20231304- Notulen van de raadsvergadering van 13 april 2023.pdf

Nou, gelukkig hebben we hier ongeveer 14.000 ambtenaren in het huis zitten en ik neem aan dat een deel daarvan zich serieus buigt over wat de voordelen zijn voor welke kant op. In tegenstelling tot de heer Biljoen ga ik hier niet zomaar in het wilde weg richtingen roepen, want dat zal hij wel van plan zijn.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

599

De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Nou voorzitter, dan zal ik de heer Van Drunen een stukje helpen. Op dit moment wordt er een nieuwe wijk gebouwd, Nieuw Kralingen. De Bosdreef wordt verlegd. Het verkeer dat over het algemeen over de Boezemstraat reed, gaat zo meteen via de Bergweg richting de Benthuizerstraat en de Zaagmolenstraat. Mevrouw Van Wifferen gaf in de commissie aan dat ze als de tramrails weg is, dat het dan een heel rustige straat wordt. Ik voorzie dat er ontzettend veel autoverkeer komt als je vanaf Kralingen richting de stad gaat. Dus mijn vraag daarom, nu ik dit zo voor u heb geschetst via de voorzitter, bent u met ons van mening dat als er eenrichtingsverkeer wordt ingesteld op de Zaagmolenstraat, dat dat van de Jonker Fransstraat richting de Bergweg zou moeten zijn? De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dat zou een van de opties kunnen zijn die we kunnen overwegen. Ik ga daar hier geen uitspraak over doen zonder mij voldoende in die materie verdiept te hebben. Dank u. De VOORZITTER. Dank u zeer. De heer Van Drunen heeft de volgende motie ingediend. Motie 9.

Voor een leefbaar Groene Hilledijk voor bewoners en ondernemers ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030; constaterende dat: - in het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 een omleiding van de tram over de Groene Hilledijk, in plaats van de huidige route over de Bree, gesuggereerd wordt; - er in de collegereactie wordt gesteld dat het college waarde hecht aan een goede samenwerking met de bewoners, ondernemers en wijkraden bij de herinrichting van de Groene Hilledijk; overwegende dat: - de wijkraden Bloemhof en Hillesluis een gezamenlijke inloopbijeenkomst georganiseerd hebben, waar zij omwonenden en ondernemers uitvoerig gesproken hebben; - daaruit als advies voortvloeit dat bij alle groepen het sentiment negatief was op de door het MRDH voorgestelde plan omtrent het doortrekken van tram 25 over de Groene Hilledijk; - ook alliantie Hand in Hand, welke nauw samenwerkt met de gemeente, zich afgelopen tijd fel uitgesproken heeft tegen de plannen van het PTT en een dergelijke doortrekking van de tram over de Groene Hilledijk beschouwt als kapitaalvernietiging van gemeentelijke middelen in de strijd tegen ondermijning en het creëren van een aantrekkelijk winkelgebied; - daarnaast de aantrekkelijkheid voor nieuwe ondernemers om zich op de Groene Hilledijk te vestigen verdwenen is, ook wanneer een

'raakvlakonderzoek' aan de orde is omdat deze lijdt tot veel maatschappelijke onrust bij bewoners en ondernemers; - de Groene Hilledijk een dermate smalle straat is dat met een tram de 'balans' voor de leefbaarheid ernstig in het geding komt; verzoekt het college: - alle signalen serieus te nemen en tijdswinst niet als meest zwaarwegend argument mee te nemen in de beslissing;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

600

en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. B. van Drunen, S.J.C. Becker en E. Rehim Zadeh De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Biljoen, u heeft het woord. En op uw verzoek is wethouder Kasmi aangeschoven. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, voor het agendapunt zou ik ook graag het verzoek willen doen aan wethouder Simons om te reageren op een aantal vragen. Ik heb dat al via zijn wethoudersassistent laten weten dat hij eventueel ook zou kunnen aanschuiven, mocht dat passen. De VOORZITTER. Als dat nodig is, want het college spreekt doorgaans met één mond. Als er resterende vragen zijn die de portefeuillehouder niet kan afdoen, dan geleiden we die door richting wethouder Simons. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, ik ben me ontzettend bewust dat het college met één mond spreekt, maar toch was ik bijzonder verrast bij het onderwerp Ambachtsplein toen u een heel andere mening had dan wethouder Simons, maar dat terzijde. Vandaar dat ik dan ook vraag dat… De VOORZITTER. U maakt wel een vergissing. De burgemeester spreekt soms als zelfstandig bestuursorgaan, verantwoordelijk voor de veiligheid. En dat is net een wat ander orgaan dan het college. U kunt verdergaan. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, als iedereen achter je staat, dan sta je er niet alleen voor. En voorzitter, vandaag staan we niet alleen.

Tientallen op deze vloer, honderden in het stadhuis, duizenden aan de overkant van dit gebouw, tienduizenden alleen al in gebied Delfshaven en honderdduizenden Rotterdammers die met ontzettend veel spanning een debat volgen bij de rivieroevers en in de kleine kernen. Allemaal, eensgezind, net als de voltallige oppositie. Eensgezind voorzitter, dat dit hele plan dat ons is aangeboden door de MRDH door de shredder moet. Want werkelijk niemand voorzitter vindt dit een goed plan. Ik mis elke vorm van onderbouwing. Waarop is dit gebaseerd? Ik mis de financiële kaders, want waar gaat het nu over? In welke reikwijdte moet ik denken? Er zijn ontzettend veel mensen die zich simpelweg afvragen: is dit plan nu gewoon een gevolg van een te maken bezuiniging? En zo ja, dan hoor ik dat ontzettend graag van de wethouder. Ik mis keuzes, ik mis participatie, ik mis cocreatie. Ik mis een gedegen besluitvormingsproces. Voorzitter, ik mis een college met visie. Maar voorzitter, ik wil wel heel graag weten hoe dit voltallige college tot de conclusie is gekomen om toch dit plan deels te steunen. En dan bedoel ik dus niet alleen maar wethouder Karremans, want het is portefeuille-overstijgend. Daarom had ik inderdaad ook de vraag gesteld of een aantal andere wethouders hier wilden aansluiten. Voorzitter, mijn eerste vragen zijn dan ook gericht aan wethouder Kasmi.

Want voorzitter, Eduard van Beinum, de Sint-Michaëlschool, Emmaschool, de Bergse Zonnebloem, TooropMavo, Laurens Lyceum, de Erasmus Universiteit. Voorzitter, dit is slechts een kleine greep van scholen die langs of in de nabijheid liggen van de tramlijnen die straks worden weggehaald. Voorzitter, mijn vraag is: heeft de wethouder dit op zijn vizier? Hoeveel leerlingen worden door deze wijzigingen benadeeld? Met hoeveel scholen heeft u al contact opgenomen zodat zij de leerlingen en hun ouders kunnen informeren dat hun school straks misschien wel voor een heel grote groep mensen niet of in beperkte mate bereikbaar is? Op

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

601

dit moment worden ook schoolkeuzes gemaakt. Die worden nu vaak gebaseerd op de mate van bereikbaarheid met openbaar vervoer. Voorzitter, in hoeverre is er nog ruimte om nu nog vlak voor het einde van het jaar een andere keuze te maken? Mijn vraag aan de wethouder is: bent u bereid om hierin te faciliteren? Voorzitter, ik heb ook een vraag over sport, want ik ken genoeg gezinnen die vanaf Delfshaven tram 4 pakken naar het eindpunt in Hillegersberg en dit allemaal omdat ze heel graag willen turnen of op gym willen. Maar overal zijn wachtlijsten en toevallig was er in Hillegersberg dan wel een plekje vrij. In hoeverre kunt u garanderen voorzitter dat ook voor deze gezinnen en ook voor deze kinderen als zij straks vier keer moeten overstappen om ergens te komen, dat ook de sport voor hen nog bereikbaar wordt? Dan voorzitter heb ik een vraag voor wethouder Simons. Twee dagen geleden stond er in het Algemeen Dagblad een artikel: ꞌBijltjesdag dreigt voor tienduizenden mkb-ondernemersꞌ. 64.000 ondernemers hebben nog geen cent terugbetaald van de belastingschuld die ze in coronatijd hebben opgebouwd. Hun vrees is dat dit zal leiden tot faillissementen en bedrijfsbeëindiging. De gemiddelde schuld is ongeveer € 70.000,00 voorzitter. En al eerder is gebleken wat de effecten zijn van het weghalen van de tram op de Binnenweg.

