20231304- Notulen van de raadsvergadering van 13 april 2023.pdf

Want het klinkt allemaal heel logisch, deze som komt uit, maar het is kortetermijndenken, want als je het OV gaat verschralen, dan zullen er minder mensen gebruik van gaan maken. Dus uiteindelijk hoe meer je afbouwt in die kille koude rekensom en in dat rendementsdenken, hoe harder je de strop om de nek van het OV aantrekt. En uiteindelijk zit er bijna niemand meer in, want ja, als het toch nergens naartoe rijdt en het brengt je nergens heen, dan hoef je het ook niet te

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

619

nemen. Dus dat is die koude rekensom wat mij betreft voorzitter, dus het hele fundament van dit verhaal is wat mij betreft niet oké. En het tweede punt waar het hier over gaat, is natuurlijk de schaarse ruimte in de stad. Hoe benut je die ruimte nu het best en hoe houd je ook een leefbare en veilige stad? En ik kan niet anders constateren voorzitter dan dat het OV het eigenlijk op alle plekken verliest van de grote inbeslagnemer van ruimte in een stad, en de grote onveilige factor in een stad, namelijk de auto. En dat vind ik zeer teleurstellend. Ik zei net al even in mijn interruptie: misschien was het logisch in de combinatie van deze coalitie met Leefbaar Rotterdam, VVD en DENK erin, dat die auto het op die manier in de stad opnieuw weer zou gaan winnen. Maar ik had goede hoop dat dat mee zou vallen. Ondanks al die mooie zalvende teksten die mevrouw Van Wifferen nu weer gaat opsommen die in het coalitieakkoord staan. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Nou, ook nog helderziend hoor ik. Voorzitter, ik wil er wel op wijzen dat echt op de plekken waar het OV waar bijvoorbeeld een tram weggaat dat er ruim baan wordt gemaakt voor de fiets en niet voor de auto. Dat heeft de wethouder in de commissie ook al veelvuldig gezegd. U kunt dat blijven negeren, maar dat is volledig aan u. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn.

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Nee hoor voorzitter, ik negeer dat helemaal niet. Ik constateer alleen even, en mevrouw Van Wifferen was net ook duidelijk in de vraag die ik haar stelde. Ze kon geen voorbeeld geven, alleen Nieuw Kralingen, namelijk een nieuwe wijk waar niets staat dat ten koste van de auto gaat. Ze kon geen enkel voorbeeld geven waar in dit plan het OV het wint van de auto. En dat is eigenlijk alleen maar een verdere onderbouwing van mijn punt. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, er staan in het plan ook talloze manieren waarop de frequentie juist verhoogd gaat worden. Maar de hele oppositie negeert dat volledig. Ik snap dat dat niet in het straatje past, maar het is wel zo. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja inderdaad, dat was buiten de orde van het gesprekje dat wij hadden. Voorzitter, ik wil afronden voordat ik de moties ga aankondigen die ik ga indienen. Over dat tweede punt, de strijd om ruimte, de volgorde van ruimte voor vervoersmiddelen in een stad zou moeten zijn: eerst de voetganger, dan de fietser, dan het OV en als je nog ruimte hebt, waarschijnlijk niet, dan pas de auto. Dat mist in dit plan volledig. Voorzitter, ik ga een aantal moties indienen. Namelijk ꞌDe kapper gaat niet knippen in lijn 4ꞌ. Dat doen we samen met de PvdA, de ChristenUnie en 50PLUS.

ꞌDe kapper gaat niet knippen in lijn 7ꞌ. Dat doen we samen met de ChristenUnie en 50PLUS. ꞌDe kapper gaat niet knippen in lijn 8ꞌ. Dat doen we samen met de ChristenUnie en 50PLUS. En ꞌLijntje 10ꞌ. We willen lijn 10 behouden langs de toeristische trekpleisters. Dat doen we samen met GroenLinks, 50PLUS en de ChristenUnie. ꞌDe kapper gaat ook niet knippen in lijn 24ꞌ wat ons betreft, samen met de ChristenUnie en 50PLUS. En de motie ꞌGarantiesꞌ, we willen garanties over de inpasbaarheid in de stad en dat doen we samen met de ChristenUnie en 50PLUS. Dank u wel.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

620

De VOORZITTER. U had een kleine verspreking, maar die zetten we recht in het verslag. [terroristische trekpleisters in plaats van toeristische trekpleisters] De heer Segers-Hoogendoorn heeft de volgende moties ingediend. Motie 24. Garanties ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030; constaterende dat: - Rotterdam voor de keuze komt te staan om voor nieuwe tramvoertuigen te kiezen; - het bij de keuze voor deze nieuwe voertuigen belangrijk is te kijken naar de inpasbaarheid in de stad; - bij de keuze van nieuwe voertuigen rekening gehouden zou kunnen worden met exploitatie in Haaglanden zodat uitwisseling van voertuigen mogelijk is; overwegende dat: - bij het vaststellen van het toekomstvast tramnet de nieuwe voertuigen een grote rol spelen; - onderhoud van de voertuigen mogelijk goedkoper kan zijn wanneer dezelfde voertuigen worden aangeschaft als bij Haaglanden welke zijn aangesloten bij dezelfde vervoersregio; - zware voertuigen meer geluids- en trillingsoverlast geven; verzoekt het college: - duidelijke garanties te geven over de inpasbaarheid van voertuigen in de stad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn, T.J. Vonk en P.J.H.D. Verkoelen Motie 25.

De kapper gaat niet knippen in lijn 24 ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030; constaterende dat: - het staande beleid is om Rotterdam een autoluwere stad te maken met meer ruimte voor groen en water; - een goede bereikbaarheid van cruciaal belang is voor een sterke en ondernemende stad; - we als gemeente moeten investeren in het OV om het een goed en betrouwbaar vervoersmiddel te laten zijn; - de MRDH de gemiddelde snelheid van trams wil verhogen en als gevolg er haltes moeten verdwijnen; overwegende dat: - het afschalen van tramlijnen en voorzieningen niet past bij een autoluwere, groene, goed bereikbare stad; - de plannen voor een toekomstvast tramnet een verarming voor de stad betekenen; - bereikbaarheid een basisrecht is; - de gemeente moeten zorgen voor een goede, laagdrempelige bereikbaarheid als we de stad leefbaar willen houden;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

621

- de sociale aspecten van het OV zijn belangrijk en toegang tot sociale voorzieningen zoals winkels en zorg moeten voor jong en oud bereikbaar blijven; verzoekt het college: - het afschalen van de tramlijn 24 tegen te houden; - de OV-haltes van tramlijn 24 niet te schrappen en zo de nabijheid van het OV te borgen; - sociale effecten een prominente plek te geven in de overwegingen en het vormgeven van een fijnmazig OV-netwerk; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn, T.J. Vonk en P.J.H.D. Verkoelen Motie 26. Lijntje 10 ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030; constaterende dat: - er een einde lijkt te komen aan lijn 10, omdat de tram, met de plannen die nu voorliggen, toeristische trekpleisters gaat missen; overwegende dat: - de meerwaarde van deze lijn is om juist wel langs de huidige toeristische trekpleisters te rijden; verzoekt het college: - tram 10 alsnog langs deze toeristische trekpleisters te laten rijden; - en de huidige route voort te zetten; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn, T.J. Vonk, P.J.H.D. Verkoelen en M.H. Biljoen Motie 27.

