20231105 - Notulen van de raadsvergadering van 11 mei 2023.pdf

Want kan D66 dan de zojuist aan mij gestelde vraag eens uitleggen hoe het staat met de internationale drugshandel en uw idee om het te reguleren? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik neem aan dat dit als een interruptie wordt genoteerd. Het is niet mijn intentie om Nederland te zien als een geïsoleerd land, dat niet opereert in deze wereld. Ik begrijp heel goed dat als wij hier in Nederland drugs legaliseren, dat wij helemaal niets oplossen. Het is ook niet een visie van de korte termijn. Maar laten we in ieder geval met elkaar het gesprek aangaan zodat we die hele keten eens in beeld brengen en kijken wat de effecten zijn als we het legaliseren. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen, u heeft een interruptie van mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Dat gesprek aangaan kunnen we op elk moment van het jaar bij een raadsvergadering doen. Maar uitgerekend nu, in een tijd waarin er explosies zijn, waarin die hele stad wordt geteisterd? Ik zie dat als een dolk in de rug van de burgemeester en in de bestaande aanpak. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Op hetzelfde onderwerp waarschijnlijk mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, ik wil toch terugkomen over het gesprek over de legalisering van harddrugs.

Want wij willen wel heel duidelijk maken dat wij heel ver weg willen blijven van het normaliseren van het gebruik van harddrugs. Het is niet normaal, het moet ook niet normaal worden en door dit soort gesprekken lijkt het er wel op alsof D66 dat normaal vindt. Harddrugs maakt mensenlevens kapot, families gaan er compleet aan onderdoor, financieel, relationeel, lichamelijk en mentaal. En het is niet normaal. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Op hetzelfde onderwerp ook mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ik vind het een beetje jammer om voor deze discussie weg te lopen, want ik vind het zeer oprechte vragen van mevrouw Maassen om eens even verder te

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

762

kijken dan de neus lang is. Ik vind ook dat er nu eigenlijk voorbarige conclusies worden getrokken, want ik heb mevrouw Maassen niet horen zeggen dat zij drugsgebruik promoot, dat zij zegt dat het met haar beleid normaal gevonden wordt. Ik hoor een aantal argumenten bij mevrouw Reitema die ook voor alcohol gelden. Er gaan ook families onderdoor aan alcohol. Wat ontzettend belangrijk is rondom drugs is dat we zicht hebben op wat er gebeurt, dat we veel beter kunnen monitoren, maar dat we desnoods ook veel meer voorlichting gaan geven wat het ongezonde gedrag is. Ik ben zelf aanzienlijk minder alcohol gaan drinken sinds de voorlichtingscampagnes mij ook veel beter bereiken. En ik denk dat we daar vooral op moeten inzetten en dat we echt, we moeten bijna alle middelen die voorhanden zijn proberen te gebruiken om te zorgen dat het drugsgebruik vermindert. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). We doen een leuk debatje, ik houd ervan, want nu gaat mevrouw Reitema op mevrouw Bokhove reageren, en dat geeft u extra tijd om alles op te nemen. Mevrouw REITEMA (pvda). Als mevrouw Bokhove mijn stuk gehoord had, heb ik het gehad over harddrugs. Alcohol valt daar inderdaad ook onder. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen, u heeft tijd gehad om na te denken. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, dank u wel.

Als de burgemeester het heeft ervaren als een dolk in zijn rug, dan zou ik dat graag van hem horen, maar dat was niet mijn bedoeling, maar ik vind het wel het juiste moment om dit debat te voeren, juist omdat we zien wat de gevolgen zijn van naar verwachting de drugscriminaliteit. En nee, mevrouw Reitema, ik verheerlijk drugsgebruik niet. Ik ontken de gevolgen van drugsgebruik niet. En alles wat u mij aanwrijft dat werp ik ten verste van mij. Want ik begrijp heel goed hoe schadelijk drugs zijn, maar ik vind ook dat we goed moeten kijken: hoe is het nu en kan het misschien anders? En nee, ik verheerlijk drugs niet. Niemand zou drugs moeten gebruiken als het aan mij ligt. Maar ik heb daar helaas maar beperkte invloed op. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Wat gaat een discussie over legalisering in de Rotterdamse gemeenteraad helpen om het geweld dat we zien in onze wijken nu tegen te gaan? Ik zie het niet. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Het is een langetermijnperspectief, maar daar zal ik in mijn bijdrage straks ook op ingaan. Ik heb namelijk drie onderwerpen in mijn bijdrage en dat gaat over de korte termijn, maar ook over de lange termijn. En ik vind dat we daar ook een debat over moeten voeren.

De burgemeester heeft heel veel invloed in Den Haag, want hij krijgt er namelijk heel veel geld van, dus daarom ga ik ook aan de burgemeester vragen of we misschien dat gesprek kunnen voeren. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema en daarna mevrouw De Jong. Mevrouw REITEMA (pvda). Heeft mevrouw Maassen het over de lange termijn van het beleid van de Rotterdamse gemeente of van de Tweede Kamer? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

763

Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, ik heb niet de illusie dat wij hier rijkswetten kunnen aanpassen en al helemaal niet internationale verdragen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Dan zullen we ook niet het debat over legalisering hier moeten voeren. Mevrouw MAASSEN (d66). Dan staat genoteerd dat de PvdA niet meer wil praten over landelijke thema’s. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Ik volg deze discussie aandachtig, maar ik denk dat jullie op een gegeven moment toch vast gaan lopen, maar u nog een keer mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Het is belangrijk om te weten dat er al allerlei onderzoeken lopen en die kunnen we gewoon prima afwachten. Dit is een landelijke discussie en ik vind dat we hier onze tijd moeten besteden aan wat wij hier op dit moment met al het geweld dat nu gebeurt, nu kunnen doen in deze stad. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Ik zag mevrouw De Jong ook opstaan. U past? Ja? Mevrouw Maassen, wilt u nog het nawoord? Nee? Oké. Dan komen we terug bij de heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, de bubbel van D66. Geweld neemt toe in onze stad, dus laten we het maar legaliseren. Dat is de redeneerlijn van D66. Geweld neemt toe. Laten we het maar legaliseren. Voorzitter, zware criminelen zullen altijd op zoek gaan naar manieren om snel geld te verdienen.

Is het niet met drugs, is het met hacken, is het met andere zaken zoals omkopen van ambtenaren. Ik zie de volgende verzoeken van D66 al op ons afkomen. Het toestaan van ambtenaren om een geldzakje ernaast bij te verdienen. Hoever wil D66 gaan in het faciliteren van criminelen? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Ja, nu zie ik mevrouw De Jong staan. Ik geef u eerst het woord. Mevrouw DE JONG (bij1). Ik voel hier een beetje een miskarakterisering van wat er eigenlijk gaande is. We hebben het hier over het ondermijnen van criminelen en dat doe je dus door de markt bij hen eigenlijk te verstikken. We hebben hetzelfde gezien in het begin van de twintigste eeuw in Amerika, toen ze alcohol ook verboden hadden. Dat is ook toen alle maffia’s omhoog kwamen. De reden waarom het legaal is geworden is omdat ze juist die connecties zagen, dat als je iets in de criminaliteit zet, dat dan criminelen eraan verdienen. Haal je het in de legaliteit, of in ieder geval decriminaliseer je dat, zorg je ervoor dat het een veel minder aantrekkelijke markt wordt, want dan is er gewoon veel minder aan te verdienen. Ik denk dat dat eigenlijk het punt is, en ik vind het een beetje flauw als het dan op een gegeven moment zo op de persoon afgaat, terwijl ik denk dat het eigenlijk wel een heel goed iets is, want iedereen is moe van dit soort dingen zien in de stad.