Nu wil het college ook nog gaan instemmen met het uitfaseren van de tram op nog veel meer winkelstraten. Er zijn heel veel ondernemers die ons hebben benaderd. Zij maken zich grote zorgen. Terwijl de wethouder zojuist een nieuw mkb-actieplan heeft geïntroduceerd. Daarom vraag ik, via de voorzitter aan de wethouder wat de boodschap is die nu wordt gegeven aan deze ondernemers. Waar kunnen zij zo meteen terecht met hun zorgen? Bent u bereid om de ondernemers te compenseren als zij geraakt worden in de bedrijfsvoering door deze plannen? De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. In de vorige periode zijn er natuurlijk regelmatig debatten gevoerd over bereikbaarheid van winkelstraten. Toen was het in het kader van de verkeersexperimenten dat er volledige kruispunten werden afgesloten. Toen werd iedere keer vanuit GroenLinks gewapperd met een of ander onderzoek waaruit zou blijken dat de omzet in winkelstraten spectaculair stijgt als je maar de bereikbaarheid voor fietsers gaat stimuleren. In dat geval ging het om de auto eruit te halen. Maar nu gaat het om de kern, de bereikbaarheid voor fietsers. Dat zou de heilige graal zijn voor omzetstijging. Nu komt de heer Biljoen opeens met een compleet ander verhaal. Nu zou ineens de omzet vasthangen aan de aanwezigheid van een tram. Vanwaar deze draai van de heer Biljoen? De VOORZITTER.

De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, ik vind het echt ontzettend fijn om te zien dat Leefbaar Rotterdam zich ook keihard wil maken voor de fietsers, zich ook inzet voor de fietsers, zich zorgen maakt om de bereikbaarheid voor fietsers. Maar vandaag hebben we het niet over een toekomstvast fietsnet, we hebben het over het tramnet. Vandaar dat ik in mijn bijdrage vooral stilsta bij het openbaar vervoer en met name de tram. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). We hebben het inderdaad over de tram, maar zelf komt u iedere keer met de auto in uw interrupties. Ik zou dus heel graag willen weten: vanwaar deze draai? Dat was mijn oorspronkelijke vraag. De VOORZITTER. De heer Biljoen.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

602

De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, als u inderdaad goed oplet tijdens mijn interrupties, dan geef ik ook aan dat ik heel graag zou willen dat er minder ruimte wordt gecreëerd voor de auto. Dat is een lijn die GroenLinks volgens mij al jaar en dag heeft, dus dat zal u niet verbazen. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer BILJOEN (gl). Dan voorzitter, ga ik naar de vragen voor wethouder Karremans. Bij de ontwerpbegroting 2021 en het meerjarenbeeld 2022-2024 van de MRDH is als bijlage het investeringsprogramma vervoersautoriteit 2021 toegevoegd. Toentertijd is afgesproken in dit IPVA dat binnen de OV-regio Rotterdam een plan wordt opgesteld voor het versnellen van de tram. Ik quote nu letterlijk uit dit stuk: ʺMet het versnellen van de tram wordt stapsgewijs met beperkte fysieke maatregelen de reistijd voor een aantal tramlijnen verkort. Een deel van de fysieke maatregelen die betrekking hebben op het IPVA bestaat uit het verminderen van conflicten tussen de tram en het overige verkeer, zoals een hogere afscheiding langs de trambanen en het realiseren en programmeren van intelligente VRI’s. Dit bevordert de doorstroming en daarmee de rijtijd en betrouwbaarheid van de tram.ʺ Voorzitter, dit was de opdracht. Hoe kan een plan van: we gaan inzetten voor het versnellen van de tram leiden naar: we gaan tramlijnen weghalen uit het straatbeeld? De stad heeft ontzettend veel vragen.

De heer Van Drunen gaf dat net ook heel terecht aan. Voorzitter, ik wil me dan heel snel focussen op de collegebrief. Want daar staat ook dat voor de bus verder als belangrijk voordeel geldt dat deze tegen dezelfde kosten een hogere frequentie kan worden geboden. Voorzitter, mijn vraag aan de wethouder: vraagt u nu indirect aan de MRDH om vier bussen achter elkaar te laten rijden in de spits zodat ze waar de tramlijnen in de spits propvol zitten, het reizigersaantal kunnen opvangen? Voorzitter, ook wordt in de brief verwezen naar een heel goed alternatief zoals buslijn 38 op de Beukelsdijk. Mijn vraag eigenlijk aan dit volledige college: heeft u wel eens een ritje gemaakt in bus 38 tijdens de spits? Want het staat op de Beukelsdijk dagelijks compleet muurvast. Is dit het duurzame alternatief dat we graag willen op de tramlijnen 4, 7 en 8? Voorzitter, mijn voorgangers hebben al heel veel gezegd. Maar u geeft ook aan in uw collegebrief dat u ontwikkelpotentie naar 2030 ziet via een tram over de Westblaak en dat u daarnaar een onderzoek wil laten doen.

Voorzitter, hetzelfde college, ondersteund dus door de vier coalitiepartijen, wil de tram niet meer over de Schiedamseweg en de Nieuwe Binnenweg en de Oudedijk laten rijden omdat er een metro in de buurt rijdt of onderdoor loopt, wil nu gaan onderzoeken om een tram te laten rijden over de Westblaak waar Eendrachtsplein, Beurs en Blaak aan worden gedaan. Voorzitter, ik kan dit gewoon niet serieus nemen. In de brief sluit u ook nog af dat u mogelijk een kredietaanvraag aan de raad zal toe doen. Mijn vraag is: waarom? Want de heer Becker zegt net: we maken hier efficiënte keuzes. Waarom komt er dan een kredietaanvraag? Ten slotte voorzitter wil ik in deze termijn een aantal moties indienen. Ik begin met de motie ꞌDoor de shredderꞌ. Deze motie wordt door de voltallige oppositie gesteund en daarmee vragen wij om niet akkoord te gaan met dit plan en eigenlijk dit door de shredder te gooien. Voorzitter, mijn tweede motie is ꞌNiet over ons, niet namens ons, maar met onsꞌ. Jongeren worden niet betrokken bij de plannen. Ze mogen wel meedoen in de nachtraad om te praten over het uitgaansleven en waar er clubs langer moeten openblijven. Maar als het gaat over het openbaar vervoer en hun bereikbaarheid naar het openbaar vervoer, dan worden zij niet meegenomen. Daarom deze motie voorzitter, om hen daarbij te betrekken. De volgende motie ꞌRendabel OV is geen goed OVꞌ.

