20220224- Notulen van de raadsvergadering van 24 februari 2022.pdf

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

279

wethouders en zes partijen een coalitie en een college en bepaalden wij waar onze focus op moest worden gelegd. Die hebben wij gevat in drie doorbraakdossier, 'Fijn wonen in een wereldstad', 'Energietransitie en een nieuwe economie' en 'Arbeidsmarkt en gelijke kansen'. We hadden als doel om 18.000 woningen te bouwen en er zijn deze vier jaar uiteindelijk, nu moet ik het goed zeggen, precies 18.125 vergunningen voor nieuwe huizen verstrekt en in deze periode kon de bouw van 15.154 woningen starten, allemaal voor Rotterdammers. We hebben de stad ook flink vergroend, er kwam bijna 22 hectare groen bij in onze stad. We hebben geïnvesteerd in duurzaamheid, we hebben geïnvesteerd in luchtkwaliteit en we hebben samen met de Rotterdamse samenleving geïnvesteerd in het programma 'Relax, dit is Rotterdam' en 'Rotterdam tegen racisme', maar wat we niet konden voorzien was een vierde doorbraak of eigenlijk een uitbraak, namelijk die van de coronapandemie. Die hield de wereld in zijn greep en daarmee dus ook Rotterdam. De heer Lansink zei het al, wij als collegeleden en raadsleden vergaderden niet meer in deze prachtige raadzaal, maar ineens debatteerden we via Teams en andere communicatiemiddelen.

Dat vroeg uiteraard veel aanpassingsvermogen van de raad net als van de stad ontzettend veel aanpassingsvermogen en veerkracht is gevraagd, maar Rotterdammers zouden geen Rotterdammers zijn om dat ook te laten zien en datzelfde geldt natuurlijk ook voor de gemeenteraad. We hebben als stadsbestuur, gezamenlijk als college en gemeenteraad, ons door de pandemie niet tot stilstand laten brengen, maar we zijn doorgegaan en we hebben onze verantwoordelijkheid samen gepakt voor de stad en voor Rotterdammers. We hebben elke keer gekeken naar wat er wel kon binnen de mogelijkheden die er waren, met flexibiliteit en met snelheid. Denk aan de zomercampus, denk aan de extra terrasruimte voor ondernemers, het coronaproof inrichten van winkelstraten, de terrasvouchers, allemaal samen met Rotterdammers. We hebben in deze collegeperiode ook gewerkt aan het afsluiten van een aantal opgedrongen geldverslindende dossiers, het Warmtebedrijf, het Schiekadeblok, dat kwam net ook even langs, en daar heeft een volgend college geen last meer van. We dragen een financieel degelijke organisatie over aan onze opvolgers en daar zal wethouder Van Gils straks wat meer over vertellen.

We hebben met een brede liberale, sociale en groene coalitie van zes partijen en een team van tien wethouders iets neergezet en heel veel mensen hadden niet verwacht dat wij de eindstreep zouden halen, maar dat hebben we toch gedaan, althans we zijn er bijna. Zelfs mijn voorganger Bert Wijbenga zei bij zijn afscheid 'misschien heeft men in 2018 onze onderlinge persoonlijke band wat onderschat' en niet alleen onze onderlinge persoonlijke band is sterk, dit college, vinden wij zelf, is ook een samenkomst van de best of six worlds. Kijk nou wat Judith Bokhove de afgelopen periode heeft gedaan, ze heeft meer dan zeventig verkeersonveilige plekken in de stad aangepakt. Arno Bonte, het aantal zonnepanelen is de afgelopen periode verdrievoudigd, ja mijnheer Van Elck verdrievoudigd daarmee kunt u mooi afscheid nemen van uw tijd in de politiek. Als ik het heb over Richard Moti dan hebben we het natuurlijk allemaal over het scholingsfonds en dat al meer dan 400 Rotterdammers daar gebruik van hebben gemaakt. Roos Vermeij en daarvoor Barbara Kathmann hebben met succes Wijk aan Zet gerealiseerd en het is natuurlijk ook prachtig om te zien dat meer dan 600 Rotterdammers zich kandidaat hebben gesteld voor de wijkraden in Rotterdam. Arjen van Gils, misschien wel de beste wethouder Financiën die we ooit gehad hebben.

Hij draagt in ieder geval een zeer financieel degelijke organisatie over naar de volgende periode en hij heeft natuurlijk ook de Enecogelden binnengehaald, waarvoor dank. Saïd Kasmi heeft Boijmans goed afgerond, het nieuwe Cultuurplan: € 30 miljoen extra geïnvesteerd. Bas Kurvers heeft een recordaantal woningplannen door de raad geloodst en als eerste stad van Nederland een zelfbewoningsplicht ingevoerd. Dat mag toch wel even gezegd worden. De VOORZITTER. De heer Van der Velden.

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

280

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja dank u voorzitter. Ik hoorde wethouder Karremans zeggen 'Boijmans goed afgerond'. Kunt u dat misschien toelichten? Wethouder KARREMANS (vvd) (wethouder). Het proces in de raad is afgelopen. Ik ben het met u eens dat de renovatie nog een lange weg te gaan heeft, maar wij hebben ons werk hier natuurlijk al voor een heel groot deel kunnen doen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja is dat zo, hebt u dan het geld voor de hele renovatie al binnen? Ik vind het nogal opmerkelijk, Boijmans goed afgerond, is het geld al binnen dan? Wethouder KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja voorzitter, als de heer Van der Velden over Boijmans in debat wil gaan dan geef ik hem de suggestie mee om dat met de heer Kasmi te doen, maar volgens mij weten we allemaal waar we staan als het gaat om Boijmans en hebben we dit debat ook in een van de recente raadsvergaderingen behandeld. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja dank u. Nu raakt u ook het punt. Ik vind het best wel jammer, dit is de laatste raadsvergadering en het college bestaat uit tien wethouders, dat er eigenlijk maar twee wethouders zitten.

Ik had mijn pijlen gericht op bijvoorbeeld het klimaat, maar de klimaatwethouder is er niet eens en als ik dan een vraag over Boijmans stel dan verwacht ik niet dat deze wethouder verwijst naar een wethouder die er niet is. Dat vind ik niet netjes. De VOORZITTER. De wethouders luisteren mee en ze zitten hier op mijn verzoek niet allemaal. Alle wethouders die vragen hebben, komen straks gewoon de zaal binnen en dan kunnen ze vragen beantwoorden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dan van de orde. Waarom zijn de wethouders hier dan niet? Wij zitten ook niet op 1,5 meter afstand, daar kan het niet aan liggen, dus waarom zitten ze hier niet gewoon? De VOORZITTER. Het is een afspraak in het college om iets gespreid te gaan zitten om de risico's wat te beperken. U ziet ook aan de fracties dat niet alle fracties hier aanwezig zijn, we hebben in het presidium afgesproken dat iedereen daarin zijn eigen verantwoordelijkheid neemt, de fracties maar ook het college, en het college heeft gezegd te beginnen met de twee wethouders die nu rechts van mij zitten en dat de anderen daarna binnenkomen om vragen te beantwoorden, ze luisteren mee in hun werkruimtes. Het is geen gebrek aan waardering voor de raad, maar het is een afspraak die in het college is gemaakt. Ze luisteren mee en als u vragen hebt, kunnen die straks gewoon gesteld worden. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus).

Ja, ik dacht: ik breng het aan het eind, maar doordat de heer Van der Velden al over Boijmans begon, heb ik een identieke. U noemde veel eerder het Schiekadeblok, ook dat is volgens mij nog echt niet in de pocket. Ik vind uw praatje hartstikke leuk en ik wilde het niet onderbreken, maar het is natuurlijk wel enigszins een beetje mooi opgeleukt met heel veel zaken die nog niet helemaal rond zijn. Ik snap wel dat u ze noemt, we hebben er in deze periode veel tijd aan besteed, maar het is toch nog niet afgerond denk ik en net als Boijmans van Beuningen ook het Schiekadeblok niet.

