20231105 - Notulen van de raadsvergadering van 11 mei 2023.pdf

Wij onderschrijven de noodzaak voor meer politie en handhaving op straat en zijn ook aangenaam verrast dat de burgemeester hier onmiddellijk voor heeft gezorgd. In de beantwoording van de schriftelijke vragen van Leefbaar Rotterdam wordt tevens benadrukt dat de Koninklijke Marechaussee wordt ingezet voor eventuele ondersteuning van onze agenten en handhavers. Wij vinden dit natuurlijk een goede ontwikkeling gezien de beperkte capaciteit bij de politie. Ook het beter en veelvuldiger inzetten van vaste en mobiele camera’s ten behoeve van het opsporingsonderzoek stemt ons positief. Wij blijven tevens een voorstander van preventief fouilleren en zijn dan ook verheugd dat meer delen van Rotterdam zijn aangewezen als veiligheidsrisicogebied. Voorzitter, wij van Forum voor Democratie spreken onze oprechte dank, steun en waardering uit voor het harde werk dat onze politieagenten en handhavers doen om ons veilig te houden. Dit soort tijden maakt weer eens duidelijk hoe hard ze nodig zijn. Niet alleen op straat, maar ook op het bureau met hard bezig zijn met recherchewerk. We hebben het volste vertrouwen dat onze wetsdienaren zorgvuldig en adequaat doch keihard zullen optreden tegen de verdachten die ons en onze stadsgenoten slapeloze nachten bezorgen.

De vragen die bij ons leefden voorzitter zijn grotendeels beantwoord in een reactie op de schriftelijke vragen van Leefbaar Rotterdam, VVD en D66. Wij hebben voor nu geen concrete vragen aan de burgemeester, behalve of hij is overtuigd dat hij voor nu genoeg maatregelen heeft getroffen om de geweldsexplosies te beperken en of er eventuele andere maatregelen zijn die getroffen kunnen worden mochten de geweldsexplosies onverhoopt niet ophouden? Voorzitter, ik rond af. Forum voor Democratie betuigt haar medeleven aan iedereen die recent is getroffen door een schietincident of geweldsexplosie en onnodig slachtoffer is geworden van drugs- en bendegeweld. We hopen dat dit snel ophoudt en dat onze inwoners weer vrijuit kunnen leven. Tot zover, dank u. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. Ik kijk in de raad of er nog andere partijen zijn. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Dank. Voorzitter, onze stad wordt ook dit jaar hevig opgeschud door explosies en geweld. We hebben te dealen met ernstige en hardnekkige internationale criminaliteit met lokale gevolgen hier in Rotterdam. Rotterdam, onze trotse havenstad en tegelijkertijd de Europese poort voor de handel in illegale harddrugs. Wij maken ons zorgen om onze wijken. Ouders zitten met de handen in het haar, bang om hun kinderen te verliezen aan het criminele circuit dat hun snelle, gouden bergen belooft.

Ondernemers vrezen voor een explosief voor hun winkel. Jongeren worden geïntimideerd om niet met de politie te praten. De PvdA is opgericht om mensen te beschermen tegen uitbuiting, uitsluiting

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

780

en tegen groepsdruk. Dit hebben we sinds onze oprichting gedaan door ongelijk te investeren voor gelijke kansen en door ons te blijven uitspreken voor rechtvaardigheid. Iedereen moet mee kunnen doen, iedereen verdient perspectief, ongeacht de grootte van je portemonnee of wie je bent. Wij komen dus op voor iedereen van ons die in die kwetsbare wijken in Rotterdam wonen, voor onze jongeren die opgroeien zonder perspectief op iets beters. En preventie en repressie moeten voor de PvdA altijd hand in hand gaan en in balans zijn. Een wijk waar geen ruimte is voor een kwetsbaar gesprek is niet veilig. En tegelijkertijd is de wijk waar mensen niet worden aangesproken op hun gedrag ook niet veilig. Een sterke wijk heeft sociale cohesie, heeft genoeg buurthuizen, genoeg jongerenwerkers en genoeg politieagenten. Wij zijn blij dat bijvoorbeeld de wijkraad Dijkzigt-Oude Westen vanaf vrijdag een inloopspreekuur gaat organiseren. Ook lezen we dat Rotterdam door de bezuinigingen van Rutte III een tekort van zo’n vijfhonderd agenten heeft. Daarover een aantal vragen aan de burgemeester. Wat is de huidige stand van zaken van dit tekort door de bezuinigingen? Hoeveel politieagentvacatures hebben we momenteel in Rotterdam? En ook hebben we een vraag over de slachtofferhulp.

Heeft de politie al de mogelijkheid gehad om bij ieder slachtoffer langs te gaan? Op welke manier worden deze mensen geholpen? Voorzitter, tot slot, wij delen deze ruimte met elkaar, kijk om naar de ander en durf je uit te spreken tegen wat niet normaal is en doe niet mee aan een zwijgcultuur. Dank. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. Ik zie dat u op de valreep nog een interruptie hebt van de heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ik heb proberen goed te luisteren naar mevrouw Reitema, maar ze heeft vandaag nogal een punt gemaakt in meerdere interrupties over woorden van de heer Van Drunen, maar in haar eigen betoog over de explosiegolf rept ze eigenlijk niet over het vermeende interview van de heer Van Drunen. Daarmee is het punt al maar weer bewezen dat uw punt dat u bij de interrupties heeft gemaakt compleet buiten de orde was. Het had ook niets met dit onderwerp te maken, want u heeft het gewoon opgegooid om een beetje stemmingmakerij te doen en dat heeft uw eigen betoog maar weer helder gemaakt, want u heeft er geen enkel woord aan besteed. Dank u wel. Mevrouw REITEMA (pvda). Een punt van orde. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ik wil graag een punt van orde. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Nee, u kunt gewoon reageren want het is een rechtstreekse vraag aan u.

Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, volgens is het heel gebruikelijk om een deel van je verhaal in interrupties te doen en een deel in je eigen bijdrage. Het lijkt me volledig ineffectief, effectiviteit, iets waar de VVD voor zou moeten staan, om woorden te herhalen en een boodschap dubbel te zeggen als je het al in je interrupties hebt genoemd. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Nee hoor voorzitter, het was stemmingmakerij van de eerste categorie. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

781

Mevrouw REITEMA (pvda). Wij vinden dat je je moet uitspreken tegen wat niet normaal is en wij doen niet mee aan een zwijgcultuur. En als wij iets zien wat zo in strijd is met het coalitieakkoord en optreden van de fractievoorzitter van uw coalitie, dan zeggen wij daar wat van. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. Is dit gelijk ook het einde van uw bijdrage? Prima, de heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Voorzitter, ik houd het zeer kort, want wat ik eigenlijk wil zeggen is dat ik ongemak voel bij dit debat en dat gaat eigenlijk vooral over, onze voorzitter zegt het ook vaak, kies nu het juiste middel voor het juiste onderwerp. Ik voel ongemak omdat ik denk dat de burgemeester ondertussen richting de tweehonderd vragen zit, waarbij er ongeveer honderdvijftig ook technisch zijn. Ik had het graag in de commissie besproken, want het gaat heel breed. Ik had ook graag de korpschef erbij gehad en de hoofdofficier, zodat je nog wat meer vragen had kunnen stellen, dat je van tevoren technische vragen had kunnen stellen. Ik denk dat we met de breedte van dit onderwerp onszelf en ook daarmee de stad tekortdoen om dit in een regulier debat in de raad te doen. Het laat natuurlijk onverlet dat wij net zo goed hier heel erg van schrikken, maar ik had heel graag de oorzaken met elkaar besproken.