Dit gaat met name over de bus. We hebben het de vorige keer tijdens de commissie gehad over de bus. Het viel me op dat er werd aangegeven door de wethouder dat als er een bus gaat rijden, dat er wordt gekeken naar de bezettingsgraad. Voorzitter, we hebben het ook bij de insprekers gezien. De bezettingsgraad van de bus zal nooit zo hoog zijn als van een tram. Als we het daarvan gaan laten afhangen, dan sorteert dit college volgens GroenLinks voor op een manier om al het openbaar vervoer op zo’n straat dan weg te halen.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

603

Daarom voorzitter, verzoeken wij via deze motie om geen suggesties te doen die de vervoersarmoede in Rotterdam alleen maar kunnen vergroten en de bezettingsgraad dus niet voorwaardelijk toe te passen bij het onderzoek naar het mogelijk inzetten van alternatief openbaar vervoer. Voorzitter, de volgende motie is ꞌMultimodaal mobiliteitshub en verkeersknooppunt Crooswijker Houtꞌ. Ervan uitgaande dat tram 7 naar de wijk Nieuw Kralingen gaat, verzoeken wij via deze motie om een multimodaal mobiliteits- en verkeersknooppunt te maken nabij het mogelijke eindpunt van tram 7 met aansluitende overstapmogelijkheden op bus 50 en 38 en daarbij ook voldoende plek te reserveren voor deelmobiliteit. Voorzitter, de volgende motie is ꞌHoor mij, zie mij en praat met mijꞌ. De Kinderombudsman heeft een rapport uitgebracht waarin de belangrijkste conclusie is dat kinderen en jongeren met een beperking in het dagelijks leven nog te veel obstakels tegenkomen en niet worden gehoord. Daarom voorzitter deze volgende motie. Dat was het in deze termijn. De VOORZITTER. De heer Biljoen heeft de volgende moties ingediend. Motie 10.

Door de shredder ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; constaterende dat: - de eindrapportage 'Plan Toekomstvast Tramnet' een toekomstig eindbeeld schetst van het tramnetwerk met richtjaar 2030; - in dit eindbeeld de keuze wordt gemaakt om de tram te laten verdwijnen op een aantal trajecten; - dit plan is uitgevoerd onder bestuurlijke verantwoordelijkheid van de MRDH in afstemming met de gemeente Rotterdam en de RET tussen januari 2020 en januari 2023; overwegende dat: - na het verschijnen van het Contourenplan in het voorjaar van 2022 door middel van cocreatie en participatie een toekomstplan is opgesteld; - in dit proces de MRDH simpelweg vergeten is om de Rotterdamse bevolking en in het bijzonder gebruikers van het openbaar vervoer hierbij te betrekken; - er bovendien onvoldoende én onzorgvuldig onderzoek is gedaan dat een bus beter aansluit bij de vervoerswensen van Rotterdammers voor zowel nu als voor in de toekomst; verzoekt het college: - in haar reactie op de advies aanvraag op het concept Plan Toekomstvast Tramnetwerk 2030 regio Rotterdam van de MRDH aan te geven dat de gemeente Rotterdam niet akkoord gaat en het plan daarmee onbespreekbaar is; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.H. Biljoen, R. Moti, P.J.H.D.

Verkoelen, T.J. Vonk, T.S.J. Coşkun, R.T.J. van der Velden en I. Elfilali Motie 11. Hoor mij, Zie mij, Praat met mij

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

604

ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; constaterende dat: - de kinderombudsman een rapport heeft uitgebracht waarin de belangrijkste conclusie is dat kinderen en jongeren met een beperking in het dagelijkse leven nog te veel obstakels tegenkomen om gewoon mee te kunnen doen; - de kinderombudsman hierin bepleit hoe belangrijk het is om samen met deze jongeren op zoek te gaan naar oplossingen zodat ze volwaardig mee kunnen doen; - deze Jongeren niet mee zijn genomen bij de totstandkoming van het concept Plan Toekomstvast Tramnet 2030; overwegende dat: - de Staat het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap heeft geratificeerd en de doorwerking voor openbaar vervoer heeft vastgelegd in de beleidsnota's "Programma Onbeperkt Meedoen!" van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en "iedereen onderweg, Vernieuwingsagenda doelgroepenvervoer en openbaar vervoer" van het Ministerie van VWS en het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (lenW); - de artikelen 3, lid 4, 9 en 20 van het VN-verdrag stellen dat: a.

bij zowel de ontwikkeling en implementatie van wetgeving en beleid tot uitvoering van het VN-Verdrag als bij andere besluitvormingsprocessen die betrekking hebben op personen met een handicap, nauw overleg moet worden gepleegd met personen (waaronder kinderen) met een handicap en dat zij daarbij actief betrokken worden via hun representatieve organisaties; b. personen met een handicap in staat moeten worden gesteld zelfstandig te leven en volledig deel te nemen aan alle facetten van het leven. Er dienen passende maatregelen genomen te worden om personen met een handicap op voet van gelijkheid met anderen de toegang te geven tot de fysieke omgeving, tot vervoer, informatie en communicatie, met inbegrip van informatie- en communicatietechnologieën en -systemen, en tot andere voorzieningen en diensten die openstaan voor, of verleend worden aan het publiek, in zowel stedelijke als landelijke gebieden; c. effectieve maatregelen (in het OV) moeten worden genomen om de persoonlijke mobiliteit van personen met een handicap met de grootst mogelijke mate van zelfstandigheid te waarborgen; verzoekt het college: - de kinderombudsman én kinderen plus jongeren met een beperking bij de planvorming en uitvoering te betrekken én daarmee te waarborgen dat het tramnetwerk daadwerkelijk toekomstbestendig én toegankelijk wordt; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.H. Biljoen, R.

Moti, T.S.J. Coşkun, P.J.H.D. Verkoelen, T.J. Vonk, R.T.J. van der Velden en l. Elfilali Motie 12. Multimodaal mobiliteitshub en verkeersknooppunt Crooswijker Hout

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

605

ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; overwegende dat: - de in aanbouw zijnde wijk Nieuw-Kralingen in het concept plan PTT wordt aangesloten op het tramnetwerk; - de bereikbaarheid van het Kralingse Bos en Kralingse Plas sterk wordt verbeterd; - het traject richting het nog nader te bepalen eindpunt in de omgeving van de Crooswijker Hout zal zijn; - de voorgestelde alternatieve bus 50 langs deze route zal rijden evenals bus 38; - veel bewoners uit Crooswijk afhankelijk zijn van voorzieningen in Kralingen en deze verbinding voor hen dus essentieel is; - een eventuele overstap zo min mogelijk belemmeringen moet hebben; verzoekt het college: - een multimodaal mobiliteitshub en verkeersknooppunt te maken (na)bij het mogelijke eindpunt van tramlijn 7 met aansluitende overstapmogelijkheden op bus 50 en bus 38; - hierbij ook voldoende plekken te reserveren voor (een overstap naar) deelmobiliteit; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.H. Biljoen, R. Moti, T.S.J. Coşkun, P.J.H.D. Verkoelen, T.J. Vonk, R.T.J. van der Velden en I. Elfilali Motie 13.