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

281

Wethouder KARREMANS (vvd) (wethouder). Voorzitter, het is niet mijn bedoeling om nu in een semantische discussie te geraken. Als u vragen over het Schiekadeblok hebt dan kunt u die natuurlijk richten aan wethouder Van Gils en voor Boijmans geldt dat voor de heer Kasmi. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Het is geen semantische discussie natuurlijk, als u zegt dat het afgerond is dan komen we in een andere discussie terecht. Wethouder KARREMANS (vvd) (wethouder). Goed, dank u wel voorzitter. Ik was bij Christien Eskes en daarvoor Sven de Lange. Er zijn meer dan 100 dak- en thuislozen naar een woning uitgestroomd, de grootste uitstroom ooit en het is Michiel Grauss gelukt om de ambitie te realiseren om het aantal kinderen in armoede terug te brengen naar 1.6. Ik ben hem niet vergeten, onze burgemeester. Hij heeft flink geïnvesteerd in veiligheid en persoonlijk uiteraard in Carnisse en met dank aan dit college voorzitter, is hij natuurlijk world mayor geworden. Dan voorzitter van de beste burgemeester van de wereld naar de beste gemeenteraad van de wereld. Ik wil u graag bedanken, niet alleen voor de moties die u hebt ingediend en die wij van advies hebben mogen voorzien mevrouw Verkoelen, voor alle schriftelijke vragen die wij hebben mogen beantwoorden en alle debatten die wij met u over travel en heel veel andere onderwerpen hebben mogen voeren, maar vooral voor onze samenwerking.

We waren het misschien niet altijd met elkaar eens, maar stiekem veel vaker toch wel. Ook al waren we het niet met elkaar eens, dat ging altijd op een faire constructieve manier vol passie zoals we dat ook van Rotterdammers onderling mogen verwachten. Dat komt uiteindelijk voorzitter natuurlijk, en dat realiseert iedereen in de raad en het college en ook in deze zaal zich, omdat wij allemaal direct of indirect werken voor dezelfde baas, 650.000 Rotterdammers. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Dank u. Wethouder KARREMANS (vvd) (wethouder). Dan heb ik nog wel een motie van DENK die is ingediend op mijn portefeuille, namelijk 'Steun manifest tegen racisme'. Dat is een motie die vraagt om een raaduitspraak en daar ga ik natuurlijk niet tussen zitten, maar u weet uiteraard hoe wij denken over antidiscriminatiebeleid en antiracismebeleid, dus u kunt wel verzinnen hoe wij erover denken, maar de motie is uiteraard oordeel raad. Dan kreeg ik nog een vraag van GroenLinks over de eventuele toestroom van Oekraïense vluchtelingen. Mevrouw Roest kent ons trackrecord als het hierom gaat, op dit moment worden ook 250 vluchtelingen opgevangen op vijf locaties in Rotterdam. We hebben daarvoor ook een locatie beschikbaar gehad in Feyenoord, ook om te helpen bij het landelijke probleem van het realiseren van huisvesting voor vluchtelingen.

Ik kan u ook melden dat Rotterdam als enige stad van de G4 in 2021 de taakstelling voor 100% heeft gerealiseerd. Dus u kent ons trackrecord daarop en we zijn altijd bereid te helpen, maar u weet ook dat de vluchtelingenaanpak en de aanpak van een asielstroom een centrale bevoegdheid van de overheid is. Dat komt als eerste bij de COA binnen en mocht er een vraag komen dan zijn wij altijd bereid om te kijken of we daarin zouden kunnen assisteren zoals we dat ook de afgelopen tijd hebben gedaan. Ik denk dat dit uw vraag beantwoordt. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik realiseer me heel goed dat het een centrale bevoegdheid is, maar het kan nooit kwaad wanneer ook lokale politici en bestuurders aan het centraal gezag laten weten dat ze niet hoeven te aarzelen. De VOORZITTER. U bedoelde dat als een vraag of als een opmerking?

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

282

De heer ENGBERTS (pvda). Ik vind dat we daar gewoon duidelijk in moeten zijn. Er is in de media wat aarzeling bij het centraal gezag in dit land en ik denk dat het helemaal geen kwaad kan wanneer dit vanuit het land wat helderder wordt gesteld en dat doe ik bij dezen. De VOORZITTER. Volgens mij heeft de wethouder dat ook gedaan toch? Helder, dank. Dan gaan we naar de wethouder Financiën en ik vraag intussen de andere collega's om binnen te treden voor zover ze nog vragen van de raad hebben om te beantwoorden. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ja dank u wel voorzitter. Een wat bescheiden maar ook wel een beetje trotse wethouder. Om in de reflectie te spreken bescheiden omdat je bij alles wat je doet, zeker bij een aantal grote bewegingen en ontwikkelingen in deze stad, je altijd staat op het werk van je voorgangers en het is in dit debat soms ook wel gegaan over voor en tegen, maar in veel gevallen heb je te dealen, dat zullen onze opvolgers ook moeten doen, met wat je aantreft. Dat betekent dat je soms de successen viert waarvan je niet altijd zelf de geestelijk vader en de initiator bent en soms moet je dealen met een boedel waarmee je niet altijd blij bent. Daarbij past een zekere bescheidenheid omdat veel ontwikkelingen, dat ziet u ook in het rapport van de Rekenkamer, gaan over zaken waar je niet zelf invloed op hebt.

Targets zijn mooi, maar ik roep altijd dat de directeur van het KNMI niet wordt ontslagen als het slecht weer is, maar wel als hij het steeds slecht voorspelt en dat geldt hier natuurlijk ook, zo moet je ook naar targets kijken. Het ging ook een beetje over de steun en over coalitie en oppositie. Ik heb in de portefeuille Financiën ervaren dat er eigenlijk altijd hele brede steun was, brede steun als het ging om het op orde krijgen van de P&C-cyclus en dat betekent strakker, voorspelbaarder, dichter op de bal en actueler en dat is door Leefbaar Rotterdam, de heer Vreugdenhil speelde daar een belangrijke rol in, in de coalitie en vooral in de COR voortdurend op de agenda gezet en daar hebben we aanzienlijke vorderingen in gemaakt. Het investeringsbeleid, strakker sturen op waar het geld naartoe gaat, kunnen we dat? En uw raad heeft een compleet nieuw investeringsbeleid vastgesteld. Areaal, wat doen we met de groei van de stad en kunnen we dat op tijd inzetten? Vervanging, daar ordelijk mee omgaan en dat we het kunnen vervangen als iets einde levensduur is en een heel strak regime op de Enecomiddelen die inderdaad een bovenmatige opbrengst van € 1,3 miljard voor de Rotterdammers had. Daar zijn spelregels voor gekomen die de raad en ook nieuwe raden binden. U hebt daar een belangrijke rol in gespeeld door die commissie in te stellen en zelfs de leden daarop aan te zoeken.

Deelnemingen, waar gaat ons geld in, waar stoppen we ons geld in en wat is het publiek belang. Daarop is een en andermaal aangedrongen en dat heeft geleid tot een nieuw beleidskader en een nieuw beheersverslag dat raadsbreed is ondersteund. De managementsturing is aanzienlijk verbeterd en er was steeds aandacht voor de behoedzaamheid, kunnen we het wel betalen, is het weerstandsvermogen op orde, gaan we het niet verjubelen, rijen moties op dat gebied en er was altijd brede steun. We hebben gezegd dat we accepteren dat het weerstandsvermogen een keer onder die hele veilige en best hoge norm van 1.0 is en toch is het ons in deze periode, ik ken het nog niet van het allerlaatste jaar daarvan moet de rekening nog worden opgemaakt, steeds gelukt om het boven die 1 te houden. Dat komt niet doordat wij daar goede sier mee maken, maar omdat u steeds hebt gezegd dat te willen, dat liep in de volle breedte, een robuust Rotterdam, ook financieel resiliant op dat gebied. Als u daar streng in was dan dank ik u daarvoor want dat heeft het mogelijk gemaakt om ook daadwerkelijk verbeteringen, diep in de organisatie maar ook soms in onze deelnemingen, voor elkaar te krijgen. Dat over het hele proces en de eenheid daarop. Het geld zelf.