En het gaat over echte oplossingen zoeken die op de lange termijn voordelen brengen. En daar hebben we het eigenlijk nu over, en niet zozeer het toestaan van alles en alles maar leuk vinden. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

764

Mevrouw MAASSEN (d66). Als echte liberaal wil ik niets verbieden, tenzij. Wij verbieden drugs omdat het schade toebrengt aan de volksgezondheid. En ik ben op zoek naar manieren waarop wij kunnen kijken of de schade aan de maatschappij, namelijk explosies in de stad, beschietingen, mensen die elkaar doodmaken, families die eronder lijden, of we die samen met de volksgezondheid, of we die schade kleiner kunnen maken door open te kijken naar de opties. Maar goed, ik begrijp dat de VVD niet zo’n liberale partij is en per definitie alles maar wil verbieden. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema op hetzelfde onderwerp. En dan neem ik aan op de heer Lansink of op mevrouw Maassen nu? U gaat samen weer even onderling in gesprek? Nou, gaat uw gang. Mevrouw REITEMA (pvda). Nou, ik ben vooral ook benieuwd als we deze redenering moeten volgen, wat voor schade alcoholgebruik heeft op onze samenleving, of dat wel de verstandige keuze is om alles wat toch maar gebeurt maar eigenlijk hartstikke slecht is, maar te legaliseren zodat het uit de markthanden van criminelen is. Ik denk niet dat dat een redenering is die we moeten volgen. Kijk naar alcoholgebruik. Dat is ook gewoon hartstikke schadelijk voor de samenleving. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Ik zag eerst mevrouw Coenradie staan en daarna mevrouw De Jong. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter.

Ja, dan is mijn vraag in de wereld toch van D66, het lijkt de wereld van La la land, wat gaan we dan nog meer legaliseren? Wapens? Want ja ach, wat maakt dat toch ook eigenlijk uit? En ja, laten we dat dan ook maar legaliseren. Het is toch het belonen van crimineel gedrag wat u hiermee doet? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (bij1). Ja, ik vind het heel mooi dat mijn collega bij de PvdA begint over alcohol, want er is ook een reden waarom we alcohol dus niet in de illegaliteit willen zetten, ondanks dat we weten wat voor sociaal effect het heeft, omdat we snappen dat het ten eerste een deel van de cultuur is geworden, het is heel moeilijk, daar ga je heel veel tegenstand tegen krijgen. Maar ten tweede is het gewoon iets wat je niet gaat kunnen winnen. Dan krijg je wel weer een heel crimineel circuit rondom alcohol, terwijl dat nu niet het geval is omdat het dus overal beschikbaar is. Het is dus niet alsof het ook oké is dat alcohol wordt gebruikt. Nee, we snappen wat het effect is van het verbieden. Daarom refereer ik ook naar Prohibition, omdat we hebben gezien wat het effect daar is en niet alleen maar in Amerika maar wereldwijd. En daarom is het juist zo opvallend dat alcohol, een van de heftigste drugs, gewoon zo sociaal geaccepteerd is, reclames worden gemaakt.

Omdat we snappen, een perfecte wereld ga je niet krijgen, sprekend over La la land. Mensen gaan dingen gebruiken, dieren gebruiken ook letterlijk substanties. Het is iets wat we unfortunately niet helemaal kunnen ontwijken, dus zorgen we ervoor dat we gewoon de schade aan mensen en de samenleving beperken, of zorgen we ervoor dat we ergens voor gaan staan, wat vervolgens alleen maar gaat leiden tot meer en meer geweld? Want repressie betekent niet per se natuurlijk, dat hebben we ook gezien met het resultaat, dat uiteindelijk resultaten er beter van worden. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Even voor de orde van het debat. Mevrouw Reitema, wilt u nu op mevrouw De Jong gaan reageren, want ik begrijp dat alle vragen nu richting mevrouw Maassen gingen. Ik weet niet of mevrouw Maassen nog wil reageren op hetgeen op u afgekomen is? Als dat niet het geval is kijk ik naar mevrouw Reitema of die nog

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

765

iets wil zeggen. Nee? Dat is ook niet het geval. Mijnheer Lansink-Bastemeijer, u mag verdergaan. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ik zei het al en ik herhaal het nogmaals. Dan kan iedereen het nogmaals een keertje horen, ook richting mevrouw De Jong. Zware criminelen zullen altijd op zoek gaan naar manieren om snel geld te verdienen. Altijd. Of het drugs is of whatever. Alles is erop gericht om over de rug van een ander, zonder enige terughoudendheid, ten koste van alles geld te verdienen. Dat is wat criminelen doen. Dus als we hun de handel afpakken door het te legaliseren, verzinnen ze morgen het volgende en overmorgen het volgende en de dag daarna het volgende. Het worden geen AHvakkenvullers, het worden geen consultants bij KPMG, het blijven criminelen en die zullen de rechtsstaat blijven ondermijnen. En in die realiteit leef ik mevrouw De Jong. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (bij1). Ja, daar heeft u gelijk in. Maar dan kunnen we toch net zo goed stoppen met wetten maken en regels maken, want het blijft toch maar doorgaan. Het is een beetje een luie manier van beredeneren in mijn optiek, omdat nogmaals, het is een reden waarom we nog steeds nieuwe wetten hebben, nog steeds nieuwe dingen verbieden, dingen aanpassen, er nieuwe regels komen, ondanks dat er altijd criminelen zullen blijven bestaan.

En dat heeft ook weer te maken met de aanpak, de war on drugs heeft wereldwijd meer negatieve impact gehad en dat is ook iets waaraan wij hebben meegedaan. Dus ik begrijp wat u zegt, echt waar, en ik vind het ook allemaal niet fantastisch en geweldig dat het allemaal moet kunnen, ik ben ook niet tevreden met mensen die geweld in de samenleving veroorzaken. Daar zit ik echt niet op te wachten, maar het is wel een beetje een flauw punt. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, daarom zou mijn partij in tegenstelling tot BIJ1 altijd staan voor handhaving. Handhaving, handhaving, handhaving van de wetten die we hebben, want alleen dat zorgt ervoor dat mensen die de wet volgen ook het gevoel hebben dat dat nut heeft. Als wij handhaving laten gaan, dan is er wetteloosheid in dit land. Dat geef ik u mee. Het is een beloning voor al die mensen die zich aan de wet houden, om al diegenen die de wet willens en wetens overtreden, altijd te willen pakken en te bestraffen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw De Jong. Mevrouw DE JONG (bij1). Wij zijn niet tegen handhaving, maar we zijn wel tegen dingen doen omdat het gevoelsmatig waarschijnlijk wel zal gaan werken. We willen graag naar een punt gaan dat we dingen gaan doen die daadwerkelijk zorgen voor minder criminaliteit, minder schade aan de samenleving.