Rendabel OV is geen goed OV ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; overwegende dat: - niet alle Rotterdammers de beschikking hebben over eigen vervoer en daar waar geen betaalbaar alternatief is het risico bestaat op vervoersarmoede; - het openbaar vervoer en met name de tram in Delfshaven en Kralingen in de omgeving van de Oude Dijk een belangrijke maatschappelijke en sociale opgave vervult en helpt in het tegengaan van vervoersarmoede; - tram 4 desondanks wordt uitgefaseerd en vervangen wordt door een buslijn rijdende vanaf Spangen naar Eendrachtsplein (of vice versa); - tram 7 desondanks wordt uitgefasseerd en vervangen wordt door een buslijn rijdende vanaf station Noord (of Sint Franciscus Gasthuis); - de buslijn slechts als actieve lijn in dienst blijft als deze volstaat aan een bepaalde bezettingsgraad; verzoekt het college: - geen suggesties te doen die de vervoersarmoede in Rotterdam alleen maar kunnen vergroten en de bezettingsgraad dus niet voorwaardelijk toe te passen bij het onderzoek naar mogelijk inzetten van alternatief openbaar vervoer; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

606

w.g. M.H. Biljoen, R. Moti, T.S.J. Coşkun, P.J.H.D. Verkoelen, T.J. Vonk, R.T.J. van der Velden en I. Elfilali Motie 14. Niet over ons, Niet namens ons... Maar met ons ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; overwegende dat: - de voorgestelde wijzingen in het concept PTT grote gevolgen hebben voor de bereikbaarheid van onderwijsinstellingen; - de onderwijsinstellingen en daarmee de leerlingen in alle leeftijdsgroepen niet actief betrokken zijn bij de totstandkoming van het plan; - de toekomstige generatie bij dergelijke wijzigingen als genoemd in het PTT het meest worden geraakt in hun manier van reizen van en naar school; - we jongeren wel laten meepraten en meedenken over het nachtleven in Rotterdam; - kinderen en jongeren niet gehoord zijn de totstandkoming van het eindbeeld PTT; verzoekt het college: - bij toekomstplannen die invloed hebben op meerdere generaties de kinderraad en (nog op te richten) jongerenraad actief te betrekken bij de planvorming; - bij de uitvoering van een toekomstplan tramnetwerk jongeren en kinderen actief te betrekken; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.H. Biljoen, R. Moti, T.S.J. Coşkun, P.J.H.D. Verkoelen, T.J. Vonk, R.T.J. van der Velden en l.

Elfilali De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Moti, u heeft de moties? De heer MOTI (pvda). Ik had nog beloofd om de moties in te dienen, bij dezen. De VOORZITTER. De heer Moti heeft de volgende moties ingediend. Motie 15. Tram 8 en 4 hou ze hier ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 13 april 2023 ter bespreking van 'Plan Toekomstvast Tramnet'; constaterende dat: - het college in haar conceptbrief naar de MRDH het standpunt inneemt dat tram 8 en 4 zouden moeten verdwijnen c.q. ingekort zouden moeten worden; overwegende dat: - tram 8 en 4 noodzakelijk zijn voor de mobiliteit van veel Rotterdammers; roept het college op om:

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

607

- in de brief richting de MRDH te eisen dat tram 4 vanaf Centraal Station tot en met het Marconiplein en tram 8 in zijn geheel behouden blijft; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R. Moti, T.S.J. Coşkun, M.H. Biljoen en R.G.C. Segers-Hoogendoorn Motie 16. Behoud tram 20: de directe verbinding van Lombardijen naar het centrum ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 13 april 2023 ter bespreking van 'Plan Toekomstvast Tramnet'; constaterende dat: - het college in haar conceptbrief naar de MRDH niet het standpunt inneemt dat de enige verbinding tussen Zuid en het centrum behouden moet worden; overwegende dat: - beter OV nodig is op Zuid; - het college enerzijds de mobiliteit voor bewoners van Lombardijen verder beperkt door plannen te presenteren waarmee ze betaald parkeren in wil voeren in wijken waar er geen sprake is van parkeeroverlast; - het college anderzijds het standpunt binnen de MRDH inneemt dat de enige directe verbinding tussen Lombardijen en noord zal verdwijnen; - de wijkraad Lombardijen duidelijk uitspreekt dat ze tramlijn 20 willen behouden; roept het college op om: - in de brief richting de MRDH het standpunt in te nemen tram 20, de directe verbinding van Lombardijen met het centrum, te behouden; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R. Moti, T.S.J. Coşkun en M.H. Biljoen Motie 17.

Investeer in tram 2: investeer in Zuid ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 13 april 2023 ter bespreking van 'Plan Toekomstvast Tramnet'; constaterende dat: - het college in haar conceptbrief naar de MRDH niet het standpunt inneemt dat er geïnvesteerd moet worden in tram 2, zodat er een ringlijn op Zuid ontstaat; overwegende dat: - beter OV nodig is op Zuid; - het beter verbinden van belangrijke gebieden op Zuid en de wijken Oud-Charlois, Wielewaal, Pendrecht, Zuidwijk, Lombardijen en IJsselmonde de mobiliteit van Rotterdammers sterk zal verbeteren; - de wijkraad Oud-Charlois, Wielewaal heeft aangegeven behoefte te hebben aan een verlenging van tram 2; - de gemeenteraad met het vaststellen van de uitgangspuntennota 'Menskracht voor Zuid' zich heeft uitgesproken voor meer OV op Zuid en de middelen voor NPRZ hiervoor te gebruiken;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

608

roept het college op om: - in de brief richting de MRDH het standpunt in te nemen dat tram 2 verlengd zou moeten worden vanaf het eindpunt in de Wielewaal, via de Slinge tot aan de halte Langenhorst waarna de verbinding afgemaakt zou worden door de tram door te trekken over de Spinozaweg naar halte Molenvliet; - hier dus ook rekening mee te houden in de bouwplannen van de Wielewaal; - binnen de middelen van het NPRZ een budget vrij te reserveren voor de gemeentelijke bijdrage voor deze investering; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R. Moti, T.S.J. Coşkun en M.H. Biljoen De moties zijn voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, ik was net vergeten te melden dat ik bij de motie ꞌDoor de shredderꞌ graag een hoofdelijke stemming wil. De VOORZITTER. Bij de motie ꞌDoor de shredderꞌ een hoofdelijke stemming. Dat gaan we aantekenen. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu). Voorzitter, politiek gaat over keuzes maken. Vaak lastige keuzes waarbij we niet iedereen tevreden kunnen stellen. Vandaag gaat het over de keuze welke brief het college aan de MRDH gaat sturen als reactie op het Plan Toekomstvast Tramnet 2030. Een zeer ingrijpend plan met een matige of volgens sommige deskundigen zelfs zwakke onderbouwing. Van autoluw naar tramluw met wat extra bussen die tussen de auto’s in de file staan.

Een plan dat zowel bij ondernemers als bewoners in de stad zeer veel negatieve reacties oproept. De hoeveelheid burgerbrieven bij dit agendapunt past niet op mijn scherm. Om nog maar te zwijgen over de hoeveelheid e-mails die de afgelopen dagen bij de fractie zijn binnengekomen. Ook gisteravond in het stadsgesprek met Middelland/Het Nieuwe Westen waar bijna tweehonderd bewoners aanwezig waren, zat ik in een groep waar dit punt door een ondernemer werd opgebracht. En toen kwamen de emoties. De ondernemer was bezorgd en alle bewoners vielen hem bij. Hoe kunnen ze dit doen? Hebben ze hun verstand verloren? We hebben er geen vertrouwen meer in. Een aantal reacties die kwamen van de omwonenden. Te gek voor woorden. Vooral ouderen maar ook jongeren worden door deze plannen in hun reismogelijkheden getroffen. Mensen voelen zich in de steek gelaten door hun eigen overheid en vragen nu massaal dit niet te laten gebeuren. Ondertussen onderschrijft het college in zijn conceptadvies aan MRDH dat het college het PTT grotendeels onderschrijft. Maar de stem van de stad is anders. En die is duidelijk. Terug naar de tekentafel met de plannen voor Tramnet 2030. Wethouder, college, laat het dan ook in de brief doorklinken. Wij zullen alle moties die in die richting gaan dan ook steunen. Ook de stem van de deskundigen was niet mis te verstaan.