Ik denk dat wij daar nu te kort langsgaan, omdat we helaas het verkeerde middel hebben gekozen. Dus ik vermoed dat dadelijk beantwoording alsnog leidt tot commissieagendering en dat hoop ik eerlijk gezegd ook. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Een punt van orde van de heer LansinkBastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Van de orde misschien goed om mee te geven dat wij een reglement van werkzaamheden hebben aangevraagd over dit onderwerp, stijging van excessief geweld, dus wij kunnen het daarna in de commissie vervolgens nog verder uitdiepen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u. De heer Vonk, gaat uw gang. De heer VONK (cu). Ja, dank u wel voorzitter. Ik zal het ook kort houden. Wat ik wel positief vind van dit debat is dat we wel toch ook vrij breed over de hele linie een aantal dingen ook met elkaar delen. En dat wil ik graag nog benadrukken. Ik sluit me in ieder geval aan bij een aantal dingen die Leefbaar Rotterdam naar voren heeft gebracht, onder andere de zorgen die zij hebben voor de mensen en ook het feit dat ze de zwijgcultuur hebben benoemd en daarmee ook de soms moeilijke positie van ouders.

Daaraan gekoppeld, mijn vraag aan de burgemeester is of hij ook naar aanleiding van deze incidenten weer meer mogelijkheden ziet om ook de positie van ouders te versterken, want ik denk inderdaad dat het heel terecht is dat Leefbaar Rotterdam daar de vinger op legt. Wat ik ook goed vind is dat ze daar hebben aangegeven de complimenten richting de politie en alle mensen die zich hebben ingezet na de explosies. Dat kan niet genoeg benadrukt worden, ook in de raad. Daar wil ik graag bij aansluiten en aansluitend daaraan ook één vraag richting de burgemeester. Als dit gebeurt en je ziet hoe dat landt in wijken, dan zou je toch willen dat zo’n wijk nog iets meer aan wijkagent zou kunnen krijgen. Een wijkagent die de wijk kent, die benaderbaar is. Zou het een mogelijkheid zijn, is dat een knop om aan te draaien, ondanks de capaciteitsproblemen bij de politie, dat de wijken die nu extra getroffen zijn toch voor wat langere tijd ook extra echt specifiek wijkagentcapaciteit zouden kunnen krijgen? Ik sluit me graag aan bij de woorden van de VVD als het gaat om het stevig handhaven. Daar zijn goede dingen in gebeurd maar dat moeten we zeker doorzetten. En ook het feit dat dit een goede aanleiding is om het denormaliseren en het problematiseren van drugsgebruik aan de

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

782

orde te stellen. Daarom wil ik ook graag aansluiten bij de motie die de VVD hierop heeft ingediend. En als laatste sluit ik mij ook aan bij een aantal woorden van D66. Namelijk dat wij met een open mind moeten gaan kijken naar mogelijkheden die we kunnen aanwenden om hierin op te treden, maar we moeten ook laten zien dat we durven te leren van het verleden, en dus niet in oude reflexen terug moeten schieten en daarom steun ik toch de motie van D66 om bijvoorbeeld niet in de reflex van kostscholen terug te schieten en daarmee ook terug te gaan in de tijd. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. Heb ik nog fracties over het hoofd gezien? Mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (bij1). Wij waren zelf heel blij in ieder geval te zien dat de zwijgcultuur besproken zou worden en daar wil ik dus ook iets over zeggen. Meewerkende burgers zijn natuurlijk ontzettend belangrijk. Dat weten we. Vaak hebben we het over burgers hier over de meerderheid. Overduidelijk natuurlijk de mensen die angstig zijn, die gewoon compleet tegen criminaliteit zijn, die het totaal niet begrijpen, die ook geen mensen in hun omgeving hebben die ermee te maken, die ermee van doen hebben. Ook mensen die over het algemeen heel fijne gevoelens hebben bij de politie. Daar spreken we naar.

Maar wat hier vaak aan de hand is in die zwijgcultuur, dat het juist die minority is, die minderheid van mensen, die dus niet zulke fijne banden heeft bij de politie, die zich dus eigenlijk onveilig voelt vanuit beide kanten, dat zijn eigenlijk de mensen die zich vaak binnen die zwijgcultuur bevinden. Dat zijn ook niet de mensen die je kan bereiken met repressie. Die ga je dus niet blijer maken met meer politie overal op elke hoek, want die voelen zich onveilig door de explosies, maar voelen zich ook onveilig door de politie. Dit heeft ook gewoon te maken met een groter probleem met het gebrek aan reflectie bij de politie zelf en hoe de politie omgaat met delen van de stad, die omdat ze deel uitmaken van een minority dus niet worden gezien. Dus ja, nu zitten we een beetje in een spagaat en er komen dus ook niet echt heel veel ideeën uit over hoe we dat kunnen oplossen. Hoe kunnen we iets doen aan die zwijgcultuur, hoe kunnen we deze mensen bereiken? Omdat repressie nu eenmaal grote beperkingen heeft. Het is hetzelfde in te zetten als een preventieve maatregel. Zeker hoe de politie in Rotterdam geopereerd heeft en dat kan ik ook vanuit mijn eigen ervaring zeggen. Ik was ook een van die mensen die deel uitmaakte van de zwijgcultuur, ook als jongere. Ik begrijp waar het vandaan kwam, want dat waren we allemaal. Je voelt je bij niemand veilig en dan houd je gewoon je mond.

Daarnaast is er ook nog een gevoel dat de politie niet secuur genoeg om kan gaan met de informatie die gegeven wordt en dat het dus ook onveilig is voor de melders als dus de politie niet heel goed begrijpt hoe snel mensen toch wel kunnen achterhalen wie iets heeft gezegd. Daar moet ook iets mee gebeuren, dat gevoel bestaat en daar moeten we dus wel iets mee gaan doen. Mijn vraag is eigenlijk, ik heb maar één vraag, omdat er dus die angst is voor onvoorzichtigheid van de politie, kan de burgemeester ook inzien dat de zwijgcultuur deels versterkt wordt door het wantrouwen dat aanwezig is in de stad naar de politie? En dat dit ook het werk is dat we opgelost willen zien worden, dat dit ophoudt, dus ook bemoeilijkt. Dat is eigenlijk het punt dat ik wilde maken. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Coşkun, maar bijna goed voorzitter. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De SP. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, het is geen uiting van deelname aan de zwijgcultuur dat ik tot nu toe gezwegen heb, want er zijn heel veel wijze en ook minder wijze woorden gezegd. Maar ik wil hier graag op terugkomen in de commissie en dat is mogelijk dankzij de regeling

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

783

van werkzaamheden van de heer Lansink-Bastemeijer. Ik zal er nu dus verder niets aan toevoegen, dan kunnen we overgaan tot de andere zaken in dit huis. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dat ligt eraan of er nog andere fracties het woord willen. Ik zie dat dit geenszins het geval is. Dan stel ik voor de vergadering tot 14.15 uur te schorsen. Dan gaan wij om 14.15 uur weer bij elkaar komen voor de beantwoording van de burgemeester. (De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

784

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen van de raadsvergadering van 11 mei 2023 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 6 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb, met dien verstande dat het voorzitterschap van 14.15 uur tot 15.45 uur is waargenomen door de heer B. van Schaik Voor de presentielijst van deze vergadering wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering. Namens het college zijn tegenwoordig de heer R. Buijt, de heer S. Kasmi, de heer E. Yigit en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders

Heropening De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Ik wil de vergadering heropenen met de vraag of de raadsleden plaats willen nemen op de bankjes en de stoelen. 6.2

Debat ꞌExplosiegolf Rotterdamꞌ, aangevraagd door de leden Coenradie, LansinkBastemeijer en Maassen – vervolg

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Goed, dan heropen ik de vergadering en geef ik het woord aan de burgemeester voor de beantwoording in de eerste termijn. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Voorzitter, ik wil heel graag om te beginnen de raadsleden hartelijk dankzeggen voor de uitgesproken steun aan de politie en justitie maar ook de collega’s van handhaving en andere toezichthouders die de afgelopen periode helaas in de periode van verhoogde explosies in onze stad het vele werk hebben gedaan. Achter de schermen, niet zichtbaar, vooral de collega’s van de recherche van de districten die geweldig veel werk hebben verzet om te kijken of er verbanden zijn tussen de verschillende aanslagen en of dat ook te verbinden is met acties in de regio of juist misschien elders in Nederland en zelfs verder in het buitenland. Daarbij is eraan te denken of er relaties zijn met Antwerpen. Dus die netwerken worden goed uitgelopen. Dat is voor een deel ook de vraag die mevrouw Elfilali had gesteld, namelijk of er samenwerking internationaal aan de orde is. Zeer zeker als het gaat om Antwerpen is dat een heel hechte samenwerking. Het was voor ons allemaal schokkend om te zien dat sommige lieden blijkbaar niets ontzien om aan hun gerieven te komen, in dit geval geld. Want daar gaat het natuurlijk wel om.