De kapper gaat niet knippen in lijn 8 ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030; constaterende dat: - het staande beleid is om Rotterdam een autoluwere stad te maken met meer ruimte voor groen en water; - een goede bereikbaarheid van cruciaal belang is voor een sterke en ondernemende stad; - we als gemeente moeten investeren in het OV om het een goed en betrouwbaar vervoersmiddel te laten zijn; - de MRDH de gemiddelde snelheid van trams wil verhogen en als gevolg er haltes moeten verdwijnen; overwegende dat: - het afschalen van tramlijnen en voorzieningen niet past bij een autoluwere, groene, goed bereikbare stad; - de plannen voor een toekomstvast tramnet een verarming voor de stad betekenen;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

622

- bereikbaarheid een basisrecht is; - de gemeente moet zorgen voor een goede, laagdrempelige bereikbaarheid als we de stad leefbaar willen houden; - de sociale aspecten van het OV belangrijk zijn en toegang tot sociale voorzieningen zoals winkels en zorg moeten voor jong en oud bereikbaar blijven; verzoekt het college: - het afschalen van de tramlijn 8 tegen te houden; - tramlijn 8 niet in te korten en geen OV-haltes te schrappen om zo de nabijheid van het OV te borgen; - sociale effecten een prominente plek te geven in de overwegingen en het vormgeven van een fijnmazig OV-netwerk; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn, T.J. Vonk en P.J.H.D. Verkoelen Motie 28.

De kapper gaat niet knippen in lijn 7 ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030; constaterende dat: - het staande beleid is om Rotterdam een autoluwere stad te maken met meer ruimte voor groen en water; - een goede bereikbaarheid van cruciaal belang is voor een sterke en ondernemende stad; - we als gemeente moeten investeren in het OV om het een goed en betrouwbaar vervoersmiddel te laten zijn; - de MRDH de gemiddelde snelheid van trams wil verhogen en als gevolg er haltes moeten verdwijnen; overwegende dat: - het afschalen van tramlijnen en voorzieningen niet past bij een autoluwere, groene, goed bereikbare stad; - de plannen voor een toekomstvast tramnet een verarming voor de stad betekenen; - bereikbaarheid een basisrecht is; - de gemeente moeten zorgen voor een goede, laagdrempelige bereikbaarheid als we de stad leefbaar willen houden; - de sociale aspecten van het OV zijn belangrijk en toegang tot sociale voorzieningen zoals winkels en zorg moeten voor jong en oud bereikbaar blijven; verzoekt het college: - het afschalen van tramlijn 7 tegen te houden; - tramlijn 7 niet in te korten en geen OV-haltes te schrappen om zo de nabijheid van het OV te borgen; - sociale effecten een prominente plek te geven in de overwegingen en het vormgeven van een fijnmazig OV-netwerk; en gaat

over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn, T.J. Vonk en P.J.H.D. Verkoelen

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

623

Motie 29. De kapper gaat niet knippen in lijn 4 ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030; constaterende dat: - het staande beleid is om Rotterdam een autoluwere stad te maken met meer ruimte voor groen en water; - een goede bereikbaarheid van cruciaal belang is voor een sterke en ondernemende stad; - we als gemeente moeten investeren in het OV om het een goed en betrouwbaar vervoersmiddel te laten zijn; - de MRDH de gemiddelde snelheid van trams wil verhogen en als gevolg er haltes moeten verdwijnen; overwegende dat: - het afschalen van tramlijnen en voorzieningen niet past bij een autoluwere, groene, goed bereikbare stad; - de plannen voor een toekomstvast tramnet een verarming voor de stad betekenen; - bereikbaarheid een basisrecht is; - de gemeente moeten zorgen voor een goede, laagdrempelige bereikbaarheid als we de stad leefbaar willen houden; verzoekt het college: - in de brief richting de MRDH te eisen dat tram 4 vanaf Centraal Station tot en met de Kootsekade behouden blijft; - sociale effecten een prominente plek te geven in de overwegingen en het vormgeven van een fijnmazig OV-netwerk; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn, R. Moti, P.J.H.D. Verkoelen en T.J.

Vonk De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. U kunt verdergaan Mevrouw VERKOELEN (50+). Oké, voorzitter, ondanks dat het al een aantal malen speelt, de raad er via de brief van de wethouder sinds 6 februari van op de hoogte is, zijn vriend en vijand overvallen met het voorliggende Plan Toekomstvast Tramnet. Het PTT. Ik vind het een posttraumatisch netwerk, zoals de heer Coşkun zei. En voorzitter, 50PLUS kan dat wel verklaren, want wie bedenkt nu dat een niet-democratisch gekozen organisatie als de MRDH het voor het zeggen krijgt in onze Rotterdamse raad en 21 gemeenten zomaar onze tramlijnen binnen de gemeentegrenzen mogen slopen. En dat voorzitter, en nu komt hij wethouder, neem ik in het bijzonder de wethouder ernstig kwalijk. Want tenslotte is het onze eigen Rotterdamse wethouder die de voorzitter is van de bestuurscommissie Vervoersautoriteit van de MRDH. Dus had onze eigen Rotterdamse wethouder de morele plicht om actief de raad te informeren over wat er stond te gebeuren. Dit zijn geen plannen die je zomaar kunt droppen. Daarvoor was te voorzien dat dit een te grote impact zou hebben op de Rotterdammer. Een wethouder die daar geen oog voor heeft, is geen knip voor z’n neus waard. De negatieve reacties van de wijkraden zijn daar overduidelijk in.

De bijna 13.000 handtekeningen en de vele burgerbrieven die ook 50PLUS heeft ontvangen, spreken boekdelen. Dat neem ik de wethouder dus kwalijk. Want zonder de bewoners erin te

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

624

betrekken, zonder een goede onderbouwing te geven waarom deze lijnen gesloopt moeten worden, zonder te bedenken wat dit teweegbrengt in de stad en bij de Rotterdammer, en het afdoen met dat er sneller gereden moet gaan worden, het afdoen dat het op een betere bereikbaarheid ingezet moet worden, het afdoen dat er een groei van meer reizigers nagestreefd moet worden, terwijl het gewoon een rekensom is en een handjeklap met een oeververbinding. Het is pure volksverlakkerij. Het is ronduit een schoffering van de tramreizende Rotterdammer. En de wethouder weet dat als geen ander. Maar ja, die oeververbinding is toch wel iets belangrijker, nietwaar wethouder? En voorzitter, alsof het niet erg genoeg is, ik moet even stoppen. De VOORZITTER. U kunt doorpraten totdat ik iemand anders het woord geef. Mijnheer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Ja, stevige woorden vanuit 50PLUS richting de wethouder. Maar hoe reflecteert mevrouw Verkoelen dan op het feit dat uw eigen fractie halverwege de behandeling in de commissie gewoon vertrokken is en er dus verder ook niet aan deel heeft genomen? Ja, wie A zegt moet ook B zeggen mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, ik kan u vertellen, drie keer heb ik het nagekeken, ik weet heel de avond die u heeft gedaan. En u bent er zo goed in mijnheer Van Drunen. Persoonlijk op de man, zo lekker. Ik laat het gewoon lopen.

Echt, als u geen andere kritiek heeft dan dit soort zaken, gaat u daar eens iets aan doen. Het klopt echt niet. Maar het geeft niet, u mag het zeggen, mijn burgerraadslid ging naar huis omdat hij ’s morgens om 7.00 uur opstond. Ik heb het drie keer nagekeken en ik weet precies wat er gebeurd is in de commissie en ik was het exact eens met alles en iedereen van de oppositie en niet met de coalitie. En zeker niet met uw inbreng. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, zonder hier een wedstrijdje verpissen met 50PLUS te willen gaan doen, ikzelf zat de volgende ochtend om 7.00 uur achter mijn bureau, terwijl ik hier om 00.45 uur het pand uit liep. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Aiaiai, maar daar komt hij. Wordt u wakker mijnheer Van Drunen en voorzitter. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen, nog even, mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, een punt van orde voorzitter. Ik vind het niveau waarop nu het debat wordt gevoerd echt heel erg laag. Ik was bij diezelfde commissievergadering aanwezig. Het kan zijn, het werd sowieso heel erg laat, na middernacht. Ik vind niet dat we nu een punt moeten gaan maken van wanneer iemand naar huis is gegaan, dat zegt niets over de voorbereiding of wat dan ook. En voorzitter, ik zou het op prijs stellen als u op dat soort momenten ook gewoon ingrijpt, want het is niet nodig voor dit debat.

