20220112 - Notulen van de raadsvergadering van 1 december 2022

Voorzitter, de vraag wordt gesteld wat het benoemen bijdraagt aan een oplossing en vervolgens zegt u eigenlijk gewoon precies het tegenovergestelde. U moet eens een keer goed naar uzelf luisteren, mevrouw Coenradie. U spreekt uzelf tegen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie, u kunt verdergaan. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter, ik hoorde geen vraag hierin. Ja, de reden van de aanvraag van het debat. Mevrouw BOKHOVE (gl). Voorzitter, excuses. U zegt: mevrouw Coenradie, u kunt verdergaan. Even een punt van orde is dit hè. Er liggen nog een aantal vragen die nog openstaan, dus ze kan niet verdergaan met haar verhaal voordat ze een aantal vragen beantwoord heeft. De vragen uit de interruptie. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Prima, dat mag u, zeker, u bent een van de raadsleden die dat mag. Echter, heeft mevrouw Coenradie al de tijd gehad om alle antwoorden te geven? Dus die komen er waarschijnlijk nu aan. Daar ga ik van uit. En als dat niet zo is, dan hebben we altijd de befaamde veegronde, waar die vragen nog een keer in technische tijd gesteld kunnen worden. Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, en in deze hele voorbereiding, want uiteraard hebben we al het een en ander voorbereid. De heer VAN DRUNEN (lr). Een punt van orde voorzitter. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Een punt van orde, de heer Van Drunen.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1816

De heer VAN DRUNEN (lr). Nou, voor zover ik weet gaat een raadslid over zijn of haar eigen woorden. En als er vragen gesteld worden door andere raadsleden, dan is het aan een raadslid zelf hoe hij of zij daarmee omgaat. Een veegronde is alleen van toepassing op een wethouder. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Daar heeft u inderdaad gelijk in. En inderdaad gaat een raadslid over zijn eigen woorden. Maar met een veegronde bedoelde ik eigenlijk de onbeantwoorde vragen en in dit geval kan dat ook van een raadslid zijn. Gaat u verder mevrouw Coenradie. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja voorzitter, ik zie toch de neiging om nu verder te gaan met het verhaal en ik heb vragen gesteld waar dit raadslid ook dertig seconden voor krijgt om daar in ieder geval een antwoord op te gaan geven. Zoals het nu gedaan is, inderdaad het opstapelen van de vragen, maakt het niet duidelijker voor onze nieuwe spelregels, dus ik heb dan toch liever dat u gewoon die interrupties een-op-een laat beantwoorden. Dan hebben we én meer kans op een antwoord en dan kan mevrouw Coenradie ook gewoon gebruikmaken van die dertig seconden. Want ik denk dat ze gewoon heel bereidwillig is om ons ook gewoon antwoorden te geven. De VOORZITTER (de heer Van Schaik).

Daar was ik ook mee begonnen en ik geef nu het woord aan mevrouw Coenradie met de vraag: kunt u beantwoording geven op de aan u gestelde vragen? Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, dan ben ik even nieuwsgierig welke vragen ik niet heb beantwoord, want de een na de ander stond op om zijn vragen te stellen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). De vierde keer, in technische tijd alstublieft. Wat voegt het toe aan de oplossing van het probleem, dat u volgens mij net als ieder ander wil aanpakken, want niemand is het eens met de rellen, maar wat voegt het toe om constant te benoemen dat iemand Marokkaanse roots zou hebben of heeft? Wat voegt het toe aan de discussie? Wat voegt het toe aan de oplossing? Helemaal niets. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, dat vind ik dan heel vervelend, want ik heb die vraag dus net beantwoord, alleen bent u het niet met mij eens. En dat kan, dat is uw goed recht. Maar ik ga niet elke vraag vier keer beantwoorden. Ik heb het woord aanvankelijk bedoeld, Marokkaans, één keer wil ik dat in het debat benoemen. U nodigt me uit om het nu heel vaak te benoemen, want u stelt mij allerlei vragen dus ik geef daar antwoord op. Wat voegt het toe, is concreet uw vraag. Ik vind het prettig, en dat recht heb ik, om zaken te benoemen.

Want als je het benoemt, kun je het aanpakken. Op het moment dat het gaat over Feyenoord-hooligans, praat ik ook niet over: ja, het zijn allemaal jonge mannen, ergens tussen de dertig en de veertig. Dan heb ik het ook gericht over Feyenoord-hooligans. Als het Engelsen waren geweest dan had ik ook gezegd: het zijn zoveel Engelsen. En dat u het niet met mij eens bent, dat mag, maar ik vind het van toegevoegde waarde. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, ik vind het eigenlijk bijna een beetje grappig, want u zegt het eigenlijk zelf: er is wel een gemeenschappelijke noemer, we zien namelijk dat het vooral

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1817

jonge mannen zijn. Dat is iets wat we als gemeenschappelijk zien dat voorkomt. Maar u noemt net hooligans en whatever en andere voorbeelden, maar de gemeenschappelijke noemer die u hier stelt, is er helemaal niet voor allemaal excessen tijdens demo’s, tijdens rellen, tijdens weet-ik-veel, allerlei vernielingen van de stad. De noemer die u benoemt, bestaat helemaal niet. En afgezien daarvan voegt het ook niets toe. Dus nogmaals de vraag wat het toevoegt aan de oplossing van het probleem om te benoemen waar iemands grootouders geboren zijn. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ik ga de vraag niet voor de vijfde keer beantwoorden. Dus als u het niet erg vindt ga ik door met mijn betoog. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Voorzitter, ik herhaal graag in technische tijd mijn vraag, zodat mevrouw Coenradie daar alsnog antwoord op kan geven. Ik heb haar gewezen op twee tweets die zij heeft geschreven, een over Feyenoord-hooligans, waar zij sprak over een grote groep die het wel netjes had gedaan en op heel veel plaatsen is het wel goed gegaan. Mooi als het overal zo was geweest. Een heel andere beoordeling dan de Marokkaanse jongeren waar ze over spreekt.

Daar maakt ze zich erg druk om, en zij concludeert ook dat die zo verwant zijn en zo begaan met het thuisland dat ze zich afzetten tegen de Nederlandse autoriteit. Nou inderdaad, hoe komt ze daarbij, waarom kan ze die conclusie trekken? Hoe kan zij weten dat dat gericht is tegen de Nederlandse autoriteit en niet het gevolg van gewelddadig gedrag, zoals dat ook bij die Feyenoord-hooligans is geweest in het verleden? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Dat haal ik uit het feit dat er agenten zijn die gewond zijn, dat zij zich inderdaad afzetten tegen de Nederlandse autoriteit. Dat had ik inderdaad destijds ook kunnen zeggen over de Feyenoord-hooligans, dat die zich afzetten tegen de Nederlandse autoriteit, maar als ik elke tweet dezelfde tekst ga gebruiken wordt het misschien ook saai. U kent het allemaal wel, je gebruikt af en toe ook andere teksten. Daar zit niet een onderscheid in als het erom gaat dat de een een Marokkaanse achtergrond heeft en de ander een Feyenoord-achtergrond. Dat maakt voor mij helemaal niets uit. Daar zit geen oordeel in. Maar laten we nu gewoon even de zaken benoemen zoals ze zijn. Dat is het enige. Maar de debataanvraag gaat eigenlijk over heel wat anders.

