, alleen in de ochtend doordeweeks op de campus, we moeten ons afvragen of dit wel wenselijk is. Voorzitter, het is echter ook belangrijk om te constateren dat studieproblemen zoals het missen van colleges en tentamens of slechter presteren door bijvoorbeeld een kater uiteindelijk kan leiden tot studievertraging en studie-uitval en dit zijn wel degelijk gevolgen van alcoholgebruik. Zo hebben we kunnen lezen in het plan dat bij 20% van de jaarlijkse gevallen van studievertraging of uitval alcohol een rol speelt. Volgens het Trimbos-instituut is 17% van de universitaire studenten een overmatige drinker en bijna 30% een zware drinker. Voorzitter, dit moet echt anders. Daarom mijn vraag aan de wethouder of hij bereid is om met schoolbesturen het gesprek aan te gaan om te kijken naar wat de mogelijkheden zijn om alcohol binnen schoolgebouwen te verbieden of binnen bepaalde tijden te verkopen of schenken. Voorzitter, dank u wel. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Wenst iemand het woord? Ja, mijnheer Elbay. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, een gezond leven gunnen we iedereen, vooral de nieuwe generatie Rotterdammers die nog volop zich ontwikkelen en ontdekken. Zij hebben een leven lang aan keuzes voor zich liggen. Zo ook als het aankomt op hun gezondheid.

En in het hebben van een gezonde leefstijl geldt toch vaak het credo: jong geleerd is oud gedaan. Ik ben dan ook blij dat we een nieuw preventieen handhavingsplan hebben ten aanzien van alcohol en drugs, want je gezond kunnen ontwikkelen als kind gaat niet samen met roken, alcohol en drugs. Immers, een jong brein is niet in staat weloverwogen beslissingen te maken en jongeren moeten daarom worden beschermd voor wat zij niet kunnen overzien. Voorzitter, daar waar kinderen beschermd moeten worden voor verdovende middelen is D66 dus van mening dat volwassenen de vrijheid moeten hebben om de keuze te maken om bepaalde middelen wel of niet tot zich te nemen. En nee, dan hebben we het niet over de extreem schadelijke soorten, maar dat wat in een recreatieve setting veilig kan worden gebruikt. Die keuze moet weloverwogen en goed geïnformeerd zijn, maar blijft uiteindelijk een keuze. Wij staan dan ook voor een nieuwe manier van kijken naar deze middelen. We noemen alcohol en drugs apart van elkaar, maar eigenlijk, en laten we eerlijk zijn, zijn het verwante, alleen is de een legaal en de ander niet. De een genormaliseerd en de ander niet. Daarmee wil ik mijn ogen niet sluiten voor de risico’s. Alcohol en drugs kennen absoluut gevaren en die gevaren moeten duidelijk zijn door voorlichting en een goede informatievoorziening. Juist daarmee voorkom en ontmoedig je problematisch gebruik.

Mijn fractie is dan ook van mening dat die informatievoorziening een preventieve werking dan wel functie heeft. Weten wat je wel of niet consumeert door drugs te testen zorgt voor veiliger gebruik, is beter voor de gezondheid, en maakt dat bijvoorbeeld vervuilde drugs ook meteen in de prullenbak kan. Ondanks die preventieve werking van testen kunnen gebruikers in Rotterdam maar op één avond per week op één locatie terecht. En dat je daar terechtkan staat niet eens op de website van de gemeente. Dat lijkt me wel een beetje zonde voorzitter. We laten zo kansen liggen. Ik ben dan ook benieuwd of de wens onder experts, gebruikers en Youz verslavingszorg bestaat om de frequentie en het aantal locaties te verhogen. Vandaar dat we vandaag een motie indienen 'Eat, sleep, rave, test je drugs en stay safe'. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Elbay heeft de volgende motie ingediend. Motie 3.

Eat, sleep, rave, test je drugs en stay safe "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 januari 2024 ter bespreking van agendapunt 6.2 Het voorstel tot vaststelling van het Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs 2023-2027; constaterende dat: - het slechts één avond per week mogelijk is op één locatie in Rotterdam om drugs te laten testen, namelijk bij Youz verslavingszorg; - de mogelijkheid om drugs te testen bij Youz momenteel niet gecommuniceerd wordt op de gemeentelijke website; - in het 'Preventie- en handhavingsplan Alcohol & Drugs 2023-2027' te lezen is dat er een toename van drugsgebruik is onder bewoners van de regio Rotterdam-Rijnmond; overwegende dat:

