20240125- Notulen van de raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 25 januari 2024 Notulen van de raadsvergadering van 25 januari 2024 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 2. Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb, met dien verstande dat het voorzitterschap van 10.58 uur tot 12.01 uur is waargenomen door mevrouw A. Kockelkoren Tegenwoordig zijn 37 leden, namelijk mevrouw D.A. van Groningen, de heer T.S.J. Coşkun, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, mevrouw M.M. Vlasblom, de heer T. Kind, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, mevrouw D. Yildirim, mevrouw V.A. Bruin, de heer B. van Drunen, de heer A.R. Oostdijk, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw S. Reitema, de heer D.P.A. Tak, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer S. Soytekin, de heer N. Akhatab, de heer T.J. Vonk, de heer S. Ceulemans, mevrouw A. Kockelkoren, mevrouw S. van de Peppel, de heer G.J. Engberts, mevrouw I. Elfilali, mevrouw M.Y. Morkoç, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer S.J.C. Becker, mevrouw M.S. Abrahamse, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer D.J. van Dommelen, de heer E.P.J. Verweij, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer F. Elbay, mevrouw I. van Wifferen, de heer T. de Haan, mevrouw J. Bokhove, de heer M.H. Biljoen en mevrouw I. Coenradie Afwezig zijn: de heer S.M. Bonte, de heer R.N. Dahoe, mevrouw M.S.S. de Jong, de heer T. Roskam, de heer B. van Schaik, de heer R.T.J.

van der Velden, de heer M. Verhoef en mevrouw L.S. Vlieger Namens het college is tegenwoordig: de heer F. Achbar Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.1

Opening

De VOORZITTER. Waarde raadsleden, goedemorgen, mag ik u verzoeken te gaan zitten? Het academisch kwartier zit er bijna op. Ik open deze vergadering en heet u allen van harte welkom. In het bijzonder welkom aan de nabestaanden van oud-raadslid Francisca Ravestein. Ook welkom aan degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Mevrouw Vlasblom is weer terug in ons midden. Hartelijk welkom en fijn dat het goed gaat. Ik heb berichten van verhindering ontvangen van mevrouw Vlieger en de heer Van der Velden. Mevrouw Verkoelen is vanaf 14.00 uur vanmiddag afwezig, mevrouw Elfilali vanaf 18.30 uur vanavond. De heer Verhoef is ziek en dat geldt ook voor de heer Roskam, beiden van Leefbaar Rotterdam. De heer Biljoen is in de middag deels afwezig. Dus we hebben wat afwezigen vandaag. 1.2

In memoriam oud-lid van de gemeenteraad F. (Francisca) Ravestein

De VOORZITTER. Aan de orde is nu agendapunt 1.2, In memoriam van oud-raadslid Francisca Ravestein. Leden van de gemeenteraad, familie van mevrouw Ravestein. Ons bereikte het droevige bericht dat op 7 januari 2024 Francisca Ravestein is overleden. Mevrouw Ravestein heeft met haar glansrijke carrière veel betekend voor Nederland. Zij is niet alleen tien jaar lang gemeenteraadslid geweest namens D66 in deze raadzaal, maar heeft zichzelf ook Tweede Kamerlid en burgemeester van verschillende gemeenten mogen noemen. Zij werd in al deze rollen zeer gewaardeerd. Dat is dan ook terug te zien in de vele onderscheidingen die zij tijdens haar leven heeft mogen ontvangen. Voor de wijkraden en de gebiedscommissies hadden wij in Rotterdam de deelgemeenten, weet u het nog? Ook hier speelde mevrouw Ravestein een prominente rol. Van 1984 tot 1987 was zij dagelijks bestuurder van de deelgemeente Centrum-Noord. In 1988 nam zij plaats in deze raadzaal en dit deed zij bijna een decennium lang. In 1998 nam zij afscheid van onze gemeenteraad en werd zij verkozen tot lid van de Tweede Kamer. Het afscheid van de Rotterdamse politiek viel haar zwaar, want hoewel mevrouw

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

11

Ravestein is geboren in Leiden, stond zij bekend om haar directe, bijna puur-Rotterdamse manier van benaderen. Ik citeer burgemeester Peper bij het afscheid van mevrouw Ravestein uit de Rotterdamse gemeenteraad. Hij zei: "Op cruciale momenten hebt u zich altijd een groot pleitbezorgster getoond voor de broodnodige vernieuwing van deze stad. Bouwkundig, architectonisch, cultureel, economisch en noem maar op." Ik heb zelf mevrouw Ravestein eigenlijk vanaf eind jaren tachtig in verschillende rollen leren kennen. We hadden prachtige gesprekken en ze was ook altijd voorstander en voorloper en ook voorvechter van diversiteit. Niet alleen als het gaat om genderdiversiteit, maar ook als het gaat om de multiculturele diversiteit. Ze heeft er altijd voor gestreden. Ze was ook altijd open voor gesprekken daarover. Ze gaf daar ook interviews over en was daar zelf in persoon zeer bij betrokken. Deze bedrijvigheid en veelzijdigheid is terug te zien in het feit dat zij gedurende haar hele raadsperiode in maar liefst zestien commissies heeft gezeten. Daarbij is zij ook tien jaar lang fractievoorzitter van D66 geweest. Mevrouw Ravestein stond bekend om haar liefde voor de Rotterdamse haven. Mensen zeiden hier soms gekscherend dat zij verliefd was op de haven. De haven van Rotterdam heeft dan ook veel aan haar te danken.

Zij wilde cruiseschepen terug hebben in de Rotterdamse haven en ze volhardde daar ook in. En ik begrijp nu dat zij kennelijk een soort geestverwant was van mevrouw Van Groningen. In 1997 kwam er voor het eerst weer een cruiseschip naar Rotterdam. Tot haar grote trots mocht onze stad het jaar daarop het vlaggenschip van de Holland-Amerikalijn, De nieuwe Rotterdam, verwelkomen. Tot op de dag van vandaag meren er indrukwekkende cruiseschepen aan in onze haven. Volgens mevrouw Ravestein mogen wij dan ook best wat vaker trots zijn op onze haven. Naast haar liefde voor de haven was ze ook een groot voorvechtster van de monumenten in onze stad. Er moet zorgvuldig omgegaan worden met de monumenten, zei ze altijd. Mevrouw Ravestein wordt als wisselend lastig omschreven door mijn voorganger. Een vrouw die opkwam voor haar principes en waar je het heerlijk mee oneens kon zijn, maar met het fenomeen twijfel kende zij een lastige verstandhouding, werd er gezegd. Met veel daadkracht en een aanstekelijk enthousiasme heeft zij voor Rotterdam en Nederland en voor de regio veel voor elkaar gekregen. Daarom is mevrouw Ravestein twee jaar geleden benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau, een prachtige onderscheiding. In mijn rol als voorzitter van de MRDH kwam ik haar als lid van het bestuur als burgemeester van Pijnacker-Nootdorp met enige regelmaat tegen.

Een kleine anekdote, wellicht weet u dat in onze aangrenzende gemeente Vlaardingen, toen het lastig liep met de metrolijn naar Hoek van Holland, een motie van wantrouwen is ingediend, ja, dat houd je niet voor mogelijk, in een naburige gemeente, tegen onze wethouder hier. Ja, je kunt ook wel eens een te grote broek aantrekken hè. Maar die motie van wantrouwen werd ingediend tegen onze eigen wethouder Verkeer en vervoer. Toen hadden we het lastig en in een besloten vergadering spraken we er toen over hoe wij het dan met die financiering toch moesten regelen. Die regionale solidariteit is toch altijd van belang. Maar in het openbare deel was aan de orde hoe je als regionale kleine gemeente toch een fantastische metro kunt krijgen zonder daar een cent aan te betalen. En dat overkwam Pijnacker-Nootdorp. Het enige wat de gemeente moest doen was een vergunning geven voor aanleg van de rails. En dan heb je nu als fantastische gemeente met zeven haltes naar de noordkant een verbinding met Den Haag, en zeven haltes naar deze kant een verbinding met de wereldstad Rotterdam. En zij was daar een fantastische pleitbezorger voor. Dus we hebben ook in regioverband een en ander aan haar te denken en graag zou ik haar daarvoor in retrospectief willen bedanken.