Dat gaat over de angst die we, we, ik hoor heel veel Rotterdammers om me heen, hebben bij elke wedstrijd die Marokko wellicht nog gaat spelen, gaat winnen, gaat verliezen, gaat gelijkspelen, wat kunnen we verwachten? Vanmiddag hebben we nota bene Marokko-Canada en de kans is groot dat Marokko wint. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Nou, ik val nu echt bijna van mijn stoel dat er alleen maar wordt gekeken wat de resultaten zijn van als Marokko gaat spelen of ze wel of niet winnen. Dadelijk vliegt Nederland uit de poule. Ik weet dat de VVD nog wel met een motie komt, maar dadelijk vliegt Nederland uit de poule. Dadelijk zijn er hier mensen in Rotterdam niet blij omdat Nederland uit de poule is gevlogen. Dan bent u niet bang voor rellen of dan wilt u geen maatregelen? Ik zou willen weten welke maatregelen er in zijn algemeenheid zijn genomen om te zorgen dat we deze rest van het WK en in de hele toekomst van Rotterdam geen rellen…

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1818

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Ik ga u even onderbreken. Blijft u gerust even staan. Ik wil de raad graag vragen stilte te hebben en te luisteren, want er wordt hier een discussie gevoerd en het rumoer op de achtergrond is hoger dan waar de discussie te horen is. Ik geef u nog even het laatste gedeelte, maar ik denk dat het duidelijk was. U stond vlak bij elkaar, dat scheelt dan. Goed. Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Nee, ik ben niet bang dat als Nederland wint of verliest dat er rellen ontstaan. Daar ben ik inderdaad niet bang voor, want daar heb ik op dit moment nog geen aanleiding voor. Als u dan dat wat breder had willen trekken, dan had u het ook vrij gestaan om een debat aan te vragen. Naar aanleiding van afgelopen zondag denk ik: goh, ik merk dat ik het spannend vind maar ik hoor ook de geluiden om me heen, goh, wat gaat dit betekenen voor de komende wedstrijden? In die hoedanigheid ben ik dus ontzettend nieuwsgierig naar de huidige situatie, naar de huidige stand van zaken, en tegelijkertijd ben ik ook benieuwd hoe we het een en ander kunnen voorkomen. Want als we het hebben over de huidige situatie, hoe staat het bijvoorbeeld met de gewonde agenten? Ik heb begrepen dat er twee agenten gewond zijn en dat vind ik nogal wat. Maar tegelijkertijd zijn er ook ondernemers met schade.

We hebben te horen gekregen dat de directeur van Pathé materiële schade heeft en tegelijkertijd ook mensen binnen heeft moeten houden en voorstellingen heeft moeten annuleren. Dat vinden we kwalijk en we zijn ook wel benieuwd, als er schade is, op wie dat eventueel verhaald kan worden. Tegelijkertijd, het voorkomen, ik had het er net al over. We hebben vanmiddag een wedstrijd. Ik mag bijna hopen, nou, dat gaan we natuurlijk allemaal niet redden, dat nog voordat de wedstrijd is afgelopen, wij klaar zijn met de raad. Want ik voel een angst, en met mij nog veel meer Rotterdammers, om zo naar huis toe te gaan, want wie weet komen er weer rellen. Nou, en dat veiligheidsgevoel, daar wil ik iets aan doen. En ik praat hier nogmaals niet alleen namens mezelf, maar namens heel erg veel Rotterdammers. Wat kan de burgemeester aan dat veiligheidsgevoel doen en hoe zorgen we voor nog meer aanhoudingen als we kijken naar de vier aanhoudingen die in ieder geval bij mij tot nu toe bekend zijn? Ik hoop dat de burgemeester de raad daarover wil blijven informeren. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Heeft mevrouw Coenradie met het uitspreken van de woorden: er is dadelijk een wedstrijd en ik ben eigenlijk… De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Sorry, ik onderbreek u even.

Wilt u een gesprek achterin voeren? Het is echt hinderlijk vanaf deze kant om het te volgen. Dus als u even met elkaar in conclaaf wilt, loopt u dan even naar achteren. Mevrouw Bokhove, gaat u verder. Mevrouw BOKHOVE (gl). Dank u wel. Heeft mevrouw Coenradie enig idee wat de woorden ‘er is dadelijk een wedstrijd en ik ben dadelijk eigenlijk al bang voor de afloop, ik durf dadelijk niet naar huis’, doen met het veiligheidsgevoel van heel veel andere mensen in deze gemeente? En ik vind het eigenlijk ook stigmatiserend om van tevoren al te gaan zeggen: het zal wel weer verkeerd gaan. Ik vind dat echt heel kwalijk. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel. Nou, het is niet dat ik mensen angst in de mond leg, mensen geven dat bij mij aan en ik spreek ook namens mezelf. En volgens mij heb ik dat recht om hier ook iets namens mezelf uit te spreken. Dus ja, en die angst heb ik dan niet gecreëerd, dat is een creatie van afgelopen zondag.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1819

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ik ben dan benieuwd: hebt u nooit angst wanneer er andere rellen zijn hier in de stad? Is er nooit angst wanneer de Feyenoord-supporters en Ajax-supporters hier staan? Is dat alleen wanneer Marokko een wedstrijd speelt, waar Nederlandse spelers in meespelen? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter, nogmaals, ik laat me niet in een hoek wegzetten. Het betekent, op het moment dat er rellen zijn of er worden rellen verwacht of die kans is aanwezig, ja natuurlijk is er angst. Dat geldt niet alleen voor mij, dat geldt voor heel veel mensen. En natuurlijk heeft dat effect op het veiligheidsgevoel. Dat is toch hartstikke logisch? Dat heeft helemaal niets met Marokko-België te maken, maar Marokko-België en alles wat daarna gebeurde, is wel de aanleiding geweest van die angst waar ik het dus nu over heb. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter, eerst zei mevrouw Coenradie het te hebben over angst voor rellen. En dat is er ook wanneer er andere voetbalwedstrijden zijn.

Bent u dan bereid om te zeggen dat we geen enkele voetbalwedstrijd meer moeten hebben in Rotterdam omdat u angst hebt voor rellen en voor geweldsincidenten? Ondernemers zijn niet voor de eerste keer geconfronteerd met enorme schade aan hun panden. Met enorme schade aan hun terrassen. Het is de zoveelste keer. Mevrouw Coenradie, ik ben toch wel benieuwd, nogmaals, u benoemt het keer op keer, u vindt het prettig om te benoemen zegt u, om te werken aan een oplossing. U vindt het prettig om te benoemen, Marokkanen, bent u dan nu zover dat u in staat bent om te erkennen dat het een obsessie is? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Nee, en ik laat me ook door onze eigen coalitiepartner niet in deze hoek zetten. Het is geen obsessie en het is de laatste keer dat ik daar iets over ga zeggen. Het is geen obsessie. Bij elke rel die er plaatsvindt, of het nu Feyenoord is die speelt of bij wijze van spreken de plaatselijke schaakclub, als er rellen zijn dan zal Leefbaar Rotterdam altijd als eerste opstaan in de media en buiten de media, hier in de raadzaal om een debat aan te vragen om te kijken of we kunnen mee tekenen. En overigens, bij voorgaande rellen hebben zowel PvdA als GroenLinks ook mee getekend, dus dan staan we er altijd, net zoals nu en benoemen we, net zoals toen, dit nu ook. Gewoon zoals de zaken er zijn.