Waar ik trots op ben is dat we ook toen corona kwam niet hebben gezegd 'o we hebben nog een pot geld van Eneco of anderszins en we gaan gewoon wat doen', maar dat we hebben gezegd 'we gaan heel snel bijsturen en we zorgen dat niet-onvermijdelijke uitgaven vrijvallen omdat we die anders kunnen inzetten'. We doen veel met eigen middelen, Tozo, TONK-regelingen en andere dingen waar andere gemeenten andere zaken hebben gedaan. Aan tafel zitten met het rijk waardoor de

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

283

coronamaatregelen ook daadwerkelijk in hoge mate door het rijk gecompenseerd zijn. We zijn daar ruimhartig in geweest en dan kom je een beetje bij niet alleen zuiver, goed, sober en zuinig zijn, maar ook met de menselijke maat. We hebben met uw raad die vlonderterrassen gedaan, we hebben de precarioterrassen kwijtgescholden, we hebben met een noodsteunpakket grote instellingen zoals Ahoy en Blijdorp door zwaar weer geloodst, maar ook heel veel kleine instellingen met een heel directe benadering. Eerst met Barbara Kathmann en later met collega Vermeij om te zorgen dat we dat naast die ondernemers gedaan hebben. Dat betekent dat we daar uiteindelijk ook financieel goed uitgesprongen zijn en dat doen we nog steeds, de terrassen zijn nog steeds precariovrij. Wij hebben als enige grote stad onze lasten niet verhoogd, anders dan met de indexering voor inflatie, die tot voor kort laag was. Dat betekent dat we wat dat betreft de enige echt grote stad zijn die daardoor op alle punten sober, scherp aan de wind en kritisch op ons geld is en daar ben ik trots op en dat is niet mijn verdienste maar dat hebben we met elkaar gedaan. Wat ik al zei, het weerstandsvermogen is in stand gebleven en in deze periode hebben we extra investeringen gedaan.

De stadprojecten zijn al genoemd, we hebben een songfestival succesvol gedaan, zelfs met een jaar vertraging met extra kosten, en nog veel andere dingen die daarbij gekomen zijn. Dan iets over organisatie en dienstverlening. Velen van u hebben het gezegd, en ik breng die complimenten graag over, de ambtelijke organisatie heeft het stevig voor de kiezen gehad in deze periode, sommigen hebben daar iets over gezegd, hebben we veel geïnvesteerd, en ik ben daar heel kritisch op geweest, in de zin van: zijn we toegankelijk, zijn onze websites toegankelijk, is het in het Engels bereikbaar, wat doen we met mensen die niet digitaal vaardig zijn en hoe toegankelijk zijn we. Op dat gebied hebt u mij scherp aan de wind gehouden en dat heeft ons veel gebracht. Ik ben het niet eens met de heer Simons die zei dat er een digitale wal tussen de gemeente en de Rotterdammers is gekomen. Het tegendeel is waar, 94% van onze producten is digitaal en heel veel mensen waarderen het dat ze in een keer, op hun moment, op hun tijd en soms zelfs als mantelzorger voor iemand anders hun zaken met de gemeente kunnen doen, soms ook heel social, dat ze vanuit het ziekenhuis aangifte kunnen doen van de geboorte van hun net geboren kind.

Wij sturen niet op kanalen in de zin dat het duurder is dan als je aan de balie komt of als je het op een andere manier doet, iedereen kan kiezen wat hij wil, langskomen bij de stadsbalies, bellen met de gemeente op 14010 of het digitaal aflossen en als dat nodig is, komen we naar u toe met, bedacht door Leefbaar Rotterdam, een bus in de wijk, bij corona naar de markten toe als daar de vindplaats is om zaken te doen. Als het gaat om de vliegende brigade, als mensen echt in nood zitten dan komen producten thuis. Met de nieuwe wijkhubs, intussen zit 14010 daar experimenteel in, heb je daar alle toegang en als je zou bellen zodat je weet waar je aan toe bent, dan kun je ook gewoon op de hoek de wijkhub binnenlopen om afspraken te maken, waar je daarvoor normaal gesproken naar de Coolsingel zou moeten. Dat hebben we gedaan. Dat betekent ook veel voor onze ambtenaren. Die hebben dat met veel plezier gedaan, maar het is niet af, het is nooit af en dat zal de komende tijd verder moeten gaan, maar dat moest ook onder corona-omstandigheden. De ambtenaren zaten thuis, ze moesten dat thuis doen en soms ook even thuisonderwijs geven. Dus veel waardering voor hoe dat gegaan is, die inzet, die improvisatie die daarbij geboden is en dat anders werken wat gevraagd werd, anders doordat ze thuis of digitaal in de wijk zaten.

De menselijke maat, ik kom daar straks nog even op terug en enkele van mijn collega's ongetwijfeld ook, met bewoners en ondernemers als het ging over corona-improvisaties en op onderdelen 'hoe krijgen we de participatie anders'. Op veel terreinen, en daar hebt u ook terecht heel veel aandacht voor gevraagd, gaat het ook over de kwaliteit, de deugdelijkheid en deugdzaamheid van onze organisatie en dan gaat het over heel belangrijke waarden, over privacy, hebben we algoritmes en weten we dat, wat weten we van onze inwoners en wat mogen we doen met de informatie die we hebben, mogen ze zelf inzien wat ze hebben en hoe gaan we met WOB-verzoeken om. Dus de veiligheid van onze gegevenshuishouding en de privacy waren belangrijke punten daarin. Integriteit. We hebben een paar nare

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

284

incidenten gehad, maar dat heeft de gemeente ook mede door uw toedoen wel ingezet om te zeggen: daar ligt een fors offensief, een stevig plan. U krijgt het jaarverslag om te zien… Rotterdammers en ook ambtenaren of hun collega's moeten erop kunnen vertrouwen dat het hier integer is en dat het deugt. We hebben ook op inclusiviteit en diversiteit stevige gesprekken gevoerd en recentelijk de Me Too-discussie. Dat alles in een grote organisatie met 13.000 mensen is een zaak die niet voldoende aandacht kan krijgen, u hebt daar aandacht aan besteed en dat was een hefboom om veel voor elkaar te krijgen. Dan nog een paar vragen over grote projecten. Niet alle grote projecten zaten in mijn portefeuille en ik laat het Schiekadeblok graag over aan collega Kurvers, maar ik kan op een paar terreinen wel zeggen dat daar volgens mij stevig aan gewerkt is en dat zijn allemaal projecten die eerder gestart zijn. Het fietspad op de Coolsingel. Ik herinner u eraan, we hebben die discussie ook met het college gehad, dat we in 2015 en 2016 geen grote bedrijven met deelscooters hadden, de e-bikes waren nog tamelijk zeldzaam, en wat je nu ziet, als het opgeleverd wordt, is dat intussen de wereld niet stilgestaan heeft, de e-bikes wat harder gaan dan gewone fietsen en dat er veel meer scooters zijn die op dat dubbele fietspad rijden.

Dat betekent dat onze opvolgers toch nog eens even moeten kijken of dat het altijd zo moet blijven als het nu is. De Hoekse lijn rijdt naar Hoek van Holland en zal binnenkort, echt redelijk uniek, naar het strand rijden. Dat betekent dus niet: geen nieuwe dingen in het openbaar vervoer en dat is volgens mij voor heel veel mensen ongelooflijk belangrijk, voor de Hoekenezen maar ook voor mensen die hier in de stad wonen en, vaak met de kinderen, even goedkoop naar het strand willen, waar ze dankzij uw raad ook nog gratis in kunnen. Dus een beeld waarin we veel gedaan hebben aan de stad, de stad is nooit af, ik heb het met veel plezier gedaan en ik vind het altijd mooi… Als het de afgelopen tijd over corona ging dan zag je het Erasmus MC en als het over lokale politiek ging dan zag je altijd deze mooie raadzaal en deze gemeenteraad. Houd dat ook in de volgende periode zo. Dank u wel. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Ik ga de wethouders langs voor zover er vragen zijn gesteld. Wethouder Kurvers. De heer KURVERS (vvd) (wethouder). Dank u wel voorzitter. Het is mooi om het stokje overgedragen te krijgen met de woorden 'de stad is nooit af', als bouwwethouder weet je als geen ander dat de stad nooit af is en dat die altijd in verandering is.

