20220203- Notulen van de raadsvergadering van 3 februari 2022.pdf

voor ouderen in samenwerking met SKVR en Pluspunt te continueren; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

66

De VOORZITTER (de heer Verheij). Dank u wel mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw Verkoelen, u bent de volgende spreker. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik wijzig mijn betoog omdat ik echt te weinig tijd heb, maar wat ik wel kwijt wil, is het volgende. U begrijpt dat 50PLUS niets meer heeft toe te voegen aan wat de heer Van Elck heeft gezegd. We hebben 81 moties ingediend waarvan er maar eentje aangenomen werd. 50PLUS sluit zich dus ook volledig aan bij het betoog van de heer Van Elck van Leefbaar Rotterdam, die zojuist een prachtig afscheidsbetoog in deze raad heeft gehouden. Ik zou de heer Van Elck enorm willen bedanken voor zijn niet-aflatende inzet voor ouderen en ik hoop dat ik uw werk in de volgende periode zeker zo goed mag doorzetten. Daar wil ik graag mee afsluiten voorzitter, want dat mag ook wel eens gezegd worden. De heer Van Elck heeft het wat 50PLUS betreft echt meer dan uitstekend gedaan. Ik heb twee moties, want daar gaat het natuurlijk wel om, met betrekking tot de 16.000 woningen die genoemd worden. Dat was de vorige keer nog niet aan de orde en daar heb ik er twee voor die ik graag wil indienen. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dank u wel. Een tweetal moties van 50PLUS.

De eerste heet 'Een woning voor doorstroming', met de strekking om woningen met een koopprijs tot € 310.000,00 of een sociale huurwoning eerst alleen aan 55+'ers aan te bieden. De tweede heet 'Een woning voor doorstroming' en dat is volgens mij dezelfde motie met dezelfde prijssegmenten. Mevrouw Verkoelen, ik heb het gevoel dat ik twee keer dezelfde motie van u heb gekregen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja, die heb ik nog niet. Ik heb hier twee keer de motie 'Een woning voor doorstroming'. U krijgt er eentje van mij terug en wij voegen de motie 'Ouderenwoningen voor ouderen' toe, waarin u zegt de 16.000 woningen voor ouderen exclusief beschikbaar te laten zijn voor 55+'ers, ongeacht de prijs. Mevrouw Verkoelen heeft de volgende moties ingediend. Motie 2.

Ouderenwoningen voor ouderen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 3 februari 2022 ter bespreking van de voortgangsrapportage programma Ouder en Wijzer; constaterende dat: - Rotterdam net als de rest van Nederland een tekort aan woningen heeft en voor ouderen geschikte woningen in het bijzonder; - het aantal ouderen de komende jaren nog flink zal toenemen tot 129.000 in 2035; - de groei van het aantal 75-plussers, de dubbele vergrijzing, binnen de groep ouderen het sterkst is; - er geluiden uit de maatschappij zijn die het blijven zitten van ouderen in te grote huizen als onwenselijk waarderen; - de wethouder in haar voortgangsrapportage heeft aangegeven dat er momenteel 16.000 voor ouderen geschikte woningen in het planaanbod staan; overwegende dat: - ouderen best onder voorwaarden willen verhuizen; - er momenteel onvoldoende en/of ongeschikte woningen voor ouderen beschikbaar zijn; - veel woningen bovendien na verhuizen netto duurder uitpakken voor de ouderen; - veel ouderen in de overspannen woningmarkt al snel achter het net vissen; - als ouderen verhuizen de woningcarrousel op gang komt wat voor alle generaties tot voordeel is; draagt het college op:

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

67

- de 16.000 voor ouderen geschikte woningen ook exclusief beschikbaar te laten zijn voor 55-plussers ongeacht huur of koopprijs; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. P.J.H.D. Verkoelen Motie 3. Een woning voor doorstroming "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 3 februari 2022 ter bespreking van de voortgangsrapportage programma Ouder en Wijzer; constaterende dat: - Rotterdam net als de rest van Nederland een tekort aan woningen heeft en voor ouderen geschikte woningen in het bijzonder; - dat het aantal ouderen de komende jaren nog flink zal toenemen tot 129.000 in 2035; - de groei van het aantal 75-plussers, de dubbele vergrijzing, binnen de groep ouderen het sterkst is; - er geluiden uit de maatschappij zijn die het blijven zitten van ouderen in te grote huizen als onwenselijk waarderen; - de wethouder in haar voortgangsrapportage heeft aangegeven dat er momenteel 16.000 voor ouderen geschikte woningen in het plan aanbod staan; overwegende dat: - ouderen best onder voorwaarden willen verhuizen; - er momenteel onvoldoende of ongeschikte woningen voor ouderen beschikbaar zijn; - veel woningen bovendien na verhuizen netto duurder uitpakken; - veel ouderen in de overspannen woningmarkt al snel achter het net vissen; - als ouderen verhuizen de woningcarrousel op gang komt wat voor alle generaties tot voordeel is; draagt het college op: - van de 16.000

woningen in het planaanbod de woningen met een koopprijs tot € 310.000 of een huur van minder dan € 763,47 eerst en alleen aan 55-plussers aan te bieden; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. P.J.H.D. Verkoelen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Verheij). De volgende spreker is mevrouw Roest. Mevrouw ROEST (gl). Ja, dank voorzitter. We hebben hier in de commissie ook al uitgebreid bij stilgestaan. Het was een goed debat, dus ik ga het nu denk ik wat korter houden dan de vorige sprekers, alhoewel mevrouw Verkoelen dat net heel netjes heeft gedaan, dus ik ga dat als lichtend voorbeeld nemen. Voorzitter, er zijn eigenlijk twee punten die ik nog even wil uitlichten op dit moment nu we het hier toch in de raad over hebben. Het eerste is dat we natuurlijk een ongelofelijk moeilijke periode achter de rug hebben met een coronapandemie die ervoor zorgt dat wij heel veel van onze ambities moesten herzien op het vlak van eenzaamheidsbestrijding, zingeving, al die dingen die we willen doen voor ouderen, en die er ook voor heeft gezorgd dat ouderen zowel op gezondheidsgebied als op het gebied van

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

68

participeren in de samenleving echt voor enorme uitdagingen staan op dit moment. En die zijn nog niet weg. Dus dat vraagt ook wat van ons als gemeente. Ik ben blij dat wij ons flexibel hebben opgesteld en ook mee hebben bewogen met wat de samenleving van ons vraagt. Ik denk dat daar ook in de toekomst nog heel veel behoefte aan is. Eén punt waarop ik denk dat we echt meer moeten meebewegen in het ouderenbeleid is de focus op sociaaleconomische ongelijkheid, want we focussen nu heel erg op eenzaamheid onder ouderen. Dat is een groot probleem, en dat kan een sociaal-maatschappelijk probleem zijn, maar heel vaak wordt dat ook ingegeven door sociaaleconomische omstandigheden, dat mensen gewoon niet de mogelijkheden hebben om mee te doen of van huis te gaan. Geen geld hebben voor een auto, maar ook niet voor OV, misschien niet meer op de fiets kunnen, dan wordt je wereld wel heel klein. Dat is dus wat ons betreft een punt dat in het komende beleid nadrukkelijk naar voren moet komen. Daar hebben we het ook in de commissie al over gehad en ik heb daar ook van de wethouder mooie woorden over gehoord, dus ik heb daar ook wel vertrouwen in. Natuurlijk zal de verkiezingsuitslag daar hopelijk ook toe leiden, maar dat gaan we nog zien. Daar wilde ik het voor nu eigenlijk bij laten. Dank. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dank u wel mevrouw Roest. Andere sprekers? De heer Versnel.

