20230907- Notulen van de raadsvergadering van 7 september 2023

Mevrouw VLIEGER (gl). Ja, afrondend, het is bijzonder dat mijn moties werden afgeraden omdat ze op termijn geld zouden kosten ook al zijn het onderzoeksmoties, en andere moties die volgens mij ook op termijn geld gaan kosten worden dat niet. Daarom heb ik de vraag nogmaals aan de wethouder gesteld hoe de wethouder dan het verschil tussen die twee moties weegt. Jammer dat daar geen antwoord op komt. Het komt erg inconsequent over. De VOORZITTER. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Het komt inconsequent over. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Als u dat wilt kan dat. Nee? U doet daar verder niets mee. Akkoord. Dan nemen we daar kennis van. Dan schors ik de beraadslaging op dit punt tot straks een gewijzigde motie is ingediend. Dank wethouder. 7.

TWEEMINUTENDEBATTEN

De VOORZITTER. Dan gaan we naar de rest van de agenda. Dat kan snel gaan, zeg ik maar even aan de wethouders die nog in de wacht staan, dus het verzoek is om ook de andere wethouders te vragen alvast deze kant uit te komen. De wethouders Karremans en Simons. 7.2

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌHoogvliet Zuidwestꞌ.

De VOORZITTER. We gaan naar het eerste tweeminutendebat, 7.2, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌHoogvliet Zuidwestꞌ. Wenst iemand hier het woord? Ja? De heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja voorzitter, dank u wel. Ik realiseer me dat ik geen spreektijd meer heb, dus sta mij toe enkel een motie in te dienen. Daar is het tweeminutendebat natuurlijk ook voor bedoeld. Ik doe dat heel kort. Het gaat over Hoogvliet. Het is wrang dat we moesten constateren dat aan de Oude Wal in Hoogvliet een kavel al jaren onbebouwd is omdat de gemeente en ontwikkelaar het al jaren niet eens worden met elkaar. Tientallen woningen worden niet gebouwd omdat er verschil van inzicht is over het programma. Misschien zijn er goede redenen voor, maar dat kunnen wij onvoldoende beoordelen. Het gebeurt vaker dat wij bij bestemmingsplannen soms voor onaangename verrassingen worden gesteld. Daarom willen wij een motie indienen om in dit soort gevallen de informatievoorziening aan de raad te verbeteren. Dank u wel. De motie heeft als titel ꞌBlijf niet in rondjes draaienꞌ. De VOORZITTER. De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Blijf niet in rondjes draaien

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1700

"De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 7 september 2023 ter bespreking van Bestemmingsplan Hoogvliet Zuidwest; constaterende dat: - gemeente en eigenaar/ontwikkelaar sinds 2017 in gesprek zijn over het te realiseren programma aan de Oude Wal in Hoogvliet; - de panden aan de Oude Wal in Hoogvliet al in maart 2018 gesloopt zijn; - er nu een bestemmingsplan voorligt dat de oude – niet meer bestaande – situatie faciliteert; - er hiermee geen duidelijkheid is over de bouw van broodnodige woningen; - het bestemmingsplan geen wijzigingsbevoegdheid bevat; - de raad op deze wijze niet of nauwelijks kan sturen in ruimtelijke ontwikkelingen; - de wethouder nu de handschoen wel voortvarend heeft opgepakt door met de ontwikkelaar in gesprek te gaan om uit de impasse te komen; overwegende dat: - de raad lastig zijn kaderstellende taak kan uitoefenen wanneer gevraagd wordt om in te stemmen met een bestemmingsplan dat elementen bevat die niet bestaan en die zowel vanuit het perspectief van de gemeente als de ontwikkelaar ook niet meer gewenst zijn; - de raad nu via de vaststelling van een bestemmingsplan verneemt dat het project in een impasse zit; - deze situatie wel de vraag oproept welke andere voorgenomen projecten niet of moeilijk tot een volgende stap komen en wat hiervan de oorzaken zijn; - de raad graag tijdiger op de hoogte is van voortgang of juist het ontbreken van voortgang in

bouwprojecten, zeker wanneer de bestaande bebouwing reeds is gesloopt; verzoekt het college: - de raad adequater te informeren over voorbereiding van bouwontwikkelingen en mogelijke dilemma's daarin en hiervoor in overleg met de raad een passende vorm te kiezen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk, A. Kockelkoren, G.J. Engberts en R.G.C. Segers-Hoogendoorn De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Andere sprekers bij dit agendapunt? Ja? De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. De discussie rond het bestemmingsplan focust zich nu op de Oude Wal, waar overduidelijk de meningen over uiteenlopen. De heer Vonk gaf het zonet ook al aan. Dus tussen wat het bestemmingsplan voorstelt en dat wat de ontwikkelaar voor ogen heeft. Een situatie die zich al een tijdje voordoet en voortsleept. Maar tegelijkertijd is het bestemmingsplan in Hoogvliet zoveel meer dan enkel die Oude Wal en behelst het Hoogvlietse straten, woonerven, een metrotracé, winkelcentra, ja, zelfs woonwagenbestemmingen. Wat dat betreft is het belangrijk om nu ook gewoon door te gaan, om dit bestemmingsplan met al die onderdelen vast te stellen en ik ga ervan uit dat we met de ontwikkelaar in gesprek blijven en te zijner tijd ook met een bestemmingsplan weer terug naar de raad kunnen komen om eruit te komen. Dank u wel. De VOORZITTER.

Anderen? Wethouder Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, er is natuurlijk niet heel veel input vanuit de raad omdat we hier in de commissie uitgebreid over gesproken hebben. Het is een actualisatie van het bestemmingsplan en zaak om voor 1 januari 2024 alle bestemmingsplannen daarin geactualiseerd te hebben, dus dat is dit ook. Tegelijkertijd speelde er al vrij lang een ontwikkeling en de heer Vonk refereert er al aan, waarin zoals hij ook aangeeft de ontwikkelaar en de gemeente niet tot overeenstemming zijn gekomen, in ieder geval niet tijdig tot overeenstemming zijn gekomen, zodat we dat plan ook konden meenemen in dit bestemmingsplan. Dat kan zo zijn, tegelijkertijd geeft u ook aan, zou u het als raad prettig vinden om meer op de hoogte gesteld te worden van allerlei plannen die er zijn in heel Rotterdam en dat gebiedsgericht zo te bespreken met elkaar. Ik denk dat dat een goed uitvoerbaar idee is, dus daar werken wij graag aan mee. We hebben

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1701

gisteren natuurlijk ook een technische sessie gehad over het besluitvormingsmodel, hoe we echt gestructureerd willen omgaan met ruimtelijke plannen. Dan is het ook des te beter dat u goed op de hoogte bent van wat er allemaal speelt in de stad en dat organiseren we ook graag, dus ik geef oordeel raad aan deze motie. Als u ons dat opdraagt, dan organiseren wij dat graag. De VOORZITTER. Dank u wel. Dan sluit ik de beraadslagingen op dit punt. 7.3

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌLangeweg, Hoek van Hollandꞌ.