Daar zijn wij dus voor. Soms doe je dan ook dingen of wil je dingen onderzoeken die niet helemaal lekker voelen, omdat we natuurlijk ook allemaal opgevoed zijn in dezelfde samenleving, maar dat zien wij wel als onze taak, om soms ook de dingen waarvan wij zelfs af en toe een gevoel hebben van, hm klopt het wel, helemaal uit te zoeken. Om uit te zoeken: kan dit eventueel een beter resultaat hebben aan de achterkant? Want de politie is vooral bezig met op het achtereinde, als dingen al gebeurd zijn, dingen op te lossen. Wij willen graag aan de preventiezijde wat meer dingen doen. Ook om dezelfde politie bij te staan zodat ze ook minder werkdruk hebben bijvoorbeeld. Dus deze karakterisering dat we alles maar prima vinden en geen handhaving willen, dat vind ik een beetje onzinnig. De meesten van ons hebben geweld meegemaakt en zitten er ook niet op te wachten. Dus daar kunnen we elkaar wel heel erg goed in vinden.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

766

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ik hoor een aantal dingen. Ik ben blij dat daar waar de wetgeving er is, er gewoon gehandhaafd kan worden volgens de woorden van BIJ1. Daar ben ik heel blij mee en dat is de situatie waar we nu middenin zitten. We hebben wetten, die verbieden zaken, die handhaven wij. Dat is volgens mij een eerlijke en faire lijn voor iedereen en naar iedereen die de wetten gewoon in Nederland wel gehoorzamen. Mevrouw DE JONG (bij1). De wijze van handhaving is natuurlijk wel iets waarover wij van mening verschillen. Maar het is zeker niet het idee dat wij alles los willen laten lopen en gewoon een soort hel in Rotterdam willen creëren of zo. Dat is heel erg onzinnig vind ik, om in onze schoenen te schuiven. Maar nee, we zijn het niet helemaal eens met de wijze waarop het wordt ingevuld. Dat is ons probleem voornamelijk. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ik ben blij dat we dit debat in ieder geval van mijn kant uit, ik zal straks nog een duit in het zakje doen denk ik bij de woorden van D66 die nog naar mij toe gaan komen, maar ik ben blij dat wij het in ieder geval op bepaalde punten al eens zijn geworden. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Lansink-Bastemeijer heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

Samen maken we een leuk feestje ʺDe gemeenteraad, in vergadering bijeen op donderdag 11 mei 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 regulier debat 'Explosiegolf Rotterdam'; constaterende dat: - uit onderzoek van het rioolwater blijkt dat er in Rotterdam minstens 40.000 lijntjes cocaïne per dag worden gebruikt; overwegende dat: - Rotterdam terecht veel geld uitgeeft aan het aanpakken van drugscriminaliteit; - drugsgebruik ervoor zorgt dat drugscriminelen hun geld kunnen blijven verdienen; - drugscriminaliteit een maatschappelijk probleem is dat de overheid niet in haar eentje kan oplossen; - drugsgebruik vaak plaatsvindt in uitgaansgelegenheden en op festivals; verzoekt het college om: - met vertegenwoordigers en eigenaren van horeca en festivals in Rotterdam een plan van aanpak op te stellen over het gezamenlijk terugbrengen dan wel stoppen van drugsgebruik in uitgaansgelegenheden of op evenementen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. P.J.P. Lansink-Bastemeijer, T.J. Vonk en I. Coenradie De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

767

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dan mag ik het woord aan mevrouw Maassen geven. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, een nieuwe titel voor Rotterdam, de explosiestad van Nederland. Een heel treurige titel, en daar moeten we zo snel mogelijk van af. Het is daarom belangrijk dat dit de hoogste prioriteit heeft en wat mij betreft gaat het dan om drie dingen. Bewoners beschermen, daders oppakken en kritisch kijken naar ons beleid. Allereerst de bewoners. We moeten ervoor zorgen dat in deze strijd tegen criminelen we de bewoners blijven beschermen en zich zoveel mogelijk veilig laten voelen waar dat kan. Dat begint met uitleggen. Uitleggen wat de politie doet en wat de dreiging is en in Crooswijk is daar een heel goede start mee gemaakt. Er is heel snel een bewonersavond georganiseerd waar veel mensen op af zijn gekomen. En het verbaast me daarom dat niet dezelfde daadkracht is toegepast in het Oude Westen, waarin de burgemeester in zijn brief schrijft dat als er behoefte aan is er dan wel iets wordt georganiseerd. Dus ik vraag aan de burgemeester: waarom zullen we dat niet gewoon ook voor het Oude Westen doen? Waarom Crooswijk wel en het Oude Westen niet? Ik woon zelf in het Oude Westen en ik zou er in ieder geval als bewoner enorm veel behoefte aan hebben, want ik heb tot op heden nog niets gezien.

En dat helpt ook zeker nu we preventief fouilleren toepassen in deze twee wijken. Want zoals u weet is mijn fractie zeer terughoudend met het inzetten van dit instrument. Maar we hebben nu ook begrip voor de keuze dat dit in deze twee wijken wordt gedaan. Maar uit de evaluatie van vorig jaar is gebleken dat preventief fouilleren helemaal niet vaak wordt begrepen door mensen omdat ze er niet van op de hoogte zijn dat het kan gebeuren, wat leidt tot veel onbegrip en dat is ook vervelend voor de politie die dat juist moet toepassen. Dus mijn vraag is hoe we ervoor zorgen dat we de mensen in het Oude Westen en Crooswijk op de hoogte stellen van het feit dat ze preventief gefouilleerd kunnen worden en komt daar bijvoorbeeld ook nog een brief voor in plaats van alleen maar een brief aan ons als raad? We vinden het als D66 daarnaast belangrijk dat het zorgvuldig en proportioneel gebeurt. Nu en in de toekomst. Het moet aselect, het moet niet groepsgericht en het moet zorgvuldig en niet met aanziens des persoons. Daarom hebben we een motie om hiertoe op te roepen dat we dat blijven waarborgen.

En in die motie vraag ik om ook dat op het moment dat die veiligheidsrisicogebieden worden ingesteld, dat wordt gemotiveerd en de raad daarover wordt geïnformeerd, want ik las ook in de evaluatie dat we dat eigenlijk continu blijven doen, het herbevestigen van die veiligheidsrisicogebieden, zonder dat daar heel uitvoerig wordt toegelicht waarom we dat doen. Deze motie dien ik in ook mede namens GroenLinks, SP, PvdD, ChristenUnie en Volt. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). U heeft een interruptie van mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. D66 schrijft in haar motie over aselect fouilleren. Ik snap niet waarom deze motie wordt ingediend, want dat gebeurt op dit moment al aselect. Ik heb zelf met de politie meegelopen en ook een aantal fouilleeracties gezien. Dat gebeurt, dus ik snap dan niet waarom we dat dan nog eens extra moeten waarborgen. En over het groepsgerichte, ook dat is gewoon juridisch haalbaar, om groepsgericht preventief te fouilleren. Het gaat namelijk om opvallend gedrag. Ja, en op het moment dat u het stelt zoals u het stelt, heb ik toch een beetje de kriebels ervan, omdat ik het een teken vind van wantrouwen in onze politie. En we hebben nadrukkelijk in ons coalitieakkoord afgesproken dat we achter onze politie staan en dat wij onze politie vertrouwen. En ik vind dit eerder een motie van wantrouwen.