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, ik ben me terdege bewust van het feit dat mevrouw Coenradie van Leefbaar Rotterdam is, waar wij een coalitie mee hebben gevormd. Ik vraag me alleen af of mevrouw Coenradie zich dat bewust is en of zij het coalitieakkoord goed heeft gelezen en nu op deze manier denkt dat zij daar goed uitvoering aan geeft. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1820

Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Die vraag laat ik bij u. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Ja, dank voorzitter. Ik vind het best wel bijzonder, want u maakte in het begin een vergelijking over de situatie met de politie, wat sommige mensen zeiden, waaronder ik, dat op het moment dat er een incident plaatsvindt, dat het een incident is en dat we niet van een patroon mogen spreken want dan is het een soort klopjacht tegenover de politie. Nu is er een incident geweest met deze voetbalwedstrijd, maar vult u direct het patroon in. U spreekt zichzelf wel een beetje tegen wat dat betreft, vindt u niet? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Interessant. Een incident vergelijken met het verstoren van de openbare orde. Ja, ik zie daar een verschil in. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja, eigenlijk een vraag naar aanleiding van dat een-tweetje tussen DENK en Leefbaar Rotterdam. Ik denk altijd, hoe is het denkbaar? Want u schrijft beiden, of u beweert beiden dat u aan de kant staat van één stad. En ja, wat dat dan is, de stad van mevrouw Mohamed-Hoesein, waar ik me wat welkomer bij voel dan de stad van mevrouw Coenradie. Maar dit is niet één stad, dit is één pot nat op deze manier.

Want het lijkt nu een praatje voor de bühne. Wie gaat zijn tanden laten zien? Gaat Leefbaar Rotterdam dadelijk het stemgedrag van DENK dicteren of hoe moet ik dat zien? Het is nu niet één stad. Dit komt bij mij over als één pot nat, en ik wil niet dat dit een praatje voor de bühne is. Ik vind dat er ook iemand zijn tanden moet laten zien dan. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Bokhove, is dit een vraag aan mevrouw Mohamed-Hoesein? Ja (Er wordt buiten de microfoon gesproken.). Nee, we zijn even bezig met een debat, aangezwengeld door mevrouw Bokhove, die nu van twee partijen antwoord wil. Ik ben er net op gewezen dat ik het vervelend vond dat alle partijen aan het woord kwamen op hetzelfde onderwerp. Daarvan heb ik gezegd dat we het dan een-op-een gaan doen. Dus mevrouw Mohamed-Hoesein, aan u het woord. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter, er is nog altijd sprake van een coalitie waarbij ik datgene waar ik het niet eens ben met mevrouw Coenradie, zal belichten. En daar is uiteindelijk geen coalitieakkoord voor nodig om of de verschillen of de overeenkomsten te vinden. Maar hier, op dit punt, verschillen we wezenlijk van inzicht. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dan uw kant van het verhaal mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Nou ja, daar kan ik me wel in vinden, in deze woorden. De VOORZITTER (de heer Van Schaik).

Mevrouw Van Wifferen, de voorzitter leidt de vergadering en die geeft het woord. En als u het woord wilt is dat prima, maar ik heb geen hulpvoorzitter nodig. Aan u het woord. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Excuses voorzitter en dank voor het woord. Ik wil nog wel eventjes in deze zaal zeggen dat we heel vaak vanuit de hoek van de oppositie te horen krijgen: ja, de coalitie tikt alles af en er is geen ruimte voor debat en al die dingen. Zijn we het

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1821

een keertje flink oneens, krijgen we dat weer om onze oren. U moet wel een keertje consequent blijven. Ik kan u een kleine cursus dualisme geven, maar dat bewaar ik voor later. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Vlasblom. Het was een warm pleidooi van mevrouw Van Wifferen en ik zag er geen vraag in, dus ik ga verder met mevrouw Vlasblom. Mevrouw Bokhove, voor u hetzelfde (Er wordt buiten de microfoon gesproken.). Dan gaat u staan en dan krijgt u van mij het woord. Maar eerst mevrouw Vlasblom want die stond al een tijdje. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Dank voorzitter. Maar ja, goed, als u geen patronen wilt zien in geweld van agenten naar burgers maar wel wil zien van burgers naar agenten, dat schuurt gewoon heel erg bij mij. En op het moment dat u die patronen weigert te zien als het van een andere kant komt, vul die dan niet in voor deze kant van het verhaal. Het is gewoon echt meten met twee maten wat u doet. Dus wees dan consequent, zie overal patronen in, of zie nergens patronen in. Want het is geweld tegenover groepen. Agenten tegen burgers, burgers tegenover agenten. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Nee, ik zie dat nog steeds als twee verschillende zaken. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+).

Ja, ik wil even terug naar het vorige punt want dat vond ik zeer interessant. Mag ik mevrouw Coenradie vragen of zij zelf nu niet vindt dat gezien het feit dat zij vorige week zei over de politierellen dat DENK toch wel even de coalitie had moeten informeren en toch even had moeten afstemmen, vindt u niet dat dat ook nu had moeten gebeuren van u richting DENK? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Dat is iets tussen DENK en Leefbaar Rotterdam. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Helemaal met u eens, maar gaan wij daar nog van u de informatie over krijgen, of kunnen we… De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Nee. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mijnheer Moti en andere raadsleden, om het ordentelijk laten verlopen van dit debat wil ik u nogmaals, het is nu de derde keer dat ik het vraag, rustig laten verlopen, ieder heeft zijn eigen betoog, prima, maar er niet doorheen te praten. Mevrouw Verkoelen. Punt. Dat was tijdens de actua, moest ik een punt maken. Maar nu mag ik u weer het woord geven.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1822

Mevrouw VERKOELEN (50+). Juist, diezelfde vraag heb ik natuurlijk aan mevrouw Mohamed-Hoesein van DENK. Hoe staat u daarin? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Mohamed-Hoesein. U mag hem zeker herhalen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dank u wel. Dan herhaal ik hem in technische tijd. Kan mevrouw Mohamed-Hoesein vertellen hoe zij erin staat, het feit dat ze vorige week op haar vestje gespuugd werd dat ze het over politierellen had zonder daar even met de coalitiepartner Leefbaar Rotterdam over af te stemmen? Hoe vindt u nu dat dat nu eigenlijk identiek andersom gebeurt en u niet even geïnformeerd bent door uw coalitiepartner Leefbaar Rotterdam over dit gegeven? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Mohamed-Hoesein, u mag erop reageren, maar ik wil wel voorstellen dat we er niet vergaderingen van vier weken geleden bij gaan halen, maar dat we wel doorgaan. Gaat u door. Goed, mevrouw Coenradie, u kunt verdergaan. Mevrouw COENRADIE (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik kwam toch echt wel bij het einde van het debat. Wie had dat zo’n beetje gedacht. Ik hoop dat tussen al het rumoer en geruis de vragen helder waren voor de burgemeester en ik kijk ook uit naar de antwoorden en uiteraard kijk ik ook uit, met heel erg veel Marokkanen hier in Nederland en de Marokkanen die dan in het elftal spelen, naar een heel mooie zege en een heel mooi feestje nadien.

Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. De volgende spreker is de heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Nou voorzitter, ik zal maar proberen iets verstandigs te zeggen, want als het over veilig gaat, zeg ik altijd maar, dan moet je de VVD bellen. Voorzitter, afgelopen zondag resulteerde het winnen van een wedstrijd in het bekogelen van onze dienders, van onze politie, met glas en vuurwerk. En laat ik dat in deze positie nog maar eens heel klip-en-klaar aan Rotterdam verkondigen. Dat is onacceptabel. Handen af van onze dienders. Ik zeg het nogmaals, handen af van onze dienders. Je zal maar politieagent, man of vrouw, zijn, met kinderen thuis en een partner, terwijl je daar voor de rust van Rotterdam staat te werken en men denkt dat het kan om de politie op die manier te bekogelen met van alles en nog wat, met twee politieagenten die in het ziekenhuis belanden. Voorzitter, nogmaals, dat is onacceptabel. We hebben de afgelopen tijd een aantal van dit soort grootschalige rellen gehad in onze stad. Ik refereer even naar de Beijerlandselaan, de Coolsingelrellen, en is steeds is de aanleiding verschillend, maar het patroon van vernielingen in de stad, de vorige spreker sprak ook al over vernielingen bij Pathé, maar het patroon van vernielingen in de stad en het aanvallen van de politie, is hetzelfde. En dat moet stoppen.