En ja, ik kan er helaas niet zo heel veel over zeggen, de politie-informatie waar ik over beschik duidt in heel veel van deze gevallen dat het echt gaat over drugsgerelateerde vraagstukken. Het is spijtig om te concluderen dat dat zo is, maar dat is ook zo. Een enkele keer, dat leest u ook in de krant, het Algemeen Dagblad had daar een verhaal over, ligt dat in de relationele sfeer, maar dat zijn echt uitzonderingen. Gaat u er maar van uit dat dat verhaal van de politie ook klopt. Voorzitter, ik heb een tijdje geleden geroepen ook op gezag van de politie dat veel van deze

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

785

aanslagen te relateren zijn aan het succes in de haven. Ik ben door veel columnisten weggehoond. Ja ja, hij praat het naar zich toe, de aanpak in de haven werkt, zou dat wel waar zijn? Ik citeer uit het Algemeen Dagblad. Het Algemeen Dagblad citeert uit een politiedossier en dit is een afgeluisterd gesprek dat in het politiedossier stond. Het Algemeen Dagblad publiceerde erover op 9 mei jongstleden. Het gaat om een zestal mensen die opgepakt waren. Deze zes lijken zich ondanks het politieonderzoek niet te realiseren dat zij in de gaten worden gehouden. In afgeluisterde telefoontjes spreken ze, volgens het OM onder meer over de bin met 650 kilo coke die ze verstopt zouden hebben voordat de politie op bezoek kwam. Die 650 kilo coke, in werkelijkheid dus imitatieblokken, want de echte coke was door de politie al weggehaald uit de container, wordt een paar dagen later het haventerrein afgereden en naar een handelaar gebracht. Die is not amused. Hij had cocaïne besteld, geen stukken hout. De zes mannen realiseren zich dat ze genaaid zijn. Er ontstaat onrust in de groep. De mannen maken elkaar verwijten en eisen hun geld op. Een van hen briest dat hij zijn beloofde € 75.000,00 wel wil, en dat hij bereid is zijn collega die over betalingen gaat, te laten vermoorden als hij niet snel over de brug komt. Niet veel later worden de mannen een voor een opgepakt.

Wie overdrijft hier voorzitter? Ik zou het fijn vinden als al die mensen die zich brede opinies permitteren over de werkelijkheid in de haven en de drugs zich werkelijk verdiepen in waar het werkelijk over gaat en niet zomaar klakkeloos allerlei opinies de wereld in verspreiden die alleen maar troebel werken voor waar het eigenlijk om gaat. Deze mensen ontzien niets. Hij wil zijn € 75.000,00 en anders laat hij zijn maatje vermoorden met wie hij de dag daarvoor nog zaken deed. Dit is de bittere harde werkelijkheid. En als we zeggen dat veel van deze criminaliteit in de wijken gerelateerd is aan dit soort vraagstukken, moeten we dan ook niet naïef zijn. Dit is de werkelijkheid. Afijn, ik wil ook een compliment maken voor de redacteur die de moeite heeft genomen om zich blijkbaar te verdiepen in deze vrijgegeven teksten, dit komt uit afluisterpraktijken van de politie. Maar die moet je toevoegen aan het strafdossier, mevrouw Mohamed-Hoesein, dat weet u, en daar wordt hier dus uit geciteerd. Dat is dus niet politie-informatie die ik citeer, maar ik citeer dus nu de krant. Dit is de wereld waarin wij in zitten. En ik denk dat het goed is om ons te realiseren, en ik heb dat de afgelopen weken ook gezegd, dat van die aanslagen die hebben plaatsgevonden er nauwelijks aanslagen willekeurig zijn.

Die adressen zijn geselecteerd en er is in de ogen van de aanslagplegers, die soldaatjes noemen wij dat dan, die dat werk doen in opdracht van anderen, die adressen zijn dus niet willekeurig. En als een aanslag op een adres heeft plaatsgevonden en iemand die daar woont of een winkel heeft, dan vervolgens breed de pers te woord staat met de mededeling: schande dat de overheid dit niet heeft kunnen voorkomen, ik heb geen idee waar dit vandaan komt. Ik zou daar nog niet zo zeker van zijn zolang de recherche niet uitgesloten heeft dat de andere keerzijde van de medaille de waarheid is. Dus wees voorzichtig met het overnemen van al die standpunten van mensen die zeggen: ik ben slachtoffer. Ik ben er nog niet zo zeker van dat degene die op dat adres zit altijd een slachtoffer is, zoals die wordt gekenschetst. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Onschuldig tot het tegendeel is bewezen, toch? De heer ABOUTALEB (burgemeester). Precies, maar omgekeerd ook niet. Ik denk dat dat belangrijk is. Mevrouw Maassen, u mag ervan uitgaan dat wat ik hier sta te beweren ook gebaseerd is op iets van kennis wat ik helaas niet met u kan delen. Ik praat met de politiechef.

Ik word geïnformeerd over de bevindingen en ik ben daarom voorzichtig in dit stadium met zomaar op al die plekken waar wat gebeurd is te zeggen: daar wonen slachtoffers of dat is een slachtoffer geweest. Dat weet ik niet en daarom vind ik het heel belangrijk om voorzichtig te zijn met elkaar om daar conclusies aan te verbinden. Ik denk dat dat heel belangrijk is. Maar één ding weten we zeker: die adressen zijn niet willekeurig. Er is

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

786

reden waarom juist op dat adres iets heeft plaatsgevonden. En ja, het komt voor, een enkele keer, weten we uit ervaring, is het adres een vergissing. Maar dat is vaak een vergissing in een paar nummers verderop. Vaak is er iets misgegaan in de communicatie waardoor toch een verkeerd adres is getarget. Dat komt ook voor. En ik denk dat het belangrijk is om ons te realiseren dat we hier te maken hebben met een fenomeen waarbij in het verleden dit soort criminelen wat ik nu uit de krant citeer, erop uit waren om als ze het gevoel hebben dat ze genaaid zijn door een partner in de keten, dat ze die partner proberen te pakken. Maar als die partner vertrekt naar het buitenland, met de noorderzon is vetrokken met heel veel geld, dan is de manier om zo iemand te intimideren met het pakken van een moeder of van een broer, et cetera, in de buurt. En als je dan aan die mensen vraagt, vertel ons wat je weet, dan is er inderdaad die zwijgcultuur. En daar hebben we last van. En mevrouw De Jong is nu hier niet binnen, maar ze komt wel binnen. Mevrouw De Jong van BIJ1 zei: die zwijgcultuur zou te maken kunnen hebben met het vertrouwen in de politie, dat er geen vertrouwen is in de politie, waarom je niet naar de politie loopt. Dat zou kunnen. De twee derde van de redenering is ook dat men de familieleden die betrokken zijn in de drugs zouden willen beschermen en daar niet zoveel over zeggen.

