20231304- Notulen van de raadsvergadering van 13 april 2023.pdf

We hebben het daar in de commissie over gehad, we hebben een technische sessie gehad, een inspreekmoment en nog een commissiebehandeling. Het is dus zeer uitgebreid behandeld. U bent er kritisch over en dat gun ik u van harte. Maar u kunt niet zeggen dat we het er niet uitgebreid genoeg over hebben gehad. Daar hebben we echt alle mogelijkheden voor gehad. De VOORZITTER. Waarvan akte. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Natuurlijk, er is uitgebreid over gesproken. Er is heel veel commotie over, dat blijkt ook wel, zeker ook hier. Dat gaat ook blijken uit de gigantische hoeveelheid moties rondom dit onderwerp. Dit is nog niet af. U hebt wel het gesprek gevoerd. Enkele punten heeft het college overgenomen in de richting van de MRDH, maar we moeten blijkbaar snel zijn want het is bijna 2030 en dan moet dat tramnet klaar liggen. Haastige spoed is zelden goed. Dat zei ik al bij het ordedebatje aan het begin. Dus wij vinden dat dat

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

580

niet klaar is. Het maatschappelijke debat erover moet verder worden gevoerd, het gesprek van ons met de stad, wat voor vervoerssysteem we willen hebben, hoe onze straten eruit moeten zien. Dat is iets anders dan de mooie plaatjes in het ding van de MRDH, de Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Dus dat debat is nog niet af. Wat ons betreft gaat dit hele posttraumatische tramnetvoorstel dus van tafel. Schrijf dat maar aan de MRDH ofwel aan uzelf, want u bent zelf de MRDH. Als SP zullen wij de reizigers, onze Rotterdamse burgers, blijven ondersteunen in hun verzet tegen deze onzalige plannen. En als u toch een conceptbrief naar de MRDH wilt sturen zoals u nu van plan bent, dan hebben we nog een aantal moties voorbereid, ook samen met anderen, ter wijziging van dit concept. Dat is onder andere ꞌDelfshaven weer op het juiste spoorꞌ. Meer dan een half jaar geleden zeiden we al: waarom trek je tram 4 niet door, weer terug naar het Marconiplein? Er is toen al een voorschot genomen op dit onzalige plan. Tram 4 moet zo snel mogelijk weer doorgetrokken worden. Ook ꞌOnderzoek vervoersarmoede Rotterdamꞌ, om alle risico’s daarvan in kaart te brengen naar aanleiding van dit onzalige plan. ꞌMeetbare normen voor toegankelijkheid metro en busꞌ, want je stapt niet zomaar zoals je in een tram stapt met je rollator of je scootmobiel in de bus en je komt niet in de metro als de lichten niet werken.

Dan nog ꞌThuiswedstrijd in Spangenꞌ. U bent wel van plan om als Sparta speelt de tram te laten rijden. Wij zeggen: doe dat gewoon helemaal. Laat dat ding gewoon doorrijden tot aan het Kasteel. En ook ꞌAantrekkelijke OV-verbinding voor de Nieuwe Binnenwegꞌ, mocht u toch het onzalige idee hebben om tram 4 daar weg te halen. Dat zijn de vijf moties die de SP samen met GroenLinks en de PvdA wil indienen. De VOORZITTER. Dat was het mijnheer Coşkun? Ik dank u zeer. De heer Coşkun heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Delfshaven weer op het juiste spoor ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag'; constaterende dat: - sinds het inkorten van tramlijn 4 de Schiedamseweg en het Grote Visserijplein vanuit naastgelegen buurten slecht bereikbaar zijn met openbaar vervoer; - de omzet van winkeliers aan het einde van de Nieuwe Binnenweg en de Schiedamseweg fors is gedaald na inkorting; - de herinrichting van de Nieuwe Binnenweg nog niet concreet is; overwegende dat: - het college aangeeft in de collegebrief dat pas als er voldoende concreet zicht is op realisatie van de herinrichting, er kan worden overgegaan tot het verwijderen van tram 4 uit de Nieuwe Binnenweg; - de personeelsproblemen bij de RET zijn afgenomen; verzoekt het college om: -

zolang er nog geen herinrichtingswerkzaamheden worden verricht aan de Nieuwe Binnenweg, tramlijn 4 op de kortst mogelijke termijn weer te laten doorrijden tot Marconiplein; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.S.J. Coşkun, M.H. Biljoen en R. Moti

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

581

Motie 2. Onderzoek vervoersarmoede Rotterdam ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag'; constaterende dat: - de MRDH voornemens is tramhaltes weg te halen waardoor de afstand tot een tramalternatief langer lopen wordt; - de MRDH uitgaat van een acceptabele loopafstand van 600-800 meter naar een tram enbushalte; - het centraal bureau voor de statistiek (CBS) en het planbureau voor de leefomgeving (PBL) uitgaan van slechts 400 meter als acceptabele loopafstand; overwegende dat: - dit college 'Eén stad' als moto heeft; - de inwoners van de getroffen wijken mogelijk door het tramplan een hogere kans op vervoersarmoede lopen en daardoor niet meer mee kunnen doen met de maatschappij; verzoekt het college om: - de risico's van vervoersarmoede in Rotterdam door het PTT in kaart te brengen en hierbij ook de rest van het Rotterdamse OV-netwerk te betrekken; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.S.J. Coşkun, M.H. Biljoen en R. Moti Motie 3.

Meetbare normen voor toegankelijkheid metro en bus ʺDe gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropool regio Rotterdam Den Haag'; constaterende dat: - de MRDH voorstelt om tramhaltes weg te halen, waardoor reizigers vaker afhankelijk zijn van de metro en bus; - insprekers aangeven dat roltrappen en liften vaak kapot zijn en liften erg stinken; - uit de 'prestatievergelijking stedelijke openbaarvervoersbedrijven' van de ACM blijkt dat de RET het hoogst aantal klachten ontvangt over toegankelijkheid; overwegende dat: - het college in de collegebrief aangeeft dat storingen van liften op metrostations en van uitschuifplanken van bussen tot een absoluut minimum moet worden teruggebracht; - Rotterdam zonder een goede OV-toegankelijkheid niet iedereen mee kan laten doen met de maatschappij; verzoekt het college om: - een strikte en meetbare norm af te spreken met de RET rondom de afhandeling van storingen aan liften, roltrappen en uitschuifplanken; - meetbare normen af te spreken met de RET over de schoonmaak van de liften;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

582

en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.S.J. Coşkun, M.H. Biljoen en R. Moti Motie 4. Thuiswedstrijd in Spangen ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag'; constaterende dat: - de MRDH voorstelt tramlijn 8 in te korten tot Marconiplein; - tramlijn 8 in Spangen wordt behouden voor fans van Sparta tijdens thuiswedstrijden; - inwoners van Spangen iedere dag een thuiswedstrijd spelen; - reizigers in Spangen in grote mate afhankelijk zijn van goed openbaar vervoer vanwege een forse wandeling naar boven; overwegende dat: - het tramspoor blijft liggen; - een busverbinding voor veel reizigers zorgt voor een extra overstap; verzoekt het college om: - tramlijn 8 te behouden voor Spangen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.S.J. Coşkun, M.H. Biljoen en R. Moti Motie 5.