De heer VERSNEL (vvd). Voorzitter, ik wil allereerst de heer Van Elck complimenteren met zijn voortreffelijke verhaal, zoals we er vele van hem hebben gehoord deze raadsperiode, dus hij neemt inderdaad bijna afscheid in stijl. Dat verhaal is natuurlijk heel herkenbaar, niet alleen van de heer Van Elck, maar ook van mevrouw Verkoelen en inderdaad ook van mevrouw Mohamed-Hoesein. De werkelijkheid die zij schetsen van een beleid dat nog niet iedereen die we ermee willen bereiken ook echt bereikt heeft, en dat al die levens nog niet echt verbetert, dat is natuurlijk ook zo. Ze zuigen dat niet uit hun duim. Die mensen zijn er inderdaad, die teleurgesteld zijn in wat we nu nog weten te bereiken. Maar er is ook wel een andere werkelijkheid. En dat is ook die werkelijkheid van mensen die het al wel ervaren, vele duizenden die ook zijn beschreven in de tussenevaluatie. Van al die honderden partners en de duizenden mensen die daar werken, die er gelukkig nog wel vertrouwen in hebben, ondanks alle terechte kritiek die er natuurlijk is. Want het is ook niet niks wat we met dit beleid proberen te bereiken. Eigenlijk een samenleving die in de woorden van Pim Fortuyn verregaand geatomiseerd is, waarin mensen steeds minder naar elkaar omkijken, waarin de familie vaak steeds minder voorstelt.

Voor al die mensen moet de gemeente er opeens zijn, om te voorkomen dat ze eenzaam worden, om te voorkomen dat ze niet de ondersteuning krijgen die ze nodig hebben om mee te kunnen doen in het dagelijks leven. Dat is niet niks en ik denk dat er een ongeëvenaarde hoeveelheid acties in gang is gezet, dat hebben we kunnen zien. Ik zou zeggen: dit beleid is pas halverwege, gelukkig maar. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dank u wel mijnheer Versnel. Andere sprekers? De heer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ja, dank u voorzitter. Ik zal het kort houden want mevrouw Roest heeft best veel gezegd wat ik ook wilde zeggen. Op dit moment is de bijnaam die wij voor Ouder en Wijzer hebben vaak ouder en armer, omdat gezien de recente ontwikkelingen ouderen toch wel armer aan het worden zijn, dus bij de volgende ontwikkeling van het beleid zal daarmee echt rekening gehouden moeten worden. Maar als je echt met ouderen praat, dan hebben ze het meestal niet zo vaak over die eenzaamheid of andere zaken waar wij het vaak over hebben. Dan hebben ze het eigenlijk maar over twee dingen. Dat is inderdaad dat ze armer worden, maar ook over veiligheid. Je zou zeggen, hoe moet je nu veiligheid in zo'n sociaal ding zetten, maar ouderen voelen zich steeds minder veilig binnen Rotterdam, ook omdat ze de samenleving vaak niet meer herkennen. Ik denk dat

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

69

voor komend beleid daar rekening mee gehouden moet worden, dat je kijkt dat je weer een match kan krijgen tussen de samenleving, hoe snel en hoe het loopt en dergelijke, en de ouderen. Ik ga zeker de motie van DENK steunen, ik hoop alleen dat ouderen over wat anders gaan praten, over iets meer gaan praten dan over de kleuren. Het is leuk om daarover te praten, maar ouderen hebben heel veel meegemaakt in het leven, die doen er dus echt toe. En als laatste wil ik ook een compliment geven aan de heer Van Elck. Ik heb van je genoten Michel en het was echt geweldig om jou af en toe te interrumperen, maar dat hoefde nu niet, want ik was het grotendeels met je eens. Bedankt. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dank u wel mijnheer Van Zevenbergen. Andere sprekers op dit agendapunt? Mevrouw Zandberg. Mevrouw ZANDBERG (cda). Excuus voorzitter, er ging even iets mis. Ja, het lijkt bijna alsof we hier bij het agendapunt van het afscheid van mijnheer Van Elck zijn maar dat zijn we niet, en dat willen we ook nog helemaal niet zijn. Ik hoop nog een paar weken van hem te mogen genieten hier in deze zaal. Voorzitter, samen met partners is er gewoon tweeënhalf jaar lang superhard gewerkt om de stad seniorvriendelijker te maken. En we moeten altijd kritisch blijven, maar we mogen ook best wel tevreden zijn, want er is echt enorm veel werk verricht en er is ook onwijs veel in gang gezet.

Ik benoem heel graag de aandacht voor eenzaamheid onder ouderen. Niet voor niets is Rotterdam de eerste gemeente met een eenzaamheidsaanpak en binnen dit programma blijft dat ook een belangrijke prioriteit. En ondanks dat niet alle onderdelen zo zijn uitgevoerd als we zouden willen, onder andere door de pandemie, is er wel degelijk vooruitgang geboekt. En zijn we er dan? Nee, we zijn er zeker niet, maar er zijn echt wel degelijk stappen gezet om de problematiek die er is, aan te pakken. En dat is geen eenvoudige problematiek. Met dit programma is echt vooruitgang geboekt voor ouderen in onze stad. Het programma Ouder en Wijzer is er dan ook eentje waar ik reuze blij mee ben, omdat zaken als vitaliteit, ertoe doen, wonen en zorg hier samen komen. Ik hoop dat we daar de komende jaren mee verdergaan. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dank u wel. De heer Balwantsingh. De heer BALWANTSINGH (pvda). Ja, dank u voorzitter. Er is al heel veel gezegd voorzitter. Het is heel erg belangrijk, en dat vind ik zelf, dat de mensen sowieso om zich heen kijken, daar waar ze zelf ook een hand kunnen uitsteken naar ouderen, ze dat ook doen.

Dan is het ook heel erg mooi om te zien dat als dat niet gebeurt, dat er dan vanuit de gemeente in elk geval een groot plan is opgezet dat als het niet gebeurt, dat als de mensen in de stad niet naar elkaar omkijken, dat wij dan wel zeggen: oké, goed, wij denken daar wel in mee, dus ik kan me heel erg vinden in wat mijn VVD-collega net zei. Het zijn grote plannen, natuurlijk moet je kritisch zijn, maar we zijn er nog niet, we zijn halverwege. Misschien niet eens halverwege, maar we zijn op pad. We zijn op weg in een ontwikkelende stad, een stad die steeds ouder aan het worden is. Als ik zie hoeveel wij de afgelopen vier jaar daarover hebben nagedacht, tijdens commissies, hebben kunnen meedenken, hebben kunnen sturen, hoe we met elkaar in debat zijn geweest. Dan kan ik alleen maar zeggen dat ik er trots op ben dat wij hier in Rotterdam echt een groot en dik plan hebben en dat we wethouders hebben gehad die zeggen: we kijken om naar de ouderen. Natuurlijk is het goed dat er partijen zijn die extra goed opletten, die zeggen: daar moet je misschien een klein beetje naar rechts, misschien liever naar links natuurlijk, dat is een kleine opmerking richting collega Van Elck met wie we de afgelopen vier jaar de degens gekruist hebben, maar zo is het en zo zie ik het ook. Als de mensen het zelf niet doen, dan zijn wij er om te kijken of wij een steuntje in de rug kunnen geven.

Zo kijken wij ernaar voorzitter, dank u wel.

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

70

De VOORZITTER (de heer Verheij). Dan kijk ik even of mijnheer Vonk op dit punt nog wil spreken. Nee? Mevrouw Van Wifferen op dit punt? Dat is ook niet het geval. Dan heb ik alle sprekers gehad. Dan gaan we naar wethouder Eskes. Mevrouw ESKES (cda) (wethouder). Ja, dank u wel. Ik denk dat het vooral veel concluderende statements waren van veel van de woordvoerders. Ik denk dat de commissiebehandeling daar ook wel aanleiding toe gaf. We hebben daar goed met elkaar doorgesproken over wat we niet genoemd hebben de eindrapportage, maar de verantwoordingsrapportage, want ik denk dat een aantal van de sprekers vandaag groot gelijk hebben. Er zijn grote stappen gezet. Er is heel veel in gang gezet. En tegelijkertijd moet er nog heel veel uiteindelijk uitgebreid worden en zijn we eigenlijk halverwege. Dat is ook wel de oproep die heel veel partijen de afgelopen weken aan mij gedaan hebben: gaat dit wel door? Blijven we die stip op de horizon wel houden van waar we naartoe willen bewegen, namelijk een samenhangend beleid voor ouderen, wijkgericht. Laten we die beweging, die soms met horten en stoten tot stand kwam, wat echt moeite gekost heeft, maar we tegelijkertijd mooie resultaten hebben gehaald, blijven we dat wel volhouden? Ik denk dat dat ook wel doorklinkt in een aantal bijdragen van u allen.