Voorzitter, ik heb daar een aantal vragen over. In hoeverre zijn de relschoppers daadwerkelijk op zoek naar een confrontatie met de politie, of vindt er geweld richting de politie plaats omdat de politie ingrijpt? Een soort van actie-reactie. Met andere woorden, worden de rellen gestart met als doel het aanvallen van de politie, of is dat andersom? Als we kijken naar de beelden van de rellen, zowel bij de Beijerlandselaan, de Coolsingel en de rellen afgelopen zondag, dan valt ons op dat het vaak jonge mensen zijn en dat deze helden op sokken zich verschuilen achter capuchons. Daarover ook een aantal vragen aan de burgemeester. Zijn er verdachten aangehouden? Volgens mij inderdaad tot op heden vier. Of zijn er personen in beeld die worden gerechercheerd naar aanleiding van de beelden die mogelijkerwijs op camera’s, waar wij zo’n fan van zijn, zijn opgenomen, naar

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1823

aanleiding van de voorgaande rellen. De volgende vraag: was er voorafgaand aan de wedstrijd rekening gehouden of een risico-inventarisatie gedaan over mogelijke onregelmatigheden? Voorzitter, Rotterdam was niet de enige plaats waar afgelopen zondag rellen hebben plaatsgevonden. Maar als we kijken qua tijdlijn, dan begonnen de rellen in België, om vervolgens overgenomen te worden, hebben wij gereconstrueerd, in Nederlandse steden waaronder Rotterdam. Waar wij nu benieuwd naar zijn, is in hoeverre bijvoorbeeld sociale media hier al dan niet een rol in spelen. Daarover ook een aantal vragen. Is er op basis van berichten op sociale media te zien dat de rellen van afgelopen zondag een antwoord of kopieergedrag is op de rellen in andere steden? En ten tweede, zo ja, zijn er dan mogelijkheden binnen het instrumentarium van de politie of de gemeente om hierop ook actie te ondernemen dan wel denkt de politie na over dat soort maatregelen? Voorzitter, tot slot, zoals ik al zei, meerdere rellen de afgelopen tijd in Rotterdam en ook de vorige keer bij de Coolsingelrellen heb ik ook verwezen naar de lessons learned, wat hebben we nu geleerd en in hoeverre zijn deze lessons learned ook toegepast bij de rellen zoals we die afgelopen zondag hebben gekend? Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. De heer Vonk. U slaat over. De heer Kind. Mevrouw Reitema.

Mevrouw REITEMA (pvda). Dank voorzitter. Ja, wat een verademing om te horen dat de andere aanvrager van het debat zonder stigma’s hierover het woord kan voeren. Laat het duidelijk zijn dat de PvdA het absoluut afkeurt wat er is gebeurd. Als onze stad wordt vernield, als mensen gewond raken, is dat natuurlijk onacceptabel. Maar wij gaan echt absoluut niet mee met de xenofobe onderbuikgevoelens van andere partijen en we doen niet mee in selectieve verontwaardiging en wij zien ook absoluut niet in hoe dit bijdraagt aan oplossing van het probleem. Nogmaals, iedereen in Rotterdam is Rotterdammer en dit is één stad. Stop met stigmatiseren, stop met het selectief uitlichten van iemands achtergrond. Want niemand praat de rellen goed en we zoeken allemaal naar een oplossing. Nou goed, ik ben blij dat wel een deel van het debat daarover is gegaan. Daarover hebben wij ook een aantal vragen aan de burgemeester. Want de PvdA pleit voor het opsporen van de daders en het verhalen van de schade die zij in onze stad hebben aangericht.

Ook wil de PvdA van de burgemeester horen of deze rellen een verrassing waren voor de driehoek en zo ja, waarom een blinde vlek zoals deze heeft kunnen bestaan? En kan de burgemeester ook aangeven of wij in Rotterdam net als in Amsterdam risicogebieden gaan aanwijzen? En is de gemeente bereid om wat te organiseren vanuit de gemeente zodat mensen daar veilig WKwedstrijden kunnen kijken? Dus bijvoorbeeld schermen plaatsen buiten, maar dat het in ieder geval vanuit de gemeente gefaciliteerd wordt en dat mensen daar kunnen kijken. Dat was het, dank. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel mevrouw Reitema. Mevrouw MohamedHoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter, het wereldkampioenschap in Qatar is in volle gang. Mannenvoetbal verbindt, dat bleek afgelopen zondag ook. De prachtige overwinning van het Marokkaanse elftal met meerdere Nederlandse spelers, zelfs met een Rotterdams tintje, was dan ook reden voor een feestje. En door velen werd het op een positieve en leuke manier gevierd. Maar voorzitter, helaas werd het voetbalfeest in Rotterdam vooral bekend dankzij een groepje rellende raddraaiers en de impact daarvan, financiële schade voor ondernemers, stigmatisering van groepen Nederlanders en letsel en uitval bij hulpverleners en ondernemers. Laat ik heel duidelijk zijn, vandalisme, rellen en geweld moeten worden bestraft, het moet worden gesanctioneerd.

En voorzitter, ik signaleer ook dat hulpverleners, politie en ambulancepersoneel steeds vaker mikpunt worden van

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1824

doelgerichte agressie. Ook dat is onacceptabel. Onze hulpverleners maar ook onze ondernemers moeten veilig hun werk kunnen uitvoeren. Het zijn onze partners, het zijn onze broers, onze zusters, onze ouders die daar werken. Het zijn onze ondernemers. En net zo hard als wij die kunnen aanspreken op momenten dat het verkeerd gaat, net zo graag willen we dat ze ook veilig thuiskomen. Dat ze veilig zijn. En voorzitter, laten wij ervoor waken dat een handjevol rotte appels nooit maar dan ook echt nooit een reden mag zijn dat Rotterdammers op basis van hun achtergrond worden gestigmatiseerd, worden weggezet. Dat soort xenofobe uitspraken hebben wat mij betreft geen plek in deze stad, in mijn stad. Maar ook de stad zoals mevrouw Elfilali heeft aangegeven, van haar, de stad van iedereen die zich Rotterdammer noemt. De stad van iedereen die hier zijn wortels heeft. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. Mevrouw Vlasbloem staat op mijn lijstje. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Dank voorzitter, en het is Vlasblom. Maar wel leuk, Vlasbloem, klinkt gezellig. Voetbalrellen zijn niet onbekend voor onze stad. Sterker nog, het gebeurt heel erg vaak, veel te vaak. Voorzitter, u kunt zich vast de rellen na Feyenoord tegen AS Roma nog herinneren, of pasgeleden, toen hooligans in Oostenrijk rellen lieten uitbreken na de wedstrijd tegen Sturm Graz. U kent het wel.

De rellen zijn dan ook altijd een recept met dezelfde ingrediënten. Dingen in de fik steken, vechtpartijen, vernielingen en het bekogelen van mensen met voorwerpen. Maar precies die ingrediënten zijn ook de ingrediënten voor een ander recept, namelijk toxische masculiniteit. Toxische masculiniteit voorzitter, dat is hoe we dit gedrag noemen. En mensen die hier last van hebben zullen dit niet gauw toegeven, ze zullen niet gauw toegeven dat het komt door sociale druk, het riskeren van kritiek van andere mannen en erbij willen horen. Het weegt zwaar op mannen. Het komt door het krampachtig onderdrukken van emoties, de druk om altijd succesvol te zijn, sterk, veel geld te verdienen en noem maar op. Boys will be boys, zeggen ze dan. Het zou een overlevingsmechanisme zijn. Het is nu eenmaal zo, toch? Maar als het nu eenmaal zo is, botsen we tegen een volgend probleem aan. Dat zou betekenen dat het nooit zou kunnen veranderen en dat we het maar andere benamingen gaan geven, of dat we opeens giftige mannelijkheid gaan reduceren naar een etniciteitskwestie. Want volgens dit debat moeten we uitkijken voor Marokkaanse jongens die voetbal kijken. Want zij zouden wel zorgen voor rellen.