Of dat men juist een partner in de drugswereld zou willen beschermen. Of bang is voor represailles van de crimineel. Ik denk dat het goed is om het hele verhaal te vertellen. Dus niet alleen de angst voor de politie en het gebrek aan vertrouwen in de politie dat een rol kan spelen, maar de rest van het verhaal is net zo goed hypothetisch waar. Ik heb afgelopen week tegen mensen gezegd in interviews: als je echt denkt: ik ben bang om het aan iemand te vertellen, vertel het aan mij in mijn rol als burgervader. Je kunt ook aan mij een verhaal kwijt, en er gebeurt met die informatie uitsluitend wat je zelf zou willen. En tot op de dag van vandaag geen enkel telefoontje en geen enkel mailtje. Ik zie mevrouw Mohamed-Hoesein lachen in de zin van: had je dat nu werkelijk gedacht? Ja, ik had dat wel verwacht. Ik had dat wel verwacht. Ik had het wel verwacht. Ik denk dat het heel belangrijk is. Dat kan namelijk voor mensen de ultieme bescherming opleveren. Als mensen werkelijk ergens bang voor zijn, kan ik als het nodig is een ultieme poging wagen om mensen te beschermen als dat nodig mocht zijn. Ik denk dat dat belangrijk is om ook duidelijk te maken dat ik in ieder geval daarvoor beschikbaar ben. En of er mensen gebruik van willen maken is vers twee. Maar die angst die leidt tot zwijgcultuur is breder dan alleen het gebrek aan vertrouwen in de politie.

Ik zou het te eenzijdig vinden om dat zo neer te zetten. Voorzitter, op het moment dat die aanslagen daar hebben plaatsgevonden, is het eerste wat je moet doen, dat is een beetje uit het boekje, de rust herstellen. En daar is alles op ingezet. In die periode hebben een aantal raadsleden van u contact met mij gehad. Mevrouw Coenradie heeft mij toen uit betrokkenheid en bezorgdheid heel vaak gebeld, waarvoor overigens hartelijk dank. Ook in die periode heb ik duidelijk gemaakt dat het gaat om het heel snel terugbrengen van rust. En dat doe je door massief als overheid aanwezig te zijn. Dat hoeft niet een jarenlange aanwezigheid te zijn, maar gedurende een bepaalde periode een bepaalde vorm van aanwezigheid is dan ook gewenst. En dat is gebeurd, overigens zowel in Crooswijk als in het Oude Westen. Mevrouw Maassen verkeert in de veronderstelling dat er in het Oude Westen geen buurtbijeenkomst is gehouden. Dat is wel het geval geweest, dat was op 9 mei. Misschien dat u daar niet van weet, maar op 9 mei heeft die bijeenkomst daar plaatsgevonden. Dat was omdat er een beschieting heeft plaatsgevonden op de Van Speykstraat. En in Crooswijk zijn er drie gesprekken geweest, omdat daar de heftigheid ook ernaar was. Dus die politieaanwezigheid is van belang en het herstellen van rust op dat moment heeft prioriteit boven allerlei andere dingen die ook moeten gebeuren.

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Mag ik vragen wie er zijn uitgenodigd voor die bewonersavond?

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

787

De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja voorzitter, dat weet ik niet uit mijn hoofd, maar er is op 9 mei wel een bewonersavond geweest. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, ik zou willen suggereren dat in ieder geval iedereen die in het Oude Westen woont daar voor een volgende bewonersavond wordt uitgenodigd. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Dat is wel heel veel voorzitter, want dan praat je over duizenden mensen. Dat zou ook niet getarget zijn. Wat je veel moet doen is vaak rondom een plek waar het plaatsgevonden heeft een cirkel trekken. De politie en ook de gemeente weet vaak uit ervaring hoe breed die cirkel moet zijn en dat je daarin uitnodigt, want anders nodig je een hele wijk uit en dan heb je duizenden mensen. Ja, in het Oude Westen wonen duizenden mensen. Dat is niet de manier waarop we dat doen. Ook als ik een stuurgroep Veilig in de wijk organiseer, nodigen we ook niet de hele wijk uit, maar dan nodigen we een bepaalde cirkel rondom een bepaalde plek waar het noodzakelijk is om mensen daarvoor uit te nodigen. Want anders heb je een stadion nodig en het communiceert ook voor geen meter. Maar u zult toch wel begrijpen dat als er een aanslag heeft plaatsgevonden op nummer 89 dat degene die op 88 woont tot en met bijvoorbeeld 70 en aan de andere kant van 88 tot 160 relevant zijn in die straat.

Maar dat bij wijze van spreken tien straten verder het nutteloos is om die buurtbijeenkomst daar te beleggen. Daar hebben we mechanismen voor. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, de mensen die op een straat afstand wonen van waar de beschietingen hebben plaatsgevonden en die daadwerkelijk wakker zijn geworden ’s nachts van die beschietingen, het is toch duidelijk dat daar ook een behoefte bestaat om geïnformeerd te worden? De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja, maar dat is echt iets anders dan de wijk uitnodigen. Dat gebeurt ook echt. Dat is ook de manier waarop we dat doen, echt. Iedereen van wie je het vermoeden hebt dat die daar iets mee van doen heeft, betrokken is, geschokt is, gehoord heeft, die nodig je uit. Maar inderdaad, tien straten verder in dezelfde wijk is waarschijnlijk nutteloos. Het accent ligt dan op degenen die in de onmiddellijke nabijheid van het incident wonen. Daar ligt het accent op. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Wellicht dat het nog aan de orde komt. Als we het hebben over die nazorg van die bewoners, ben ik even benieuwd of het daarmee dan ook afdoende is, ook met deze bewonersavond, of dat er wellicht nog naar een uitbreiding gekeken kan worden. Wat is het idee van de burgemeester daarbij? De heer ABOUTALEB (burgemeester).

Nee, de nazorg bestaat uit een aantal dingen. Voor de mensen die zelf direct getroffen zijn en de onmiddellijke nabijheid daaromheen is slachtofferhulp. Dat is overigens iets anders dan de politie. Maar ze werken wel samen met de politie. Dat is een civiele organisatie, die kunnen we daarvoor inzetten en dat gebeurt ook. Daarnaast is er in het Oude Westen bijvoorbeeld een wijkhub. Daar kunnen de mensen naartoe gaan. Die staan ook open ten dienste van de burgers. En er is ook een stadsmarinier. En daarnaast zijn er in het Oude Westen, uit mijn hoofd gezegd, ik kijk even naar mijn medewerker, twee of drie wijkagenten. In het Oude Westen. In Crooswijk volgens

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

788

mij drie, in het Oude Westen twee als ik mij niet vergis. Of is het precies omgekeerd? Het zou zomaar kunnen. Maar in ieder geval zijn er ook wijkagenten die in die periode juist extra door de wijk lopen en er wordt ook een mobiele post van de gemeente neergezet, dus niet los van de politie-eenheden. De mobiele post van de gemeente wordt daar neergezet, zodat mensen ook een herkenbare plek hebben op straat waar ze naartoe kunnen lopen om daar een vraag te stellen om het gesprek aan te gaan. En ja, na verloop van tijd wordt dat wel afgebouwd, want de mensen komen natuurlijk ook niet elke dag langs. Dus die nazorg is er uitdrukkelijk. Anders dan het beeld bestaat dat wij nu ineens preventief fouilleren in Crooswijk hebben geïntroduceerd, dat is niet zo. Preventief fouilleren, Crooswijk was altijd onderdeel van onze perceptie van een veiligheidsrisicogebied. De vraag is iets anders of er reden is om preventie te fouilleren. Dus aanwijzen is één, maar het doen fouilleren is vers twee. Naar aanleiding van deze aanslagen was ook geen reden voor preventief fouilleren. Dat is ook niet gedaan. Maar het is niet zo dat we het nu naar aanleiding hiervan hebben aangewezen. Dat is niet zo. Nee, maar het beeld bestaat, dus ik zeg het in zijn algemeenheid, dat naar aanleiding van deze explosies de politie preventief is gaan fouilleren.

