20221020- Notulen van de raadsvergadering van 20 oktober 2022.pdf

voorkeursscenario aan te gaan dragen in de onderhandelingen op 10 november van het BO-MIRT; - in het verdere proces op weg naar een derde oeververbinding de tramtunnelvariant te laten onderzoeken; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. P.J.H.D. Verkoelen De motie is voldoende ondersteun en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik geef het woord aan mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, D66 is echt een heel groot voorstander van een oeververbinding. Het zal de stad beter bij elkaar brengen. Het zal studenten uit Zuid makkelijker bij de universiteit brengen. Het zal woningbouw mogelijk maken. En het zal de stad, net als de Erasmusbrug dat heeft gedaan, een enorme boost geven. D66 was net als eigenlijk bijna de hele raad voorstander van een metrotunnel. Dat stond ook in ons programma en ook in het coalitieakkoord. Want dat was voor Rotterdam wel de beste optie. Maar toen uiteindelijk bleek dat dat geen haalbare kaart was, hebben we eieren voor ons geld gekozen en hebben we toch gezegd: dan maar een brug. En dat is omdat een brug, een oeververbinding op zichzelf zo ontzettend veel meebrengt voor de stad Rotterdam. Wat we wel heel erg rottig vonden, was dat op de inspreekavond van bewoners bleek dat heel veel

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1304

bewoners eigenlijk ook niet het idee hadden dat er nog landelijk ook een keuze moest worden gemaakt en dat het ook een kwestie was van hoeveel geld we los konden krijgen. Mensen zeiden ook na afloop van die vergadering tegen mij: we hebben er zo vaak om gevraagd: is het niet uiteindelijk een centenkwestie, maar dan kregen we te horen: nee, dat is niet aan de orde. En dat vind ik toch wel heel erg moeilijk, want je moet je voorstellen dat heel veel bewoners in hun vrije tijd allerlei participatieavonden bij elkaar zitten, ze tekenen ook een afspraak dat ze elkaar niet gaan verrassen, en dan krijgen ze deze verrassing om hun oren. Eigenlijk lijkt het erop alsof dit participatietraject dan niet helemaal goed is ingestoken. Nu weet ik dat niet zeker, maar wat ik wel weet is dat dit vaak in infrastructurele projecten fout gaat. Daarom heb ik een motie die ik samen met de ChristenUnie indien, om onze Rekenkamer te verzoeken een onderzoek te doen naar dit participatietraject. Dat is om een echt onafhankelijk onderzoek te krijgen met stevige aanbevelingen hoe we dit in de toekomst anders kunnen doen. Dan gaat het wat mij betreft ook voor de lange termijn, over projecten in de toekomst, om ervoor te zorgen dat we bewoners niet meer op deze manier hoeven teleur te stellen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Van Wifferen, u heeft een interruptie van de heer Biljoen.

De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, voor mij een beetje duiding over wat mevrouw Van Wifferen precies onderzocht wil hebben door de Rekenkamer. Het participatieproject is nog lang niet afgerond. Voordat de oeververbinding er is, duurt het nog 27 jaar. Wil zij nu de afgelopen vier jaar onderzoeken, of wil zij gewoon wachten tot het hele traject afgelopen is en dan gaan kijken hoe het is met de participatie? Want volgens mij, als u nu vragen heeft over de participatie hoe het nu verder loopt, kunt u ook nu aan de wethouder vragen: kunt u misschien een stapje harder lopen, bij wijze van spreken, in plaats van nu aan de Rekenkamer te vragen om nu een onderzoek te doen naar wat er misschien het afgelopen jaar, de afgelopen vier jaar, zeven jaar, ik weet het niet, is gebeurd. Dus vandaar dat ik via u voorzitter van mevrouw Van Wifferen wat duiding wil hebben over deze motie. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Natuurlijk, het gaat over de afgelopen zeven jaar, om te kijken of daar lessen uit te trekken zijn, echt voor de toekomst, om dit soort teleurstellingen bij bewoners te voorkomen. Daar gaat het om. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). U heeft een interruptie van de heer Becker. De heer BECKER (vvd). Ja dank u wel voorzitter.

Zo’n Rekenkamerrapport kan meestal pas binnen een jaar in behandeling genomen worden en het duurt vaak ook een jaar om uit te werken, dus dan hebben we pas over twee jaar een Rekenkamerrapport dat heel specifiek gaat over participatie bij grote infrastructurele projecten. Grote infrastructurele projecten hebben we misschien één keer in de tien jaar. Dus dat is niet iets wat dan heel bruikbaar is. En het proces voor de oeververbinding is dan al afgerond, dus daar hebben we niets meer aan. Dus wat is het praktische nut, hoe is het bruikbaar voor ons als raad? Dat vraag ik me af. De wethouder heeft ook al wat dingen gezegd over participatie. Hij heeft zijn excuses daar al voor aangeboden. En voor de participatie met deze betrokkenen op korte termijn hebben we niets aan wat u voorstelt. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, daarin ben ik het helemaal met u eens. Het gaat ook niet om de korte termijn, het gaat om de lange termijn en daar is deze motie op

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1305

gericht. Om juist op de lange termijn te kijken hoe we dit kunnen voorkomen en echt diep durven terugblikken – de Rekenkamer is geen licht instrument – en zwaarwegende aanbevelingen te krijgen, zodat we dit in de toekomst kunnen voorkomen met de blik op de lange termijn, inderdaad. Dan ga ik verder. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Biljoen, u heeft een interruptie op mevrouw Van Wifferen? Aan u het woord. De heer BILJOEN (gl). Ik heet geen mevrouw Van Wifferen en ik moet luisteren naar de voorzitter. Nee, maar dan is het voor mij nog steeds niet helemaal duidelijk voorzitter. Mevrouw Van Wifferen, D66 wil de afgelopen vier jaar gaan onderzoeken, maar dit traject loopt nog een aantal jaren. We krijgen nog de planuitwerking, participatie is nog steeds bezig. Je kunt je nog steeds via oeververbinding.nl aanmelden voor het hele participatietraject. Dus voor mij is het nog niet helemaal helder wat D66 precies wil laten onderzoeken door de Rekenkamer. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Van Drunen, heeft u een interruptie op de heer Biljoen of op mevrouw Van Wifferen? De heer VAN DRUNEN (lr). Ik heb een korte vraag aan mevrouw Van Wifferen.

Als ik het goed begrijp wil mevrouw Van Wifferen via de motie een verzoek indienen bij de Rekenkamer, maar is mevrouw Van Wifferen zich er ook van bewust dat de Rekenkamer gewoon kan zeggen: nee, dat doen we niet, want die bepalen namelijk zelf hun onderzoeksagenda. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, daar ben ik mij heel goed van bewust. De heer Biljoen heb ik al antwoord gegeven. Dat was een herhaling van zetten. Ik kom nog even terug op de natuur. Natuurlijk is het verschrikkelijk als er een stukje prachtige natuur moet verdwijnen en daarom tekenen we ook de motie mee van de VVD om natuurcompensatie mogelijk te maken. Verder wil ik me aansluiten bij de vragen van Forum voor Democratie, om toch in ieder geval goed op te letten wat we met de boerderijen doen en de historische waarde die die hebben. Tot zover. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Van Wifferen heeft de volgende motie ingediend. Motie 9. Participeren zonder tunnelvisie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 oktober 2022 ter bespreking van agendapunt 7.1 'Brief van burgemeester en wethouders over het presentatierapport beslisinformatie MIRT-verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam en Rotterdamse inzet'; constaterende dat: - het college op 27 september jl.