Er is heel wat af te dingen op de gemaakte keuzes en de beoogde resultaten zijn boterzacht. We zijn de enige stad in Europa waar zo’n groot deel van het tramnet ter discussie staat. Onze vragen over een nadere onderbouwing van de cijfers en een second opinion op de plannen werden door de wethouder achteloos weggewuifd. Er is door MRDH en RET heel goed naar gekeken. Het zijn deskundige mensen. Nogal makkelijk als het hier gaat om beslissingen die voor decennia impact zullen hebben op Rotterdam en de Rotterdammers. Het is geen moeilijke keuze hier in een reactie aan MRDH aandacht aan te besteden, en toch weigert de

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

609

wethouder dat. Onze vraag: waarom? Naar aanleiding van de inbreng van deskundigen dienen we twee moties in. De titels spreken voor zich. ꞌGeef de tram voorrangꞌ en ꞌBestel soepel bewegende stadstramsꞌ. Waar was de stem van de toekomst bij het maken van de plannen? Sommige van onze tramlijnen rijden al meer dan honderd jaar. Beslissingen hebben dus vooral gevolgen voor toekomstige generaties. Hebben de jongeren van nu als vertegenwoordigers van de toekomst hun inbreng kunnen hebben op de plannen? Naast het rijdend erfgoed van RoMeO lijkt ook de toekomst vergeten. Op de site van gemeente Rotterdam lezen we dat de gemeente kinderen meer wil betrekken om verder te bouwen aan de stad. Ze hoeven niet te wachten totdat ze groot zijn en er van alles is ontwikkeld. Is de wethouder het met ons eens dat dit ook geldt voor de ontwikkeling van het OV en hoe zorgt de wethouder dat deze fraaie woorden ook werkelijkheid worden? Ten slotte, terug naar de stem van de stad. We zijn inmiddels de tel kwijt hoeveel bewoners en ondernemers tegen het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 zijn. Meer dan 12.000 handtekeningen uit Delfshaven. Volle bewonersavonden, honderden handtekeningen van Zuid. Maar op wat kleine toezeggingen na lijkt de wethouder en met hem de coalitiepartijen doof voor alle signalen.

Wat is de reactie van de wethouder op die vele handtekeningen en bezwaren van nog meer mensen? En wat is uw boodschap aan deze mensen? Toen ontstond in onze fractie een lastige discussie, namelijk over onze houding tegenover referenda. U weet dat wij daar nogal laten we zeggen principieel over zijn, over die referenda. Wij geloven namelijk in onze eigen representatieve rol en dat wij hier staan namens bewoners. Maar toch, als zoveel bewoners zich uitspreken, als de emoties zo hoog oplopen, kwam toch bij ons de discussie op gang: zouden we dan toch niet moeten gaan pleiten voor een referendum in Rotterdam? De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, ik verbaas me hier eigenlijk over. Ik ben blij verrast. Ik weet dat dit heel moedige woorden zijn van de heer Vonk om aan te geven dat dit eigenlijk een referendum waardig is voorzitter. Ik weet niet of u zelf hier binnen uw partij iets mee kan doen, maar als u niet zelf een motie zou kunnen indienen, zou u de motie van GroenLinks daar dan over steunen om een stedelijk referendum over het openbaar vervoer uit te schrijven? De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja, dat is natuurlijk altijd een beetje lastig. Dan leg je even je gewetensbezwaren op tafel en dan wordt er gelijk in gewroet. Laat ik het zo zeggen, wij zijn verrast door de enorme emoties die wij hebben gemerkt.

Voor ons is een referendum vaak geen goed middel, maar ik heb ook geen motie van GroenLinks gezien. Maar als er een motie zou komen, dan zouden we die zeker wel serieus overwegen. Maar ik moet wel met een aantal mensen even een belletje plegen, kan ik u dan wel zeggen. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Ik ken de heer Vonk als een heer met principes en dat waardeer ik ook. Maar nu gebeurt er toch iets heel raars. Want nu zou een referendum misschien toch wel een middel zijn omdat het ineens over een specifiek onderwerp gaat. En dat vind ik een beetje raar. Dus mijn vraag aan de heer Vonk is: hoe zit dat dan met principes? De VOORZITTER. De heer Vonk.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

610

De heer VONK (cu). Allereerst dank voor het compliment, zeg ik via de voorzitter aan de heer Van Drunen. En inderdaad, het gaat niet zozeer over een specifiek onderwerp, maar het gaat over de emoties die het oproept in de stad, de massale… Ik heb het eerlijk gezegd nog niet zo vaak meegemaakt dat er op zo’n massale wijze wordt gezegd: dit willen wij niet, en tegelijk een college en coalitiepartijen die daar schijnbaar doof voor zijn. Nou, dat contrast maakt dat wij nu zeggen: zou dan daarom een referendum dan toch misschien een goed middel zijn? We hebben daar overigens niet toe besloten, het was een gewetensdiscussie in onze fractie. De VOORZITTER. Mijnheer Biljoen, u bent gaan zitten. Mijnheer Biljoen, u stond maar u bent gaan zitten. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, ik wilde daarop reageren. Mijn medewerkers kijken ook mee. Ik vraag u dan om zo snel mogelijk de motie ꞌReferendumꞌ naar boven te brengen. En dan wil ik die na het einde van de bijdrage van de heer Vonk dan graag indienen. De VOORZITTER. Dit is wel een unicum hoor, dat de fractiemedewerkers van GroenLinks via de open microfoon van de vergadering aan het werk worden gezet. Dat is echt een unicum. Ik heb het nog niet eerder meegemaakt. Innovatie is dat. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66).

Ja voorzitter, ik krijg hier nu wel een hele hoop verwijten te horen waar ik toch even op moet reageren, want het is zo van: de coalitiepartijen luisteren niet, laten zich er niks aan gelegen liggen. Ik weet dat ik, maar ook heel veel andere woordvoerders van de coalitie, naar heel veel bijeenkomsten zijn geweest en ook met bewoners en ondernemers hebben gesproken. En bijvoorbeeld over de Nieuwe Binnenweg waar je over hoort, daar ben ik uitgenodigd, daar heb ik urenlang rondgelopen met de bewoners en met de ondernemers gesproken en ik heb ze allemaal gevraagd: gaat het nu specifiek om de tram of gaat het om het openbaar vervoer en een bus daar te hebben? En bijna allemaal waren ook blij met een bus. Dus je ziet dat dan op dat MRDH-plan, waar wij ook niet op alle punten een voorstander van zijn, daar kwam een hele felle reactie. Maar als je ging doorvragen, bleken er soms ook wel nuances in te zitten. Dat kunt u dan zeggen, van: nou ja, u luistert totaal niet. Maar we hebben wel geluisterd en we hebben ook doorgevraagd. Het plan heeft natuurlijk veel gebieden, veel facetten, maar op dit onderwerp wil ik dat er toch tegenin brengen, dat ik juist hierop heel erg heb doorgevraagd aan bewoners en ondernemers. De VOORZITTER. Er zit niet echt een vraag in, maar een opmerking. U kunt daar iets van zeggen als u dat wilt. De heer VONK (cu). Ja, nee, voorzitter.