De VOORZITTER. Nee, het spijt me zeer, maar het is toch onderdeel van het politieke debat, om elkaar eventueel dat soort verwijten wel te maken. En dan zijn de collega’s mans en vrouws genoeg om daarop te reflecteren. Ik ga dat soort verwijten niet afkappen. Mevrouw Verkoelen.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

625

Mevrouw VERKOELEN (50+). Maar mijnheer Van Drunen wordt nog wakkerder hoor, nu. En voorzitter, alsof het al niet erg genoeg is dat onze tramlijnen verkwanseld zijn voor de oeververbinding, valt het 50PLUS nog het zwaarst dat de coalitiepartijen hier gewoon aan meedoen. Onvoorstelbaar dat Leefbaar Rotterdam dit dramatische voorstel durft te verdedigen. Wat zeg ik, het is niet het verdedigen van een catastrofe wat de heer Van Drunen doet, nee, Leefbaar Rotterdam verkoopt het als een onovertroffen en sensationeel plan. Voorzitter, ouderen worden met dit plan door Leefbaar Rotterdam bij het grofvuil gezet. Niks mis mee, om toch minstens 800 meter te moeten lopen als je slecht ter been bent als oudere. En al die ouderen met hun rollator en scootmobielen nemen toch gewoon die toegankelijke bus? Niet-toegankelijke bus. En Leefbaar Rotterdam heeft er ook geen enkele moeite mee dat die ouderen via stinkende en niet-werkende liften en trappen de metro moeten nemen. En het is voor Leefbaar Rotterdam ook geen enkel punt dat die ouderen dan ’s avonds na 22.00 uur niet meer durven te reizen omdat ze niet zeker weten of ze nog wel boven kunnen komen. Onvoorstelbaar. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr).

Volgens mij is het wel duidelijk dat mevrouw Verkoelen van 50PLUS niet geluisterd heeft naar mijn bijdrage, want ik citeer: voorzitter, hoe de MRDH in eerste instantie dit plan gepresenteerd heeft, daar kan Leefbaar Rotterdam onmogelijk mee akkoord gaan. En daarna nog een heel rijtje met idiote maatregelen, ik heb ze letterlijk genoemd, dus ik weet het niet maar mevrouw Verkoelen zit volgens mij in dezelfde circusvoorstelling als de heer Moti. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Blij dat u gaat steunen dat de brief niet gestuurd gaat worden door het college. En onvoorstelbaar dat de VVD, de partij die toch de autonomie van de Rotterdamse raad zo hoog in het vaandel heeft, ineens de MRDH zo de verantwoordelijkheden van de raad laat overnemen. En dan D66, die zogenaamde klimaatpartij. Die laat gewoon de tram verdwijnen in de zekerheid dat D66 daarmee de deur openzet naar meer autoverkeer. Want denkt u vooral niet dat die prachtige vergezichten van prachtige groene straten met eenrichtingsverkeer en brede trottoirs er zullen komen. Daar is geen geld voor en dat gaat de MRDH echt niet betalen. De VOORZITTER. De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ik vraag me af of mevrouw Verkoelen kennis heeft genomen van de collegereactie, want er is zeer nauwkeurig ingegaan op alle adviezen van de wijkraden. Dat is echt serieus genomen.

Er zijn echt randvoorwaarden gesteld richting de MRDH. Er ligt echt een stevige brief vanuit het college. Kunt u daar… want u gaat alleen maar in op het plan van de MRDH, maar er ligt inmiddels ook een wethoudersbrief. Mevrouw VERKOELEN (50+). Omdat die wethoudersbrief niets anders inhoudt dan: ik mopper een beetje, ik ben wat kritisch, en vervolgens gaan we gewoon akkoord met de MRDH. Dus ja, dan hoef ik het er ook niet over te hebben want het is allemaal flauwekul. Ik praat over het MRDH-plan. Daar gaat het mij om. Oké, dus er is geen geld. En ten slotte DENK, ja, die hebben we ook nog. De politieke stroming die toch vele tramreizende kiezers heeft. Ze laten gewoon hun achterban in de kou staan, wachtend op een bus die in de file gaat staan. Schandelijk voorzitter. 50PLUS is er goed ziek van dat we de langste en oudste tramlijn 4 gaan inkorten. Dat we lijn 7, 8, 20, 21, 23, 24, 25 gewoon uit het straatbeeld laten

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

626

vertrekken. Na jaren te hebben geknokt om de sloop van woningen van de gewone Rotterdammer tegen te houden, begint dit college aan het slopen van onze tramlijnen, van de gewone Rotterdammer en kunnen we opnieuw beginnen. Echt om dood- en doodziek van te worden. College, ga eens iets constructiefs doen, als u zo nodig wilt besturen en voeg eens wat echte meerwaarde voor de Rotterdammer toe. Kies er eens niet voor om megalomane projecten, dure projecten in te zetten, ter eer en meerdere glorie van jullie eigen ego’s. En die allemaal stuk voor stuk uiteindelijk toch door de shredder gaan. En toon eens lef als je de Rotterdamse bevolking gaat pakken. En verschuil jezelf niet achter een ondemocratisch orgaan als de MRDH. 50PLUS is daar wel klaar mee en wil dat heerszuchtige instituut MRDH zo snel als het maar kan opdoeken. Voorzitter, dit monsterlijke plan zal met een krappe coalitiemeerderheid het gaan halen, waarmee de democratie van de Rotterdamse raad, de stem van de Rotterdammers die zich de afgelopen weken ruim en goed hebben laten horen, compleet opzij gezet en volledig genegeerd wordt. Voorzitter, inen intriest om te constateren dat dit de armoedige opbrengst is van een eerste jaar besturen van dit college en deze coalitie. Als het college enig lef had dan stuurde ze een brief aan de MRDH dat de Rotterdamse raad en het college dit plan niet zal steunen.

En overigens, na de ChristenUnie, ongelofelijk, jammer dat ik dat niet bedacht had, want wat was dat een mooie motie geweest om een referendum te doen. Echt iets voor ons, maar 50PLUS steunt elke motie van ChristenUnie, GroenLinks en welke partij dan ook, die met een referendum komt over het behoud van de tram. Tot zover voorzitter. O, en ik heb zelf een viertal moties. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen heeft de volgende moties ingediend. Motie 30. Transparant en Volledig Onderzoek Lijn 25 over de Groene Hilledijk ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van het Gemeentelijk advies op concept Plan Toekomstvast Tramnet (PTT) 2030 regio Rotterdam; constaterende dat: - er een studie Toekomstvast Tramnet is uitgevoerd onder bestuurlijke verantwoordelijkheid van de MRDH in afstemming met de RET en de gemeenten Barendrecht, Rotterdam, Schiedam en Vlaardingen tussen januari 2020 en januari 2023; - in voorjaar 2022 een 'Contourenplan Toekomstvast Tramnet is verschenen waarin het kader, context, analyse en vijf uitgangspunten voor de ontwikkeling van het tramnetwerk is opgesteld; - de voorliggende eindrapportage een eindbeeld bevat voor het toekomstige tramnetwerk 2030; - het Plan Toekomstvast Tramnet (PTT) 2030 regio Rotterdam slechts een studie van een niet democratisch gekozen orgaan MRDH is en waar de gemeenteraad van Rotterdam zelf de

eigen keuzes in kan maken; overwegende dat: - bij het doortrekken van lijn 25 over het winkeldeel van de Groene Hilledijk veel belangen op het spel staan; - zowel bewoners, ondernemers en Wijkraden vele bezwaren hebben ingebracht tegen dit voornemen; - het college in zijn advies richting de Metropoolregio aangeeft het doortrekken van lijn 25 te willen laten onderzoeken via een 'raakvlakstudie'; - een raakvlakstudie vooral een technisch onderzoek is waarbij niet automatisch alle belangrijke ontwikkelingen worden meegenomen;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