De VOORZITTER. Dan gaan we naar 7.3, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌLangeweg, Hoek van Hollandꞌ. Wenst iemand het woord? De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u wel voorzitter. Voorzitter, wij zijn tegen het bouwen in het duingebied van Hoek van Holland, zowat het enige natuurgebied met Natura 2000-status dat Rotterdam kent. Het college gebruikt voor de nieuwe woningen aan de Langeweg de bouwvrijstelling voor stikstofdepositie, een geitenpaadje dat inmiddels door de Raad van State al lang van tafel is geveegd. De Omgevingsdienst Haaglanden is duidelijk over het plan. Dit kan tot significante schadelijke effecten op de natuur leiden en daarom zijn wij tegen dit plan voorzitter. Daarom ook een motie die oproept te stoppen met het bouwen van woningen in, tussen en aan de Hoekse duinen. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Niet bouwen in de Hoekse duinen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Langeweg, Hoek van Holland; constaterende dat: - de duinen van Hoek van Holland Natura 2000-gebied is, met het Roomse Duin, Vinetaduin, de Hoekse bosjes, Hillduin en de Van Dixhoorndriehoek als meest bekende deelgebieden; - de gemeente Rotterdam op haar website stelt dat het slecht gaat met de natuurgebieden in Rotterdam; - diverse habitattypen stikstofgevoelig zijn en het risico lopen op verzuring en vermesting, hetgeen ook blijkt uit de vergunning Wet natuurbescherming van Omgevingsdienst Haaglanden onderliggend aan het vast te stellen bestemmingsplan; overwegende dat: - wij rentmeesters zijn van de natuur en alles op alles moeten zetten om kwetsbare flora en fauna te beschermen tegen omgevingseffecten als gevolg van menselijk handelen; - de Hoekse duinen een van de weinige Natura 2000-gebieden in Rotterdam is en daarom moet worden gekoesterd; - woningbouw tot stikstofdepositie leidt en daarom niet gewenst is in het Hoekse duinengebied, zoals het geval is met de maximaal 150 woningen aan de Langeweg; verzoekt het college - te stoppen met het opstellen en/of uitwerken van plannen voor woningbouw in de Hoekse duinen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden en T.

Kind De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Anderen? De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. vorige week waren we op uitnodiging van de dorpsraad Hoek van Holland met een afvaardiging van de gemeenteraad op bezoek daar. Een tour die ons langs de hulpdiensten als brandweer, reddingsmaatschappij, strandwacht en EHBO leidde, maar

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1702

tussendoor krijg je ook het nodige mee van wat er speelt in de Hoek. En een van de onderwerpen is de beperkte woningbouw in het dorp, waardoor de vrees ook is, zeker bij jongeren, dat die het dorp moeten verlaten, wat overigens ook weer zijn weerslag heeft op die vrijwilligersfuncties bij al die hulpdiensten. Maar het signaal is duidelijk, er is behoefte aan extra nieuwe woningen, al was het maar om ook enigszins wat doorstroming op gang te brengen in Hoek van Holland. Wat dat betreft zijn we toch ook wel blij dat dit plan er ligt. Eindelijk zal er weer de mogelijkheid zijn om iets aan woningen toe te voegen, om het dorp ook een klein beetje te laten groeien, maar vooral voor jong en oud een aantrekkelijke plek zijn om te kunnen blijven wonen. Tegelijkertijd gaat die stikstofdepositie ons wel degelijk aan het hart en willen we die neerslag waar mogelijk beperken. Wat dat betreft kijken we naar de bouwfase en naar de mogelijkheid om die zo emissieloos mogelijk te doen en ik dien dan ook een motie hierover in, om met de ontwikkelaar en de bouwers in gesprek te gaan om te kijken wat daarbij mogelijk is. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer De Haan heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

Stroomversneld bouwen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van agendapunt 7.3 Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Langeweg, Hoek van Holland'; constaterende dat: - stikstofemissies een negatief effect hebben op onze leefomgeving en de gezondheid van burgers; - elektrisch bouwen een duurzame optie kan zijn om de uitstoot van stikstof in de bouwsector te verminderen; overwegende dat: - elektrisch bouwen kan helpen om de druk op natuurgebieden, zoals de duinen te verminderen; - het stimuleren van elektrisch bouwen een belangrijke stap kan zijn in de transitie naar een schone en groene bouwindustrie; - het beschermen van onze duinen van belang is voor het behoud van ons milieu en natuurlijk erfgoed; verzoekt het college: - met de ontwikkelaar van de appartementen aan de Langeweg 40 in gesprek te treden over de maatregelen die getroffen kunnen worden om de stikstofdepositie gedurende de aanlegfase van de appartementen te beperken, middels bijvoorbeeld elektrische bouwvoertuigen; - hierover in Q3 2024 te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. de Haan De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Andere sprekers? Wethouder Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter.

Zoals u ook inderdaad aangeeft en mijnheer De Haan dat ook omschrijft, vanuit Hoek van Holland hebben we inderdaad die signalen: zorg dat hier die woningbouw zoveel mogelijk toch door kan gaan, ook al realiseren we ons dat dat nabij een natuurgebied is, een Natura 2000-gebied en we daar ook heel kritisch op moeten zijn. Tegelijkertijd zoeken de Hoekenezen ook naar mooi wonen, doorstroming in hun eigen gebied, zodat daar ook meer woningen kunnen zijn, dat mensen daar kunnen blijven wonen. Het is een ingewikkelde afweging, dus ik begrijp heel goed de zorgen die er zijn. Tegelijkertijd hebben wij als college gemeend dat de doorslag in dit geval moest worden gelegd op die extra woningen die we daar kunnen realiseren, temeer omdat de vergunningverlening al was doorlopen voordat de rechter anders had gesproken. En ook de minister heeft gezegd dat dit soort vergunningen dan ook kunnen blijven staan. Dus vandaar dat wij deze keuze hebben gemaakt. Dus in reactie op de motie van de Partij voor de Dieren, ꞌNiet bouwen in de Hoekse duinenꞌ, zal ik die motie ontraden. Wat ons betreft laten we de nadruk dus op die extra woningbouw liggen. De motie van D66 om te kijken wat je toch kan doen om

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1703

minder stikstofuitstoot en dus ook depositie te realiseren door middel van elektrisch bouwen tijdens de bouwfase, en om daarover in gesprek te gaan met de ontwikkelaars, dat zullen we zeker doen, want ieder beetje helpt. En elektrificatie van de bouwactiviteiten is ook een van de zaken waar ik me heel erg hard voor maak. Dit is dus een motie die ik graag uitvoer, dus wat dat betreft oordeel raad. De VOORZITTER. Een vraag van mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, nog een verhelderende vraag naar aanleiding van het antwoord. Want de wethouder zegt dat de vergunning al is verleend om daar te bouwen. Begrijp ik dat goed? Dus wat zou er nu gebeuren als je tegen dit raadsvoorstel zou stemmen? Wordt er dan alsnog gewoon gebouwd omdat de vergunning al verleend is of hoe moet ik dat zien? De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Nee, de natuurvergunning is verstrekt. Dus de Omgevingsdienst Haaglanden heeft de vergunning verstrekt om de bouwvrijstelling te honoreren in dit project. Dat is gedaan voordat de uitspraak van de Raad van State is gedaan dat dat niet meer mogelijk is. En de minister heeft toen aangegeven dat wij die reeds verstrekte natuurvergunningen kunnen beschouwen alsof zij nog in stand zijn. De VOORZITTER. Ja? Dan beëindig ik de beraadslagingen op dit punt. 7.4

Het (herziene) voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌWaterside IIIꞌ.

De VOORZITTER. Dan gaan we nu naar 7.4, het (herziene) voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ꞌWaterside IIIꞌ. Wie mag ik het woord geven? Ja, de heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Voorzitter, wij zijn tegen deze ontwikkeling. De gemeente zoekt de grenzen van het betamelijke op en gaat er zelfs overheen met dit gebouw pal langs de A16. Met 67 decibel op de gevel en constante herrie voor de bewoners. Wij vinden dit gewoon geen goede locatie daarvoor. De GGD heeft een duidelijk advies gegeven. Het advies van de GGD hier niet te bouwen wordt gewoon door dit college terzijde gelegd. Het advies van de GGD hier dan maar anders te bouwen dan nu wordt voorgesteld, maar dat wordt ook terzijde gelegd door het college. Gezondheidskundig advies moet je ter harte nemen, zeker in een stad als Rotterdam. Daarom komen wij met een motie als oproep aan het college om de GGD-adviezen vanaf nu onverkort over te nemen. Als de GGD nee zegt, is het voor de Partij voor de Dieren ook gewoon nee. En een tweede motie is ervoor om eerlijk te zijn naar de nieuwe bewoners van de woontoren in Waterside III. Waterside, ik ben het eens met de burgemeester, al die Engelse termen, scheid toch eens uit met die onzin. Ja, als je eerlijk bent zeg je tegen die bewoners: jullie gaan gewoon de hele dag in de herrie zitten.