Hoe mooi is het dan dat wij ook met elkaar in die laatste maanden ook nog een stadsvisie hebben vastgesteld, juist ook om die veranderingsdrift en verbeteringsdrift van Rotterdam te omarmen. Als ik kijk naar die bouwopgave, een aantal mensen heeft daaraan gerefereerd en er is zijdelings een aantal vragen over gesteld en er zijn opmerkingen over gemaakt, dan heeft de heer Karremans de aantallen al genoemd. Meer dan 15.000 huizen erbij en dat zijn maar aantallen, ik probeer dan altijd op me te laten inwerken wat het betekent in termen van menselijk geluk van Rotterdammers die in hun wijkje kunnen blijven wonen, die een plekje hebben gevonden. Je ziet die blije gezichten bij de start van de bouwhandeling en ik ben er apetrots op dat we daaraan hebben kunnen werken. Als ik de afgelopen tijd een ding geleerd heb dan is het dat bouwen een werkwoord is. Dat is iets wat je elke dag opnieuw moet doen, dat iets wat je samendoet, met partijen in de stad, met corporaties, het bouwers en ontwikkelaars, maar ook met uw raad, oppositie en coalitie samen. Dat is wel iets waar ik ook heel erg trots op ben, omdat het ons gelukt is en ik wil even met u terug in de tijd, naar vier jaar geleden.

We zijn we begonnen met een ontzettende urgentie om te gaan bouwen, maar pas later, na een of twee jaar, werd in de Kamer openlijk over woningnood gesproken en dat maakte dat we niet alleen moesten bouwen, maar dat we ook die woonagenda heel duidelijk moesten beetpakken. We hebben dat ook gedaan met elkaar en hoe. Vastgoed was een zorgenkindje in de organisatie, er is net al iets gezegd over het sterker maken van de organisatie, met een tekort van € 23 miljoen structureel en dat hebben we omgebogen naar een integraal huisvestingsprogramma voor alle onderdelen en we gaan de komende jaren € 1,4 miljard

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

285

investeren in ons gemeentelijk vastgoed voor de komende tien jaar, fantastisch. We hebben met elkaar het actieplan Middenhuur vastgesteld en de huurhuurprijzen voor vijftien jaar vastgezet. We hebben de verkamering teruggebracht van drie naar twee, we zijn de eerste stad die de opkoopbescherming invoerde en we hebben een starterslening geïntroduceerd om dat gekke gat tussen dat je als starter wel een hoge huur mag betalen, maar geen hypotheek krijgt te dichten en om dat ook een stuk eerlijker te maken. We hebben als eerste stad in Nederland coulance op de huur in ons gemeentelijk vastgoed toegepast en corporaties en anderen volgen in de coronatijd. Om terug te komen op 'we hebben het echt samen gedaan', dat meen ik ook echt als een compliment naar deze raad. Op de dag dat de media kopten 'het is maar de vraag of gemeenten in coronatijd nog besluiten kunnen nemen want alles moet digitaal' vergaderde de commissie BWB over de Rijnhavenplannen. Daar komt veel van onze ambities samen, we hebben dat als raad echt samen gedaan en het liet ook weer zien dat Rotterdam weer aan het doorbouwen was, dat Rotterdam het wel beetpakte en hoe mooi wordt dat programma. Het is groen, er komen drijvende pontons, er komt een stadspark, er komen 2.500 woningen, voor ieder wat wils, ook sociaal, voor studenten, voor senioren uit de oude stadswijken.

Dat is waaraan wij de afgelopen tijd keihard hebben gewerkt. Er is een aantal zaken aangestipt dat ik toch wil beetpakken. Over de gebiedsaanpakken, ook daar zijn wij gidsstad. In Heindijk doet 70% van de mensen mee op basis van vrijwilligheid, een goed aanbod, en dat is een van de eerste wijken die straks van het aardgas af gaat. We hebben de meer dan 12.000 woningenequivalenten ruimschoots gehaald. Er werd net gesuggereerd dat in die gebiedsaanpakken niets van het aardgas af is, maar dat is niet zo. Er zijn de afgelopen tijd circa 1650 woningequivalenten van het aardgas af gegaan, dus ook dat loopt. Nog een aantal zaken. Dat doen wij met ontzettend veel hulp van het rijk, er gaat bijna € 28 miljoen rijksgeld naar de gebiedsaanpakken, we hebben voor meer dan € 40 miljoen binnengehaald voor het Volkshuisvestingsfonds om aan de kwaliteit van de Rotterdamse woningvoorraad te werken en bijna € 60 miljoen aan woningbouwimpulsgelden om betaalbaar te kunnen bouwen. Dat zijn allemaal resultaten van de afgelopen tijd en dat zijn allemaal projecten die binnenkort van de band rollen en daar zou ik dan ook nog heel kort op willen ingaan. Er is gerefereerd aan Feyenoord City en aan het Schiekadeblok.

Op dat laatste hebben we ontzettend veel stappen gezet met de Wet voorkeursrecht gemeenten en met een stedenbouwkundig plan, gewoon voorwaarts om echts iets moois van dat stuk van Rotterdam te maken naar de wensen van deze raad. Datzelfde geldt voor Feyenoord City. Alle discussies zijn bekend, wij staan achter die gebiedsontwikkeling en we geloven daar ook echt in, maar ik wil daar nog aan toevoegen dat we in Rotterdam, en dat doen we misschien te snel, alleen stilstaan bij het grote, de skyline en de torens, maar dat is niet alles wat we bouwen. Ik ben deze week bij een hele mooie transformatie van een kerk in Overschie geweest, fantastisch, kleinschalig en mooi. Dat geeft de Burgemeester Baumannlaan iets terug in Overschie, dat wordt hartstikke mooi. Ik wil wijzen op een nieuw Tuindorp in Vrijlandt, fantastisch, en de sociale woningen daar worden ook energieneutraal, inclusief de zonnepanelen die de koopwoning ook krijgen. Als u de plaatjes ziet mijnheer Van Zevenbergen dan voelt u zich als bewoner van Vreewijk ook direct thuis want we bouwen voort op de Rotterdamse traditie. Het was heel leuk dat de presentator van SBS6 bij de start bouwhandeling niet uit de Rotterdamse achternamen kwam omdat die allemaal Turks en Marokkaans waren. Ik ben er trots op dat Rotterdammers in hun wijk kunnen blijven wonen, daar hebben we de afgelopen tijd keihard aan gewerkt.

Dan maak ik een bruggetje naar de collega van Cultuur, ik haal bewust het kleinschalige aan omdat we anders alleen stilstaan bij het grote en dat moeten we niet doen, we moeten ook het kleine koesteren en daarvan genieten. We hebben als enige stad van Nederland ook nog eens architectuurbeleid waardoor we juist dit soort mooie projecten kunnen doen en waardoor we ook zorgen dat de stad, de stad die nooit af is, er naar de toekomst toe heel mooi uitziet. Dank u wel.

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

286

De VOORZITTER. Dank u. Dan gaan we naar wethouder Bonte, er was een enkele vraag aan u. De heer BONTE (gl) (wethouder). Ja voorzitter dank u wel. Een aantal van u refereerde aan de resultaten die zijn geboekt met de klimaataanpak en de forse verbetering van de luchtkwaliteit die hier in de afgelopen jaren is ingezet, onder andere mevrouw Zeegers en mevrouw Roest spraken over gepaste trots op die resultaten en de heer Van Zevenbergen refereerde ook aan de vele bewoners die langs de vieze straten woonden. We hadden nog vijftien straten waar stelselmatig de Europese normen voor luchtkwaliteit werden overschreden en die nu gelukkig weer gewoon kunnen ademhalen. Wat dat betreft hebben we de afgelopen tijd op deze thema's veel in gang gezet. De dank daarvoor past ook u want als ik kijk naar bijvoorbeeld de klimaataanpak dan is die begonnen met het klimaatakkoord dat wij met elkaar gesloten hebben, waarbij we hebben gezegd een brede basis in de klimaataanpak te leggen waarin we als college en raad ook samen doelen en strategieën bepalen en waarin we uitgangspunten hebben opgenomen, bijvoorbeeld op het gebied van energiearmoede, dat is mede dankzij DENK, de SP en 50PLUS nadrukkelijk op de agenda gekomen. De extra aandacht voor het realiseren van werkgelegenheid is mede dankzij de PvdA opgenomen in het raadsakkoord Energietransitie.