de voorkeur heeft uitgesproken om van de te realiseren nieuwe oeververbinding tussen Kralingen en Feijenoord over de Nieuwe Maas een brug te maken - en dus geen tunnelverbinding; - er diverse bewonersorganisaties en andere partijen in sommige gevallen al zeven jaar lang inbreng hebben verzorgd en hebben deelgenomen aan een inspraak- en participatietraject; - onder meer bewonersorganisaties erg bezorgd zijn over de voorkeur van het college voor een brug in plaats van een tunnel;

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1306

overwegende dat: - gedegen participatie cruciaal is bij grote infrastructurele projecten in de stad; - het onvoldoende duidelijk was voor betrokken bewonersorganisaties dat de rijksoverheid ook een financiële bijdrage zou moeten leveren, wat participatie erg moeilijk maakt, aangezien niet alleen de gemeente beslisbevoegdheid heeft, maar dit samen met de rijksoverheid moet vormgeven; - bewonersorganisaties ervaren dat hun jarenlange vrijwillige inzet onvoldoende is meegenomen onder het mom van financiële haalbaarheid, waar zij dus onvoldoende op de hoogte van waren gesteld bij aanvang van de participatie; - een barst in het politieke vertrouwen van deze betrokkenen is ontstaan en dat toekomstige gelijksoortige processen niet op basis van ondoorzichtige communicatie mogen verlopen; verzoekt de Rekenkamer: - een onderzoek in te stellen naar de participatie rondom de nieuwe oeververbinding tussen Kralingen en Feijenoord, waarin ook aanbevelingen worden geformuleerd in het kader van participatie voor toekomstige gelijksoortige infrastructurele projecten; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. van Wifferen en T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik geef nu het woord aan de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp).

Voorzitter, collega’s, het kalf is nog niet verdronken dus we hoeven de put nog niet te dempen. Het is toch wel een beetje tenenkrommend om te zien hoe allerlei partijen nu al het hoofd in de schoot werpen, van GroenLinks tot Forum voor Democratie. We willen een tunnel, we willen eigenlijk geen brug, maar ja, dan doen we het maar met de brug die we eigenlijk niet willen. De beste brug is een tunnel, dat is door velen gezegd. Als je nu kiest voor een brug dan krijg je nooit een tunnel, zeker niet als het een brug is met auto’s erover. In een moderne stad stop je vervoer, de infrastructuur daarvan, onder de grond. Is het niet nu, dan zeker in het door ons, door allen gewenste groene Rotterdam, waar kinderen kunnen spelen et cetera, et cetera. Met natuurlijke rivieroevers. Behoud van De Esch, zeggen wij, en voeg daar een groene overkant aan toe. Dat kan niet met een brug, dan krijgen we én geen groene oever aan de kant van Feijenoord, én we verliezen De Esch. Regeren is vooruitzien. Durf te dromen, durf vooruit te kijken en maak van de droom van vele Rotterdammers geen nachtmerrie. Zeven jaar bewonersparticipatie wordt nu weggespoeld met een brug. En er wordt gezegd: ja, anders wordt het helemaal op de lange termijn. Maar er is nu een VVD-wethouder die onderhandelt met een VVD-minister.

Het zou zomaar zo kunnen zijn dat na de Statenverkiezingen die hele VVD-minister daar niet meer zit en dat we aan de andere kant bij het rijk een ander gehoor vinden en dat er wel een tunnel mogelijk is zodat wij onze dromen kunnen realiseren. Kortom, blijf strijden voor een tunnel. En dat blijven we doen samen met de bewoners, zowel van De Esch als van De Veranda. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). U heeft een interruptie van de heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter. Ja, ik heb een vraag aan de heer Coşkun,

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1307

want ja, dromen van een tunnel, prima, ik droom met u mee. Maar heeft mijnheer Coşkun misschien een suggestie waarvan we die tunnel zouden kunnen betalen? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Nou, een beetje creatief kunt u wel zijn. We hebben natuurlijk geen wethouder Financiën, want tot nu toe was de fractie van Leefbaar Rotterdam niet in staat om die te leveren. Maar ik ga graag met de toekomstige wethouder Financiën in gesprek over waar in onze begroting we die tunnel kunnen financieren. Dat doen we niet voor één jaar. Dat hoeft niet in de begroting van 2023, maar dat doen we in een meerjarenraming. We kijken meestal vier jaar vooruit. Maar laten we dan eens veertig jaar vooruitkijken of honderd jaar. Dan is het peanuts, mijnheer Van Drunen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Van Drunen, aan u het woord. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dan concludeer ik dus dat de oplossing van de SP is het vaststellen van een begroting voor de komende honderd jaar. Nou, dat is een leuke oplossing, heel creatief inderdaad. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Coşkun, aan u het woord. De heer COŞKUN (sp). Wel voor de tunnel ja, dat wil ik graag voor honderd jaar gefinancierd zien. Niet elke vier jaar een nieuw tunneltje. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dank u wel voor uw bijdrage.

Ik geef nu het woord aan de heer Kind. De heer KIND (volt). Dank u wel voorzitter. Idealiter hebben wij als Volt-fractie een oeververbinding met een metro en een tunnel, want daarmee realiseren we een snelle verbinding en grijpen we minder in op de omgeving. Belangrijker vinden we dat er een oeververbinding komt, een die toekomstgericht is en voor de lange termijn. En als we dan voor een brug gaan, laten we dan kiezen voor de meest vooruitstrevende optie. En voor ons is dat de optie met behoud van stadsnatuur, met volledig behoud en het onaangetast laten van de polder De Esch, een uniek stuk stadsnatuur dat belangrijk is voor biodiversiteit, onze gezondheid en ons welzijn. En we vinden ook, en dat is even om te benadrukken, dat dit echt wel even iets anders is dan het compenseren van ergens een perkje met een paar coniferen. En als we dan gaan voor een oeververbinding, dan vinden we dat die gericht moet zijn op voetgangers, fietsers, een schoon OV zoals elektrische bussen, tram en deelmobiliteit. We vinden natuurlijk ook dat de hulpdiensten gewoon te allen tijde snel moeten kunnen oversteken. Daarom dienen wij de volgende motie in, ꞌKiezen voor een toekomstgerichte optieꞌ. Laten we dus niet kiezen voor duurkoop, maar kijken naar alle maatschappelijke kosten en baten.

Dus niet alleen de laagste prijs op de korte termijn, maar juist wat het oplevert als we kijken naar gezondheid, klimaat, natuur en onze economie. Laten we kiezen voor de toekomst. Want we willen toch naar de toekomst met minder auto’s, schoner verkeer, meer natuur en een beter klimaat zoals ook de coalitie zal omarmen. We moeten Rotterdam transformeren tot een stad die niet alleen is voor de auto en ander verkeer. Want als je startpunt natuur, klimaat en toekomst is, dan kom je tot een ander eindpunt dan wanneer je begint met: we gaan ruimte maken voor de auto. We zijn heel blij met de toezegging van de wethouder aan mijn collega Elfilali, die helaas afwezig is vandaag, om in te gaan op onze voorstellen een hackathon te organiseren. Ons idee is om zo snel mogelijk als het kan een hackathon te organiseren met alle relevante spelers zoals creatieve denkers, technisch specialisten, en te kijken hoe we tot een oeververbinding kunnen komen

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1308

met behoud van stadsnatuur, of nog beter, een optie waarbij we de natuur kunnen vermeerderen. En om die hackathon wat beter in te kaderen, dienen wij de volgende motie in, ꞌHackathon met creatieve, technische en toekomstgerichte denkersꞌ. Dan nog even iets over de financiering. Mijn collega Elfilali heeft u tijdens de commissievergadering gevraagd of er informeel of formeel contact is gezocht met de Europese Commissie over eventuele EUfinanciering. Uit de schriftelijke stukken maak ik op dat dit niet is gedaan. Er is wel een subsidie-expert gevraagd hoe dat zit met die Europese subsidie. Maar we willen gewoon weten: is er nu echt gewoon formeel contact geweest met de Europese Commissie? En we roepen u op om alsnog zo snel mogelijk, het liefst in november afspraken te maken met de Europese Commissie en het kabinet van commissaris Timmermans en aan hen voor te leggen dat we een duurzame en toekomstgerichte oeververbinding willen en graag horen wat die financieringsopties zijn vanuit de Europese Unie, want we hebben niets te verliezen. Tot slot voorzitter, we hebben hier ook gezien en we hebben het er al meerdere keren over gehad, ook in andere dossiers, dat er een patroon zichtbaar is rondom participatie, dat we het niet voorzichtig genoeg inrichten, niet gedegen genoeg inrichten en dat moet voor ons echt, echt beter.