Wij nemen vandaag afscheid van een krachtige vrouw die veel heeft bijgedragen aan de stad die wij zo liefhebben, die bijgedragen heeft aan cultuur, aan diversiteit, aan vrouwenemancipatie, aan emancipatie van migranten, aan multiculturele diversiteit. Dat zat haar echt diep in het hart en daar hoef je dan niet zoveel voor te doen. Mevrouw Ravestein was er altijd. Ze wilde er ook altijd zijn. Ze wilde bij de stad betrokken zijn en daar ook verschil maken. Hiervoor zouden we haar graag willen bedanken en gedenken. Dat doen wij met veel respect en we wensen haar nabestaanden veel sterkte bij het dragen van het verlies. Mag ik u verzoeken enkele ogenblikken te gaan staan? Dat geldt ook voor onze bezoekers. Als u dat zou willen doen, waarderen wij dat zeer. Een ogenblik stilte alstublieft. (Stilte.) De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Ik schors voor enige ogenblikken. Dan kunnen we van de familie afscheid nemen. Dank u wel. (De vergadering is geschorst.) Heropening

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

12

De VOORZITTER. Ik heropen weer. 1.3

Afscheid van Amara van der Elst als raadslid

De VOORZITTER. Op onze agenda is nu het afscheid van Amara van der Elst als raadslid voor BIJ1. Ja, vandaag nemen wij afscheid van iemand die we niet zo lang in ons midden hebben mogen hebben, Amara van der Elst. Ze neemt afscheid als tijdelijk lid van de gemeenteraad. Ook keert zij niet terug als burgerraadslid. Het vergt moed om op te staan wanneer de tijd hier om vraagt, als er op je deur wordt geklopt. Toen er door omstandigheden een zetel in onze gemeenteraad te vervullen was voor BIJ1, heb jij hier tijdelijk plaatsgenomen om de stem van die politieke beweging hier in de raadzaal te blijven vertolken. Dat deed je eerder als burgerraadslid van deze gemeenteraad. Jouw stem of eigenlijk meer jouw woorden zijn jouw kracht. Als spokenwordartiest weet jij als geen ander boodschappen over te brengen en mensen te raken. Als jij hier stond te oreren, heb ik altijd het gevoel gehad: zie ik hier een raadslid of zie ik hier een kunstenaar? Of misschien wel een kunstenaar-raadslid, of een optelsom van beiden. Dat deed je hier in de raad met veel enthousiasme, met veel zorgvuldigheid, goed gekozen woorden. Ook zeker kon iedereen daarin eigenlijk een zekere boodschap ontwarren die niet alleen politiek van aard is, maar ook ritmisch, waarop bijna gedanst kon worden. Denk aan de voordracht tijdens de Nationale Herdenking van 2021. Deze prachtige woorden raakten precies de juiste snaar.

Je kwam in het stadhuis op voor gelijkheid voor iedereen. Zoals je zelf zegt, zul je altijd blijven strijden voor radicale liefde. Het deed me denken aan de politieke opvatting van het CDA, die op zoek was naar het radicale midden. Ik heb nooit mogen ontdekken wat dat is. Radicale liefde vind ik ook een ingewikkeld begrip. Maar misschien stuur je mij een keer een gedicht waarin ik dat allemaal wat beter kan ontwarren. Ik weet dan ook zeker dat wij veel van jou zullen blijven horen, alleen nu buiten de politiek. En er is veel buiten de politiek te doen voor het bijeenhouden van de samenleving. Ik hoop dat je maatschappelijk betrokken zult blijven met jouw culturele inzet buiten de politiek. Dat zal vast wel gaan lukken. Ik nodig alle leden van de gemeenteraad uit om vooral ook naar jouw voorstellingen te gaan kijken, nu en in de toekomst. Wellicht dat daar wat andere inspiratie aan de orde zal zijn om de politiek daarmee te kunnen bevruchten. Namens de gemeenteraad van Rotterdam wil ik jou bedanken voor jouw bijdrage aan de toekomst van onze stad. Ik heb de neiging te zeggen: het waren fantastische twee dagen. Dank je wel. (Applaus.) De VOORZITTER. Mag ik de nestor het woord geven? De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, Amara. I have a dream that one day ik vol trots zal kunnen zeggen: die beroemde Amara van der Elst, daar heb ik nog naast gezeten in de gemeenteraad van Rotterdam.

Je was kort maar krachtig even het jongste raadslid van de gemeenteraad en nu ga je alweer weg. Weg om jouw onmiskenbare talenten verder te ontwikkelen in de boze buitenwereld. Twee jaar geleden stond er ineens een portret van jou in onze buurtkrant, de noorderzon. Je kwam als negentienjarige uit Den Haag en woonde nog maar kort in onze Agniesebuurt. Je wilde iets voor de wijk betekenen en jouw partij BIJ1 representeren in de wijkraad, met een focus op jeugd, cultuur en jong ondernemerschap. Kortom, uit het goede hout gesneden om een echte Rotterdamse volksvertegenwoordiger te worden. Samen met de andere kandidaten presenteerde jij jezelf toen ook in onze openbare wijkraadsvergadering. Collega Biljoen was daar de voorzitter van. Je was al nationaal beroemd vanwege je optreden op de Dam in 020 op 4 mei 2021, maar dat wist ik helemaal niet. Op YouTube zijn er meer prachtige optredens van jou te zien als woordkunstenaar, zoals de Martin Luther King-lezing uit 2020. Bescheiden maar welbespraakt, zo leerde ik je kennen, en zo zag ik je ook in een documentaire over het schrijverskamp met andere Rotterdamse jonge taaltalenten van Sprakeloos. Zo kenden we jou ook toen je vorig jaar burgerlid werd in de commissies WIOSSAN en mijn eigen ZWCS. De afgelopen maanden mocht je collega Vlasblom vervangen en werd je onze collega en mijn directe buurman.

Helemaal daar links achter in de hoek, op een zetel waarvan je de hele gemeenteraad goed kunt observeren. En dat deed je ook. Zoals alle grote redenaars kun jij goed luisteren. Je had nooit het hoogste woord, maar aarzelde niet het woord te nemen als je vond dat je wat te zeggen had en zeggen moest. Welbespraakt en zelfverzekerd. Je gaat een grote toekomst tegemoet. Volgens mij zul je ooit terugkomen als volksvertegenwoordiger ergens op de wereld en ik hoop dat dat ooit ook weer in deze gemeenteraad zal zijn. Het was een eer om jou een paar maanden als collega te mogen beschouwen. Het ga je goed, kameraad Amara. Yes, you can.

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

13

(Applaus.) De VOORZITTER. Mevrouw Van der Elst, ik wil toch even checken of u toch nog iets tegen ons wilt zeggen. Alstublieft. Mevrouw VAN DER ELST (bij1). Allereerst hartelijk dank voor de mooie, mooie woorden. Ik wil ook graag nog wat dankwoorden zeggen, want het was een korte maar zeer betekenisvolle periode voor mij. Ten eerste wil ik de lieve, geweldige mensen van Rotterdam BIJ1 bedanken. Jullie zijn de drijvende kracht achter de verandering die deze stad zo hard nodig heeft. Bedankt voor jullie steun in de afgelopen tijd. Ik vertrouw er volledig op dat jullie vanuit radicale liefde ons werk voort zullen blijven zetten. De rest van jullie spreek ik graag toe in de vorm waarin ik dat het liefst doe, namelijk rijmend. We hebben vraagtekens, maar wie durft een punt te maken? We praten, we praten, we gooien met vragen, proberen steeds om de roos te raken, maar we zetten de roos in een mooie vaas en kijken er niet meer naar. Wat als we leren bewegen met open ogen? Wat als we onze keuzes kunnen ownen, bevragen wie we kronen en waar we willen wonen? Hoe spelen we het spel zonder enkel onszelf te willen belonen? Wat noemen we een thuis? Wat is de waarde van een huis? We doen allemaal ons best en het systeem doet de rest. Toch kunnen wij zelf bepalen hoe wij daarin mee bewegen.