We hebben recent ook met zo'n honderd partijen die bijgedragen hebben aan het ouderenbeleid van de afgelopen tijd, de heer Van Scheijndel van 50PLUS was daar ook bij aanwezig, in een congrestival gekeken van wat dit nu heeft betekend en waar we nu staan en daar zie je ook hoe ongelofelijk er veel is ingezet. Er zat ook een heel mooi filmpje in, mevrouw MohamedHoesein, van iemand die betrokken was bij de schilderles, iemand die daar ongelofelijk veel plezier aan beleefde, om daar samen met anderen te filosoferen en het gesprek te voeren in een bezigheid die bij hen past, en dat ging overigens niet alleen over de kleuren. En ik denk dat dat niet voor iedereen zal gelden, maar het is zaak dat we een zinvol aanbod hebben voor al die mensen. Ik heb er alle hoop op dat we ook voor de komende periode middels de opdracht die ook verstrekt is met de welzijnspartners, met de zorgpartners, daar ook volop op voortborduren. Dan zijn er natuurlijk een aantal dingen die opvallen. De heer Van Elck, we kunnen natuurlijk alle punten die u genoemd hebt, langsgaan. U weet dat we op veel van die punten van visie verschillen. De tegemoetkoming meerkosten zorg, waarvan de uitvoeringslasten heel hoog waren, die we ingezet hebben voor de VGZ-polis, waar meer dan 60.000, namelijk 61.500 mensen met een kleine beurs gebruik van maakten, waardoor hun zorgkosten overzichtelijk zijn.

Zo zijn er natuurlijk een aantal zaken, keuzevrijheid in de zorg. Ja, mensen moet een alternatief hebben, maar als dat versnippering betekent en een niet-samenhangend aanbod in de wijk, is dan keuzevrijheid dat wat bovenaan staat? Of vinden we dan toch met elkaar dat als het aantal handen voor de toekomst beperkt is, dat we ook met elkaar moeten nadenken hoe we het efficiënt doen, om te zorgen dat mensen zorg krijgen in plaats dat iedereen de keuze heeft uit tien aanbieders, is dit dan de toekomst? Dat zijn denk ik de vraagstukken die de komende jaren meer gaan spelen. Als je de keus hebt, ik moet tien maanden wachten bij mijn voorkeursaanbieder of ik kan bij een aanbieder in mijn wijk terecht die daar ook het hele netwerk heeft, met de welzijnspartner, met de woningbouwcorporaties, dat zijn denk ik de vraagstukken waar we de komende jaren echt forse stappen in moeten zetten om zorg voor ouderen ook beschikbaar te houden. De VOORZITTER (de heer Verheij). De heer Van Elck. De heer VAN ELCK (lr). Ja voorzitter, ik kon het toch niet laten om even te gaan staan. Ik voelde me net al heel ongemakkelijk. Ik dacht nog even: Mieke Telkamp wordt zo opgezet, maar gelukkig is dat achterwege gebleven. Maar de wethouder heeft het over wachtlijsten.

Laat ik u voorspellen dat als u doorzet met die aanbesteding waarmee u nu aan de gang gaat, en je gaat het richten op één, twee, drie grote organisaties, dan ontstaan er wachtlijsten. En het slechtste wat je kunt doen in een tijd van schaarste, is organisaties

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

71

buitensluiten, want die mensen gaan iets anders doen. Die gaan niet meer in de zorg werken, want bij hun oude, kleine, vertrouwde organisatie zaten ze heel kort op mensen. Dat was hun doel, om mensen te helpen. Maar die ben je straks kwijt, want die gaan niet naar zo'n mammoetorganisatie toe. Laat ik daarmee afsluiten, ik zou toch vurig wensen om heel goed naar te kijken naar die aanbesteding. Er is niet voor niets een kort geding tegen aangespannen, want als dat op deze manier wordt ingezet, dan ontstaan er wachtlijsten in de zorg, gaan heel veel mensen die nu in de zorg werken eruit, en dat zou erg zonde zijn. De VOORZITTER (de heer Verheij). Wethouder. Mevrouw ESKES (cda) (wethouder). Op een deel heeft de heer Van Elck gelijk, dus we hebben de komende jaren alle handjes nodig en daarin is de luxe er niet om partijen uit te sluiten. Tegelijkertijd gaat de heer Van Elck ook wel echt te kort door de bocht op het moment dat hij zegt, en hij noemde die aanbesteding ook, ik dacht: ik zal daar niet op reageren om ook niet verder uit te lokken, maar daar zit natuurlijk een van de elementen waar de aanbieders een kort geding voor hebben aangespannen. Dat is bijvoorbeeld de overhead, waar onder andere ook een motie van Leefbaar Rotterdam aan ten grondslag ligt, waarvan we zeggen: de handjes moeten naar de zorg en niet naar de managers achter het bureau.

Dat is een van de componenten waartegen bezwaar aangetekend is. Daar heeft de rechter anders geoordeeld dan dat wij dat met elkaar, ook op basis van een raadsuitspraak, hebben ingezet. Dus ik denk dat de waarheid wat breder is dan enkel zeggen: de gemeente gaat haar eigen gang zonder oog of oor te hebben voor wat er in de stad leeft. Daarin spelen bredere belangen mee. Uiteindelijk hebben wij met elkaar wel de verantwoordelijkheid om voor de komende jaren zorg beschikbaar te houden, zorg nabij te houden, maar ook te zorgen voor een samenhangend aanbod in de wijk. Als de heer Van Zevenbergen het er dan over heeft dat mensen zich veilig moeten voelen in hun omgeving, dan denk ik dat hij daar helemaal gelijk in heeft. Ik denk dat het wijkmodel, hoe we gaan werken met de wijkpreventieketen, met de wijkplusflats waarbij je zorg, welzijn en wonen dichter bij elkaar wilt brengen, maar ook wilt kijken hoe zij in de wijk daarin een rol kunnen vervullen met een herkenbaar gezicht, belangrijke stappen zijn. De wijken als de nieuwe dorpen, op het moment dat je dat goed kunt neerzetten, doet dat iets voor de veiligheid, maar ook op het moment dat je zorgt, daar gaat collega Kurvers met ons Langer Thuis Akkoord over, dat seniorenwoningen ook beschikbaar zijn in de buurt waar je bent opgegroeid, dat je bij dezelfde bakker je brood kunt halen.

Dat is een stuk fijner dan wanneer je aan de andere kant van de stad terecht moet komen. Ik denk dat daar heel veel acties op zijn ingezet, maar alles om die samenhang en herkenbaarheid voor mensen ook overeind te houden. De VOORZITTER (de heer Verheij). De heer Van Elck. De heer VAN ELCK (lr). Voorzitter, inderdaad op dat vertrouwde gezicht sla ik aan. Want dat vertrouwde gezicht raken we met deze aanbesteding gewoon kwijt. Dus dat betekent dat heel veel mensen die nu hun oude zorgverlener hebben, die kwijtraken doordat ze inderdaad over moeten naar zo'n mammoetorganisatie die alles moet kunnen. Dat gaat gebeuren. Dus we gaan een circus optuigen waarin de acrobaat naar beneden valt, laat ik het zo zeggen. En dat is niet handig. De VOORZITTER (de heer Verheij). Wethouder. Mevrouw ESKES (cda) (wethouder). Ik hoorde daar geen vraag in. Het is een stellingname van de heer Van Elck en ik denk dat we daarover van mening verschillen en ik denk dat dat ook mag. Die geluiden zijn denk ik ook goed om te laten horen. Dan nog iets over de eenzaamheid. Eerlijk gezegd vind ik het zelf ook een van de naarste punten waarop wij het