Het investeren en daarmee ook het benutten en vergroten van de economische kansen is mede door de VVD ook nadrukkelijk als onderdeel van het klimaatbeleid vormgegeven en slimme kansen benutten op het creëren van schone lucht en het realiseren van onze circulaire ambities is mede ook als onderdeel van het klimaatbeleid opgenomen dankzij GroenLinks, D66 en NIDA. Tenslotte ook juist de kracht van onderop, vanuit bewonersinitiatieven, vanuit buurten versterken, dat is mede dankzij het CDA en de ChristenUnie een onlosmakelijk onderdeel van onze klimaataanpak. Dat heeft succes gehad want door die stevige basis die we ook met elkaar hebben gelegd, hebben we een coalitie kunnen bouwen met meer dan 100, inmiddels meer dan 200 bedrijven en maatschappelijke organisaties die samen het Rotterdamse klimaatakkoord gesloten hebben en die inmiddels aan zes verschillende klimaattafels 55 zogenaamde klimaatdeals ontwikkeld hebben die deze omslag in de CO2-uitstoot nu al realiseren. Er zijn natuurlijk ook kritische kanttekeningen van de heer Meeuwissen, die inmiddels de zaal verlaten heeft, maar we kennen zijn kritiek op de klimaataanpak en het zal u niet verbazen dat ik de motie Klimaatzwendel van zijn hand ontraad, al is het alleen maar vanwege de feitelijke onjuistheden in de overwegingen.

Andere kritische kanttekeningen op de klimaataanpak, en die zijn ook niet nieuw, verwelkom ik altijd, dat zijn de kanttekeningen die vanuit de Partij voor de Dieren worden geplaatst en de aansporingen van de Partij voor de Dieren om meer vaart te maken met de energietransitie en de klimaataanpak zijn mij uit het hart gegrepen. Ik ben blij met de oproep die u hier in de raad doet en dat is ook een roep van steeds meer Rotterdammers in onze richting en in de richting van bedrijven want het klimaat wacht niet, de klimaatverandering wacht niet, daar is actie zeer urgent. U doet de klimaataanpak wel tekort als u zegt dat de omslag die wij hebben gerealiseerd alleen te wijten is aan corona en de defecte kolencentrale, maar dat heeft wel geholpen, dat heeft zeker geholpen. Kijk, de corona-aanpak heeft tot een tijdelijke verlaging van de CO2-uitstoot en een verbetering van de luchtkwaliteit geleid en die kapotte kolencentrale toont ook aan dat we eerder gisteren dan morgen moeten stoppen met die kolenenergie. Gelukkig staat een van die twee kolencentrales op de nominatie op zeer korte termijn permanent gesloten te worden en dat kan echt een slok op een borrel schelen in de CO2-uitstoot die we in de stad hebben. Dit zijn niet de enige effecten, ook de gezamenlijke aanpak vanuit de klimaattafels, die klimaatdeals, hebben wel degelijk bijgedragen aan het realiseren van die omslag.

Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog hebben we nu een dalende CO2-trend in gang gezet, in plaats van een jaarlijkse stijging is de CO2-uitstoot jaar op jaar gedaald en de DCMR heeft in de prognose van de komende tien jaar voorspeld dat die daling doorzet. Is dat genoeg? Nee, dat is nog niet genoeg. De Partij voor de Dieren gaf terecht aan dat, als

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

287

die plannen in die 55 klimaatdeals, als onze klimaataanpak, wordt uitgevoerd we in 2030 9 megaton CO2 hebben gerealiseerd, maar dat is nog niet voldoende. Daar zit inderdaad nog een restopgave in en zeker als we ook de 55%-doelstelling die vanuit Europa wordt neergelegd hier in Rotterdam willen realiseren dan moet daar nog zeker 10 megaton extra bij. Het goede nieuws is dat die plannen klaarliggen, bijvoorbeeld plannen voor het realiseren van een waterstofhub of grootschalige elektrificatie in de haven. Daarvoor is wel een investering in infrastructuur nodig en daarbij hebben we het kabinet nodig. De afgelopen twee jaar, eerst een jaar in aanloop naar de verkiezingen en daarna een jaar in aanloop naar een coalitieakkoord, is er vanuit Den Haag weinig beweging geweest en heeft Den Haag wat dat betreft ook tot vertraging in het proces geleid, maar ik heb goede hoop, en we voeren die gesprekken al, dat wij op korte termijn ook zaken kunnen doen met het kabinet, dat er investeringen in Rotterdam de Rotterdamse kant op komen en dat we niet alleen die 9 megaton CO2 kunnen realiseren uit de plannen die al in gang zijn gezet, maar dat we die 10 megaton daaraan kunnen toevoegen en dat we als Rotterdam niet alleen die omslag hebben gemaakt in de CO2-trend, maar dat we uiteindelijk ook naar die meer dan een halvering van de CO2-uitstoot toegaan.

Onze ambitie is om van het vieste jongetje van de klas koploper Duurzaamheid te worden en het is mogelijk om dat in 2030 al bereikt te hebben. De VOORZITTER. Dan wethouder Kasmi. Er ontspon zich een klein discussietje hier over Boijmans. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja voorzitter, ik heb het meegekregen vanuit mijn kamer, ik kon er alleen niet echt een vraag uit destilleren. Er werd wel een opmerking gemaakt, maar ik hoorde niet per se een vraag. De VOORZITTER. Ik zal het checken bij de heer Van der Velden. De heer KASMI (d66) (wethouder). Heel graag. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Wethouder Karremans zei dat Boijmans geregeld was, maar volgens mij is dat niet zo en als het wel zo is, hebt u dan al geld? De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). U weet dat wij hier uitgebreid met elkaar over hebben gesproken, zowel in de commissievergadering als in de raadsvergadering. Wij hebben natuurlijk wel een heel belangrijke stap met elkaar gezet richting de toekomst en dat is dat we met elkaar hebben besloten om de ambitievariant overeind te houden. We hebben daar nu ook de middelen voor geregeld en we hebben daar ook afspraken over gemaakt met Boijmans, met het museum zelf, die een bijdrage gaat leveren en de andere bijdrage hebben we gevonden in bijvoorbeeld het IHP, dat daar ruimte ontstaat ook vanwege het feit dat Boijmans niet in 2026 maar in 2029 af is.

Dus in die zin hebben we een hele belangrijke stap voorwaarts gezet, maar we hebben ook met elkaar de afspraak gemaakt dat we, zoals u van ons gewend bent, hier periodiek met u over te spreken omdat het natuurlijk een risicovol project is. Dus in die zin hebben we nog zeker een weg te gaan, maar we hebben wel een hele belangrijke stap richting de toekomst gezet en als het aan mij ligt gaan wij gewoon met volle gang vooruit. De VOORZITTER. De heer Koster.