Wij verzoeken het college in zijn overeenkomst met de ontwikkelaar deze te verplichten tot eerlijke communicatie over de zwaar belaste geluidsomgeving en ook hiervoor hebben wij een motie. Dank u wel. De VOORZITTER. Ik vind Engels geen onzin mijnheer Van der Velden, maar ik was in verwarring. Want als je Waterside moet zeggen, dan staat dat niet goed in de tekst want dan moeten het namelijk twee woorden zijn. Water en Side, maar het staat aan elkaar, dus je hebt de neiging om het op zijn Nederlands uit te spreken en dan wordt het ingewikkeld. Dus hierboven bij mij raakt dat in de knoop. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja, het is lastig, als uw voorzitter in de knoop raakt is het niet goed. De heer Van der Velden heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. De GGD is er niet voor niets "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Waterside III; constaterende dat:

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1704

-

gezondheidskundige adviezen de effecten van gemeentelijk beleid op onze inwoners in kaart brengen, zoals hier bij het bestuurlijk voornemen woningen te bouwen pal langs de A16, met tot 67 decibel op de gevel van de nieuwe woontoren; de GGD de locatie van de woontoren op grond van geluidkwaliteit als ongewenst beschouwt en de gekozen mitigerende maatregelen voor het tegengaan van geluidhinder tevens niet voldoende vindt in het geval dat er tóch gebouwd zal worden;

overwegende dat: - de gezondheid van Rotterdammers boven alles gaat; - adviezen van de GGD serieus moeten worden genomen; verzoekt het college: - gezondheidskundige adviezen van de GGD op gemeentelijk beleid op te volgen, dus als bindend te beschouwen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden Motie 2. Eerlijke voorlichting voor bewoners Waterside III "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Waterside III; constaterende dat: - voor realisering van de nieuwe woontoren in Waterside III wordt afgeweken van de Wet geluidhinder en gebruik wordt gemaakt van de lnterimwet stad-en-milieubenadering, die bouwactiviteiten mogelijk maakt op zwaarbelaste geluidslocaties; - de GGD op grond van gezondheid negatief adviseert over bouwen op de locatie van Waterside III en daarbij tevens de geluidwerende maatregelen onvoldoende vindt; voorts constaterende dat: - de GGD in haar gezondheidskundig advies aan het college adviseert de zwaarbelaste geluidsomgeving van Waterside III duidelijk naar voren te laten komen in de communicatie met toekomstige bewoners van de nieuwe woontoren, bijvoorbeeld per website of brochure; - in de privaatrechtelijke overeenkomst tussen gemeente en ontwikkelaar van de nieuwe woontoren afspraken kunnen worden gemaakt over de wijze en inhoud

van voorlichting aan nieuwe bewoners; overwegende dat: - het college eerlijk moet zijn naar toekomstige bewoners als zij ondanks het negatieve GGD-advies bouwen op de locatie van Waterside III toch mogelijk maakt; verzoekt het college: - de ontwikkelaar te verplichten tot heldere voorlichting aan de nieuwe bewoners van Waterside III over de zware geluidsbelasting op de woontoren; - de gemeenteraad op de hoogte te brengen van de wijze van communicatie tussen ontwikkelaar en nieuwe bewoners; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden en A. Kockelkoren De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Wie van u wenst het woord? Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, laten we het maar gewoon ꞌDaar aan de waterkantꞌ noemen, daar is ook nog een liedje over gemaakt, maar dat zal ik nu niet gaan zingen. De heer Van der Velden en de Partij voor de Dieren heeft natuurlijk volkomen gelijk. Het is daar echt een teringherrie bij de Van

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1705

Brienenoordbrug. Wij waren daar afgelopen dinsdag met een heidag met de SP-fractie. U denkt misschien, de SP-fractie is één persoon, wat moet je dan op de hei? Maar we waren met zijn elven en we hebben ons daar heel goed op het politieke seizoen voorbereid. De VOORZITTER. Tenzij u echt aan het heien bent. De heer COŞKUN (sp). Haai, er zitten geen haaien in de Maas voorzitter. De VOORZITTER. U weet wat een heidag in Zuid-Afrika is hè? Dat heet het bosberaad. De heer COŞKUN (sp). Bosberaad, ja precies. Maar wij hadden dus een Brienenoordberaad en dat is heel goed bevallen, maar we zijn dus ook gaan wandelen daar rond omheen, en ik kom er vaker. En op die punt kijk je juist hartstikke mooi de Maas in, hoe die schepen vanaf Duitsland richting Rotterdam komen. En plomp, daar ga je dan die toren neerzetten. Een toren met 176 appartementen, allemaal in het hoge segment, alsof we daar al niet veel te veel van hebben in Rotterdam. En ook die bewoners van Oud-IJsselmonde zeggen: je pakt weer een stukje van Oud-IJsselmonde af. Je pakt eigenlijk hun waterkant, hun rivierkant af. Dus er is voor de bewoners van Oud-IJsselmonde geen waterkant meer. Nee, daar staan dan 176 superdure appartementen waar geen behoefte aan is in de stad.

Kortom voorzitter, je moet het de nieuwe bewoners niet aandoen, je moet het de oude bewoners niet aandoen, je moet dit project gewoon niet willen bouwen daar op die plek. De VOORZITTER. U krijgt een vraag van de VVD. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel, eigenlijk is het meer een vraag aan u voorzitter. Ik ben natuurlijk nog relatief onervaren in de raad dus ik weet niet precies hoe dat werkt. Maar als je geen tijd meer hebt in een tweeminutendebat en je mag uitgebreid gaan vertellen over de heidag van de SP en over je vergezichten bij de Maas, is dat helemaal de bedoeling van hoe we met elkaar omgaan als het gaat om de tijdsverdeling? Dat is een vraagje. De VOORZITTER. U heeft een barmhartige burgemeester als voorzitter gemaakt. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, ik had vijftien seconden toen ik begon. De VOORZITTER. Mijnheer Van Dommelen, het zou u ook wel eens een keer kunnen gebeuren dat u in tijdnood bent, en dan probeer ik enigszins zalvend te zijn. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ik heb nog één toevoeging burgemeester, voorzitter. Ik zal u beloven dat ik nooit in deze raad over de heidag van de SP zal gaan praten. De VOORZITTER. Zijn er nog andere sprekers? Ja? Mijnheer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, Leefbaar Rotterdam is blij met de toezegging om de Oostdijk toe te voegen aan het verkeersonderzoek Sagenbuurt.

Daarmee wordt tegemoetgekomen aan een grote wens van de wijkraad Groot- en Oud-IJsselmonde. Dus dank daarvoor. Het voelt wel een beetje als mosterd na de maaltijd, aangezien het bestemmingsplan nu voorligt ter besluitvorming. Dus een vraag aan de wethouder, mocht dit verkeersonderzoek nu negatief uitpakken, dat kan altijd natuurlijk, hoeveel ruimte ziet u dan nog om tot een goede oplossing te komen in de beperkte ruimte die op die locatie is? Daarnaast wil ik nog een lans breken voor een betere OVverbinding langs de Oostdijk. Er is nu een busverbinding, volgens mij twee keer per uur en in het weekend niet. Je ziet nu Waterside II gebouwd worden. Waterside III staat in de planning. Aan de Ridderkerkse kant wordt ook nog heel veel ontwikkeld en we hebben nog flexwoningen die bij Verolme moeten komen. Dus zo zie je die Oostdijk toch wel vollopen met toevoegingen aan woningen, dus ook aan meer behoefte voor een goede OV-ontsluiting en ook omdat we weten dat die Oostdijk heel erg onder druk staat van het toenemende verkeer. Wat zou er dus mooier zijn dan om een goede OVverbinding daar te kunnen neerleggen? Mijn vraag aan de wethouder is dus of die zich hier sterk voor kan maken en dit meenemen in een vervolg van de MRDH. De VOORZITTER. Helder. Mijnheer De Haan.