Aantrekkelijke OV-verbinding voor de Nieuwe Binnenweg ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag'; constaterende dat: - de MRDH voorstelt tramhaltes weg te halen rond de Nieuwe Binnenweg; - het college de MRDH vraagt om een deel van de Nieuwe Binnenweg te voorzien van een busverbinding; - tramlijn 4 voor verschillende wijken in Delfshaven de enige directe en snelle verbinding is met het centraal station; overwegende dat: - uit het rapport 'contouren Toekomstvast tramnet' blijkt dat extra overstappen een extra barrière is voor reizigers en het OV daardoor minder aantrekkelijk wordt; - de halte 'Centraal station' de OV-verbinding via de Nieuwe Binnenweg aantrekkelijk maakt; verzoekt het college om: - als voorwaarde op te nemen dat een OV-verbinding via de Nieuwe Binnenweg zonder overstap moet aanhaken op het centraal station;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

583

en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T.S.J. Coşkun, M.H. Biljoen en R. Moti De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, de tram en Rotterdam zijn historisch met elkaar verbonden, al 145 jaar lang. Dankzij de tram kan Nelson naar school, kan Latifa naar haar werk en kan oma Gerritsen naar de markt. Dankzij de tram kunnen duizenden Rotterdammers elkaar elke dag ontmoeten. Afgelopen decennia heeft de gemeente Rotterdam niet voor niets fors geïnvesteerd in het verbeteren van ons tramnetwerk en zijn juist vele buslijnen vervangen door tramlijnen, omdat we weten dat de tram door onze bewoners en onze ondernemers juist enorm wordt gewaardeerd. De tram is comfortabeler dan de bus, is voor mindervalide bewoners toegankelijker dan de bus, biedt meer ruimte dan een bus en staat ook minder vaak vast dan een bus. Helaas dreigen door het rendementsdenken van de VVD en van VVD-wethouder Karremans diverse tramlijnen te verdwijnen in verschillende straten, buurten en wijken en gaan we terug in de tijd. Niet het uitgangspunt om voor alle bewoners het openbaar vervoer toegankelijk en bereikbaar te houden telt, maar zoveel mogelijk opbrengst, zoveel mogelijk centen, zoveel mogelijk reizigerskilometers zijn leidend geweest.

Dit gaat ten koste van onze ouderen, van onze jongeren, van onze bewoners zonder auto. Het stadsbestuur kiest niet voor de sociale variant, maar kiest voor de rendementsvariant. De VOORZITTER. U heeft een interruptie. De heer BECKER (vvd). Dank u wel voorzitter. Volgens mij wordt er niet gekozen voor rendementsdenken, maar juist voor efficiëntie. De heer Moti is jarenlang wethouder geweest in deze stad, hij weet donders goed hoe dit werkt. Er is sprake van minder reizigers in het openbaar vervoer, ook in de tram, minder inkomsten. Toch willen we wel dat fijnmazige OVnetwerk houden met zijn allen, en bussen zijn vele malen goedkoper dan trams. Dat is wat in dit plan zit. Door het inzetten van bussen kun je juist aan die OV-behoefte voldoen zonder dat het enorm veel kost. U weet als geen ander hoe dit werkt, dus uw houding hierin verbaast mij. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, in antwoord op de heer Becker ik weet inderdaad hoe het werkt, en ik weet ook dat bussen minder reizigers trekken. Daarom hebben we in deze stad heel veel buslijnen vervangen door tramlijnen, met als effect dat we meer reizigers hebben getrokken. U doet een stap terug en ik weet nu al wat er gaat gebeuren. Dat is namelijk het trucje van de VVD overal in het land. Eerst vervangen door een bus, dan verbaasd kijken dat er nog minder reizigers zijn en dan die buslijn opheffen.

Dat gebeurt in heel veel gebieden in dit land waar de VVD aan de macht is, waar helemaal geen OV is, en dat dreigt helaas ook voor heel veel straten, buurten en wijken van Rotterdam. U noemt dat efficiëntie, met alle respect, efficiëntie is gewoon een ander woord voor rendementsdenken. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Als het om het rendementsdenken van dit college zou gaan, dan zou natuurlijk een heel simpele oplossing zijn, want dan kunnen we gewoon de kaartjes of de ritprijs verhogen. Want dat is natuurlijk de andere kant van het

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

584

verhaal. Of je doet een efficiëntieslag of je laat mensen meer betalen. Dus welke keuze wil de heer Moti hier maken? De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, de heer Van Drunen weet heel goed het antwoord op zijn eigen vraag, want nog geen enkele maanden geleden hebben we hier een fel debat gevoerd, door de heer Van Drunen nota bene zelf aangevraagd, over de tariefsverhoging bij de RET, waar de heer Van Drunen het inderdaad niet mee eens was. De PvdA ook niet, dus het college heeft dat al gedaan. Dat heeft al de tarieven met bijna 8% verhoogd. Ja, je kunt dan zeggen, we doen het maar 800%, maar dan weten we natuurlijk ook wat er gebeurt, dan gaat niemand meer gebruikmaken van het openbaar vervoer, want er bestaat ook nog zoiets als prijselasticiteit. Kortom voorzitter, op die vraag van de heer Van Drunen kent hij zelf het antwoord al. Voorzitter, de afgelopen week is in ieder geval duidelijk geworden dat bijna niemand heil ziet in de plannen van VVD-wethouder Karremans. Bewoners niet, ondernemers niet, wijkraden niet. Wie dan wel? Ja, alleen de heer Becker van de VVDfractie was er enthousiast over. In de wandelgangen van het stadhuis gonsde het gisteren dan dat de VVD-fractie en de VVD-wethouder van de andere drie coalitiepartijen, Leefbaar Rotterdam, D66 en DENK, hebben geëist om het voorstel van VVD-wethouder Karremans te steunen.

Het schijnt zelfs dat DENK-partijleider Achbar hiervoor opgetrommeld moest worden. Jammer, want over dit onderwerp zijn helemaal geen afspraken gemaakt in het coalitieakkoord, maar het wordt nu blijkbaar toch afgetikt in het achterkamertje van de coalitie. Voor ons als PvdA is dat een enorme teleurstelling. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja voorzitter, hier wil ik toch wel op reageren, want de heer Moti begint hier een heel circus op te tuigen dat alleen maar in zijn eigen hoofd bestaat. Er is helemaal niets afgetikt in achterkamertjes of wat dan ook. Misschien dat dat de normale gang van zaken was toen u zelf in het college zat, maar ik kan u verzekeren dat er helemaal niets is afgetikt in achterkamertjes. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, die geruchten hier in de wandelgangen van het stadhuis zullen vast wel ergens op gebaseerd zijn. Ik ga ervan uit dat u wel gisteren met vier fracties overleg heeft gehad blijkbaar, en daar gaat dit in ieder geval over. Voorzitter, maar dat is nog niet het belangrijkste. Ik ga door met mijn verhaal. De VOORZITTER. Nee, mevrouw Van Wifferen stond al even. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, ik vind dit wel een heel aparte manier van debatteren van de heer Moti. Eigenlijk ben ik beter van hem gewend.

Want om je hele debat te gaan baseren op geruchten die je in de wandelgangen hebt gehoord, vind ik echt een ontzettend zwaktepunt. En dan zeggen dat er op hoge toon een soort van eisen zijn gesteld aan DENK. Ja, ik denk dat het gewoon een oude manier van denken is van toen de PvdA nog wethouder was, dat dit gangbaar was en dat hij – als ik ook mag gaan in geruchten en speculaties, dan zou ik kunnen zeggen dat u dat projecteert op de nieuwe coalitie. Dat moet u vooral doen, maar ik vind het wel een heel zwak verhaal. De VOORZITTER. De heer Becker.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

585

De heer BECKER (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Er moet mij toch wat van het hart. De manier waarop de heer Moti dit onderwerp behandelt, vind ik niet correct. Er wordt nu op een manier gesproken, er worden geruchten verspreid, een soort van complottheorieën. De heer Moti doet net zoals toen met betaald parkeren. Hij roept bewoners op om allerlei intimiderende en rare mailtjes te gaan sturen naar raadsleden. Ja, dat heeft u gedaan. Wij worden bestookt met mails, daar heeft u toe aangezet. Dat vind ik zeer kwalijk. Zeker in een tijd waarin het vertrouwen in de politiek niet heel hoog is, waarin we juist het goede voorbeeld moeten geven, moet u niet op zo’n manier doen alsof er in achterkamertjes gekke dingen gebeuren en moet u niet bewoners gaan oproepen om rare mails te sturen. Dat is echt niet correct. Dat wil ik hierbij gezegd hebben. De VOORZITTER. Dan de fractie van DENK. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja voorzitter, ik wil toch even een punt maken. Dat hier iemand moet worden opgetrommeld om maar dingen voor elkaar te krijgen in achterkamertjes. Ik vind het allemaal heel erg onbenullig en ik vind het onzin en ik sluit me ook aan bij de woorden van de heer Becker. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik hoor alleen maar termen als onbenullig en onzin, maar ik hoor niemand zeggen dat inderdaad de heer Achbar niet is aangesloten. Dat hoor ik niemand zeggen.