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

768

Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, dank. Mevrouw Coenradie, preventief fouilleren is fouilleren op een moment dat gedrag er geen aanleiding toe geeft. Dus als je groepsgericht gaat fouilleren op basis van gedrag, dan is dat geen preventief fouilleren. Op het moment dat je groepsgericht preventief gaat fouilleren, dan is dat niet aselect en dan mag dat dus niet. Daarom neem ik dat op in mijn motie. Daarnaast is het zo dat preventief fouilleren, op het moment dat het als instrument wordt ingezet en dit blijkt ook uit de evaluatie, dat het handelingskader proactief controleren dan moet worden toegepast. Het blijkt dat nog niet altijd bij alle agenten duidelijk is dat dat handelingskader bestaat, en daarom vraag ik om dat extra onder de aandacht te brengen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ik ben benieuwd welke agent u dan heeft gesproken. Als ik kijk naar de acties die er zijn uitgevoerd en de momenten dat ik heb meegelopen, is dat zeker wel bekend en doet men heel keurig wat er gevraagd wordt, bijvoorbeeld elke vierde auto wordt uit de rij gehaald, of elke witte auto. Dat wordt altijd ontzettend keurig en netjes gedaan, dus ik vraag me af waar u dit nu echt op baseert. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66).

Ja, toevallig was er een politieke partij die ervoor pleitte om niet meer elke vierde auto uit de rij te controleren, en ik haal dit uit de evaluatie. Ik heb dit gelezen, maar dat is dan ook een vraag aan de burgemeester of hij die opvatting deelt, maar ik zou het in ieder geval willen blijven waarborgen. Ik zie het niet als wantrouwen naar de politie. Ik zie het als een steun in de rug voor het in te zetten instrument, waar wij altijd zeer terughoudend in zijn. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, dan wil ik toch graag weten waar in de evaluatie dat dan staat. Ik zie het daarin niet terug. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik zal het zo meteen voor u opzoeken en naar u doorsturen. Dan het sluiten van de woningen, ook een zeer ingrijpend instrument voor bewoners. Ik begrijp dat dat bedoeld is om de aandacht van criminelen van die woning af te krijgen en ook voor omwonenden dan voor een veilige sfeer te zorgen. Maar ik zie ook dat de bewoners slachtoffers zijn. Het zijn familieleden van, die soms helemaal niets te maken hebben met deze criminelen. En je hoort dan dat mensen met bijvoorbeeld kinderen of 80-plussers uit hun woningen worden gezet en op banken moeten slapen.

Daarom vraag ik aan de burgemeester: krijgen deze mensen hulp in het vinden van een alternatieve slaapplek? Hoelang duurt zo’n sluiting en worden zij ook begeleid in het terugkeren naar hun eigen woning? Want het is namelijk niet niks om uit je woning gezet te worden. Dan de daders pakken. Dat heeft natuurlijk de hoogste prioriteit en ik zie dat de politie ook al heel erg veel goed werk heeft verricht, want er hebben al veel arrestaties plaatsgevonden. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). U heeft een interruptie van de heer LansinkBastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja voorzitter, op dat vorige punt hebben wij eigenlijk eenzelfde serie vragen gesteld met betrekking tot ondernemers die worden

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

769

gesloten. Daar heeft u waarschijnlijk ook kennis van genomen. Daar wordt gesteld dat het een bedrijfsrisico is als je zaak wordt gesloten. Het hoort erbij en dus zijn ook de kosten die eruit voortvloeien ook voor de ondernemer. Vindt u dat eenzelfde redeneerlijn dan feitelijk ook voor gewone bewoners van Rotterdam zou moeten gelden? Of ziet u een verschil tussen ondernemers en bewoners van Rotterdam? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Nou ja, ik weet niet, het is niet mijn redeneerlijn dat dat een bedrijfsrisico is en ik denk dat dat ook heel erg afhankelijk is van de specifieke omstandigheden van het geval. Maar ik zou niet per definitie willen zeggen dat als ondernemers hun pand moeten sluiten dat dat bedrijfsrisico is en hetzelfde geldt denk ik voor burgers die hiermee worden geconfronteerd. Het is niet een levensrisico. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Gaat u verder of bent u klaar? Mevrouw MAASSEN (d66). Ik lees dat jonge mensen worden opgepakt en het is goed dat we die in beeld krijgen, maar dat is natuurlijk bijvangst, want dit zijn natuurlijk de loopjongens van de grote vissen. Dus we moeten onszelf daar ook niet al te rijk mee rekenen. Ik deel de opvatting van Leefbaar Rotterdam, de leeftijd is zorgelijk. Ik weet dat de burgemeester hier eerder heeft gesproken over tuchtscholen.

Maar het is inmiddels bekend dat tuchtscholen in principe een soort geïnstitutionaliseerde criminele organisaties worden waarbij het recidivepercentage 78% is als deze jonge individuen terugkeren naar de samenleving. Daarom zouden wij willen oproepen om deze schaarse inzet te richten op acties die echt werken. Daar hebben wij dan ook een motie voor, die mede wordt ingediend door… De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dat horen we zo meteen wel. Mevrouw MAASSEN (d66). Excuus, ik heb de verkeerde motie hier. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Oké, maar u heeft ondertussen een interruptie van mevrouw Coenradie en daarna van de heer Lansink-Bastemeijer. Misschien dat ondertussen de motie veranderd kan worden. Mevrouw COENRADIE (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, een opvallend iets, want in de schriftelijke vragen die D66 heeft gesteld wordt er in ieder geval uitgegaan van het feit dat alle opties vooral opengehouden moeten worden als het gaat om maatregelen die getroffen worden. En nu dient u een motie in waarin u in ieder geval de maatregelen die u niet helemaal lekker aanstaan, zegt: nou, laten we die dan in ieder geval even uitsluiten. Hoe zit dat precies? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mijnheer Lansink-Bastemeijer op hetzelfde onderwerp of niet? Die slaat over. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Nou, ik word verkeerd geciteerd hier.

Want ik zei niet alle opties, ik zei controversiële maatregelen, maar dat betekent niet dat ik onrealistische en onhaalbare wetenschappelijk bewezen niet-doeltreffende maatregelen wil onderzoeken. En om die reden zie ik dat daar wel duidelijk verschil in is. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Een interruptie van mevrouw Coenradie.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

770

Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Nou, het is vervelend dat we nu in een woordspelletje terechtkomen. Er staat: geen enkele controversiële maatregel. En vervolgens spreekt u zichzelf daarin tegen. Dus hoe moet ik dat nogmaals interpreteren? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Nou ja, een controversiële maatregel betekent niet alle onrealistische maatregelen. Als u zou voorstellen om overal roze poorten in de stad neer te zetten waar criminelen doorheen moeten lopen om te voorkomen dat ze crimineel gedrag vertonen, dan zou ik ook zeggen: nou, laten we dat niet verder onderzoeken. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Een interruptie van de heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Hoe realistisch vindt mevrouw Maassen dan het legaliseren van drugs als drugshandel een internationaal fenomeen is? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik pleit voor een gesprek. Ik wil dat onderzoeken De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Nee voorzitter, nu niet eromheen draaien. Hoe realistisch vindt u legalisering van drugs in Nederland terwijl drugs een internationaal fenomeen is? Nu even hom of kuit. Vindt u dat realistisch of vindt u dat controversieel? Wat is het? Want dan kunnen we de discussie goed met elkaar voeren.