Ik ken ook mevrouw Van Wifferen als iemand die de bewoners opzoekt en dat geloof ik ook. Maar wat ik wel constateer is dat het verzet massaal was tegen de trams. Meer dan 12.000 handtekeningen gaan over het verdwijnen van de tram. Niet van: nou ja, doe ons dan maar een bus. Nee, het ging over het verdwijnen van de trams. Dat is de massale weerstand die er is en daar wordt niets aan veranderd. Dat moet u toch ook met mij eens zijn, zeg ik tegen mevrouw Van Wifferen. De VOORZITTER. Mijnheer Van Drunen. Sorry, ik dacht dat u klaar was, maar mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja, maar dat ligt dan natuurlijk ook wel deels heel erg aan de vraagstelling. Als je gaat zeggen: de trams gaan weg, ben je daar tegen? Ja. Maar als je zegt: er komt ander openbaar vervoer op dezelfde route, dan kun je een ander antwoord

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

611

krijgen. En het verzet, het kan ook zijn dat het door het proces komt hoor, omdat dus de reactie van de wethouder best wel laat na dat plan is geweest, dat je zegt: logisch dat bewoners dan hierop gaan acteren. Maar het viel mij wel op dat als ik ging doorvragen, dat je een veel genuanceerder beeld kreeg. Daarom wil ik toch zeggen: ondanks de vele geluiden van bewoners wil ik dit toch weerleggen. De VOORZITTER. Helder. Dan mijnheer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, een korte reactie via de voorzitter naar de heer Biljoen. Dat als hij zijn motie indient om hier op te roepen tot een referendum of iets in die richting, dan verwacht ik onvoorwaardelijke steun als er in de toekomst moties worden ingediend over referenda over andere onderwerpen. Want het kan niet zo zijn dat je het wel of niet voor of tegen een referendum laat afhangen van het onderwerp waar het over gaat. De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, ik zal hem zo meteen indienen, ik heb hem hier paraat, maar fijn dat Leefbaar Rotterdam ook deze motie zal steunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, via u voorzitter, een beetje kinderachtig om het op deze manier te verdraaien, want ik denk dat mijn boodschap wel heel helder is.

Blijkbaar wil GroenLinks alleen een referendum als ze enigszins een idee hebben wat de uitkomst ervan zou zijn en niet als het echt gaat om de mening van de man en vrouw op straat. Nou ja, dat hebben we dan bij dezen vastgesteld. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, gelukkig is de referendumcommissie weer op sterkte. De medewerkers van GroenLinks hebben hard gewerkt. Er ligt nu een motie, maar ook al wordt die afgestemd, we gaan binnenkort sowieso een bijeenkomst houden met heel veel belangstellenden over dit onderwerp, want het is nog lang niet klaar. En de suggestie van een referendum kan ook uit de bevolking komen, dus ik vind dit zeer... Als het niet uit hier komt, dan zal het vanuit de bevolking zelf moeten komen en het hangt echt van het onderwerp af mijnheer Van Drunen waarover je een referendum wilt houden. Dit is typisch zo’n onderwerp waar de discussie met de stad nog niet klaar is en die moet wel gevoerd worden. Dat maken we niet vandaag af, maar misschien kunnen we dat via een referendum netjes afsluiten. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, zonder hier veel te diep op in te gaan en ook veel kostbare spreektijd aan te besteden, een referendum gaat uit van een ja- of nee-vraag.

Het Toekomstplan Tramnet bevat daarvoor veel te veel aspecten, dus ik denk juist dat dit, als het gaat over het onderwerp wel of niet van toepassing, vraag ik me af of dit daar überhaupt wel een onderwerp voor is, in tegenstelling tot bijvoorbeeld een lokaal vuurwerkverbod. De VOORZITTER. Helder. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja, ik wilde toch ook nog even ingaan op wat mevrouw Van Wifferen zojuist aangaf of in ieder geval nuanceren. Maar die nuancering valt natuurlijk ook nog te nuanceren, want ook die vraagstelling is bepalend voor welke uitkomst er komt. Ik heb de afgelopen tijd ook heel veel gesprekken gevoerd met bewoners, met wijkraden. En

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

612

inderdaad, als je hun de vraag stelt: als de tram dan toch weggaat, zou een bus dan een goede oplossing zijn? Ja, dan zeggen ze allemaal ja. Dat heb ik ook gehoord. Maar als je vraagt: wat zou je liever willen, een tram of een bus? Dan heeft bij mij nog niemand gezegd: wij willen die bus. Niemand. Als je de open optie voorlegt: tram of bus, wat wil je? Dan heeft niemand bij mij de bus aangegeven. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, dat begrijp ik. De tram is gewoon een fijn vervoersmiddel, ook fijner dan een bus. Maar als ik ook een beeld schetste van een fietsvriendelijke straat die daarmee gepaard zou kunnen gaan, kreeg ik wel veel positieve geluiden, want dat is ook wat veel mensen rond de Nieuwe Binnenweg heel belangrijk vinden, dat je ook weer zelfs met kinderen durft te fietsen op de Nieuwe Binnenweg. De VOORZITTER. Mijnheer Vonk, wilt u afronden? De heer VONK (cu). Ja, dank u wel voorzitter. Toch bijzonder dat als je hier staat er dan in die tijd een motie van GroenLinks wordt gepresenteerd en ik er een interne discussie bij heb. Dat neemt niet weg voorzitter dat ik het voorlopig in ieder geval even houd bij een oproep. En dat is mijn laatste oproep aan de wethouder: doe dit de stad niet aan. Laat de MRDH haar huiswerk overdoen. De stad autoluw, jazeker. De stad tramluw, zeker niet. Dank u wel. De VOORZITTER.

De heer Vonk heeft de volgende moties ingediend. Motie 18. Voorrang voor de tram ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van het concept Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; constaterende dat: - het PTT beoogt bij te dragen aan een mobiliteitstransitie: minder auto, meer lopen, fietsen en OV; - het college in haar conceptadvies de versnellingsambitie van de tram naar een gemiddelde snelheid van 21 km/uur onderschrijft; overwegende dat: - in de afgelopen decennia maatregelen die de snelheid van de tram bevorderden – zoals voorrang in verkeerslichtinstallaties – veelal zijn teruggedraaid om de doorstroming van het autoverkeer te bevorderen; verzoekt het college: - te onderzoeken welke verkeerslichtinstallaties eenvoudig aangepast kunnen worden zodanig dat de wachttijd van de tram geminimaliseerd wordt; - de raad en de MRDH een overzicht hiervan te doen toekomen, inclusief de geschatte tijdswinst per installatie; - de daadwerkelijke aanpassing op te nemen als onderdeel in de te sluiten bestuursovereenkomst tussen gemeente en MRDH; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.J. Vonk, M.H. Biljoen

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

613

Motie 19. Bestel soepel bewegende stadstrams ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; constaterende dat: - het college in haar conceptadvies aan de MRDH enkele aandachtpunten meegeeft voor de aanschaf van nieuw trammaterieel; overwegende dat: - de huidige Citadis-tram vanwege de vaste onderstellen minder soepel over bochtige tracés beweegt; - er ook moderne lage vloertrams bestaan op draaistellen die zich snel en soepel door de stad bewegen; - het college in haar conceptadvies de versnellingsambitie van de tram naar een gemiddelde snelheid van 21 km/uur onderschrijft; verzoekt het college: - als aanvullend aandachtspunt aan de MRDH mee te geven om bij de keuze voor nieuw materieel expliciet de mogelijkheden van lage vloertrams op soepele draaistellen te overwegen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.J. Vonk en M.H. Biljoen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dank u wel. Een vraag van de heer Biljoen? Of u heeft de motie? Ja. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, de motie ꞌEen duidelijk geluid, schrijf een referendum uitꞌ. Volgens mij hoef ik het niet verder te duiden. De VOORZITTER. De heer Biljoen heeft de volgende motie ingediend. Motie 20.