Dus blijkbaar is dat gerucht wel degelijk aan de orde. En dan wil ik als u het toestaat nog even antwoord geven op de heer Becker. De VOORZITTER. Becker, u geeft een gratis S. De heer MOTI (pvda). De heer Becker, excuus, het was niet bewust bedoeld. Ja, de PvdA heeft inderdaad heel veel contact met heel veel bewoners en heel veel ondernemers gehad. We hebben ze uitgelegd dat we dit plan alleen maar kunnen blokkeren in de gemeenteraad als minimaal 23 raadszetels hier tegen stemmen. En om dat voor elkaar te krijgen is het nodig dat een van de vier coalitiepartijen die voor dreigen te stemmen dat niet doet. Dus roep je volksvertegenwoordigers ter verantwoording. Vraag ze om verantwoording af te leggen over hun stemgedrag. Dat is iets heel normaals. U maakt ervan dat wij hebben opgeroepen tot intimidatie. Dat is gewoon volstrekt onwaar. Wij hebben mensen opgeroepen om contact te zoeken met hun volksvertegenwoordiging en ik denk dat dat juist heel goed is in deze tijd, dat we nog meer van dat soort oproepen doen, want dat verkleint juist de kloof. Contact tussen burgers en volksvertegenwoordigers, dat is de manier waarop we de politiek, de raad naar de straat brengen en de politiek dichter bij de burgers brengen en zorgen dat mensen rekenschap geven over de activiteiten die ze doen, over het stemmen dat ze doen.

Als ze hier grote besluiten nemen, dat ze dan ook beseffen wat voor impact dat heeft op onze bewoners en onze ondernemers en daar verantwoording over afleggen. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen, u bent gaan zitten. Het is voorbij? Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja kijk, ik dacht ook, ik kan wel zeggen dat ik helemaal niet hierover met de heer Achbar heb gesproken, maar misschien anderen wel, ik weet het ook niet. Het is zo’n luchtfietserij wat de heer Moti hier doet, dat ik daar verder ook eigenlijk niet zoveel mee kan. De VOORZITTER. De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Nee kijk, de heer Moti is een politieke dinosaurus. Die zat hier al toen de heer Fortuyn nog onder ons was. Toen zat hij hier al op het stadhuis. Ik heb echt wel

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

586

bezwaar tegen de manier waarop u nu… u heeft verkiezing na verkiezing verloren. En de tactiek van de PvdA is nu blijkbaar dat u bewoners raadsleden laat bestoken met e-mails in plaats van dat u uw verhaal vertelt in die wijken, dat u naar die bewoners toe gaat. Ik ben bij heel veel van die wijkraadbijeenkomsten geweest, ik heb u daar niet gezien. Dus kom met dat PvdA-verhaal, overtuig die mensen, maar ga niet met dit soort rare intimidatietactieken proberen om een coalitiepartij onder druk te zetten. Dat is dit stadhuis niet waardig en dat is ook niet de PvdA waardig. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik snap dus echt niet waarom de heer Becker een mailtje van een bewoner als intimidatie ervaart. Ja, dan hebben we het inderdaad over een kloof, als u al zelfs een mailtje van een bewoner als intimidatie ervaart, dan hebben we het over een heel grote kloof. Ik heb ook mailtjes gehad van heel veel groepen. We hebben inderdaad mensen ook opgeroepen, uiteindelijk neemt de gemeenteraad hier een besluit over, wil je invloed uitoefenen, neem dan contact op met gemeenteraadsleden. Dat is ook hoe het in een democratie hoort te werken. Maar blijkbaar vindt u contact intimidatie. Ik vind dat een heel vreemde opvatting voor een democratische partij. De VOORZITTER. Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja voorzitter, ik hoor de heer Moti zeggen, een mailtje.

Correctie, heel het weekend lang. Uitgescholden worden ook. Maar blijkbaar vindt de heer Moti dat normaal. Daarnaast ook even terugkomend op een voorgaand punt dat u maakte. Kijk, een coalitie mag volgens mij gewoon overleg voeren. En ik mag met mijn wethouder spreken, maar u baseert hier uw verhaal op geruchten die u hoort. Dat zegt meer over u. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, een punt van orde voorzitter. Ik hoor mevrouw van DENK zeggen: mijn wethouder. Het is onze wethouder, het is niet uw wethouder, zeg ik via de voorzitter. Dus een kleine correctie, laten we er alstublieft op letten. En er waren al twee seconden van mijn tijd afgegaan. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, allereerst ben ik blij, o. De VOORZITTER. De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Er wordt hier ook de hele tijd door de heer Moti VVD-wethouder gezegd. Het is ook onze wethouder, dus dan moet de heer Moti ook gecorrigeerd worden. De VOORZITTER. U corrigeert elkaar, dat is heel goed. Ik heb van meet af aan gezegd, ook bij de installatie van de wethouders, wethouders zijn van de stad. Ze zijn niet van een politieke partij. Ze hebben een politieke kleur, en dat is maar goed ook. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, als antwoord op mevrouw Rehim Zadeh.

Ik ben blij dat ze bevestigt dat die overleggen geweest zijn, want daarnet werd dat nog even met allemaal schijnbewegingen ontkend. Maar die zijn er dus gewoon geweest. Twee, ik heb nooit gezegd, en laat dat helder zijn, ik heb nooit opgeroepen tot scheldpartijen of tot bedreigingen of wat dan ook, en dat is ook verkeerd. Dat is ook fout. Dat vind ik abject en dat wijs ik ook heel erg af. Waartoe ik heb opgeroepen is: roep je volksvertegenwoordiger ter verantwoording. Waarom stemmen heel veel mensen, heel veel kiezers die op partijen hebben gestemd, die komen nu van een koude kermis thuis. Heel veel kiezers van DENK en D66 in Delfshaven komen nu van een koude kermis thuis omdat DENK en D66 hun tramlijn

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

587

dreigen af te pakken. Ja, als je op die mensen gestemd hebt, op die partij gestemd hebt, roep ze dan ter verantwoording. Dat was de oproep van de PvdA. Een heel goede oproep wat mij betreft, die we ook vaker gaan doen omdat dat juist de kloof verkleint. Ik ben het wel met u eens, als dat heeft geleid tot scheldpartijen dan kan ik daar geen rekenschap van geven, want die oproep hebben wij nooit gedaan. De PvdA zal ook nooit in deze raadzaal scheldpartijen gebruiken. Dat doen we ook niet in mailtjes en we zullen mensen ook nooit oproepen daartoe. Maar we zullen wel mensen blijven oproepen om hun volksvertegenwoordigers ter verantwoording te roepen op het moment dat dreigt dat hun belangen geschaad worden. Voorzitter, ik ga verder met mijn betoog. Want het is nog niet te laat, de stemming zal nog plaatsvinden. Daarom zullen wij ook een aantal voorstellen doen. GroenLinks zal zo meteen, mede namens de SP en ons een voorstel indienen om alle plannen af te wijzen. Niemand is het hiermee eens, waarom zouden we dit doen? Zelf hebben we een drietal voorstellen. Samen met GroenLinks en SP zullen we een voorstel indienen om tram 20 te behouden als rechtstreekse lijn tussen Lombardijen en het centrum. En samen met GroenLinks, SP en CDA zullen we een voorstel indienen om tram 4 in Delfshaven te behouden en tram 8 voor Noord en Delfshaven.