We hoeven niet te focussen op waar deze mensen inherent door gedreven worden, waardoor ze de neiging hebben om dingen te vernielen, toch? Toch is ervoor gekozen om dit debat te reduceren tot een etniciteitskwestie, maar voorzitter, wat blijkbaar nog niet helemaal lijkt binnen te komen bij het gros van de mensen is dat het daar echt helemaal niets mee te maken heeft. Het is dan ook ontzettend zonde dat de discussie volledig is afgeleid van het werkelijke probleem. Het is makkelijk, het is makkelijk om het op etniciteit te gooien in plaats van de op grimmige kant van culturele normen en waarden rondom mannelijkheid. Etniciteit is toch een stuk concreter, makkelijker te behappen, makkelijker om een oordeel over te vellen. Dat is een beetje de gedachtegang die wij zien gebeuren voorzitter, en dat vind ik jammer. Wat er dan vervolgens gebeurt, is dat we bewust bezig zijn met het polariseren en demoniseren. We zijn weer aan het wij-zij-denken. We zijn Marokkaanse mannen aan het demoniseren en voeden het idee dat zij als enigen schuldig zijn aan het gedrag van toxische masculiniteit. In deze raadzaal creëren we steeds weer opnieuw het proces waarbij groepen tegen elkaar worden gezet in plaats van naast elkaar. Voorzitter, we moeten er samen voor gaan zorgen dat mannen niet meer het gevoel ervaren van sociale druk en kritiek.

Laten we bouwen aan een systeem waar zij zich veilig voelen om niet alleen maar mee te hoeven gaan met de rest. Een systeem dat houdbaar is, en dat ervoor zal zorgen dat er meer ruimte komt voor allerlei verschillende vormen van mannelijkheid. Mensen worden gevormd door hun omgeving voorzitter. En het is aan ons de taak om een omgeving te bieden waar mensen zichzelf kunnen vormen op basis van authenticiteit. Laten we dan ook stoppen met

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1825

het vingertje wijzen naar specifieke groepen, maar van dat vingertje een uitreikende hand maken. Ik heb net benoemd dat we naast elkaar moeten gaan staan, niet tegenover elkaar. Het is moeilijk om concreet en direct iets te doen aan de drang van vernieling, erbij horen en meedoen met rellen. Het enige wat we echt kunnen doen, is niet langer onze ogen sluiten voor het diepgewortelde probleem en de bouwstenen leggen voor systemische verandering. Een systemische verandering in de breedste zin, want we hebben het hier over het systeem waar we allemaal in leven. We kunnen altijd repressief reageren op dit soort patronen, maar het is en blijft een diepgeworteld patroon dat niet zal verdwijnen door alleen straffen. Het zal uiteindelijk verdwijnen door radicale liefde te tonen naar hen die niet het gevoel hebben dat zij de ruimte hebben om hun eigen authentieke vorm van mannelijkheid te kunnen vormgeven. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). U heeft een interruptie van de heer LansinkBastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja voorzitter, ik heb lang gewacht en zitten denken: ga ik nu opstaan of niet, want ik dacht: ik wil het eerst maar eens begrijpen. Maar wat zegt u nu? Zijn de rellen nu ontstaan doordat de politie ingreep? Is dat uw analyse? Op basis van toxische masculiniteit? Ik moet even oefenen, want het is een nieuw woord voor mij.

En moeten we dus in liefde optreden als er met glaswerk en vuurwerk richting onze dienders wordt gegooid? Wat is nu precies het punt? Want u legt iets neer waar ik nog nooit van heb gehoord, dus daar ga ik me op inlezen. Dat zeg ik eerlijk. Maar wat is nu de pointe die u wilt maken? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Dank voor deze vraag, want nee, wat ik zeg is dat alleen het straffen van dit gedrag niet alleen de oplossing is, maar dat het gedrag om te gaan vernielen en om te gaan rellen voortkomt uit toxische masculiniteit en dat we het gesprek moeten aangaan waar dat gedrag vandaan komt, om het bij de wortel te kunnen aanpakken. Dat is wat ik zeg. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Maar deze mensen zijn toch nog helemaal niet gestraft? In die zin, er is gewoon opgetreden toen er al lang en breed iets aan de gang was. Dus daar zit een beetje mijn probleem met uw betoog. Wat heb ik nu aan uw analyse van toxische masculiniteit, in het tegengaan van rellen die op dat moment ontstaan? Wat is de bijdrage van dat model, laat ik het maar even noemen, in het tegengaan van rellen als ze op dat moment ontstaan? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1).

Ik heb het over hoe we vanaf nu verdergaan omdat we nu het debat voeren van wat er de komende tijd gaat gebeuren bij voetbalwedstrijden. Dus dat de mensen die dit nu hebben gedaan, die ook gestraft moeten worden hè, ik zeg ook niet dat dat niet moet gebeuren, maar niet alleen. Dat we het gesprek met ze aangaan om te kijken waar het gedrag vandaan komt. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Lansink-Bastemeijer.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1826

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja oké, dus dan is uw toxische masculiniteitsdenken vooral iets waar we in de preventie iets zouden kunnen doen, maar wanneer eenmaal de rellen aan de gang zijn, heeft dat eigenlijk geen waarde, of is het geen instrumentarium. Is dat zoals ik het mag begrijpen? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). U mag het inderdaad zien als preventief middel, en dat is dan ook mijn analyse, en ik denk daarom ook een waardevolle analyse. Want we hebben zojuist een heel pittige discussie gehad over wat de gemene deler is in dit verhaal, en dit is mijn gemene deler, namelijk toxische masculiniteit. Dat het mannen zijn die dit doen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Er is een interruptie van mevrouw Reitema op de heer Lansink-Bastemeijer. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, als we het hebben over effectiviteit en het echt oplossen van problemen, voorkomen van geweld en dus ja, effectief beleid, dat moet de VVD aanspreken, denk ik juist dat de analyse van collega-raadslid van BIJ1 juist hartstikke goed is. En ik vraag me af of de VVD liever alleen maar pleisters wil plakken? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Nee hoor, de VVD wil het gewoon begrijpen en de VVD doet ook een initiatiefnota Veilige schoolroutes, die helemaal over preventie gaat.

Dus ik weet niet waar u dat verhaal vandaan haalt, maar de VVD is de enige partij die én repressie én preventie totaal als één pakket ziet in de veiligheidsketen. Dat kan geen enkele partij in deze raad met droge ogen hooghouden. Ik zal het u maar zeggen. Ik zal het u maar zeggen. Dus ik kan niets met uw vraag. Ik wilde gewoon begrijpen wat we doen met deze analyse van BIJ1 op het moment dat er al rellen zijn. En dan zijn het gewoon ontaarde jongeren, die willens en wetens, wat mij betreft, onze dienders aanvallen. En dan kan je weten dat ze toxisch masculien zijn, maar dan wil ik vooral weten: wat heeft het op dat moment voor waarde om te weten dat ze toxisch masculien zijn? Dan moet denk ik gewoon de politie, de ME en de lange lat eroverheen en zeggen: dit accepteren we niet. Dan gaan we daar toch niet een beetje lopen knuffelen en zeggen: u bent zo toxisch masculien, kom even hier, ik geef een kusje op je voorhoofd en we gaan weer verder. Dat gaan we toch niet doen? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja oprecht, ik vind het echt een beetje het belachelijk maken van het betoog van een collega-raadslid, die echt een heel terecht punt maakt van een groot onderliggend probleem van veel geweld in deze samenleving.