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1706

De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. Er zijn geen makkelijke plekken meer in Rotterdam om te bouwen, dat is wel zo’n beetje de mantra die je de afgelopen jaren hoorde. Maar wel mooie, zou ik daar aan toe willen voegen, bij deze bespreking van Waterside III. Fraai aan de rivier aan de voet van een recent icoon als de Van Brienenoordbrug met een prachtige historische dijk door het dorp in die rug. Maar zoals ik al aangaf: geen makkelijke plek wanneer je in Rotterdam voor groei ook kiest voor verdichting, je niet ontkomt aan het maken van keuzes. En om wellicht her en der ook een concessie te doen voor een plek waar ook wel degelijk, richting de heer Coşkun, middenhuur komt. En alles afwegende denkt D66 dat die zeker op deze plek in dit geval te billijken zijn. Wij zullen dan ook voor dit bestemmingsplan stemmen. De VOORZITTER. Dank u wel. Andere geluiden, nee? Wethouder Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, Waterside, of Waterzijde. Aan de waterkant, ook heel mooi. Een plan inderdaad nabij Oud-IJsselmonde voor een mooie toren. En dan moet ik toch zeggen dat het niet alleen maar dure woningen zijn. Er zitten 26 woningen in het middensegment in deze toren, dus dat beeld wil ik even rechtzetten.

Het moet inderdaad een prachtig ontwerp worden omdat er ook behoorlijk wat maatwerk moet worden verricht om die geluidssituatie daar te verbeteren, het binnenklimaat van de woningen ook goed de maken. Daar wordt flink in geïnvesteerd door ook twee buitenruimten, loggia’s, per woning te realiseren, zodat het toch een aangenaam leefklimaat moet gaan worden met in ieder geval een schitterend uitzicht over de Maas, dat ook denk ik zelfs nog wel vanaf het Eiland van Brienenoord ook nog wel mogelijk blijft om over die Maas te kijken. Dus ik denk dat het inderdaad lastig bouwen is in een zo druk en verdicht gebied als Rotterdam. Tegelijkertijd zien we dit toch als een mooie toevoeging daaraan. Een aantal moties van de Partij voor de Dieren. U geeft aan dat het belangrijk is om de bewoners goed te informeren over de situatie waarin zij komen, over de geluidssituatie aldaar en de nabijheid van de Van Brienenoordbrug en wat dat allemaal betekent. Ik wil hierbij wel de toezegging doen dat wij met de ontwikkelaar in gesprek gaan om dat goed te regelen en daar ook afspraken over te maken als het aan ons ligt. Het is niet mogelijk om te verplichten. Daar zijn wij inmiddels al te ver voor in het proces, maar we hebben wel het vertrouwen dat we tot goede afspraken kunnen komen.

Dus als ik deze motie kan omzetten in een toezegging of mogelijk wilt u uw motie aanpassen, dat wij in gesprek gaan en dat inderdaad met hen ook goed neerleggen dat ze die communicatie naar de bewoners over die situatie ook goed doen, dat zeg ik u toe, maar deze motie gaat dus te ver, dus die moet ik dan ontraden. Uw tweede motie is ꞌDe GGD is er niet voor nietsꞌ, en u geeft aan dat als de GGD nee zegt, dan moet het ook nee zijn. Ja, deze motie moet ik ook echt ontraden, omdat als wij kijken in de stad waar wij allemaal moeten bouwen, omdat we al die woningen nodig hebben, er is een ongelofelijke behoefte in alle segmenten en vooral ook het betaalbare segment. We hebben het ook over dakloosheid gehad. We moeten bouwen in deze stad en dat betekent dat we ook keuzes moeten maken ten aanzien van milieu. En soms moeten we daar dus toch afwijkende zaken in doen, dat we niet ieder advies van in dit geval de GGD kunnen overnemen. Zo zien we dat in verschillende situaties. Het zijn ook adviesorganen. Het blijft een bestuurlijke afweging. Het is geen verplichting en zo zou ik het GGD-advies dus ook niet willen zien. Wij moeten in staat zijn om eigenlijk alle afwegingen in een goede ruimtelijke ordening met elkaar te maken en dat betekent gewoon dat we niet ieder advies honderd procent kunnen overnemen. Dus ook deze motie wil ik ontraden. Op de bijdrage van de SP ben ik net al ingegaan.

Wij willen toch deze woningen daar realiseren en denken echt hiermee ook een mooie toevoeging te doen aan de stad Rotterdam. En de vragen van Leefbaar Rotterdam over mobiliteit zullen door mijn collega worden beantwoord. De VOORZITTER. Dan de vragen over mobiliteit. Wethouder Karremans. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Twee vragen over mobiliteit van Leefbaar Rotterdam. Ten eerste was de vraag als het mobiliteitsonderzoek dat we aan het doen zijn negatief uitpakt, wat dan? Geen enkel mobiliteitsonderzoek krijgt de kwalificatie positief of negatief. Dat is nooit binair. Er wordt gewoon gekeken: wat is nu de situatie, hoe problematisch is het en wat zijn mogelijke oplossingen? Ik wil het dan hebben over oplossingen als ik weet wat er uit dat onderzoek is gekomen. Dus daar kan ik nu niet op vooruitlopen, maar daar zullen we dan op voortborduren tegen die tijd. Wat betreft het OV en het pleidooi van een buslijn, of een extra hogere frequentie buslijn. Ik ga niet over de dienstregeling van de RET, en als ik heel eerlijk ben, gezien de situatie van de RET en het tekort aan buschauffeurs, denk ik niet dat het direct in de lijn der verwachtingen ligt dat we dat kunnen doen.

Maar de RET kijkt altijd: waar is de vervoersbehoefte het hoogst? Zitten de bussen die nu bijvoorbeeld twee keer in het uur gaan stampvol, dan is dat bijvoorbeeld inderdaad aanleiding om de

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1707

boel uit te breiden. Dat is hoe de RET er in algemene zin naar kijkt. Maar nogmaals, gezien de situatie nu, we hebben natuurlijk ook afschalingen gezien elders in de stad, lijkt het me niet voor de hand te liggen om daar nu direct de buslijn te versterken. De VOORZITTER. De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, dat voelt toch een beetje als een kip-ei-verhaal, want dat krijgen we steeds te horen. Kijk, de RET gaat pas meer rijden als er meer behoefte is, maar wij willen mensen meer met OV laten reizen, en zeker op die buitengebieden waar weinig OV is. Maar om dat te kunnen bewerkstelligen heb je goed OV nodig. Dus wat is dan nu belangrijker? De VOORZITTER. Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Daar heeft de heer Verhoef natuurlijk volstrekt gelijk in. Als het er niet is, dan weet je ook niet of het gebruikt wordt. Aanbod creëert de vraag, dat is eigenlijk wat hij zegt. Alleen is dat natuurlijk met een bestaande buslijn iets makkelijker in te schatten. Want dan heb je al een buslijn met een bepaalde frequentie. Dan weet je bijvoorbeeld, ik zeg het even gechargeerd, als die bussen leeg zitten weet je dat als je er vier van maakt, dat nummer drie en vier ook leeg zullen zitten. Dus dat is wat makkelijker inschatten met een lijn die je al hebt dan met een lijn die er bijvoorbeeld nog niet is. Daar zijn wel allerlei methoden voor.