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

288

De heer KOSTER (lr). Ja voorzitter als ik mag vragen, is bijvoorbeeld de bouwer al gecontracteerd, is de aanneemovereenkomst al getekend? De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja dan krijgen we toch een beetje een debat over Boijmans. We hebben met elkaar afgesproken dat het programma van eisen in eerste instantie wordt aangepast want we hebben in de laatste raadsvergadering met elkaar afgesproken dat we gaan voor het ambitieniveau. Het gaat weliswaar om kleine aanpassingen in die zin dat we niet aan de slag gaan met de tentoonstelling voor hedendaagse kunst die in eerste instantie bedacht is, maar wel met de logistiek, de belvedère die we gaan aanleggen. We gaan ook aan de slag met de vernieuwde entree, we gaan aan de slag met het herstellen van Bodon, maar daar zal een nieuw programma van eisen op gemaakt worden en daarmee zijn we nu keihard aan de slag en zoals u van ons gewend bent, komen we daar vervolgens bij u op terug. Daar bevinden we ons nu in. Tegelijkertijd hebben we ook met elkaar de afspraak gemaakt dat we gaan werken aan de governancestructuur want ook dat was een punt van aandacht zoals u weet. We hebben met de directie van Boijmans afgesproken dat er vanuit hun kant een bouwdirecteur wordt aangesteld en dat wij vanuit onze kant ook wat governance betreft een aantal aanpassingen zullen doen.

Dat is waar we nu staan, de gesprekken worden gevoerd. Inmiddels is er ook een nieuw lid in de Raad van Toezicht aangenomen en loopt een vacature voor een tweede die ook binnenkort aangesteld zal worden. Dus met andere woorden, het gaat de goede kant op en we houden de vinger aan de pols. Nogmaals, zodra er meer nieuws te melden is komen we daar bij u op terug. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dank u wel wethouder Kasmi. Dan denk ik dat we alleen nog de beantwoording van de burgemeester op een enkele vraag hebben. Gaat uw gang. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Voorzitter hartelijk dank, een paar opmerkingen en een enkele motie in mijn richting. Twee moties, een van de SP en een van de PVV. Ik begin met de opmerkingen die de heer Simons maakte over het messengeweld en de gedeelde zorg die we daar met elkaar over hebben. We zijn daar drukdoende mee, met wetgeving maar ook met het hard aanpakken. U weet dat we de eerste stad in Nederland zijn die de afgelopen vier jaar met een last onder dwangsom van € 2.500,00 voor het bezit van een mes is begonnen en de afgelopen tijd is dat in een aantal gevallen zelfs verbeurdverklaard. Kennelijk is er een vorm van hardnekkige recidive bij sommige jongeren die toch een mes blijven dragen. Het heeft de aandacht, het is ingewikkeld om adequaat aan te pakken.

De heer Lansink, maar ook de heer Van Zevenbergen, vroegen aandacht voor drugs en drugscriminaliteit. Ik vind het goed dat ook de SP dit vraagstuk heel erg benaderd vanuit de zorgen om de gebeurtenis in de wijk want ik ben het met u eens dat een deel van de jongeren dat wordt gerekruteerd als uithaler uit de haven vooral slachtoffer is van het feit dat het zo gebeurt. Ik heb me de afgelopen weken erg in de materie verdiept en toen ik in Latijns-Amerika was heb ik uitgerekend dat er alleen al in Colombia, uitgaande van 4 kilo oogst per hectare, vier oogsten per jaar per hectare, 120.000 hectare waarvan de Colombiaanse regering openlijk zegt er geen controle op te hebben, keer € 30.000,00 per kilo in Europa een opbrengst van € 115 miljard is. Dat is veertig keer de begroting van Rotterdam. Er is in die kolom dus heel veel geld om iedereen om te kopen, ze kunnen daar iedereen die ze willen omkopen ook omkopen. Het is in het laatste ook aan de jongetjes, de jongens en de jongemannen bij ons hier om daar een graantje van mee te pikken. De oogsten zijn gigantisch en dat heeft echt voor een deel ook te maken met overheidsfalen op verschillende plekken in onze systemen, soms is de overheid volstrekt afwezig, soms zijn

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

289

delen van overheden betrokken. Operators van havenorganisaties in Latijns-Amerika zeggen tegen mij: wij doen geen aangifte meer omdat de persoon in kwestie zo op straat staat vanwege het vele geld dat er tegenaan gezet wordt om mensen in justitiekanalen om te kopen. Het enige wat we kunnen doen is mensen ontslaan. We horen hier soms de discussie: misschien moeten we dat spul legaliseren. Ik wens u veel succes, de weg daar naartoe is een hele lange, lange, lange route en het draagvlak daarvoor is minimaal. Dus ik denk dat wij zelf de jongeren in onze wijken waar mijnheer Van Zevenbergen over spreekt moeten behoeden door onze barrière zo groot mogelijk te maken. Het is niet anders, voorlopig maar even zo. Mijn collega in Antwerpen en ik hebben aangekondigd dat wat ons betreft alle ladingen fruit uit die landen moet worden gecontroleerd en gescand en dan is het antwoord dat je hoort al gauw 'ja, maar we scannen al 10% en dat doen we intelligent'. Voorzitter, ik neem daar geen genoegen mee, ik blijf me inzetten, ook in de gesprekken met het kabinet, voor volledige 100% controle van die containers en alleen 100%. De 10% die nu circuleert, 'ja maar we doen 10%' is wel van fruitcontainers en niet van alle containers in Rotterdam want we krijgen ook ander spul uit andere delen van de wereld en dat moet de komende jaren dus beter, we gaan ons daarvoor inzetten.

Het tweede punt dat wij graag inbrengen, is dat de rederijen wat ons betreft alleen nog zaken gaan doen met LatijnsAmerikaanse havens die beveiligd zijn. Heel veel havens zijn niet beveiligd, daar kun je echt in- en uitlopen, en dus is de kans dat er iets aan boord van die schepen komt vrij groot, maar er zijn ook havens die wel beveiligd zijn en waar het ook beter kan. Dat is het tweede ding dat wij graag in de discussie brengen, dat betreft rederijen, dat betreft schepen, dat betreft ook havens. Nee, dat hoeft helemaal niet met ingang van morgen, maar het is wel van belang dat de rederijen ook hun rol goed oppakken, beter oppakken dan tot nu toe het geval is en alleen producten halen uit beveiligde havens. Als wij hier ook onze barrière verder vergroten, is de kans op het onderscheppen van zo veel mogelijk van dat spul ook aan de reële kant. Wij bouwen zo veel mogelijk aan allianties, mijn collega in Antwerpen en ik zijn ook in gesprek met ambassadeurs van landen als Italië, Spanje, Frankrijk en Duitsland om te voorkomen dat er weglekeffecten naar andere havens in Europa ontstaan als wij met zijn tweeën maatregelen treffen. Wij hebben daartoe binnenkort een conferentie. We zetten veel in gang op dit gebied en tegelijkertijd, dat moet u aanspreken mijnheer Van Zevenbergen, moet er ook een preventieprogramma in onze wijken komen.

Daar gaan we de komende periode aan werken, samen met het rijk overigens en ik ben blij dat dit kabinet na jaren van niets doen nu wel iets van geld heeft voor preventie. Dat is fijn en we proberen samen met het kabinet, maar ook samen met de nieuwe unit die het kabinet gaat oprichten, hier met aandacht voor preventie ons voordeel mee te doen. Dat over drugs en de drugseconomie. Ik verwacht overigens ook dat het kabinet de komende weken substantiële middelen gaat verdelen over onder andere havengebieden om ook aan de gemeentelijke kant dingen te kunnen doen rondom aan de haven gerelateerde economische ondermijning zoals wij dat hier gewend zijn in Spaanse Polder, op Zuid of in Rotterdam-West. Als ik daarover wat meer te zeggen heb, als de bedragen bekend zijn, kom ik met een brief naar de raad, ik verwacht dat het kabinet ons substantieel zal steunen. Dan voorzitter de motie van de SP over het feit dat onze politiemensen een wapen dragen en dat we in de leer zouden moeten gaan in landen waar dat niet het geval is. Ik ken die landen wel en overigens ligt het wapen in veel van die landen gewoon in de auto, dat laat u even zien dat ik er echt iets van weet.