Dat was ook niet nodig want er was zoveel andere politieaanwezigheid op straat dat die acties ook zinloos zouden zijn en dus ook niets zouden toevoegen aan het veiligheidsgevoel van mensen. De discussie die u aanzwengelt mevrouw Coenradie over de inzet van een marechaussee en een aantal mensen van u heeft het er ook over. Het lukt lastig om in deze raad het te doen beklijven, maar de marechaussee is eigenlijk standaard onderdeel van de samenwerking in de veiligheidsketen in Rotterdam. Dat is altijd al zo geweest. De marechaussee is weliswaar een militaire organisatie, valt onder het ministerie van Defensie, maar verricht op sommige plekken, en niet iedereen kan dat, ook politietaken. Bijvoorbeeld, wij maken bijna op grote schaal met zeer grote regelmaat gebruik van het ME-peloton van de marechaussee bij voetbalevenementen en ook bij grote evenementen. Dan maken we gebruik van het marechausseepeloton ME. In de haven maken we sinds jaar en dag gebruik van de marechaussee voor het onderscheppen van illegale migratie naar Groot-Brittannië. Andere defensieonderdelen beschikken over heel bijzondere technieken om bijvoorbeeld in verborgen ruimtes te kijken, worden ingezet om heel specifieke disciplines voor ons te doen. Rond Koningsdag, nu kan ik dat zeggen, zijn ze vaak ingezet om bijvoorbeeld op verschillende plekken bomchecks te organiseren.

Dus die samenwerking met die militaire organisatie is er op specifieke onderdelen sinds jaar en dag. En als onze collega’s van de marechaussee die opgeleid zijn om ook politietaken te kunnen doen, dat is dus niet iedereen, door de stad rijden en ze denken: nu hebben we even een uurtje in de agenda en het rooster biedt daarvoor ruimte, melden ze zich aan bij de meldkamer van de politie en zeggen ze: wij gaan nu ook met jullie patrouilleren in de stad, weet dat. Dus die samenwerking is er sinds jaar en dag. En wat we nu de afgelopen weken gedaan hebben, is gevraagd, en dat heb ik zelf gevraagd aan de marechaussee om een auto extra, dus daar praten we over, om een auto extra beschikbaar te stellen om met ons in het centrum en in een aantal wijken in de avonduren wat meer capaciteit beschikbaar te hebben. Het gaat om één auto, dus het gaat om twee mensen. We praten niet over grootschalige inzet in deze periode. Maar de marechaussee is sinds jaar en dag onze partner in de veiligheidsketen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Fijn dat die samenwerking er ook zo is. De vraag die we in eerste instantie daarover hebben gesteld en dat is ook de motie die we hebben voorgelegd, is dat we eigenlijk willen zien dat het niet alleen over de avond of de nachtelijke uren gaat maar ook op de dag.

Dat is omdat we de overtuiging hebben dat het iets doet met het veiligheidsgevoel van de bewoners op het moment dat dat ook op de dag aanwezig is als bewoners ook daadwerkelijk over straat lopen en niet nou ja, zoals het eigenlijk hoort, massaal ’s nachts op hun bed liggen.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

789

De heer ABOUTALEB (burgemeester). Alles is relatief hè. We hebben in de regio Rotterdam 6.000 agenten. En in Rotterdam hebben we de beschikking over 3.000, de helft van die 6.000, iets meer dan 6.000. En in die macrobenadering doet één of twee auto’s van de marechaussee niks. Maar dan ook echt helemaal niets. Eén of twee doet op die grote macrobenadering niets. Maar het kan op wijkniveau, daar waar het een keer nodig is, wel degelijk verschil uitmaken. Dat is precies ook de inzet die we zo graag zouden willen, maar dan ook op momenten dat wij bijvoorbeeld heel veel inzet plegen rondom voetbal. Ik kan me bij wijze van spreken voorstellen dat wij komende week maandag, als wij heel veel mensen inzetten rondom de Coolsingel, dat wij willen voorkomen dat leegloop ontstaat in alle wijken en dat je zegt: we vragen de marechaussee expliciet om op die dag misschien Nesselande extra in de gaten te houden. Maar dan heeft het ook nut om ergens in een rooster een gat te kunnen vullen. Maar dat is iets anders dan standaard de marechaussee inzetten. Kijk, waar ik weg van wil, en ik zeg niet dat u dat zegt hoor, maar af en toe in de beeldvorming ontstaat: het gaat niet goed met de explosies, zet het leger erop in.

Dan hebben heel veel mensen het idee dat je van die groen uitgedoste mannen met van die plantjes in hun helm op de hoek van een straat met een lang getrokken geweer, ja, dat is Noord-Ierland 1990. Dat vraagt u niet, dat vraagt ook niemand. Volgens mij willen we die kant ook helemaal niet op. Maar daar waar wij roostertechnisch een goede ondersteuning kunnen vragen aan de marechaussee, dan wel wanneer wij gebruik kunnen maken van specifieke deskundigheid van de collega’s van het leger, beloof ik u dat ik dat altijd zal blijven doen als dat echt nodig is. Dus ik ben er niet vies van om die ondersteuning te vragen als dat nodig zou mogen zijn. Voorzitter, iets over die zwijgcultuur en het verwijt van de PvdA richting de heer Van Drunen. Ik stel vast dat de heer Van Drunen niet zelf gesproken heeft over gangsterislam, maar ik maak me wel zorgen over dit soort uitlatingen. En waarom? Omdat we juist al die groeperingen aan ons willen binden om met ons te blijven spreken. En ik ben altijd bang dat we groeperingen van ons wegduwen waardoor, waar mevrouw De Jong over sprak, de afstand tot de overheid alleen maar groter wordt. En juist wij moeten ze deel laten uitmaken van de oplossing. En alle groeperingen zijn deel van de oplossing. En overigens de puzzel van betrokkenen bij de hele drugsscene in de wereld, op dit moment, ik kan ze allemaal bij naam noemen.

Dat zijn Surinamers, Antillianen, Marokkanen, Turken, Albanezen, Nederlanders. Dat zijn de groeperingen die ik zo in beeld heb. Dat is zo divers als de stad Rotterdam zelf is. En ik denk dat het goed is om als wij over dit thema spreken dat wij voorzichtig zijn en dat wij een benadering kiezen waarbij wij iedereen kunnen vragen: help ons jezelf te helpen. Help ons je eigen kind te beschermen. Help ons je eigen moeder te beschermen. Dus dat een soort inclusieve benadering aan de orde zal zijn. Dus wat mij betreft pleit ik de heer Van Drunen vrij omdat hij daar zelf niet over gesproken heeft, maar in die uitzending zijn wel lelijke dingen gezegd en dat baart mij wel zorgen. Als de heer Van Drunen dat zou hebben gezegd, dan had hij het van mij ook gehoord dat ik het daar niet zo mee eens was, dan had ik hem daar ook op aangesproken. Dat is niet het geval, maar ik maak me wel zorgen over het buiten haakjes plaatsen van mensen die we juist nodig hebben om het vraagstuk op te lossen. Nou, volgens mij heb ik er genoeg over gezegd, laten we het ook op die manier zo blijven benaderen voor de komende periode. Wij hebben tot nu toe een inzet gepleegd die ertoe geleid heeft dat er 33 aanhoudingen hebben plaatsgevonden. Nieuw meld ik u vandaag dat er een nieuwe vier aanhoudingen hebben plaatsgevonden. Dat is op Zuid, in het Centrum en in West.