Dat doen we nu ook hè, we gaan natuurlijk een nieuwe OV-lijn aanleggen tussen Kralingse Zoom en Zuidplein, omdat we weten dat daar een hoge behoefte voor is. Dus er zijn wel manieren om daar achter te komen, achter de kip of het ei, het is maar hoe je het zien wilt, maar met een bestaande buslijn is dat makkelijker dan als die er bijvoorbeeld nog niet is. De VOORZITTER. Helder? Dan sluit ik de beraadslagingen op dit punt ook af. 7.5

Het voorstel tot vaststelling van de Verordening glastuinbouw Rotterdam.

De VOORZITTER. Dan gaan we naar het voorstel tot vaststelling van de Verordening glastuinbouw Rotterdam. Wie mag ik het woord geven? De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Het standpunt van de Partij voor de Dieren hebben wij al toegelicht in de commissie. Wij willen niet nog meer uitstel. De tuinders hadden in 2018 al moeten voldoen aan het activiteitenbesluit. De deadline voor het voldoen aan de kaderrichtlijn Water komt snel dichterbij en dat water moet gewoon schoner. Maar met deze verordening zitten we in het ergste geval nog jaren opgescheept met tuinders die landbouwgif door het toilet spoelen. Daarom komen wij met een motie waarin we het college oproepen te onderzoeken of aansluiting bij het platform van de emissieloze kas de moeite waard is. De collectieve zuiveringsinstallatie is namelijk een mooi begin, maar er is meer voor nodig om de kaderrichtlijn Water-doelen te halen. Bovendien moet het college strak regie voeren op de regionale waterkwaliteit, omdat water stroomt en uiteindelijk allemaal richting de Nieuwe Maas gaat. En om die reden komen wij met het verzoek en de motie. De VOORZITTER. De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

De emissieloze kas "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de verordening Glastuinbouw; constaterende dat: - glastuinbouw de grootste bijdrage levert aan verontreiniging van het oppervlaktewater; - sinds 2014 een Afsprakenkader Emissieloze kas van kracht is waarin glastuinbouworganisaties, waterschappen en gemeenten in de regio de krachten bundelen met als doel om lozingen van nutriënten en bestrijdingsmiddelen in het oppervlaktewater tot nul te reduceren; - Nederland, en dus ook Rotterdam, uiterlijk vanaf 2027 moet voldoen aan de Kaderrichtlijn water (Krw) voor een goede chemische en ecologische kwaliteit van het oppervlaktewater;

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1708

overwegende dat: - de gemeente Rotterdam er een groot belang bij heeft dat de Krw-doelen worden behaald, vanuit milieubelang maar ook vanwege vergunningverlening voor activiteiten die moeten voldoen aan de bepalingen uit het Activiteitenbesluit en straks het Besluit activiteiten leefomgeving; - samenwerking met andere overheden en belangenorganisaties binnen het platform van de Emissieloze Kas kan bijdragen aan meer kennis en coördinatie op het gebied van betere waterkwaliteit in Rotterdam en regiogemeenten; verzoekt het college: - te inventariseren op welke wijze aansluiting van de gemeente bij het platform de Emissieloze Kas kan bijdragen aan schoner water in Rotterdam, met oog op de Kaderrichtlijn water; - zich aan te sluiten bij het platform als uit de eigen afwegingen blijkt dat samenwerking binnen het platform merite heeft voor de stad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden en T. Kind De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank u wel voorzitter. We kunnen ons wel vinden in de lijn van de Partij voor de Dieren, maar toch blijft het een en ander onduidelijk en daar zouden we graag eerst antwoord op willen.

In het document dat wij gisteren hebben ontvangen staat er 16 februari 2022, Rotterdam sluit zich aan bij de Crisis- en herstelwet en stelt de bijbehorende verordening vast. Bedrijven hebben uitstelverplichting tot 1 januari 2024. Met deze verordening die nu voor ons ligt, regelen we dus dat uitstel op gemeentelijk niveau. Wat zijn dan de consequenties als we dat niet doen? Er wordt niet gehandhaafd, al jaren niet, al sinds 2018 niet, want er is uitstel op vele momenten geweest. De bedrijven hebben al uitstel. Ik ben benieuwd naar de consequenties. We vinden het belangrijker dat er een duidelijke deadline komt voor het moment dat de gezamenlijke voorziening af is, zodat er minder vervuiling wordt geloosd. Mocht de zuiveringsvoorziening niet voor 1 januari 2024 in bedrijf zijn, dan kan de gemeente zelf maatwerk bieden. Is de wethouder voornemens om constant uitstel te verlenen of komt er op een gegeven moment ook een harde deadline? Gaat de gemeente op enige manier toch handhaven en zo ja, hoe en wanneer? Er wordt al sinds 2016 gewerkt aan een gezamenlijke voorziening, zonder duidelijk vooruitzicht en ondertussen gaat de lozing gewoon door. Graag willen wij eerst antwoorden op deze vragen voordat we verdergaan. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, dank u wel. Wij willen ook gewoon een heldere deadline.

Zeven jaar al bezig, weer uitstel tot 1 januari en het lijkt erop dat het nog langer gaat duren. We willen behalve een duidelijke deadline ook graag weten op welke manier de raad betrokken wordt als er opnieuw maatwerk moet worden geleverd. De VOORZITTER. Anderen? Ja, de heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u voorzitter. Teleurstellend en vervelend noemt het college het in de raadsbrief, wat momenteel plaatsvindt, dat er nog steeds ongezuiverd rioolwater wordt geloosd in onze leefomgeving. Een deel rioolwater vanuit Rotterdam glastuinbouw en Hoek van Holland en een flinke slok vanuit het Westland, omdat de collectieve zuiveringsvoorziening nog niet gereed is. Die teleurstelling delen we volmondig en wat dat betreft sluit ik me aan bij de vragen die zonet onder andere door GroenLinks zijn gesteld, want die vragen had ik ook. Wat is het perspectief, wanneer gaat dit eindigen? De VOORZITTER. Dank. Wie verder? Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Fijn dat de raad ook, tenminste hebben de sprekers dat net gezegd, de lijn van het college deelt als het inderdaad gaat om de

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1709

teleurstelling dat het nog niet geregeld is. Het is inderdaad een heel lang traject geweest, maar we zitten nu wel in het staartje van het traject en er is wel licht aan het eind van de horizon. Die gezamenlijke afvalzuiveringsinstallatie is wel echt, want dit is namelijk voornamelijk een juridisch verhaal, maar als we het even trekken naar de echte wereld, naar wat er ik zou zeggen op straat maar eigenlijk in de sloot, niet eens in de sloot, in het riool plaatsvindt, dan is het wel een heel goede zaak dat die afvalzuiveringsinstallatie er komt. Want het filtert straks niet alleen restmiddelen van de glastuinbouw uit het riool, maar ook bijvoorbeeld medicijnresten. Het doet veel meer dan we eigenlijk nu al hebben, dus het is wat dat betreft echt een vooruitgang ten opzichte van de situatie nu. Ook als bij wijze van spreken alle glastuinbouwers een individuele zuiveringsinstallatie zouden hebben, wat er een aantal hebben. Dus die gezamenlijke afvalzuiveringsinstallatie doet echt veel meer dan natuurlijk alleen het zuiveren van de restmiddelen van de glastuinbouw. Dus wat dat betreft ben ik daar erg blij mee als wethouder die ook verantwoordelijk is voor riool.