627

spreekt uit dat: - het wenselijk is dat bij een onderzoek naar de haalbaarheid ook andere punten die voor de stad en omgeving belangrijk zijn mee te nemen; roept het college op: - onderzoek te doen naar de haalbaarheid van de verlegging van lijn 25 en daar ten minste de volgende aspecten in mee te nemen: - de gevolgen voor de bereikbaarheid van het doortrekken van lijn 25 over het winkeldeel van de Groene Hilledijk voor de bereikbaarheid van Bloemhof en de Walravenbuurt; - de gevolgen van de simultane aanleg van de HOV-verbinding naar Zuidplein en het doortrekken van lijn 25 over het winkeldeel van de Groene Hilledijk voor de bereikbaarheid van Bloemhof, Hillesluis en Vreewijk en voor de doorlopende verkeersroute van Maashaven over de Pretorialaan, Hillevliet en Randweg; - de economische impact van het doortrekken van lijn 25 over het winkeldeel van de Groene Hilledijk voor de zittende ondernemers; - de gevolgen voor de Groene Hilledijk als winkelstraat van het doortrekken van lijn 25 over het winkeldeel van de Groene Hilledijk; - de gevolgen voor de parkeersituatie op de Groene Hilledijk, in Bloemhof en in Hillesluis van het doortrekken van lijn 25 over het winkeldeel van de Groene Hilledijk; - de consequenties voor de platanen op het winkeldeel van de Groene Hilledijk van het dortrekken van lijn 25 alsmede de consequenties van het eventueel verdwijnen van de platanen op het

winkeldeel van de Groene Hilledijk; - wat de consequenties zijn voor de bestaande bebouwing langs het winkeldeel van de Groene Hilledijk van het doortrekken van lijn 25; - op welke delen van het tracé over de Groene Hilledijk en Dordtsestraatweg welke maximum snelheid voor de tram haalbaar is; - wat de gevolgen zijn voor andere ruimtelijke ontwikkelingen in Bloemhof, Vreewijk en Hillesluis; - wat de consequenties zijn voor de verblijfsfunctie van het winkeldeel van de Groene Hilledijk en het functioneren daarvan als winkelstraat; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. P.J.H.D. Verkoelen en T.J. Vonk Motie 31. Maak de tramlijnen toegankelijk voor ouderen en mindervaliden! ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van het Gemeentelijk advies op concept Plan Toekomstvast Tramnet (PTT) 2030 regio Rotterdam; constaterende dat: - er een studie Toekomstvast Tramnet is uitgevoerd onder bestuurlijke verantwoordelijkheid van de MRDH in afstemming met de RET en de gemeenten Barendrecht, Rotterdam, Schiedam en Vlaardingen tussen januari 2020 en januari 2023; - in voorjaar 2022 een 'Contourenplan Toekomstvast Tramnet' is verschenen waarin het kader, context, analyse en vijf uitgangspunten voor de ontwikkeling van het tramnetwerk is opgesteld; - de voorliggende eindrapportage een eindbeeld bevat voor het toekomstig tramnetwerk 2030;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

628

- het Plan Toekomstvast Tramnet (PTT) 2030 regio Rotterdam slechts een studie van een niet democratisch gekozen orgaan MRDH is en waar de gemeenteraad van Rotterdam zelf de eigen keuzes in kan maken; overwegende dat: - in de toekomst het aantal ouderen toe zal nemen en ouderen soms wat minder makkelijk uit de voeten komen; - van ouderen en mindervaliden vaak klachten komen over de fysieke toegankelijkheid van tramperrons en de lastigheid van het in- en uitstappen vanaf perrons naar de tram (of daarvan af); - het college bij het advies over de Tram in 2030 wel opmerkingen maakt over verbetering van de gebruiksvriendelijkheid van het OV in zijn geheel maar daarbij geen specifieke opmerkingen maakt over de tram in het bijzonder; roept het college op: - onderzoek aan de alinea op bladzijde 7 onder kopje 'Gebruiksvriendelijkheid totale OVsysteem' achter … tot een verbetering te komen.' toe te voegen: 'Ook de Tramperrons behoeven een goede vormgeving waarbij ook ouderen en mindervaliden op gemakkelijke en veilige manier kunnen in- en uitstappen. Dat geldt zowel voor de oude perrons zoals die er nu liggen en voor de nieuwe perrons die gaan komen bij nieuwe halteplaatsen. Daarom is het wenselijk om tot een plan van aanpak te komen om de tramperrons gebruiksvriendelijker te maken, met name ook voor ouderen en mindervaliden'; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. P.J.H.D.

Verkoelen en T.J. Vonk Motie 32. Tramlijn 4 is zoveel meer dan een tram alleen; het is pure Rotterdamse geschiedenis! ʺDe gemeenteraad van Rotterdam in vergadering bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van het Gemeentelijk advies op concept Plan Toekomstvast Tramnet (PTT) 2030 regio Rotterdam; constaterende dat: - tramlijn 4 van de Rotterdamse Elektrische Tram de wijk Delfshaven in het westen van Rotterdam met het Centraal Station en de wijk Hillegersberg in het noorden van de stad verbindt en daarmee een belangrijke en herkenbare openbaar vervoerlijn is; - tramlijn 4 al meer dan 100 jaar dienst doet als ruggengraat van de Rotterdamse Elektrische Tram; - tramlijn 4 al reed van 25 oktober 1906 tot 1 mei 1929 op de route Oudehoofdplein (Oude Haven) - Willemsplein en daarna nog een aantal keer is aangepast tot de huidige lijn met 10,6 kilometer dwars door Rotterdam; - de MRDH in haar Plan Toekomstvast Tramnet (PTT) tramlijn 4 gedeeltelijk wil laten verdwijnen; overwegende dat: - 50PLUS Rotterdam wil dat de tramlijn 4 blijft bestaan en niet mag wijken voor de auto en de bus; - tramlijn 4 meer verbindt dan alleen maar wijken van Rotterdam; het is een verbindingslijn met een belangrijk stuk geschiedenis van Rotterdam;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