Inspraak is heel belangrijk en dat moeten we blijven doen, maar we moeten ook eerlijk blijven en doen wat we beloven. We spreken dan ook onze hoop uit dat we in de volgende processtappen rondom dit thema en ook in andere dossiers die participatie echt beter gaan inrichten. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Kind, u heeft een interruptie van de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik heb toch met stijgende verbazing geluisterd naar de heer Kind, naar het verhaal van Volt. Ze willen een brug maar ze kiezen toch voor een tunnel. Daar mogen geen auto’s op, maar u weet dat de enige voorwaarde is dat daar auto’s over rijden want anders betaalt het rijk niet mee. Dan gaat u een hackathon organiseren. Wat denkt u dat die zogenaamde deskundigen beter kunnen dan zeven jaar spreken met allerlei deskundigen en bewoners? Wat voegt dat dan toe? Dus er zitten heel veel inconsequenties in de standpunten van Volt. Wilt u nu een tunnel of wilt u geen tunnel? Wilt u nu auto’s over een brug of wilt u geen auto’s over een brug? Wilt u nu participatie met bewoners van de afgelopen zeven jaar waarderen of wilt u dat niet? Wilt u dat ook in de prullenbak gooien? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Kind. De heer KIND (volt).

Als de heer Coşkun goed heeft geluisterd naar mijn verhaal, dan ben ik mijn betoog begonnen met te zeggen: het liefst hebben wij een metrotunnel, en behoud van groen. Nou, en vervolgens zeggen wij dat wij het belangrijker vinden, dat was namelijk de tweede zin van mijn betoog, dat er een oeververbinding komt. En daarin willen wij zoveel mogelijk stadsnatuur behouden, dus ik denk niet dat het heel onduidelijk was, zoals de heer Coşkun schetst. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Kind heeft de volgende moties ingediend. Motie 10. Kies voor de meest toekomstgerichte optie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 oktober 2022 ter bespreking van de brief van burgemeester en wethouders over het presentatierapport beslisinformatie MIRT-verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam en Rotterdamse inzet; constaterende dat:

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1309

- op 27 september 2022 het Rotterdamse college van B&W de voorkeur heeft uitgesproken voor een brug als nieuwe oeververbinding tussen Kralingen en Feijenoord; - de meerderheid van betrokkenen de voorkeur geeft aan een tunnel met een metro als oeververbinding; overwegende dat: - een brug met ongelimiteerde toegang voor autoverkeer een negatieve impact op de levenskwaliteit van de stad zal hebben; - er een oeververbinding moet komen die werkt voor elke Rotterdammer; - toekomstgericht bouwen betekent een inzet op een groene, schone en moderne stad, waarin we stadsnatuur behouden en vermeerderen; - de Eschpolder een belangrijke bijdrage levert aan een groene 'Corridor en daarmee de plannen voor het geven van een stevige impuls aan de biodiversiteit in de stad; verzoekt het college: - in het geval van de optie brug te kiezen voor de meest toekomstgerichte optie. Dat wil zeggen: - een brug met ruimte voor voetgangers en fietsers; - schoon OV, zoals elektrische deelmobiliteit, een tram en elektrisch busvervoer; - en een beperking tot noodzakelijke hulpdiensten; - bij deze optie de bestaande stadsnatuur (polder De Esch) te behouden en juist te vermeerderen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind en M.M. Vlasblom Motie 11.

Hackathon met creatieve, technische en toekomstgerichte denkers "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 oktober 2022 ter bespreking van de brief van burgemeester en wethouders over het presentatierapport beslisinformatie MIRT-verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam en Rotterdamse inzet; constaterende dat: - de wethouder bij de commissievergadering MHEK van 12 oktober aan de Volt fractie heeft toegezegd een 'hackathon' te organiseren met betrekking tot duurzame inpassing met alle relevante partners in de volgende fase van het proces; overwegende dat: - een hackathon een manier is om vernieuwende en probleemoplossende opties te komen die kunnen bijdragen aan de uitwerking van een toekomstgerichte oeververbinding. - een hackathon met name zin heeft in een vroeg stadium in het besluitvormingsproces; verzoekt het college: - zo snel mogelijk een hackathon te organiseren waarbij alle relevante spelers, Rotterdammers, technisch deskundigen, vooruitstrevende en creatieve denkers en de gemeente Rotterdam betrokken worden met als doel tot een technisch uitvoerbare optie te komen voor een oeververbinding waarbij we onderzoeken hoe we de stadsnatuur van de Eschpolder kunnen behouden of kunnen vermeerderen; - over de uitkomst hiervan te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag."

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1310

w.g. T. Kind De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Er zijn geen sprekers… De heer Van der Velden, aan u het woord. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ja, het plan dat nu voorligt vindt de Partij voor de Dieren geen goed plan. Midden in een klimaatcrisis, midden in een biodiversiteitscrisis een prachtig stuk stadsnatuur opofferen, dat lijkt ons geen goed idee. Zeker niet als je daarmee dan de auto weer gaat faciliteren, met geluidsoverlast, luchtvervuiling, CO2-uitstoot. Kortom, wij vinden dit een heel slecht idee. Je zal maar in De Esch wonen, want daar wordt wel heel makkelijk aan voorbijgegaan. Je zal maar zo’n gedrocht voor je deur krijgen en tegelijkertijd ook nog je favoriete stukje groen kwijt moeten raken. Groen waar trouwens niet alleen de bewoners van genieten, maar meerdere Rotterdammers die daar lopen. Nogmaals, het is doodzonde om dit prachtige stuk natuur op te offeren aan zo’n gedrocht. Het lijkt ons geen goed plan. Vandaar dat wij ook met een motie komen, ꞌHoud de polder in De Esch volledig groenꞌ. Wij verzoeken hierin het college alternatieven voor een oeververbinding tussen De Esch en De Veranda met daarin een oeverafsnijding buiten beschouwing te laten, zodat er geen kostbare natuur verloren gaat. Die dienen wij in samen met BIJ1 en Volt.

Ik wil nogmaals benadrukken aan alle partijen die maar denken: ja, je haalt wat groen weg en dat compenseren we. Nee, je haalt een hele kringloop van leven weg. Je haalt de dieren daar weg, je haalt de prachtige natuur daar weg. Je hebt een wateropgave daar. En dan zeggen: nee hoor, haal maar weg, sloop maar en dan compenseren we het wel ergens anders. Waar? Ik heb nog niemand één idee horen opperen. Ze hebben geen flauw idee waar ze het gaan compenseren. Wordt het De Esch? Kortom, doodzonde dat de gemeenteraad zo makkelijk zo’n prachtig natuurgebied midden in de stad opgeeft voor wederom de auto. Succes ermee. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Van der Velden heeft de volgende motie ingediend. Motie 12.