De politie is ook hoopvol als het gaat om het doen van nog meer aanhoudingen, en is ook hoopvol dat we niet alleen de straatsoldaatjes vinden maar ook de bemiddelaars en misschien ook wel anderen die daarbij betrokken zijn. 19 van die 37 en misschien iets meer uit Rotterdam. En van die 19 zijn 8 minderjarigen. Het zegt wel iets dat de rechter-commissaris een tweetal minderjarigen langer heeft vastgehouden. Dat is uitzonderlijk lang. En dat zijn toch kinderen van 14, 15 jaar, die nu wat langer vastgehouden worden. Blijkbaar zijn ze zeer relevant voor het onderzoek en ik denk dat het goed is dat we

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

790

ook complimenten ook aan het rechtstelsel uitdelen. Het kan niet zo zijn, ik weet niet wie daarom vroeg, of hier sprake kan zijn van snelrecht, zodat lik op stuk kan worden uitgedeeld. Ik weet niet wie erom vroeg. Dat was u. Dit zijn gecompliceerde zaken en die komen er per definitie niet voor in aanmerking. Omdat, als er sprake is van meervoudige kamer, mevrouw Mohamed-Hoesein kan u dat uitleggen, dan kan dat niet. Dat gaat vaak om eenvoudige zaken. Maar als je hier verdacht wordt van poging tot moord, of poging tot doodslag, dan komt er iets meer juridische zorgvuldigheid aan te pas dan een snelle benadering. Mijnheer Lansink, drugsgebruik, ja, we mogen het denk ik nooit normaliseren. Ik zie dat overigens ook niet in de bijdrage van mevrouw Maassen. Volgens mij was het een beetje een schijndiscussie. Mevrouw Maassen pleit ook niet voor het normaliseren ervan. Ik snap wel heel goed wat ze zegt, maar niet voor het normaliseren van drugs. En daar ben ik ook blij mee, dat we met z’n allen niet het pleidooi houden voor het normaliseren. Volgens mij is er niemand van ons die blij is als een zoon of een dochter, van 17 of 18 thuiskomt en zegt: mam, ik ben aan de coke. Volgens mij is niemand daar blij mee. Dus dat kunnen wij denk ik buiten haakjes plaatsen.

De discussie is hoe je het vraagstuk mondiaal zou moeten aanvliegen en in die zin mijnheer Lansink heb ik het volgens mij eerder laten weten, sta ik eerder aan uw kant dan aan de kant van mevrouw Maassen. Omdat ik niet geloof dat dit mondiale vraagstuk, het is overigens afgelopen dagen wel weer in de VN aan de orde geweest, waarbij een goede kennis van mij, ook een interessant toeval overigens, benoemd is tot voorzitter van die VN-club die drugsgebruik en drugsbestrijding in de wereld ter hand zou moeten nemen. Dat komt wel akelig dichtbij allemaal. Maar ik geloof niet dat de wereldgemeenschap nu of de komende tijd in staat zou zijn om anders over harddrugs na te denken dan wij nu het geval hebben. En hoe je het wendt of keert, ik heb een opdracht en die is vervat in de wet en die is vervat in de Opiumwet. Die opdracht is: gij zult ervoor zorgen dat er wat in de Opiumwet staat, wordt gehandhaafd. En in die zin heeft u gelijk en zouden we dus moeten handhaven. Ik zie ook in het Haagse, ik bedoel, ik ben met alle plezier bereid door de raad gestuurd te worden naar het Haagse om dingen te duwen. Fijn mevrouw Maassen, dat u mij daarin ook een positie toekent in dat debat. Maar ik trek liever niet aan een dood paard. Het is een dood paard en het gaat niet vliegen en het is ook zinloos om onze energie daarin te steken. Dus dat pad ga ik ook niet op.

Mijnheer Lansink, u vroeg naar de campagne om jonge mensen te informeren – het zijn vaak jonge mensen – over het gebruik van drugs. Dat hebben we experimenteel gedaan. Wij zijn daar redelijk enthousiast over. Het is ook daarom dat het college besloten heeft dat groter te gaan doen en in het najaar weer op te pakken. We verwachten dat we in augustus weer daarmee door zouden willen gaan. Ik ben ook gecharmeerd van uw motie ten aanzien van het zoeken van samenwerking met de horeca en festivals. Dus bij dezen wil ik die motie graag omarmen. Interessant vind ik overigens de vraag of bij festivals politie dat zou moeten doen of het festival, de organisatie zelf. Zij kunnen gemakkelijk in alle tassen kijken. Dat kan de politie niet zomaar, want daar is niet zomaar een aanleiding voor. Maar bij een festival heb je huisregels. En die huisregels kunnen zeggen: wij kijken in je tas. De vraag is of het niet interessant is, ik zeg dat even zo omdat ik er nog nooit over gesproken heb met de politie, of het niet zinvol is om af en toe eens gewoon dat te doen in het bijzijn van de politie, dat je meekijkt. Ik reageer nu instinctief omdat we sinds kort de fouilleeracties van Feyenoord ook laten backen door de politie.

Dus Feyenoord controleert de tassen en de mensen en dan staan er een paar politiemensen achter om vooral af te dwingen dat mensen die zeggen: ik sniek er tussendoor, te zeggen: je laat je toch fouilleren. Dat doen wij sinds enige tijd bij Feyenoord en Feyenoord vindt het ook weer prettig om op die manier wat meer ondersteuning te geven aan dat fouilleren als zodanig. Maar ik neem wel over dat we in ieder geval gaan praten met zowel de horeca als de festivalorganisaties om te kijken hoe zij dat zien en welke mogelijkheden we hebben. Sowieso vind ik, daar mag je best groot staan met: drugs maakt meer kapot dan je lief is, bij wijze van spreken. We zijn niet moralistisch als overheid, maar ik vind dat je best moralistisch mag zijn als het gaat om het beschermen van

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

791

je eigen kinderen. Het zijn onze kinderen en dat mag je best zijn. Dus ja, die motie wil ik graag in die vorm omarmen, maar dan graag met deze duiding. Mevrouw De Jong interrumpeerde bij die gelegenheid en zei: we moeten oppassen om het allemaal persoonlijk te maken en op mensen in te hakken. Maar is ze vergeten dat haar partij het ook nodig vond om toch in te hakken op de burgemeester? In een tweet en ik citeer voorzitter: ʺThe war on the drugs heeft wereldwijd genoeg levens gekost. De toxische mannelijkheid van zelfgedoopte sheriff Aboutaleb heeft ook in onze stad voor veel ellende gezorgd.ʺ Ik citeer voorzitter, met enige pijn in mijn hart dat we blijkbaar moeten zakken tot dit niveau om je eigen achterban te bedienen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (bij1). Dit ging niet over u persoonlijk als individu, als mens, als vader, dit gaat over hoe u het werk invult en wat wij daarvan vinden. Omdat de burgemeester nu eenmaal zo’n belangrijke taak heeft en zoveel invloed heeft, unfortunately, moeten dit soort dingen ook worden gezegd naar die functie zelf toe ook. Maar ik spreek hierover hoe ik spreek, wij zijn ook een partij die vindt dat vrijheid van meningsuiting belangrijk is binnen onze partij. Zolang het wel onze idealen allemaal verdedigt. Ik persoonlijk zie dat niet per se als een persoonlijke aanval.

Daar mag de burgemeester van mening in verschillen. Dat mag, maar ik vind dat niet heel vreemd. De heer ABOUTALEB (burgemeester). U weet, ik ben fan van poëzie. Er is een prachtig mooi vers van een Egyptische dichter. Hij sprak een docent aan en zei tegen de docent: (…) O docent die voor het bord staat wijsheden te verkondigen voor alle anderen, handel je ook naar dezelfde wijsheden? Mevrouw DE JONG (bij1). Burgemeester, wat ik hier een beetje vergeten vind is dat er echt wel totaal andere machtsverhoudingen zitten. De persoon die deze tweet heeft geschreven, ik weet niet wie dat is geweest, want ik houd me niet bezig met alles wat er binnen onze partij gebeurt, we zijn een democratische partij, dat is niet iemand die op hetzelfde niveau staat als de burgemeester en ik geloof wel erg in het principe van kicking down or kicking up. Er zit wel echt een verschil in. Dus ja, ik vind dat burgers, want waarschijnlijk is het iemand die met ons werkt die gewoon een burger is, mag best wel naar boven kicken. En dat mag persoonlijk de burgemeester raken. Dat snap ik, want de burgemeester is een mens. Maar het gevoel van machteloosheid dat heel veel mensen voelen, dat is wat ik hier vooral in terug hoor. Dus nogmaals, we verschillen gewoon van mening hierover. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Voorzitter, ik loop niet weg voor mijn verantwoordelijkheid.