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik denk dat het een proces is van een zeer lange adem. Ik zie niet dat dit een optie is die we binnen vijf of tien jaar zullen bereiken, maar ik denk wel dat dat weerklank vindt in de internationale gemeenschap, ook omdat je bijvoorbeeld bij de legalisering van wiet ziet dat er gewoon een andere tendens is. Zo heeft Amerika heel erg hard op het illegaliseren van wietgebruik, juist nu de trend om dat allemaal wel te legaliseren. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). U heeft een interruptie van de heer LansinkBastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, dat klinkt toch een beetje als niet realistisch, dus dan weten we in ieder geval hoe we het kunnen plaatsen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen. Mevrouw Reitema op de heer Lansink-Bastemeijer of op mevrouw Maassen? Ook op mevrouw Maassen. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, ik wil mevrouw Maassen toch wel verzoeken om altijd een onderscheid te maken tussen softdrugs en harddrugs en niet de aanpak van wiet nu gaan vergelijken met de aanpak van harddrugs. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

771

Mevrouw MAASSEN (d66). Ter kennisgeving aangenomen. Iets in de technische tijd over mijn moties? Ik heb net de verkeerde motie ingediend. Ik heb een motie over tuchtscholen, die heb ik net ingediend, en over preventief fouilleren is deze versie. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dus ik begrijp dat de andere motie omgedraaid moet worden. Prima. Bent u klaar of wilt u verder? Mevrouw MAASSEN (d66). Ik vervolg. Daarnaast lees ik dat de Koninklijke Marechaussee gaat helpen en ik zal heel eerlijk zijn, ook richting Leefbaar Rotterdam. Ik heb daar in eerste instantie wel mijn twijfels over gehad, maar we moeten alles uit de kast trekken. Ik vind dit ook een controversiële maatregel, maar als we de politie kunnen helpen, moeten we dat doen, maar hier ook, met zorg en aandacht. Wat gaan ze doen en voor hoelang? Wat zijn de afspraken met betrekking tot de bevoegdheden en is er een mogelijkheid dat dit enigszins discreet kan gebeuren, zodat het niet onveiligheidsgevoelens vergroot? En voorzitter, als we dan toch de daders gaan oppakken dan vraag ik aan de burgemeester of er al gesproken is over het snelrecht toepassen, zodat we het lik-op-stukbeleid kunnen uitstralen? Tot slot voorzitter, het is hier nu al heel veel over gegaan, dus ik ga het kort houden. Ons eigen ondermijningsbeleid.

De burgemeester heeft gezegd dat we in deze explosiegolf zitten door de onderscheppingen van drugs en dan publiceren we die onderscheppingen in de hoop dat de criminelen elkaar dan niet overhoop gaan schieten en we zien dat dat weinig effect heeft. Dus mijn vraag is, en ik heb het ook in mijn schriftelijke vragen gesteld maar ik vraag het nog een keer: is ons ondermijningsbeleid dan nog wel zo logisch als dit leidt tot geweld in de stad en moeten we niet een gesprek aangaan om te kijken of legalisering van drugs niet de betere route is? Daar wil ik het bij laten. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen, ik heb als voorzitter een vraag aan u. U had het erover dat u een verkeerde motie had. De motie ꞌMessengeweld los je op met maatwerkꞌ. Is die voor dit onderwerp bedoeld of is die voor een volgend agendapunt bedoeld? Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, voor deze, want het gaat over tuchtscholen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dus deze maakt ook deel uit van de beraadslagingen? Oké, en dan heb ik de motie ꞌHeiligt het doel de middelen?ꞌ ontvangen. Dat is dan de tweede motie die u op dit onderwerp indient? Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, dat is dus preventief fouilleren. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Ja, wat het is, is het, maar u bracht mij in verlegenheid omdat ik er even niet uit kwam. Dus vandaar een verhelderende vraag. Mevrouw MAASSEN (d66).

Ja, dat was mijn eigen schuld. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Maassen heeft de volgende moties ingediend. Motie 3. Messengeweld los je op met maatwerk ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 11 mei 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 Debat 'Explosiegolf Rotterdam'; constaterende dat:

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

772

- politieke partijen hebben voorgesteld om tuchtscholen in te zetten als middel tegen messengeweld; - de burgemeester heeft voorgesteld internaten in te zetten om (jeugd)criminaliteit te mitigeren; - inspectieonderzoeken aantonen dat justitiële jeugdinrichtingen (JJI) – de historische opvolgers van de eerdere tuchtscholen - slecht zijn ingericht, en deze niet effectief zijn in het voorkomen van recidive gezien meer dan de helft van de jongeren die de JJI verlaat binnen twee jaar opnieuw wordt veroordeeld; - in coalitieakkoord 'Eén Stad' staat beschreven dat de gemeente meer maatwerk moet leveren en perspectief moet bieden om de bestaanszekerheid van Rotterdammers te vergroten; overwegende dat: - de JJI en aangrenzende instanties zoals eventuele tuchtscholen zeer waarschijnlijk niet het gewenste effect van vermindering van criminaliteit (en messengeweld in het specifiek) zullen hebben; - uit veel wetenschappelijke studies blijkt dat tuchtscholen met bijvoorbeeld bootcamps een averechts effect hebben op de criminaliteit en het welzijn van jongeren; - in plaats daarvan we moeten investeren in een breder scala aan preventie- en ontwikkelingsmiddelen voor jongeren, waarbij maatwerk, tijdsinvestering, het winnen van vertrouwen en het bieden van perspectief centraal staan, iets wat ook experts onderschrijven; verzoekt het college: - geen acties te ondernemen in de oprichting van

tuchtscholen, kostscholen of internaten als middel tegen messengeweld en/of het tegengaan van jeugdcriminaliteit; - in plaats daarvan onder andere te investeren in een scala aan preventie- en ontwikkelingsmiddelen voor jongeren, waarbij maatwerk wordt geleverd en aandacht wordt geschonken aan het winnen van vertrouwen, het opbouwen van autonomie, tijdsbesteding, voorkomen van voortijdig schoolverlaten, waar persoonlijke risicofactoren worden geïnventariseerd en op basis hiervan tot een plan van aanpak te komen om perspectief te bieden en crimineel gedrag of recidive te voorkomen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. A.J.A. Maassen, I. van Wifferen, J. Bokhove, T.S.J. Coşkun, S. van de Peppel, T.J. Vonk en l. Elfilali Motie 4. Heiligt het doel de middelen? ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 11 mei 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 Debat 'Explosiegolf Rotterdam'; constaterende dat: - onder meer de wijken Crooswijk en het Oude Westen als veiligheidsrisicogebied zijn aangewezen, wat het mogelijk maakt hier preventief te fouilleren; - de Crooswijkse wijkraad de maatregel van preventief fouilleren 'onwenselijk en niet effectief' noemt, onder andere door zorgen over wat deze maatregel doet met het vertrouwen in de politie in de wijk;

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

773

- er politieke partijen zijn die expliciet pleiten voor groepsgericht preventief fouilleren, waarbij de politie groepsgericht controleert op wapenbezit, in plaats van het aselect selecteren van personen; - in het 'Eindrapport: Evaluatie preventief fouilleren' (2022), uitgevoerd door Pro Facto, wordt geconstateerd dat de besluiten tot het opnieuw aanwijzen van een veiligheidsrisicogebied (verlengingsbesluiten) van de gemeente Rotterdam deze steeds nagenoeg een kopie zijn van de voorgaande besluiten, met dezelfde argumenten en onderbouwing om het gebied aan te wijzen, waarbij geen actuele stand van zaken wordt weergegeven, of welke bijdrage preventief fouilleren heeft geleverd aan het terugdringen van wapenincidenten in de veiligheidsrisicogebieden; - in coalitieakkoord 'Eén Stad' is afgesproken dat het middel preventief fouilleren doelmatig en zorgvuldig wordt ingezet, waarbij ook afspraken met de politie worden gemaakt over trainingen die eraan bijdragen dat politiemensen het selecteren en controleren aselect of op basis van gedrag uitvoeren, waarbij de politie uitleg geeft over de reden van het preventief fouilleren; overwegende dat: - het behoorlijk optreden van de politie te toetsen is aan het proportionaliteitsbeginsel en het subsidiariteitsbeginsel, waarbij de laatstgenoemde inhoudt dat er geen andere, minder ingrijpende maatregel kan worden opgelegd dan de gekozen