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

72

target niet hebben bereikt. We hadden beoogd de eenzaamheid terug te dringen. Dat is de eerste jaren ook gelukt. Je ziet eigenlijk dat met de coronapandemie de eenzaamheid is toegenomen. Dat zien we over alle leeftijdsgroepen. Dat zien we bij jongeren, dat zien we eigenlijk bij iedereen. Wat ook volstrekt voorstelbaar is dat die eenzaamheid toeneemt, op het moment dat ouderen zorg hebben, zeker waar zij extra kwetsbaar waren voor deze coronapandemie en de ziekte die daarmee gepaard ging, dat dat extra eenzaamheid heeft opgeworpen. Tegelijkertijd is ook waar wat heel veel van u gezegd hebben en wat ik ook in de krant las en wat ik mevrouw Verkoelen daarover ook hoorde zeggen. Uiteindelijk gaat het er ook om hoe wij met elkaar omzien naar elkaar. Op het moment dat organisaties betrokken zijn dan wordt er echt goed werk geleverd. Maar het gaat er ook om dat wij in onze eigen straat oog blijven houden voor de mensen om ons heen. Dat hebben hier een aantal woordvoerders ook zojuist gezegd. Ik denk dat het belangrijk is dat we met elkaar de stad maken, met elkaar oog hebben voor eenzaamheid, oog hebben voor mensen die zorg nodig hebben en daar misschien zelf niet de stappen in zetten, dat we dat ook echt met elkaar moeten doen, en dat je daar niet alleen naar de overheid kunt kijken.

Ja, die heeft de zorg voor het aanbod, maar uiteindelijk moeten we ook zelf met elkaar zorgen dat signalen goed terechtkomen. Ik denk dat ik daarmee over de grootste delen van uw bijdragen iets gezegd heb. Dan kom ik bij de motie van mevrouw Mohamed-Hoesein. Ik heb denk ik in mijn bijdrage zojuist al gezegd dat we echt zien dat die schilderles een positief effect heeft, zeker voor de mensen die daar gebruik van maken en die daar ook interesse in hebben. Wat wij willen doen is uw motie omarmen, met de kanttekening daarbij dat wij daar voor 2022 de middelen ook voor beschikbaar hebben. Voor daarna is het ook aan een nieuw college om te kijken hoe dat voor de langere termijn geborgd wordt. Maar voor 2022 willen wij conform uw motie de schilderactiviteit continueren. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dank u wel. Dan is het woord aan wethouder Kurvers. De heer KURVERS (vvd) (wethouder). Dank u wel voorzitter. Twee moties aan mijn adres van mevrouw Verkoelen. Eigenlijk doen ze allebei hetzelfde, alleen zegt de een iets over prijssegmenten en de ander gaat over alle woningen. Ik heb dezelfde appreciatie bij beide moties, maar ik moet er eerst iets op toelichten. Ik zeg altijd, ook bij dat congresfestival, als wij iets doen voor onze ouderen doen we ook iets voor onze jongeren. Onze aanpak voor ouderen doet iets in de solidariteit tussen generaties.

Als het je lukt om een ouder echtpaar of een alleenstaande uit een rijtjeshuis met een tuintje te krijgen en naar een fijn appartement in de buurt, dan kan er een gezin met kinderen gebruikmaken van dat huis en al die loze ruimte die daar op zolder is en die kamers die over zijn. Die laten een appartement achter dat groter is en dat schuift ook weer door. Zo krijg je de grootste verhuisketen in Rotterdam op gang als je iets doet en als je ook de laatste plek voor mensen kunt vinden, een fijn plekje thuis. Tegelijkertijd dragen deze moties niet bij aan die solidariteit tussen generaties, want u zegt eigenlijk dat alles naar de ouderen toe moet. En dat gaat niet. Dat gaat praktisch niet. Ouderen willen dat trouwens zelf ook niet. Die zeggen niet: stop mij maar achter de geraniums. Die willen juist in de samenleving staan. Die willen ook tussen andere mensen wonen, waar soms ook gezinnen zijn of kinderen in de buurt zijn. En we hebben natuurlijk ook heel veel andere doelgroepen te bedienen in de stad, bijvoorbeeld in onze sociale voorraad. Geef ook prioriteit aan jongeren, want we willen dat die in die goedkope voorraad terechtkomen, zodat zij dat dat goede stapje in het leven kunnen maken en later kunnen doorgroeien. Ook praktisch gezien, meer voor de koopwoningen, gaat het niet.

Er komt wel een beleidswijziging aan vanuit het rijk, dat je 30% van de middensegmentwoningen kunt gaan toewijzen aan mensen die een gebondenheid hebben, of met de omgeving of een preferente doelgroep. Daarvoor zijn we aan het onderzoeken of dat kansen biedt, maar dat zal dan op projectniveau zijn. Dan kan ik me voorstellen dat als je op een plek zit waar veel ouderen wonen en er worden appartementen gebouwd, dat je van

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

73

die 30% gebruik gaat maken, maar deze moties gaan veel te ver en die moet ik echt ontraden. De VOORZITTER (de heer Verheij). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Eén constatering, dus de 16.000 woningen, geschikt voor ouderen, is dus gewoon flauwekul om op te schrijven. Dat constateer ik daarmee. De VOORZITTER (de heer Verheij). Wethouder. De heer KURVERS (vvd) (wethouder). Nee, want het is geschikt voor ouderen, maar er staat niet dat alleen ouderen er gebruik van mogen maken. Dus hij klopt helemaal. De VOORZITTER (de heer Verheij). Goed, ik kijk of er behoefte is aan een tweede termijn naar aanleiding van de beantwoording van de wethouders. Mijnheer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ja, dank u wel. Ik hoor de wethouder wat zeggen en ik moest het even tot me laten doordringen. Ik hoorde hem zeggen: als de ouderen in een rijtjeshuis met een tuin wonen, dan moeten die eigenlijk weg en op een flat. Dat hebt u niet gezegd maar dat heb ik gehoord. De heer KURVERS (vvd) (wethouder). Het is zeker geen verplichting mijnheer Van Zevenbergen. We hebben seniorenmakelaars die kijken of ze mensen kunnen verleiden. Soms zijn mensen zelf toe aan een stap, willen ze levensloopbestendig gaan wonen. Daar hebben we het over. Er is absoluut geen sprake van een verplichting, laat dat duidelijk zijn. De VOORZITTER (de heer Verheij). Helder, dank.

Behoefte aan een tweede termijn? Nee? Dat is niet het geval. Dan sluiten we de beraadslaging op dit punt. Dan komen de moties die zijn ingediend vanavond in het stemvenster aan bod. 20. Feyenoord City 20.1 De brief van burgemeester en wethouders met betrekking tot de voortgang Feyenoord City 20.2 Het voorstel met betrekking tot de grondexploitatie Feyenoord City 20.3 Het voorstel met betrekking tot de onteigening van percelen gelegen in het plangebied Feyenoord City De VOORZITTER (de heer Verheij). Dan gaan wij over naar agendapunt 20 en ik zou aan de raad willen voorstellen om de punten 20.1, 20,2 en 20,3 als één agendapunt te behandelen. Dat is de brief van burgemeester en wethouders met betrekking tot de voortgang Feyenoord City, het voorstel met betrekking tot de grondexploitatie Feyenoord City en het voorstel met betrekking tot onteigening van percelen gelegen in plangebied Feyenoord City. Dat vatten wij dan samen onder punt 20, Feyenoord City. Dat kan op uw instemming rekenen, zie ik. Ik zou het ook op prijs stellen als er zo meteen even een andere vicevoorzitter in kan springen, zodat ik zelf ook nog wat kan zeggen over dit punt. Mevrouw Roest kan even voorzitten bij dit punt. Dat is heel fijn. Dan kunnen namelijk alle drie de plaatsvervangend voorzitters deelnemen aan het debat. (De vergadering is geschorst.) Heropening