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

35

-

wanneer mensen toch kiezen om (hard)drugs te gebruiken, het in het belang is van de gezondheid van de gebruiker en samenleving dat mensen geen vervuilde drugs consumeren; door de criminalisering van (hard)drugsproductie- en bezit de kwaliteit van harddrugs moeilijk te controleren zijn, tenzij deze getest kunnen worden, wat maakt dat testen toegankelijker zouden moeten zijn; een uitbreiding van het aantal testlocaties en testmomenten in Rotterdam belangrijk is om de testbereidheid en verantwoord (niet-)gebruik te stimuleren;

verzoekt het college: - een onderzoek uit te voeren naar de wensen van experts, recreatieve drugsgebruikers, de GGD en Youz verslavingszorg, en de mogelijkheden te onderzoeken om het aantal drugs-testlocaties in Rotterdam uit te breiden en de frequentie van de openingstijden en dagen te verruimen, binnen het bestaande budget; - op de gemeentelijke website te communiceren over de mogelijkheden om drugs te testen bij Youz en eventuele toekomstige locaties; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. F. Elbay De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Dank voorzitter. We zijn blij dat er preventie- en handhavingsprogramma’s zijn vanuit de gemeente, omdat er nu eenmaal veel zaken zijn die niet alleen grote risico’s vormen voor de individuele Rotterdammer, maar ook tot forse maatschappelijke problemen en kosten kunnen leiden. We zijn het overigens erg eens met de opmerking van GroenLinks over de titel van het stuk. Inderdaad, het gaat over alcohol en andere drugs wat ons betreft. We willen nog één aanvullend punt maken. De ChristenUnie vindt het een goede zaak dat de drugsgebruikers ook in een sfeer van feestjes en festivals gewezen worden op het feit dat hun gebruik en drugscriminaliteit, die we allemaal heel erg vinden, wel erg sterk met elkaar te maken hebben.

Maar een ander punt dat we niet mogen vergeten is dat drugs al een impact heeft op het ongeboren leven. Feestvierende drugsgebruikers moeten zich ook realiseren dat ze mogelijk al bezig zijn om nieuw leven te beschadigen, dus niet alleen dat van henzelf. We werden een tijdje geleden erop gewezen door experts dat juist in Rotterdam er veel ongeboren leven is dat afwijkingen heeft voor de geboorte ten gevolge van drugsgebruik. En om het even op zijn Rotterdams te zeggen voorzitter: dat is zwaar klote. De wethouder zei in de commissie dat dit al onderwerp kan zijn van gesprekken tijdens de zwangerschap, maar waar wij voor pleiten is voorlichting al veel eerder. En daarom willen wij straks een motie indienen, 'Vertel dat drugs ook het nieuwe leven beschadigt'. Ten slotte wensen we de wethouder en alle mensen en partijen die bij dit programma betrokken zijn heel veel succes. Er is veel werk te doen. Zo vindt de Rotterdammer het nog steeds heel normaal dat er coffeeshops zijn in de stad, waar het gif de samenleving in wordt gebracht en de schade immens is. We zijn nog ver verwijderd van een rookvrije generatie, en zo kan ik nog wel even doorgaan. Er is zoveel werk te doen. De VOORZITTER. Dank u zeer. De motie 'Vertel dat drugs ook het nieuwe leven beschadigt'. Volgens mij moet het 'beschadigen' zijn. Even kijken wat mijn inburgeringscursus in 1976 heeft opgeleverd. Dank u.

De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 4. Vertel dat drugs ook het nieuwe leven beschadigen "De gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 25 januari 2024 ter bespreking van het Preventie- en handhavingsplan Alcohol en Drugs 2023-2027; constaterende dat: - deskundigen ons wijzen op de schadelijke effecten van drugsgebruik op het ongeboren leven;

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

36

-

in Rotterdam vaak al voor de geboorte de beschadiging aan het ongeboren leven wordt vastgesteld; mensen zich vaak niet bewust zijn van de relatie tussen drugsgebruik en het effect op ongeboren leven; in het huidige programma al aandacht is voor goede voorlichting rondom het gebruik van alcohol en drugs;

overwegende dat: - mensen wellicht andere keuzes maken ten aanzien van drugsgebruik als ze zich bewust zijn van de schadelijke gevolgen voor hun ongeboren kind; - de noodzakelijke kennis o.a. kan worden vergroot door aan te sluiten bij de campagnes die al worden gepland; verzoekt het college: - bij de campagnes vanuit dit preventieprogramma ook de boodschap op te nemen dat drugsgebruik schadelijk is voor ongeboren leven; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Andere sprekers? De VVD. De heer VERWEIJ (vvd). Dank u wel voorzitter. Door de bank genomen steun voor dit plan. Ik denk dat het goed is dat mensen in beginsel zelf mogen kiezen hoe ze hun weekenden of hun doordeweekse avonden inrichten, maar dat niemand ervoor kiest om verslaafd te raken en dat het dus goed is dat de gemeente investeert in preventie van middelengebruik en dus ook van verslaving. Maar er zijn twee bezwaren die ik tegen dit plan heb. Het eerste is het gebrek aan focus, want als we het hebben over social media en gaming en dat soort verslavingen in een plan over drugs en alcohol, maar het niet hebben over het sigarettengebruik, roken, dan denk ik dat niet helemaal scherp is afgebakend wat nu echt de focus was van dit plan. Dus bij de vragen van mevrouw Kockelkoren sluit ik me aan.