Om de vragen te beantwoorden die door de raadsleden gesteld zijn, en ik kom daarna even op de motie van de Partij voor de Dieren, wat is de consequentie als we dit niet doen? Als we zeggen: we verwerpen die verordening eigenlijk. Dat is de vraag van GroenLinks. Wat we met deze verordening in feite doen is het juridisch rond maken van die Crisis- en herstelwet. Dus we verankeren dat vervolgens in lokale wetgeving, zodat ook tuinders straks niet aansprakelijk gesteld kunnen worden voor die lozingen bijvoorbeeld. Dus puur omdat dat nog niet verwerkt zou zijn in een verordening. Dus dat is wel belangrijk. We hebben natuurlijk afspraken met de tuinders gemaakt. Een van die afspraken is dat die afvalzuiveringsinstallatie er komt. Dan zet je dat ook weer op losse schroeven en dat willen we ook niet. Dus op deze manier regel je het netjes juridisch wat al afgesproken is volgens de Crisis- en herstelwet. Dat veranker je netjes in je lokale verordening. Dat is wat je eigenlijk doet. Als het erom gaat of ik nog een keer uitstel wil verlenen, dat was volgens mij een vraag van GroenLinks of van de PvdA, ik kan dat niet eens. We gaan straks over op de Omgevingswet. Dan is het aan de provincie en dan verloopt eigenlijk mijn mogelijkheid om daar nog uitstel aan te verlenen.

Dan is het niet meer aan mij, dan is het niet meer aan de gemeente, dan zit het bij de provincie om dat wel of niet te doen. De provincie is daar nu mee bezig, is daarop aan het studeren, want ik heb ook al in de commissie aangegeven: later is mij ter ore gekomen omdat Westland later hun woningbouwaantallen hebben doorgegeven, er een nieuwe berekening gemaakt moest worden over de capaciteit van die waterzuiveringsinstallatie. Dat bleek inmiddels wel allemaal in orde te zijn, maar dat heeft wel vijf maanden vertraging opgeleverd. Voorzitter, dat is het antwoord op die vraag. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank u wel. Een kleine verheldering op mijn twee vragen. We weten wat de consequentie is als we de verordening wel vastzetten. Mijn vraag was wat er gebeurt als we hem niet vastzetten. En de tweede vraag ging over de verantwoordelijkheid van de gemeente en het voornemen om te gaan handhaven of uitstel te verlenen. Dat is wel degelijk een verantwoordelijkheid van de gemeente onder de Omgevingswet. De VOORZITTER. Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Die vraag heb ik nog niet beantwoord. Het juridische deel straks, het is sowieso… want bij die vraag van GroenLinks moest ik nog komen. Het is sowieso niet meer aan onze verordening, die houdt op op 1 januari 2024. Dan gaat het over in de Omgevingswet, dan zit het juridisch bij de provincie.

Dus dat is het verhaal. De handhaving zit bij DCMR, dus dat is de bevoegde instantie om te gaan handhaven. Dat zit helemaal niet bij mij. Dat zit bij DCMR. Maar ik geloof dat de heer Engberts het er niet mee eens is. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). U spreekt zichzelf tegen. In het stuk staat dat de gemeente vanaf 1 januari maatwerkmaatregelen kan nemen. Dat staat in het stuk zelf. De gemeente, niet de provincie. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Nee, we werken er natuurlijk wel op samen, maar het is aan de provincie om daar een oplossing voor te bedenken. Dat zit juridisch bij hen, dat zit niet bij de gemeente. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Nou ja, maar dat is echt hoe het is. Dan moeten we dat zo nog even naast elkaar leggen maar dat is hoe het in elkaar zit. Op de vraag wat de consequenties zijn als we het niet doen. Dat is precies wat ik net heb uitgelegd, dan krijg je dus niet die

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1710

afvalwaterzuiveringsinstallatie en dan lopen tuinders dus risico op het feit dat zij aansprakelijk gesteld kunnen worden. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Ik zou graag even het stukje willen voorlezen, er staat: mocht de zuiveringsvoorziening niet voor 1 januari 2024 in bedrijf zijn, dan kan de gemeente de afwijking van de lozingsregels toestaan via een maatwerkregel in het omgevingsplan. En als we de verordening wel of niet aannemen, ze zijn al sinds 2016 bezig met het maken van zo’n gezamenlijke voorziening, dus wat zijn de consequenties dan? Het is niet dat de voorziening niet meer komt. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Nee, maar deze verordening loopt sowieso tot 1 januari 2024, dus dan houdt het sowieso op. Dan gaat het over naar de Omgevingswet. Mijn informatie is dat er vervolgens een oplossing moet komen bij de provincie. Waarom? Omdat het natuurlijk over meer kassen gaat dan alleen de kassen in Rotterdam. We hebben in Rotterdam, wat is het, 32 kassen. Natuurlijk betrekkelijk weinig als je kijkt naar het aantal glastuinbouwers in de hele regio. Dus er moet voor iedereen een oplossing gevonden worden, onder andere natuurlijk bij de kassen van Rotterdam. Over dat uitstel, ik kan dus niet meer verlengen vanwege die Omgevingswet en dat zit dus bij DCMR, dat heb ik ook in de brief gezegd.

Sowieso gaat het nog maar om heel kleine lozingen die een verwaarloosbaar effect hebben op het milieu. Dat is belangrijk om te weten. Het collectief is natuurlijk veel groter. Maar omdat die glastuinbouwers er belang bij hebben om die middelen in het systeem te houden, zeker die 32 van Rotterdam, zegt de DCMR ook, die zijn blij met de oplossing die er ligt, laat ik het zo zeggen. Dat is natuurlijk de partij die daar om gaat. Over een heldere deadline. Ik wil natuurlijk zo snel mogelijk. Mijn informatie is, en dat is natuurlijk wat ik van belang vind, dat eind mei, dus eind volgend half jaar, dat dan die afvalwaterzuiveringsinstallatie totaal in werking is. Het was natuurlijk de bedoeling dat die eerder kwam, maar omdat Westland dus pas later heeft doorgegeven, dat heb ik ook in de commissie toegelicht, wat hun woningbouwprogramma is en er een check moest worden gedaan of die afvalwaterzuiveringsinstallatie die capaciteit wel aankon, heeft het langer geduurd. Dat bleek allemaal te kunnen, dus wat dat betreft goed nieuws, maar dat heeft wel voor heel veel vertraging gezorgd, waardoor we nu wat verder zijn in het proces, of achterlopen, hoe je het zien wilt. Maar dat is hoe het verhaal in elkaar zit. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik heb even een punt van orde.

De informatie die de wethouder nu geeft is een andere dan in het raadsvoorstel staat. Voordat we dit afronden en tot besluitvorming overgaan wil ik eigenlijk wel heel precies weten wat dan die rol is, want ik heb eigenlijk ook een vraag gesteld. Als de informatie in het raadsvoorstel klopt, wil ik die vraag nog beantwoord hebben. De VOORZITTER. We hebben nog tijd tot de stemmingen. Wellicht kunt u zo meteen even, als we naar een ander onderwerp gaan, daar achter verder met elkaar bekijken of er nog een verschil is in de informatie. Ja? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja, oké, dat is prima. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Nee, dat kan wel, want de volgende is van wethouder Simons. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ik check het even hoor. De VOORZITTER. Heel goed. Dan schors ik de beraadslagingen op dit punt in ieder geval en misschien dat u het straks nog herneemt. 7.6

ꞌMkb-actieprogramma 2023-2026ꞌ.