Als het gaat om de veiligheid van onze geliefde stad Rotterdam heb ik de stad graag op mijn schouders en die wil ik graag dragen. Maar ik zou heel graag daarbij hulp willen hebben van 45 raadsleden en ik voel me op dit punt door BIJ1 niet gesteund. En het feit dat u dat vandaag hier verdedigt in plaats van dat u daarvan afstand neemt vind ik ook gruwelijk en vind ik buitengewoon jammer. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (bij1). Dat begrijp ik en wij zijn fundamenteel ook een totaal andere partij. Ja, dat klopt. Ik ben hier niet om de burgemeester te ondersteunen per se. Ik ben hier om een bepaald soort geluid te verkondigen, om onze idealen te verkondigen. En ik word hier ook vaak niet goed begrepen, want ik hoor bepaalde dingen die de burgemeester zegt, waarvan ik niet het gevoel heb dat ik dat gezegd heb. En dat er soms ook een beetje niet echt goed op elkaar gereageerd wordt, dus ik snap ook niet zo goed waar dit voor nodig is,

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

792

maar ik vind het heel jammer dat de burgemeester zich zo diep geraakt voelt over het feit dat we het niet met elkaar eens zijn, terwijl we ook gewoon fundamenteel anders in alles staan, dus dat is jammer voor ons beiden, I guess. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). U heeft een interruptie van mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ik heb ook verder geen vraag, want er valt hier eigenlijk geen vraag over te stellen. Ik betreur ook deze tweet, juist in een tijd waarin we volgens mij in ieder geval met elkaar moeten kijken of we één raad kunnen zijn als het gaat om de strijd tegen explosies. Daar mogen we zeker van mening in verschillen, maar het zo op de man spelen en dan zeggen: ja, maar ja, dat is misschien iemand anders of dat is misschien niet eens uit naam van BIJ1. Het heeft wel op naam van BIJ1 plaatsgevonden. Het gaat hier over een burgemeester die zwaar beveiligd wordt, alleen al om deze reden. En hem dan zo afvallen, ik vind dat echt ontzettend kwalijk. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (bij1). Er zijn heel veel dingen waarbij ik ook graag zou willen zien dat wij met zijn allen eensgezind zijn en waar Leefbaar Rotterdam het vaak laat afweten, dus dat wordt gezegd ja, daar zijn wij het ook mee eens over andere onderwerpen.

Ja, en verder weet ik eigenlijk niet zo goed wat ik hiermee moet, want nee, we staan ook niet met zijn allen achter elkaar. We zijn ook niet één raad die het met elkaar eens is. En nogmaals, ik heb de burgemeester als persoon niet aangevallen en ik zie dat ook niet terug in de tweet. Maar hij is wel de burgemeester en wat hij doet komt vanuit de burgemeester en hij gebruikt zijn burgemeesterspositie om bepaalde dingen te doen. Als hij als individuele burger had rondgelopen en er wordt een opmerking gemaakt over hoe hij eruitziet of waar hij zijn boodschappen haalt, ja, dat vind ik op de man spelen. Hier had ik het dus over mensen die over elkaars karakter iets aan het vertellen waren. Dat gaat over hoe de burgemeester er zelf in staat op dat moment. Dus nogmaals, fundamenteel zijn wij het er niet over eens, en nee, ik ben hier niet om zomaar dingen te dragen. Ik ben hier om het werk te doen waarvoor ik ben verkozen en dat doe ik hier. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Voorzitter, volgens mij heb ik genoeg gezegd. Ik wil graag verder, het gaat helemaal niet zozeer om dat we het met elkaar eens moeten zijn. Dat is ook niet het pleidooi. Ik bedoel, mevrouw Maassen en ik zijn het op onderwerpen ook niet met elkaar eens, maar we hebben wel een zindelijk debat met elkaar.

Dan hoef je elkaar niet op deze manier af te kafferen of heel bijzondere connotaties eraan te verbinden. Dat maakt een dialoog ingewikkeld voorzitter. Ik ben aangekomen bij D66. Over dat preventief fouilleren heb ik volgens mij het een en ander gezegd. Er was geen aanleiding om naar aanleiding van die explosies extra te fouilleren in het gebied. Er waren genoeg manschappen die op allerlei manieren zichtbaar zijn, dus dat zou niets toevoegen. Dat hebben we dus ook niet gedaan. Maar het gebied is wel als zodanig aangewezen en wel al heel lang geleden. Wat ik wel wil doen naar aanleiding van uw vraag mevrouw Maassen, ik denk dat dat wel nuttig is, want we leren wel van elkaar, is dat als ik een gebied aanwijs, dat ik het gebied dan ook de aanwijzing stuur. Want u krijgt daar een afschrift van als raad, maar volgens mij is dat verstandig om in het gebied zelf in de brievenbussen de aanwijzing van de burgemeester dan ook mede te delen, zodat mensen ook weten dat inderdaad in het gebied preventief gefouilleerd kan worden. Dat is een toezegging, u hoeft daar niet om te vragen, maar dat is mijn toezegging naar aanleiding van het debat over dat preventief fouilleren. Want het democratiseren van dat idee is denk ik gewoon goed, dat mensen het weten. En nu hangt

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

793

het ervan af of het persbericht door de krant wel of niet wordt overgenomen. Maar volgens mij is het gewoon handig om die postcodegebieden gewoon de aanwijzing in de brievenbussen te doen. Dus bij dezen. De Koninklijke Marechaussee, dat heb ik uitgelegd, want volgens mij is het heel helder dat hier geen sprake is van een controversiële maatregel, maar het is eigenlijk een standaard manier van assistentie vragen als dat nodig mocht zijn. Dus niets nieuws. Snelrecht heb ik volgens mij net ook aangegeven. En het ondermijningsbeleid, wat mij betreft is het wel degelijk passend wat wij aan het doen zijn. Want de heer Lansink heeft wat mij betreft wel de juiste redenering. Zelfs als wij zouden stoppen met dit verhaal, gaat deze ellende door omdat een groot deel van deze handel naar het buitenland gaat. Dus het consumeren in Rotterdam is zo’n € 100 miljoen per jaar, maar we praten over miljarden die deze kant uitkomen. Dus het gaat de andere kant uit. En mijn grootste zorg is dat als we zeggen: nou, ach, laat maar, dat een groot deel van die jongeren die we graag zouden willen beschermen, juist zeggen: nou, blijkbaar kan mij niks overkomen, dus ik ga maar.

Dus de kans dat wij een heel goede timmerman verliezen of een heel goede waterstofdeskundige straks verliezen aan de drugshandel is groot, omdat die verleiding daar om zonder zweet veel geld te verdienen natuurlijk groter is als wij deze ondermijningsaanpak zouden loslaten. Bovendien krijgen wij waanzinnig veel crimineel geld in de bovengrondse economie. Dus denk er eens goed over na voordat je een pleidooi houdt voor het stoppen van ondermijningsbeleid gerelateerd aan drugsbeleid in dezen. En ik denk dat het goed is om daar eens met elkaar nog wat dieper in te graven. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik wens op te merken dat ik niet heb gepleit voor het stoppen van ondermijningsbeleid, ik heb het ter discussie gesteld. Dat is echt anders. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Dat is heel juist ja. U heeft gezegd: is ondermijningsbeleid nog passend, dus dat is inderdaad vragen. Maar het is mijn reflectie op die vraag, dus nee, ik schuif het u niet in de schoenen dat u dat vindt. Maar ik geef u wel aan waar de grootste aarzeling is en waarom ik echt uit overtuiging wel met die ondermijning ook bezig ben.