Een poging doen om een wereld te maken om trots aan onze kinderen door te kunnen geven, zodat zij kunnen leven. Niet hoeven nadenken over leven omdat wij dat niet voor hen deden, noem één goede reden om een kind teleur te stellen. En doe dan een poging je voor te stellen dat mensen niet langer vingers wijzen. In plaats daarvan in de spiegel kijken, een arm strekken, de vingers spreiden en daar dan zij aan zij de ander vinden. Handen in handen vinden. We kunnen de roos niet terug aan de struik binden, maar we kunnen wel nieuwe zaadjes planten. Die water geven en een vrije val van vertrouwen nemen. Omdat we weten dat het zal groeien. Dat wij in een volgend seizoen opnieuw kunnen bloeien. Dank u wel allemaal. (Applaus.) De VOORZITTER. Ik schors de vergadering voor enige ogenblikken. Dan kunnen we afscheid nemen van mevrouw Van der Elst. Misschien wilt u hier komen staan mevrouw Van der Elst. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. 1.4

Mededelingen

De VOORZITTER. Agendapunt 1.4, de heer Biljoen heeft aangegeven een initiatiefvoorstel te willen indienen. Ik geef de heer Biljoen graag het woord. De heer BILJOEN (gl). Dank voorzitter. Als we oprecht willen investeren in het vergroten van de brede welvaart dan moeten we de burgers centraal stellen en hen zoveel mogelijk betrekken als er keuzes worden gemaakt. Het versterken van de burgerparticipatie is makkelijker gezegd dan gedaan. Het vertrouwen van de burgers in de politiek en de overheid is ongekend laag, zowel op landelijk niveau, maar vooral in Rotterdam. De meeste slachtoffers van het toeslagenschandaal komen uit Rotterdam en zijn tot op de dag van vandaag niet geholpen. Relatief veel Rotterdammers zijn afhankelijk van de overheid en lopen tegen problemen aan. En tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 bereikte de opkomst een dieptepunt van 38,9%, de laagste opkomst van heel Nederland. Er liggen grote maatschappelijke opgaven op ons bord waar direct actie op moet worden genomen. Op het gebied van subjectief welzijn, materiële welvaart, gezondheid, arbeid, vrije tijd, wonen, samenleving, veiligheid en milieu scoort Rotterdam in de regionale monitor Brede welvaart van het Centraal Bureau voor de Statistiek namelijk erg slecht.

Enorme opgaves die je niet kunt oplossen door de focus te leggen op economische groei en het verbeteren van de economische positie in het hier-en-nu, oftewel focus op de smalle welvaart. Een veranderende maatschappij vraagt om een breder inzicht waar we als samenleving waarde aan hechten, en een bredere blik hoe we ten minste hetzelfde niveau van brede welvaart kunnen borgen voor latere generaties. GroenLinks ziet hier kansen voor de gemeente om samen met alle inwoners de brede welvaart in Rotterdam te vergroten en in te zetten op het geluk. 51

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

14

weken geleden startte de fractie van GroenLinks met deze zoektocht en uit vele gesprekken die wij hebben gevoerd en uit talloze bijeenkomsten in de stad, de regio, provincie en eigenlijk door het hele land, zelfs in Friesland, blijkt de noodzaak om een ander beleid te voeren. Het bedrijfsleven speelt een grote rol in deze transitie, maar kijkt en wacht op de overheid, terwijl de overheid verwacht dat bedrijven juist weer de eerste stap zetten. Daarnaast maken steeds meer Rotterdammers, die vaak ook heel afhankelijk zijn van de overheid, zich zorgen over de toekomst, terwijl het vertrouwen in de politiek en burgers nog steeds laag blijft. GroenLinks vindt daarom dat het tijd is voor verandering. We kunnen niet doorgaan met het gedrag van gisteren als we andere resultaten willen zien, en met ons initiatiefvoorstel willen we sturen op een transitie waar de kwaliteit van leven niet alleen maar draait op het inkomen van mensen of andere zaken die in geld zijn uit te drukken of een economie waar het recht van de sterkste geldt en toegang voor allerlei voorzieningen merendeels afhankelijk is van je positie, maar de kwaliteit van leven die draait ook om een goede gezondheid, het hebben van een sociaal netwerk, eerlijk werk, gelijke kansen, de mogelijkheid om te kunnen bewegen en ontspannen en bovenal een veilige en fijne leefomgeving.

En als we dan gezamenlijk de balans opmaken van al deze wensen dan zetten we dit vervolgens af tegen het feit dat onze planeet geen oneindige grondstoffen heeft en dat de uitstoot van vervuilende emissies om dit te bereiken drastische effecten kan hebben op zowel mens, natuur en dier. Dan kom je uiteindelijk bij de kern van de zaak. Want bestuurders en beleidsmakers hebben een cruciale rol in het oplossen van grote maatschappelijke vraagstukken en door voorbij de materiële welvaart te gaan en in te zetten op alles wat men van waarde vindt, kan de brede welvaart van inwoners worden vergroot. Dat betekent dat een transformatie binnen de organisatie moet komen en de aandacht wordt verlegd naar die langetermijnvisie. Een visie die je gezamenlijk opstelt door het gesprek te voeren met burgers, wijkraden, ondernemers, onderwijsinstellingen en de gemeente zelf. Sturen op de brede welvaart zorgt voor een kwaliteitsimpuls in het besluitvormingsproces. Het gesprek met de Rotterdammers brengt in kaart wat zij belangrijk vinden en daarmee kunnen ze medezeggenschap krijgen over de opgehaalde thema’s. En als het doorlopend inzichtelijk wordt wat de gevolgen zijn van beleidskeuzes voor de brede welvaart, dan kunnen de onvermijdelijke keuzes beter worden uitgelegd. Het zorgt er ook voor dat besluiten beter worden afgewogen bij politieke besluitvorming.

Een gemeente die transparant is over haar keuzes en eerlijk communiceert over de bijbehorende afwegingen kan rekenen op veel meer begrip bij inwoners. Dit draagt ook bij aan het herstellen van het vertrouwen in de overheid, door uit te leggen dat de politiek niet alleen maar bezig is met de gevolgen in het hier-en-nu, maar ook te kijken naar de gevolgen voor elders en later. Voordat ik dit initiatiefvoorstel 'Voorbij de economische groei, de brede welvaart van Rotterdam' aanbied aan het college, wil ik toch een aantal mensen bedanken die hieraan hebben bijgedragen. Het initiatiefvoorstel zou namelijk onmogelijk zijn geweest zonder de hulp van Nelleke en Julia, die vandaag jarig is. Dank voor jullie uitzoekwerk, denkwerk, schrijfwerk en grafisch werk. En ook een bijzonder woord van dank aan alle medewerkers van de gemeente Rotterdam en de griffie, die ons via het ambtelijk traject hebben ondersteund. Ook het college, dat daarvoor de ruimte heeft gegeven en ons ook heeft geholpen in het proces. Voorzitter, we zien uit naar de behandeling in de gemeenteraad en het gesprek met de stad. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. (Applaus.) De VOORZITTER. Dank u wel voor het raadsinitiatief. Ik zal het stuk begeleiden richting het college en ook de portefeuillehouder verzoeken de voorbereiding ter hand te nemen voor een gesprek daarover in de commissie MHEK. Dank u wel. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 25 januari 2024