Een duidelijk geluid, schrijf een referendum uit! ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, gehoord de beraadslaging; overwegende dat: - het openbaar vervoer een sociale voorziening is; - ontwikkelingen en de visie rondom het OV netwerk in de stad breed gedragen moeten zijn; - de huidige plannen met betrekking tot de herziening van het tramnetwerk tot veel onrust in de stad leiden en zeker niet breed gedragen worden; - Rotterdammers, betekenisvol, mee moeten kunnen denken over de toekomst van hun OV; verzoekt het college:

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

614

- een referendum uit te schrijven over de toekomst van het Rotterdamse tramnetwerk; - ontwikkelingen en afschaling van het Rotterdamse OV-netwerk te staken totdat dit referendum heeft plaatsgevonden; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.H. Biljoen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Voorzitter, Rotterdam is een stad in beweging. En bij die beweging krijgen wij elke dag opnieuw weer te maken met de uitdagingen die horen bij een grote stad. En een blijvende uitdaging blijft toch het stabiliseren van ons OV-netwerk. De herschikking van de rol van de tram is ook een onderdeel van het adapteren aan een moderne en een dynamische stad. En de keuzes die we vanuit de MRDH voorgeschoteld hebben gekregen, zijn niet populair. De herinrichting heeft een grote impact op de stad en haar bewoners. Voorzitter, DENK is kritisch geweest over de plannen van de MRDH en we lezen ook terug in de brief dat het college dezelfde zorgen draagt. En voorzitter, mijn fractie maakt zich in het bijzonder zorgen over het gebied Delfshaven, waar de MRDH voornemens is om tramlijn 4 en 8 te schrappen. De uitfasering van tramlijn 4 over de Nieuwe Binnenweg en de Schiedamseweg dient gepaard te gaan met het bieden van perspectief voor de omgeving.

Een voorwaarde voor het uitfaseren van dit traject is dat er geïnvesteerd wordt in het realiseren van een hoogwaardig alternatief. Voorzitter, wat wel belangrijk is, is dat het gebied toegankelijk en bereikbaar blijft. Bewoners vrezen noodzakelijke voorzieningen die langs of nabij de tramroute zich bevinden, zoals de huisarts of de supermarkt, niet meer te kunnen bereiken. Daarnaast vrezen ondernemers en marktkooplieden forse omzetdalingen. De bereikbaarheid moet op voldoende niveau blijven. Daarom ga ik vandaag de motie ꞌEen buslijn uitzetten voor Delfshavenꞌ indienen, die vraagt om een volwaardig alternatief voor het gebied Bospolder, Spangen, Tussendijken, in de vorm van een busverbinding, mede ondertekend door D66 en VVD. Voorzitter, vervoersarmoede blijft een groot probleem in Rotterdam dat nog steeds wordt verergerd door factoren als stijgende prijzen, personeelstekorten et cetera. De betaalbaarheid en toegankelijkheid van het OV blijven moeilijkheden met zich meebrengen, waardoor de gemeente een grote verantwoordelijkheid draagt. Om dit aan te pakken zullen we een motie indienen genaamd ꞌVervoersarmoede, daar moet je je voor behoedenꞌ, waarin het college wordt verzocht om zich actief in te zetten voor betrouwbare en betaalbare vervoersmogelijkheden in gebieden waar vervoersarmoede heerst.

Dit om de toegang tot het OV te verbeteren en de vervoersarmoede actief tegen te gaan. Voorzitter, ik heb hier nog een laatste motie, ꞌParticiperen moet je garanderenꞌ. Daarin verzoeken we het college een goed participatietraject te garanderen voor de inwoners en de ondernemers aan de Nieuwe Binnenweg, en zich te houden aan een rijtje voorwaarden waar het participatietraject aan moet voldoen. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Rehim Zadeh heeft de volgende moties ingediend. Motie 21. Een (bus)lijn uitzetten voor Delfshaven ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van 6.2 'Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag';

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

615

constaterende dat: - Bospolder-Spangen-Tussendijken bekend staat als een van de armste en kwetsbare wijken van Rotterdam; - het MRDH voornemens is tramlijnen 4 en 8 uit te faseren; overwegende dat: - de verdwijning van deze tramlijnen grote gevolgen zal hebben voor de bereikbaarheid en mobiliteit van de bewoners van Delfshaven en Spangen; - vervoersarmoede kan optreden, welke op den duur de bewoners minder mobiel en mogelijk een sociaal isolement instuurt; - er zich veel noodzakelijke voorzieningen langs of nabij de tramroute bevinden die essentieel zijn voor omwonende, zoals de huisarts of de supermarkt; - ondernemers en marktkooplieden bereikbaarheid verliezen en forse omzetdalingen vrezen terwijl ze nog moeten herstellen van de gevolgen van de lockdown; van mening dat: - de bereikbaarheid voor de omwonenden op voldoende niveau moet blijven; dat een alternatieve busverbinding een goed alternatief kan zijn voor de verdwenen tramlijnen; verzoekt het college: - een alternatieve busverbinding in het leven te roepen om de bereikbaarheid van het gebied Bospolder-Spangen-Tussendijken te garanderen; - om samen met de RET te onderzoeken welke alternatieve busverbindingen er mogelijk zijn ter vervanging van de tramlijnen in Delfshaven en Spangen; - de gemeenteraad zo spoedig mogelijk te informeren over de uitkomsten; - te onderzoeken of er extra middelen beschikbaar kunnen worden

gesteld om de nieuwe busverbinding te realiseren; - de bewoners van Delfshaven te betrekken bij de keuze voor een alternatieve busverbinding; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. E. Rehim Zadeh, I. van Wifferen en S.J.C. Becker Motie 22. Participeren moet je kunnen garanderen ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van 6.2 'Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag'; constaterende dat: - het college als voorwaarde stelt dat er wordt geïnvesteerd in de herinrichting van de Nieuwe Binnenweg tot een verblijfsvriendelijke, autoluwere en groene winkelstraat naar aanleiding van het verdwijnen van het tramspoor; overwegende dat: - de Nieuwe Binnenweg een belangrijke straat is voor de gemeente, haar inwoners en ondernemers, en dat het betrekken van inwoners en ondernemers bij het herontwikkelingsproces van de Nieuwe Binnenweg van groot belang is; - een goed participatietraject kan zorgen voor draagvlak en betere besluitvorming;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

616

verzoekt het college: - een goed participatietraject te garanderen voor inwoners en ondernemers aan de Nieuwe Binnenweg en zich te houden aan een participatietraject dat voldoet aan de volgende voorwaarden: - vroegtijdige en volledige informatievoorziening over de plannen en de mogelijkheid om hierop te reageren; - actieve betrokkenheid van inwoners en ondernemers bij het ontwikkelingsproces, bijvoorbeeld door middel van bijeenkomsten, enquêtes of werkgroepen; - een open en transparante communicatie tussen de gemeente en de betrokken partijen, waarbij input vanuit de participatie wordt meegenomen in de besluitvorming; - voldoende tijd en ruimte voor inwoners en ondernemers om mee te denken en te praten over de ontwikkeling van de Nieuwe Binnenweg; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. E. Rehim Zadeh, I. van Wifferen en S.J.C. Becker Motie 23.