maatregel, en dit belangrijk is om te waarborgen; - het aanwijzen van een veiligheidsrisicogebied een zwaar instrument is waarbij de actuele onderbouwing stevig dient te zijn; - preventief fouilleren als instrument een behoorlijke inbreuk maakt op de persoonlijke levenssfeer van de gefouilleerde, het onwenselijke bijeffecten kent en dit instrument alleen zeer zorgvuldig en conform subsidiariteit ingezet zou moeten worden; - groepsgericht preventief fouilleren het risico van oneerlijke behandeling kent en niet strookt met het uitgangspunt van preventief fouilleren zonder aanziens des persoons; verzoekt de burgemeester: - te blijven waarborgen dat er niet groepsgericht zonder afwijkende gedragsindicatie, maar alleen zonder aanzien des persoons preventief gefouilleerd zal worden door de politie in de aangewezen veiligheidsrisicogebieden, door het 'Handelingskader proactief controleren' nogmaals onder aandacht te brengen binnen de Rotterdamse politie-eenheid; - bij vaststelling een toelichting te sturen naar de raad waarom de noodzaak tot aanwijzing van de veiligheidsrisicogebieden in kwestie nodig is of blijft – hetgeen wat preventief fouilleren mogelijk maakt – met hierin aandacht voor het subsidiariteitsbeginsel en objectieve en subjectieve veiligheid; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. A.J.A. Maassen, N.D.Z.R. Mohamed Hoesein en l.

Elfilali De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Was ik toch bijna met de pas van mevrouw Maassen verdergegaan. Misschien was dat wel ook een beetje, omdat ons verhaal ook wel een beetje in lijn is met het gedachtegoed, het wat liberale geluid binnen deze raad, dus misschien was het toch niet zo gek met dat pasje. Voorzitter, iedere Rotterdammer moet in de overtuiging kunnen leven dat hij naar bed kan gaan en de nacht door kan slapen zonder bang te hoeven

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

774

zijn voor nachtelijke ontploffingen. En dat is de afgelopen weken niet het geval geweest. In Crooswijk, in het Oude Westen, in het Centrum en op andere plekken in de regio hebben aanslagen plaatsgevonden. Vaak met heel jonge daders die door de georganiseerde misdaad worden ingezet om als loopjongen met een fles benzine of met zwaar vuurwerk ’s nachts op pad te gaan. Om bij wijze van dreigement portieken of gevels tot ontploffing te brengen of zelfs beschietingen te verrichten. Deze aanslagen hebben in ieder geval twee dingen teweeggebracht, een groot gevoel van onveiligheid in de stad en het heeft duidelijk gemaakt dat we in onze samenleving in Rotterdam te maken hebben met een groep jonge Rotterdammers die weerloos is gemaakt of geworden tegen de georganiseerde misdaad. En we weten dat calculerende criminelen zich richten op gewillige of afhankelijke personen bij rekrutering. Deze groep is namelijk meer meewerkend en zwijgzaam. En het is geen toeval dat het reservoir voor deze doelgroep groot is, met name in achterstandswijken. Dat staat ook in het adviesrapport ꞌPreventie met gezagꞌ. En er zijn reacties van de gemeente, van de politie, op deze aanslagen. En daar is er niet eentje van een golden bullet. We zetten mobiele camera’s in, preventief fouilleren, en daar heb ik een aantal vragen over.

Want actie roept reactie op, maar welke reacties van ons als gemeente, van de politie, hebben nu het meeste effect? Want sommige hebben slechts kortstondig effect. Meer politie in de wijk heeft een goed effect op het veiligheidsgevoel van de bewoners. Maar permanent politie, je wilt ook niet in een politiestaat wonen. Is het dan nog steeds een veilig gevoel? Dat is ook de vraag aan de burgemeester. We zien ook bijvoorbeeld rondom het preventief fouilleren waar een aantal partijen zo voor pleiten, dat een hele grote groep mensen dat preventief fouilleren in de wijk zelf ook als ontzettend onaangenaam ervaart. Dus het inzetten van de middelen luistert behoorlijk nauw. En ik vind het ook heel belangrijk, GroenLinks vindt het ook heel belangrijk dat we middel voor middel goed bestuderen wat daar nu de effectiviteit en de opbrengst van is, om zeker te weten dat we ook wel de juiste cocktail zelf gebruiken. Want we willen niet dat het bijdraagt aan bijvoorbeeld wantrouwen tegen instanties. We willen juist het vertrouwen van de bewoners hebben om tot oplossingen te komen en onze informatiepositie goed te hebben. Daar wil ik ook een opmerking maken over de wijkraad. Ik vind de rol die de wijkraad in Crooswijk hierin speelt ontzettend fijn, om dicht bij de bewoners te staan om ons goed van informatie te voorzien en daar ook heel erg gezamenlijk in op te trekken. Dat helpt ook.

Vraag aan de burgemeester: hoe vaak is het preventief fouilleren inmiddels ingezet in Crooswijk na die aanslagen en wat is daar het resultaat van geweest? Is bewezen dat alle recente aanslagen gerelateerd zijn aan drugsbeleid van de gemeente Rotterdam? Is de burgemeester ook bereid het onderzoek waar ook mevrouw Maassen naar verwijst, naar legalisering van drugs, daar een goed woordje voor te doen en daarin de te verwachten effecten van mee te nemen, of dat effect heeft inderdaad op het aantal aanslagen? Maar bijvoorbeeld op het effect van de staatskas want dan kun je accijns vragen en dat bijvoorbeeld inzetten ter bestrijding van criminaliteit. Maar je kunt ook de gezondheid van Rotterdammers en andere mensen beter in de gaten houden. Een van mijn zorgen is ook dat niet alle aanslagen gericht zijn op criminelen onderling maar soms ook op familie van criminelen en dat ze soms wel eens in de verkeerde portiek belanden. En dan moeten mensen hun huis uit. Soms lijken mensen slachtoffer te zijn, willekeurig slachtoffer. We hebben een schrijnend artikel in de krant gelezen dat mensen hun huis uit moesten omdat het beschadigd was, daarna weer terugkomen en door buurtbewoners ook met argwaan worden benaderd, want dat is natuurlijk hartstikke eng als er zoiets in je wijk is gebeurd, en dat wordt dan deze mensen nagedragen.