De VOORZITTER. Wij zijn bij agendapunt 2, vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van heden, 25 januari 2024. Als ik een agendapunt noem en u heeft daar opmerkingen bij, graag. Wanneer u punten van orde heeft bij agendapunten die ik niet noem, dan kunt u die daarna maken. Agendapunt 6, het verzoek van mevrouw Coenradie voor een regulier debat 'Hoe gaan we het explosiegeweld in 2024 aanpakken?' is op 21 december door uw raad gehonoreerd en doorgeschoven naar de vergadering van vandaag. Ik stel u daarom ook voor het agendapunt op de agenda te zetten als agendapunt 6.1. Akkoord? Er is een verzoek van de heer Ceulemans om agendapunt 6.4, Het voorstel tot vaststelling van de verordening AOW en Jeugdtegoed 2024 niet vandaag te bespreken maar door te schuiven naar de volgende vergadering. Heeft iemand daar bezwaar tegen? Eenmaal andermaal,

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

15

geen bezwaren. Het punt wordt van de agenda afgevoerd. Agendapunt 7, er is één verzoek ontvangen van D66 voor een tweeminutendebat, Giftengrens Participatiewet. Zijn daar bezwaren tegen? Dan zetten we het punt op de agenda als 7.1. Er is een voorstel van mevrouw Elfilali om agendapunt 7.5, Jaarplan 2024 aanpak seksuele straatintimidatie te behandelen als eerste tweeminutendebat, in verband met haar afwezigheid later vanmiddag. Ik stel u voor dat te honoreren en dat agendapunt als zodanig ook eerder aan de orde te laten komen. Zijn er nog andere punten van orde in de gemeenteraad? Dat is niet het geval. Dan kom ik bij de spreektijd voor vandaag. Die is rijkelijk bedeeld en staat op drie uur spreektijd. Dat vindt u vast wel goed? Ja, ik zie wel een wat mokkende fractievoorzitter van de ChristenUnie, maar hij gaat toch akkoord. Het stemvenster is zoals gebruikelijk aan het einde van deze vergadering en indien nodig gaat daaraan vooraf een schorsing. We hebben een lunch voor u gepland rond 12.45 uur op de omloop zoals te doen gebruikelijk. En omdat we toch rekening houden met een avondraadsvergadering, is er ook een diner georganiseerd om 18.30 uur, dat u daar rekening mee houdt. Het is besteld. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van: a. 14 december 2023 b. 21 december 2023 c. 21 december 2023 (besloten deel vergadering) d. 11 januari 2024

De VOORZITTER. Dan de vaststelling van de notulen van de raadsvergaderingen van 14 december, 21 december, en 21 december het besloten deel, en 11 januari 2024. Ik wil daarbij aantekenen dat als u een opmerking wilt maken over het besloten deel, dat dat niet kan, want dat zal ik pas aan de orde stellen bij de eerstvolgende raadsvergadering, zodat het ook in beslotenheid kan worden geaccordeerd. Iemand over de notulen, onderdelen van agendapunt 3? Eenmaal andermaal, dat is niet het geval. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 2 en 3

De VOORZITTER. Dan mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 2 en 3. Kunt u zich vinden in de voorgestelde wijze van afdoening? Mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter. De lijst van ingekomen stukken week 3, wethoudersbrief Simons over publicatie over het V-rapport incident Spido-Watertaxi. Die is nu voor kennisgeving aannemen. Toen het incident gebeurde hebben we onder andere met de fractie van Leefbaar Rotterdam aangegeven dat we dit heel graag wilden bespreken zodra de publicatie van het rapport er is en de wethouder moet ook binnen een aantal weken een reactie geven, dus graag deze doorgeleiden naar de commissie. De VOORZITTER. U wilt het rapport bespreken met de reactie van het college erbij? Helder. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter, ik wil dit verzoek steunen vanuit de Voltfractie, maar wel even een kleine nuance erbij, dat wij het goed zouden vinden om het rapport te bespreken in de commissie, maar eigenlijk voorafgaand aan dat het college een reactie heeft gerealiseerd, zodat we ook input kunnen geven voor die uiteindelijke reactie. De VOORZITTER. Dat was wat de heer Biljoen ook vroeg. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd).

Ja voorzitter, dank, ik sluit me aan bij dit verzoek, maar ik heb eigenlijk ook nog een extra verzoek, of we wellicht de havenmeester dan ook kunnen uitnodigen als we het bespreken, omdat hij ook vanuit zijn kant zijn visie kan geven. De VOORZITTER. Akkoord. Mevrouw Nunnely. Mevrouw NUNNELY (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Vanuit de stukken wil ik 24bb00149, afgevallen evenementen, agenderen voor de commissie ZWCS.

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

16

De VOORZITTER. Het stuk inzake afgevallen evenementen agenderen voor de commissie. Mevrouw NUNNELY (d66). Ja. De VOORZITTER. Ja, helder. Anderen nog over de orde van ingekomen stukken? Nee? Dan besluiten we aldus. 5.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER. Dan ga ik met u hameren. Mag ik uw aandacht? 5.1

Het voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling DCMR Milieudienst Rijnmond

De VOORZITTER. Om te beginnen het voorstel 5.1, het voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling DCMR Milieudienst Rijnmond. Geen sprekers bij het agendapunt, kan ik het punt hameren? Eenmaal andermaal, dat is het geval. 5.2

Het voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard (GRNR)

De VOORZITTER. Agendapunt 5.2, het voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard. Mevrouw Van de Peppel. Mevrouw VAN DE PEPPEL (pvdd). De Partij voor de Dieren is tegen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). 50PLUS ook. De VOORZITTER. De wethouder is onderweg naar buiten, maar hij heeft kunnen horen dat met de stemmen van de Partij voor de Dieren en 50PLUS tegen het voorstel is aangenomen. 5.3

Het voorstel tot vaststelling van de achtentwintigste wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Rotterdam 2012

De VOORZITTER. Dan het voorstel tot vaststelling van de achtentwintigste wijziging van de Algemene plaatselijke verordening Rotterdam 2012. Mevrouw VLASBLOM (bij1). BIJ1 is tegen. De VOORZITTER. Andere stemmen nog? Met de stemverklaring van BIJ1 tegen is het voorstel aangenomen. 6.

REGULIERE DEBATTEN

6.1 Debat 'Hoe gaan we het explosiegeweld in 2024 aanpakken?', aangevraagd door het lid Coenradie De VOORZITTER. Dan gaan we nu naar de reguliere agendapunten. 6.1, het debat 'Hoe gaan we het explosiegeweld in Rotterdam in 2024 aanpakken?' Mag ik de hulp inroepen van de vicevoorzitter voor vandaag, mevrouw Kockelkoren? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel voorzitter. Aan de orde is agendapunt 6.1, het debat 'Hoe gaan we het explosiegeweld in 2024 aanpakken?' Dit onderwerp staat op de agenda op verzoek van mevrouw Coenradie, dus aan haar als eerste het woord. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, daar sta ik weer, en ik kan me voorstellen dat menig raadslid gedacht heeft: alweer geagendeerd. Maar ja, dat denken we ongetwijfeld ook en met ons, alle Rotterdammers op het moment dat ze de krant openslaan of de televisie aanzetten en zien dat er alweer een explosie in Rotterdam heeft plaatsgevonden. Om even bij de cijfers te blijven, dertien

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

17

explosies deze maand, waarvan er vier in niet-veiligheidsrisicogebieden. Nou, een aantal dat lijkt op te lopen in de komende tijd en ik moet heel eerlijk zeggen dat ik er moedeloos van word, wanhopig, maar tegelijkertijd vraagt het ook gewoon enorm veel daadkracht van ons. We hebben het ook niet voor niets de afgelopen maanden veelvuldig geagendeerd, in de hoop dat er ergens nog wel iets te vinden zou kunnen zijn, opdat we dit kunnen voorkomen, of dat we ergens een bijdrage kunnen leveren, of dat we in ieder geval ergens nog een beetje een centimeter richting de oplossing komen. Maar alles ten spijt. En ik sta hier vandaag weer met opnieuw de hoop dat we toch ergens een beetje in de buurt kunnen komen van weer een oplossing of van het voorkomen dat mensen hier bommen voor de deuren neerleggen. Ik zal het kort houden. We doen een aantal zaken goed. We hebben veel aanhoudingen en daar zijn we heel erg blij mee. We zien dus dat ook de urgentie duidelijk is binnen de hele veiligheidsdriehoek, dat de politie ongelofelijk veel doet, dus daar zijn we ontzettend blij mee. Maar ook in alles om te voorkomen dat die bom daadwerkelijk voor iemands huis wordt neergelegd, vraagt dit enerzijds langetermijnoplossingen, maar onzes inziens ook wel kortetermijnoplossingen. En om die reden leggen wij een motie neer waarin wij vragen werk te maken van meer politie-inzet in de nachtelijke uren.