Vervoersarmoede, daar moet je je voor behoeden ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van 6.2 'Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag'; constaterende dat: - vervoersarmoede een groeiend probleem is in Rotterdam en dat het gebrek aan betaalbaar en betrouwbaar vervoer een negatieve invloed heeft op de levenskwaliteit en economische kansen van Rotterdammers die zich geen auto of ander transportmiddel kunnen veroorloven; overwegende dat: - vervoersarmoede ook een belangrijke oorzaak is van sociale uitsluiting, en dat het vergroten van toegang tot vervoer een belangrijke stap is om deelname aan het sociale, culturele en economische leven van Rotterdam te bevorderen; van mening dat: - het stadsbestuur verantwoordelijk is voor het creëren van gelijke kansen voor alle inwoners van Rotterdam, en dat het bevorderen van toegang tot vervoer een belangrijke stap is om deze doelstelling te bereiken; verzoekt het college: - zich actief in te zetten om oplossingen te ontwikkelen en te implementeren om dit probleem aan te pakken door betrouwbare en betaalbare vervoersmogelijkheden te bieden aan mensen in deze gebieden; - zich in te zetten om de toegang tot het openbaar vervoer te verbeteren voor mensen die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer, zoals ouderen, gehandicapten en mensen

met een laag inkomen, door te werken aan een betere aansluiting en frequentie van het openbaar vervoer en het creëren van meer toegankelijke haltes en stations; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. E. Rehim Zadeh en S.J.C. Becker

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

617

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Biljoen, ik zag u weer gaan zitten. Het gaat over? O, ik zag u net staan. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter. We zien het helaas elke keer weer, het OV moet inleveren want het is niet rendabel. We zien dat bij trams, we zien het bij bussen, we zien het bij treinen, dus het is iets wat over de hele linie speelt. De politieke keuze die Volt wil maken, is niet lijnen inkorten of opheffen, maar juist upgraden wat we hebben en er ook voor zorgen dat we meer reizigers gaan hebben die gebruikmaken van de tram in dit geval. We zijn immers ook aandeelhouder van de RET. Ons primaire bezwaar tegen het voorstel van de MRDH is eigenlijk het startpunt. Het startpunt van rendement, dat het gericht is op de kosten, op efficiëntie. We zien keuzes voor ons liggen die erg gericht zijn op budgettaire winst op de korte termijn. Maar dat gaat leiden tot mobiliteitsverlies op de korte en de lange termijn. En we snappen de worsteling van de financiën, maar het kan ook anders. Want voor ons is het OV en ook in dit geval de tram een publieke en sociale voorziening en zo zouden we er ook naar moeten kijken. Want als je dat als startpunt neemt en dus niet alleen maar efficiëntie en de kosten, dan kom je ook tot andere voorstellen en andere ideeën.

We vinden het ook heel erg jammer dat het PTT over duizenden Rotterdammers heen stapt. Alleen maar omdat het er niet tienduizend per dag per tram zijn. Ja, nogmaals, wij zouden veel liever willen kijken hoe we deze aantallen juist kunnen vergroten. Dus je kunt lijnen opheffen, maar Volt kiest voor het vergroten van het aantal reizigers. Mijn vraag aan de wethouder is ook via u voorzitter, is de wethouder bereid om zich daarvoor in te zetten? En nogmaals, OV hoort een publieke en sociale voorziening te zijn. Het hoort ook betaalbaar te zijn en toegankelijk. Want de grootste drempel voor mensen om het OV niet te nemen, heeft te maken met de kosten en met de toegankelijkheid. We zouden daarom ook met dit soort punten graag binnen de MRDH in gesprek gaan over het gebruik van de tram. En voorzitter, ook een vraag aan de wethouder, want elke drempel die erbij komt, dus bijvoorbeeld de loopafstanden waar wij ons ook grote zorgen over maken, minimaal 400 of 800 meter lopen, minimaal, want soms is het meer, soms is het minder, een extra overstap, meerdere lijnen, het zijn allemaal drempels waardoor mensen minder het OV zullen gaan nemen. En zeker voor ouders met kinderen, voor ouderen, maar ook voor jongeren. En het gaat alleen maar meer worden, want we hebben helaas ook te maken met vergrijzing.

Dus hoe gaat de wethouder zich inzetten om die loopafstanden zo klein mogelijk te houden? En is de wethouder ook bereid om ook te gaan werken vanuit het principe van het 15 minuten lopen of fietsen, dat je binnen de stad zoveel mogelijk alles kan bereiken binnen een kleine afstand lopen, fietsen. Tot slot vervoersarmoede. Het is helaas echt een heel groot probleem en heel veel mensen kunnen niet deelnemen aan de maatschappij omdat ze hun bestemmingen niet kunnen bereiken. En het voorstel van de MRDH houdt hier geen rekening mee. Er is sprake van een enorme empathiekloof. Het wordt gewoon niet eens benoemd. Dus hoe gaat de wethouder dit ook binnen de MRDH aankaarten en hoe gaan we hier ook iets aan doen? De MRDH zegt ook: tramrails verwijderen tenzij. Wij zouden willen zeggen vanuit Volt: laat ze liggen tenzij, overal. Is de wethouder bereid om daar met die bril naar te kijken? En tot slot, als we gaan herinrichten, dan biedt dat kansen voor groen, voor fietsen en voor voetgangers. Wij zouden echt wel willen bepleiten dat we daarvoor kiezen en niet voor de auto. Dank voorzitter. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, dan heb ik toch een vraag over het laten liggen van de tramrails voor Volt via de voorzitter.

Het is op sommige plekken zo dat als je te maken hebt met een smalle weg, dat door die tramrails de weginrichting gewoon heel erg bepaald wordt en dat je minder goed snelheidsremmende maatregelen kan treffen. In dat

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

618

geval, als duidelijk is dat door de tramrails weg te halen dat je het echt een heel stuk fietsvriendelijker kan maken en een heel stuk veiliger op straat, is Volt dan wel van mening dat de tramrails kunnen worden verwijderd? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Ons voorstel zou zijn om ze te laten liggen en inderdaad, je kunt die veiligheid ook borgen door die tramrails te vullen. Er zijn gewoon heel simpele maar ook innovatieve technieken voor. Mijn punt ging erover, laten we dus niet nu hals over kop alle tramrails verwijderen. We kiezen al voor één pilot in de stad. Laten we dus gewoon uitgaan van het principe, laten liggen tenzij. Zodat je daarna ook weer andere keuzes kan maken. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, het gaat niet alleen om het vullen, het gaat niet alleen dat je fietswiel erin vast kan blijven zitten, maar doordat ze zo plat liggen en ook weinig bochtjes kunnen maken, dat je gewoon minder snelheidsbeperkende maatregelen kan nemen. Daar ging het mij om, want het vullen, dat ben ik met u eens, dat zou op zich kunnen. De VOORZITTER. Ik kijk nog naar de rest van de sprekers. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Dank voorzitter. Hoe je het ook wendt of keert, het plan van de MRDH dat vandaag voorligt, is een verarming voor de stad.

Je kunt nog zoveel gerse groene innovatieve busmoties indienen als je wilt, het is een verarming voor de stad. En dat is het wat het CDA betreft voorzitter vooral om twee redenen. Reden één is dat überhaupt de reden waarom het plan voorligt, gewoon een kille koude rekensom is. Een rekensom die we overigens niet eens uitgewerkt hebben gezien. Het is een koude rekensom die uiteindelijk inderdaad gaat over rendementsdenken en exploitabele lijnen. En dan gewoon een rekensommetje: hé, er zijn minder mensen in dat OV, dus ja, dat is steeds minder betaalbaar. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja voorzitter, in het voorstel van de MRDH wordt ook gesproken over nieuwe verbindingen, bijvoorbeeld met te bouwen woningen in de Merwe-Vierhavens met Nieuw Kralingen. Vindt de heer Segers-Hoogendoorn dat ook een verarming? De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Nee, ik vind dat ook een koude rekensom, want dat gaat dus over: er komen huizen, er komen mensen en er komt OV. Dat is op zich wel de goede volgorde overigens, maar ik heb het hier over de koude rekensom die ervoor gaat zorgen dat er tramlijnen ingekort worden en verdwijnen. En uiteindelijk past dat rendementsdenken voorzitter helemaal niet op een publieke voorziening. En openbaar vervoer is een publieke voorziening. Het is ook heel erg kortetermijndenken.