Houd de polder in De Esch groen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 oktober 2022, ter bespreking van de brief van burgemeester en wethouders over het presentatierapport beslisinformatie MIRT-verkenning Oeververbindingen regio Rotterdam en Rotterdamse inzet; constaterende dat: - het college aankoerst op een oeververbinding tussen De Esch en Veranda, met een brug als voorkeursalternatief; - in alle onderzochte brugvarianten een oeveraanpassing aan de zijde van De Esch noodzakelijk is, hetgeen zich vertaalt in 'aanzienlijke oeverafsnijdingen'; overwegende dat: - polder De Esch een natuurgebied is dat veel ecologische waarden herbergt en een rustige leefomgeving biedt voor mens en dier; - een oeverafsnijding deze natuurwaarden in de Eschpolder voor altijd zal vernietigen; verzoekt het college: - alternatieven voor een oeververbinding tussen De Esch en Veranda met daarin een oeverafsnijding buiten beschouwing te laten, zodat er geen kostbare natuur verloren gaat;

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1311

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, T. Kind en M.S.S. de Jong De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Zijn er nog andere sprekers op dit onderwerp? Neen, dan geef ik nu het woord aan de wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Dank u wel voorzitter. Een bijzonder moment om hier nu te staan. Een belangrijk moment voor Rotterdam, voor die 200.000 Rotterdammers die op Zuid wonen, waarvoor wij mobiliteitsarmoede willen aanpakken. We willen huizen bouwen voor Rotterdammers, voor de kinderen van mensen die wonen in Hillesluis, ook in De Esch, ook in De Veranda, ook in Kralingen en ook in Hoek van Holland. Daar doen we dit voor. Huizen mogelijk maken, mobiliteitsarmoede aanpakken, de wereld een stukje dichterbij brengen voor een hele grote groep mensen. Werk dichterbij brengen, onderwijs dichterbij brengen, sociale contacten dichterbij brengen. Dat is waarom we dit doen. En het is denk ik al heel goed door de raad verwoord. Het is een afweging die je maakt. Want natuurlijk zijn er ook nadelen. Die zijn door heel veel raadsleden en ook heel veel bewoners vind ik heel eloquent verwoord. Ik heb daar stuk voor stuk naar geluisterd. En ik wil ook hier onderstrepen, dat heb ik vorige week in de commissie ook gedaan, dat ik daar niet blind of doof voor ben.

Ik probeer ook bij zoveel mogelijk bewoners langs te gaan en om gelijk de eerste vraag van de heer Biljoen te beantwoorden, ik ga morgen langs die bewoners. Dat was niet vorige week vrijdag, maar dat is deze vrijdag, om juist met hen zelf te gaan praten. Dat probeer ik zo goed mogelijk te doen. Want ik kan me heel goed voorstellen dat mensen dit als rauw op hun dak voelen vallen. En ik wil zoveel mogelijk tegemoetkomen aan hun bezwaren maar daarin wil ik wel eerlijk zijn. Ik ga geen sprookjes verkopen. Het eerlijke verhaal is dat waarschijnlijk inderdaad een deel van de oever aan de kant van De Esch veranderd zal moeten worden om een brug mogelijk te maken. Dat betekent ook dat er trams door een wijk gaan waar dat nu nog niet het geval is, althans niet over die Nesserdijk en dat dat mogelijk overlast met zich mee kan brengen. Dat er de komende tijd, ook als er gebouwd gaat worden, mits het allemaal doorgaat hè, want daar zijn we nog niet, maar dat is wel waarvoor we gaan, er natuurlijk ook overlast ervaren gaat worden en evenzoveel meer nadelen die te ervaren zijn. De nautiek, dat het voor een aantal schepen lastiger wordt om door dat stuk heen te gaan, ze niet allemaal onder het vaste deel van een brug kunnen gaan, zoals dat nu overigens ook niet het geval is bij de Erasmusbrug en de Willemsbrug. Dat snap ik allemaal hartstikke goed.

Die belangen zijn er allemaal en die belangen moet ik allemaal, moet dit college allemaal bij elkaar brengen. En dan maken wij de afweging, en die afweging hebben wij gemaakt en die is uitgevallen op deze variant. Op een brug tussen Oost en Zuid. Met alle voordelen die daarbij komen. Maar dat maakt de nadelen niet minder. Maar tegen de bewoners die nu misschien ook zitten te kijken zeg ik: ik wil heel graag met jullie samen die inpassing, die nadelen zo goed mogelijk tegemoet gaan. Er is vandaag ook een motie ingediend door de VVD, Leefbaar Rotterdam, D66, DENK en GroenLinks om serieus te kijken in die planuitwerkingsfase naar compensatie van dat groen. Ik heb het in de commissie ook even gezegd, ik ben verantwoordelijk voor meer groenaanleg in de stad. Dus bij mij zit ook een ambivalent gevoel over dat gevolg. Maar uiteindelijk, als je hem in de hele afweging meeneemt, moet je soms dat soort pijnlijke keuzes maken. Dat is wat dit college doet. Daar wil ik eerlijk over zijn en dat is wat ik ook gehoord heb vandaag in de raad. Voorzitter, er zijn nog twee andere vragen gesteld, want de vraag van GroenLinks heb ik beantwoord, en dan ga ik naar de moties toe. De vraag over wat ik gedaan heb om het vertrouwen terug te winnen bij de bewoners. Dat was een vraag van de heer Kuzu geweest. Ik heb vanaf moment één… We hebben het in de commissie al even over de participatie

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1312

gehad. Ik heb daar ook gezegd dat ik mijn excuses heb aangeboden aan de mensen van het omgevingsberaad. Dat onderstreep ik, daar sta ik nog steeds achter, want dat is inderdaad niet op een chique manier gegaan. Helemaal mee eens. Dat heeft de PvdA nog eens onderstreept, ik ben het daarmee eens. Dus dat doet daar verder ook niets aan af. Ik wil hen in het vervolg meenemen en natuurlijk wil ik gaan proberen dat vertrouwen weer een beetje te herstellen. En wat ik net zei dat wil ik ook in het antwoord op deze vraag herhalen. Ik ga zoveel mogelijk zelf naar die mensen toe. Ik ga binnenkort naar Bewonersbelangen Veranda toe, dat wordt geloof ik nog ingepland. Ik ga nog met bewoners van De Esch praten. Ik ben met wijkraden al in gesprek geweest twee weken geleden. Dus zo probeer ik zo goed mogelijk zelf dat gesprek aan te gaan, uit te leggen waarom we die keuze maken, daar ook eerlijk in te zijn. Dus niet om de hete brij heen draaien, maar duidelijk zijn over welke keuze we gemaakt hebben, wat de mogelijke gevolgen zijn, ook al weten we niet alles zeker, daar ben ik ook duidelijk over. En daarbij ook aangeven dat ik het samen met hen wil doen. Mevrouw Verkoelen zei het ook terecht: de binnenvaartsector moet meedenken. Dat ben ik helemaal met mevrouw Verkoelen eens.