En tegelijkertijd willen we ook heel erg graag van de burgemeester een plan van aanpak in wat we nu doen en in wat we nog meer zouden kunnen doen dan dat we nu al doen. Tot zover eigenlijk. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. U heeft een interruptie van mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja, dank u wel. U geeft een aantal dingen zelf aan, van: we staan hier weer en we hebben hoop op verbetering, op dat die aanslagen stoppen. Maar eigenlijk komen er in uw verhaal niet zo veel concrete voorstellen naar voren. Ik denk dat het wel mooi is als je zoiets agendeert, dat je dan ook met een voorstel komt, met een concreet voorstel. Nu vraagt u om meer politie-inzet en in uw aanvraag verwijt u eigenlijk de discussie. U zegt: het oplossingspercentage is hoog. Nou, alle complimenten voor de politie. Dat is ook echt heel goed. U zegt ook: er zijn ook andere dingen die spelen in de stad. En nu loopt net wethouder Buijt weg. Want u verwijst ernaar dat er ook overlast is. Dus dakloosheid, er is wijkgerelateerde overlast, er zijn verwarde personen. Daar gaat ook politiecapaciteit naartoe. Daar liggen ook moties voor, al vanaf vorige zomer, om te zorgen dat die overlast vermindert. Er is budget voor vrij gemaakt, om daar opvang voor te regelen.

Want als je niet politie van het rijk kunt krijgen, wat uw vraag is in deze motie, dan moet je zorgen dat je in deze stad zelf de boel op orde hebt, en in ieder geval de zaken op dat gebied die wij kunnen oplossen, daar voortvarend uitvoering aan geven. Er ligt een mooie motie aan ten grondslag. Hoe kijkt u daar nu naar? Vindt u dan dat wat wij wel kunnen doen, dat dat dan voor nu voldoende is uitgevoerd? Het zijn een aantal vragen in één keer, maar ik zou daar inderdaad graag even met u over van gedachten willen wisselen. Ik denk dat het ook goed is om deze vraag dadelijk aan de wethouder te kunnen stellen hierbij. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Het woord is aan mevrouw Coenradie, en dan wellicht het verzoek om wethouder Buijt hier ook nog aan te laten schuiven? Maar dat is even aan het college. Mevrouw Coenradie in reactie op mevrouw Bokhove. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ik ga proberen de vragen goed te beantwoorden. Als ik er eentje mis of niet volledig beantwoord, dan hoor ik het graag. Ja, we hebben in de afgelopen maanden echt ongelofelijk veel voorstellen gedaan, omdat wij zien dat er iets anders moet of dat er iets meer moet. Maar we zien dus wel dat we dit goed moeten aanpakken. Daarmee zeg ik niet: we doen het niet goed, maar ik ben wel wanhopig op zoek naar wat we nu toch nog meer kunnen doen.

Hebben we alles overwogen wat we zouden kunnen overwegen? Daarmee zeg ik niet: dit is de oplossing, want we hebben bijvoorbeeld gepleit voor preventief fouilleeracties in de nachtelijke uren, bijvoorbeeld duo’s op scooters hebben we eerder voorgesteld. Dat zijn allemaal voorstellen die het niet gehaald hebben. Inzet van de marechaussee en dan niet enkel door de straat heen rijden omdat het toevallig op de route ligt, maar meer zichtbaarheid. Dat zijn allemaal voorstellen die het niet gehaald hebben. We kijken daarin natuurlijk ook nadrukkelijk naar: ja, we hebben politiecapaciteit en wij snappen echt wel dat daar waar de tekorten zijn en dat er politie ook elders verzocht wordt om in te zetten, ja, je kunt mensen niet twee keer inzetten op hetzelfde moment. Dat snappen we. Dus wij vragen echt alles en iedereen die ogen en oren heeft om daarin een signaleringsfunctie te hebben. Dat ziet u ook terug in ons voorstel, dus wij komen wel met concrete voorstellen, maar ik heb ook een raad nodig, even los van burgemeester of wethouder, die daarin wel meegaat. Want anders sta ik hier over een tijdje weer en dan zeg ik: nou, we hebben nu zoveel explosies erbij, maar ja, wij komen wel met

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

18

allerlei ideeën aan, maar keer op keer haalt dat het niet. Dan kunt u zeggen: misschien ligt dat aan het gebrek aan kwaliteit van de moties, daar kunnen we natuurlijk allerlei discussies over voeren, maar wij komen in ieder geval wel met allerlei voorstellen aan om dit een halt toe te roepen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, de PvdA is ook best wel verbaasd, want terecht uit Leefbaar Rotterdam de zorgen over het explosiegeweld. Dat is niet normaal. En vervolgens omschrijft Leefbaar Rotterdam wat ook net GroenLinks heeft aangehaald, een zorgprobleem. Letterlijk staat in de aanvraag: de politieagent is inmiddels een zorgmedewerker geworden. En ja, ik herhaal dan toch de vraag: waarom spreekt u dan expliciet de burgemeester aan? Waarom spreekt u dan niet gewoon de zorgwethouder aan? En wat ik vervolgens graag van de burgemeester ook zou willen horen, want het is natuurlijk geen geïsoleerd probleem, we zitten in een internationale drugsketen, waar wij de gevolgen, de explosies en het geweld in onze stad, in onze wijken voelen, en ik hoor graag van de burgemeester wat er Europees en internationaal eigenlijk speelt aan lobby en plannen. Maar nogmaals, de vraag aan Leefbaar Rotterdam: ik begrijp de aanvraag niet. Ik verbaas me hierover. Ik verbaas me er ook over waarom we dit niet gewoon eerst in de commissie bespreken.

Graag een antwoord waarom we het niet gewoon aan de zorgwethouder vragen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, het klopt zeker dat de politie ook steeds meer ingezet wordt als een zorgmedewerker. Dat is inderdaad wat we zien. Maar dat staat wat ons betreft wel los van het feit dat de burgemeester onderdeel is van de veiligheidsdriehoek en daarbij dus ook gaat over onveilige situaties die die explosies met zich meebrengen. Dus ja, om die reden leg ik het bij de burgemeester neer. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, maar mevrouw Coenradie omschrijft net zelf: we hebben iedereen nodig. Iedereen. Hebben we dan ook de wethouder Zorg hierin nodig? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Als die daar iets in kan betekenen, sorry, via de voorzitter, dan kan dat. Maar in eerste instantie vragen we dus ook om een plan van aanpak. Wat doen we, wat kunnen we nog meer doen? En we vragen alle ogen en oren, op het moment dat de politie niet ingezet kan worden, dan zullen we elders moeten kijken. Daar hebben we al eerder voorstellen voor gedaan, want er zal in ieder geval iets gedaan moeten worden om eerder dan dat de bom daadwerkelijk afgaat, te signaleren dat er een bom gelegd wordt. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Bokhove.

Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja, dank u wel. Die splitsing is helemaal niet zo duidelijk, want wat u in uw motie vraagt is een lobby voor extra capaciteit. En we moeten er alles aan doen. Ik denk dat je hier ook altijd eerst moet doen wat je zelf als stad in de hand hebt. We kunnen lobbyen, maar dan moet je naar het rijk, en dat is misschien wel een heel lang proces. Als wij hier onze zaakjes beter op orde hebben, dat we beter de daklozenopvang regelen, dat we zorgen dat er minder verwarde mensen op straat zijn, dan hoeft die politie daar minder op in te zetten, dan houden we meer capaciteit over, en zo heb ik mijn vraag ook net aan u gesteld. Vindt u dan niet dat het te lang duurt voordat die motie die we vorig jaar in de zomer al hebben ingediend om dat aan te pakken, want we weten ook dat de overlast in het Oude Westen, daar is ook grote noodzaak, daar gaat veel politiecapaciteit naartoe, om daar voortvarend mee aan de slag te gaan? Dat zou wethouder Buijt doen, uw wethouder. Wethouders zijn van de hele raad, gaat de burgemeester dan zeggen, maar wat je zelf kunt doen, daar moet je dan ook vaart mee maken, zodat die capaciteit overblijft. Is dat niet een slimmere en handigere route? Als we er ook inderdaad daadwerkelijk alles aan willen doen om te zorgen dat de politie zich hiermee bezig kan houden? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie.

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

19

Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, ik vind dat we er echt alles aan moeten doen, maar waar mevrouw Bokhove het dan vooral over heeft mijns inziens, is over de langetermijnoplossing, want sommige dingen zijn niet ineens op te lossen. We kunnen niet ineens alles oplossen voor mensen die verward dan wel dakloos zijn of allebei. Dat kunnen we niet ineens oplossen. En het is goed dat de raad daar aandacht voor vraagt en moties voor indient, maar dat staat nu los van het feit dat ik het ook heb over kortetermijnoplossingen. Overigens deel ik dat met DENK, want ik praat nu namens mezelf, maar we dienen ook een motie in samen met DENK. Het is denk ik nog wel even goed om dat te benoemen. Laat ik het zo zeggen, we kijken dus naar die langetermijnoplossing, maar in dit geval hebben we gewoon op korte termijn een probleem, en daarin kijken we naar wat we nu anders kunnen doen. Dat zijn wat mij betreft wel twee verschillende dingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Kind. De heer KIND (volt). Ja, dank u wel voorzitter. U zegt dat het twee verschillende dingen zijn, maar u maakt hier inderdaad wel de combinatie met zorg. En we hebben hier de afgelopen maanden meerdere malen met elkaar gesproken over de winteropvang, die kan gewoon open.

We weten ook dat het aantal boetes voor slapen op straat meer dan verdubbeld is, dus u heeft terecht een punt dat de politie wellicht vaker bezig is met buitenslapers, mensen die op straat leven, vooral omdat onze algemene plaatselijke verordening allerlei artikelen in zich heeft die de politie enorm bezighoudt rondom deze thema’s. Nou, dan moet er af en toe ook met iemand gesproken worden, die moet wellicht ook naar een zorginstelling gebracht worden of iets in die richting. Maar u zegt: er is geen oplossing. Er is wel een oplossing. Als we de winteropvang de hele winter hadden opengehouden, had dat heel veel politiecapaciteit kunnen vrijspelen. En het voelt nu een beetje alsof u dat negeert, en het nu daarmee naar de burgemeester wilt spelen, terwijl we hier eigenlijk in gesprek moeten zijn met wethouder Buijt. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel, ik moet u ook mededelen dat wethouder Buijt heeft laten weten helaas nu niet beschikbaar te zijn, dus we moeten het toch met de burgemeester doen. Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik vind het jammer, en ik snap waar het vandaan komt, want zo kun je natuurlijk alles misschien wel verdraaien wat er in de aanvraag staat, maar ik vind het wel echt twee verschillende zaken.

Op het moment dat we zeggen: als we nu dat hele dakloosheidsprobleem oplossen, dan gaat daar de politie weg en daarmee lossen we nu de explosies op. Want dat is eigenlijk wat ik hier een beetje kort door de bocht hoor. Dat is wat mij betreft echt niet aan de orde, want zo hoop ik dat we nergens meer politie nodig hebben, zodat we continu overal politie-inzet kunnen neerzetten als het gaat om het voorkomen van die explosies. Maar als de wereld zo simpel was, dan hadden we dat misschien met zijn allen al gedaan. Zo werkt het niet. We zien bij de politie gewoon een enorm tekort, dat heeft met meerdere redenen te maken. Niet alleen met dat zij ook een zorgfunctie hebben. Er ligt een enorm grote maatschappelijke druk ook op deze mensen, maar voordat we nu een discussie alle kanten op laten gaan, wij kijken: oké, hoe kunnen we nu op korte termijn die explosies voorkomen? En dat is waarin wij gewoon nu een aantal voorstellen hebben gedaan en het is prima als u daar niet in mee wilt gaan, het speelt op dit moment enorm bij de Rotterdammers. In elke wijk, van veiligheidsrisicogebied tot geen veiligheidsrisicogebied speelt het. Afgelopen maand hebben er dus alleen al dertien explosies plaatsgevonden. Zo gaan we door en over een maand zitten we hier waarschijnlijk weer met nog een hoger aantal.

En wij kijken alleen maar: wat kunnen we nog meer doen? En ja, dat kan aan de ene kant met meer inzet van politie en daar waar dat niet kan, kijken wij dus ook op een andere manier wat mogelijk is. Dat is het enige wat wij met dit debat en middels deze motie doen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Een interruptie van de heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja, nou, meer een verhelderende vraag, want ik heb het voorstel eerlijk gezegd niet gezien van tevoren, maar dat kan ook aan mij liggen. Maar er is kennelijk een motie waarin u iets oproept. Als ik hoor dan gaat het over een lobby, naar het rijk waarschijnlijk dan, voor extra politiecapaciteit voor Rotterdam. Is dat eigenlijk uw voorstel? Even een check, want als dat zo is. We weten dat het OM, het was volgens mij afgelopen weekend nog op de televisie, zegt: we hebben een handhavingscapaciteitsprobleem in het hele land, waarin we al gaan afwegen of wij bepaalde dingen niet meer gaan handhaven die eigenlijk wel gehandhaafd zouden moeten worden, want we hebben onvoldoende capaciteit. Dus tegen die achtergrond is dan dat uw voorstel.

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

20

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. De motie wordt nog op een paar punten aangepast, dus die wordt zo meteen wel opnieuw gedeeld, maar wat we in ieder geval ook vragen is binnen de veiligheidsdriehoek werk te maken van meer politie-inzet in de nachtelijke uren, omdat het met name iets is wat we in de nachtelijke uren zien en niet zozeer op de dag, die explosies. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Vonk. De heer VONK (cu). Op het gevaar af dat ik niet helemaal goed reageer op uw voorstel omdat ik het niet gezien heb, wat ik overigens wel jammer vind, maar misschien kunnen we in de tweede termijn er dan nog even wat extra op reageren, zou ik dan ook de vraag direct door willen passen, laat het dan alsjeblieft, en ik hoop dat u dat met mij eens bent, niet ten koste gaan van wijkagenten die eigenlijk de basis vormen voor de veiligheidsbeleving voor Rotterdammers in de wijk. Laten we alsjeblieft voorkomen dat die nog weer eens extra weg worden getrokken uit die capaciteit om in de nacht te worden ingezet vanwege het explosiegevaar. Ik hoop dat u dat met mij eens bent en dat het voorstel dat u doet, er in ieder geval op toeziet dat dat in ieder geval niet gaat gebeuren. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter.

Nee, dat ben ik zeker met u eens en ik vind ook dat iedereen ingezet moet worden daar waar de urgentie ook heel erg groot is en waar de nood heel erg hoog is. Dus laat ik dat ook even vooropstellen. Wij vragen verder ook, en dat is wat nog niet terug te zien is in de motie, maar wat wel aangepast gaat worden in de motie, een plan van aanpak van de burgemeester, omdat wij ook wel willen zien: wat gebeurt er nu, wat gebeurt er nu extra? Want ik hoor geregeld dat we echt al zo ongelofelijk veel doen, en waar is er eventueel ruimte om nog meer te doen? Dus dat zijn de zaken die we graag ook vragen aan het college. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Vonk nogmaals op dit punt? De heer VONK (cu). Nee, de laatste vraag dan, of misschien even iets aanpalend, want u stelt in uw aanvraag: we trekken niet alles uit de kast. Dat is eigenlijk uw uitgangspunt. Kennelijk ziet u dingen die we nu gewoon bewust laten liggen. Nu komt u met een voorstel: maak een plan van aanpak om ons te laten zien dat er nog meer kan. Ik ben toch wel even benieuwd: wat zijn nu die dingen die u ziet, even los van de voorstellen die al eerder beargumenteerd overigens weg zijn gestemd, omdat die soms niet haalbaar waren, niet mogelijk waren enzovoort. Dus wat laten wij nu liggen dat u ziet, waarvan u denkt: we trekken dus niet alles uit de kast, de burgemeester trekt niet alles uit de kast.