De VOORZITTER. Dan gaan we het Mkb-actieprogramma 2023-2026. Mevrouw Van Groningen. Ik heb de heer Bonte als tweede spreker op de lijst. De heer BONTE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, het Mkb-actieprogramma. Leefbaar Rotterdam vindt het een goed en inspirerend programma. Er staan mooie voorbeelden in van succesvolle ondernemers. Het mkb is inderdaad de economische motor van onze stad en ook belangrijk voor het technologisch innovatievermogen, voor onze verdiencapaciteit in de toekomst. Leefbaar Rotterdam zou willen pleiten voor gerichte aandacht en ruimte voor maakindustrie. Voorzitter, we hebben momenteel een

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1711

wethouder die veel op pad is en die naar ondernemers toe gaat en dat wordt gezien en ook gewaardeerd door ondernemers. Leefbaar Rotterdam wil ondernemers de ruimte geven, wil goede voorwaarden scheppen en een goede gemeentelijke dienstverlening aan ondernemers bieden. De mkb-ondernemers toegang geven tot platforms, netwerken en publiek-private samenwerkingsverbanden zoals bijvoorbeeld MKB010>>Next. Daarmee wordt ingezet op toekomstbestending ondernemerschap. Dat is ook precies wat er met dit mkb-actieprogramma gebeurt. Er is al een havenvisie en er zijn collegetargets op verschillende beleidsterreinen. Nieuwe visiedocumenten en koersbrieven zijn natuurlijk prima, maar het was een succesvolle trainer hier in Rotterdam die zei: ꞌKein geloel, fussball spielenꞌ. Nou, dat is precies wat dit mkb-actieprogramma doet. Het is eigenlijk permanent in ontwikkeling, een levend document met nieuwe projecten en initiatieven die worden toegevoegd. De handelsmissie van de wethouder naar Singapore met mkb-ondernemers is daar een recent voorbeeld van. Daar zijn nieuwe contacten gelegd en deals gesloten. En Leefbaar Rotterdam zegt: doorgaan op de ingeslagen weg met het mkb-actieprogramma met concrete projecten, met netwerken en met ondernemers blijven verbinden en faciliteren. Voorzitter, geen moties. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Dan mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd).

Ja, dank u wel voorzitter. Dan klopt het ook weer helemaal. Ja voorzitter, voor het geval u het niet wist, in het dagelijks leven ben ik ondernemer. Dat is een grap die hier wel vaker in de zaal wordt gemaakt al was het maar door wethouder Karremans die dat in het verleden ook wel eens zei. U zult daarom begrijpen dat wij als Rotterdamse VVD en overigens ook ik persoonlijk ongelofelijk blij zijn dat we onze ondernemers centraal stellen. Ook al geldt dat niet voor Ridderkerk, want dat is de plek waar ik inmiddels naartoe ben uitgeweken, omdat het bedrijventerrein werd opgedoekt. Maar voorzitter, alle gekheid op een stokje, ik heb twee dingen. Ik ben enerzijds hartstikke trots, omdat we met dit actieprogramma ook echt handen en voeten geven aan ons initiatiefvoorstel ꞌDe brede Rotterdamse mkb-toetsꞌ. Dat is hard nodig. Hiermee kunnen we bestaande en ook nieuwe wet- en regelgeving toetsen aan die ondernemers. Ik hoop natuurlijk dat u iedereen betrekt, dus bijvoorbeeld ook horeca of andere sectoren, maar dat zal vast goed komen. Want laten we wel zijn, ondernemers ervaren nu eenmaal gewoon regeldruk. En niet alleen dat, soms zijn er ook gewoon processen die hen belemmeren. In 2016 diende mijn raadscollega mevrouw Laan de motie ꞌEén druk op de kafka-knopꞌ in. Ja, we gaan even terug naar de historie dames en heren. Die vroeg eigenlijk om processen in de gemeente te optimaliseren.

Sindsdien is er zeker wat gebeurd, maar er is altijd nog wel iets te verbeteren. Ik zou de wethouder dus daarom echt willen vragen strak te sturen vanuit die klantsignalen op regeldruk en bijvoorbeeld bij de voortgangsrapportage tegen die tijd bij ons specifiek in te zoomen over die processen die we verder kunnen optimaliseren. Voorzitter, in de commissie heb ik mijn zorgen geuit over de bedrijventerreinen die verdwijnen in deze stad. We hebben echt een chronisch tekort aan hoogwaardige kantoorpanden en ik kijk dan ook halsreikend uit naar dat programma dat eraan gaat komen. Wat mij betreft mag het morgen hier al zijn. Tot slot voorzitter, onze grootste zorg zit echt in het gemis van een vergezicht voor onze Rotterdamse economie. We hebben een havenvisie voor onze stad voor de haven, maar voor niet-havengerelateerde sectoren als de maakindustrie, circulaire productie maar ook foodtech hebben we dit gewoon ook nodig. Daarom de motie ꞌEconomie van de toekomstꞌ, samen met DENK en D66. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Economie van de toekomst "De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van agendapunt 7.6 Mkb-actieprogramma; constaterende dat: - Rotterdam dé mkb-vriendelijkste stad van de grote vier steden (G4) is in Nederland1! - 60% van de werkgelegenheid komt van het mkb.

overwegende dat: - de economie van vandaag, niet de economie van morgen is; - de Rotterdamse economie niet alleen van het succes van de haven afhankelijk moet zijn; - Rotterdam een mbo-stad is en daar passende bedrijven en werk voor moet zijn;

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1712

-

het van belang is te weten wat onze stad nu en in de toekomst nodig heeft om zich economisch te blijven ontwikkelen en te groeien; we zien dat productiefaciliteiten zoals bij Hunter Douglas en ook van Unilever onze Maasstad verlaten; dit soort ontwikkelingen onze economie en de werkgelegenheid voor onze mbo’ers kwetsbaar maken; de Rotterdamse havensector een stip op de horizon heeft dankzij de havenvisie;

verzoekt het college om: - inzicht te geven in de manier waarop het college wil dat de Rotterdamse niet-havengerelateerde economie zich gaat ontwikkelen, zodat we ook voor de toekomst onze economie kunnen laten floreren en onze Rotterdammers perspectief op werk blijven bieden; - daarin mee te nemen: - waar we in gaan investeren; - welke sectoren we prioriteit geven; - waar we deze bedrijven een plek geven; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. D.A. van Groningen, D.J. van Dommelen, E. Rehim Zadeh en J.M. Nunnely 1

https://wsprijnmond.nl/actueel/rotterdam-mkb-vriendelijkste-van-de-g4/

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Andere sprekers? Mevrouw Nunnely. Mevrouw NUNNELY (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Het mkb is de ruggengraat van onze economie. Zij zorgen voor investeringen, voor innovatie en dynamiek. Daarom staan we voor een inclusief ondernemen voor nu en later. Wij ondersteunen deze bedrijven in hun groei en succes, we maken het zo eenvoudig mogelijk om een bedrijf te starten en te laten groeien. Echter, de mkb’ers die al jaren zijn gevestigd maar niet altijd vertegenwoordigd zijn ook van groot belang in deze stad, om hen goed te bereiken en goed mee te nemen. Het mkb-actieprogramma is een start. Voorzitter, in een wereld die zich snel ontwikkelt moet Rotterdam vooruitkijken. Een toekomst waarin onze economische sterkte hand in hand gaat met de zorg voor zowel onze Rotterdammers als duurzaamheid, energietransitie en ook de ontwikkelingen in onze grote trots, de haven. D66 ziet een toekomst waarin welvaart niet enkel wordt afgemeten aan economische cijfers, maar waar de brede welvaart centraal staat. Daarom dien ik de motie in ꞌInclusief ondernemen aan de Maasꞌ, om te stimuleren dat we streven naar een duurzame transitie, waarbij economisch bloeien en verantwoordelijkheid nemen voor 2030, 2040 en 2050, jawel, de volgende generaties meedoen en een en hetzelfde worden behandeld.