Dat wil ik ook heel graag en gelukkig hebben zij zich ook bereid verklaard om mee te blijven denken in dit project, ook voor die brug, om het zo goed mogelijk inpasbaar te maken. Dat geldt ook voor een heel aantal bewoners en daar ben ik hen ook bijzonder dankbaar voor, zeker gezien de gang van het proces de afgelopen weken. Dan de vraag van Forum en die is ook gesteld door D66 hoe het zit met de boerderijen. Kijk, allereerst, en ik ga daar morgen naartoe zoals ik al heb gezegd, wil ik eerst met die bewoners dat gesprek voeren, maar natuurlijk is onze intentie zoveel mogelijk om te kijken of we het kunnen verplaatsen. Maar daar geef ik wel een winstwaarschuwing bij en dan bedoel ik, als het inderdaad weg moet, want dat zou dan het gevolg zijn van het verbeteren van de nautische veiligheid. Zo zie je maar dat die belangen elkaar snijden. Maar als dat inderdaad het geval is en daar lijkt het wel op, daar ben ik ook eerlijk in, dan kunnen we natuurlijk altijd kijken, en dat zou ook mijn basishouding zijn, hoe we die toch zo goed mogelijk, want het zijn monumenten begrijp ik, kunnen behouden. Maar ik wil dat eerst met de eigenaar bespreken, want misschien wil hij of zij dat helemaal niet. Dat weet ik niet. En ik weet ook niet wat de bouwtechnische staat is van die boerderij, dus die winstwaarschuwing wil ik er wel bij geven. Maar de grondhouding heb ik net uitgelegd.

En de vraag van Volt of er formeel contact is geweest met het kabinet van de heer Timmermans, daar hebben we het in de commissie ook even over gehad. Dat is er niet geweest, het is ook weinig kansrijk. Dat hebben we echt van allerlei invalshoeken bekeken, om hiermee financiering te krijgen vanuit Europa. Die is heel weinig kansrijk, gewoon niet kansrijk. Dat heb ik ook bij de technische vragen zo goed mogelijk proberen te beantwoorden. Maar ik kan natuurlijk altijd naar Brussel gaan om daar een gesprek aan te gaan met de heer Timmermans. We hebben toen wel in de commissie afgesproken dat ik dat samen met de heer Moti ga doen en met de trein, dus dat wil ik best gaan doen. Maar ik wil daar wel een winstwaarschuwing bij geven dat – mijnheer Moti zegt dat hij dan wel eerste klas wil reizen, daar hebben we helaas geen geld voor. Maar dat wil ik wel toezeggen maar ook zonder daar garantie op resultaat te kunnen geven natuurlijk. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Kind. De heer KIND (volt). Dan even ter verduidelijking. De toezegging is dus dat er contact zal worden opgenomen? En uiteraard gezellig met de heer Moti. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, we kunnen het altijd proberen. Kijk, ik weet niet of hij mij wil ontvangen. Hij heeft geen idee wie ik ben natuurlijk. De heer KIND (volt).

Via de voorzitter, ik denk dat als de heer Karremans contact opneemt dat er wel het een en ander mogelijk is. We zijn de grootste havenstad van Europa, de

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1313

grootste rivier. We willen een oeververbinding. Nou, die zien u wel verschijnen hoor. Dus als de toezegging is dat u contact gaat opnemen, dan is dat voor ons helemaal prima. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). We gaan contact opnemen. Dan voorzitter, heb ik een aantal moties die ik graag wil behandelen. Ik doe het niet helemaal op de volgorde van indiening, als u dat mij toestaat. Ik heb ze in dit rijtje voor me. De eerste motie die ik van advies wil voorzien is de motie ꞌDump de participatie niet in de rivierꞌ. Die roept het college op het advies van het omgevingsberaad over te nemen en te kiezen voor een multimodale tunnelverbinding met metro en langzaam verkeer. Ik denk dat dat een herhaling van zetten is om dat debat nog een keer over te doen, dus die ga ik ontraden. Dan de motie ꞌSluit de metro niet uitꞌ, die het college verzoekt om bij de uitwerking van een brugvariant proactief rekening te houden met een draagconstructie voor een zo hoogwaardig mogelijk ov-systeem en daarmee de flexibiliteit inbouwen voor de ontwikkeling van nieuwe ov-systemen richting de toekomst. Ja, de titel ꞌSluit de metro niet uitꞌ laat ik voor de rekening van de indiener, maar het dictum kan ik ondersteunen, dus in die zin ga ik hem met die opmerking omarmen. Dan ꞌMaatschappelijke effecten oeververbindingꞌ, ook van GroenLinks.

Het dictum is voorzitter, ten behoeve van een goede belangenafweging in de planuitwerking de maatschappelijke effecten in beeld te brengen zoals het verlies aan natuurwaarde, de gevolgen voor de leefomgeving en ook de economische gevolgen voor de binnenvaartsector. Die kan ik omarmen, ik wil daar ook wel eventuele compensatie van groen in meenemen, dus het hele pakket. Maar met die toevoeging kan ik hem zeker omarmen. Dat is die motie. Dan motie 2A geloof ik, de motie ꞌKom met de metro over de brugꞌ, dat is dus een andere dan ꞌSluit de metro niet uitꞌ. Die verzoekt het college, als er wordt gekozen voor een brug als oeververbinding, te onderzoeken wat er nodig is om een metroverbinding over de brug mogelijk te maken en deze afweging ter besluitvorming voor te leggen aan de gemeenteraad. Die ga ik ontraden want een metro is gewoon niet realistisch, ook niet met een klep. Dus ik wil ook geen valse verwachtingen wekken dat het op die manier kan, dus die ga ik ontraden. Dan de motie van de ChristenUnie. Een prachtige titel moet ik zeggen, ꞌEen gegeven brug (niet) in de bek kijkenꞌ, maar ik denk ook een prachtige motie op zichzelf. Die wil ik omarmen met een aantal opmerkingen. Het roept voor een deel op in het dictum ook mij in gesprek te laten gaan met het rijk. Dat kan natuurlijk altijd.

Het gaat om het derde dictum, indien blijkt dat de inpassingsproblemen onoverkomelijk groot zijn dat we dan opnieuw in gesprek gaan. Dat kan inderdaad altijd. Ik wil de verwachting wekken dat we natuurlijk niet voor niets op deze voorkeursvariant zijn geland. En overigens is het ergens ook logisch, als het andersom was geweest had je denk ik dan ook zo kunnen redeneren, dus met die opmerkingen wil ik dat wel omarmen. En ook verzoekt het het college het benodigde financiële commitment van het rijk voor een brug binnen te halen. Die kan ik natuurlijk ondersteunen voorzitter, dus die ga ik omarmen met die opmerking. Dan de motie ꞌEen brug om te flanerenꞌ. We hadden het net achter de tafel hier over de duiding van deze motie en we zeiden: wat een parel van een motie. Ik vind hem echt prachtig. Want een brug is niet alleen een functioneel gegeven, namelijk een manier om heen en weer te komen. Vanaf dat punt heb je ook een prachtig uitzicht op Rotterdam. De ChristenUnie zegt: zorg dat je dat dan ook op een goede manier inpast, dat mensen daarvan kunnen genieten. Dat wil ik ook doen. En te onderzoeken of het mogelijk is om alle verkeer te maximeren op 30 kilometer per uur, als dat haalbaar is. Dat willen we zeker onderzoeken. Dat heb ik ook al eerder gezegd, dus dat kan ik onderstrepen. Dus een mooie motie nogmaals, van de ChristenUnie.