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

74

De VOORZITTER (mevrouw Roest). Dames en heren, nog niet alle woordvoerders zijn binnen zo te zien, maar ik stel voor dat we toch vast beginnen, want we hebben nog een heleboel agendapunten te behandelen vandaag. Zoals zojuist door de heer Verheij gezegd, we zijn bij het onderwerp Feyenoord City, zoals we het noemen, waarbij we alle onderwerpen met betrekking tot Feyenoord City in één keer behandelen. De eerste spreker op mijn lijstje is de heer Simons van Leefbaar Rotterdam. De heer SIMONS (lr). Ja, dank u voorzitter. Als je zo naar de agenda kijkt dan denk je eigenlijk: nou, een-tweetje, de gemeente gaat wat grond kopen van de Gamma en daar moeten een paar besluiten over worden genomen. Ware het niet dat dit onderdeel is van Feyenoord City en Feyenoord City is natuurlijk een heel grote gebiedsontwikkeling waar alles met elkaar samenhangt. Ik wil van de gelegenheid gebruikmaken, ook om nog even wat helderheid bij mijzelf te krijgen. Dan kijk ik met name naar mijn collega's van GroenLinks en van de PvdA, waarmee wij afgelopen zomer een gezamenlijk amendement hebben ingediend, de spannende finale. Daar stond een deadline van 31 december. Dat hield eigenlijk in, als het daarna niet op orde is, dan vervalt de position paper. Dan kan Feyenoord natuurlijk wel weer een nieuw plan indienen, maar dat zien we dan wel weer. Nou, in die situatie zijn we ook gekomen.

Zowel GroenLinks als de PvdA hebben toen uitgesproken: dat is een raadsbesluit, dus dat staat als een huis, maar het is nog geen 31 december. Dat is het nu wel, dus ik hoop dat GroenLinks en de PvdA gewoon helderheid in deze zaak brengen, waar ze nu staan, want dat is heel belangrijk voor de voortgang van dit dossier. Want het betekent in feite dat de afspraken die we over het nieuwe stadion hebben gemaakt in de position paper, zijn komen te vervallen, dus als Feyenoord straks langskomt, dan zal bijvoorbeeld over de € 40 miljoen, om maar een voorbeeld te noemen, opnieuw onderhandeld moeten worden met de nieuwe raad, want dat is nu eenmaal het gevolg van het raadsbesluit dat we hebben genomen. Dus ik ben erg nieuwsgierig naar de reactie van de PvdA en GroenLinks en natuurlijk ook naar de wethouder. Ik weet het al een beetje, wethouder Kurvers doet in ieder geval alsof er niets aan de hand is, dat er niets gebeurd is. Maar goed, ik wil graag van hem ook daar nog een uitspraak over, want volgens dit raadsbesluit is de position paper gewoon van de baan en kunnen we opnieuw beginnen. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Postma. De heer POSTMA (gl). Ik heb een vraag aan de heer Simons. Als Feyenoord met een nieuw plan langskomt en steun vraagt, € 40 miljoen, € 100 miljoen, wat zegt Leefbaar Rotterdam dan? De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Simons. De heer SIMONS (lr).

Wij gaan dat nieuwe plan op zijn merites bekijken. Wij hebben een warm hart voor Feyenoord, we hebben ook een heel warm hart voor de gebiedsontwikkeling, dus daar zal de nieuwe raad opnieuw een afweging over moeten maken. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Postma. De heer POSTMA (gl). Nou ja voorzitter, het verbaast me in zekere zin niet hè, want Leefbaar Rotterdam was een van de drijvende krachten achter de position paper en de gemeentelijke bijdrage van € 40 miljoen voor het plan dat nu van tafel is. Maar het is toch wel even goed om vast te stellen dat Leefbaar Rotterdam hier feitelijk zegt: als Feyenoord langskomt en om steun vraagt, dan zullen we ze met open armen ontvangen. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Simons.

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

75

De heer SIMONS (lr). Nou, Leefbaar Rotterdam zal Feyenoord altijd met open armen ontvangen. Het is tenslotte onze trots hier in Rotterdam qua voetbalclub, wat mij betreft. Maar er zit ook gewoon een zakelijke kant aan. Dus als ze nieuwe plannen hebben, moeten we dan ook weer gewoon op zijn merites bekijken wat er dan voorligt. Dus aangezien Feyenoord het zelf nog niet weet, kan ik daar moeilijk uitspraken over doen, maar wel met open armen. Maar nu stelt u een vraag aan mij. Ik heb net een vraag aan u gesteld, hoe dat met het amendement zit en uw uitspraken daarover die nogal heel erg duidelijk waren in de media, of volgens u ook gewoon dat deel van de position paper na 31 december is komen te vervallen? De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Postma. De heer POSTMA (gl). Daar kom ik zeker op terug mijnheer Simons, een terecht punt. Maar even hierop doorgaand, stel dat Feyenoord komt met een nieuw voorstel, en dat lijkt heel erg op het voorstel zoals dat in de position paper is vastgelegd, dan begrijp ik het toch goed dat Leefbaar Rotterdam zegt: dan zijn wij best bereid om daar weer aandelenkapitaal in te steken en om Feyenoord op die manier financieel te steunen bij de bouw van een nieuw stadion? De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Het is een beetje een als-dan-vraag. Ik zal het ook kort houden.

Als Feyenoord bijvoorbeeld komt met de renovatie van de huidige Kuip, dan zullen we dat ook gewoon bekijken en kijken of we daar ook een financiële bijdrage aan kunnen leveren. Maar nogmaals, dat is niet meer aan ons maar aan de nieuwe raad. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Achbar. Het gaat over? De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, kijk, dank u voorzitter. Kijk, de heer Simons wekt de suggestie alsof er een verschil in interpretatie is tussen de indieners van het amendement, maar ik stel eigenlijk vast dat dat er niet is, want al deze drie partijen hebben altijd gezegd dat we ieder plan op zijn merites zullen beoordelen. Ik zou dus de vraag aan u willen stellen: kijkt u dan ook vandaag naar de merites van wat voorligt? Want het gaat inderdaad eigenlijk niet over het hele stadionproject, maar het gaat onder meer over het verwerven van de grondpositie, zodat de woningbouw door kan gaan. Ik hoor uw partij, mijnheer Simons, het er altijd over hebben dat er meer woningen moeten worden gebouwd in Rotterdam, dit is uw kans om dat ook mogelijk te maken. Dus kijkt u vandaag naar dit plan op zijn merites, of bent u vandaag voornemens iets anders te doen? De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Simons. De heer SIMONS (lr).

Op dat punt kom ik zo, maar ik zou ook van u graag de uitspraak willen hebben of in uw visie nu ook het amendement ertoe leidt dat per 31 december de position paper is komen te vervallen? De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Volgens mij stelde ik net vast dat er voor mij geen centimeter licht zit tussen wat wij met elkaar vinden. Ik stelde u een vraag. U zegt: daar kom ik zo meteen op. Ja, ik daag u uit om nu gewoon gelijk antwoord te geven op deze vraag en dan zijn we daar gewoon vanaf.

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

76

De heer SIMONS (lr). Nee, mijn eerste deel ging over de position paper, het amendement. Dat heb ik nu afgerond. Ik ben blij om te horen en te zien dat de PvdA Rotterdam en GroenLinks Rotterdam nog aan boord zijn, dus dat is mooi. Ik ben ook benieuwd hoe de wethouders daarnaar kijken, want dat betekent nogal wat, ook in de communicatie naar de Raad van State. Kijk, over het andere punt kan ik heel kort zijn. We hebben een raadsenquête gehad naar aanleiding van het Warmtebedrijf. We hebben een Deloitte-rapport gehad over de position paper. We hebben een rapport gekregen van de vorige Rekenkamer, mr. Paul Hofstra, over Feyenoord City. De rode draad, en dat is volgens mij ook letterlijk een van de aanbevelingen, bezint eer ge begint en weet wat je doet en weeg ook het algemeen belang af en handel niet naar de waan van de dag. Dan hebben we ook nog een raamovereenkomst gesloten met de Stigam. Ik heb de afgelopen vier jaar consequent van wethouder Van Gils gehoord toen ik zei dat Feyenoord naar mijn mening een publiek-private samenwerking is, nee, mijnheer Simons, dat ziet u verkeerd. De Stigam is puur een private organisatie voor de grondverwerving. Daarom krijgt u ook geen inzicht in de financiën, wel in de partijen die erachter zitten maar niet wat ze meebrengen. Ik zal ook nog even iets voordragen uit die raamovereenkomst.