En het CDA zal samen met ons ook een voorstel indienen voor het behouden van tram 4 richting de Molenlaan. De VOORZITTER. De heer Van Drunen wil een vraag stellen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja dank u voorzitter. Ja, want de heer Moti gaat lekker kort door de bocht en dat is natuurlijk altijd heel fijn roepen, wij willen alle plannen afwijzen. Maar wat vindt de heer Moti bijvoorbeeld van het verwijderen van de tram uit de Zaagmolenstraat? Daar is heel recent nog een verschrikkelijk ongeluk gebeurd, dat direct is aan te wijzen aan de aanwezigheid van de tram in de Zaagmolenstraat. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, aanvankelijk heeft de wijkraad ook positief geadviseerd over het verwijderen van de tram in de Zaagmolenstraat. Met de belofte of in ieder geval het toekomstbeeld dat er dan een bus voor in de plaats zou komen. Die bus kan er niet komen, is nu gesteld. Dus als we de tram daar verwijderen, is er helemaal niets meer. Daarom kiest de wijkraad er nu voor om niet meer tegen het verwijderen van die tramlijn te zijn. Die positie heeft de PvdA ook. En hoe kun je die straat wel veiliger maken? Door bijvoorbeeld die weg autoluw te maken. Door te kiezen voor eenrichtingsverkeer. Door te kiezen om niet aan allebei de kanten parkeervakken te hebben. Dan kun je die straat heel goed heel veilig maken en toch de OV wel behouden. De VOORZITTER.

De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Ik denk dat we hier wel vast kunnen stellen, en dat is misschien ook een heldere boodschap van de heer Moti aan iedereen die de Zaagmolenstraat bewust vermijdt, omdat het gewoon een klotestraat is om door te rijden, zowel voor fietsers als voor autoverkeer. Ga rustig slapen. Dankzij de PvdA blijft die situatie gewoon zoals die is, want wij zijn lekker overal tegen. De VOORZITTER. Het woord ꞌklotestraatꞌ is wat buiten de gebruikelijke woorden in deze raad. Ik ga hem niet schrappen, maar ik wil u wel verzoeken om dat niet meer te herhalen. Mijnheer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, ten slotte nog op de heer Van Drunen, want volgens mij heeft hij nog niet zo goed geluisterd. Wij vinden ook dat de Zaagmolenstraat aangepakt moet

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

588

worden. Maar dat doe je niet door de tram weg te halen, dat doe je door daar minder ruimte voor de auto te creëren. U kent de straat, bijna 80 of 90% van de straatbreedte wordt gedomineerd door de auto, 80 tot 90%. En dan heb je zo’n stukje stoep voor voetgangers aan beide kanten, en de fietsers mogen lekker op de straatweg waar de tram ook van gebruikmaakt. Wij kiezen ervoor, als het aan ons zou liggen, om die straat eenrichtingsverkeer te maken, parkeervakken weg te halen, dan creëer je meer ruimte voor voetgangers en fietsers. Maar die tram kan er nog steeds doorheen. Juist voor die mensen die geen auto hebben en naar school moeten, naar werk moeten, of elkaar willen ontmoeten. De VOORZITTER. De heer Coşkun. U bent gaan zitten. De heer COŞKUN (sp). Ja, want de heer Moti haalde me de woorden uit de mond. Dat had ik ook willen zeggen. Ik woon ook pas 47 jaar in de buurt. Mijnheer Van Drunen woont in Blijdorp, maar echt, die auto’s zitten daar in de weg. Daar zijn de ongelukken mee, niet met de tram. Dus de auto weg, de tram houden. De VOORZITTER. Mijnheer Moti, u kunt verdergaan. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, ik was aan het einde van mijn betoog. Want we zullen zo meteen ook nog een voorstel indienen om tramlijn 2 juist door te trekken op Zuid, zodat er een ringlijn ontstaat.

Een voorstel dat het college slechts wil onderzoeken, maar wat ons betreft is het tijd om dat ook een keer echt te doen. We praten hier al heel lang in deze raad over meer openbaar vervoer op Zuid. Nog in 2021 hebben we hier ook een debat gehad waarin we de uitgangspunten voor het nieuwe NPRZ-beleid hebben vastgesteld. Verschillende partijen, waaronder de VVD en D66, hebben toen ook gepleit voor meer openbaar vervoer op Zuid. Dit is de kans om echt te besluiten, niet alleen maar te blijven onderzoeken, maar te besluiten en daar zullen wij dan ook een voorstel zo meteen voor indienen. Dank u wel. U krijgt de moties zo. Ik heb ze niet bij me. De VOORZITTER. Oké. Dan kan de volgende spreker zich klaarmaken. Mijnheer Becker, zonder S. De heer BECKER (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Onze stad Rotterdam verandert. De stad verdicht, het wordt drukker, er wonen meer mensen. Het openbaar vervoer verandert ook en er gebeuren ook heel veel goede dingen. Er wordt geïnvesteerd in een nieuwe metro aan zee, die onlangs is geopend. Er komt binnenkort een tramverbinding tussen Kralingse Zoom en het Zuidplein. Er komen twee treinstations bij. En vandaag hebben we het specifiek over de tram. Want dat tramnet verandert ook. Ik zei het net ook al, er zijn minder reizigers in de tram en we willen toch dat fijnmazige OV-netwerk garanderen.

Bussen zijn daarbij een oplossing voor die lijnen die niet goed gebruikt worden. Dit plan is uitgebreid bekritiseerd en besproken in de wijkraden, ook met bewoners. Ik ben bij een aantal van die avonden geweest. Dat laat ook heel goed zien wat de rol van de wijkraad kan zijn. Die wijkraden helpen ons om te horen wat in gebieden speelt en die rol hebben wijkraden heel goed en mooi gespeeld, dus complimenten daarvoor. Ook complimenten voor de wijze waarop het college al die adviezen zeer nauwkeurig heeft beantwoord en ook meegenomen heeft in de brief. Er zijn heel duidelijke randvoorwaarden gesteld aan dit plan en aan hoe dat zou moeten worden uitgevoerd. Op het gebied van bijvoorbeeld toegankelijkheid voor ouderen en mindervaliden, op het gebied van veiligheid voor alle weggebruikers en specifiek fietsers. D66 dient daar straks nog een motie over in die wij zullen steunen. De avond die het allerdrukste was, was de avond in Hillegersberg. Die hebben twee avonden georganiseerd en daar kwamen in totaal vierhonderd mensen op af. Waarom levert in dat gebied het verdwijnen van tram 4 zoveel commotie op? Dat is omdat Hillegersberg anders dan andere

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

589

gebieden geen alternatieven heeft. Er is daar niet nog een andere tramlijn of een metrostation in de buurt. Er is daar geen alternatief. Daarom is het heel belangrijk dat die randvoorwaarden die gesteld zijn, dat zijn de randvoorwaarden met betrekking tot, mocht de tram verdwijnen, dat de Bergse Dorpsstraat en de Straatweg beter worden ingericht en dat de bus, die de tramlijn vervangt, doorrijdt naar Centraal Station. De vraag daarbij is wel, dat zijn enorme investeringen die gedaan moeten worden, als we die kosten op een rijtje zetten, weegt dat wel op tegen de besparing die het opheffen van tram 4 met zich meebrengt? Dat is dus ook een vraag aan de wethouder. Is met alle randvoorwaarden die wij nu stellen aan het verdwijnen van tram 4, het behouden van tram 4 niet een goedkopere optie? Eventueel in een lagere frequentie. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ik heb een vraag aan de heer Becker, want u neemt het op voor tram 4 in Hillegersberg omdat er dan geen alternatief zou zijn. Maar waarom geldt dat niet in Delfshaven? Voor ouderen? Waarom geldt dat niet in Noord voor ouderen? Voor hen maakt die honderden meters extra die ze nu moeten lopen, het ook ontoegankelijk. Waarom neemt u het wel op voor de bewoners in Hillegersberg, maar niet voor de bewoners in Delfshaven en in Noord? De VOORZITTER. De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Tram 4 rijdt ook door Noord.