En ik zou ook graag willen weten, behalve dat mensen na sluiting of na herstel van het pand weer terugkomen, of daar ook een soort begeleiding bij is, niet alleen voor die mensen zelf, maar ook om te zorgen dat er een soort re-integratie in de buurt mogelijk is. Zolang Rotterdam de stad is met de meeste armoede zullen criminelen hier mensen blijven vinden om hun klusjes op te pakken. En juist door in te zetten op de toekomst van kansarme wijken, gezinnen en jongeren kunnen we proberen het tij te keren. Dit gaat over een langere termijn, maar een goede armoedebestrijding, goede

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

775

huisvesting, goed onderwijs en jeugdwerkers als rolmodellen die kunnen daarbij helpen. Dat kan Rotterdammers weerbaarder maken tegen georganiseerde criminaliteit en maakt een duurzaam einde aan de geweldsgolven van dit formaat. Dan een laatste vraag. In de beantwoording van de vraag van mevrouw Coenradie geeft de burgemeester aan rondom politie-inzet dat in ieder geval dit onderwerp de hoogste prioriteit heeft en dat we dus niet ons zorgen hoeven te maken dat hier onvoldoende aandacht voor is. Maar als je aan de ene kant inzet pleegt, betekent het dat je aan de andere kant minder inzet kunt plegen. Zaken waar gewone burgers mee te maken hebben en die heel vervelend zijn, diefstal, ontvreemding, die blijven dan langer wachten op de plank, die worden niet opgepakt. Wat ik niet wil is dat de inzet aan deze ene kant leidt tot minder oplossingsgerichtheid in zaken waar andere burgers mee bij het politiebureau komen, want dat geeft een verlies aan vertrouwen en frustratie. Hoe wordt dat voorkomen en hoe wordt gegarandeerd dat andere zaken niet langer op de plank blijven liggen omdat dit de hoogste prio heeft? En ik moet nu stoppen van mijn collega’s. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. Ik had mevrouw Mohamed-Hoesein op mijn lijstje staan. U wilt daarna mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Nee, ik wil iets van de orde voorzitter.

Want het is nu 12.45 uur en zowel u als ik als mevrouw Abrahamse en mevrouw Van de Peppel en de heer Moti worden verwacht in een van de achterkamertjes van dit huis. En er staat een lunch op ons te wachten en dit onderwerp gaan we niet afhandelen nu. Dat moeten we ook niet snel afraffelen. Dus ik stel voor om nu gewoon te schorsen en na de lunch door te gaan. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Uw voorzitter had daar al over nagedacht, maar die zou graag willen volstaan met eerst de eerste termijn af te maken en de beantwoording van de burgemeester na de lunch te doen. Dan heeft hij ook alle vragen en alle moties en dan kunnen we daarna sneller doorpakken. Ik kijk in de raad, want u gaat er natuurlijk zelf over. Ik ben slechts de voorzitter, maar ik geloof dat dat wel een meerderheid heeft. De heer COŞKUN (sp). De vraag is dan wel wie nog allemaal het woord gaan voeren, want dat kan natuurlijk zo maar weer een half uur extra zijn. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Ik heb er sowieso in ieder geval nog twee op mijn lijstje staan, en drie, vier, vijf. Dus we maken hem gewoon even af. Ja, sorry, maar dan kunnen we gewoon doorpakken. Maar nogmaals, als u een meerderheid in de raad heeft die uw voorstel steunt. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik zou daar toch graag een uitspraak over willen hebben.

Als er vijf mensen zijn, betekent dat gewoon drie kwartier en dan is het 13.30 uur en dat is gewoon niet gezond. Dus dat moeten we gewoon niet doen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Ik kijk door de raad en ik zie dat eigenlijk uw voorstel nu wel gedragen wordt. Dus ik stel voor te schorsen. Niet? Wel? Nou, oké, even voor alle duidelijkheid. Wie is er voor doorgaan? Dat is een meerderheid, dus we gaan door. Goed, dan mag ik mevrouw Mohamed-Hoesein verzoeken door te gaan met haar bijdrage. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter, met die opdracht het kort te houden. Na een positieve tendens van dalende criminaliteitscijfers worden we de laatste tijd toch weer verstoord en opgeschrikt door een golf van geweldspleging. Dweilen met de kraan open, lijkt het wel. De ene na de andere explosie-uiting van drugsgerelateerd geweld, of is het nietdrugsgerelateerd geweld, steekt de kop op. Het is onacceptabel, maar we weten niet waar

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

776

het vandaan komt. We hebben datgene wat de burgemeester heeft aangegeven, de vermoedens dat het gaat om drugsgerelateerd geweld. Maar wat we wel zeker weten is dat jonge kinderen, gezinnen, ouderen, mensen die er niets mee te maken hebben, worden getroffen door een gewelddadig over en weer tussen criminele groeperingen. En voorzitter, deze aanwakkering van angst en geweld en onveiligheid mogen we niet op zijn beloop laten. Terecht. En deels vraagt het om een repressieve aanpak. Lik op stuk, harde hand. Partijen in deze raad vragen daarom, maar ook buiten de raad. Terecht hameren we daarop. Duidelijke straffen die de toets van de rechter doorstaan, die rechtvaardig zijn, deels zei ik al voorzitter, want dit vraagt tegelijkertijd om een preventieve duurzame aanpak, nodig voor het beter voorkomen van dit soort geweldsgolven. Nodig voor het voorkomen van recidive en het elkaar versterkende van represailleacties. Eigenlijk het wildwestverhaal dat we uit de films kennen. En voorzitter, het is ook nodig voor het versterken van sociale cohesie en veiligheidsgevoelens in de wijk. Voorzitter, in Crooswijk voelde het even als wildwest. Erg onrustig. Het onveiligheidsgevoel was er groot en is er nog groot. En het is belangrijk om de wijk op orde te krijgen.

Preventief fouilleren heeft de burgemeester aangewezen in het Oude Westen en Crooswijk, dat wordt nu ingezet als een van de oplossingen. En voorzitter, het is geen geheim dat DENK preventief fouilleren ziet als een uiterst onwenselijk middel om in te zetten, en dat inzet ondanks veel waarborgen van zorgvuldigheid en doelmatigheid een groot risico draagt van etnisch profileren. We hebben daarom samen met D66 de motie ingediend ꞌHeiligt het doel de middelen?ꞌ Daarin vragen we de burgemeester om extra kritisch te blijven op de uitvoering en het handelingskader nogmaals gericht onder de aandacht te brengen bij de agenten die er nu mee moeten werken. We willen ook voldoende en in heldere taal en cijfers geïnformeerd worden over de inzet en uitkomst van deze maatregelen. En voorzitter, wat ons betreft zo snel mogelijk stoppen met deze maatregel. Ik kijk even naar de bode, de motie is al ingediend door D66. Want voorzitter, het probleem van etnisch profileren is niet alleen dat het pure discriminatie is, maar ook dat het zal leiden tot een vicieuze cirkel van criminaliteit en wantrouwen. Want als mensen zich continu het doelwit voelen van fouilleren en controles, zal dit hun vertrouwen in de politie en de overheid aantasten. En dat voorzitter, is precies wat wij niet willen. Het doorbreken van een zwijgcultuur staat of valt met vertrouwen in anderen buiten het criminele circuit.

In het vertrouwen in de politie. Want voorzitter, aan de preventieve… De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Mohamed-Hoesein, ik zag mevrouw Reitema al een tijdje staan, dus ik ga haar nu het woord geven. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, terecht maakt DENK zich zorgen over etnisch profileren. Maar ik vraag me dan toch af waarom u de schouders ophaalt op het moment dat uw eigen coalitiepartner hieraan meedoet. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Nou, volgens mij mevrouw Reitema moet u mij nog aangeven op welk moment een van de coalitiepartners aan etnisch profileren doet. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Het item over de bomexplosies waar Marokkanen worden weggezet, waar de hele groep wordt gestigmatiseerd, waar gesproken wordt over de gangsterislam wordt gewoon stilzwijgend goedgekeurd door uw coalitiepartner en u zegt er niets van. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

777

Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, nu begint mevrouw Reitema daar opnieuw over, maar wat heeft mijn collega dan precies gezegd? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Volgens mij zei ik een paar keer het woord stilzwijgende goedkeuring. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, dat is nu precies de vraag die mevrouw Reitema stelde. Als een coalitiepartij daar actief aan zou hebben bijgedragen, dat is dus niet zo. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Achteraf is ook gevraagd of hier afstand van genomen kan worden door de partij Leefbaar Rotterdam, en dat heeft deze partij ook geweigerd. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Gaat u verder mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, dat ga ik ook doen, ik ga verder. Voorzitter, het probleem van etnisch profileren is niet alleen dat het pure discriminatie is. O nee, dat stuk heb ik al gehad. Ja, voorzitter, aan de preventieve zijde is het vergroten van de politieaanwezigheid in de wijk, zichtbaar en onzichtbaar, erg belangrijk. Want voorzitter, het organiseren van buurtbijeenkomsten en het opzetten van een communicatieplatform waar bewoners hun zorgen en ideeën kunnen delen, vergroten het onderlinge begrip. De VOORZITTER (de heer Van Schaik).

Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ik vind het mooi dat DENK spreekt over zwijgcultuur en het doorbreken ervan, maar u zwijgt ook als uw coalitiepartner, we hebben het over één stad, over verbinding, en er wordt hier gewoon duidelijk gestigmatiseerd en u blijft uw schouders ophalen. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Mevrouw Reitema, ik haal mijn schouders er niet over op. Ik heb duidelijk aangegeven, en dat zijn ook krantenartikelen die u heeft gelezen en die u nu gewoon buiten beschouwing laat, dat het wat mij betreft een omroep is waar boetes worden uitgedeeld, waar het publieke bestel nu ook overweegt om te kijken of dat wordt geschrapt. Ik heb daar een persoonlijke mening over. Ik zou daar zelf nooit gaan zitten. Maar tegelijkertijd, is het natuurlijk wel een omroep die nog bestaat en die deel uitmaakt van het publieke bestel en ik kan niemand verbieden om daar te gaan zitten. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Het gaat om het optreden van een coalitiepartner en het respect voor uw eigen coalitieakkoord. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Mohamed-Hoesein, gaat u verder.

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

778

Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Het respect voor het coalitieakkoord, dat zit er. Daar hebben we inderdaad ook regelmatig gesprekken over. En daar wordt nu niet aan getornd. En dat u dat anders wilt zien en dat u inderdaad probeert om daarin een steen in de vijver te gooien en te kijken wat er uitkomt. Nee, op dit moment zijn er gewoon heel duidelijke gesprekken. Het coalitieakkoord staat en wat dat betreft zie ik geen reden om nog verder in te gaan op insinuaties die mevrouw Reitema nu maakt, om daarmee met de coalitie in gesprek te gaan. Voorzitter, het creëren van duidelijkheid in het ontstaan van problemen van de wijk en mogelijke oplossingen aandragen, dat is waar wij naartoe moeten, dat is waar wij aan moeten werken. Wij moeten zorgen dat de stad weer veilig wordt. Voorzitter, door de beantwoording die we gisteravond kregen zijn veel vragen van ons al beantwoord. Ik wil wel een verdere toelichting op de inzet van de marechaussee. Die wordt naar mijn smaak te kort even aangestipt. Want voorzitter, hoe lang en welke processen zijn voorafgegaan aan de inzet van de Koninklijke Marechaussee? Welke specifieke omstandigheden waren aan de orde om de inzet noodzakelijk te maken? Voorzitter, de burgemeester heeft eens een proefballonnetje de wereld ingestuurd over tuchtscholen.

En voorzitter, het is een eigen leven gaan leiden, maar gelet op de vragen die gesteld zijn ben ik wel benieuwd hoe de burgemeester dit nu voor zich ziet. Want we zijn als Nederlandse overheid niet eens in staat geweest de jeugdzorg nu foutloos te kunnen uitvoeren. Ik ben dan ook benieuwd of de burgemeester denkt aan private of publieke tuchtof kostscholen. Wat moeten we erbij bedenken voorzitter? Voorzitter, de volgende vraag die ik nog wel aan de burgemeester heb, is in hoeverre er steun en financiële ondersteuning wordt gegeven aan slachtoffers die zonder enig verwijtbaar handelen schade lijden door de gewelddadigheden. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter. Ooit gaat u het goed kunnen uitspreken. Elfilali is het. Maar u doet uw best dus dat waardeer ik. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Ik zal voortaan Volt zeggen. Mevrouw ELFILALI (volt). Goed voorzitter, dit is een breed debat. Ik zou me graag willen beperken tot enkele vragen gerelateerd aan de recente explosies. Vraag aan de burgemeester, allereerst ben ik benieuwd of er parallellen zijn met andere steden. We weten bijvoorbeeld dat Amsterdam en ook Antwerpen recentelijk te maken hebben gehad met soortgelijk en recent explosief geweld.

Zijn er ook andere steden waarin een dergelijke korte opvolging van explosief geweld is en zo ja, hoe is het daar geëindigd? Kunnen we daar wat van leren? Kan de burgemeester hierover wat zeggen? We zien ook dat de problematiek die hieraan ten grondslag ligt internationaal van aard is. Het gaat om netwerken als organisatiestructuur. Om grote belangen en ook om geweld en een zwijgcultuur. Welke samenwerkingsverbanden zijn er internationaal waar we samen kunnen optrekken om van elkaars aanpak en ervaringen te leren? Komt dit onderwerp bijvoorbeeld ook op de agenda van dergelijke samenwerkingsverbanden? We zijn benieuwd in wat voor verbanden de politie een rol speelt, welke bijvoorbeeld misschien de burgemeester of anderen? Dus zouden we daar wat meer inzicht in kunnen krijgen? Zoals gezegd is er inderdaad helaas sprake van een zwijgcultuur. Een zwijgcultuur is ook essentieel voor een criminele organisatie om te kunnen opereren. Wat wordt er effectief gedaan om deze te doorbreken? Sociale cohesie is een sterk middel om op te staan tegen georganiseerde criminaliteit, dus mijn fractie is benieuwd wat er gedaan wordt om de sociale cohesie in onze wijken te versterken, naast alle bestaande projecten. Tot slot voorzitter, in de beantwoording van de schriftelijke vragen van de VVD las ik dat er een communicatieaanpak komt, gericht op drugsgebruik.

Wij zijn vanuit Volt kritisch op een sterke focus alleen op de eindgebruiker, omdat dit slechts een

raadsvergadering van 11 mei 2023

Notulen pagina

779

pleister is. Daarmee los je niet de internationale handel en criminaliteit in drugs op. Wel heb ik een vraag over deze aangekondigde aanpak, namelijk: kan daarin worden opgenomen of kan daar in ieder geval aandacht worden gegeven aan de verleidingstechnieken die worden gebruikt voor het ronselen van kinderen, bijvoorbeeld op schoolpleinen, voor drugscriminaliteit? Als daar al wat over te zeggen valt, hoor ik dat graag. Dank voorzitter. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. De heer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd). Ja, dank voorzitter. Ik hoor de magen knorren dus ik zal snel praten. Voorzitter, in de afgelopen maanden is onze mooie stad opgeschrikt door explosies en schietpartijen. Het gaat om maar liefst 54 incidenten in vier maanden. Verontwaardiging is groot en de bewoners zijn angstig. Men vraagt zich af welk huis het volgende doelwit is. Het geweld in de stad begint nare vormen aan te nemen. Het loopt allemaal behoorlijk uit de hand en iedereen wacht op het moment dat het echt voorbij is. Ondanks de vele verschillen in dit huis is iedereen het er wel over eens dat deze geweldsexplosie moet stoppen, liever vandaag dan morgen. Forum voor Democratie is blij met de burgemeestersbrief waarin de raad wordt geïnformeerd over de huidige stand van zaken.