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel. Dat heeft ook te maken met de moties die wij eerder hebben ingediend. Daarin doen wij voorstellen waarvan wij zeggen: dat gebeurt nu niet en dat zouden we wel wat meer willen zien. We maken er geen geheim van dat wij zouden willen dat bijvoorbeeld duo’s op scooters ’s nachts gefouilleerd worden, omdat we zien dat daar vaak wel aanhoudingen bij liggen. Dat leggen wij niet nu neer als voorstel, maar dat hebben wij wel eerder voorgesteld. We hebben het over meer cameratoezicht gehad. Over de inzet van marechaussee hebben we het gehad. Dat zijn wel voorstellen die we hebben gedaan, waarvan wij ook nog wel steeds van mening zijn, ondanks dat het niet door de raad is gekomen, dat wij daar wel ruimte zien voor een deel van de oplossing. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, het is eigenlijk heel simpel. Leefbaar Rotterdam doet graag alsof ze heel erg voor de politie opkomen, doet alsof ze alles uit de kast willen halen, maar ondertussen zijn de extra zorgtaken die de politie dus nu krijgt gewoon een rechtstreeks effect van het collegebeleid. Dus ga gewoon met de opvang aan de slag. Ga met zorg aan de slag en spreek een keer de wethouder Zorg aan in plaats van de burgemeester. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie.

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

21

Mevrouw COENRADIE (lr). Ik heb daar niets op te zeggen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja, dank u wel voorzitter. Ik moet toch concluderen dat in de aanvraag gewoon geen concrete aanknopingspunten zijn dan het verwijzen naar die zorg. U heeft een motie ingediend, ik kan hem nog steeds niet lezen, waarvan u zegt dat daar misschien wat concrete voorstellen in staan. Het is denk ik wel handig voor debatten om voortaan te zorgen dat als u zegt: ik doe concrete voorstellen, dat u die ook deelt. Want nu praten we eigenlijk een beetje over een iets vage aanvraag, zonder oplossingen, en dan zijn we een beetje aan het raden met elkaar wat nu precies de bedoeling is. Dus ik zou het echt heel fijn vinden als u voortaan moties deelt en op het moment dat u inderdaad wel punten erbij haalt, dat u daarna daar niet van wegloopt in het debat. Als u zegt: zorg heeft een belangrijke component in die capaciteit. Het is juist een concreet middel dat we kunnen aanpakken. Ik zou dan ook uw inzet daarvoor willen bepleiten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, maar die zorgcomponent haal ik niet vandaag, gisteren of morgen in één keer weg bij de politie.

Dus ik kan wel, en overigens vind ik dat ook echt een heel andere discussie, want als ik het nu heb over: wat kunnen we nu doen? Dan is dat niet nu opeens die zorgtaak weghalen bij de politie. Zo werkt het niet, dat kan niet, en dan krijgen we volgens mij een heel onwenselijke situatie. Volgens mij hebben we het hier over hoe we kunnen voorkomen dat we die explosies en dat explosiegeweld hier in Rotterdam hebben, dat we dat proberen af te remmen. Daar heb ik het over. En ik vind het helemaal prima om de discussie alle kanten op te laten gaan, maar dat is wat mij betreft een oeverloos pad. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Kind, afrondend. De heer KIND (volt). Ja, ik kan afrondend wel een suggestie geven voor het deels oplossen van dit probleem. Het gaat over een capaciteitsprobleem en ook over een zorgprobleem. We hebben het meerdere keren met elkaar gehad in een technische sessie over de rechten van EU-migranten, dat er heel vaak sprake is van verblijfsrecht, dat ze toegang moeten krijgen tot de WMO, tot de nachtopvang et cetera. We bespreken het binnenkort in de commissie. Daar zit een belangrijke sleutel tot dit probleem. Als we toegang geven tot zorg en de WMO en de nachtopvang, zullen we een heel groot deel van de politiecapaciteit vrijspelen en dan kunnen we al die problemen oplossen waar u op dit moment zich hard voor maakt.

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Maar ook dat zijn dus weer langetermijnoplossingen. Ik vind het helemaal prima, maar volgens mij sta ik hier voor de zoveelste keer allerlei oplossingen aan te dragen en is het deze raad, voor een aantal partijen dan in ieder geval, die die ideeën afschiet, om maar eventjes in dezelfde termen te blijven praten. Ik vind het allemaal prima, maar wij komen in ieder geval wel met oplossingen aan. Dat kan misschien niet uw smaak zijn, maar om het dan over de boeg te gooien en te zeggen: joh, het moet vooral een zorgkwestie zijn, maar wat mij betreft is dat dan een langetermijnoplossing. Prima, maar dan lossen we het niet morgen of overmorgen op. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. De heer Soytekin een interruptie op mevrouw Coenradie of uw eigen bijdrage? De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Nou, misschien een interruptie op alle interrupties die ook een beetje zijn geweest. Wat ik wel opmerkelijk en ook echt wel jammer vind is dat het debat over hoe we de explosies in Rotterdam voorkomen ontaardt in een debat over dakloosheid. En ja, capaciteit kun je inderdaad maar één keer verdelen, maar om nu het probleem met betrekking dakloosheid, winteropvang et cetera op te lossen, misschien hebben we straks een probleem met inbraken.

Daar moeten we dan ook maar niets op inzetten. Ik vind het bewonderenswaardig dat mevrouw Coenradie hier vaak heeft gestaan om dit probleem aan te kaarten. Laten we dan ook samen kijken naar de voorstellen die er zijn of de voorstellen die ook van mijn collega’s zo meteen ingediend worden, om te

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

22

kijken hoe we dit probleem kunnen aanpakken in Rotterdam en niet gaan draaien naar een zorgdebat, want daarmee los je in ieder geval binnen een paar weken niets op. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Wenst iemand daarop te reageren? Nee. Dank voor uw bijdrage. Dan is de volgende spreker op mijn lijstje de heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Voorzitter dank. Een explosievrije dag in Rotterdam, het is inmiddels erg zeldzaam geworden. Het aantal explosies in 2023 is verviervoudigd ten opzichte van 2022. Meer dan 200 ten opzichte van 2022, toen waren het er 49. Het is natuurlijk überhaupt onwenselijk dat er explosies plaatsvinden, maar een verviervoudiging van het aantal kunnen, mogen en willen we niet accepteren. En wat ons vooral zorgen baart voorzitter, is dat de helft van die daders onder de 23 jaar is, waarvan velen ook nog minderjarig. En de jongste is volgens mij zelfs 14 jaar oud. En als we dit probleem willen aanpakken moeten we ook maatregelen nemen die gericht zijn op de lange termijn. Blijven inzetten op preventie, blijven inzetten op onderwijs en het bieden van perspectief. Maar niets doen voor op de korte termijn voorzitter is voor mijn fractie ook geen optie. En dan zullen repressieve maatregelen ook om de hoek gaan kijken. Want de impact voor mensen die hier niets mee te maken hebben is ontzettend groot.