629

- Rotterdam trots moet zijn dat deze 100 jaar oude tramlijn nog bewaard is gebleven; - alles in het werk moet stellen om deze historische tramlijn 4 voor de toekomst te behouden voor een Rotterdam die al zoveel objecten van historische waarde heeft laten verdwijnen; roept het college op: - de gehele tramlijn 4 van 10,6 km te behouden en de procedure te starten waarmee tramlijn 4 tot het Rotterdamse Culturele Erfgoed gaat behoren; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. P.J.H.D. Verkoelen en T.J. Vonk Motie 33. De MRDH is volledig ontspoord! ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van het Gemeentelijk advies op concept Plan Toekomstvast Tramnet (PTT) 2030 regio Rotterdam; constaterende dat: - de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) een vrijwillig samenwerkingsverband van 21 Nederlandse gemeenten in de regio Rotterdam en Haaglanden is; - de MRDH sinds 2014 bestaat en een niet democratisch gekozen orgaan is; - het bestaansrecht van de MRDH gestoeld is op de BDU-gelden, de zogenaamde brede doeluitkering; - deze BDU-gelden verstrekt worden voor een samenstel van maatregelen gericht op aanleg, verbetering van de functionaliteit en op de instandhouding van de gebruiksfunctie van onroerende voorzieningen ten behoeve van het vervoer van personen en goederen, op exploitatie van openbaar en daarmee gelijkgesteld vervoer als bedoeld in

de Wet personenvervoer 2000, op verkeersveiligheid en op de overige maatregelen gericht op beïnvloeden van de keuze van een vervoersmodaliteit; overwegende dat: - het doel van de MRDH dient te zijn dat het de belangen dient van de 21 gemeenten die in het samenwerkingsverband zitten; - de MRDH met dit Plan Toekomstvast Tramnet (PTT) 2030 regio Rotterdam zich gaat bemoeien met het interne tramnetwerk in de stad Rotterdam; - de MRDH en haar bestuurders op deze wijze de democratische besluitvorming van de gemeenteraad van Rotterdam overruled; - de BDU-gelden niet gebruikt dienen te worden om tramlijnen te slopen en zeker niet binnen de gemeentegrens van Rotterdam; - de MRDH en haar bestuurders daarmee volledig ontspoord zijn; - de MRDH en haar bestuurders daarmee te veel de grenzen van hun bevoegdheden opzoeken; - het bestaansrecht van de MRDH daarom ter discussie gesteld dient te worden; - het tijd wordt voor nieuwe vormen van samenwerking op het gebied van bereikbaarheid; roept de raad en het college op: - als gemeente Rotterdam de samenwerking met de ander 20 gemeenten binnen de MRDH, het vrijwillig samenwerkingsverband van 21 Nederlandse gemeenten in de regio Rotterdam en Haaglanden, te beëindigen;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

630

en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. P.J.H.D. Verkoelen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Moet ik nog iemand het woord geven? Wenst nog iemand het woord? Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja, voorzitter, de trams in Rotterdam roepen heel veel emotie op. Het is ook een fijn vervoersmiddel en het is ook duidelijk dat het fijner is om in een tram te zitten dan in een bus. Maar D66 vindt het toch wel een goed idee dat één keer in de zoveel tijd wordt gekeken: wat werkt er wel, wat kan er beter als het gaat over de trams. En er moeten ook beslissingen worden genomen over het aankopen van nieuwe tramtoestellen en dergelijke en op een gegeven moment moet dat er een keer van komen. Nu is het moment. Wat ik wel wil zeggen, ook in de vele vorige bijdragen is dat het voor D66 heel duidelijk is dat als er bijvoorbeeld ergens een tramlijn verdwijnt, dat het absoluut niet de bedoeling is dat daar ruim baan wordt gegeven aan de auto. Dat er ruim baan wordt gegeven of aan ander openbaar vervoer of aan de fietser en de voetganger. Dan wil ik graag wat zeggen over de Nieuwe Binnenweg. Ik heb daar dus met veel bewoners gesproken en daar bleek veel angst te zijn dat er geen klanten voor de winkels meer konden worden aangevoerd met het openbaar vervoer, maar ook dat bewoners niet goed bij de markt kunnen komen.

De wethouder heeft daar gezegd om te gaan kijken naar een bus. Nu zal er inmiddels verder zijn gesproken, ook met de MRDH over hoe reëel dat is, dus ik wil daar graag een extra bevestiging over hebben. Komt die bus er, is dat iets wat kan? Dan wil ik het nog eventjes hebben over de Straatweg. Ook voor D66 was het echt een zwaktepunt in de MRDH-plannen dat de bus zou stoppen bij station Noord en dat mensen moesten overstappen, want zo gaan er echt geen mensen in die bus zitten. Dus voor ons was het wel echt een randvoorwaarde dat die bus zou doorrijden tot het Centraal Station. Dus ik wil van de wethouder echt horen: is er ondertussen gesproken met de MRDH? Is het echt mogelijk om die bus door te trekken naar het Centraal Station? Want dat is voor ons wel echt een heel belangrijke, want anders laten we qua makkelijk openbaar vervoer dat gebied wel erg in de kou zitten. Daarnaast wil ik ook wel zeggen: als we de tram gaan vervangen omdat er een metro ligt, dan hebben we heel veel klachten gehoord van mensen die zeggen: die metro’s, de liften doen het vaak niet, het stinkt enorm, enzovoort. En de wethouder heeft ook aangegeven dat hij hiermee aan de slag gaat.

Maar ik zou wel graag een toezegging hierop willen hebben dat de wethouder daar gewoon echt heel snel mee begint, zodat ruim voordat er iets verandert het niveau van de toegankelijkheid van die metro’s en vooral van de liften is verbeterd, zodat we niet mensen laten staan terwijl de liften bijvoorbeeld niet werken of zo enorm stinken. Daarnaast wil ik ook nog weten, kijk, de nieuwste modellen bussen zijn heel goed ingericht en veel toegankelijker dan de voormalige. Dus deze bussen kun je goed in met een rollator, een rolstoel, een kinderwagen enzovoort. Kan de wethouder ook echt kijken, ik heb het al eerder gehoord, of als er trams verdwijnen, dat juist die bussen, die nieuwste beste bussen die dat comfort wel bieden, op die plekken kunnen worden ingezet? Tot zover. De VOORZITTER. Dank u zeer. Nog andere sprekers? Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, ik vergeet helemaal mijn moties. Ik heb twee moties. Dat gaat dan vooral over de verkeersveiligheid, want daar zien wij toch echt een kans als we de boel gaan herinrichten. Het gaat zowel over Kralingen als over Hillegersberg, dat we op die plekken ook kijken: als de tram daar weggaat, wat wij kunnen betekenen voor

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

631

de verkeersveiligheid om dat aan te passen en echt te zorgen dat fietsers daar veiliger kunnen fietsen. De moties dien ik in samen met de VVD en DENK. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen heeft de volgende moties ingediend. Motie 34. Tijd voor verkeersveiligheid! ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van agendapunt 6.2 Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; constaterende dat: - het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 binnenkort door de MRDH wordt vastgesteld; - tramlijn 4 in Hillegersberg over de Straatweg komt te vervallen; overwegende dat: - de verkeersveiligheid op de Straatweg al jaren een groot aandachtspunt is; - door het wegvallen van de tramlijn op de Straatweg, de weg nog aantrekkelijker wordt om als racebaan gebruikt te worden en dus onveiliger wordt; - dit het juiste moment is om veiligheidsmaatregelen op de Straatweg toe te passen; verzoekt het college: - te onderzoeken wat er bij de herinrichting van deze straat mogelijk is qua verkeersmaatregelen om de Straatweg veiliger te maken voor iedere weggebruiker; - hierover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. I. van Wifferen, S.J.C. Becker en E. Rehim Zadeh Motie 35.