Het verbaast me dat de VVD die – daar is de PvdA ook van hè, repressie én preventie – dan zou de VVD toch juist dit verhaal interessant moeten vinden en er niet zo lullig over moeten doen? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). De heer Lansink-Bastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ik heb verdorie vijf minuten van mijn spreektijd gebruikt om te begrijpen wat het in deze setting kan betekenen en ik heb vastgesteld dat het in deze setting weinig oplevert, maar in de preventie heel erg veel. Wat wilt u nog meer van mij horen?

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1827

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Nou, ik houd niet van de ondertoon van alsof hier een heel erg raar verhaal verteld wordt. Ik denk dat het een heel belangrijk verhaal is en dat wil ik benadrukken. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Ja, dat was dus ook echt mijn betoog en ik denk dat ik wel wil onderstrepen dat mijn partij inderdaad gelooft in preventie en daarom is deze analyse ook supergeschikt voor preventie. Dus dat lijkt mij een goed antwoord op uw vraag. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank voor uw bijdragen. Ik heb mijn lijstje afgewerkt, maar ik kijk of er nog andere partijen zijn die het woord willen voeren op dit onderwerp en volgens mij is dat mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, de meeste vragen zijn gesteld, daar wil ik me bij aansluiten, bij de PvdA en de VVD over de rellen. Was men voorbereid, hoe kijkt men naar de volgende van deze wedstrijden, maar ook hoe de burgemeester deze ongeregeldheden weegt? Hoe weegt hij dat ten opzichte van andere voetbalrellen? En ik wil nog wel even uitspreken namens D66 dat wij het ook echt ongelofelijk bizar vinden dat er een pot voetbal gewonnen wordt en dat je dan als supporters van het Marokkaanse elftal de boel gaat vernielen. Het is echt ongelofelijk.

Dus wat dat betreft vinden we ook echt dat de opsporing ook heel erg belangrijk is. Ik zit nog wel een beetje te kauwen op het verhaal van BIJ1. Ik vond het toch mooi in deze raadzaal. Ik heb het nog nooit zo uitgesponnen gehoord. Ik heb het zelf ook weleens ingebracht, dat het vooral mannen zijn die ook zorgen voor het grootste deel van de criminaliteit. Maar binnen mijn fractie moet ik wel zeggen dat ik daar weerwoord op krijg, omdat dit weer neigt tot stigmatisering van mannen, waar we ook weer niet voor zijn. En dat wil ik gezegd hebben, zeker omdat we uit onderzoek weten dat vrouwen aan een opmars bezig zijn in de criminaliteit. Dus ook dat moeten we niet onder het tapijt vegen en daar een eerlijke en open discussie over voeren. Maar alsnog vond ik het een heel mooie bijdrage, mijn complimenten, tot zover. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel voor uw betoog. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, het is mooi dat mevrouw Van Wifferen nu ook het boetekleed wil aan gaan trekken, maar daar kunnen we allemaal mee door. Maar ik ben wel zeer benieuwd naar de reactie van de burgemeester, want de tijd dat ik last had van toxische masculiniteit ligt alweer een tijdje achter mij en het tijdperk van liefde heb ik al lang geleden omarmd. Maar volgens mij heeft het wel iets met voetbal te maken.

Of het nu in Graz is of in Rome of hier op de Coolsingel, waarvan het voordeel is, las ik laatst, dat het mannen ervan weerhoudt om echt oorlog te gaan voeren, zoals in Oekraïne. Ze kunnen beter met voetballen achter een balletje aan hollen en soms ontspoort dat dan op de Coolsingel. Maar voorzitter, ik wil er toch als SP wel iets over zeggen, want ik vind het wel nodig, de toon waarop dit debat is aangevraagd beviel ons ook allerminst. De veroordeelde relschoppers en laat hun vermeende achtergrond achterwege, want dat werkt echt stigmatiserend. Is onnodig en ook schadelijk. Zie bijvoorbeeld de column van Özcan Akyol afgelopen maandag in het AD. Heel veel van onze jongeren hebben daar last van. Het zijn onze jongeren, onze hooligans, en wij moeten daar wat mee doen. En ik ben heel benieuwd wat de burgemeester daaraan gaat doen.

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1828

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel. Dan kijk ik nog eenmaal, andermaal de raadzaal in of er nog andere partijen zijn die een bijdrage willen leveren en als dat niet het geval is, geef ik het woord aan de burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja voorzitter, het debat begon ietwat netelig maar kreeg uiteindelijk toch wel een bijzondere draai vond ik zelf in de loop van het debat. En zo kun je allerlei smaken proeven. Ik ben wel blij dat de heer Coşkun uiteindelijk bekent dat hij dat stadium van toxische masculiniteit allang verlaten heeft en dat hij de liefde heeft omarmd, maar dat was niet wat mevrouw Vlasblom zei. Ze had het over radicale liefde. Dat was toch wel een bijvoeglijke bepaling, harder, dat is het gaspedaal iets harder indrukken. En in die zin gaf mevrouw Vlasblom een sociologische verhandeling die niet mag misstaan in al die analyses van de afgelopen dagen in de kranten, van veel sociologen, criminologen et cetera. Maar praktische handelingen zoals die van mijnheer Lansink, die horen er natuurlijk ook bij, gewoon heel nuchter van: je hebt een probleem en wat doe je daarmee? Heb je het zien aankomen en hoe kun je in de toekomst vermijden dat het nog een keer gebeurt? Dat zijn natuurlijk ook wel weer allemaal ingrediënten die in hetzelfde verhaal denk ik thuishoren.

Ik heb de afgelopen dagen bij wijze van grap tegen iemand gezegd: als je praat over integratie, dan is wat deze jongens gedaan hebben eigenlijk de ideale vorm van integratie blijkbaar, want anderen hebben hun goed de koers gewezen en dat deden ze. Tot iemand tegen me zei: nee, nee, nee, burgemeester, dat klopt niet. Want deze jongens zijn hier gewoon geboren, dus met integratie heeft dit niets te maken. Het zijn gewoon Rotterdammers die in West of in Zuid of in Oost geboren zijn. Het zijn gewoon inderdaad kids met een volledig Rotterdamse tongval die je hier niet zou herkennen als mensen van buiten of die Nederland binnenkomen om te integreren. En iedereen tast werkelijk in het duister. Al die sociologen die ik gezien heb de afgelopen dagen in allerlei media, allemaal, ze waren het niet met elkaar eens. Ze hadden allemaal hun eigen beelden van hoe het mogelijk is dat zoiets ontstaat. Dat een vreugdevolle gebeurtenis, als je je daarbij aangetrokken voelt... Ik vond de analyse van mevrouw Van Wifferen eigenlijk het mooist. Je kunt ook gewoon een aanhanger zijn van Senegal. Dat is toch mooi. En ik zag ook in de stadions de afgelopen tijd als ik weleens naar voetbal keek, aanhangers vanuit verschillende delen van de wereld in de uitdossing van een heel ander land. Qatarezen in de uitdossing van Argentinië, dat vond ik ook wel mooi. Of de Saudiërs in de uitdossing van de Mexicanen.