Het feit dat in die landen de politie zo is uitgerust heeft ook te maken met een zekere politiecultuur en een zekere houding in die landen, een andere verhouding tussen burgers en de politie en die situatie kennen wij hier niet. Het is overigens interessant dat, als u spreekt over geweld op straat, u daarin bijna alleen en uitsluitend spreekt over de rol van de politie daarin en niet over de rol van anderen daarin. Ik hoop dat u zelf de afgelopen dagen net zoals ik getuige was van de situatie in Amsterdam waar iemand met een bomgordel een gijzeling uitvoert en ja, hij wordt op straat door een politieauto geramd. Dat is zeker geweld, maar dat is in mijn jargon nog altijd legitiem geweld, dat is altijd natuurlijk aan de rijksrecherche om te

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

290

onderzoeken en dat gebeurt ook want dat is onze rechtsstaat, maar het is natuurlijk niet zo dat alleen de politie geweld op straat gebruikt. Dat is gelegitimeerd en dat mag, maar anderen gebruiken geweld tegen de politie en dat is niet gelegitimeerd en dat mag überhaupt niet, terwijl je op veel plekken, ook in Rotterdam, gewoon voor € 200,00 tot € 400,00 een wapen kunt kopen. Ik zou onze politie niet aan die situatie willen overleveren, maar het gaat in de basis natuurlijk met name om een cultuur in een land waarin de politie op een bepaalde manier werkt in relatie tot de bestaande culturele verhoudingen. Als u dat met mij wilt veranderen, wil ik daar best mijn schouders onder zetten, maar ik denk dat dit een traject van bijna 100 jaar is. Dat is wat ik ervan vind. Formeel ga ik natuurlijk niet over de bewapening van de politie, dat is een zaak van de minister, de uitrusting is een zaak van de minister, en uw partij, de SP, is natuurlijk ook gewoon in de Tweede Kamer aanwezig om dat debat ook daar te voeren. Ik was van plan in alle eerlijkheid tegen u te zeggen dat ik wel sympathie heb voor de filosofische achtergrond van de vraag, maar dat ik de praktische haalbaarheid daarvan nul acht en ik ga die lobby niet op mijn schouder nemen. Dan de motie van de PVV, 'Raadsonderzoek Effecten en effectiviteit coronamaatregelen'.

We hebben in eerdere gesprekken tegen elkaar gezegd dat die maatregelen natuurlijk niet in Rotterdam zijn bedacht. We hebben daar wel zo onze invloed op gehad, maar ik heb in al die debatten tegen u gezegd dat ik verwacht dat veel van die maatregelen onderzocht worden en dat daar opvattingen over zullen komen en dat gebeurt volop. De Onderzoeksraad voor de Veiligheid heeft vorige week een rapport uitgebracht en de Inspectie voor de Volksgezondheid heeft ook een rapport uitgebracht, onder andere over de manier waarop de democratische legitimiteit al dan niet geborgd was, de manier waarop de noodmaatregelen werden afgekondigd en de manier waarop we als Nederland wel of niet op die gang van zaken voorbereid waren. Die rapporten zijn er, die liggen er en als u daar behoefte aan hebt, zou ik zeggen 'lees ze vooral'. Ik heb ze niet allemaal kunnen lezen zeg ik in alle eerlijkheid, maar ik heb wel samenvattingen bekeken en volgens mij bieden die rapporten, en er komen er nog veel meer, een heel goede basis aan om te werken aan wat door Ernst Kuipers in zijn hoedanigheid als de topman het Erasmus MC en ik een tijdje geleden naar buiten brachten over dat wij hier graag zouden werken aan een instituut dat werkt aan het voorbereiden van maatregelen voor toekomstige pandemieën.

Ik ga ervan uit dat de heer Kuipers dat in zijn hoedanigheid als minister niet vergeten is en dat hoeft ook niet want dat staat namelijk in het coalitieakkoord. Dus we gaan ervan uit dat dit gaat komen, dat we de lessen van de afgelopen periode zonder meer trekken en dat we leren ons beter voor te bereiden op toekomstige pandemieën of crisissituaties die altijd weer anders zijn dan de voorgaande, dat is het kenmerk van een crisis. Voorzitter, ik was de afgelopen vier jaar met veel plezier zowel voorzitter van deze raad als van het college. Het kenmerk van mijn positie is dat ik altijd heb geprobeerd om het veiligheidsbeleid vorm te geven in overleg met de raad en alle partijen zullen zich herkennen in delen van het gevoerde veiligheidsbeleid, dat was niet een collegebeleid, dat was zeker niet een oppositiebeleid, het was wat mij betreft een breed beleid dat werd gedragen door velen in wisselende samenstellingen in deze raad en ik ben altijd ongelooflijk dankbaar dat we de stad weer een stapje verder hebben kunnen brengen op dat gebied. Voorzitter dat is wat ik te zeggen heb. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dank u wel. Ik kijk of er behoefte is aan een tweede termijn over de collegeverantwoording. Eén vraag van de heer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ik heb geen tijd meer, een ordevoorstel. De VOORZITTER (de heer Verheij). Heel kort.

De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Er is een antwoord dat ik niet gekregen heb, ik dacht van de heer Kurvers. Ik had 19.000 adressen waar niemand woonde bij het GBA gezien en

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

291

ik begreep dat niet. Dat was naar aanleiding van de vorige actua en ik zei in mijn betoog dat dan bijna 6% van de huizen leeg zou moeten staan. Ik weet niet of u daar direct een antwoord op kunt geven, maar ik heb dat antwoord in uw betoog niet gehoord. De VOORZITTER (de heer Verheij). Wethouder Kurvers. De heer KURVERS (vvd) (wethouder). Dank u wel. Dat is correct, ik heb in de vorige actua cijfers gegeven van de administratieve leegstand op de peildatum. Dan kijk je naar de WOZwaarde van een huis en naar wat er op dat moment administratief leegstaat. Die WOZwaarde zegt niets over de huurprijs of het huurcontract en bovendien heb je te maken met het feit dat mensen die korter dan een bepaald aantal maanden ergens wonen niet ingeschreven hoeven te staan. Ik heb toen ook geprobeerd om dat uit te leggen. Ik ben ook heel blij met de brief van de corporaties die aangeven 'bij ons is dat tussen de 1 en 2%', daaraan zie je dat ze heel strak sturen. Dat is wat ik erover kan zeggen. De VOORZITTER. Dank u voor dit deel van het debat. 13.

Het voorstel met betrekking tot het in uitvoering nemen van de grondexploitatie 'Carnisse Eiland'

De VOORZITTER. Dan wil ik graag met u verdergaan met onze agenda, namelijk het voorstel met betrekking tot het in uitvoering nemen van de grondexploitatie 'Carnisse Eiland'. Mijnheer Van Putten staat op mijn lijst als eerste spreker. De heer VAN PUTTEN (lr). Dank u voorzitter. Wij hebben van bewoners gehoord dat zij vinden dat het participatietraject bij het masterplan voor Carnisse Eiland niet goed is verlopen. Wij als raadsleden missen bij dit soort bouwplannen een draagvlakpeiling onder bewoners, omwonenden en/of wijkbewoners. Natuurlijk kunnen mensen inspreken en laten groepen vaak hun mening horen, maar bij de meeste projecten wordt de stilzwijgende meerderheid niet gehoord. Wij dienen daarom een motie in die verzoekt om bij ieder groot bouwproject een draagvlakpeiling onder de belanghebbenden te houden en de uitslag met de raadsleden te delen. Bij deze peiling moet in ieder geval de vraag gesteld worden of de bewoners, omwonenden en/of de wijkbewoners voor of tegen de bouwplannen zijn. Ik wil hierbij dus die motie indienen. Verder zullen wij de motie van de PvdA om opnieuw met de omwonenden te kijken naar de verbeterpunten in het plan voor Carnisse Eiland steunen. De VOORZITTER. De heer Van Putten heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Draagvlakpeiling bij ieder groot bouwproject "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 24 februari 2022 ter bespreking van 'Grondexploitatie Carnisse Eiland'; constaterende dat: - veel bouwplannen, zoals masterplannen, grondexploitaties, bestemmingsplannen, et cetera de Rotterdamse gemeenteraad passeren; - alle raadsleden tijdens raadsvergaderingen voor of tegen bouwplannen moeten stemmen; overwegende dat: - raadsleden vaak moeilijke beslissingen moeten nemen, zeker als het slopen van woningen tot de plannen behoort. Zij wegen hierbij meerdere belangen af, van zowel de huidige bewoners en omwonenden als de toekomstige bewoners. Toch mist helaas vaak

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

292

een totaaloverzicht van alle meningen van de huidige bewoners, omwonenden en/of wijkbewoners. Natuurlijk kunnen er mensen inspreken en/of stappen veelvuldig groepen bewoners naar voren om hun mening te laten horen, maar bij de meeste projecten wordt de stilzwijgende meerderheid niet gehoord. Dit moet anders; - raadsleden vaak veel stukken van honderden pagina's moeten lezen voor een vergadering, terwijl het raadslidmaatschap eigenlijk een deeltijdbaan is. Sommige raadsleden hebben simpelweg onvoldoende tijd of een onvoldoende groot netwerk, om goed te kunnen peilen hoe een gebouw, buurt of wijk over een project denkt. Terwijl deze informatie essentieel is bij het maken van hun keuze als volksvertegenwoordiger om voor of tegen een bouwproject te stemmen; - een draagvlakpeiling onder belanghebbenden onderdeel zou moeten zijn van het afwegingsproces van raadsleden, waar zij hun oordeel over een bouwproject op kunnen baseren; verzoekt het college: - bij ieder groot bouwproject vooraf een draagvlakpeiling onder belanghebbenden (dus bewoners, omwonenden en/of wijkbewoners) te houden en de uitslag hiervan naar leden van de Rotterdamse gemeenteraad te sturen; - in deze peiling in ieder geval de vraag te stellen of de belanghebbenden (bewoners, omwonenden en/of wijkbewoners) voor of tegen het bouwplan zijn; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. J.W.

van Putten De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dank u zeer. Dat gaan we naar de volgende spreker, mevrouw Faber. Mevrouw FABER (vvd). Dank u wel voorzitter. Carnisse is een wijk die aandacht behoeft, maar dat ook verdient. U weet dat als geen ander want u geeft daar heel veel aandacht aan en dit plan brengt die positieve aandacht, namelijk een verbetering van Carnisse Eiland qua woningen en voorzieningen en dat verdient Carnisse absoluut. Er komen 271 extra woningen en in totaal kunnen hier straks 500 huishoudens wonen en van al die woningen valt ook nog eens 72% in de categorie Betaalbaar, hoe mooi is dat. Bij de bouw van nieuwe woningen gaat het niet alleen om de woningen zelf, maar ook om de omgeving eromheen en groen is daarbij erg belangrijk en de Rotterdamse VVD begrijpt dan ook dat de huidige bewoners daar kritisch naar kijken. Er is een afname van 2% groen en als ik de bewonersbrieven lees dan vragen zij om compensatie hiervan op andere plekken in de wijk, ik verneem graag van de wethouder wat daarin de mogelijkheden zijn. Het tweede punt van zorg vanuit de bewoners betreft de hoogte van de woontoren aan de rand. Zoals het plan er nu ligt wordt deze veertien verdiepingen hoog, ik heb alle ingekomen bewonersbrieven gelezen en ik zie daar wel wat verschillen in.

De ene bewoner wil daar helemaal geen flat, de volgende groep van schrijvers wil maximaal zes verdiepingen en er zijn ook mensen die het hebben over maximaal acht verdiepingen. Ik vermoed dan ook, maar dat hoor ik graag van de wethouder, dat het nooit gaat lukken om iedereen tevreden te stellen. Een van de briefschrijvers benoemt het windrecht van de molen op de Kromme Zandweg, ik wil graag van de wethouder weten of hiernaar is gekeken en wat de uitkomst daarvan is. Tot slot nog een andere vraag aan de wethouder. Ik las dat de bewoners aan de Kromme Zandweg pas laat zijn geïnformeerd. Klopt dat, is daar een specifieke reden voor en wil de wethouder ook reageren op de kritiek van de bewoners op het gevolgde participatieproces? Dank u wel.

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

293

De VOORZITTER. Dank u zeer. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dank u wel voorzitter. Na de commissievergadering heb ik nog heel veel contact met de bewoners gehad, we hebben brieven gekregen en we hebben hen ook gesproken. Ik kreeg van een van de bewoners ook een lapje met allemaal verslagen van allerlei plannen en bijeenkomsten uit 2001, 2002 en 2003. Het is opvallend dat het daarin vaak gaat over de participatie die mensen als onvoldoende hebben ervaren, het gaat natuurlijk over verkeer, schaduw en licht, maar ook heel erg over de hoogte van gebouwen, de maximale hoogte en het groen. Ervoor zorgen dat er niet te hoog gebouwd wordt is iets wat al lang in het gebied leeft. Even los van de vragen die de VVD heeft gesteld, die had ik ook en dat hoef ik niet nog een keer te doen, het antwoord daarop krijg ik hopelijk toch wel. Ik heb samen met de ChristenUnie, Leefbaar Rotterdam, GroenLinks en D66 een motie gemaakt om ervoor te zorgen dat we opnieuw met de bewoners om tafel gaan en die toren kan wel lager volgens mij. Meer groen en een lagere toren, dat is het dictum. De VOORZITTER. De heer Engberts heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

Samen stad maken in Carnisse De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 24 februari 2022 ter bespreking van het 'startbesluit voor de gebiedsontwikkeling Carnisse Eiland'; constaterende dat: - betrokken wijkbewoners en organisaties aangeven een inhoudelijke bijdrage te willen leveren aan de verdere invulling van de gebiedsontwikkeling en uitwerking van het stedenbouwkundige plan; overwegende dat: - de ideeën en wensen in het bijzonder betrekking hebben op publiek toegankelijk groen in de wijk, speelruimte en de hoogte van het appartementengebouw aan de Lepelaarssingel; - de doelen van de woonvisie 2030, Werkprogramma NPRZ Wonen 2019-2022 en de vertaling daarvan naar het plan Carnisse Eiland behaald kunnen worden met inpassing van wensen van bewoners; - het belangrijk is dat er voldoende huizen worden gebouwd, ook in Carnisse; van mening dat: - draagvlak en betrokkenheid van bewoners bij stedelijke ontwikkeling van groot belang is; verzoekt het college: - bij de verdere uitwerking van stedenbouwkundig plan uitgaande van de huidige grex met betrokken stakeholders en omwonenden in overleg te treden over de inpassing van hun ideeën over publieke groenvoorziening, speelplekken en lagere maximale hoogte van het appartementengebouw Lepelaarssingel; en gaat over tot de orde van de dag. w.g. G.J. Engberts, T.J. Vonk, J.W. van Putten, A. Kockelkoren en R.C.J.

de Roon De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer De Roon.

raadsvergadering van 24 februari 2022

Notulen pagina

294

De heer DE ROON (d66). Ja dank u wel voorzitter. Er is in de commissie inderdaad uitgebreid over Carnisse Eiland gesproken en de vorige sprekers hebben eigenlijk precies uitgelegd wat de goede kanten van dit plan zijn, maar ook een beetje nog waar het aan schort, ook als het aan ons ligt. Ik ben het met de VVD eens dat het heel mooi is om daar woningen in verschillende segmenten te realiseren, maar aan de andere kant hebben wij ook heel veel brieven gehad, en ook met bewoners gesproken, waarin toch het een en ander werd gezegd over het participatieproces en met name het bouwen langs het groen en inderdaad de hoge toren en dat daar toch wel, als je kijkt naar de samenhang met de andere bebouwing, vraagtekens over zijn. Dus ik sluit me aan bij die opmerking en ik hoor ook graag een uitleg van de wethouder hierover. Wij hebben inderdaad ook de motie van de PvdA hierover medeondertekend. De VOORZITTER. Dank u zeer. Andere sprekers? De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja voorzitter, de Partij voor de Dieren zegt 'bouwen in het groen, dat moet je gewoon niet doen'. Met Carnisse Eiland gaat een deel van het Zuiderpark verloren en niet zomaar een deel want het ziet er daar gewoon echt mooi uit.