Hierop aansluitend tekenen wij dus de motie mee van de VVD, ꞌEconomie van de toekomstꞌ, om in elk geval dit ook met elkaar uit te dragen. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Nunnely heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Inclusief ondernemen aan de Maas "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 september 2023, ter bespreking van agendapunt 7.6 Mkb-actieprogramma; constaterende dat: - de maatschappij in snel tempo verandert en nieuwe maatschappelijke uitdagingen innovatieve oplossingen vereist; - uit het MKB in Beeld 2021 blijkt dat het profiel van de Nederlandse ondernemer voornamelijk mannen zijn op middelbare leeftijd; - Rotterdam een grote diversiteit aan ondernemers rijk is, maar dat er nog verschillende groepen zijn die zich onvoldoende gehoord en gezien voelen;

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1713

-

MKB Rotterdam-Rijnmond een specifieke commissie heeft om de diversiteit en inclusiviteit onder ondernemers te vergroten;

overwegende dat: - het huidige ondernemersecosysteem in Rotterdam inclusiever kan, met meer aandacht voor het bereiken van diverse groepen, zoals jongeren op Zuid en vrouwelijke ondernemers; - een gebrek aan representatie mogelijk maakt dat potentiële mkb'ers hun potentieel niet volledig benutten en de gemeente iedere Rotterdammer moet stimuleren diens dromen na te jagen; - toekomstbestendig ondernemerschap, zoals opgenomen in het Rotterdamse Mkb Actieprogramma 2023-2026, ook zou moeten gaan over duurzaam inclusief ondernemerschap; verzoekt het college: - aandacht te schenken aan het stimuleren van ondernemerschap bij groepen met diverse achtergronden, die via de reguliere kanalen van de gemeente onvoldoende bereikt worden; - in gesprek te treden met mkb-ondernemersnetwerken om inclusiviteit en diversiteit te bevorderen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. J.M. Nunnely en E. Rehim Zadeh De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Kind. De heer KIND (volt). Dank u wel voorzitter. In de commissie hebben we het hier al uitgebreid over gehad, ook complimenten gegeven aan de wethouder. Ik denk dat we vertrouwen kunnen hebben in deze wethouder dat hij de belangen van het mkb goed gaat behartigen. De menselijke maat, minder bureaucratie, minder loketten.

Ik denk dat dat echt de goede kant op gaat en ik denk inderdaad dat we op korte termijn fussball kunnen gaan spielen, maar we hebben natuurlijk ook de lange termijn, waar mevrouw Van Groningen het net ook al over had. En dat gaat over: waar gaat onze economie naartoe? Daar hebben we start-ups voor nodig, digitaal, energietransitie, food en ga zo maar door. En daar hebben we nog wel vragen over. Er was ook in de commissie wat onduidelijkheid over de programma’s. MKB010>>Next, Up!Rotterdam. Eerst was het: we gaan niet door, we gaan dan toch wel door. Onze vraag is eigenlijk: gaan we nu door als samenwerkingsverband of als programma, meerjarig of niet? Het zou natuurlijk fijn als we meerjarig een plan kunnen maken hoe we dat willen gaan doen. En ook welke begroting erbij staat, dus welke financiële dekking hebben we daarvoor. Graag zouden we daar ook een antwoord op willen krijgen. Daarnaast gaat het bij die hele start-up-agenda en scale-upagenda heel vaak over allerlei rankings. Je wordt er echt helemaal gek van. Ik zal er een aantal opnoemen. We hebben dan de start-up Genome. Daar wordt ook naar verwezen in het stuk. Dan staat er: 40% van de start-ups in de regio vallen binnen onze regio, 35% van de scale-ups. Als ik dan ga googelen, is het best wel lastig te vinden wat dat dan precies is.

Dan heb je de Innovation Cities Programme, FDI European Cities of the Future, dan heb je Startup Link, allerlei rankings, maar daardoor weten we dus niet zo goed hoe het er nu voor staat met onze start-up- en scale-up ecosysteem, zoals dat vaak wordt genoemd, waar we wel graag antwoord op zouden willen krijgen. Dus kunt u daar een overzicht van geven, vooral ook omdat onderzoek van Nederlandse universiteiten in 2020 zei: ja, het gaat eigenlijk niet zo goed zelfs, het aantal scale-ups is gehalveerd. Dus dat zou fijn zijn. En tot slot: Up!Rotterdam loopt eind dit jaar af. We gaan natuurlijk door, maar het is natuurlijk wel fijn als je aan het einde van het programma toch nog een eindverslag zou kunnen krijgen. Zijn er plannen voor om die ook met ons te kunnen delen? Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Andere sprekers? Ja. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Het mkb verdient onze aandacht en onze wethouder geeft ze ook die aandacht. Dat zien we in dit actieplan. En een sterk mkb betekent ook een sterke stad en een sterke economie. In de commissie hebben we het uitvoerig met elkaar besproken en daar heb ik ook mijn zorgen geuit richting de wethouder over bepaalde groepen die ongehoord gaan, ongezien gaan. Mijn collega mevrouw Nunnely benoemde het net ook al.

Dus wij tekenen mee met de motie over inclusief ondernemerschap en we tekenen ook mee met de motie van de VVD, om toch

raadsvergadering van 7 september 2023

Notulen pagina

1714

meer inzicht te krijgen over die Rotterdamse economie, ook als het gaat om niet-havengerelateerde activiteiten. Ik heb verder geen moties. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank. Het mkb-actieprogramma dat voorligt is wat ons betreft wel een beetje eenzijdig. Dat wat erin staat daar zijn we op zichzelf voor en we steunen dat. We vinden er vooral eigenlijk wat dingen aan ontbreken. Volgens mij bedoelde mevrouw Nunnely dat op enig moment ook, vooral als het gaat over reeds bestaande ondernemers merk ik dat de focus toch vooral ligt op aantrekkelijk zijn en innovatieve bedrijven binnenhalen. Dat is absoluut belangrijk, maar waar is de aandacht voor die bestaande ondernemers? Om daar een voorbeeld van te geven, u weet dat als het goed is ook van ons. Wij wijzen toch ook altijd op de lokale winkeliers bijvoorbeeld, die onze winkelstraten in wijken levendig maken en levendig houden en daarmee voor veel meer zorgen dan alleen een plek waar je iets kan kopen. Als we naar winkeliers zoeken in dit actieprogramma, moeten we toch met een loep gaan zoeken en dan worden we verwezen naar het programma ꞌVitale kernenꞌ, maar ja, ꞌVitale kernenꞌ gaat eigenlijk vooral over branchering en winkelstraten interessant houden, soms ook een beetje concentreren.

Maar dat gaat niet over wat een zittende winkelier nu eigenlijk nodig heeft om ervoor te zorgen dat hij buiten alleen de spullen die hij of zij verkoopt, ook voor de wijk iets te doen. Dat mis ik dus eigenlijk heel erg, dus ik nodig de wethouder uit om hier vandaag in de raad daar toch nog eens op in te zoomen. Is dat niet een missing link in dit plan? En als dat zo is, kan het er dan op enigerlei manier nog in of kunnen we dat op een ander moment verwachten? Want alleen verwijzen naar het plan ꞌVitale kernenꞌ is wat ons betreft te mager. De VOORZITTER. Andere sprekers? Mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, dank. Ik houd het heel kort, want het meeste is al gezegd en daar sluit ik me uiteraard bij aan. Complimenten ook voor het stuk. Voorzitter, maar ik sluit ook aan bij wat de heer Segers-Hoogendoorn zojuist aangaf. Hoe houdt dit college oog voor de bestaande ondernemers? Ik was gisteravond nog op de Boulevard Zuid, waar ondernemers echt het gevoel hebben dat ze enigszins door het college in de steek worden gelaten. Hetzelfde kun je ook zeggen bij de Nieuwe Binnenweg, die zelfs rechtszaken voeren tegen de gemeente. Dus mijn vraag, of eigenlijk ook meer een oproep aan het college: houd ook rekening met de ondernemers die al ontzettend lang bezig zijn in Rotterdam en die al heel lang hun steentje bijdragen aan de Rotterdamse economie. De VOORZITTER.