Dat vond ik ook wel mooi. Dus blijkbaar kun je om allerlei moverende redenen toch aanhanger zijn van een land en daar komt het voorzitter, en dat is volgens mij een belangrijke toevoeging, zonder loyaliteit aan de orde te stellen. En dat moeten we niet doen, daar moeten we echt wegblijven. Je kunt hier gewoon in Nederland – elke avond kun je al die televisiezenders aanhoren, de analyses over voetbal, al die voetbaldeskundigen. Die adoreren weleens een elftal, of adoreren een speler, of gaan heel erg hakken op een speler die veel had moeten leveren maar niet heeft geleverd. Messi bijvoorbeeld. En zo kun je dat allemaal denk ik aan je voorbij laten komen. Maar één ding is zeker, ik was wel heel blij dat er ook vanuit de MarokkaansNederlandse gemeenschap met grote felheid gereageerd is op wat er gebeurd is in Rotterdam. Want rellen, daar heb ik zelf wel een wat andere definitie bij. Wat er gebeurd is, kan niet. Dat verstoren van die openbare orde op die grootschalige wijze, want dat vind ik eerlijk gezegd, ik vind het veel meer een verstoring van de openbare orde op heel grote wijze dan echt rellen. Omdat bij rellen vaak brandstichtingen aan de orde zijn, vernielingen, het moedwillig slopen van panden, stelen. Dan zit je eigenlijk een beetje in dat klimaat.

Dat was veel meer in België aan de orde en eigenlijk nauwelijks in Nederland, want in Den Haag en Amsterdam is hier en daar een autootje in de fik gegaan. Volgens mij is alleen op één plek een auto in de fik gegaan. In Rotterdam is dat allemaal uitgebleven. Ik heb de hele gang van zaken gevolgd via de politieradio en ik kon redelijk live meeluisteren met wat er precies aan de hand was. Het waren vooral jongens die naar buiten gingen om initieel blijkbaar hun feest te vieren, maar het ontaardde, misschien door de masculiniteit die mevrouw Vlasblom

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1829

benoemde, in pogingen om een tram tegen te houden, het verkeer tegen te houden. Of inderdaad met glas gooien naar de politie en met andere voorwerpen gooien naar de politie, maar rellen zoals we op de Coolsingel hebben gehad waarbij echt flink gesloopt is, dat is ons gelukkig bespaard gebleven. Er is eigenlijk aan de gemeentelijke eigendommen niets gebeurd. Wel aan Pathé Theater. Hier aan de noordzijde, aan de schouwburg, is een deur aan diggelen gegaan en het klopt, de directie heeft mensen binnen moeten houden en dat is naar. Dat hoort niet, dat mag dus ook niet. waren we erop voorbereid? Niet op deze manier. We waren voorbereid op mogelijk gebruik van de fontein, u weet dat ik er altijd wat bezwaren tegen had, tegen de fontein. Maar uw raad heeft er altijd van gezegd dat dat toch eigenlijk mogelijk moet zijn. Mevrouw Van Wifferen, ik memoreer dat nog even. Dus de politie was voorbereid op een mogelijke vreugde-uiting bij de fontein, in de wetenschap dat de Rotterdamse politiek dat geen bezwaar vond, eventuele verkeersmaatregelen, het was ook Black Friday, dus op die manier hadden wij sowieso wat mensen op de been in het centrum. En we hadden de ME on call. Blijkbaar niet in andere steden, maar wij hadden de ME on call. En het was op die manier ook mogelijk om de ME vrij snel op de locatie te hebben.

Uiteindelijk maakt het wel uit, als de ME op de linie gaat staan, dan druipen dat soort jongens wel af. Ik vond overigens het getal van 500 wel indrukwekkend veel. Dat is niet iets waarvan je zegt, dus dat moet je echt flink bijbenen als politie om die in toom te houden. Om die uit elkaar te drijven, 500 vond ik een groot aantal. Dat vond ik een grote tegenvaller. Wat ik ook wel bijzonder vond is dat het zich redelijk concentreerde aan de noordkant van de stad. In heel Rotterdam waren er mogelijkheden voor deze jongeren om gezamenlijk voetbal te kijken. Dat was een vraag van een van u. Er waren mogelijkheden georganiseerd in buurthuizen, clubhuizen, Feijenoord, Hillesluis, Bloemhof, waren volop mogelijkheden om gezamenlijk naar voetbal te kijken. Ik krijg eigenlijk één signaal van SPIOR dat dat in Crooswijk wellicht ontbrak. Daar is naar gekeken vanuit het jongerenwerk, om dat nog eventueel bij te benen. Maar op alle andere plekken waren er mogelijkheden om gezamenlijk naar voetbal te kijken. Zijn we nu uitgerust voor vandaag? Jazeker. Je laat je niet nog een keer verrassen als het nog een keer gebeurt. En op social media, de openbare social media volgt de politie het altijd. Het eerste socialmediacentrum van de politie in Nederland is in Rotterdam. Daar zijn we altijd trots op, maar daar waren geen indicaties op.

Wij houden het erop dat uiteindelijk Brussel de trigger heeft doorgegeven. We houden het erop, want daar had je natuurlijk twee rivalen tegenover elkaar. Die hebben we hier niet gehad met deze wedstrijd. Uiteindelijk lijkt het erop dat het feit dat het daar grootschalig ontspoorde, uiteindelijk voor heel veel van die jongeren de trigger gaf. Ik zag in het begin ook rijdend vanuit Schiphol naar huis beelden vanuit Den Haag, de Vaillantlaan, mij bekend. Grote groepen mensen die de hele openbare ruimte in bezit hebben genomen, maar vredig met elkaar liepen, met fotootjes en vlaggetjes. Toen dacht ik: zo kan het ook. Dat mag, als je op die manier je vreugde wilt uiten. Maar de politie te lijf gaan, dat kan niet. Daar is een streep overgegaan. Daarvan moeten we zeggen: dat doe je niet. Er zijn vier aanhoudingen verricht. Meer aanhoudingen zijn er niet, maar het is niet uitgesloten dat de camerabeelden tot nog meer aanhoudingen zouden kunnen leiden en ik denk dat het goed is dat we ook vooral dank je wel zeggen tegen al die min of meer onbetaalde opvoeders op social media afgelopen dagen, die hun walging uitgesproken hebben over wat er gebeurd is en ook tegen de mensen in een taal die ze zelf verstaan zeggen: doe het niet, het is niet goed. Bedrijven, in dit geval het bedrijf dat schade heeft opgelopen, ik vrees dat het een zaak van de verzekering zal moeten zijn.

Daar heeft de gemeente geen rol in. Uiteindelijk gaat het er bij het verhalen van schade om dat je ook iemand moet kunnen oppakken die direct te linken is aan dat feit en die aanhouding heeft op die manier niet plaatsgevonden. En schade verhalen op de gemeente kan alleen als die schade is ontstaan door toedoen van de gemeente zelf, en dan moet je ook nog eens een economische schade hebben die een bepaald percentage van een jaaromzet aan de orde is en dat is vaak niet het geval. Nou mijnheer Lansink, eens, blijf met je poten van onze dienders af. Als onze dienders iets onaangenaams doen dan

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1830

krijgen ze ervan langs, maar het is ook nodig dat wij ze ook beschermen en ook voor hen opkomen als het op deze manier gebeurt. Volgens mij is dat de keerzijde van de pendant van ons werk. Was het uit een confrontatie? Wij denken dus van niet. Wij denken niet dat er een geplande confrontatie was. Wij denken dat gewoon drommen mensen de straat op zijn gegaan om iets te vieren en dat dat omsloeg, waarschijnlijk onder invloed van de beelden die uit Brussel binnenkwamen. Het heeft ook niet geleid tot vernielingen in Rotterdam, die zijn niet genoteerd. Ik heb net iets gezegd over onderzoek. Niet actief maar wel als camerabeelden daar aanleiding toe geven en we zijn gesteld voor vandaag. Kopieergedrag denken wij dus en de lessons learned passen wij wat mij betreft ook toe voor vandaag en voor de komende periode. Mevrouw Reitema sprak ook over de opsporing, over de schade. Daar heb ik iets van gezegd. De verrassing, de blinde vlek, nee, geen blinde vlek, maar geen enkele reden, want de politie is een duur apparaat, om die zomaar op de been te brengen, dat doe je als het echt nodig is. Die hadden wij on call en ze waren vrij snel gemobiliseerd en uiteindelijk hebben ze de rust laten terugkeren. Het lijkt mij goed dat inderdaad mensen worden aangemoedigd om vooral met elkaar voetbal te gaan kijken. Mevrouw Vlasblom, ik vind het een interessant beeld dat u schetst.