Dan de motie van de Partij voor de Dieren, ꞌHoud de polder in De Esch groenꞌ. Eigenlijk zegt die motie alternatieven voor een oeververbinding tussen De Esch en De Veranda met daarin een oeverafsnijding buiten beschouwing te laten zodat er geen kostbare natuur verloren gaat. Ja, als ik heel eerlijk ben kan ik dat gewoon niet beloven, dus die moet

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1314

ik echt ontraden, want dan sluit je ook de mogelijkheid van een brug uit en we willen juist die brug. Die moet ik dus ontraden. Daar zeg ik wel bij: het zou gaan om mogelijk een deel van dat natuurgebied, niet om het hele natuurgebied. Sterker nog, het grootste deel van het natuurgebied zal in het worse case scenario van oeveraanpassing gewoon behouden blijven. Het maakt het niet minder pijnlijk, maar ik hecht er wel waarde aan om dat ook duidelijk en eerlijk te formuleren. Dan de motie ꞌCompensatie groen in De Eschꞌ. Ik refereerde er net al even aan in mijn introductie. Die kan ik omarmen, namelijk om in de planfase te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om het groen dat door de komst van de brug moet verdwijnen te compenseren elders in de wijk en dat ook samen te doen met de wijkraad en met de bewoners en dit terug te koppelen aan de raad. Dat vind ik een heel goede motie die mij daartoe aanspoort. Die kan ik goed gebruiken, dus die wil ik ook omarmen. Dan de motie van 50PLUS, ꞌEr zijn meerdere wegen die naar Rome leidenꞌ, om een andere voorkeursvariant te kiezen dan die het college heeft gekozen, namelijk een tramtunnel in plaats van een brug. Die kan ik ontraden. Ik denk niet verrassend, omdat wij kiezen voor een andere variant om verschillende redenen. Dus helaas moet ik die ontraden. Dan de motie ꞌHackathon met creatieve, technische toekomstgerichte denkersꞌ.

Nou, als het woord hackathon verschijnt dan gaat mijn hart natuurlijk sneller kloppen. Dat begrijpt u ook voorzitter. Ik wil die ook omarmen. Een mooie creatieve motie denk ik. Ik wil daar wel een winstwaarschuwing bij geven. Dat zei de heer Coşkun natuurlijk ook al even. Er is natuurlijk al naar gekeken, dus de mogelijkheden zijn niet eindeloos. Het is ook niet dat ik wil dat het groen weggaat, nota bene als groenwethouder, maar dat is omdat de nautische veiligheid op een bepaalde manier gewaarborgd moet worden om een brug mogelijk te maken en daarmee de verbinding, dus dat zeg ik er wel bij. En zo snel mogelijk wil ik wel interpreteren, dat we het dan doen in de planfase met alle betrokken mensen. En daar wil ik dan alle belangen bij brengen, dus ook die van de nautische sector die ook al een paar keer is aangehaald, ook van bewoners, ook van bijvoorbeeld de RET, dus ook daarmee openbaarvervoerreizigers. Dus dat willen we daar doen en dan willen we dat graag organiseren. Voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dank u wel. Ik geef het woord aan de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, hartstikke leuk natuurlijk dat het hart van de wethouder, harder, beter gaat kloppen, sneller gaat kloppen bij het woord hackathon. Nou, tot vandaag had ik nog nooit van een hackathon gehoord.

Als ik het hoor denk ik aan een soort heksenkring, dus wat wordt het dan? Krijgen we dan een technische sessie wat dat is en waarom dat beter is? Waarom dat dan beter is dan de bewonersparticipatie die we al gehad hebben? Want ik snap echt niet hoe je dat proces van zeven jaar beter zou kunnen doen met die heksenkring. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik geef het woord aan de heer Kind die graag wil reageren op hackathon. De heer KIND (volt). Ik ben heel blij dat we hier als nieuwe partij naar binnen kunnen komen met allemaal nieuwe voorstellen, met hackathons, dat we het creatief gaan doen en op een nieuwe manier. Ik zou graag de heer Coşkun willen uitnodigen na de raadsvergadering, misschien een andere keer, en dan zal ik breed en heel lang stilstaan bij wat een hackathon is en wat het eventueel ook voor de SP zou kunnen betekenen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik geef het woord aan de wethouder.

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1315

De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Dank u wel. Ja, het is aan de raad natuurlijk om erover te kiezen, dus we zullen de uitslag van de stemming afwachten, maar als die wordt aangenomen ga ik hem natuurlijk braaf uitvoeren zoals u van mij gewend bent. Dus dat ga ik zeker doen. Dan de motie van Volt, ꞌKies voor de meest toekomstgerichte optieꞌ. Daar staan in het dictum een aantal zaken. Dat er geen auto overheen gaat. Daar kiezen wij voor een andere optie. En ook dat de optie van de bestaande stadsnatuur behouden blijft of juist vermeerderd moet worden. Ja, dat kan ik gewoon niet toezeggen of garanderen, dus op die manier kan ik het ook niet omarmen, dus die moet ik ontraden. Dat is de motie ꞌKies voor de meest toekomstgerichte optieꞌ. En dan tot slot ꞌParticiperen zonder tunnelvisieꞌ van D66, om de Rekenkamer te verzoeken daar een onderzoek naar te doen. Dat is oordeel raad, daar gaat de raad zelf over, dus daar ga ik zelf geen waardeoordeel aan geven. Dat waren ze voorzitter. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dank u wel wethouder. Na uw beantwoording heb ik één toezegging genoteerd. Wethouder Karremans zegt toe contact te zoeken met de Europese Commissie om de mogelijkheden van Europese subsidies voor de oeververbinding verder te inventariseren. Even kijken, dan sluit ik op dit punt. Even kijken, ik geef het woord aan de heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl).

Nee voorzitter, er kwam ook nog een aanvulling of een toezegging over de compensatie, dus die heeft u net gemist. En voorzitter, ik weet niet of dit in een tweede termijn moet of in een veeg, maar de wethouder gaf net aan dat een brug eventueel een gegeven is, maar in de commissie hebben we erover gesproken dat de financiële uitwerking nog niet helemaal duidelijk is. Dus voor mij, nou ja althans voor GroenLinks, kunt u even schetsen hoe het vanaf hier nu verder gaat? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Even een procespunt. U geeft aan dat er nog een toezegging is gedaan door de wethouder naar aanleiding van een motie. Ik meen dat in de commissie dat punt al besproken is en dat het in de commissie al als een toezegging was genoteerd. Maar ik kijk nog even naar de wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Dat is in die zin geen toezegging, dat is gewoon hoe ik de motie interpreteer. Dus als die wordt aangenomen dan neem ik dat mee in het geheel. Maar dat is geen formele toezegging, want dat staat los van moties. Dus dat is dan… Je zou ook de motie kunnen wijzigen. Ik interpreteer hem dan zo. Vanaf nu, hoe gaat het nu verder? Allereerst moet er natuurlijk vandaag nog gestemd worden over een aantal moties als het debat verder wordt afgesloten. Dan is het zo dat wij natuurlijk druk bezig zijn met een lobby richting Den Haag, om daar cofinanciering te krijgen.

10 november wordt dat bekend. Dus dan zal bekend worden voor die € 6 miljard die het rijk heeft voor infrastructurele projecten, welke projecten daarmee worden gesteund en welke niet. Dan hopen wij natuurlijk dat wij daarbij zitten, maar daar hebben we nul garantie op. Dus dat is hoe ik dat ook wil schetsen. Ik wil geen valse verwachtingen wekken. Het zou zomaar kunnen zijn dat we op 10 november met lege handen langs de Maas staan. Dat hopen we natuurlijk niet en we doen er alles aan om dat te voorkomen, maar dat is wel het eerlijke verhaal. Vervolgens zal het in een bestuursovereenkomst worden uitgewerkt. Daarin zal ook de financiële component verder worden uitgewerkt, en dat zal waarschijnlijk voor of na de zomer aan de raad worden aangeboden ter raadsvoorstel. Dus de raad moet dat dan goedkeuren. Dat is hoe het vanaf nu verdergaat. En dan, dat zei de heer Becker terecht, gaat het nog wel even duren voordat die er is, want er moeten nog een aantal go- /no-go-beslissingen worden genomen. Dus dat is voor nu het proces. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dank u wel wethouder. Mijnheer Biljoen.

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1316

De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, helemaal duidelijk. Dan nog één laatste punt, naar aanleiding van het stukje over participatie. Dank dat de wethouder morgen langsgaat. Ik zoek even naar een manier hoe u ons op de hoogte houdt van de participatie. Of daar mogelijkheden zijn, want u gaat langs meerdere wijkraden, u gaat langs meerdere bewoners, of er een mogelijkheid is dat u ons op de hoogte houdt hoe de participatie verloopt. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Voorzitter, dat wil ik laten afhangen van het besluit op 10 november. Wat ik gezegd heb tegen de wijkraden, dat heb ik ook vorige week woensdag in de commissie gezegd, dat we wat mij betreft op het moment dat het besluit positief is en we groen licht krijgen om hiermee verder te gaan, een planstudie ingaan met een bepaalde financiële commitment die erbij hoort, dat we dan gelijk een participatiekalender gaan uitwerken met de wijkraden en die wil ik dan ook naar de raad sturen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dank u wel wethouder. Zijn er sprekers voor een tweede termijn? Nee? Dan sluit ik de beraadslaging op dit punt. 7.2

Het (herziene) voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Schiekadeblok'

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ga ik door met agendapunt 7.2, het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Schiekadeblok'. Dan geef ik als eerste spreker op dit onderwerp het woord aan de heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Dank u wel. Geachte voorzitter, leden van de gemeenteraad. Leefbaar Rotterdam is blij dat er eindelijk een bestemmingsplan 'Schiekadeblok' ter besluitvorming voorligt. We spreken hierbij gelijk de hoop uit dat de realisatie minder lang in beslag gaat nemen dan de aanloop tot dit bestemmingsplan. Wat Leefbaar Rotterdam betreft zijn er nog wel twee aandachtspunten. Als eerste de beeldbepalende objecten in het Schiekadeblok. Drie van deze objecten binnen het bestemmingsplan hebben de dubbelbestemmingswaarde cultuurhistorie gekregen en zijn hiermee beter beschermd tegen slopen. Een object heeft die dubbelbestemming niet gekregen: het Perronpand uit begin jaren '50. Dit moet wijken voor woningbouw en staat dan ook op de nominatie om gesloopt te gaan worden. De woningbouwbehoefte is enorm en het is daarom ook een begrijpelijke keuze, maar het gaat ons altijd aan het hart als een stukje Rotterdams erfgoed moet wijken. Beeldbepalend object is een status die niet lichtzinnig wordt toegekend en er mag, wat Leefbaar Rotterdam betreft, dan ook nooit lichtzinnig mee worden omgegaan.

Wij dienen met ondersteuning van D66 en de ChristenUnie hierbij dan ook een motie in met de oproep om beeldbepalende objecten altijd de dubbelwaarde cultuurhistorie toe te kennen in bestemmingsplannen, zodat deze extra beschermd zijn tegen de sloop en dat dit alleen na zorgvuldige overwegingen en vergunningverlening mogelijk is. Ons cultureel erfgoed verdient deze extra bescherming. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). U heeft een interruptie van de heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik heb een vraag. Weet u ook de architect van dat pand dat u wilt behouden? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Verhoef

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1317

De heer VERHOEF (lr). Had ik niet opgeschreven. Maar het stond vermeld in het bestemmingsplan. Als tweede en laatste wil Leefbaar Rotterdam een lans breken voor die ondernemers die met dit bestemmingsplan buiten de boot dreigen te vallen. Ook deze ondernemers hebben het Schiekadeblok gemaakt tot de plek die het nu is en waarvan we allemaal willen dat het zo zal blijven. Helaas leveren wonen en uitgaansleven altijd een zekere spanning op waardoor er in dit bestemmingsplan uiteindelijk een aantal keuzes zijn gemaakt waardoor niet meer iedereen gefaciliteerd kan worden in het gebied. Het betreft veelal ondernemers die zich in de afgelopen decennia hebben bewezen en in het gebied hebben geïnvesteerd, waarvoor nu een enorme domper dreigt. We dienen dan ook samen met Volt en DENK een motie in waarin wij het college oproepen er alles aan te doen om de ondernemers die tussen wal en schip dreigen te raken in dit bestemmingsplan te behouden voor Rotterdam, hen waar mogelijk ondersteuning te bieden en hen actief te steunen in het vinden van een alternatieve locatie in de stad voordat zij definitief moeten wijken uit het Schiekadeblok. Voorzitter, ik wil graag eindigen waar ik deze inbreng mee ben gestart. Wat ons betreft gaan we hier snel aan de slag en laten we wat moois gaan maken van het Schiekadeblok. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dank u wel voor uw bijdrage.

De heer Verhoef heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Behoud van beeldbepalende objecten "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 oktober 2022 ter bespreking van bestemmingsplanwijziging Schiekadeblok; constaterende dat: - het Perronpand in deze bestemmingsplanwijziging gesloopt kan worden door een bestuurlijke afweging vs woningbouwontwikkeling; overwegende dat: - beeldbepalende objecten niet voor niets zo gelabeld worden; - beeldbepalende objecten van groot belang zijn voor de identiteit, geschiedenis, cultuur en uitstraling van onze stad; verzoekt het college: - bij toekomstige bestemmingsplannen beeldbepalende objecten de dubbelbestemming "waarde cultuur" te geven en ze daarmee tegen sloop te beschermen; - mocht dit laatste wel wenselijk zijn om welke bestuurlijke afweging dan ook, dit helder uiteen te zetten en te beargumenteren; - hierover voor einde Q2 2023 te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M. Verhoef, T. de Haan en T.J. Vonk Motie 2. Red de ondernemers van het Schiekadeblok "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 oktober 2022 ter bespreking van bestemmingsplanwijziging Schiekadeblok; constaterende dat:

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1318

- het Amendement D "Behoud nachthoreca in het Schiekadeblok" (20bb6802) is aangenomen; - er toch een aantal (nacht) horecaondernemers in het Schiekadeblok buiten de boot dreigen te vallen; - ook deze ondernemers het Schiekadeblok hebben gemaakt tot wat het nu is en zij daarvoor respect en erkenning verdienen; - de gemeente moet voorkomen dat gevestigde en succesvolle ondernemers uit het Schiekadeblok tussen wal en schip geraken en we niet het spreekwoordelijke kind met het badwater weggooien; overwegende dat: - dit waardevolle ondernemers zijn voor Rotterdam en haar nachtleven en deze voor de stad behouden moeten worden; - het coalitieakkoord "Een Stad" op blz. 45 spreekt over "We willen uitbreiding van de nachthoreca, waarbij er een goede balans moet zijn om overlast voor bewoners te voorkomen.

Om te beginnen nodigen we vijf initiatiefnemers uit en we streven naar minimaal 10 extra 24-uurs vergunningen voor de nacht-horeca in deze periode"; verzoekt het college: - de ondernemers uit het Schiekadeblok die nu buiten de boot dreigen te vallen, uit te nodigen als initiatiefnemers zoals benoemd in het coalitieakkoord; - in gesprek te gaan met de ondernemers en hen actief te wijzen op de mogelijkheden om elders in de stad een 24 uurs vergunning aan te vragen en ze ook actief te betrekken bij nieuwe mogelijkheden voor nachthoreca die volgen uit het uitvoeringsplan Horeca; - dit te realiseren voordat deze ondernemers hun huidige onderkomen moeten verlaten; - de raad over de voortgang hieromtrent tijdig te rapporteren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M. Verhoef, T. Kind en T. Kuzu De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik geef nu het woord aan de heer Kuzu. De heer KUZU (denk). Voorzitter, dank u wel. Het bestemmingsplan voor het Schiekadeblok ziet er veelbelovend uit. Het is ook een prachtig stukje Rotterdam waar je verder wil ontwikkelen terwijl je het unieke stadsgezicht behoudt. Helaas is dat de afgelopen tien jaar niet gelukt vanwege veel juridisch getouwtrek en verschillende belangen die haaks op elkaar stonden, maar de ontwikkeling moet wel doorgaan.

DENK zal daarom instemmen met het vaststellen van het bestemmingsplan voor het Schiekadeblok. Voorzitter, voor de planfase worden 650 woningen voorzien en we moeten in Rotterdam inderdaad gedifferentieerder bouwen. Het is dan ook goed dat er sociale huurwoningen gebouwd gaan worden, maar we vragen de wethouder ook of ze het aandeel sociale huur kan vergroten, of ze daar een laatste inspanning voor wil leveren. Voorzitter, een andere bottleneck zit wat mijn fractie betreft in de middenhuur. Mijn voorganger, de heer Van Baarle – een slimme kerel trouwens – voorzag dat twee jaar geleden en diende twee moties daarover in. De eerste ging over het in de middenhuur houden van woningen die als middenhuur worden gebouwd. Nu is het probleem dat de aanvangsprijs voor kale huur vaak aan de hoge kant zit, waardoor bij de eerstvolgende indexaties deze woningen in het hoge segment komen te zitten. Ik wil de wethouder dan ook vragen zich in te zetten om de motie 'Betaalbare middenhuur Schiekadeblok' uit te voeren in de planfase zodat deze woningen vijftien jaar in de categorie

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1319

middenhuur kunnen blijven. Ook diende mijn voorganger een motie in over de inzet om het Schiekadeblok onder de woningbouwimpuls van het rijk te krijgen zodat er meer ruimte komt voor het aandeel middenhuur. Hoe staat het met de uitvoering van deze motie? Voorzitter, het bestemmingsplan biedt naast ruimte voor kantoren ook ruimte voor ondernemers en horeca. Een aantal horecaondernemers dreigt nu buiten de boot te vallen en daarover heeft collega Verhoef van Leefbaar Rotterdam een motie opgesteld die wij vol liefde hebben medeondertekend. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dank u wel voor uw bijdrage. Ik geef nu het woord aan mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, dank u wel. De stad wacht al ontzettend lang op de ontwikkeling van het Schiekadeblok. En voor GroenLinks is het belangrijk nu eindelijk de kansen die hier liggen voor het toevoegen van zo'n 600 nieuwe woningen op steenworp afstand van het Centraal Station te verzilveren. Wij willen dat de woningen, waar zoveel behoefte aan is, gerealiseerd worden en het wenkend toekomstperspectief voor de ondernemers en al die mensen die deze plek al maken wat hij is, kunnen uitvoeren. Daarom vinden we het belangrijk nu eindelijk het publieke kader dat daarvoor nodig is, het bestemmingsplan 'Schiekadeblok', vast te stellen als gemeenteraad.

Wel willen wij nogmaals het belang van integraal ontwerpen samen met de stad benadrukken. We zijn dan ook blij dat de wethouder heeft toegezegd met een praatmaquette van het gebied van Pompenburg tot aan de Conradstraat het gesprek met de wijk te voeren zodat omwonenden niet langer telkens een puzzelstukje met een afbeelding van één enkel gebouw te zien krijgen, maar er een overzichtelijk beeld komt van de hele omgeving met alle bouwplannen die we hebben. Een praatmaquette en een overzichtskaart die alle ontwikkelingen in één oogopslag in beeld brengen, maken het mogelijk een goed gesprek te voeren met de omwonenden wat voor GroenLinks essentieel is. Daarnaast blijft GroenLinks zich samen met andere partijen hard maken voor een plan voor ondernemers en cultuurhistorie in de tussentijd. We vragen aandacht voor het in stand houden van het ecosysteem en zien de afdoening van de eerder ingediende moties om een proces in te richten met betrokken ondernemers om te voorkomen dat die omvallen of niet langer in het Schiekadeblok kunnen zitten, met vertrouwen tegemoet. Ten slotte wil ik nog een motie 'gebiedsontwikkeling zonder hittestress' indienen. Het ontbreekt namelijk momenteel aan verplichtingen ter voorkoming van hittestress in het huidige bestemmingsplan en dat is een gemiste kans.

We willen dat de partijen die gaan ontwikkelen in het Schiekadeblok hun steentje bijdragen aan het voorkomen van hittestress. De afgelopen jaren is de temperatuur in Rotterdam op zomerse dagen met acht graden toegenomen waarbij 30% van alle Rotterdammers aangeeft bij een hittegolf geen verkoeling te kunnen vinden in eigen huis of wijk. En daarom wil GroenLinks dat slimme maatregelen om hittestress te voorkomen, worden genomen, zoals dat groene daken, waterberging, groene balkons en groene plinten harde criteria worden voor de gebiedsontwikkeling in het Schiekadeblok. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dank u wel mevrouw Kockelkoren. Mevrouw Kockelkoren heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Gebiedsontwikkeling zonder hittestress "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 20 oktober 2022 ter bespreking van agendapunt 7.2 het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Schiekadeblok'; constaterende dat:

raadsvergadering van 20 oktober 2022

Notulen pagina

1320

- het bestemmingsplan Schiekadeblok een gebiedsontwikkeling mogelijk maakt met 576 nieuwe woningen, bedrijven, groen en behoud van de cultuurhistorische waarde; - de afgelopen jaren de temperatuur in Rotterdam op zomerse dagen met ongeveer 8 graden is toegenomen terwijl op dit moment 30% van alle Rotterdammers aangeeft bij een hittegolf geen verkoeling te vinden in eigen huis of wijk; - in het bestemmingsplan Schiekadeblok geen verplichtende regels zijn opgenomen om toekomstige hittestress in het gebied te voorkomen; overwegende dat: - het voorkomen hittestress en verdere stedelijke opwarming een van doelstellingen van de gemeente Rotterdam is; - juist in dit gebied op het dak van het Schiekadeblok met het eigen initiatief van de DakAkker en het Slimdak wordt getoond hoe je gebouwd programma, een biodivers groen dak en waterberging op een slimme manier kan combineren; - in de geest van de aanstaande invoering van de Omgevingswet overheden bij het ontwikkelen van gebieden zo vroeg mogelijk moeten nadenken over het realiseren van een gezonde fysieke leefomgeving; - het voorkomen van hittestress voor huidige en toekomstige bewoners in en rondom het gebied Schiekadeblok in deze gebiedsontwikkeling gerealiseerd kan worden door slimme maatregelen direct mee te ontwerpen zoals groene daken, waterberging, groene balkons, groene gevels en groene plinten bij het ontwerp van de gebouwen

en de buitenruimte; - er een RCD klimaatteam is met stedenbouwkundigen en architecten die hier goede ideeën voor hebben; verzoekt het college: - beoordelingscriteria te formuleren om hittestress te voorkomen bij de gebiedsontwikkeling Schiekadeblok in samenwerking met het RCD klimaatteam en deze criteria onderdeel te laten zijn van de tender; - over deze beoordelingscriteria hittestress en de wijze waarop die tot uitdrukking komen in toekomstige tenders terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren, T. Kind, T. de Haan, T.J. Vonk en G.J. Engberts De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik geef dan nu het woord aan de heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ik wil graag starten met mijn complimenten aan de wethouder en de ambtelijke staf voor dit bestemmingsplan. Het is een buitengewoon complex bestemmingsplan. Het vergt koorddansen tussen de belangen van toekomstige bewoners, de creatievelingen in het Schiekadeblok, de ontwikkelaars, het uitgaansleven, voor de gehele omgeving en voor de cultuurhistorische waarde van het blok. En ik denk dat dat buitengewoon goed gelukt is. Het voorliggende plan is hier goed in geslaagd: een flink aantal woningen (650), 50.000 m2 kantoorruimte en behoud van de cultuurhistorische waarde.