Dit is hét moment om de verkeersveiligheid aan te pakken ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023, ter bespreking van agendapunt 6.2 Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; constaterende dat: - het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 binnenkort door de MRDH wordt vastgesteld; - de tramlijn op de Oostzeedijk in Kralingen over een vrije baan gaat rijden; overwegende dat: - de verkeersveiligheid op de Oostzeedijk al jaren een groot aandachtspunt is; - door een vrije trambaan op de Oostzeedijk de tram en andere weggebruikers niet met elkaar in het geding komen en er minder ongelukken gebeuren op deze weg; - dit het juiste moment is om veiligheidsmaatregelen op de Oostzeedijk toe te passen; verzoekt het college: - te onderzoeken wat er bij de herinrichting van de tramlijn mogelijk is qua verkeersmaatregelen om de Oostzeedijk veiliger te maken voor iedere weggebruiker; - hierover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

632

w.g. I. van Wifferen, S.J.C. Becker en E. Rehim Zadeh De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Andere sprekers? Nee, dan zijn we nu ruim twintig minuten over de aangekondigde lunchtijd. Ik gun u nog een warme kroket. Wij gaan schorsen. Vindt u het goed dat wij een uur schorsen? De beantwoording van de zijde van het college in de eerste termijn zal zijn om 14.00 uur. Blijft u nog even zitten. Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, het is al nu 13.00 uur en er zijn een aantal gesprekken gepland in de lunchpauze en die moeten wel fatsoenlijk gevoerd kunnen worden, dus ik denk dat 14.15 uur beter is. De VOORZITTER. Daar doe ik zelf niet moeilijk over. Als de raad daarmee instemt, dan heropenen we de vergadering om 14.15 uur. Tot dan. (De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

633

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

634

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen van de raadsvergadering van 13 april 2023 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 5 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb, met dien verstande dat het voorzitterschap van 15.30 uur tot 15.40 uur, van 16.00 uur tot 16.32 uur en van 17.00 uur tot einde vergadering is waargenomen door mevrouw A. Kockelkoren Voor de presentielijst van deze vergadering wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering. Namens het college zijn tegenwoordig de heer F. Achbar, V.P.G. Karremans, de heer S. Kasmi en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders, met dien verstande dat zij van 15.30 uur tot 16.15 uur is waargenomen door de heer A.C. de Bondt Heropening De VOORZITTER. De vergadering is heropend. Mag ik om stilte verzoeken en wilt u gaan zitten? 6.2

Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag – vervolg

De VOORZITTER. Voordat wij een aanvang nemen met de beantwoording van de zijde van het college in de eerste termijn, heb ik nog een tweetal correcties op ingediende moties. We beginnen bij de heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Dank voorzitter. In motie 29 stond per abuis in het dictum een verkeerde straat. Daar stond Kootsekade in plaats van Molenlaan, dus ik wil die bij dezen opnieuw gewijzigd indienen. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn heeft de volgende motie ingediend. Motie 29A. De kapper gaat niet knippen in lijn 4 ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2022, ter bespreking van het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030; constaterende dat: - het staande beleid is om Rotterdam een autoluwere stad te maken met meer ruimte voor groen en water; - een goede bereikbaarheid van cruciaal belang is voor een sterke en ondernemende stad; - we als gemeente moeten investeren in het OV om het een goed en betrouwbaar vervoersmiddel te laten zijn;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

635

- de MRDH de gemiddelde snelheid van trams wil verhogen en als gevolg er haltes moeten verdwijnen; overwegende dat: - het afschalen van tramlijnen en voorzieningen niet past bij een autoluwere, groene, goed bereikbare stad; - de plannen voor een toekomstvast tramnet een verarming voor de stad betekenen; - bereikbaarheid een basisrecht is; - de gemeente moeten zorgen voor een goede, laagdrempelige bereikbaarheid als we de stad leefbaar willen houden; verzoekt het college: - in de brief richting de MRDH te eisen dat tram 4 vanaf Centraal Station tot en met de Molenlaan behouden blijft; - sociale effecten een prominente plek te geven in de overwegingen en het vormgeven van een fijnmazig OV-netwerk; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn, R. Moti, P.J.H.D. Verkoelen en T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Biljoen, u heeft ook een aanpassing? De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, motie 10, ꞌDoor de shredderꞌ. Zoals ik al aangaf ondersteunt de volledige oppositie deze motie en die is nu compleet, dus vandaar, een aangepaste versie van motie 10, ꞌDoor de shredderꞌ. De VOORZITTER. Het logo van BIJ1 is erbij geplaatst. Dat leidt niet tot een aanpassing van de motie, dus de motie houdt het oude nummer. De heer Biljoen heeft de volgende motie ingediend. Motie 10.

Door de shredder ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 Het concept van het Plan Toekomstvast Tramnet 2030 (PTT) van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag; constaterende dat: - de eindrapportage 'Plan Toekomstvast Tramnet' een toekomstig eindbeeld schetst van het tramnetwerk met richtjaar 2030; - in dit eindbeeld de keuze wordt gemaakt om de tram te laten verdwijnen op een aantal trajecten; - dit plan is uitgevoerd onder bestuurlijke verantwoordelijkheid van de MRDH in afstemming met de gemeente Rotterdam en de RET tussen januari 2020 en januari 2023; overwegende dat: - na het verschijnen van het Contourenplan in het voorjaar van 2022 door middel van cocreatie en participatie een toekomstplan is opgesteld; - in dit proces de MRDH simpelweg vergeten is om de Rotterdamse bevolking en in het bijzonder gebruikers van het openbaar vervoer hierbij te betrekken;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

636

- er bovendien onvoldoende én onzorgvuldig onderzoek is gedaan dat een bus beter aansluit bij de vervoerswensen van Rotterdammers voor zowel nu als voor in de toekomst; verzoekt het college: - in zijn reactie op de adviesaanvraag op het concept Plan Toekomstvast Tramnetwerk 2030 regio Rotterdam van de MRDH aan te geven dat de gemeente Rotterdam niet akkoord gaat en het plan daarmee onbespreekbaar is; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.H. Biljoen, R. Moti, P.J.H.D. Verkoelen, T.J. Vonk, T.S.J. Coşkun, R.T.J. van der Velden, I. Elfilali, M.S.S. de Jong en R.G.C. Seegers-Hoogendoorn De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Karremans namens het college. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Na een spetterend debat, zou ik wel kunnen zeggen, hier in de raad maar ook in de commissie waar wij rond een uurtje of één klaar waren. We hebben dik vijf uur vergaderd over dit onderwerp. We hebben het ook al eerder over dit onderwerp gehad, het Contourendocument. Het staat op plek twee op de lijst van de meest behandelde onderwerpen in de commissie MHEK, op plek één natuurlijk de luchthaven. Die is onovertrefbaar, maar op een goede tweede plek komt het Plan Toekomstvast Tramnet. Dat gaat natuurlijk over het OV.

En wat ik vandaag gehoord heb van heel veel raadsleden, van alle raadsleden, is het belang van OV. En ik kan dat niet anders dan onderstrepen zo vaak als dat maar mogelijk is. OV is geweldig en heeft een gouden toekomst in Rotterdam, alleen maar omdat er gewoon steeds meer Rotterdammers bij komen en het met de auto niet alleen maar straks niet meer past en dan heb je collectieve vormen van vervoer nodig en dat is het OV. Om gelijk maar u uit, ik wilde niet zeggen, de droom te helpen, dat wij hier geld mee verdienen en dat het zou gaan om rendement, dat ik er geld mee zou willen verdienen, want OV is zwaar en zwaar en zwaar verlieslatend. Als je daar als ondernemer naar kijkt, en u weet, ik ben dat in een ver verleden geweest, ik zeg dat te weinig. Als je met die blik ernaar kijkt, dan gaat het helemaal niet om rendement in financiële zin, helemaal niet. Het gaat om rendement voor de reiziger. Dat is waar dit om gaat. Wel degelijk rendement, maar voor de reiziger. Dat is uiteindelijk waar het hier om gaat in dit PTT. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Toch even voorzitter, als de wethouder hiermee het hele verhaal rondom exploitabel zijn en zo wil afdoen, want dat was natuurlijk niet wat er bedoeld werd met die term rendementsdenken. Wat daarmee bedoeld werd, was dat het een koude rekensom is.