De raamovereenkomst regelt onder meer de gezamenlijke bijdrage in de vorm van het inbrengen van gemeentelijke grond in de gebiedsontwikkeling, het beheer van de openbare ruimte en de wijze waarop partijen zullen samenwerken. En nu komt het: ook is vastgelegd dat de stichting volledig voor eigen rekening en risico werkt en zich houdt aan de randvoorwaarden in de position paper. We hebben net twee dingen vastgesteld. Ten eerste dat de position paper voor het grootste deel eigenlijk niet meer relevant is, en ten tweede, dat we afspraken hebben gemaakt met de Stigam en wat de rol van de Stigam is. Ik vind het heel belangrijk dat wij als gemeente rolvast blijven. Want al die enquêtes, al die rapporten die ik net noemde, zijn er niet voor niets. We hebben de afgelopen periode alle grote projecten die dit college heeft opgepakt, Schiekadeblok, Warmtebedrijf, Feyenoord City enzovoorts, allemaal mislukt. En de Rekenkamer en ook onze eigen raadsenquête wijzen er constant op: wees rolvast, kom je afspraken na, handel niet naar de waan van de dag. Wat we nu doen, is handelen naar de waan van de dag. Het komt zo uit, we moeten maar even handelen. Terwijl we duidelijke afspraken hebben over de rol van de Stigam. En die schuiven we terzijde.

Dus wat dat betreft is het voor ons om principiële redenen dat wij als raad maar ook zeker als bestuur, gewoon de eigen regels moeten nakomen, rolvast moeten zijn, ook duidelijk moeten zijn, natuurlijk een no-go dat wij hiermee kunnen gaan instemmen. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja dank u wel, over rolvastheid gesproken. Ik denk dat wat we vandaag zien maar weer onderstreept hoe belangrijk het is dat dus de gemeente zelf het voortouw neemt in gebiedsontwikkeling. Het college waar u zelf nota bene onderdeel van uitmaakte heeft destijds met veel bombarie plannen gepresenteerd. Ja, de markt gaat het wel even doen. Eigenlijk leren we hier vandaag een belangrijke les. De overheid is altijd van essentieel belang als het aankomt op gebiedsontwikkeling. Dat is rolvastheid mijnheer Simons. Het enige wat we vandaag doen is denk ik onze eigen natuurlijke rol pakken en ik denk dat u ook zelf wel kunt reflecteren op de rol die u er zelf in heeft gehad toen deze plannen werden gepresenteerd. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Toen deze plannen werden gepresenteerd was het de bedoeling dat er nu al gevoetbald zou worden in een nieuw stadion. Helaas moet ik constateren dat dat niet zo is en dat er ook geen enkel zicht op is. U bent onderdeel van het bestuur geweest de afgelopen vier jaar.

U heeft elke keer gezegd namens uw wethouders: dit is het contract dat

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

77

we nu hebben. Ik ben het met u eens, je kunt ook kijken naar een andere rol van de overheid, maar dan moet je dat wel goed van tevoren regelen en niet ad hoc naar waan van de dag handelen en zeggen: het komt nu zo uit. En die Stigam met al die grote financiële jongens, die vinden het toch wel moeilijk om die € 8 miljoen ook nog op te brengen. Gemeente, kunt u even betalen? Dat hoort gewoon niet zo. Dat is tegen de eigen afspraak en nogmaals, de enquêtes en andere onderzoeken wijzen er elke keer op: doe dat nu niet. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, kijk mijnheer Simons, ik denk dat we het met elkaar eens zijn dat de volgende keer dat we zitten te watertanden op het moment dat er een heel lekker voorstel uit de markt komt, we dan misschien wat kritischer moeten nadenken of dit misschien niet een meer natuurlijke rol is die past bij een lokale overheid. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik denk dat ik het op dat punt met u eens ben voor de toekomst. Wat mij betreft heb ik wel genoeg gezegd over dit onderwerp. Ik ben erg benieuwd naar de reacties en de bijdragen van de andere collega's. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Dan is de volgende spreker op mijn lijstje de heer Postma van GroenLinks. Het woord is aan de heer Postma. De heer POSTMA (gl). Dank u wel voorzitter.

Wat GroenLinks betreft is het nu alle ballen op de gebiedsontwikkeling Feyenoord City. Om het tempo daarin te houden, zullen wij voor het onteigeningsvoorstel stemmen en begrijpen we de aankoop van het Gamma-terrein. Wat ons betreft past het de gemeente om actieve grondpolitiek te voeren en daarmee woningbouw op die locatie mogelijk te maken. Op basis van de informatie die nu voorligt, die het college de raad heeft verstrekt, concluderen we dat de risico's beperkt zijn. Voorzitter, als we nu even vooruitkijken, wordt de kwestie voor het komende jaar: krijgen we een gebiedsontwikkeling met of zonder een nieuw stadion? Mocht Feyenoord in een laatste poging met een nieuw plan komen, dan zullen we daar met een open blik, maar ook zeer kritisch naar kijken. En laat daarbij duidelijk zijn voorzitter, waar Leefbaar Rotterdam wat draait en wat in het midden laat wat er gebeurt op het moment dat Feyenoord langskomt om om steun te vragen, wil ik hier maar duidelijk aangeven: Feyenoord, de commerciële voetbalclub Feyenoord, hoeft niet bij GroenLinks aan te kloppen voor gemeentelijke steun. Ons standpunt van 2017 is hetzelfde als ons standpunt in 2022. Mocht Feyenoord een nieuw stadion willen, zal het dat zelf moeten bekostigen. Voorzitter, de gebiedsontwikkeling gaat door.

De spannendste vraag voor het komende jaar is, en daarmee sluit ik af, heeft Feyenoord de wil en het geld om daar onderdeel van uit te maken? De VOORZITTER (mevrouw Roest). Dank mijnheer Postma. Dan is het woord aan de heer Achbar van DENK. De heer ACHBAR (denk). Ja, dank voorzitter. Voor DENK is het van groot belang dat de gebiedsontwikkeling zoveel mogelijk wordt doorgezet, ook eventueel zonder een nieuw stadion. Ook wij zien dat de situatie met betrekking tot de bouw van een nieuw stadion op dit moment nog ingewikkeld is. Deze situatie betreuren wij, omdat onze overtuiging wel is geweest dat een nieuw stadion eventueel een katalysator zou kunnen zijn voor dat gebied. Zo kan het nieuwe stadion bijvoorbeeld fungeren als stimulans voor toerisme en werkgelegenheid. Als het gaat om het wel of niet bouwen van een nieuw stadion, zullen stadion Feyenoord en BVO Feyenoord daar samen een beslissing over moeten nemen. Wat

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

78

ons betreft ligt de prioriteit bij de gebiedsontwikkeling op dit moment en inwoners van Rotterdam-Zuid moeten er wat ons betreft op vooruit kunnen gaan. Werkloosheid is bijvoorbeeld een probleem in Rotterdam-Zuid. Om te garanderen dat inwoners van Rotterdam-Zuid profiteren van de toename van de werkgelegenheid die de gebiedsontwikkeling met zich meebrengt, pleiten wij er nog steeds voor om een baangarantie in te voeren voor inwoners van Rotterdam-Zuid. Denk hierbij aan banen die vrijkomen bij het potentiële nieuwe stadion als dat er dus wel komt. Ik wilde het niet zo noemen maar eigenlijk is Feyenoord City toch wel een hoofdpijndossier, met veel potentie aan onzekerheden. Wat DENK betreft ligt nogmaals de prioriteit bij de gebiedsontwikkeling en de belangen van de inwoners van Rotterdam-Zuid en daarmee verandert ons standpunt niet. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Dank mijnheer Achbar van DENK. Dan is het woord nu aan de heer Verheij van de VVD. De heer VERHEIJ (vvd). Dank u wel voorzitter. Er ligt vandaag een voortgangsbrief op tafel over Feyenoord City die mede input is voor de behandeling bij de Raad van State van het bestemmingsplan aldaar. Wat ons betreft ligt er een brief die gewoon feitelijk uiteenzet wat de situatie op dit moment is en wij zijn zeer benieuwd naar de afweging die de Raad van State daar inderdaad over gaat maken.