Ik neem het op voor die – kijk, wat ik net zeg, het is een gebied waar geen alternatieven zijn. In Delfshaven heb je nog metrostations die dichtbij zijn. Er is een toezegging door de wethouder gedaan met betrekking tot Delfshaven. Tram 4 in Delfshaven is zeer onveilig. Dat is gewoon een onveilige weg voor fietsers en voor andere weggebruikers. Er is een toezegging om daar een bus te laten rijden. Er is een bus op de Mathenesserlaan, maar specifiek op de Nieuwe Binnenweg. Specifiek op basis van de geluiden uit de wijkraad en van de ondernemers. Op basis ook van de toezeggingen die zijn gedaan, op basis van de collegebrief is aan heel veel randvoorwaarden voldaan. Dus ik heb die vraag aan de wethouder. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Als ik er nog een vervolgvraag op mag stellen. Voorzitter, ik ben het eens met de heer Becker dat we wat moeten doen aan de verkeersveiligheid op de Nieuwe Binnenweg, net zoals we dat op de Zaagmolenstraat moeten doen. Maar ik snap niet zo goed waarom dan de VVD en Leefbaar Rotterdam ervoor kiezen om dan de tram weg te halen. Er zijn genoeg andere manieren, als u echt durft, om daar aan de verkeersveiligheid te werken.

Heeft u bijvoorbeeld het lef om die weg eenrichtingsverkeer te maken? Heeft u het lef om bijvoorbeeld parkeervakken uit die straat te halen, zodat er een vrije fietsbaan kan komen? Maar die keuzes hoor ik u niet maken. U schuift alles op de tram af, alsof dat de bron van onveiligheid is, terwijl u ook weet dat de meeste ongelukken op die weg gebeuren tussen een auto en een fiets. Er zijn genoeg voorbeelden, we kregen dit plaatje bijvoorbeeld, ik zal het even laten zien. We kregen dit plaatje van een student die laat zien hoe je gewoon op de straatbreedte van de Binnenweg een heel mooie toegankelijke weg kan maken voor voetgangers, fietsers, met OV. En ja, dan kies je er inderdaad wel voor om die auto minder ruimte te geven. De VOORZITTER. Wij maken er doorgaans geen gebruik van om allerlei tekeningen en foto’s hier (Er wordt buiten de microfoon gesproken). Nee, dat snap ik. Maar het is een grapje. Maar we moeten het niet doen, want daarmee gaan we echt tegen de orde van de

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

590

vergadering in. Een belangrijk kenmerk voor de raad is equality of arms, niemand heeft dat ding, alleen u heeft dat ding en niemand kan ernaar kijken. Er zit geen toelichting bij. En daarmee is het een eenzijdige vorm van het vertonen van stukken en dat komt het debat toch niet ten goede. Dus niet doen, en we hebben er afspraken over. Mijnheer Becker. De heer BECKER (vvd). Ik denk dat de heer Moti en de VVD elkaar gaan vinden vandaag, want ik heb hier een motie klaarliggen, ꞌDe Nieuwe Binnenweg gers groenerꞌ, die het college verzoekt bij een herinrichting van de Nieuwe Binnenweg ervoor te zorgen dat er ook groen in de straat terugkomt. Dus dat biedt ook kansen om die Binnenweg aantrekkelijker in te richten, een aantrekkelijke winkelstraat en een groenere winkelstraat. De VOORZITTER. Mijnheer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, meer groen leidt niet tot meer verkeersveiligheid per se. De vraag die ik u voorleg, is of u ook bereid bent om van de Binnenweg eenrichtingsverkeer te maken? Bent u bereid om daar parkeervakken weg te halen? Als u daartoe bereid bent, waarom moet die tram dan weg? Want dan is er genoeg ruimte voor een tram, een vrije fietsbaan, meer ruimte voor voetgangers en meer groen. Bent u daartoe bereid? Dat was de vraag. De VOORZITTER. Mijnheer Becker. De heer BECKER (vvd). Ja, dat biedt kansen.

Wij hebben in de aanloop naar de verkiezingen het plan ꞌVan grauw grijs naar gers groenꞌ gepresenteerd. Dat was een plan om voor onder andere de Nieuwe Binnenweg te kijken hoe je die straat aantrekkelijker kan inrichten, groener, verkeersveiliger en ook het verdwijnen van de tram, hoe spijtig dat ook is, maar hij wordt vervangen door een buslijn, dus de OV-bereikbaarheid blijft. Het biedt ook kansen om die weg aantrekkelijker in te richten, te vergroenen en mogelijk, maar ik wil daar niet op vooruitlopen, ook te kijken hoe je omgaat met het autoverkeer. Maar het is wel heel belangrijk dat de ondernemers aangeven dat die autobereikbaarheid heel belangrijk is omdat heel veel klanten met de auto komen. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, dat zijn dezelfde ondernemers, zeg ik tegen de heer Becker, die ook aangeven dat je die tram moet laten blijven en dat die tram moet blijven rijden. Dus de heer Becker is wel heel selectief in het citeren van ondernemers. Voorzitter, kijk, zoals ik al zei is de wegbreedte daar breed genoeg om een tram te laten rijden, om fietsers ruimte te geven, om voetgangers ruimte te geven, als je een andere keuze durft te maken voor de auto. En ik hoor gewoon met heel veel woorden de heer Becker altijd weer zeggen: dat zullen we dan kijken.

Maar in de tussentijd is hij wel de tramlijnen aan het wegschrappen en aan het wegbezuinigen. En dat zou toch niet de goede volgorde moeten zijn dan wat mij betreft. Bent u dan bereid om in de tussentijd die tram gewoon te laten rijden, totdat het moment is dat die herinrichtingsplannen gereed zijn en we dan de afweging kunnen maken hoe we die schaarse ruimte daar gaan verdelen? De VOORZITTER. De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Het is de heer Becker hè, anders ga ik u ook de heer Moti’s noemen. Nee, dat maakt niet uit. Ik snap uw punt, maar de Nieuwe Binnenweg is echt onveilig. Dat is gewoon een onveilige straat, voor fietsers, voor voetgangers. Het is niet een brede straat zoals, nou wat is... De tram kan daar niet vrij rijden en je hebt daar fietsers,

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

591

auto’s, voetgangers en die tram. Er gebeuren veel ongelukken, er is ook een dodelijk ongeluk gebeurd. Dus dat is echt wel een andere situatie dan tram 4 op bijvoorbeeld de Straatweg. De VOORZITTER. Voordat u verdergaat, de heer Biljoen is gaan zitten. Dat gaat over? De heer BILJOEN (gl). Ja, nee voorzitter, dat was een klein punt van orde. De heer Moti wees zojuist een heel prachtige afbeelding aan de heer Becker van de VVD. Die heb ik niet, dus mijn vraag via u voorzitter, is of de heer Moti die in iBabs kan uploaden zodat ik deze ook kan bestuderen. De VOORZITTER. Dat kan altijd wel. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, ik wil wel even duidelijk zeggen dat de Nieuwe Binnenweg ook zeker autoluw gaat worden gemaakt en dat ook in het coalitieakkoord staat dat daar zeker naar eenrichtingsverkeer gaat worden toegewerkt. Het staat ook duidelijk in de plannen, want ik merk dat de heer Moti daar wat verwarring over heeft of zaait, dat weet ik niet. Maar dat in ieder geval pas de tram wordt weggehaald als het ook echt goed wordt ingericht. Daar komt natuurlijk nog participatie over, hoe dan. Maar het is dus wel zo dat het autoluw wordt, dat er nog wel auto’s moeten komen. En zelf heb ik ook wel het vermoeden dat als we alle auto’s weg zouden halen van de Nieuwe Binnenweg, dat we daar van de PvdA een e-mailbommetje over zouden krijgen De VOORZITTER.