Toxisch weet ik eerlijk gezegd niet. Ik vind dat lastig omdat dat iets met giftig te maken heeft. Maar dat het met mannelijk gedrag is, ja, volgens mij kunnen we dat alleen maar omarmen. Merendeels mannelijk gedrag, af en toe vrouwen, het is een vorm van bewijsdrang: ik was daar, er even een fotootje van maken dat je een tram tot stand hebt laten brengen en wow, daar tegenover anderen groots mee doen, totdat de politie langskomt en dan ga je mee. Dan is de mannelijkheid ook wel weer weg want voor de rechter krimpen ze in elkaar en zeggen ze: ja sorry, dat had ik zo niet willen doen. Dat soort gedrag. Maar ik daag u uit om eens een keer die verhandeling op te schrijven. Ik ben er wel in geïnteresseerd. Dus laat die gedachten en laat die pen maar eens een keer gaan. Want als u zegt, wat gaan wij met die mannen in hun mannelijkheid doen? Daar zijn systematische veranderingen voor nodig en een van de beelden die u schetst is een vorm van radicale liefde. Vervolgens zegt u in de toelichting: dat zou dan niet zozeer om te repareren zijn, maar dat zou juist bedoeld moeten zijn om te verhinderen dat deze mannen dat pad opgaan. Ik vind dat reuze interessant, dus schrijf dat maar eens op. Dan drinken wij er nog een kop koffie over. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). U heeft een interruptie van mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl).

Nou voorzitter, een aanvulling, het is een bekende theorie. Ik kan me er ook goed in vinden en het is zeker goed om daar kennis van te nemen, omdat die ook veelal in de bestrijding van geweld tegen vrouwen ook genoemd wordt. Dus hij is breder inzetbaar. Dus ik wil dat graag ondersteunen. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank voor uw aanvulling. Burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja voorzitter, de afgelopen veertien jaar ben ik half socioloog geworden, maar dat wil zeggen dat ik nog steeds de helft mis. Dat betekent dus dat er nog alle ruimte is voor improvement en voor verbetering en om te leren. Dus ik sta er graag voor open. Nou, mevrouw Van Wifferen, ja, verbazing over rellen bij winst. Ja, natuurlijk helemaal eens dat dat verbaast. Maar ik vond ook uw uitdrukking: ik zou uitgedost kunnen zijn zoals Senegalees omdat ik in Senegal ben geweest, of ik vind dat land mooi en ik vind die voetballers mooi, dat kan natuurlijk ook. In die zin vind ik het belangrijk dat wij wel over dit soort dingen blijven spreken zonder loyaliteit aan de orde te stellen. Deze jongens zijn waarschijnlijk gewoon in Rotterdam geboren en zijn volstrekt loyaal aan Nederland. En waarschijnlijk zijn ze volstrekt loyaal aan Feyenoord of aan Sparta of aan Excelsior omdat hun spelers daar ook herkend worden.

En ik ben ervan overtuigd dat als het Nederlands elftal kampioen wordt en we vieren feest op de Coolsingel, ik kijk even naar mijnheer

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1831

Lansink, mevrouw Van Groningen is er niet, dat zij volop mee zullen doen. En als Marokko weer een volgende stap verder komt, zullen ze daar ook ongelofelijk blij mee zijn, zonder dat dat iets zegt over liefde voor Nederland. Loyaliteiten hebben niets te maken met smaken als het gaat om kunst, voetbal of allerlei andere dingen. Als we die dingen uit elkaar houden dan hebben we geen giftige discussie, maar hebben we een mooi debat over hoe wij ervoor zorgen dat Rotterdam gewoon met elkaar een mooi potje voetbal kan gaan kijken. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Ja, van wellicht aankomende feestjes toch eventjes terug naar de gewonde agenten, want ik heb het idee dat op die vraag nog geen antwoord is gekomen. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja. Nee, dat ben ik vergeten. Er stond ook het een en ander in de krant. Het betrof twee agenten. Die zijn niet opgenomen in het ziekenhuis. Die zijn naar het ziekenhuis gegaan en die zijn behandeld en zijn naar huis gegaan. En ik heb me laten vertellen door de politiechef dat de verwondingen aanzienlijk meevallen. Er is uiteindelijk ook niemand opgenomen in het ziekenhuis. Het lijkt me goed dat wij ook hierbij stilstaan. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dat was de beantwoording door de burgemeester.

Zijn er vragen blijven liggen waarop u geen antwoord hebt gekregen? De heer Van der Velden. U had dacht ik geen vraag gesteld. In tweede termijn misschien? De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Nee, ik heb een vraag aan mevrouw Coenradie als dat mag. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dat kunt u zeker. Mevrouw Coenradie, u krijgt een vraag van de heer Van der Velden. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Nou ja, mevrouw Coenradie gaf aan in haar betoog dat zij heel veel mensen heeft gesproken die angst hadden voor een volgende wedstrijd. Mevrouw Coenradie had zelf ook angst, eventueel voor vanmiddag, de wedstrijd CanadaMarokko die om 16.00 uur begint. En na het verhaal van de burgemeester gehoord te hebben, heeft u nog angst om straks naar huis te gaan in uw eigen stad? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Dank u wel voorzitter. Nou, wat fijn deze empathie. Ja, angst. Nou ja, we gaan het meemaken. Ik hoop dat als Marokko wint dat het gewoon een gezellig feestje wordt, want dat gun ik iedereen. Ik kan natuurlijk niet praten over de angst bij andere inwoners, dus dat weet ik niet en daar heb ik natuurlijk ook een stem voor. Maar als ik voor mezelf praat, nou ja, ik ben ook wel blij als ik dan gewoon thuis ben. Ja, dat klopt. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel.

Dan kijk ik de raad in of er behoefte is aan een tweede termijn en ik zie zo dat daar geen behoefte aan is. Dan stel ik een schorsing van een kwartier voor. (De vergadering is geschorst.) Heropening

raadsvergadering van 1 december 2022

Notulen pagina

1832

De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. In ordetijd, de heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank. Ik wilde van de gelegenheid gebruikmaken bij het heropenen van de vergadering om het agendapunt 6.1 heel kort te heropenen om nog een motie in te dienen over ongedocumenteerden. 6.1

Ongedocumenteerde Rotterdammers - vervolg

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ik zal hem heel kort toelichten. Aangezien mijn afdronk van het debat toch ook… De VOORZITTER. Dan is het wel verstandig dat wij even wachten op de komst van de wethouder en wellicht hebben we een waarnemend voorzitter nodig. Mijnheer Van Schaik, wilt u even de voorzittershamer vasthouden? We wachten heel even tot wethouder Achbar binnenkomt. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Goed, dan heropen ik de vergadering en gaan we even terug naar agendapunt 6.1. Ik begrijp dat de heer Segers-Hoogendoorn nog een aanvulling heeft op dat onderwerp. Aan u het woord. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja dank voorzitter, de burgemeester had het inderdaad goed begrepen. Het is inderdaad een motie die een verzoek doet aan de burgemeester. Mijn afdronk van het debat is namelijk met name dat we een tamelijk selectieve groep, die we goed in beeld kunnen hebben ook, die buiten hun schuld en al langere tijd aanwezig zijn in deze stad, op geen enkele manier aan de juiste papieren kunnen komen en dat we daar een discretionaire bevoegdheid voor hebben die bij de burgemeester ligt.