We spraken niet zo heel lang geleden, dat heb ik volgens mij verteld, in Zuid, in het prachtig mooie theater dat we daar gebouwd hebben in aanwezigheid van Najib Amhali met tientallen jongeren uit Zuid over wat hem is overgekomen als gebruiker van coke. Hij is daar open over dus ik kan het gewoon citeren omdat een van zijn shows daarover gaat. En waarom hij die jonge jongens en meisjes die daar zaten juist probeerde duidelijk te maken waarom dat pad zo’n doodlopend pad was, dat vond ik zo mooi, aan de hand van zijn eigen persoonlijke ervaring. Iemand anders vroeg ook of wij nog meer van dit soort dingen doen. Volgens mij was u dat, mevrouw Elfilali. Wij doen heel veel in het kader van drugsaanpak in middelbare scholen. Dat zijn echt tientallen scholen die we op die manier bezoeken om ervoor te zorgen dat de weerbaarheid van kinderen wordt vergroot om je juist niet in te laten met deze materie. Ik heb niet precies genoteerd wie de vraag stelde, maar daar doen we echt heel veel aan en we gaan in het kader van het extra geld dat we van minister Yeşilgöz krijgen van preventie met gezag, gaan we dat de komende periode juist intensiveren. We willen veel meer middelbare scholen en mbo-opleidingen waar kwetsbare kinderen zitten in aanraking laten komen met een goed gesprek over als je je eenmaal inlaat, wat dat dan betekent, in die drugswereld. Ik ben er af en toe bij.

Het is prachtig, dan laten we een toneelvoorstelling kort spelen. Het gaat over een meisje dat overleden ouders heeft en die woont met haar broer, die twee spelen dan een rol. Dat meisje wil een opleiding doen maar heeft een computer nodig, heeft daar het geld niet voor. Dan is er een aardige jongen in de buurt die zegt: ik geef je dat geld voor de computer. En na een paar weken komt hij terug: geef me dat geld van de computer. Ja, maar ik heb het niet. Nou ja, dan heb ik wel een oplossing voor je, wil je broertje een pakketje naar Antwerpen brengen? En dan stoppen we

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

794

daar de theatervoorstelling en gaan we in gesprek met de tientallen jongeren: wat zou jij doen, wel of niet bezorgen? En het is mijn grootste zorg dat een groot deel van de kinderen zegt: ik ga dat pakketje wel bezorgen en daarmee dus de eerste stap in die grote criminaliteit zetten. En na afloop, als wij met elkaar gesproken hebben, dan is ook de uitkomst: hm, misschien geen goede stap. Dus dat is precies wat wij proberen te realiseren, de weerbaarheid van die jongeren te vergroten om ook gewoon nee te zeggen en tijdig hulp te zoeken. Juist de politie in te schakelen als dat nodig mocht zijn. Politie waarvan mevrouw De Jong terecht zei dat sommigen er zo weinig vertrouwen in hebben dat ze die stap niet zetten. Want dat wil ik wel hier ook graag beaamd hebben dat dat ook aan de orde is. Dat moet een zorg zijn, ook voor de politie. Ik heb iets verteld over de zorg aan de bewoners. Vaak gaat het overigens om het herstellen van de openbare orde na zo’n incident. En het is een kwestie van een aantal weken en dan is vervangende huisvesting eigenlijk niet aan de orde. Meestal kunnen de mensen prima terecht bij familie of bij een vriend, overigens al dan niet in het buitenland. Dus daar echt zorg voor hebben. En ik snap overigens ook wel dat als mensen na een paar weken weer terugkomen dat de andere bewoners in het flatgebouw zeggen: is dat wel zo verstandig? Ik heb daar begrip voor.

Ik heb daar begrip voor, omdat ik net aangegeven heb dat die aanslagen op die adressen niet willekeurig zijn. Dus ik snap wel dat die mensen hun eigen rekensom maken. En toch klopt wat mevrouw Maassen zegt: onschuldig totdat het bewezen is. Die mensen denken wel zo in die omgeving. Die denken: waar rook is, is vuur. Het zijn dus soms lastige verhoudingen tussen buren. Als we daar iets aan zouden kunnen doen, doen we dat graag. Mevrouw Bokhove is er niet, maar ze sprak wel volgens mij nuttige woorden over weerloze jongeren. Dat is precies waar ik net over sprak, hoe maak je die weerbaar? Het rekruteren onder deze groep gaat overigens zelden via het schoolplein hoor. Het gaat voor een groot deel via digitale media. Als ik goed luister naar de politie-informatie die ook in deze onderzoeken naar boven komt, en hoe die bemiddelaars, die makelaars bij onze jongeren terechtkomen, dat is echt vernuftig. Het is echt niet op het schoolplein. Ik denk dat het goed is om ons dat te realiseren. In de vorige raad was er een raadslid van de PvdA die vaak sprak over die aanwezigheid op social media. Ik weet dat dat natuurlijk ingewikkeld is voor ons als gemeente, we mogen daar helemaal niet komen. En de politie heeft maar beperkte opsporingsmogelijkheden op die social media, maar daar gebeurt het wel.

Dat gesprek is nu ook met de minister: wat kunnen wij daar nog, de politie wat meer, wat voor mogelijkheden zijn er, wat mis je nog? Nou, dit soort dingen. We zouden heel graag willen dat de politie in de socialmediawereld meer mogelijkheden ziet om daar binnen te komen om te weten wat er gebeurt. En niet alleen om repressief op te treden, juist om preventief ook tegen jongeren te zeggen: wij zien dat je benaderd wordt, blijf daar weg! En die mogelijkheid heeft de politie maar in zeer beperkte mate. Dat was mevrouw Bokhove, die zei dat er geen golden bullet is. En dat klopt, er is natuurlijk ook helemaal geen golden bullet. En ik ben zeker niet uit op een politiestaat, want dat zei ze ook, daar streven we zeker niet naar. Ze vroeg zich ook af of er sprake is van draagvlak voor preventief fouilleren in die wijken. Nou, reken maar, in veel van die wijken is het eerste wat ze mij vragen als ik daar langs kom, is dat ze graag zouden willen dat de politie vaker fouilleert, en waar cameratoezicht blijft. Dit zijn echt de standaardvragen waar heel veel mensen mee komen. Ik merk in dat opzicht dat er soms gewoon een discrepantie bestaat tussen wat je hoort van burgers of wat je in de gemeenteraad met elkaar ideologisch bespreekt. Praktisch hebben veel mensen gewoon houvast aan dit soort dingen. De wijkraad van Crooswijk, ik ben er nog niet zo lang geleden geweest met het college.

Die daar ook een heel zinvolle bijdrage leverde aan de discussie, met name over generieke vraagstukken van veiligheid, ook verkeersveiligheid met name. Ook een aantal andere zaken. Schoon, heel en veilig. Als het goed is moet de voorzitter ook gemerkt hebben dat de afgelopen maanden na dat bezoek van ons, volgens mij is het nu vier, vijf weken geleden, dat er ook veel meer aandacht is voor schoon in de wijk. Daar wordt meer op ingezet en dat is denk ik erg belangrijk. Aanslagen zijn, nogmaals, dat heb ik net aangegeven, niet zonder reden. Er is

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

795

vaak een reden waarom voor die adressen wordt gekozen. Mevrouw Bokhove zei, als dit hoogste prioriteit is, wat blijft er liggen? Ja, er blijft altijd iets liggen. Als je nu in het gebied per dag vier keer drie agenten extra neerzet, betekent het dat je die ergens anders vandaan haalt. Zo simpel is dat. En ik denk dat het goed is, de bomen groeien niet tot in de hemel, er was ook een vraag van mevrouw Reitema. We hebben afgelopen jaren geroepen dat we vijfhonderd agenten tekortkwamen in Rotterdam. Daar zijn wij door de vorige regering een beetje mee bediend. Toen kregen we er 130 plaatsen bij. Deze regering geeft ons er 96. Die mensen zijn allemaal in opleiding, dus die zijn niet morgen beschikbaar. En we zijn nu nog onderweg het gat goed te regelen. We hebben zo’n 80 rekruten in de opleiding. We zijn een van de weinige regio’s in Nederland die de opleidingen vol krijgen, want er is zoveel concurrentie voor nieuwe werknemers, dat mensen ook kunnen kiezen voor allerlei andere functies in de samenleving. We zijn er dus blij mee dat we die klassen in Rotterdam kunnen vullen. Wij zijn ook afhankelijk van hoeveel mensen ook met pensioen gaan of kiezen voor een andere baan in de samenleving. Er ontstaat een dynamisch beeld over hoeveel je er nu precies nodig hebt. Dat kun je niet helemaal precies zeggen.