Van belang is ook dat Feyenoord natuurlijk helderheid geeft over wat ze willen. Daarom is het goed om aan de Raad van State te vragen om die behandeling te doen na het moment waarop Feyenoord City dat uitsluitsel kan geven. Dat is een goede ontwikkeling en wij zullen afwachten wat daar uitkomt. Als het gaat om de grondexploitatie en de onteigeningen is de VVD natuurlijk niet een groot voorstander van actieve grondpolitiek waarbij de gemeente zelf actief grond verwerft en daarmee risicodragend wordt. Tegelijkertijd weten we dat in ingewikkelde gebiedsontwikkelingen in deze stad dat altijd nodig is gebleken, bijvoorbeeld op de Wilhelminapier, bijvoorbeeld op de Müllerpier en op diverse andere plekken waar dat ook nog wel zal gebeuren of al gebeurd is in de loop der geschiedenis. Dat is een stukje onderdeel van het vak. Juist daarom heb ik in 2013 ervoor gezorgd dat het openen van die grex'en een bevoegdheid van de raad wordt en niet langer een bevoegdheid van het college is. Dat vindt het college heel lastig, weet ik, maar dat is nu eenmaal zo. De grondexploitatie die hier nu voorligt is een grondexploitatie die een gebiedsontwikkeling mogelijk maakt met stadion maar ook in ieder geval de eerste stappen, mocht dat stadion er niet komen, zodat je in ieder geval van de kant kan. Daarom is het ook goed om die Gamma-locatie te kopen.

Die komt op enig moment leeg te staan omdat de Gamma naar een nieuwe locatie gaat. Dat gebouw is zo goed als klaar. Dan wordt het een klein beetje doe-het-zelven voor de gemeente op die locatie, maar dat dragen we zo snel mogelijk weer over. Als het gaat om de locaties die in aanmerking komen voor onteigening, hopen en verwachten we natuurlijk ook van het college dat er zoveel mogelijk wordt ingezet op minnelijke verwerving en dat onteigeningen uiteindelijk niet nodig zullen zijn. Maar het is goed om dat wel in gang te zetten omdat ook die twee locaties nodig zijn voor de gebiedsontwikkeling, ook als er geen stadion komt. Dan heb je die nodig om daar een goede gebiedsontwikkeling te maken. Daarom is de VVD voorstander van de besluiten die hier vandaag voorliggen en zullen wij dus instemmen. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Dank mijnheer Verheij van de VVD. Dan gaan we naar de heer Segers-Hoogendoorn van het CDA. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank u wel. Soms zou ik weleens willen dat we die gebiedsontwikkeling Feyenoord City niet met een Griekse Y schreven maar met IJ, dan wisten we tenminste dat het over het deel van de stad ging. Weten we overigens waarom het met een Y en niet met IJ is? Voor degenen die het niet weten: toen Feyenoord

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

79

groot werd als voetbalclub in de jaren zestig, de grootste van de wereld, hadden ze een internationale naam nodig en hebben ze de IJ ingeruild voor Y. Dat gaat dus over de club en de IJ gaat over het deel van de stad. En eigenlijk denk ik steeds vaker: we moesten het maar omdopen in IJ, want dan wisten we tenminste dat we het over een deel van de stad hadden, want we hebben het vandaag helemaal niet over het stadion. Dus eigenlijk alles wat we net hebben besproken was een beetje voor de bühne. We hebben alleen een stand van zaken gekregen die we eigenlijk ook mondeling al wisten. Die staat nu op papier. We hebben het over een voortgang in de gebiedsontwikkeling en daarvoor zijn deze stappen nodig. Ik ben het erg eens met de heer Tak als hij zegt dat de overheid daarin soms gewoon een dwingende rol moet nemen en daar zijn wij dan ook prima voor. Dit is een noodzakelijke stap in de gebiedsontwikkeling en die juichen wij zeer toe. Dank. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Dank mijnheer Segers-Hoogendoorn van het CDA. Mijnheer Tak van de PvdA. De heer TAK (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Inderdaad, als het gaat over die gebiedsontwikkeling, ik heb er net al wat over gezegd, dat is voor de PvdA ooit de reden geweest waarom we hebben ingestemd met dit plan, maar we zijn ook wel kritisch vandaag als het gaat over de beloftes die ons ooit zijn geschetst door de markt.

Daarom vond ik het goed dat de heer Simons het daar net over had, want onder het gesternte van het vorige college is ons wel voorgehouden dat de markt het wel even ging doen. Er hoefde geen gemeenschapsgeld bij. En in alle eerlijkheid, de PvdA vindt altijd al dat dit een natuurlijke rol is van de gemeente Rotterdam. Ik vond het zelfs mooi om te horen dat de heer Verheij van de VVD dat eigenlijk ook beaamde, dat het heel logisch is dat een gemeente hier een rol in speelt om juist zo'n ingewikkelde gebiedsontwikkeling zoals de heer Verheij denk ik terecht aangaf, mogelijk te maken. Maar ik wil vandaag wel gemarkeerd hebben, ondanks dat de PvdA dit besluit vandaag zal steunen, vinden we wel dat we als raad wel eens wat meer kritisch mogen kijken naar beloftes die ons gedaan worden. Want ik snap inderdaad, het lonkende perspectief van gratis geld uit de markt blijkt in de praktijk toch een stuk weerbarstiger te zijn. Dat blijkt ook vandaag maar weer zo. Daar wil ik het graag bij laten. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Dank mijnheer Tak van de PvdA. De volgende op mijn lijst is mevrouw Verkoelen van 50PLUS. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Voorzitter, het nieuwe stadion. Het is een voortslepend drama van een college en burgemeester die maar niet willen toegeven dat ze een strijd aan het verliezen zijn.

Een college en burgemeester die maar niet willen begrijpen dat ze niet als bestuur zijn ingesteld om een particulier project op te tuigen. Een college dat de hoogmoedswaanzin heeft het duurste stadion van Europa te willen bouwen. Een college dat maar niet de voelhoorns weet te ontwikkelen om te zien dat genoeg genoeg is. Een college dat maar drammerig in zijn eigen bubbel blijft leven. Zo vreselijk om te zien allemaal voorzitter. Het ergste is dat de gewone Rotterdammer ervoor moet bloeden, financieel moet bloeden voor het wangedrag van een college, dat losgezongen is van de Rotterdammer en de stad en dat allerlei regels met voeten treedt, dat niet wil begrijpen dat er ook nog een Raad van State is, een zeer respectabel, onafhankelijk orgaan, die ze op de vingers tikt. Een college dat de schijnconstructie via een Stigam heeft ontworpen en nu voor de aanwinning van land weer een nieuw gedrocht heeft opgetuigd. Dat allemaal om zand in de ogen van de raad, Feyenoord, de Rotterdammer en de supporter te strooien. Vreselijk. 50PLUS Rotterdam wenst daar niet meer aan mee te doen voorzitter. Stop deze poppenkast, college. Stop met dit megalomane project. Stop met onze tijd te verspillen, stop met in te zetten op een nieuw stadion. Stop met steeds weer kosten te maken zoals nu weer met de grond onder de Gamma te kopen. Ga uw werk doen college en ga een gebiedsontwikkeling

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

80

Feyenoord City zonder nieuw stadion ontwikkelen. 50PLUS Rotterdam heeft in deze beleidsperiode daarom nog één motie voor dit college. 50PLUS roept het college op per direct te stoppen met het nieuwe stadion. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Mijnheer Segers-Hoogendoorn heeft een interruptie. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. Op basis van de voorlaatste zin van mevrouw Verkoelen even de check. Dan neem ik aan dat u voor de voorstellen gaat stemmen die hier vandaag voorliggen? De VOORZITTER (mevrouw Roest). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Tegen De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). U moet nog niet weglopen. Voorzitter, ik heb nog iets voor mevrouw Verkoelen. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, want we hebben het over een toneelstukje, althans dat zegt mevrouw Verkoelen. Ik zei net overigens ook dat wat we allemaal vandaag gezegd hebben over het stadion allemaal niet zo ter zake deed. Vandaag ligt voor om voortgang in die gebiedsontwikkeling met elkaar te bereiken en u zegt: wij zijn voor die gebiedsontwikkeling. Dus dan vraag ik u ook hom of kuit, dan gaat u dus vandaag ook voor stemmen? De VOORZITTER (mevrouw Roest). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Eerst stoppen met dit stadion. Dan de rest. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Segers-Hoogendoorn.