De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, dan een vraag aan D66 Rotterdam, want u geeft aan, u zet zich in op autoluw maken. Ik heb het coalitieakkoord ook nog een keertje goed nagelezen. Om de stad autoluw te maken wordt ingezet op betaald parkeren. Maar in deze plannen wordt de tram weggehaald. Ik snap niet zo goed waarom als je een tram weghaalt dat je dan de stad autoluw maakt. Tegelijkertijd wil ik u er ook aan herinneren dat er straks een brug wordt toegevoegd, de derde oeververbinding, waardoor 15.000 extra auto’s worden toegevoegd aan de stad. Dus ik snap niet helemaal wat autoluw volgens u betekent. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, over die brug komt trouwens ook een tram. Daar wordt ook een nieuwe tramlijn aan toegevoegd. Dat aspect negeert u met zijn allen volledig. Dat is ook een nieuw soort openbaar vervoer. Als je het hebt over autoluw maken, dat verschilt natuurlijk per gebied. Maar als je kijkt naar zo’n smalle straat als de Nieuwe Binnenweg, dan is het niet alleen de ruimte maar de tram zelf en de inrichting van het tramspoor dicteert voor een groot deel hoe je die straat kan inrichten. Dus je zorgt ervoor, omdat het plat moet zijn en relatief recht, met weinig bochtjes, kun je veel minder doen aan snelheidsbeperkende maatregelen en de straat echt op 30 kilometer inrichten.

Want dat is al eerder geprobeerd, om die echt op 30 kilometer in te richten met behoud van alles, en er wordt nog steeds absurd veel geracet op de Nieuwe Binnenweg. Het heeft niet geholpen. De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, nu hoor ik D66 aangeven dat ze willen inzetten op snelheidsbeperkende maatregelen, maar ik vroeg naar de definitie van autoluw. Wat is volgens D66 Rotterdam dan autoluw?

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

592

Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, het betekent een minder prominente plaats voor de auto in de stad. Dat betekent minder automatisch recht op gratis parkeren, minder parkeerplekken. Autoluw betekent gewoon minder auto’s, dus het betekent ook dat er meer eenrichtingsverkeer moet komen en dat auto’s nog wel overal moeten kunnen komen, of bijna overal, maar dat ze er wellicht een beetje langer over gaan doen en dat er meer ruimte wordt gegeven aan de fiets. De VOORZITTER. Mijnheer Becker, u kunt verdergaan. De heer BECKER (vvd). Ja, dank u wel. We dienen ook een motie over daar waar de tram mogelijk verdwijnt en er bussen voor in de plaats komen, om daar te kijken naar innovatieve alternatieven, dus innovatieve bussen, noem het een tram zonder rails, die qua comfort en toegankelijkheid in de buurt komen van de tram of vergelijkbaar zijn met de tram. Dus om ook de nieuwste bussen juist op die trajecten in te zetten. Daar laat ik het bij, dank u wel. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. De heer Becker heeft de volgende moties ingediend. Motie 6.

Geef mensen een innovatief alternatief ʺDe gemeenteraad, in vergadering bijeen op donderdag 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt Toekomstig tramnet; constaterende dat: - het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 binnenkort door de MRDH wordt vastgesteld; - verschillende tramlijnen in Rotterdam in het nieuwe Tramnet zullen komen te vervallen; overwegende dat: - veel Rotterdammers niet enthousiast zijn over de bus als alternatief voor de wegvallende tramlijnen; - dit komt omdat de bussen die nu door de stad rijden vaak oud zijn; - hierdoor het comfort voor de reizigers soms in het geding komt; - door nieuwe bussen het reisplezier voor de Rotterdammers toe kan nemen; - de RET vervangt haar bussen voor schonere en stillere versies; verzoekt het college om: - samen met de RET te kijken of het mogelijk is om bij de buslijnen, die in plaats van de tramlijnen komen, de nieuwste, innovatieve versies van de bussen in te zetten om het comfort voor de reizigers op de nieuwe buslijnen te waarborgen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. S.J.C. Becker Motie 7. De Nieuwe Binnenweg gers groener ʺDe gemeenteraad, in vergadering bijeen op donderdag 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt Toekomstig tramnet; constaterende dat: - het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 binnenkort door de MRDH wordt vastgesteld; - tramlijn 4 op de Nieuwe Binnenweg eruit gaat;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

593

overwegende dat: - in deze collegeperiode de stad autoluw wordt gemaakt; - en er 20 hectare groen toegevoegd wordt aan Rotterdam; - op het moment de tram uit de Nieuwe Binnenweg gehaald wordt deze straat opnieuw ingericht kan worden; - dit dus het moment is om de Nieuwe Binnenweg autoluw en groener te maken; - deze upgrade de Nieuwe Binnenweg weer een aantrekkelijke winkelstraat maakt en dit goed is voor de ondernemers in de straat; verzoekt het college om: - bij de herinrichting van de Nieuwe Binnenweg ervoor te zorgen dat er voldoende groen in de straat terugkomt, waardoor het een aantrekkelijke groene winkelstraat wordt; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. S.J.C. Becker en M.S. Abrahamse De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Voorzitter, wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat veel in deze visie wordt ingegeven door bezuinigingen en financieel rendement. Vorige week zei ik dat ook al. Wij vinden eigenlijk dat er veel te weinig rekening wordt gehouden met jongeren die naar school gaan, ouderen, mindervaliden en mensen die minder goed ter been zijn. Wij vinden ook dat het openbaar vervoer binnen redelijke afstand bereikbaar en goed toegankelijk moet zijn en bij veel van deze ideeën gaat dat op de schop of in ieder geval is dat de bedoeling.

Voor de Partij voor de Dieren staat echter het publieke belang op de eerste plaats en niet het rendement. Voorzitter, veel van de standpunten die de Partij voor de Dieren had, hebben wij al gewisseld in de commissie. Wij willen hier nogmaals benadrukken dat wij dit voorliggende plan een slecht plan vinden. Het heeft ernstige gevolgen voor de Rotterdammers in de wijken die voor deelname aan allerlei maatschappelijke activiteiten afhankelijk zijn van goed en bereikbaar openbaar vervoer. Daarom komen wij met een motie waarin wij de wethouder verzoeken als lid van de bestuurscommissie Vervoersautoriteit van de MRDH tegen de vaststelling van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 te stemmen. Deze motie is ruim ondersteund door verschillende partijen van de gemeenteraad. De VOORZITTER. Dank u zeer. De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 8. Wethouder stemt tegen rampzalig tramplan ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; constaterende dat: - de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) een 'Plan Toekomstvast Tramnet 2030' heeft opgesteld, waarvan momenteel een conceptversie bestaat en dat uiteindelijk ter besluitvorming voorligt in de bestuurscommissie Vervoersautoriteit van de MRDH;' overwegende dat:

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

594

- het voorliggende tramplan rampzalige gevolgen heeft voor de Rotterdammers in de wijken die voor deelname aan allerlei maatschappelijke activiteiten afhankelijk zijn van goed en bereikbaar openbaar vervoer; verzoekt de wethouder verantwoordelijk voor mobiliteit: - als lid van de bestuurscommissie Vervoersautoriteit van de MRDH tegen vaststelling van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 te stemmen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.T.J. van der Velden, M.H. Biljoen, T.S.J. Coşkun, R. Moti, P.J.H.D. Verkoelen, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Niet buiten de microfoon debatteren. Dat wordt wat ingewikkeld. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter. Voorzitter, bij het voorbereiden van dit debat moest ik twijfelen waar ik nu precies zou gaan beginnen. Met de rol van de MRDH, de maatschappelijke onrust over de toekomst van de tram, de voorgenomen reactie van het college op het PTT, verkeersveiligheid, bereikbaarheid, noem het maar op. Voorzitter, geen van deze invalshoeken voelde lekker, omdat er een olifant in de kamer staat die eerst benoemd moet worden. Een olifant die ik mij had voorgenomen om achter de gesloten deuren van het presidium te benoemen, maar besloten heb om hier te doen bij aanvang van mijn eerste termijn.