Zo noemde ik het in ieder geval en ik hoorde andere raadsleden dat met vergelijkbare woorden zeggen. Het is een rekensom die uiteindelijk kennelijk als uitkomst heeft: het is niet exploitabel. En dan ga je ingrijpen. Het ging dus niet om rendement in de zin van geld verdienen, maar het gaat over exploitabiliteit, als dat een woord is. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ik dank de heer Segers-Hoogendoorn voor die vraag, want dat is niet het geval, want als je gaat kijken, verdienen we met geen enkele lijn meer dan wat het kost. Geen enkele. Alles kost geld. En we houden ook gewoon lijnen in stand die zwaar verlieslatend zijn. Daar kiezen we voor omdat we het belangrijk vinden,

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

637

mevrouw Elfilali zei dat geloof ik, omdat het een sociale en publieke dienst is. Daar ben ik het honderd procent mee eens. Dat is OV, dat is wat we doen. Wat we hierbij doen, is dat we wel kijken, want het tramnet is ontzettend oud, het ligt al meer dan honderd jaar in de stad en is veranderd over de loop van de jaren. Dat is ooit ingetekend in een andere stad om te kijken hoe we met de middelen die we hebben zoveel mogelijk OV-waarde kunnen toevoegen aan deze stad. En dat je dan kijkt bijvoorbeeld hoe we onze middelen zo goed mogelijk kunnen besteden. Dat lijkt me een heel logische. Dat is wat we hiermee doen. Want de middelen die we bijvoorbeeld besparen op bepaalde lijnen waarvan we denken: daar zou het ook zonder kunnen, die gaan niet naar mijn binnenzak. Die zetten we in om op andere lijnen bijvoorbeeld meer te rijden, of straks met tram 7 naar Nieuw Kralingen en het Kralingse Bos te rijden. Dat is wat die middelen doen en daar hebben we het uitgebreid over gehad in de commissievergadering. Ik weet dat de heer Segers daar zelf niet bij aanwezig was, maar dat is wat beoogd is met dit PTT. Het is niet een bezuiniging, het is niet een koude rekensom. Het is kijken wat je kan met de middelen die je hebt voor OV en waar je die het beste kunt inzetten. Daar maakt de MRDH keuzes in. Niet alle keuzes volgen wij. Daar hebben wij ook best wel hard op gereageerd.

Maar dat je daar keuzes in maakt is volstrekt logisch. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Niemand heeft ook bestreden dat het niet volstrekt logisch is dat je daar keuzes in maakt, maar de keuzes die gemaakt worden, die worden bestreden. En ik wil u vragen om niet ons een college te geven van hoe je die rekensom maakt en om nog eens een keer te herhalen door te zeggen dat OV sowieso niet exploitabel is. Het gaat erom waar je de centen inzet en waar je ze niet inzet. Dat zegt u zelf net. Het zijn dus de keuzes die bestreden worden, dus niet de rekensom an sich. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, een punt van orde voorzitter. Volgens mij is de klok kapot, tenminste, bij mij niet maar elders wel. De VOORZITTER. Even extra opletten. Ik houd ook niet altijd de klok in de gaten. Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja voorzitter, als wat de heer Segers zegt echt het geval zou zijn, dan zouden we ontzettend veel trams en bussen moeten schrappen, maar dat doen we niet. Dit is een weloverwogen keuze. Je kijkt welke middelen je hebt. Welke lijnen hebben we en hoe kunnen we middelen inzetten en waar is behoefte voor reizigers om te reizen? En dan wil ik, en dat ondersteun ik, middelen inzetten op het moment waar ze de meeste waarde toevoegen. Daar kunnen we inhoudelijk een discussie over hebben.

Maar wat gezegd wordt is dat het enkel gaat om exploitatie en om geld verdienen en om rendement. Dat is niet zo en dat wil ik wel heel stellig bestrijden. Over OV gesproken, want er wordt gezegd dat we minder investeren in OV en dat we op het verkeerde lijstje staan. Voorzitter, de Hoekse Lijn, metro aan zee, ik heb hem onlangs nog geopend, afgelopen Paasweekend. Meer dan 5000 gebruikers in twee dagen, die metro’s zaten bomvol. Je moest er staan om naar het strand te komen. De BO MIRT van afgelopen november, € 1,3 miljard binnengehaald voor een OV-verbinding tussen Kralingse Zoom en Zuidplein. De Oude Lijn, honderden miljoenen met twee NS-stations, de heer Becker zei het al. Bij de Van Nelleknoop en Stadionpark. En ook in het PTT wordt weer geïnvesteerd, onder andere in een nieuwe lijn van tram 7 richting het Kralingse Bos, maar ook met een doorkijk, en de heer Moti zei dat al en terecht, het doortrekken van tram 2 bij Charlois maar ook het aanleggen

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

638

van een tramverbinding op de Vierhavensstraat. Ik noem het in dertig seconden even op, maar voorzitter, zeg ik tegen de raad, dat is in twintig jaar tijd makkelijk meer dan € 3 miljard euro dat wij investeren in OV, € 3 miljard euro, in Rotterdam alleen. Dat is wat wij aan het doen zijn met het OV, dus wij investeren daarin en met recht. Het is ontzettend belangrijk dat we dat doen voorzitter. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja voorzitter, wethouder Karremans houdt hier een lofzang op de Hoekse Lijn, dat je moet staan in die metro. Ik weet niet of mijnheer Karremans zelf wel eens met de metro reist, maar staan moet je sowieso in de metro. Dat wilde ik maar even zeggen. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja voorzitter, dan dit plan. Het doel van dit plan is om ons tramnet klaar te maken voor de toekomst. Dat is waar dit om gaat. Daarbij willen we vaker rijden, betrouwbaarder rijden, sneller rijden en voor een betaalbare prijs. Dat is het doel dat we voor ogen hebben met ons tramnet en het hele OV in de stad. En daarvoor moet je inderdaad keuzes maken. Daar zal ik heel eerlijk over zijn. En dat zijn pijnlijke keuzes. Dat zijn keuzes die je moet maken onder schaarste van onder andere middelen en vierkante meters. Kijk, iedereen kan keuzes maken met onbeperkte middelen of onbeperkte vierkante meters.

Dat kan iedereen, dat is makkelijk. Maar dat is niet ons werk hier in deze zaal. Ons werk als college voor mij als wethouder en voor u, zeg ik via de voorzitter tegen de raad, is om schaarse middelen te verdelen. Dat is wat we hier doen. En ja, dat betekent af en toe ook pijnlijke keuzes maken, ook als je daarmee niet de populariteitsprijs wint. Maar ik, als verantwoordelijk wethouder voor openbaar vervoer en verkeersveiligheid, denk wel degelijk dat een aantal keuzes, hoe pijnlijk ook, echt gemaakt moeten gaan worden. Dan voorzitter, de vragen die heb gekregen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen heeft een vraag. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja voorzitter, en gaat dat voor de wethouder ook op wat betreft de oeververbinding? De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Zeker, daar maken we ook pijnlijke keuzes. Denk alleen maar aan de noodzakelijke afgraving daar. Dat is ook een heel pijnlijke keuze, daar hebben we het ook over gehad, dus dat geldt in de breedte voor een stad besturen voorzitter. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Het ene inleveren voor het andere, gaat u daar ook voor, als u nu een keuze moet maken? De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, u maakte die verbinding, maar die verbinding is er niet. Ja, dat denkt u, zegt mevrouw Verkoelen buiten de microfoon.