Denk aan die jonge ouders met kleine kinderen of alleenstaande ouderen. Het zijn onschuldige slachtoffers van laffe daden. En als je die cijfers van 2022 en 2023 met elkaar vergelijkt dan zie je die significante stijging en dat moet dus drastisch omlaag. Ik heb een aantal vragen aan de burgemeester, bijvoorbeeld met betrekking tot Cobra’s. Die zijn blijkbaar nog steeds vrij makkelijk te verkrijgen. Kunnen we daar überhaupt iets aan doen? Doen we daar alles aan om dat zo moeilijk mogelijk te maken? Daarnaast ben ik benieuwd of er een overzicht te verstrekken is van mogelijke oorzaken van deze explosies, zodat we misschien nog wat gerichtere maatregelen kunnen nemen. Waar komen ze vandaan? We weten dat een groot deel drugsgerelateerd is, maar er zullen ongetwijfeld ook nog andere oorzaken zijn die opvallen. Kan de burgemeester ook aangeven wat er kan gebeuren om de bijeenkomsten… er zijn natuurlijk heel veel bijeenkomsten geweest met buurtbewoners naar aanleiding van die explosies. Ik ben benieuwd of er een rode draad voor de burgemeester is, waar hij een aantal maatregelen uit zou kunnen halen. En tot slot eigenlijk een heel simpele vraag.

Wat hebben de veiligheidsdiensten van ons als raad nodig? Waar vragen zij om? En in hoeverre kunnen wij ondersteunen? Afrondend voorzitter, zoals eerder genoemd is preventie dus van ongelofelijk belang, ook al zal dat niet direct bijdragen tot een oplossing, maar we moeten daar wel in blijven investeren. Daarnaast moeten we blijven zoeken naar de juiste maatregelen om ook op korte termijn het explosiegeweld in Rotterdam een halt toe te roepen. Het voelt soms moedeloos, maar dat gevoel mag in ieder geval nooit overheersen. Tot zover voorzitter, dank. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. De volgende is de heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd). Dank voorzitter. Als een stad die bekendstaat om haar veerkracht en innovatie staat Rotterdam wederom voor een aanzienlijke uitdaging, het groeiende probleem van explosiegeweld. In 2023 veranderde onze stad in de moordhoofdstad van Nederland. In de eerste week van dit jaar zagen we vier explosies in één nacht. De situatie wordt schrijnender voorzitter. FVD Rotterdam is van mening dat het zo niet langer kan. We hebben in dit huis vaker gedebatteerd op dit onderwerp en er zijn links en rechts voorstellen gedaan om het explosiegeweld aan te pakken. Er zijn ook schriftelijke vragen gesteld, onder meer door onze fractie.

Met welke gedane voorstellen door deze raad is de burgemeester aan de slag gegaan? Voorzitter, preventie is van essentieel belang. Het is cruciaal dat we de wortels van explosiegeweld aanpakken, waaronder sociale en economische factoren. Door te investeren in onderwijs, jeugdprogramma’s en werkgelegenheidsinitiatieven kunnen we de voedingsbodem voor criminaliteit verminderen. Een specifieke focus moet liggen op risicowijken waar jongeren vaak het meest kwetsbaar zijn voor de lokroep voor criminele activiteiten. Hoe denkt de burgemeester hierover? Een ander belangrijk element is de samenwerking met lokale gemeenschappen. Het is essentieel dat bewoners zich veilig en gehoord voelen. Praten met wijkraden, begeleiders van jeugdcentra enzovoort kan helpen om een vertrouwensband op te bouwen tussen de politie en de gemeenschap. Dit verhoogt niet alleen de meldingsbereidheid bij verdachte situaties, maar bevordert ook een cultuur waarbij burgers actief bijdragen aan de veiligheid in hun wijk. Kan de burgemeester onderzoeken of dit tot de mogelijkheden behoort? Afrondend voorzitter is onze fractie benieuwd naar de politiecapaciteit in Rotterdam. Vorig jaar maart lazen we bij Rijnmond Nieuws dat Rotterdam maar liefst 473 agenten te veel heeft. De reden hiervoor is afwijking van het verdeelsysteem van het rijk.

Rotterdam kreeg meer agenten wegens aanhoudende maatschappelijke problematiek. Hoe zijn deze extra agenten ingezet en krijgt Rotterdam dit jaar ook weer extra agenten

raadsvergadering van 25 januari 2024

Notulen pagina

23

conform de verdeelsleutel? Vindt de burgemeester ook niet dat we alle hulp kunnen gebruiken? Er is ook meermaals voorgesteld om de Koninklijke Marechaussee in te zetten in Rotterdam. Dit voorstel is eerder gesneuveld. Wil de burgemeester dit opnieuw overwegen? Naast de suggesties die ik net noemde tekent FVD Rotterdam ook mee met de motie van Leefbaar Rotterdam en DENK, 'Voor een goede nachtrust'. De motie geeft wat ons betreft weer welke mogelijke maatregelen op korte termijn kunnen worden getroffen. Tegelijkertijd zou, wat FVD Rotterdam betreft, de focus moeten liggen op preventie en het probleem aanpakken bij de wortels. Tot slot voorzitter vraag ik aan de burgemeester: hoe gaan we het explosiegeweld in 2024 aanpakken? Tot zover. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. De volgende is de heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, dank u wel. Ja, we krijgen geen genoeg van dit onderwerp en dat snap ik ook, want het leeft in de stad, maar u weet: mijn fractie is een groot voorstander van een integrale aanpak. En ik denk dat we dat juist in Rotterdam heel erg goed doen. En dat blijkt ook wel uit de pakkans bijvoorbeeld, die ontzettend hoog is, 70% of hoger, ik kijk even naar de burgemeester, maar enorm, wat we bij geen enkel crimineel feit zien in deze stad. Dus die inzet is enorm.

Maar voorzitter, ik snap de behoefte dat we mee blijven denken en ik ben het eens met de heer Soytekin dat bijvoorbeeld het gemak waarmee zwaar vuurwerk hier in deze stad voorhanden is, we daar natuurlijk mogelijkerwijs wel een oplossing zouden kunnen zien. Ik ben dan ook blij dat de VVD in de Tweede Kamer bij monde van mevrouw Michon ook aan het werk is om F4-categorie-vuurwerk ook in de Wet wapens en munitie te krijgen. Ik ben benieuwd wat de burgemeester van dat voorstel vindt en of hij voornemens is die lobby in de Tweede Kamer daarop ook verder te ondersteunen. En voorzitter, de burgemeester heeft in het verleden natuurlijk al aangegeven wat hij het allerbelangrijkste vindt in het verder versterken en het tegengaan van explosies, en dat is de tegenwerking die we zien met betrekking tot onze privacywetgeving. En ook daar is Ingrid Michon in de Tweede Kamer mee bezig om dat verder te brengen, om te zeggen: ga nu eens met die burgemeesters in gesprek over hoe die AVG kan worden aangepast zodat die privacy ons niet in de weg staat. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). U heeft een interruptie van mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66).

Ja voorzitter, het klinkt allemaal heel goed en oplossingsgericht, maar zolang die Cobra’s gewoon in Polen te verkrijgen zijn dan kun je het hier wel nog strenger verbieden, maar dan is het hier toch zo weer in het land en zul je dat toch gewoon Europees moeten aanpakken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, u weet, de VVD is een Europees-gerichte partij. Dat wilt u misschien niet weten, maar ik ben het helemaal met u eens. Ik denk dat we ook die maatregelen ook in Europese buurlanden moeten toepassen. Ik vind dat een ultieme en heel goede toevoeging aan dit probleem. Bedankt voor het meedenken. Voorzitter, tot slot wil ik u natuurlijk ook erop wijzen dat ik het met alle sprekers hier, van links en rechts, enorm eens ben dat we het natuurlijk niet oplossen door de pakkans te vergroten, want er zal continu een aanwas blijven van jongeren die zich met die explosies bezighouden en daarom is de VVD ook altijd voorstander geweest om juist ook die sociaal-maatschappelijke en economische problemen op te lossen. Niet voor niets heb ik samen met Leefbaar Rotterdam en samen met GroenLinks 'De veilige schoolroute' bedacht, als initiatiefvoorstel, en ik bespreek dat graag heel binnenkort met het college om te kijken of dat een oplossing kan bieden om op lange termijn die explosies tegen te gaan. Dank u wel.