Voorzitter, in dit huis hebben we vele verschillende manieren om te communiceren, met het college en als raad onderling. We hebben schriftelijke vragen, we hebben interpellatiedebatten, actuadebatten, regelingen van werkzaamheden en ga zo maar door. De laatste weken blijkt er echter een nieuw fenomeen bij gekomen te zijn, namelijk het trollenleger van de PvdA. Voorzitter, de fractievoorzitter van de PvdA heeft actief zijn achterban benaderd om zoveel mogelijk e-mails te sturen naar de persoonlijke e-mailbox van raadsleden van coalitiepartijen. Daarvoor heeft hij een standaardtekst aangeleverd, compleet met de e-mailadressen van personen waarvan hij vindt dat die deze keer aan de beurt zijn om belaagd te worden. Voorzitter, na verzekeringsfraude en huurders in schimmelpanden kunnen we ook dit rattengedrag op het lijstje van de PvdA zetten. Nu nog witwassen erbij en de bingokaart is vol. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, de heer Van Drunen dicht de PvdA toch wel een te grote rol toe als hij denkt dat al die bewoners die u gemaild hebben, waar wij overigens dit keer u niet hebben genoemd, een trollenleger van de PvdA zijn. Dat zijn gewoon verontruste Rotterdammers, verontruste bewoners die op uw partij en op D66 en op DENK hebben gestemd en die nu zien dat hun partij, op wie zij hun stem hebben uitgebracht, gewoon tegen hun belangen in stemt.

Het is denk ik in onze democratie heel normaal dat bewoners die ergens op gestemd hebben dan zo’n partij ter verantwoording roepen. Ze hebben het vertrouwen gegeven aan u en u schaadt dat vertrouwen en daarvoor sturen zij u een mail. En dat u dan die bewoners wegzet als een trollenleger van de PvdA is heel, heel beschamend en ook heel denigrerend naar al die bewoners toe die terecht bezwaar maken tegen uw rechtse besluiten. De VOORZITTER. Mijnheer Van Drunen, u kunt verdergaan.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

595

De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter. Ik wil daar natuurlijk uiteraard heel graag op reageren, want natuurlijk zijn er bewoners die mij benaderd hebben buiten uw oproep om. Want ik werd daarin deze keer niet genoemd, de vorige keer wel. Natuurlijk zijn er bewoners die mij benaderd hebben en daar heb ik ook op gereageerd, want dat is mijn taak als volksvertegenwoordiger. Ik sta hier om het volk te vertegenwoordigen. Het klinkt misschien een beetje denigrerend, maar dat betekent ook dat ik afgerekend mag worden op wat ik zeg, wat ik doe, dat mensen mij daarover mogen bevragen en dat ik daar ook op zal reageren. Maar dat betekent niet dat ik opensta als een soort vangnet van: kom maar met alle shit die de heer Moti u voorschotelt en schuif het maar door. Want daar pas ik voor. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik vind het heel raar dat u die oproep van bewoners, die ongerustheid van bewoners, als shit bestempelt. Het zijn heel terechte zorgen van de bewoners. U wilt hun tramlijn afpakken waardoor zij niet meer naar de markt kunnen, waardoor zij niet meer naar school kunnen, niet meer naar hun werk kunnen. En u noemt dat shit? Ik vind het heel beschamend dat u dat doet. U raakt alleen maar in de war dat het heel veel mensen zijn in deze stad die daar aanstoot aan nemen, aan de plannen die u wilt goedkeuren.

Daar neemt u aanstoot aan en daar wordt u dan boos over. Dat hoort bij democratie. U bent een volksvertegenwoordiger. U neemt hier besluiten en daar moet u ook gewoon verantwoording voor afleggen. Op het moment dat u ter verantwoording wordt geroepen moet u zich niet opsluiten op een zolderkamertje en gaan zitten huilen: o, de PvdA is de schuld. Het is gewoon kinderachtig wat u doet. De VOORZITTER. Mijnheer Van Drunen, u kunt verdergaan. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, de shit die ik betitelde ging uiteraard niet over de inhoudelijke reactie van bewoners. Met shit bedoelde ik de voorgekookte reactie die de PvdA heeft opgesteld met het verzoek om maar zoveel mogelijk raadsleden daarmee te bestoken. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, en als je gewoon naar die tekst kijkt, en iedereen mag dat hebben, de meeste mensen hebben het ook wel gehad, dan zien ze gewoon een heel nette tekst. Daar staat geen scheldwoord in, er staat geen belediging in, er staat geen bedreiging in. Er staat alleen maar in: Beste fractie, ik wil graag dat u de tram behoudt in onze straat, in onze buurt, want die is heel belangrijk voor mij. Dat staat erin, en dat benoemt u tot shit? Ik vind het schandalig. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr).

Fijn dat we hiermee geconcludeerd hebben dat de heer Moti inderdaad mensen heeft opgeroepen om een standaard tekst door te sturen in plaats van hier gewoon op een normale wijze het debat aan te gaan. De heer MOTI (lr). Voorzitter, fijn dat de heer Moti dat nu concludeert. Ik heb het vanaf dag één niet ontkend. Ik heb net zitten beamen dat we dat gedaan hebben en ik denk ook dat het heel goed is. Ik heb u ook gezegd dat we daarmee door zullen gaan, dat het heel goed is dat Rotterdammers hun volksvertegenwoordigers benaderen om aan te geven waar ze het mee eens of oneens zijn. Zo werkt democratie, zo verkleinen we de kloof. Maar u wilt blijkbaar hier in het geniep allemaal vergaande besluiten nemen en denkt dan: dan stemmen we alles

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

596

rechts en asociaal weg, maar niemand heeft dat door. Nee, zo werkt democratie niet. Rotterdammers moeten doorhebben wat wij hier doen, welke keuzes wij hier maken. Het is aan u welke keuze u aan het eind van deze dag maakt. De VOORZITTER. U bent nu elkaar aan het herhalen. Mag ik vragen het debat verder voort te zetten? De heer VAN DRUNEN (lr). Dat ga ik zeker doen voorzitter. Ik denk dat de strekking wel duidelijk is, want dat gezegd hebbende, nu de inhoud. Voorzitter, ik denk dat iedereen de noodzaak achter het PTT wel snapt. Om het OV in de toekomst ook goed te kunnen laten functioneren, zul je tussentijds aanpassingen aan dat systeem moeten doen. Een stad ontwikkelt zich en een tramnet zal daarin wel mee moeten gaan. Als je vandaag alles in beton giet, gaat het morgen knarsen en zit je overmorgen klem. Maar voorzitter, hoe de MRDH dit in eerste instantie gepresenteerd heeft, daar kan Leefbaar Rotterdam onmogelijk mee akkoord gaan. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Voorzitter, dank. Ik meende daar even een stukje visie te ontwaren bij Leefbaar Rotterdam, want het ging over de langere termijn, een mooie tekst. Maar als je een tramlijn weghaalt, dan is die weg. Kunt u daar even op reflecteren? De heer VAN DRUNEN (lr). Als een tramlijn weg is, is die inderdaad weg. Voorzitter, zoals de MRDH het plan… De VOORZITTER.