Hoe gaan we nu het gebruik van sigaretten ontmoedigen? Is het misschien een logische plek geweest om dat in dit plan te doen, en zo niet hier, waar dan wel? De tweede zorg die ik heb gaat over betutteling. Ik heb het idee dat het aanmoedigen van studentenverenigingen om alcoholgebruik tegen te gaan of het vragen van horecaondernemers om te stoppen met schenken als iemand alcohol heeft gebruikt, misschien een klein beetje in de richting gaat van betutteling. Ik fietste hierheen vanochtend en ik zie dat er tegenwoordig ook grafkisten met frietjes hier en daar op billboards staan. Ik maak me zorgen of wij als gemeente misschien niet wat te ver gaan met het waarschuwen voor allerhande gevaren van bijvoorbeeld een patatje met of een glas bier en dat we misschien daardoor de waarschuwingen die we geven aan inflatie onderwerpen. Te veel waarschuwingen weggeven betekent dat de waarschuwingen voor echt belangrijke gevaarlijke dingen minder effectief worden. Dus een oproep aan de wethouder: wees wel terughoudend met het bemoeien met waar mensen zich mee inlaten. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank mijnheer Verweij. Andere sprekers? Ja, de heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd). Dank u wel voorzitter. FVD Rotterdam is tevreden met het raadsvoorstel. We kijken uit naar de resultaten. Verder willen we wel één punt onder de aandacht van de wethouder brengen.

De focus van het voorstel ligt terecht op drugs en alcohol, maar vapen is de onschuldige opstap naar roken, maar wellicht ook naar andere geestverruimende middelen. De verkoop van smaakjes is inmiddels aan banden gelegd in Nederland, maar dat neemt niet weg dat de jeugd gemakkelijk de weg weet te vinden naar illegale smaakjes vanuit het buitenland. Voorzitter, de wethouder heeft terecht aangegeven dat er aandacht geschonken wordt aan vapen, gamen, snus en roken. Daarom ziet FVD Rotterdam vapen graag toegevoegd worden in het preventie- en handhavingsplan. Graag reactie van de wethouder of dat tot de mogelijkheden behoort. Afrondend voorzitter, collega Verweij gaf het ook al aan, de ouders hebben een opvoedende taak naar hun

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

37

kinderen. De overheid kan hier een sturende rol in nemen, maar laten we inderdaad oppassen dat het niet doorslaat in betutteling. Preventie heeft altijd de voorkeur boven handhaving. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u. Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. In de commissie hebben wij dit plan en ook überhaupt eigenlijk het beleid op alcohol en drugs zwak genoemd. Daarom ben ik het ook heel erg eens met de andere bewoordingen die andere partijen gebruiken over dat er eigenlijk te weinig ambitie in het plan zit. Daarmee ook meteen gezegd dat wat er tot nu toe ingediend is aan moties en amendementen onze steun absoluut heeft. Ik had op een aantal ook graag gestaan, maar dat is even ook in de afstemming met de woordvoerder niet helemaal goed gegaan. Excuus daarvoor aan de collega’s. Ik ga straks als het gaat over het horecabeleid nog de link leggen met roken, dus daar kom ik op terug, en toch even in reactie op de partijen die het net ook hebben over betutteling. Dat is natuurlijk een populair woord om te noemen en tegelijkertijd zou ik toch hier ook gezegd willen hebben dat we juist daar waar zal ik maar zeggen een markt allerlei dingen aanprijst die daarbij gezondheid helemaal niet in acht nemen, we juist vanuit de overheid de taak hebben om daar tegenwicht aan te bieden.

En dat doe je juist in preventieve zin door daar op deze manier stevig over te communiceren en juist die misschien wat minder zichtbare gevaren voor mensen onder ogen te brengen. En dat is wat mij betreft absoluut geen betutteling. En als het al betutteling zou zijn, dan is het goede betutteling. Dank voorzitter. De VOORZITTER. Andere sprekers? Mijnheer Kind. De heer KIND (volt). Dank u wel. Er is al veel gezegd. Ik denk dat het goed is dat we een plan hebben. Het landelijke Preventieakkoord is onlangs geëvalueerd en er zijn nog grote stappen te zetten, dus het is heel belangrijk dat we een breed plan hebben. Er is inderdaad een behoorlijk overzicht aan maatregelen te zien. En ook bij ons de verbazing waarom roken hier niet in zit. Dat kan eigenlijk gewoon niet. Het is onbegrijpelijk dat roken niet is opgenomen in dit voorstel. Ook onder andere doordat er ook door de Hartstichting onder andere een aantal risico’s wordt genoemd, bijvoorbeeld dat nu de supermarkten geen tabak meer mogen verkopen, daardoor een overhevelingseffect ontstaat naar tabakszaken in de wijk. Ook onder andere dicht bij scholen. En de eerste vraag die ik graag zou willen stellen is hoe we als stad gaan voorkomen dat er straks heel veel tabakswinkels gaan ontstaan in Rotterdam omdat supermarkten geen tabak meer verkopen? En verder ook nog iets over het betuttelen, of in ieder geval iets in die richting.