Ze heeft er alleen geen enkel bewijs voor, dat zal ze ook nooit vinden want dat verband is er niet, zeg ik tegen mevrouw Verkoelen via de voorzitter. Goed, dan de vragen die gesteld zijn. Allereerst de SP. Ik moet zeggen, complimenten aan de SP, want die is van het begin tot het eind bezig geweest met dit plan. Als een van de weinige raadsfracties echt altijd geagendeerd, bezig geweest met het plan. Niet alleen hier op het eind, maar echt vanaf het moment dat wij het

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

639

contourendocument besproken hebben, dus ik snap dat die vragen gesteld zijn, dus dat wil ik wel gezegd hebben. Daar is hard werk in gestoken, ook door het burgerraadslid van de SP. Over die 400m-grens. Daar is ook al veel over te doen geweest. Dat zou een 800m-grens worden. Mensen moeten in Delfshaven 800 meter lopen naar het openbaar vervoer, is gezegd. Mevrouw Elfilali had het ook over minimaal 400 meter dat mensen straks moeten lopen. Dat is niet het geval. Heel Delfshaven, praktisch 99% van Delfshaven blijft binnen die 400m-grens van OV. Sterker nog, de meeste mensen zitten daar ruim binnen. Het enige wat er in dat document staat is dat het voor de MRDH acceptabel is, 600 tot 800 meter, maar in Delfshaven is er zo ontzettend veel openbaar vervoer. Als je kijkt van noord naar zuid, ik kan het even opnoemen, dan heb je buslijn 38, vervolgens 500 meter verder tramlijn 21, 24, vervolgens bus 32, vervolgens de metro, vervolgens lijn 8. En nu heb je ook nog tram 4. Nou goed, in dit plan staat om die uiteindelijk om moverende redenen inderdaad op de Nieuwe Binnenweg weg te halen. Maar dat is al het openbaar vervoer, dus binnen 500 meter heb je in heel Delfshaven een verbinding van oost naar west en van west naar oost. De meeste mensen wonen daar makkelijk binnen die 400m-grens. Dan de vraag van de VVD. Die stelde dat wij allerlei voorwaarden stellen. De VOORZITTER.

Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Voorzitter, ik ben dan ook benieuwd naar andere delen van Rotterdam. Vallen die ook binnen die 400m-grens? De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Nee, niet allemaal. Als je bijvoorbeeld het OV in Alexander vergelijkt met het OV in Delfshaven, dan komt Alexander daar echt een heel stuk slechter vanaf dan bijvoorbeeld Delfshaven. Maar het gaat hier in dit debat over die tramlijnen die daar rijden en het gaat inderdaad voor een heel groot deel over Delfshaven. Maar als je dat vergelijkt dan is het veel minder fijnmazig in Delfshaven dan inderdaad in Delfshaven. Zei ik het niet goed? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Het is dus beter in Delfshaven dan in Alexander. Voorzitter, excuus. Bedankt griffier, dat u mij zo scherp daar even op wijst. Dan de vraag van de VVD. We hebben inderdaad voorwaarden gesteld. We gaan niet zomaar klakkeloos akkoord met dat plan van de MRDH. Dat willen we ook helemaal niet. We hebben best wel scherpe voorwaarden gesteld over veranderingen die plaatsvinden. Onder andere, de heer Moti refereerde er al aan, willen we eerst zien en dan geloven dat er dan nieuwe herinrichting komt. Tot die tijd moet die tram blijven rijden. Dat is precies wat in die brief staat. Letterlijk. Daar zijn we het helemaal met elkaar over eens. Dat is inderdaad wat wij ook willen.

Niet pas zeggen: nu gaat de tram eruit en we zien wel wat we gaan doen met die straat later en we willen mogelijk wel een herinrichting doen. Nee, het een aan het ander koppelen, dat is wat we inderdaad gezegd hebben. Maar de vraag die mijnheer Becker stelde is hoe het zit met die alternatieven en of het dan niet kosteneffectiever is om die tram te laten rijden. Nou goed voorzitter, we hebben het daar natuurlijk uitgebreid in de commissie over gehad en daar wil ik even een beetje een inleiding bij geven. Kosten van een tramlijn worden gedreven door vier dingen. Het tramspoor, het onderhoud van een tramspoor kost geld, dus als je een tramspoor hebt moet je dat onderhouden. Snelheid van een tramlijn. Dat heeft ermee te maken dat je als reiziger betaalt per reizigerskilometer. De meeste raadsleden weten dat ook wel. Je betaalt per reizigerskilometer aan de RET, dat is hoe de prijs bij de RET wordt berekend. Op het moment dat de RET sneller kan rijden, kunnen ze dus sneller dat geld verdienen. Ze betalen natuurlijk ook hun mensen per uur. Dat betekent dat het een positiever saldo heeft, of een minder negatief saldo, want het is per definitie altijd negatief per kilometer. Dus hoe sneller de tram, hoe minder verlieslatend. Dan het gebrek aan reizigers. Als er weinig reizigers in zitten, dat kan iedereen zich bedenken, betekent dat minder inkomsten en een groter negatief resultaat.

En natuurlijk: wat zijn de kosten en mogelijkheden van de alternatieven.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

640

Die vier dingen moet je eigenlijk op een rijtje zetten als je wilt bekijken of het een goed alternatief is of niet, of het een goed idee is om dat bijvoorbeeld weg te halen. Als je bijvoorbeeld kijkt naar Hillegersberg, als ik die vier punten even afloop, dan heb je te maken met een tramspoor dat je sowieso voor 30% moet behouden, want daar zit een remise van RoMeO en er zit een remise van de RET. Dat tramspoor moet er dus blijven liggen, anders kunnen de trams niet meer naar de remise toe. Dus dat zal sowieso moeten. De snelheid op de Straatweg is al relatief goed. Die tram ligt praktisch vrij, dus daar kan snel gereden worden door de tram. Dan het gebrek aan reizigers. Voor een stuk van een einde van een lijn, dat logischerwijs altijd zwakker is. We hebben dat argument ook wel gehoord: hoe kun je dat nu weghalen want een lijn is aan het eind altijd zwakker. Natuurlijk is dat altijd zwakker, dat is compleet logisch. Maar als je dat laatste stuk in Hillegersberg vergelijkt met bijvoorbeeld andere stukken in de stad, Vierhaven, Spangen, dan is dat veel minder zwak dan het laatste stuk in Hillegersberg. En qua alternatief, en daar komt het, het is inderdaad best een uitdaging om daar een buslijn… Dat is ook een vraag van mevrouw Van Wifferen. We hebben het als voorwaarde gesteld hè, voor de goede orde, dus naar Centraal Station.

Maar het is best een uitdaging, want tram 4 loopt nu via Hofplein. En elke verkeerskundige zal tegen je zeggen dat een bus laten lopen via Hofplein straks, het nieuwe Hofplein, zeer af te raden is. Dan wordt het heel onbetrouwbaar. Want u weet allemaal wat wij gaan doen met het Hofplein. Dus dan zal je op een andere route moeten rijden, bijvoorbeeld de Walenburgerweg waar nu geen openbaar vervoer overheen gaat, dat we net heringericht hebben op 30 kilometer per uur. Dat betekent dat die bus ook niet snel kan rijden. Je krijgt ook dubbeling, dus dat betekent dat je naast tram 4, want die houd je daar nog steeds, richting Centraal je natuurlijk een bus krijgt rijden. Dus ja, er zitten voor- en nadelen aan. In principe levert het nog steeds een besparing op, maar zeg ik tegen de raad voorzitter, wat je zou kunnen doen is als je tram 4 en 8, want we hebben allebei gezegd, onder voorwaarden steunen we dat idee om die daar weg te halen, als je 4 en 8 combineert vanaf station Noord en ze eigenlijk een vertakking geeft daarna, dus naar het noorden toe, naar de Molenlaan en de Kleiweg. Eigenlijk zoals je dat bij metro’s ook vaak hebt, dus als je van Kralingse Zoom naar Beurs gaat, dan zit je soms in de metro naar De Akkers, en soms naar Hoek van Holland-strand. Maar die rijdt voor een heel groot deel over hetzelfde tracé en vertakt dan later.