De heer Segers-Hoogendoorn toch nog op dat punt. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dus voorzitter, Leefbaar Rotterdam wil het allemaal niet in beton gieten maar wil wel die tramlijn weghalen en dan is die dus weg. Daar moet u verantwoordelijkheid voor nemen. En dat past niet in uw verhaal over de lange termijn. Het is geen grapje dat ik hier maak om u iets te ontlokken. Het past niet in uw mooie langetermijnverhaal als u vervolgens zegt: morgen halen we die tramlijn weg en dan is die ook gewoon weg. En daar heeft u wel op te reflecteren. Wat gaat u daar dan aan doen? De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Nou, misschien is het verstandig om de heer SegersHoogendoorn erop te wijzen wat er hier nu gebeurt, dat wij een debat voeren over de toekomst van het tramnet, over het wel en niet voortbestaan van tramlijnen, het wel of niet toevoegen van tramlijnen of van stukken rails aan het traject, dat is niets nieuws. Dat is niet iets wat nu een unicum is. Dat is een gesprek dat al jaren loopt, want een stad is in ontwikkeling. Er is ooit eens honderd jaar geleden een tramnet bedacht en nu is het 2023 en in de tussentijd zijn er talloze aanpassingen aan verricht. En ja, er kunnen soms aanpassingen zijn die op dit moment niet logisch lijken, maar die we juist met een visie op de lange termijn wel in de toekomst zouden moeten nemen. De VOORZITTER.

De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, er is ook 150 jaar geleden of zoiets een auto bedacht, maar daar doet u verder niets aan. Als u dan die visie die u zegt te hebben hier neerlegt, dan moet u ook daar naar kijken. Ik kan niet anders concluderen dan dat dit plan

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

597

gewoon een verarming voor de stad is. Dus het is het weghalen van openbaar vervoer, het is nergens het temperen van het autoverkeer, waarvan we weten dat het eigenlijk de belangrijkste bottleneck is van de drukte, van het ruimtebeslag, van de veiligheid in de stad. Maar daar doet u niets aan. Die is ook ooit 150 jaar geleden bedacht. Maar die laat u lekker rijden. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Voor de auto is vandaag ruimte in de stad en daar zal morgen ruimte voor zijn en daar moet overmorgen ook ruimte voor zijn. Dat klopt. Maar de heer Segers-Hoogendoorn maakt hier een heel zwartwitverhaal van alsof het ene altijd ten koste gaat van het ander. En dat is niet hoe ik de heer Segers-Hoogendoorn ken, die weet juist altijd, tenminste meestal, wel waar ergens de nuance ligt. Dit valt echt een beetje tegen. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, ik concludeer het even af. De heer Van Drunen zei het net eigenlijk heel keurig en zo staat Leefbaar Rotterdam er ook in en zo kennen we het ook van de VVD en helaas weten we het ook van DENK en helaas gaat D66 daar in deze periode in mee. Er zal en moet altijd plek blijven voor die auto. Dat is wat u zegt. U bent daarin niet bereid om stevige maatregelen te nemen. Nee, in plaats daarvan neemt u stevige maatregelen in het OV.

Dat is wat dit plan is en daar staat uw handtekening onder. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, het lijkt bijna of de heer SegersHoogendoorn niet meer zo goed kan lezen, want in het coalitieakkoord staat een heel stevige mobiliteitsparagraaf, waarin we ook hebben gezien dat de parkeertarieven verhoogd zijn. We hebben gezien dat er parkeerplekken weggaan. We hebben gezien dat een deel van de Maastunnel, een experiment van GroenLinks, gewoon wordt voortgezet en bestendigd wordt. Er zijn plannen voor eenrichtingsverkeer. Er zijn plannen voor autoluw. Kortom, de auto blijft in de stad, maar veel minder en er komt veel minder een vanzelfsprekende ruimte voor. En om onder het mom van deze plannen te zeggen dat er niets gebeurt tegen de auto’s, dat staat wellicht misschien niet allemaal in dit plan, maar het is wel degelijk wat er gebeurt en het is ook wel degelijk wat er heel duidelijk klip-en-klaar in het coalitieakkoord staat. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, prachtig dat mevrouw Van Wifferen het coalitieakkoord aanhaalt, maar daar hebben we het vandaag niet over. Dus dan is mijn vraag terug aan mevrouw Van Wifferen: staat er iets in dit plan, ergens, ook maar iets in dit plan, daar waar het OV het wint van de auto in plaats van andersom? De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen.

Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, kijk, het plan van de MRDH vond ik op sommige punten ook niet goed hè, daar zijn we kritisch over en ik ben ook blij dat dat op sommige punten echt wordt bijgebogen. Maar er staan wel degelijk zaken in als dat er meer ruimte moet komen voor de fiets. En ook meer ruimte voor groen. En er staat niet in het plan:

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

598

we halen de tram weg zodat de auto lekker door kan crossen. En dat is ook gewoon helemaal niet het geval. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, maar ik stel mevrouw Van Wifferen een andere vraag. Ik stel mevrouw Van Wifferen de vraag of er iets in dit MRDH-plan staat, ergens één punt in de stad, waar het OV het wint van de auto. In de ruimte, het ruimtebeslag. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Volgens mij wel, want er komt ook een nieuwe tramlijn bij naar Nieuw Kralingen bijvoorbeeld. De VOORZITTER. Goed. Mijnheer Van Drunen staat erbij en kijkt ernaar. U kunt uw verhaal afmaken. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter, want ik zal mijn laatste zin even herhalen. Want hoe de MRDH dit plan in eerste instantie gepresenteerd heeft, daar kan Leefbaar Rotterdam onmogelijk mee akkoord gaan. Even een aantal idiote maatregelen op een rijtje. Spartasupporters met de bus naar het Kasteel in plaats van met de tram. Geen rechtstreekse verbinding tussen Hillegersberg en Rotterdam. En als bedorven kers op de taart een nieuwe tramlijn aanleggen over de prachtige Groene Hilledijk, omdat het huidige bochtje de dames en heren van de MRDH niet bevalt. Een plan met dit soort maatregelen levert logischerwijs heel veel ophef op. Want het OV is letterlijk wat ons met elkaar in de stad verbindt.

Ik wil dan ook hierbij mijn waardering uitspreken voor iedereen die de moeite heeft genomen om een inhoudelijke reactie op het PTT te geven en daarbij de wijkraden in het bijzonder. Zo’n conceptplan van de MRDH vraagt om een stevige reactie vanuit het college die de pijnpunten benoemt, en die reactie ligt er nu gelukkig. Maar voorzitter, laten we niet doen alsof het PTT alleen maar kommer en kwel is. Zo kan bijvoorbeeld het verwijderen van de tramrails uit de Zaagmolenstraat wat Leefbaar Rotterdam betreft nog eerder vandaag dan morgen plaatsvinden. Voorzitter, afsluitend wil ik een motie indienen, getiteld ꞌVoor een leefbaar Groene Hilledijk voor bewoners en ondernemersꞌ, die stelt om de signalen van de betrokken partijen daar heel serieus te nemen en mogelijke tijdswinst die op papier zou bestaan, niet heilig te stellen. De motie is mede ondertekend door de Rotterdamse VVD en DENK. Tot zover. De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, ik heb een vraag aan Leefbaar Rotterdam over de mogelijkheden voor de Zaagmolenstraat. Leefbaar Rotterdam wil heel graag dat de tramrails daar weggaat en dat er dan wordt op ingezet op eenrichtingsverkeer. Mijn vraag aan Leefbaar Rotterdam is welke kant dat eenrichtingsverkeer dan op moet gaan. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter.