20220707- Notulen van de raadsvergadering van 7 juli 2022.pdf

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

965

- de financiële problemen van studenten veroorzaakt door de stijgende energiekosten een negatieve en onwenselijke impact kunnen hebben om de studieresultaten en de gezondheid van studenten en uitsluiting van de energiecompensatie daarmee tevens haaks staat op het preventie armoedebeleid dat de gemeente Rotterdam voert voor jongeren; - de gemeenteraad zich eerder wegens tekorten uitsprak tegen het verruimen van de toeslagendoelgroep naar 130% van het wettelijk sociaal minimum; - de filantropische stichting De Verre Bergen destijds een bedrag van € 15 miljoen ter beschikking heeft gesteld om zo Rotterdamse minima met een inkomen tot 140% van het wettelijk sociaal minimum alsnog te ondersteunen met een energietoeslag, afwijkend van de landelijke richtlijnen.

verzoekt het college: - de financiële problemen onder studenten aan te kaarten bij het rijk en daarbij aan te dringen dat het rijk ook studenten in aanmerking laat komen voor de eenmalige energietoeslag en daarvoor op Rijksniveau extra middelen te reserveren of om eventueel een andere separate regeling te treffen om studenten naar redelijkheid tegemoet te komen; - te onderzoeken welke andere mogelijkheden bestaan om Rotterdamse studenten die veel moeite ervaren met het omgaan met hun stijgende energierekening tijdelijk te ondersteunen; - met andere gemeenten een duidelijk signaal af te geven aan de landelijke overheid over de onrechtmatige uitsluiting van studenten en het rijk op te roepen met voldoende financiële middelen te komen om iedereen die daar recht op heeft te kunnen ondersteunen; - en hierover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.Y. Morkoç en R.G.C. Segers-Hoogendoorn De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja, als u dadelijk… O, bij hetzelfde? Oké, sorry, ik wist niet dat er drie sprekers waren. Misschien handig als ik het even weet voortaan. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, vrij kunnen spelen als kind is een basisvoorwaarde om gezond op te kunnen groeien.

Velen van u in de raad hebben zelf kinderen of kennen ouders of verzorgers met een of meerdere kinderen, of is net kind-af. Maar vanuit die praktijkervaringen kunt u het allemaal met mij eens zijn dat kinderen van nature altijd, overal willen spelen. En dat geldt ook voor kinderen met een beperking. Negen op de tien speeltuinen in Nederland zijn nog niet toegankelijk terwijl het extra belangrijk is voor kinderen met een beperking om zich spelend te kunnen ontwikkelen. Een inclusieve speeltuin creëert de omgeving die uitnodigt tot buiten spelen voor kinderen in de buurt, ook als zij een beperking hebben. En dankzij de wijziging van de regeling Sportakkoord en leefstijlinterventies, waarmee extra rijksmiddelen beschikbaar worden gesteld aan de gemeente Rotterdam van € 177.165,34 kan nu extra aandacht worden gegeven aan het realiseren van meer inclusieve speeltuinen. Dat gezegd hebbende dien ik hierbij dus mijn allereerste motie in, 'Meer inclusieve speeltuinen'. De VOORZITTER. De heer Biljoen heeft de volgende motie ingediend.

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

966

Motie 3. Meer inclusieve speeltuinen ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 7juli 2022 ter bespreking van agendapunt 7.1 het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de begroting 2022 en de brief van burgemeester en wethouders met betrekking tot de verwerking van het coalitieakkoord 'Eén stad' in de begroting; constaterende dat - de Regeling Sportakkoord en leefstijlinterventies 2020-2022 op 14 juni 2022 is gewijzigd1; - de wijzigingen de toevoeging van een nieuwe activiteit, het toevoegen van een onderdeel aan de verantwoordingsinformatie en het ophogen van de maximale uitkeringsbedragen betreffen; - er hierdoor extra middelen ad.

€ 177.165,34 beschikbaar is gesteld voor de gemeente Rotterdam; - deze extra middelen niet zijn meegenomen bij de totstandkoming van het coalitieakkoord; - er met de wijziging tevens extra aandacht wordt gevraagd voor het realiseren van de meer inclusieve speeltuinen; - speeltuinen op de Rotterdamse zuidoever een impuls kunnen gebruiken; overwegende dat - spelen voor kinderen de essentie van het leven vormt en dagelijks vrij kunnen spelen een basisvoorwaarde is om gezond te kunnen op groeien; - voor kinderen met een beperking het extra belangrijk is om zich spelend te kunnen ontwikkelen, zelfvertrouwen te krijgen en vriendschappen op te bouwen met leeftijdgenootjes in de buurt door van jongs af aan samen te spelen; - de inclusieve speeltuin een omgeving creëert die uitnodigt tot buitenspelen voor kinderen uit de buurt, ook kinderen die een beperking hebben; - Rotterdam aangesloten is bij het landelijk SamenSpeelAkkoord2 en daarmee het belang van samen spelen door kinderen met en zonder een beperking onderschrijft; verzoekt het college - om de extra beschikbaar gestelde rijksmiddelen van € 177.165,34 in te zetten voor het verbeteren van de toegankelijkheid van minimaal drie speeltuinen in Rotterdam-Zuid voor een inclusieve speelcultuur voor iedereen zodat ook kinderen met een beperking fijn kunnen spelen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M.H. Biljoen en R.

Moti 1 https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2022-16156.html 2 https://jantjebeton.nl/projecten/samenspeelakkoord

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Ik check even bij GroenLinks of nu alle sprekers zijn geweest. Heel goed. Mijnheer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Voorzitter, we hebben het vandaag over de eerste herziening in samenhang met ook nog wat andere stukken die erbij staan. En een eerste herziening die meerjarig beleidsarm en saldoneutraal is. Er is een helder financieel beeld, maar helaas is dat niet altijd een heel rooskleurig beeld. Met name het weerstandsvermogen op de korte

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

967

termijn baart Leefbaar Rotterdam echt zorgen. Wij horen daarom graag van de wethouder of en ook met name op welke manier hij van plan is om te sturen op het verbeteren hiervan. Daarnaast zien wij dat de apparaatskosten 5% zijn toegenomen ten opzichte van de begroting. In de begeleidende brief lezen we dat dit eigenlijk in een tweetrapsstrategie wordt verwerkt. Eerst wordt de begroting verhoogd en de implicaties voor het gevolg dat volgt later. Maar dat lijkt ons eigenlijk een proces waar moeilijk op te sturen is als je in het college zou zitten. Kan de wethouder hier misschien wat meer over vertellen? Gaat hij bijvoorbeeld kijken naar een mechanisme om daar meer grip op te kunnen krijgen? Voorzitter, wat ons verder nog opvalt is de enorme hoeveelheid lobbybrieven die verstuurd zijn aan de onderhandelende partijen. Volgens mij bij elkaar een pagina of 400. Ik heb zelf niet aan de onderhandelingstafel gezeten, dus ik heb hier ook weinig zicht op, maar in hoeverre zijn deze lobbybrieven nu daadwerkelijk gebruikt bij de totstandkoming van het coalitieakkoord? Tot zover. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mijnheer Moti. De heer MOTI (pvda).

Voorzitter, ondanks de duidelijke toezegging van drie weken geleden van de heer Simons, inmiddels locoburgemeester, dat het nieuwe college nog met een kaderbrief zou komen om de gehele raad, dus ook de oppositiepartijen, in de gelegenheid te stellen om kaders mee te geven voor de komende begroting, ligt nu alleen een eerste herziening met technische wijzigingen voor. Zelfs de financiële wijzigingen van het lopende jaar, dus 2022, die de vier coalitiepartijen buiten deze raad met elkaar hebben afgesproken, worden nu niet voorgelegd aan de raad maar pas in november. Het college is van mening dat ondanks dat de raad deze wijzigingen dan pas behandelt, het budgetrecht van de raad niet wordt overtreden. Dat is onjuist voorzitter. De extra inkomsten vanuit het Gemeentefonds van meer dan € 100 miljoen komen binnen bij de algemene middelen en de extra uitgaven van dit nieuwe college zijn extra lasten in de programmavelden. Deze extra lasten worden helemaal niet gedekt vanuit ombuigingen of onderbestedingen, maar vanuit de algemene middelen. En hiermee hoort de raad eerst in te stemmen wil dit rechtmatig zijn. Van de beloofde open houding richting de raad merken we daarom dan ook nog maar weinig. Want ondanks vele verzoeken is dat verzoek om dat ordentelijk te bespreken, niet gehonoreerd.

De afspraken van vier partijen die nooit aan deze raad zijn voorgelegd worden nu wel uitgevoerd zonder formele instemming van de gemeenteraad. Hiermee wordt ons democratisch instituut aangetast. Waarom vergaderen we dan nog als de besluitvorming niet hier in deze zaal plaatsvindt maar in de besloten kamer met een select gezelschap? De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter. Ja, mijnheer Moti maakt hier nu wel een beetje een poppenkast van, want qua procedure, qua werkwijze, zit er bijster weinig verschil in met hoe het vier jaar geleden ging. Het enige verschil is dat de PvdA nu niet in de coalitie zit. Blijkbaar is dat zo gevoelig dat de heer Moti allemaal indianenverhalen gaat ophangen. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, de heer Van Drunen heeft duidelijk zijn huiswerk niet gedaan, anders had hij wel gezien dat het vier jaar geleden heel anders ging. Ten eerste kende het coalitieakkoord van vier jaar geleden helemaal geen wijzigingen in het lopende jaar, 2018. Dus er hoefden ook geen wijzigingen voorgelegd te worden op dat moment. Ten tweede werd vier jaar geleden de coalitie en het college pas op de allerlaatste vergadering voor het reces, dus niet drie weken voor het reces, maar de allerlaatste vergadering voor het

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

968

reces, pas geïnstalleerd. Dus de eerste herziening was al geweest, dus wat u nu zegt klopt gewoon niet. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Neemt de heer Moti het nu het college en de coalitie kwalijk dat ze hun werk gewoon sneller gedaan hebben dan die brij aan partijen vier jaar geleden? De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik ben heel blij dat het college, de coalitie in staat is geweest om sneller een college te vormen. Hulde daarvoor. Maar als je dan sneller aan het werk gaat, ga dan daarna niet drie weken achteroverleunen maar doe je werk en leg hier gewoon de financiële wijzigingen voor zoals het ordentelijk hoort. Dat is nu niet gebeurd en daarmee wordt het budgetrecht van de raad aangetast. Voorzitter, diverse partijen hebben aangegeven graag op een constructieve manier mee te willen werken aan de koers van de stad. Is dit college nog steeds voornemens dat te doen, of blijven alle afspraken gewoon met maar vier partijen gemaakt worden? Ik heb hier geen motie over voorzitter, maar ik wil wel op dit punt en de opmerkingen die ik net gemaakt heb, hier graag een reactie van het college op. En ik hoop ook echt dat het college niet alleen op moties gaat antwoorden, maar ook echt op wat in het debat met elkaar is gewisseld.

De PvdA zal in ieder geval vandaag wel enkele kaders meegeven aan het college voor de komende begroting, want we maken ons grote zorgen over de financiële situatie van vele Rotterdammers. De prijzen in de supermarkt, het tankstation, de energierekening schieten omhoog. En deze week hebben we kunnen zien dat het kabinet grote groepen die het moeilijk hebben in de kou laat staan. ICTbeperkingen is dan het antwoord. En wat doet ons college hieraan? Ook nog helemaal niets buiten € 100 miljoen extra parkeerbelasting ophalen, ook bij Rotterdammers. Laten wij vanuit Rotterdam alsjeblieft wel daden tonen. Onze Rotterdammers hebben het nodig. Een fatsoenlijk loon waarmee je je rekeningen kunt betalen, waarvan je kunt rondkomen, zou niet meer dan normaal moeten zijn. De plantsoenendienstmedewerkers die via hoveniersbedrijven werken om onze perken en parken te onderhouden. De schoonmakers die onze gemeentelijke gebouwen netjes onderhouden, beveiligers die de veiligheid van onze bezoekers maar ook van ons personeel garanderen. Allemaal worden ze ingehuurd en verdienen ze een veel te laag loon. In de verkiezingscampagne was dit al een thema en vele partijen hebben zich toen duidelijk uitgesproken, bijvoorbeeld op de bijeenkomst van 28 februari, hier op de trappen voor het stadhuis, waar diverse lijsttrekkers en raadsleden werden geïnterviewd.

Een interviewer stelde toen de vraag: gaat u zorgen voor € 14,00? De lijsttrekker van Leefbaar Rotterdam, de heer Simons zei: voor Rotterdam zeker, daar gaan we ons hard voor maken en hebben we ons al eerder over uitgesproken. Landelijk gaan wij er niet over, maar wij gaan over de gemeente. En dat eerlijke verhaal willen we ook vertellen. Als de gemeente Rotterdam mensen inhuurt of bij aanbestedingen, zullen wij ons hard maken voor die € 14,00, aldus de heer Simons. Ook DENK tekende van harte het tienpuntenplan van de FNV, waar letterlijk staat en beloofd is: als de gemeente aanbestedingen doet, dan passen we € 14,00 toe als minimumloon. Voorzitter, voor duizenden Rotterdamse huishoudens zal dit een enorme koopkrachtverbetering opleveren en wij hoeven ons niet te verschuilen achter ICT-belemmeringen. Daarom dienen we de volgende motie in. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Is de heer Moti via u mijnheer de voorzitter, het eens dat aanbestedingen conform wetgeving moeten plaatsvinden? De VOORZITTER. De heer Moti.

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

969

De heer MOTI (pvda). Ja. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). En is er ruimte binnen wetgeving om binnen die aanbesteding een loonoffer te vragen, bijvoorbeeld de € 14,00 die u noemt? De heer MOTI (pvda). Ja. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Weet u dat zeker? De heer MOTI (pvda). Voorzitter, ik heb elf jaar bij een vakbond gewerkt, altijd aan de caotafels gezeten en ja, dat kan. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). In een proces van aanbesteding? De heer MOTI (pvda). Je kunt minimumtarieven vaststellen, dat doen we overigens ook in de zorg. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ik denk dat de accountant daar anders over denkt. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Dan de vraag aan de heer Lansink. Bent u bekend dat de gemeente bij haar aanbestedingen in de zorg de tarieven heeft vastgesteld? De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Dat zijn volgens mij tarieven en geen minimumlonen. De heer MOTI (pvda). Maar met die tarieven, voorzitter, dat is natuurlijk een kip-en-eiverhaal. Met die tarieven worden natuurlijk lonen betaald. En zo kun je dus ook garanderen dat mensen € 14,00 per uur betaald krijgen. Heel simpel. De gemeente Heerlen doet het. De gemeente Den Haag heeft deze week een soortgelijke motie ingediend. Het is nu tijd dat Rotterdam volgt. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd).

Maar dan zegt u dus iets anders. U wilt via een aanbesteding het potentieel mogelijk maken dat de beloning van medewerkers wordt verhoogd, maar dat u het met mij eens bent dat die € 14,00 op tafel gooien, geen werkwijze is die binnen de aanbestedingsregels past. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, dat ben ik niet eens met de heer Lansink. Je kunt eisen stellen in je aanbestedingsregels, in je tarieven en ook daarmee een minimale beloning eisen in je aanbestedingseisen. De VOORZITTER. De heer Moti heeft de volgende motie ingediend. Motie 4. 14 is de norm!

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

970

ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 juli 2022, ter bespreking van de Eerste Herziening van de begroting 2022; constaterende dat: - de lonen al langer structureel achterblijven op de economische groei; overwegende dat: - het huidig wettelijk minimumloon onvoldoende is om van rond te komen; - sinds dit voorjaar de gemeente cao ook een minimumloon hanteert van € 14,00 per uur voor haar eigen werknemers; is van mening dat: - alle werkende Rotterdammers recht hebben op een fatsoenlijke beloning; roept het college op om: - bij aanbestedingen de eis te stellen dat werknemers minimaal € 14,00 per uur moeten verdienen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R. Moti, T.J. Vonk, P.J.H.D. Verkoelen, M.S.S. de Jong en L.S. Vlieger De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, de financiële problemen uiten zich ook steeds meer in problematische schulden bij vele Rotterdammers. Ook bij gezinnen met kinderen. Er is snel actie nodig en, nogmaals, we zijn blij met het extra armoedebudget van € 20 miljoen en wachten met spanning de beloofde hoofdlijnennotitie af die wethouder Yigit ons heeft toegezegd in september.

Om het college alvast te voeden met ideeën en kaders hebben we alvast een motie opgesteld om niet alleen jongeren in schulden te helpen, maar ook bij gezinnen het perspectieffonds, het zogenaamde schuldenopkoopfonds, in te zetten. En om een schuldenstop te onderzoeken zoals in de gemeente Amsterdam ook al wordt toegepast. De VOORZITTER. De heer Moti heeft de volgende motie ingediend. Motie 5. Schuldenrust en perspectief voor alle Rotterdammers ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 juli 2022, ter bespreking van de Eerste Herziening van de begroting 2022; constaterende dat: - Rotterdam in 2020 meer dan 50.000 inwoners kende met geregistreerde problematische schulden1; - problematische schulden vaak gepaard gaan met problemen op meerdere leefgebieden, zoals huisvesting en gezondheid2; - de oorzaken en gevolgen van problematische schulden, en daarmee de samenhang met problemen op andere leefgebieden, vaak door elkaar lopen: problematische schulden zijn onderdeel van grotere maatschappelijke problematiek; overwegende dat:

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

971

- de alsmaar stijgende kosten, zoals energie en inflatie, vragen om spoedige inspanning van de gemeente om te voorkomen dat meer Rotterdammers in uitzichtloze schuldenproblematiek terecht komen met alle gevolgen van dien; - op veel plekken in het land de noodzaak voor schuldenrust wordt ingezien en er wordt geëxperimenteerd met verschillende instrumenten, zoals de Amsterdamse pauzeknop3; - uit onderzoek blijkt dat hulpvragers met saneringskredieten een positievere ontwikkeling laten zien dan hulpvragers met schuldbemiddeling4; - de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving pleit voor een nationale saneringsopgave waarbij gemeenten de schuldeisers afkopen, het restant van de schulden overnemen en met inwoners een betalingsregeling afspreken5; - Rotterdam het Perspectieffonds voor jongeren heeft6; - problematische schulden van een gezin kunnen leiden tot het verleggen van vorderingen van ouders naar kinderen zodra die meerderjarig zijn, of anderszins een continuering van financiële problematiek meebrengen, en dit de urgentie onderschrijft van een gezonde financiële gezinssituatie voor kinderen; verzoekt het college om: - te onderzoeken of en hoe een schuldenstopknop naar Amsterdams voorbeeld, of een variant daarvan, ook in Rotterdam kan worden toegepast; - te onderzoeken of en hoe het Perspectieffonds kan worden uitgebreid naar gezinnen met kinderen om ook voor deze gezinnen met

schuldenproblematiek oplossingen en perspectief te bieden; - hierover te rapporteren aan de gemeenteraad in de hoofdlijnennotitie Armoede en schulden; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. S. Reitema, T.S.J. Coşkun, M.S.S. de Jong, L.S. Vlieger, P.J.H.D. Verkoelen, T.J. Vonk en T. Kind 1 https://gemeenteraad.rotterdam.nl/Aqenda/Document/f83ea663-2cd9-496f-855a-

03ab5f408b78?documentld=64c87279-3c1d4f32-b42c-0181fa730da2&aqendaltemld=79ae4cbd-eced-47fe-b23155a514789e67 2 https://www.nvvk._nl/l/library/download/urn;uuid:d914ff5b-1cea-_46e8-b2d26ebfddadf01/20220420+onderzoeksrapport+meetbare+en+merkbare+waarde+van+financie%CC%881e+hulpverl ening.pdf 3 https://www.parool.nl/amsterdam/qemeente-voert-pauzeknop-in-voor-amsterdammers-metschuldenb2e7a6f3/?referrer=https%3A%2F%2Fyww.google_com%42E 4 https://www.nvvk_nl/l/library/download/urn_uuig:.g914ff5b-1cea-46e8-b2d26ebfddadf01/20220420+onderzoeksrapport+meetbare+en+merkbare+waarde+van+financie%CC%881e+hulpverl eninq. pdf 5 https://www_ad.nl/geld/adyies-raad-voor-volksgezondheid-overheid-moet-schulden-burger-overnemenaQQce@92 6 https://www.rotterdam.nl/werken-leren/perspectieffonds

De motie is breed ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, volgend jaar is een speciaal jaar. 1 juli 2023 is het 150 jaar geleden dat de slavernij definitief werd afgeschaft in ons koninkrijk. Vele partijen hebben al een pleidooi gehouden om voortaan van deze speciale dag een feestdag te maken. Het staat in menig verkiezingsprogramma, in dat van de PvdA, maar ook dat van D66 en DENK, landelijk weliswaar. En in navolging van de gemeente Amsterdam en Rotterdam zal waarschijnlijk het kabinet volgend jaar ook excuses maken voor de rol van Nederland in de

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

972

slavernij. Dat zou heel goed zijn. Laten we weer vooroplopen met het maken van Keti Koti tot een nationale feestdag, door als Rotterdam als eerste gemeente al onze medewerkers vrij te geven en in gesprek te gaan met het bedrijfsleven om dit voorbeeld te volgen. We rekenen hierin uiteraard ook op de steun van D66 en DENK, gezien hun uitlatingen in de media. De VOORZITTER. De heer Moti heeft de volgende motie ingediend. Motie 6. Erken Keti Koti als gemeentelijke feestdag ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 juli 2022, ter bespreking van de Eerste Herziening van de begroting 2022; constaterende dat: - Rotterdam op 30 juni een jaarlijkse herdenking heeft om stil te staan bij de afschaffing van de slavernij die wettelijk plaatsvond op 1 juli 1863 en de facto 1873; - de herdenking van de slavernij en de viering van de vrijheid op 1 juli, ofwel Keti Koti, een bekende jaarlijkse gebeurtenis is maar nog geen officiële nationale feestdag is en daarom aan veel Nederlanders voorbijgaat; - de slavernijgeschiedenis onlosmakelijk verbonden is aan de stad Rotterdam en de samenstelling van onze maatschappij vandaag de dag; overwegende dat: - het gezamenlijk vieren van belangrijke feestdagen cruciaal is voor het creëren van maatschappelijk bewustzijn van het belang van deze dagen; - het erkennen van Keti Koti als feestdag bewustwording creëert voor het koloniale verleden

van onze stad, en de vrijheden die wij nu kennen; draagt het college op: - om in Rotterdam het goede voorbeeld te geven en Keti Koti vanaf 2023 een gemeentelijke feestdag te laten zijn, waarop alle medewerkers van de gemeente Rotterdam vrij zijn; - in gesprek te gaan met het Rotterdamse bedrijfsleven om dit voorbeeld te volgen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R. Moti, M.H. Biljoen, M.S.S. de Jong, S. van de Peppel, T.S.J. Coşkun en T. Kind De motie is breed ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De heer MOTI (pvda). En voorzitter, laat me alvast ingaan op het weerwoord: waar is de dekking? Want dat zal vast wel weer gebruikt worden, ik heb het net ook al een paar keer horen roepen. Voor deze motie is geen dekking nodig. Feestdagen vallen de ene keer op een werkdag en de andere keer op een weekenddag. Dat gebeurt met kerst, dat gebeurt met Bevrijdingsdag, dat gebeurt met Koningsdag. In de jaren dat het op een werkdag valt, ziet u ook niet in de begroting de loonkosten of iets anders stijgen. Of als het in een weekend valt, dalen ook niet de loonkosten. Dat wordt altijd in een bedrijf binnen de bedrijfsvoering opgelost. Dus deze feestdag kan ook gewoon zonder financiële dekking uitgevoerd worden. Voorzitter, tot slot, morgen organiseert… De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk).

Ja voorzitter, nu bekruipt mij toch echt de vraag: waarom is dat dan niet eerder gebeurd mijnheer Moti, toen de PvdA in het college zat, als

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

973

daar niet eens dekking voor nodig was? Waarom is dit niet als een nationale feestdag geïntroduceerd of zijn er überhaupt gesprekken over gevoerd? Was dat niet belangrijk voor uw partij? De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, zo kun je natuurlijk elk voorstel dat een partij doet van weerwoord voorzien: waarom is dat niet eerder gebeurd? Ja, dan kunnen we ons wel opheffen, als we alles al eerder gedaan hadden hebben wij hier niets meer te doen. Voorzitter, de samenleving verandert. Ik ben heel blij dat het college vorig jaar excuus heeft aangeboden en dit is de volgende stap daarin. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, de heer Moti maakt het zich wel heel makkelijk door op die manier te antwoorden. Want als u het belangrijk genoeg vond, het geen geld kost, en u vindt nu in één keer met deze motie dat het per direct moet veranderen, dan snap ik het urgentiebesef in één keer niet. Want het valt niet te rijmen met het gebrek aan initiatief de afgelopen periode en al helemaal niet met het gebrek aan het voorstellen van deze zaken. De VOORZITTER. U krijgt een tusseninterruptie van de heer Coşkun, mevrouw MohamedHoesein. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik wil mevrouw Mohamed-Hoesein vragen, want ik krijg de indruk alsof zij tegen het instellen is van Keti Koti als nationale feestdag.

Is DENK daar tegen? De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Nee. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, voorzitter, ik vind het gewoon een heel bijzondere redenering van de heer Moti. Hij zegt: als je medewerkers een vrije dag geeft en twee zevende deel van de jaren waarin die vrije dag in een weekend valt, als dat dan samenvalt met het weekend, sorry, ik zeg het misschien heel vaag, dan zie je dat niet in de begroting dus het kost geen geld. Maar vijf zevende deel van de momenten valt zo’n vrije dag gewoon doordeweeks, dus het klopt niet dat het geen geld kost. Dat er bedrijven zijn die vanwege financiële boekhoudingsredenen dit niet jaar in, jaar uit laten fluctueren in hun boekhouding, betekent niet dat het geen geld kost. Het betekent dat ze het prettig vinden om gekke wisselingen in hun boekhouding te voorkomen. Het klopt dus niet dat het toekennen van een extra vrije dag voor medewerkers geen geld kost. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen, u krijgt een vraag van mevrouw Verkoelen achter u. Dat ziet u niet, maar ze staat er wel. Mevrouw VERKOELEN (50+). Nou, dat is niet alleen aan D66, maar ook aan DENK en overigens ook aan de PvdA. Ik kan me herinneren dat ik een motie heb ingediend de afgelopen periode.

Dat heb ik weleens vaker gedaan, maar dit was een motie met betrekking tot het inruilen van Hemelvaartsdag voor 1 mei, de Dag van de Arbeid. En dat zou ik ook het liefst zien, ook in dit verhaal. Want dan hebben we dekking. Dan leveren we een vrije dag in

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

974

vanuit de christelijke vrije dagen en dan hebben we een mooie dag waar we met zijn allen kunnen zien. En ik zou voorstellen dat we er een wisseldag van maken. Elk jaar één dag, één keer 1 mei, één keer 1 juli voor Keti Koti, één keer voor 14 mei, het bombardement, één keer voor 5 mei. En dan wisselen we elk jaar zo die dag en dan pakken we alle dagen die we nodig hebben voor de feestdagen die we allemaal willen vieren en herdenkingen die we willen vieren. Dan hebben we ook dekking, want we pakken een andere feestdag terug. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik wil niet vooruitlopen op de bijdrage van mijn collega van DENK. Laat ik duidelijk zijn. D66 is groot voorstander van het maken van een nationale feestdag van Keti Koti. Ik zie dat ook als een taak van het rijk om dat te doen. Ik vind het ook belangrijk dat we als Rotterdam aangeven dat we die nationale feestdag willen instellen. Van de creatieve suggesties die mevrouw Verkoelen nu allemaal deelt, kan ik eigenlijk niet overzien wat dat voor betekenis heeft, dus ik kan daar niet op reageren, maar dat is in ieder geval het standpunt van D66. De VOORZITTER. Helder. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja voorzitter, wat ben ik toch blij dat ik met deze coalitieleden in een coalitie zit in financieel barre tijden.

Want het is de PvdA die zegt dat het allemaal niets kost en je het zo eventjes kunt doorvoeren. Wat dacht u van de diensten die gewoon moeten doordraaien tijdens zo’n extra vakantiedag? Waar we gewoon mensen moeten inhuren. De gemeente staat niet ineens stil op zo’n vrije dag. Er zullen ook een aantal zaken gewoon doorgevoerd moeten worden en dat moet allemaal betaald worden. Als u dan zegt: dat is nergens te zien in de begroting, dan ben ik in ieder geval blij dat deze coalitie de verantwoordelijkheid neemt over de financiële huishouding van de gemeente Rotterdam. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Ik wil gewoon eigenlijk even mijn verbazing uitspreken over twee verschillende zaken. Enerzijds de PvdA die er gewoon maar van uitgaat dat alles gratis is. Anderzijds over het standpunt van 50PLUS om eigenlijk voor te stellen: weet je wat, alle tradities en gebruiken die we hebben, alle feestdagen die er zijn, weet je wat, we gooien het gewoon op één grote hoop en zoek het verder maar uit. Shop er maar een beetje uit wat je wilt. Voor een partij die zegt op te komen voor de ouderen van Rotterdam, of de ouderen van Nederland, o nee, sorry, dat niet meer, is er – volgens mij zijn nu de laatste drie leden wel weggelopen, want dit kan gewoon niet. Om zo’n soort voorstel te doen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+).

Dank u wel voorzitter. Typisch Leefbaar Rotterdam, typisch de heer Van Drunen. Hij zit in de modus vier jaar lang om iedereen aan te vallen op wat zij niet goed doen en kijkt niet naar zichzelf. Nou, de kalender was misschien het eerste veranderingstraject mijnheer Van Drunen. Laten we eens een keer met elkaar out of the box serieus andere trajecten gaan volgen. En alles overboord gooien hoort u mij helemaal niet zeggen. Echt niet. We hebben er een hele hoop over. Een hele hoop. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Het gaat over? De heer Coşkun.

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

975

De heer COŞKUN (sp). Ja, heel kort voorzitter. Ik vind wat de heer Lansink doet, om, kijk, een kruideniersmentaliteit rondom zoiets belangrijks als Keti Koti en dan net te gaan doen alsof dat een paar centen kost. Ja, dat kost een paar centen, terwijl dit college wel de wethouder naar Kopenhagen stuurt om te gaan bedelen om alstublieft voor miljoenen de Tour de France naar Rotterdam te gaan halen. Moeten we daar dan uit gaan kiezen? Tour de France of Keti Koti? De VOORZITTER. Was dat een retorische vraag of was die geadresseerd mijnheer Coşkun? De heer COŞKUN (sp). Nee, dat was een vraag aan de heer Lansink, die er een kruideniersmentaliteit op na blijkt te houden. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Nee hoor, mijn betoog van zojuist gaat veel verder. Ik wil gewoon dat die Rotterdammer niet nog een dag extra voor gesloten deuren van de loketten van Rotterdam komt te staan. Dat vind ik ook van belang. De dienstverlening en de gemeente moet openstaan voor die Rotterdammer. Een extra vrije dag betekent gewoon kosten, maar ook de Rotterdammer die niet geserviced wordt. En daar maak ik een keuze in. Dat is niet alleen maar zoals u het doet: onder de streep moet het betaald worden. Dat gaat ook over de dienstverlening en de mate waarin wij die Rotterdammer kunnen servicen, elke dag weer. De VOORZITTER. De heer Van der Velden.

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik sluit me toch wel aan bij wat mijnheer Coşkun zei. Als alles een kwestie van geld is, en nu is het ineens weer een vrije dag, dat de Rotterdammer eventueel voor een dichte deur staat. Ik denk dat als je met een goed verhaal naar de Rotterdammer komt, dat die echt wel begrijpt dat wij onze medeRotterdammers een feestdag willen geven. Ik zou eigenlijk tegen alle coalitiepartijen willen zeggen en met name tegen D66 en met name tegen DENK. De oproep die gewoon de burgemeester deed, en dat is een spreuk uit mijn hart, zo moet je ook politiek bedrijven: laat je hart eens een keer spreken. Laat je hart spreken, dat is mijn oproep aan D66 en DENK, om gewoon volgend jaar 1 juli 2023, dit als nationale feestdag geven. En al dat geblaat eromheen van jullie: stem gewoon voor de motie van de PvdA. De VOORZITTER. De heer Moti. Mevrouw Maassen nog even, excuses. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, vorige week is de herdenking geweest van Keti Koti. Ik begrijp heel goed dat een nationale feestdag voor heel veel mensen in Nederland heel erg belangrijk is en dat excuses belangrijk zijn in de erkenning van dat wat er in het verleden is gebeurd. Maar het is niet zo dat het mij niet aan het hart gaat. En dat wil ik echt ten zeerste weerspreken. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd).

Ik zeg niet dat het u niet aan het hart gaat. Je moet een politicus ook beoordelen op zijn stemgedrag en je kan allerlei mooie verhaaltjes houden. Nu is de dag, vandaag, om te stemmen voor deze motie van de PvdA. En daarvoor sluit ik me aan: laat je hart eens een keer spreken in plaats van altijd maar te kijken: o, de Rotterdammer staat eventueel voor een dichte deur. O, het kost wat centjes. Ik denk dat Keti Koti… Ik denk: doe het gewoon, doe het voor onze mede-Rotterdammers. Lees de drie

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

976

boeken verdorie die gepubliceerd zijn over het slavernijverleden van Rotterdam. Het is om je kapot te schamen wat het gemeentebestuur van Rotterdam heeft gedaan. Mevrouw Maassen, vandaag is de dag om uw hart te laten spreken en stem gewoon voor die motie. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, geblaat, de fractie van DENK heeft vanaf de eerste dag dat wij hier in deze raad zitten dit op de agenda geplaatst. Dit komt vanuit ons hart, vanuit onze tenen. De personen die hier kei- en keihard elke commissie hebben verzocht om behandeling en die door het vorige college gewoon geweigerd zijn. Ik wil dat ook benoemd hebben dat er zelfs vergaderingen werden weggestemd over dit onderwerp om daarover te praten in deze raad. Dus om hier nu te zeggen: geblaat, dat vind ik toch wel heel erg straf. En wij staan ervoor, wij gaan keihard vechten dat dit gerealiseerd wordt, absoluut, maar wel met realisme, wel met: nu kan niet. Nu, op dit moment kan het niet. Ten eerste is het al 1 juli geweest. Komende 1 juli is heel simpelweg in het weekend. Wij kunnen daar geen vrije dag van maken. Dat is voor heel veel mensen al een vrije dag. De motie die wij voornemens zijn in te dienen waar collega Maassen ook aan refereerde, is dat er op heel korte termijn onderzoek naar wordt gedaan en dat het wordt uitgevoerd en opgepakt.

Er moet een plan van aanpak zijn. En anders dan de PvdA die daar vier jaar lang niets heeft gedaan in een coalitie, doet DENK dat vanaf het eerste moment. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, als DENK zegt dat ze het vanaf het eerste moment gaan doen, dan reken ik op de steun. Dan hoeven we geen onderzoek te doen. Ik zou ook niet weten wat je moet onderzoeken om te bepalen dat iets een feestdag of een vrije dag moet worden. Als dat zo zou zijn, dan worden onderzoekers in dit land wel heel rijk. Die kunnen het gewoon doen. En inderdaad, iedereen heeft daar een voordeel, nadeel, hoe je het wilt zien. Volgend jaar valt het op een weekenddag. Prima, maar we kunnen nu het besluit nemen om er gewoon een gemeentelijke vrije dag van te maken. Voorzitter, ik ga naar de afronding, want morgen organiseert de Bosnische gemeenschap ook een belangrijke herdenking, ter nagedachtenis aan de gebeurtenissen in Srebrenica. En net als bij Dodenherdenking of bij Keti Koti is het de samenleving die dit organiseert voorzitter, met een steuntje in de rug van de overheid voor de kleine kosten. Zoals bijvoorbeeld de huur van een geluidsinstallatie of een tentje als het regent, zoals afgelopen keer bij Keti Koti. En wat ons betreft verdient de Bosnische gemeenschap ook dit steuntje in de rug als het gaat om de Srebrenica-herdenking.

Het gaat om kleine bedragen, enkele honderden euro’s, misschien een paar duizend euro. Meer is het niet. Maar het lijkt ons goed om dat hier vandaag te besluiten en daarom deze motie. Dat was het voorzitter. De VOORZITTER. De heer Moti heeft de volgende motie ingediend. Motie 7. Opdat we Srebrenica niet vergeten ʺDe Gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 juli 2022, ter bespreking van Eerste Herziening van de begroting 2022; constaterende dat: - Nederland dit jaar voor de 27e keer de slachtoffers van de massamoord in Srebrenica herdenkt op 11 juli; - er sinds 3 jaar een Rotterdamse Srebrenica herdenking georganiseerd wordt;

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

977

overwegende dat: - er in Nederland weinig aandacht is voor de nasleep van 'Srebrenica', terwijl het de grootste oorlogsmisdaad in Europa is sinds de Tweede Wereldoorlog1; - vooral jongeren weinig kennis hebben van genocide in Srebrenica, mede door het gebrek aan aandacht hiervoor in het geschiedenisonderwijs; - dankzij de lokale Srebrenica herdenking, burgers en (Bosnische) maatschappelijke organisaties die actief zijn in de stad samenkomen om een zwarte bladzijde van de gedeelde Nederlands-Bosnische geschiedenis te herdenken en het gesprek hierover aan te gaan; - de herdenking steeds professioneler wordt opgezet door de gemeenschap en groeit in het aantal aanwezigen en betrokkenen, waardoor de herdenking een partij overstijgend karakter krijgt; verzoekt het college om: - de lokale Srebrenica-herdenking vanaf 2023 op een gelijksoortige manier te faciliteren en ondersteunen als de stedelijke herdenkingen, zoals Dodenherdenking en afschaffing van de slavernij; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. G.J. Engberts, T.S.J. Coşkun, L.S. Vlieger en M.S.S. de Jong 1 https://nos.nI/collectie/13844/artikel/2330875-te-weinig-aandacht-voor-genocide-srebrenica-in-

geschiedenisonderwijs

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Dank u wel voorzitter. Het is een beleidsarme, budgetneutrale eerste herziening van de begroting. Die hebben wij goed besproken in de commissie VB, tenminste de tijdelijke commissie Bestuur. Voorzitter, ik wens eigenlijk het college heel veel moed en sterkte om de komende maanden samen met het ambtelijk apparaat het coalitieakkoord te vertalen naar een begroting die past. Dat wordt denk ik een opgave, een opgave in financieel onzekere tijden. Er komen veel zaken op ons af als gemeente Rotterdam, maar ook denk ik gewoon als Nederland. Veel onzekerheden en die moeten allemaal ingepast worden. Dat gaat iets van ons vragen. Dat gaat ook van de organisatie iets vragen, namelijk dat we ons wendbaarder maken voor de crisis die op ons af gaat komen of waar we zelfs ook in heel veel gevallen al in zitten. En dat is ook eigenlijk de vraag die ik aan het college heb, misschien in algemene zin. Wat kunnen wij nu doen om daarin juist die wendbaarheid te vergroten? Want ik denk dat dat juist een van de kernstappen moet zijn waar het college de komende jaren op moet gaan inzetten. Dat is: hoe zorgen we ervoor dat ook als er tegenwind is, we die kunnen opvangen? Ik sluit me in die zin ook aan bij de woorden van Leefbaar Rotterdam.

Kijkend naar de financiële situatie en ons weerstandsvermogen, dan hebben we wel wat te doen en dat is een lastige opgave. Ik zou daar de gemeenteraad toch nog een keertje op willen wijzen, mijn collega’s op willen wijzen, dat het geen situatie is van weelde, maar dat het een situatie is van krapte. Dat betekent dat we wel moeten kijken naar doelmatigheid, wel moeten kijken naar: moet alles wat wij hier in dit huis verzinnen ook uitgevoerd worden? Maar zijn we ook niet eens op een punt beland dat zaken moeten stoppen, dat we ons terugtrekken als overheid, omdat we op dit moment echt moeten kiezen voor die zaken die voor de Rotterdammer het grootste verschil gaan maken. Ik ga graag met u allen dat debat richting de begroting aan, waar wij de keuzes gaan

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

978

maken. Wij hebben daar natuurlijk al een voorschot op genomen met ons coalitieakkoord, welke richtingen wij daar voor zien. Maar het worden woelige jaren en dat ga ik u nu al vertellen. En in die woelige jaren zullen we samen moeten kijken wat het beste is voor Rotterdam. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter, als ik de heer Lansink zo hoor, dan lijkt het wel alsof de derde wereldoorlog op uitbarsten staat, zo’n treurig verhaal is het. U heeft het de hele tijd over geld en dat je je als overheid terug moet trekken. Dan snap ik niet dat u € 18 miljoen wilt gaan steken in een private onderneming. Kunt u dat uitleggen? Dan doel ik natuurlijk op Diergaarde Blijdorp. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja voorzitter, er zijn keuzes gemaakt in het coalitieakkoord en dat betekent dat we goed kijken naar de financiële positie die we als gemeente hebben, maar we willen ook niet alle leuke dingen uit het leven slaan. Ik ken u als een kunstminnend iemand. Er staan daar prachtige panden in Blijdorp van historische waarde en er is gewoon geen geld bij Blijdorp om die te behouden voor deze stad en wij wel, want wij vinden die cultuurhistorie ook van belang. Ook die moeten wij beschermen. Die laten wij niet vervallen.

Wij willen niet over tien, twintig jaar een Boijmans Van Beuningendiscussie hebben die wij ook hebben gehad omdat we niet de verantwoordelijkheid hebben genomen om een aantal gebouwen voor deze stad te redden. Dat kost geld en wij zijn bereid daarin te investeren. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Opmerkelijk dat een partij die altijd pleit dat de overheid zich zoveel mogelijk terug moet trekken, dan nu wel geld in een privaat project gaat steken. Ik bedoel, Boijmans was een gebouw van de gemeente. Blijdorp is een private organisatie. Ik vind het ook heel opvallend dat u een heel pleidooi houdt dat u geen geld heeft voor gewoon een essentieel onderdeel van de Rotterdamse geschiedenis, het slavernijverleden. U heeft er nog geen cent voor over om daaraan uit te geven, maar wel aan een gevangenis, een gevangenis uit de slavernijtijd zoals Diergaarde Blijdorp, wat het nog steeds is, waar nog steeds dieren gevangen zitten in kooien en daar gaat u dus kennelijk wel € 18 miljoen aan besteden. Ik zou een andere keuze hebben gemaakt en ik vind het teleurstellend van de VVD met heel haar verhaal van het terugtrekken van de overheid. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, de heer Van der Velden gaat er maar van uit dat het altijd maar 100% via de boeken van de gemeente Rotterdam gaat.

We moeten het inboeken financieel, maar ik heb nog helemaal geen financieringsconstruct gezien, dus wellicht wordt dat wel een leasebackconstruct, of whatever, ik hoor het wel van het college. Er zijn dus nog voldoende middelen om dit wel te financieren, maar wat wij misschien financieel onder de streep beperkt voelen. Dat is het mooie van de rol die een gemeente kan spelen. Ik zie met vertrouwen tegemoet dat het college met een plan komt dat voor ons financieel haalbaar is en dat wij beperkt voelen. De VOORZITTER. De heer Van Drunen.

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

979

De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter. Ja, dat de Partij voor de Dieren liever nog vandaag dan morgen Blijdorp wil sluiten, dat is natuurlijk algemeen bekend en dat is helemaal geen verrassing. En dat dan daardoor juist de € 18 miljoen voor de Rivièrahal als speerpunt wordt aangewezen om daar vragen bij te stellen, dat is natuurlijk ook helemaal geen verrassing. Maar laten we niet vergeten dat vele generaties Rotterdammers met heel veel plezier naar Blijdorp toegaan. Blijdorp is nu echt iets waarvan je zegt: als er iets is in Rotterdam waar iedereen, jong tot oud, noord tot zuid, links tot rechts, alle kanten, als er één plek is in Rotterdam waar je eigenlijk kan zeggen: hier is het één stad, dan is dat wel in Blijdorp. En daar mag best wel wat geld voor beschikbaar gesteld worden. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik denk dat het voor heel veel mensen een en al ellende is om naar Blijdorp te gaan. Ik denk dat bijvoorbeeld De Kuip veel meer één stad is, waar mensen zich van links tot rechts, van wit tot zwart thuis voelen dan in een diergaarde. U kent ook het standpunt van de Partij voor de Dieren met betrekking tot Blijdorp helemaal niet, want u zegt dat wij het willen sluiten. Ik heb al vaker pleidooien gehouden dat wij het willen omvormen tot een ecopark, dus wat dat betreft is daar geen sprake van.

De VOORZITTER. Helder. Dan gaan we naar de volgende spreker. Dat is de heer Kind. De heer KIND (volt). Ja, als Blijdorp voor heel de stad is, dan wil ik graag aan de heer Van Drunen vragen of hij weet hoe duur een kaartje is voor een kind van drie jaar oud om naar Blijdorp te gaan? De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ik weet niet uit mijn hoofd wat zo’n kaartje kost. Ik weet wel dat vele kinderen daar heel graag op schoolreisje naartoe gaan en dat er via de Rotterdampas ook heel mooie kortingen voor bestaan. De VOORZITTER. De heer Kind. De heer KIND (volt). Ja, ik zal even helpen. Het is € 20,00 en als je er met een gezin van een aantal kinderen en ouders naartoe gaat, dan kom je al snel boven de € 100,00 uit. Ja, dat botst in mijn, in onze optiek toch een beetje met een inclusieve stad en één stad, waar het coalitieakkoord voor staat. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter. Ja, dan begrijp ik dus, als ik de woorden van de heer Kind begrijp, dat Volt eigenlijk nu de poorten openzet om meer geld aan Blijdorp beschikbaar te stellen zodat de tarieven van de kaartjes omlaag kunnen. De VOORZITTER. De heer Kind. De heer KIND (volt). Dat heb ik niet gehoord voorzitter. De VOORZITTER.

U gaat zitten, maar volgens mijn lijstje bent u toe aan uw eerste termijn, tenzij de heer Van der Velden over het vorige nog een vraag heeft. De heer Van der Velden.

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

980

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Alleen een toevoeging. Kijk, de heer Van Drunen zei dat het een plezier was voor elk kind van Rotterdam om met een schoolreisje naar Blijdorp te gaan. Nou, voor mij was het een traumatische ervaring om naar dieren… Ik weet nog wel, de berenkuil die er was, hoelang we er niet voor hebben moeten strijden tot die een keer gesloten werd. Er zijn ook zat kinderen, ga echt maar naar basisscholen, die een dierentuin een verschrikkelijk uitje vinden. De VOORZITTER. Het zij gezegd. Mijnheer Kind, uw eerste termijn. De heer KIND (volt). Nou, voor nu even voldoende over Blijdorp, want voor ons ligt de eerste herziening van de begroting 2022, die in de woorden van het college saldoneutraal en technisch van aard is. Beleidsmatige wijzigingen voortvloeiend uit het coalitieakkoord worden verwerkt in de tweede herziening 2022 en deze zal na het reces, ergens tussen september en november, voorgelegd worden aan de raad. Je zou zeggen, inpakken, twee weken gestrekt op Marbella, en dan zien we de stukken na het reces wel verschijnen, maar gelukkig is het college zo attent om de beoogde bijstellingen nu alvast met de raad te delen. En wat blijkt, na de post Overige bijstellingen, heeft het coalitieakkoord dit jaar een financiële consequentie van € 11,2 miljoen.

€ 11,2 miljoen, die voor Volt naar hoopvolle maatregelen gaan, zoals de menselijke maat, maar ook naar teleurstellende maatregelen, zoals extra cameratoezicht, waar ook de ChristenUnie het straks over zal hebben. Tegelijkertijd geeft het college aan nog niet precies te weten waar het geld gaat landen en hoe dit zich zal verhouden tot de planning-en-controlcyclus. De fractie van Volt hecht waarde aan een transparante financiële huishouding en heeft daarom de volgende vragen aan het college. Klopt het dat de € 11,2 miljoen pas kan worden uitgegeven nadat de tweede herziening is vastgesteld en wat zijn de gevolgen hiervan voor de uitvoering van deze maatregelen? Bijvoorbeeld als de vaststelling pas in november plaatsvindt en het geld begroot is voor 2022. In de integrale toezeggingsbrief wordt gesteld dat de raad budgetrecht heeft op het niveau van programma’s en het college de bevoegdheid heeft om middelen te herverdelen binnen de vastgestelde doelen en programma’s. Klopt het dat de € 11,2 miljoen grotendeels voortkomt uit de mutatie van het Gemeentefonds en daarmee algemene middelen? En zo ja, hoe verhoudt dit zich tot de constructie van herverdeling binnen die programma’s en vastgestelde doelen? En dan de laatste vraag. In dezelfde brief geeft het college aan dat de organisatie vooruitlopend op besluitvorming kan anticiperen op het in gang zetten van het betreffende beleid.

Ik vraag me af wat hiermee wordt bedoeld. Is het college bereid om een plan van aanpak op te stellen voor de verschillende posten met financiële consequenties, zoals meer sociale rechercheurs, ondersteuning van nieuwkomers, en de menselijke maat, ofwel heel tabel B in de collegebrief? Is het mogelijk om deze voor de bespreking van de tweede herziening met de raad te delen? Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Dank. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, het is oorlog in Oekraïne, de inflatie loopt op en de energieprijzen rijzen de pan uit. We komen net uit de coronacrisis en we moeten als Nederland nu alweer een nieuwe economische uitdaging het hoofd bieden. Mensen kunnen hun energierekening niet meer betalen, en ik ben dan ook blij om te horen dat, met druk van ik neem aan ook onze wethouder, het rijk nog eens € 500,00 per persoon beschikbaar gaat stellen voor de meest kwetsbaren in Nederland en in Rotterdam. Voorzitter, we hebben het in deze raad al uitgebreid gehad over energiearmoede, maar ik zou graag nog een laatste keer van de wethouder willen horen hoe het nu zit met die studenten in de problemen. Klopt het dat zij wel een beroep kunnen doen op de individuele bijzondere bijstand? Voorzitter, dit klinkt als een heel negatief en pessimistisch verhaal, maar er zijn ook perspectieven die hoop geven.

Perspectieven die ook in ons coalitieakkoord staan, waarvan ik vind dat ze te

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

981

weinig aandacht hebben gekregen. Ik wil dus heel graag aandacht vragen voor het RAP010fonds. Er is een enorme krapte op de arbeidsmarkt. Krapte, dat wordt gezien als een economische verstoring, maar wat ook enorm veel kansen kan bieden aan al die mensen die graag willen werken en bij wie het heel lang niet is gelukt om een baan te vinden. Dat kan bijvoorbeeld omdat je langdurig ziek bent geweest, omdat je opleiding achterhaald is of omdat je net nieuw bent in Nederland. Die krappe arbeidsmarkt is voor die mensen een kans, maar wel een kans waarvan het ze niet altijd lukt om die in hun eentje aan te pakken. Daarom steken wij de handen uit de mouwen als Rotterdam en investeren we in kennis en vaardigheden met dat zogenoemde Rotterdamse Arbeidsmarkt Perspectieffonds. Het RAP010-fonds. We gaan 6.000 Rotterdammers begeleiden naar duurzaam werk, een ontzettend mooie ambitie wat mij betreft. Maar voorzitter, dan moeten we die kansen nu ook echt grijpen. Ik wil haast maken en ik wil ervoor zorgen dat er zo snel mogelijk zoveel mogelijk mensen aan het werk komen.

Ik wil dus van de wethouder weten: zijn er al gesprekken gaande met die onderwijsinstellingen en werkgevers? Hoe gaan die gesprekken, wat wordt daar besproken en willen werkgevers bijvoorbeeld ook mee investeren en geld bijleggen in dat RAP010-fonds? En hebben we hier nu duidelijk wie hier een beroep op kunnen doen? Welke mensen kunnen hierop aanspraak maken en hoe zorgen we ervoor dat er een juiste match komt tussen de werkgever en de werknemer? Dus niet dat mensen die bij aanleg meer hebben met bèta-onderwerpen, in één keer bij een werkgever worden gezet met allerlei alfa-werkzaamheden. Het zijn een beetje ouderwetse termen, maar ik hoop dat wordt begrepen wat ik bedoel. We hebben natuurlijk ook gehoord dat het rijk ook met interesse kijkt naar dit Rotterdamse initiatief. Het zou mooi zijn als we deze Rotterdamse ambitie ook in Nederland kunnen uitrollen, dus zorgen we er ook voor dat… Nou, ik verwacht dat de goede resultaten die we gaan boeken met dit initiatief, ook aantoonbaar kunnen zijn zodat we wellicht ook ondersteuning krijgen, financieel vanuit het rijk voor dit fonds. Tot slot voorzitter, ik heb dit de vorige keer ook al gevraagd aan het college maar toen was niet iedereen aanwezig, dus ik maak graag van de gelegenheid gebruik om mijn vraag te herhalen.