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Even aan mevrouw Verkoelen de vraag wie volgens haar, mocht er al een nieuw stadion komen, dat nieuwe stadion bouwt en daartoe besluit? De VOORZITTER (mevrouw Roest). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Zoals het er nu naar uitziet de gemeente. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Mevrouw Verkoelen, via de voorzitter alstublieft. Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, ik zou mevrouw Verkoelen dan toch willen oproepen om ook naar haar kiezers toe gewoon eerlijk te zijn en dan ook het eerlijke verhaal te vertellen. Wij hebben het hier vandaag niet over ja of nee geen nieuw stadion. Sowieso al niet omdat we er niet over gaan, maar ook omdat het simpelweg niet geagendeerd is. Wat geagendeerd is, is wel een voorgestelde stap van het college om voortgang in de gebiedsontwikkeling te hebben. Als u daar vandaag nee tegen zegt, dan draait u uw kiezers en uw achterban ook een rad voor ogen. Daar moet u dan ook gewoon eerlijk in zijn.

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

81

De VOORZITTER (mevrouw Roest). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). De grond is niet voor nieuwbouw en daar houd ik het bij. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ja, mevrouw Verkoelen verspreidt vandaag allerlei fake news, ook op Twitter, ook omdat ze niet zo goed kan luisteren, maar mevrouw Verkoelen, als u net had geluisterd, en ook naar de meerderheid van de raad, het stadion waar u het nog over heeft, dat bestaat allang niet meer. Dat bestaat niet meer op papier en Feyenoord heeft gezegd: we kunnen het niet betalen. We hebben net vastgesteld dat de position paper is vervallen per 31 december, dus u speelt een wedstrijd die al gespeeld is. U bent hier alleen maar bezig voor de bühne. Maar eigenlijk, als ik u begrijp, dan zegt u: Feyenoord, bekijk het maar. Met wat voor plan ook, of het nu renovatie of een ander plan is in de toekomst, Feyenoord kan sowieso niet op steun rekenen van 50PLUS. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). U sorteert voor op een nieuw stadion en het pluche, mijnheer Simons. Dat mag u. Ik niet. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Simons. Nee? Ja? De heer SIMONS (lr). Kijk, dat is wat mevrouw Verkoelen graag doet. Weglopen. Want u verkoopt kletspraatjes. Het nieuwe stadion is er niet meer. Dat weet u ook, dus u bent bezig met iets in het verleden wat allang besloten is.

Maar mijn vraag is wel, als Feyenoord met een nieuw plan komt, bijvoorbeeld renovatie, en ze komen bij de fractie van 50PLUS de volgende periode, als u tenminste nog vertegenwoordigd bent, in de Tweede Kamer ook nul zetels. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Leuk hoor. De heer SIMONS (lr). Misschien is de wens de vader van de gedachte, maar goed, ik laat me even gaan, laat ik ter zake komen. Wat zegt u dan tegen Feyenoord? Jullie hebben jullie kans gehad, jullie bekijken het maar als grote club van Rotterdam? Bij 50PLUS hoeft u niet aan te kloppen? U krijgt geen geld meer van ons, u zoekt het maar uit, u blijft maar lekker in de oude Kuip? Wat is dat nou, wat wilt u nu zelf? Want daar bent u nooit duidelijk over. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Geen nieuw stadion mijnheer Simons. Over een renovatie van De Kuip valt te praten. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Simons. Mevrouw Verkoelen, u krijgt nog een vraag of een interruptie, dus blijft u nog even staan. De heer SIMONS (lr). Oké, laten we even in uw scenario meegaan. In april komt er een verzoek van Feyenoord, we gaan renoveren en dat kost de gemeente € 60 miljoen. Bent u dan als 50PLUS bereid om dat bedrag te betalen? De VOORZITTER (mevrouw Roest). Mevrouw Verkoelen.

raadsvergadering van 3 februari 2022

Notulen pagina

82

Mevrouw VERKOELEN (50plus). Gezien mijn tijd, laten we dit allemaal voor later bewaren mijnheer Simons. Ik ga geen tijd meer aan dit onderwerp besteden. Ik ben er heel duidelijk in, vier jaar lang, wij zijn tegen een nieuw stadion, we blijven tegen een nieuw stadion en wij zeggen: ga beginnen met die Kuip te renoveren. U kunt vertellen wat u wilt, ik ga er niet van afwijken. Zeer consistent, anders dan Leefbaar Rotterdam. De VOORZITTER (mevrouw Roest). De heer Simons. De heer SIMONS (lr). Ik moet alleen maar constateren dat mevrouw Verkoelen ook nu weer wegloopt voor de feiten. Het nieuwe stadion waarover u het heeft is al niet meer aan de orde. Mijn vraag is nogmaals: bent u ook bereid om Feyenoord te helpen in de toekomst, ook eventueel financieel, of zegt: ik ben gewoon overal tegen als 50PLUS, u bekijkt het maar. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Daarop heb ik al geantwoord, voor De Kuip kunnen ze aankloppen. De VOORZITTER (mevrouw Roest). Goed, daarmee zijn we gekomen aan het eind van de termijn van mevrouw Verkoelen. Ja, u komt aan de beurt mijnheer Van Zevenbergen. Mevrouw Verkoelen heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Het beste voor Feyenoord en gemeente; stop Feyenoord City stadionontwikkeling! "De gemeenteraad van Rotterdam in vergadering bijeen op 3 februari 2022 ter bespreking van Feyenoord City; constaterende dat: - vanuit BVO Feyenoord aangekoerst wordt om te stoppen met het bouwen van een nieuw stadion; - vanuit BVO Feyenoord er geen financiering voor een nieuw stadion gaat komen; - de gemeente slechts een nieuw stadion wilde inzetten als katalysator voor de gebiedsontwikkeling Feyenoord City; - door het mislukken van het ontwikkelen van een nieuw stadion, de gebiedsontwikkeling Feyenoord City ook ernstig stagneert; overwegende dat: - elke dag langer investeren in het proberen een nieuw stadion te ontwikkelen veel geld en energie kost van de voetbalclub Feyenoord die praktisch failliet is en daarom ook aangegeven heeft geen heil te zien in verdere ontwikkeling van een nieuw stadion; - het geld en de energie die BVO Feyenoord nog over heeft beter geïnvesteerd kan worden in de voetbalclub Feyenoord en dus inzetten in het update maken en houden van de Kuip; - de Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas (Stigam) mede in het leven geroepen om de gronden onder het nieuwe stadion te kopen, financieel aan de grond zit en zelf de grond onder de Gamma niet meer kan kopen; - de gemeente, ondanks het mislukken van de bouw van een nieuw stadion, door het kopen van de grond onder de Gamma als

gemeente een totaal ongewenst risico gaat lopen; - elke dag langer wachten op een definitief akkoord om een nieuw stadion te ontwikkelen in deze wooncrisis de gemeente op achterstand zet in het ontwikkelen van het gebied Feyenoord City met het realiseren van de vele woningen die nu zo hard nodig zijn in deze woningnood;