En dan een compliment aan de wethouder Simons, want ik heb gezien dat hij al op pad is geweest en in gesprek met Rotterdammers in deze stad. Maar ik zou heel graag van het college willen horen: hoe gaat u dit oppakken en heeft u al wat Rotterdammers in de stad gesproken? Daar wil ik het bij laten. De VOORZITTER. Dank u zeer. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik kan het kort houden eigenlijk. Twee weken geleden hadden wij het debat over het coalitieakkoord. Daar hebben wij al aangegeven wat voor ons belangrijk is. Nu ligt dit voor. Er zit geen kaderbrief bij. Ik kan het daarom nu ook niet over financiën hebben wat ik jammer vind, dus ja, ik heb weinig te zeggen over dit agendapunt. Ik wil wel graag het woord geven aan mijn collega, mevrouw Van de Peppel, want die wil graag nog een motie indienen. De VOORZITTER. Mevrouw Van de Peppel. Mevrouw VAN DE PEPPEL (pvdd). Ja voorzitter, dank u wel. Een tijd geleden heb ik al benoemd dat we pleisters aan het plakken zijn met betrekking tot energiearmoede. We hebben alleen nog een open wond. Een wond die niet alleen wij constateren, maar meerdere partijen. Rotterdam draagt de studenten een warm hart toe, maar laat ze wel in de kou staan. Wij vinden dat ook zij tegemoetgekomen moeten worden. En hoe, ja, dat is een politieke keuze.

En aangezien we de kadernota nog niet ontvangen hebben, kunnen we hier dan ook nog geen suggestie voor doen. En het klopt dat het rijk hiervoor verantwoordelijk is, maar dat ontslaat Rotterdam niet van de verantwoordelijkheid om voor studenten te zorgen. De Partij voor de Dieren wil wel al een andere suggestie inbrengen en dat is het volgende. We hebben

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

982

een AOW-tegoed, een jeugdtegoed en wij voegen hier graag het energietegoed aan toe. Dit voorstel willen wij u na het reces presenteren. En omdat wij de wond van de studenten niet willen laten etteren, bieden wij u de volgende motie aan, 'Een rechte rug voor onze studenten'. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Van de Peppel heeft de volgende motie ingediend. Motie 8. Een rechte rug voor onze studenten ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 juli 2022, ter bespreking van het debat over vaststelling van het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de begroting 2022; constaterende dat: - Rotterdamse studenten hard geraakt worden door stijgende kosten en dat uit onderzoek van de Rotterdamse studentenvakbond blijkt dat liefst 42% van de ondervraagde studenten aangeeft door stijgende energiekosten in de financiële problemen te komen; - Rotterdamse studenten vooralsnog uitgesloten zijn van de eenmalige energietoeslag van € 800,00; voorts constaterende dat: - het kabinet een tweede energietoeslag van € 500,00 overweegt, die door gemeenten aan sommige huishoudens wordt uitgekeerd; overwegende dat: - de uitsluiting van de (Rotterdamse) studenten in de toekenning van de eenmalige energietoeslag volgens juristen onrechtmatig zou zijn; - Gemeenten af mogen wijken van het rijksbeleid dat bepaalde groepen uitsluit van energietoeslagen; - de financiële problemen

van studenten door stijgende energielasten een negatieve en onwenselijke impact kunnen hebben op de studieresultaten en de gezondheid van studenten en uitsluiting van de energiecompensatie daarmee tevens haaks staat op het preventieve armoedebeleid dat de gemeente voert voor jongeren; verzoekt het college: - de financiële middelen vrij te maken om, zolang het rijk dit niet doet, te garanderen dat uitwonende studenten de energietoeslagen ontvangen die het rijk als vorm van armoederegeling laat uitkeren aan huishoudens met een smalle beurs; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. S. van de Peppel en R.T.J. van der Velden De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter, de afgelopen periode is een bewogen tijd geweest. We komen uit een fase vol uitdagingen op ons pad, jong en oud, geconfronteerd met de coronacrisis. En we zijn er eigenlijk nog niet uit. We moeten nog steeds waakzaam blijven. Het college staat ook mede daardoor voor grote uitdagingen en belangrijke keuzes. Het huidige college heeft al veel goede voornemens, terug te lezen in het coalitieakkoord

raadsvergadering van 7 juli 2022

Notulen pagina

983

'Eén stad', als u dat nog niet hebt doorgenomen. Maar deze voornemens moeten worden vertaald en ik wil daarmee beginnen met de wethouder Financiën een compliment te maken. Ga er maar aan staan, om binnen drie weken na de start van een college deze stukken aan de raad voor te leggen. Met alle bijlagen. Voorzitter, dit rapport heeft op veel punten geen inhoudelijke wijzigingen die grote financiële consequenties hebben. Wel technische wijzigingen. Maar ik kijk vooral uit naar de komende uitwerking van de plannen met wel een financiële onderbouwing. Voorzitter, op 30 juni en 1 juli hebben we rondom Keti Koti herdenkingen en vieringen gehad. Herdenking van de slachtoffers van een systeem van ontmenselijking en wreedheid, gebaseerd op financieel gewin. We hebben gevierd dat mensen weer een eigen naam konden krijgen en niet meer gebrandmerkt werden, niet meer vervoerd werden, zoals ik in het verleden in commissies heb benoemd, als pakketjes door bol.com. Voorzitter, Keti Koti is geen nationale feestdag in Nederland. Maar het herdenkt en viert wel onze gezamenlijke geschiedenis. En bij die gezamenlijke geschiedenis moeten we ook in gezamenlijkheid stilstaan. Voorzitter, wij zullen dan ook een motie indienen die het college verzoekt om een lobby te starten naar het rijk om Keti Koti te erkennen als een nationale feestdag.

Dat hebben wij de afgelopen periode ook gedaan, dus ook dit nieuwe college krijgt van DENK de opdracht om daarmee aan de slag te gaan. Voorzitter, om deze bijzondere dag te herdenken en erbij stil te staan op een wijze die recht doet aan de impact ervan op onze gezamenlijke Nederlandse geschiedenis, is het wenselijk dat Keti Koti een vrije dag is voor Rotterdammers. Ook daar dienen wij een motie voor in. Maar voorzitter, we willen meer dan alleen de gemeente Rotterdam daarin als voorbeeld hebben. We willen dat er werkgevers in Rotterdam worden aangespoord daartoe. Dat er wordt geëvalueerd in hoeverre werkgevers in Rotterdam daarin begeleid kunnen worden, maar ook hoe zij daarin kunnen worden gefaciliteerd. Voorzitter, tot zover, dank. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein heeft de volgende moties ingediend. Motie 9. Gepast herdenken ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 juli 2022 ter bespreking van agendapunt 7.1.

Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de begroting 2022; constaterende dat: - op 1 juli 1863 Nederland de slavernij in Suriname en op de Nederlandse Antillen heeft afgeschaft; - Keti Koti een jaarlijks terugkerende feest- en emancipatiedag is ter herdenking en viering van de afschaffing van de slavernij; - in Rotterdam, elk jaar de herdenking en viering plaatsvindt van de afschaffing van de slavernij in 1863; - in 2019 Tony's Chocolonely als een van de eerste werkgevers in Nederland haar werknemers op 1 juli een vrije dag gaf; - omdat Nederland geen wettelijk verplichte vrije dagen kent, werkgevers en werknemers onderling afspreken, vaak in een cao of werknemers collectief vrij zijn op een bepaalde dag; van mening dat: - het wenselijk is dat zoveel mogelijk mensen jaarlijks stil kunnen staan bij deze bijzondere dag en deze kunnen herdenken en vieren; - Rotterdam een voorbeeld kan worden en gelegenheid moet creëren om medewerkers vrij te geven op Keti Koti; verzoekt het college: