20211202- Notulen van de raadsvergadering van 2 december 2021

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

2993

zelf willen en past bij het huidige beleid, dus wij omarmen motie 7 voorzitter. Dan krijg ik nu de aangepaste versie van de motie van GroenLinks en D66 voor mijn neus, 'op basis van afgesproken…'. Ook die kunnen wij omarmen, die gaat eigenlijk al uit van wat we willen, maar dit is daarmee een bevestiging en wat mij betreft, kunnen we hem op die manier omarmen. Dat was het voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer. Is er behoefte aan een tweede termijn of is er nog vraag blijven liggen? Mijnheer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Ja voorzitter, ik heb inderdaad een vraag gesteld over hoe we de wijkraden erbij betrekken. Ik had de motie in de eerste termijn inderdaad al klaarliggen en ik was ook benieuwd naar de beantwoording. Ik dien de motie bij dezen in de tweede termijn in. De VOORZITTER. De heer Achbar heeft de volgende motie ingediend. Motie 19.

Betrek de wijkraden bij de Omgevingsvisie "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 december 2021 ter bespreking van de Omgevingsvisie; constaterende dat: - de Omgevingsvisie zal worden gebruikt om invulling te gegeven aan de koers voor Rotterdam; - we juist met belanghebbenden de verdere ontwikkeling van de stad moeten vormgeven; - wijkraden helemaal niet benoemd worden als partner in de uitvoering van het beleid; is van mening dat: - wijkraden een belangrijke rol moeten spelen in de uitvoering van de Omgevingsvisie, waarbij hun mening ook betrokken moet worden bij de koers van Rotterdam; verzoekt het college: - wijkraden als belanghebbende te betrekken bij de uitvoering van de Omgevingsvisie; - hier zo snel mogelijk over te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. F. Achbar De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen De VOORZITTER. Ik herinner mij inderdaad dat u in de eerste termijn een vraag stelde en dat de heer Kurvers verwees naar wethouder Vermeij. Wethouder Vermeij, kunt u er iets over zeggen? Mevrouw VERMEIJ (pvda) (wethouder). Ja, dank u voorzitter. Ja, daar kan ik zeker iets over zeggen. De heer Kurvers heeft er ook al iets over gezegd. Uiteraard gaan ook de toekomstige wijkraden zoals eigenlijk de gebiedscommissies nu een belangrijke rol spelen.

We hebben het in deze Omgevingsvisie wel vooral over de stedelijke opgave, er komen ook nog gebiedskoersen op andere niveaus en daar komen dan ook weer de uitwerkingsprogramma's op te liggen. Ik kan me ook heel goed voorstellen dat dit een heel belangrijk uitgangspunt is bij het wijkakkoord dat de nieuwe wijkraden maken en bij het overleg met verschillende partijen. Zoals wij allemaal en de heer Kurvers voorop, zeggen,

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

2994

samen moeten we deze stad maken en daarin spelen de wijkraden zonder meer een buitengewoon belangrijke rol. De VOORZITTER. Dan een oordeel over de motie. Mevrouw VERMEIJ (pvda) (wethouder). Het oordeel over de motie is dat we hem in die zin kunnen ontarmen, omarmen. De VOORZITTER. Ik dacht dat de heer Achbar het alleenrecht had op het uitvinden van nieuwe woorden, maar wethouders kunnen er ook wat van. Zijn er nog vragen blijven liggen? Geen behoefte aan een tweede termijn? Dan beëindigen we de beraadslagingen op agendapunt 11 en de initiatiefvoorstellen 14.1 en 14.2. Ik stel u voor te gaan schorsen voor een lunchpauze en ik doe u in de aanbieding drie kwartier, is dat dat genoeg? Tot 13.45 uur? Akkoord, dan schorsen we tot 13.45 uur. (De vergadering is geschorst.)

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

2995

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

2996

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen van de raadsvergadering van 2 december 2021 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 17 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Voor de presentielijst wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering. Namens het college zijn tegenwoordig mevrouw J. Bokhove, de heer A. Bonte, mevrouw E.C. Eskes, de heer V.P.G. Karremans, de heer S. Kasmi, de heer S.A. Kurvers, de heer R. Moti Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders Heropening VERZOEK(EN) VOOR EEN REGULIER DEBAT VAN EEN OF MEER RAADSLEDEN 12.1 Debat over 'Schofterige behandeling Pernissers tijdens bewonersavond over windturbines' aangevraagd door de leden Koster, Verkoelen en Segers-Hoogendoorn De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. Aan de orde is het debat onder agendapunt 12.1 geheten 'Schofterige behandeling Pernissers tijdens bewonersavond over windturbines', aangevraagd door een aantal leden. De heer Koster als eerste. De heer KOSTER (lr). Voorzitter, tijdens de Actua op 22 november jl. spraken we over de windturbines van 250 meter hoog op het Beneluxplein. De hoogte van 250 meter was door niemand voorzien. Wethouder Bonte meende dat het hem vrijstond dit zelf te bepalen op grond van het Convenant Realisatie Windenergie Stadsregio Rotterdam. Ik heb het hier bij me. Wij spraken toen onze zorgen uit, de bewoners krijgen te maken met overlast van slagschaduw en geluid.

Wethouder Bonte zei toen, en ik citeer letterlijk uit die bespreking: "De gebiedscommissie en de bewoners worden optimaal geïnformeerd en in alle stappen van het proces meegenomen". Voorzitter, we hebben kunnen zien wat dat betekent, een bewonersavond met ruim tachtig Pernissers op een elektronisch platform, Teams. Bewoners stellen dat ze alleen maar ontwijkende antwoorden op hun vragen kregen en dat de informatie te wensen overliet. Als klap op de vuurpijl werd het nog erger voor de bewoners uit Pernis, terwijl er nog meerdere vragen waren, werd Teams er na één uur uitgegooid. Voorzitter, er werd duidelijk dat het economisch haalbaarheidsonderzoek aan alle kanten rammelde, de huizenprijzen in een straal van 2 kilometer dalen met zeker 5%. De ambtenaar die het voor wethouder Bonte mocht opknappen liet weten dat hiermee geen rekening is gehouden. Voorzitter, is dit wat het college verstaat onder actieve participatie en draagvlak? Wij maken ons ernstige zorgen. De VOORZITTER. Mijnheer Leewis.

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

2997

De heer LEEWIS (gl). Ja voorzitter, ik vroeg me af hoe de heer Koster in een coronapandemie een bewonersavond met tachtig mensen zonder een elektronisch platform voor zich had gezien. De heer KOSTER (lr). In ieder geval een bijeenkomst waar mensen voldoende gelegenheid krijgen om vragen te stellen, nu hebben ze die niet gehad. Mijnheer Leewis, die sessie had langer kunnen duren, mijn mailbox loopt over, vanochtend nog, ook aan de burgemeester geadresseerd. Hebt u die e-mails niet gekregen, wat doet dat met u? De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Ja voorzitter, ik heb ook mensen gesproken, maar ik heb ook begrepen dat de sessie ruim langer heeft geduurd dan was voorzien, en mijn vraag aan de wethouder is of dat inderdaad klopt, dat openstaande vragen allemaal zijn verzameld en dat die allemaal nog netjes via de mail worden beantwoord. Dat was niet ideaal, maar ze waren al ruim over de tijd van het oorspronkelijke moment. Dus mijn vraag aan de wethouder is of dat klopt en als dat klopt vind ik dat eigenlijk best wel een nette methode. De VOORZITTER. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Bedankt voor uw eerste termijn. Wethouder Bonte was afwezig terwijl juist van hem een toelichting verwacht zou mogen worden, het is immers dit college dat de windturbines opdringt. Wethouder Bonte riep eerder dat Rotterdam zich aan de afspraken in dit convenant had geconformeerd.

Voorzitter, dat is niet waar. In het convenant staat: partijen beogen met de ondertekening van onderhavig convenant geen rechtens afdwingbare verplichtingen in het leven te roepen. Er zijn dus geen rechtens afdwingbare verplichtingen om de hoeveelheid energie te leveren, er zijn voldoende mogelijkheden en wethouder, als ik het verkeerd zie dan wil ik dat u mij goed juridisch uitlegt aan welke afspraken wij ons hebben verbonden want die zin die hier staat betekent gewoon dat Rotterdam niet gebonden is om daar die windmolens neer te zetten. Voorzitter, het is tijd om hier een streep onder te zetten, vandaar mijn motie 'Stop de windturbines bij Pernis'. Dat is de eerste motie en ik heb een subsidiaire motie die iets minder ver gaat, ik dien ze beide nu in. Voorzitter, we zijn er nog niet. Tijdens de Actua liet wethouder Bonte weten dat de opbrengst van windturbines deels ten gunste van de omwonenden zou komen en u weet dat de omwonenden de inwoners van Pernis, Hoogvliet en Poortugaal zijn, in totaal ongeveer 65.000 inwoners. Wij kregen dus te horen dat dit fonds, houdt u vast dames en heren, € 10.000,00 zou bedragen, zeg maar het maandsalaris van een wethouder hier. Voorzitter, 65.000 inwoners en € 10.000,00, ik zou me kapot schamen als ik in dit college zat, wat een fooi, bah. Ik kom met een motie om dit te herstellen.

Voorzitter, ik sluit af met de hoop dat wethouder Bonte de verantwoordelijkheid neemt en zijn snode plannen zelf gaat uitleggen, deur tot deur, in de wijken Pernis, Hoogvliet en als het een beetje meezit qua tijd ook bij de bewoners van Poortugaal. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Koster heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. The sky is niet altijd the limit "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 december 2021 ter bespreking van Schofterige behandeling Pernissers tijdens bewonersavond over windturbines; constaterende dat:

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

2998

- het college van plan is om twee windturbines te plaatsen aan de zuidkant van verkeersknooppunt Beneluxplein; - in eerste instantie de haalbaarheid van windturbines van maximaal 145 meter hoog is onderzocht; - uiteindelijk is overgegaan tot het voornemen om windturbines met een maximale tiphoogte van 245 meter te plaatsen; overwegende dat: - de inwoners van Hoogvliet en Pernis, maar ook Rozenburg en Hoek van Holland, onevenredig belast worden met de economische bedrijvigheid uit de omgeving; - de zorgen en ongenoegen onder Pernissers en Hoogvlietenaren over deze plannen groot zijn; - windturbines met een maximale tiphoogte van 245 meter onwenselijk zijn vanwege het uitzicht voor omwonenden en de slagschaduw; verzoekt het college: - de aanbesteding van het windproject Windpark Beneluxplein aan te passen conform de volgende leidraad: • twee windturbines met een maximale tiphoogte van 145 meter; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.F.E. Koster en P.J.H.D. Verkoelen Motie 2.

Geen windturbines bij Windpark Beneluxplein "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 december 2021 ter bespreking van Schofterige behandeling Pernissers tijdens bewonersavond over windturbines; constaterende dat: - het college van plan is om twee windturbines te plaatsen aan de zuidkant van verkeersknooppunt Beneluxplein; - de inwoners van Hoogvliet, Pernis en Albrandswaard hiermee een directe inbreuk krijgen op hun woongenot; overwegende dat: - de Coolsingel niet continu haar wil kan opdringen wat betreft de energietransitie aan eenieder die buiten de stad Rotterdam (Hoogvliet, Pernis, Rozenburg of Hoek van Holland) woont; - de zorgen en ongenoegen onder Pernissers en Hoogvlietenaren over Windpark Beneluxplein groot zijn; - deze zorgen onder meer te maken hebben met de gezondheidseffecten én waardedaling van woningen; de gemeenteraad spreekt uit dat: - de lasten van de energietransitie niet afgewenteld mogen worden op de inwoners van Hoogvliet, Pernis, Rozenburg of Hoek van Holland, vanwege hun gunstige geografische ligging voor windparken; verzoekt het college:

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

2999

-

af te zien van het voornemen om drie windturbines te plaatsen aan de zuidkant van verkeersknooppunt Beneluxplein;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.F.E. Koster en P.J.H.D. Verkoelen Motie 3. Pernis en Hoogvliet dragen de lasten? Dan ook de lusten! "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 december 2021 ter bespreking van Schofterige behandeling Pernissers tijdens bewonersavond over windturbines; constaterende dat: - het college van plan is om twee windturbines te plaatsen aan de zuidkant van verkeersknooppunt Beneluxplein; - de inwoners van Hoogvliet, Pernis en Albrandswaard hiermee een directe inbreuk krijgen op hun woongenot; - het college van plan is om een fonds van € 10.000,00 in het leven te roepen voor dit gebied met 65.000 inwoners; overwegende dat: - € 10.000,00 een peulenschil is in vergelijking met de negatieve (langetermijn)effecten van deze windturbines, waar onder meer de gezondheidseffecten en waardedaling van woningen onderdeel van uitmaken; - Pernis en Hoogvliet erom bekend staan dat zij een stevig en hecht maatschappelijk middenveld hebben; - wederkerigheid, voor wat, hoort wat, een belangrijk principe is, waardoor ook de gemeenschap voor de lange termijn kan profiteren van dit windpark; verzoekt het college - een alternatief scenario voor het 'fonds' uit te werken waarbij verenigingen uit Hoogvliet en Pernis meeprofiteren van de stroomopbrengst van het Windpark Beneluxplein; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.F.E. Koster, R.G.C.

Segers-Hoogendoorn en P.J.H.D. Verkoelen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Bedankt. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank u wel. Deze aanvraag van dit debat door de heer Koster haalde de woorden uit mijn mond en zoals u weet, zijn wij niet zo van die hele grote woorden, maar deze woorden doen wel recht aan het gevoel van de mensen in Pernis, Hoogvliet en ook buiten onze gemeente in de Albrandswaard. U weet dat wij als CDA Rotterdam absoluut voor verduurzaming zijn, wij doen absoluut niets af aan het belang van de energietransitie, we zijn dus ook voor wind- en zonne-energie en we weten dat op iedere plek waar zo'n windmolen komt het ervoor zou zorgen dat het not in my backyard is. Natuurlijk, het is ook logisch dat het voor de mensen die er in de buurt wonen altijd ingewikkeld is als zoiets er komt. Dus je hebt met dit beleid te maken en je hebt met deze ingewikkelde situaties te maken. Dat is evident aan dit proces, maar waar het hier echt over gaat, en we hebben het hier in deze raadzaal gelukkig steeds vaker over, is de raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3000

menselijke maat want de mensen daar wisten al heel lang dat er windmolens bij Beneluxplein zouden komen. Ik zou ook durven zeggen dat dit geen gekke plek is, de horizon wordt daar niet vervuild door deze windmolens want die is namelijk al vervuild, zo'n gebied is het, het is een hele logische plek om dit te doen en een logische plek om te investeren en zelfs dat vonden de meeste mensen in Pernis en Hoogvliet ook want ze wisten dit al lang, maar ze dachten twee en later misschien drie normale windmolens van rond de 150 meter te krijgen. Vervolgens werd als een voldongen feit gebracht dat er twee windmolens van 100 meter hoger per stuk moeten komen. Ik zal de wethouder direct een beetje richting meegeven in de reactie straks. Het kan zo zijn dat de wethouder keurig heeft voldaan aan iedere stap waaraan voldaan moest worden, maar ik constateer dat de menselijke maat volstrekt uit het zicht is verdwenen. Het kan namelijk niet zo zijn dat, als uit een marktconsultatie en een breder haalbaarheidsonderzoek zou blijken dat er twee van die grote molens moeten komen, dit de enige manier is om aan die opdracht te voldoen, dan kan het nooit zo zijn dat die uitkomst van dat onderzoek als een voldongen feit bij de bewoners wordt neergelegd en dat is nu wel het geval.

U vindt het CDA Rotterdam niet op uw pad om de energietransitie te vertragen, u vindt het CDA Rotterdam ook niet op uw pad om tegen windmolens te stemmen, maar u vindt het CDA Rotterdam wel op uw pad als de menselijke maat verdwijnt en dat is hier het geval. Er is informatie over de slagschaduw gegeven, maar er is ook gezegd dat dit verder uitgezocht zou worden. Dus die pdf'jes die wij krijgen waar die slagschaduw op staat, dat is helemaal nog niet volledig uitgedacht. Dus de slagschaduw en het geluid, al die dingen zijn nog niet helemaal uitgewerkt. Het kan niet zo zijn dat dit een voldongen feit is en ik heb de motie van de heer Koster over dat het geld dat uit zo'n windmolen komt ook ten goede moet komen aan de gebieden mede ondertekend en ook die van de heer Tak die ongeveer hetzelfde bepleit, daar staat onze naam op, maar ik wil eigenlijk maar één toezegging van de wethouder en dat is toezegging dat we niet te maken hebben met een voldongen feit en dat er daadwerkelijk participatie zal plaatsvinden, waarbij de inwoners ook echt inspraak hebben want dit was informatie en op sommige punten nog niet eens volledige informatie en absoluut geen participatie. Dus ik wil een toezegging van de wethouder dat dit geen voldongen feit is en dat de participatie vandaag start. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd).

Ja dank voorzitter. Ja, de energietransitie is here to stay dus of we willen of niet, we moeten aan de bak en de Rotterdamse VVD wil ook graag aan de bak. Het is wat ons betreft echt tijd voor handen uit de mouwen met de zon, met wind, met waterstof er wat ons betreft overigens ook met kernenergie. U weet dat wij als Rotterdamse VVD een groot voorstander zijn van wind alleen op zee en niet op land, maar u weet ook dat we altijd hebben gezegd afspraak is afspraak, daar gaan we niet aan tornen, ook nu niet. Maar dat wil niet zeggen, nadrukkelijk niet zeggen dat wij bewoners buitenspel mogen zetten. Laat duidelijk zijn voorzitter, dat de bewoners van Pernis gewoon netjes behandeld moeten worden en participatie betekent wat ons betreft dan ook niet dat alleen aan de markt wordt gevraagd wat het beste is, we vinden het niet meer dan normaal dat we dat samen met bewoners doen en dat we met hen spreken over hoe zij aankijken tegen deze plannen die gewoon veranderd zijn.

Daarom vraag ik aan de wethouder: hoe kijkt u nou naar deze participatie, vindt u het participatie? Hoe denkt de wethouder alle Rotterdammers dan mee te krijgen als Rotterdammers niet serieus betrokken worden? We zijn blij dat u destijds tijdens het actualiteitendebat de toezegging hebt gedaan om de hoogte van windmolens mee te nemen in de RES 2.0, dat is een stap in de goede richting, maar waarom zijn we daar nu al niet kritisch op? De heer Segers-Hoogendoorn zei het zo mooi, het kan toch niet zo zijn dat het al een voldongen feit is en wat dat betreft beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Tot slot, de energietransitie doen wij samen en wat ons betreft wekken we

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3001

windenergie niet alleen op per gemeente, maar doen we dat per gebied, bijvoorbeeld een provincie, en op basis van goede participatie met gebieden en bewoners, samen kunnen we ook komen tot een mooi resultaat. Wat dat betreft zouden wij dan ook willen dat we die samenwerking in een groter gebied meenemen als uitgangspunt voor de RES 2.0. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja voorzitter, ik was een van de indieners en ik was eigenlijk voor de VVD aan de beurt, maar dat maakt niet uit. De VVD had gelukkig een gelijksoortig verhaal, anders had ik het minder leuk gevonden. Laat ik duidelijk zijn, er is een convenant Stadsregio Rotterdam, met het opdoeken van de stadsregio bleef het convenant overeind en werd het overgenomen door de provincie Zuid-Holland. 50PLUS is principieel tegen het plaatsen van windturbines als ze niet voldoen aan de criteria en daar heb ik geen RES 2.0 voor nodig want die criteria voor het plaatsen van windturbines liggen al vast en dat betekent hoogte, geluid, aantal megawatts, afstand woningen, openheid van het gebied et cetera et cetera. Daaraan wordt de locatiekeuze getoetst en die keuze is daarom op dit gebied gevallen. Met het verhogen van de turbines tot 250 meter is de locatie wat betreft 50PLUS Rotterdam niet meer aan de orde.

Dit kan niet en ik zou graag van de wethouder een toezegging willen hebben dat er opnieuw onderzoek wordt gedaan naar een locatiekeuze met betrekking tot deze windturbine. Tot zover voorzitter, want ik heb geen tijd meer. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter windturbines, iedereen die erbij betrokken is of betrokken raakt, moet zorgvuldig, zuiver en zorgzaam geïnformeerd worden. Informatie, maar ook inspraak moet zorgvuldig zijn, die inspraak moet zorgzaam georganiseerd worden, mensen moeten het gevoel hebben dat ze gehoord worden en de inspraak moet ook zuiver verlopen ondanks kleine technische problemen die de kop kunnen opsteken. Laten we eerlijk zijn, het gaat hier niet om kleine dingen, maar om windturbines van soms honderden meters hoog. We hebben daar geen duidelijkheid over en of ze het willen of niet mensen raken betrokken en dat is hier nou juist het grote probleem. Wij willen dat draagvlak tot stand komt en het gaat niet over de vraag of en hoe wij de energietransitie vorm moeten geven, het staat buiten kijf dat we daar volop in moeten investeren, maar voorzitter het gaat wel om een zorgvuldige zuivere manier van informeren en inspraak organiseren.

Voorzitter, kan de wethouder aangeven wat er is gebeurd, wat hij ervan heeft geleerd en hoe het de volgende keer gedaan wordt want hoe zorgt de wethouders ervoor dat Pernissers weten dat de gemeente hen serieus neemt en dat er daadwerkelijk iets gedaan wordt met de inspraak en de informatie die zij de gemeente meegeven. Voorzitter, tot zover deze bijdrage van DENK. De VOORZITTER. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Ik denk dat het goed is dat we vandaag stilstaan bij dit onderwerp, ik sluit me graag aan bij wat eerder is gezegd over nut en noodzaak van deze windmolens in onze stad. Voor mijn partij staat ook voorop dat we er in de energietransitie niet aan ontkomen om ook windmolens te plaatsen op plekken waar mensen in de buurt wonen en ik denk dat het Beneluxplein waar het vandaag over gaat een erg logische plek is. Ik ben op 1 december jl. even gaan kijken om gevoel te krijgen bij wat een windmolen van 250 meter hoog voorstelt, ik ben zelf door de wijken gaan lopen waar mensen uitzicht op die windmolens hebben om daar een beeld bij te krijgen. Laat ik dan heel eerlijk zijn, het gevoel dat ik krijg nadat ik ook met mensen heb gesproken en ik denk dat de

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3002

heer Segers dat wel terecht opmerkte, is niet zozeer dat mensen niet per se een windmolen in hun achtertuin willen, maar het gaat ook om 'ben ik goed genoeg betrokken' en een stukje wederkerigheid, 'wat krijg ik terug voor het feit dat er een windmolen bij mij in de buurt komt te staan?'. Zoals ik al zei, is het Beneluxplein een buitengewoon logische locatie, maar als het gaat over wederkerigheid heb ik wel zo mijn serieuze bedenkingen. Ik deel de kritiek van de heer Koster over die € 10.000,00, dat lijkt mij in alle eerlijkheid echt een schijntje. Ik begrijp dat wij een kans hebben om dit goed met elkaar te regelen, wij kunnen namelijk in de aanbesteding partijen een prikkel geven, dat zal mevrouw Van Groningen aanspreken, om meer punten te kunnen verdienen op het moment dat zij rianter zijn in de vergoeding voor bewoners want wat we willen is dat wel partijen inschrijven, maar ik wil ook dat wij als gemeente gewiekst genoeg zijn om het onderste uit de kan te halen en wethouder, daar zit in alle eerlijkheid wel een beetje mijn zorg en daarom hebben wij een motie voorbereid, 'Bewoners voldoende mee laten profiteren' om te borgen dat bewoners in omliggende wijken ook daadwerkelijk voldoende kunnen meeprofiteren.

Ik heb nog wel een vraag aan de wethouder, wij krijgen graag van het college inzage in de haalbaarheidsstudie waaruit blijkt dat de hoogte de resultante zou zijn want ik heb ook stukken gekregen die de gebiedscommissie heeft gezien en daaruit kon ik niet helemaal afleiden waarom dat de conclusie was. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Tak heeft de volgende motie ingediend. Motie 4. Bewoners voldoende mee laten profiteren "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 2 december 2021 ter bespreking van het debat over 'Schofterige behandeling Pernissers tijdens bewonersavond over windturbines'; constaterende dat: - de rijksoverheid het Rotterdamse havengebied heeft aangewezen als een van de gebieden waar grootschalige windenergie een plek kan krijgen; - volgens de leidraad windenergie slechts minimaal € 0,40 per MWh per jaar aan financiële participatie van bewoners beschikbaar is; overwegende dat: - plannen voor windenergie, zoals de plannen voor windmolens bij het Beneluxplein, doorgaans niet in dank worden afgenomen door bewoners in de betreffende gebieden en dus op protest stuiten; - windmolens namelijk vaak als overlast gevend worden beschouwd, omdat ze prominent zijn in het landschap en doorgaans een luid, zwaar frequent geluid voortbrengen; - Rotterdam gaat inzetten op burgerparticipatie bij het bouwen van windmolenparken: zo krijgen omwonenden bijvoorbeeld de

mogelijkheid om financieel te participeren; - de financiële participatie voldoende substantie moet hebben zodat omliggende wijken ook er voelbaar baat bij hebben; verzoekt het college: - bij de aanbesteding ook kwalitatieve aspecten, zoals een hogere bijdrage per MWh aan financiële participatie voor bewoners, mee te wegen bij de gunning; - bewoners van Hoogvliet en Pernis vroegtijdig te betrekken bij de invulling van de financiële participatie; en gaat over tot de orde van de dag."

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3003

w.g. D.P.A. Tak, R.G.C. Segers-Hoogendoorn, S. Leewis en D.A. Van Groningen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dank. De heer Vonk. De heer VONK (cu-sgp). Dank u wel. Energietransitie dat doe je echt met elkaar, de hele samenleving staat ervoor aan de lat, alle lagen van de bevolking, dat is niet iets wat je van bovenaf dicteert en door de strot duwt en zeker niet als die transitie ook impact op je leefwereld heeft. Als ik dan terugkijk, nadenk en vooral de geluiden uit Pernis over het proces van dialoog, dat samen optrekken, hoor dan denk ik dat we moeten constateren dat dit tijdens die bewonersavond in ieder geval niet gelukt is. Het is niet gelukt om bewoners mee te krijgen in het verhaal en ik ben benieuwd hoe de wethouder zelf terugkijkt op die avond. Niet dat hij er was, maar hij heeft er ongetwijfeld wel over gehoord, geluiden vanuit zijn eigen organisatie en vanuit de bewoners zelf. Mijn conclusie is in ieder geval dat het niet is gelukt om met elkaar op te trekken en dat is ontzettend hard nodig. Dat is niet alleen een principieel uitgangspunt, maar eigenlijk ook een heel pragmatisch uitgangspunt want als bewoners gewoon echt niet willen, ik denk dat iedereen de documentaire over hoe dat er in Groningen aan toe is gegaan heeft gezien, dan wordt het eindeloos.

Ik schrik ervan als ik bijvoorbeeld deze week de geluiden van bewoners weer hoor die zeggen 'bij ons is wel een bepaald punt bereikt, we haken af' en dat zijn juist bewoners die heel positief tegenover de energietransitie staan, die heel veel willen, die heel meedenkend en heel progressief zijn. Ik denk dat het heel erg jammer is als we die mensen verliezen en mijn dringende vraag aan de wethouder is welke beweging u gaat maken naar deze bewoners om hen weer aan boord te krijgen. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Van Zevenbergen De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ja dank u. Ik ken de Pernissers, ik heb zelfs best wel veel familie in Pernis wonen en dat zijn geen jankers zoals dat heet, dus als de Pernissers boos zijn omdat ze zich niet gehoord voelen dan neem ik dat heel serieus. Ik ben het volledig met de heer Segers eens, de wethouder komt mij niet tegen op het gebied van de energietransitie. Ik ben het ook eens met de heer Vonk dat ik moet concluderen dat de Pernissers die ik gehoord heb eigenlijk mensen zijn die best willen meedenken, maar dat het mislukt is en ik ben ook ontzettend nieuwsgierig naar de reactie van de wethouder en wat hij ervan geleerd heeft, hoe we het in de toekomst gaan voorkomen want het is hard nodig dat we deze transitie zo glad mogelijk laten verlopen. De VOORZITTER. Dank. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl).

Voorzitter, we zitten middenin een klimaatcrisis en om die crisis te bestrijden, moeten we zo snel mogelijk de uitstoot van broeikasgassen terugdringen. Het opwekken van elektriciteit zorgt voor enorme hoeveelheden broeikasgassen, vijf van de tien grootste uitstoters in Nederland zijn elektriciteitscentrales. Kortom, het opwekken van duurzame energie is essentieel om de klimaatcrisis te bestrijden en daarom is GroenLinks warm voorstander van duurzame energie, zonnepanelen, warmtenetten en ook het bouwen van windmolens. Dat vraagt een transitie die ervoor zorgt dat onze lucht schoner wordt en onze natuur weer kan opleven en groeien, maar waardoor onze omgeving ook enorm verandert. Als dichtbebouwd land zullen we moeten accepteren dat onze omgeving en waar we op uitkijken er anders gaan uitzien net als voorgaande generaties hebben moeten zien dat er oude windmolens, treinrails, snelwegen en fabrieken kwamen, ons landschap verandert. Het enige voordeel van deze transitie is dat die ervoor zorgt dat er herstel van

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3004

natuur is in plaats van dat de natuur er alleen maar voor moet wijken. Voorzitter, dat is een heel lang punt om te komen tot waar ik eigenlijk naartoe wil, maar het is wel belangrijk om te zeggen waarom dit punt voor ons zo essentieel is want die windmolens komen precies in Pernis en wat ons betreft ook de hoge windmolens, maar waar je met de plaatsing van windmolens natuurlijk wel goed op moet letten is dat je zo min mogelijk overlast veroorzaakt, dat je goed let op de slagschaduw en op het geluid dat die dingen produceren. Als ik Pernissers spreek en hun klachten hoor dan begrijp ik ook een deel van hun bezwaren, namelijk dat ze al zoveel overlast van de omgeving hebben, van de snelwegen die daar lopen, van de raffinaderij van Shell, van de andere industrie die daar is, maar juist deze duurzame energie is nodig om een groot deel van die overlast weg te nemen, de overlast van wegverkeer door elektrificatie, de overlast van industrie door diezelfde elektrificatie, maar dan van grote processen. Precies daarom moeten we deze transitie met elkaar doormaken en ik vind het erg belangrijk op dit punt nog een keer goed aan te stippen, maar dat neemt niet weg dat de gesprekken met bewoners goed gevoerd moeten worden.

Mijn beeld van deze bewonersbijeenkomst is dat die lang heeft geduurd, dat er veel vragen zijn gesteld, dat er op sommige vragen nog kan worden teruggekomen en dat deze bijeenkomst het begin van de participatie was en niet het einde, maar dat wil ik graag van de wethouder horen. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter, een vraag via u aan de heer Leewis. Ik ben erg blij met de laatste zin die u uitspreekt, als dit het begin van de participatie is dan moet u het met mij eens zijn dat het dus ook niet aan het begin van die participatie al een voldongen feit is dat die twee molens van die hoogte er komen. De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Kijk participatie is niet 'u vraagt, wij draaien', maar participatie kan ook zijn dat je zegt 'de windmolens komen er, maar we gaan het gesprek aan over hoe we dat doen, onder welke voorwaarden, hoe je overlast zoveel mogelijk kunt voorkomen en hoe je ervoor kunt zorgen dat de opbrengsten zo veel mogelijk terugvloeien naar de samenleving'. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja dank u voorzitter. Ja, maar die mensen wisten al dat er windmolen zouden komen en de meeste mensen waren daar ook niet op tegen.

Dus wat ik u vraag is: is voor u het startpunt van die participatie ook dat het niet direct een voldongen feit is dat er twee van die hoge komen? De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Voorzitter, wat volgens mij belangrijk is, is dat de opbrengst die is afgesproken van die locatie komt. Volgens mij is dat alleen maar op deze manier mogelijk en als je daar eerlijk over bent, moet dat dus ook het startpunt van je participatie zijn. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ik constateer dat dit voor mij in ieder geval volstrekt onduidelijk is. Als u gegevens hebt die duidelijk aantonen dat drie van die kleine molens, waar mensen rekening mee hielden, die 9 MW niet gaan opleveren, hebt u meer informatie dan ik. Ik hoop dat, als dat niet overduidelijk is wat het voor mij op dit moment nog

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3005

niet is, u het met mij eens bent dat de start van de participatie is: hier komen wel windmolens want dat hebben we afgesproken, maar we weten nog niet welke. De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Zeker weten doe ik het ook niet, maar dat is wat ik de vorige keer uit het antwoord van de wethouder heb gedestilleerd. We kunnen het nog een keer via u aan hem vragen, maar volgens mij is dat het punt. De VOORZITTER. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). We weten nu in ieder geval hoe GroenLinks over participatie denkt: je kunt iets zeggen, maar je hebt helemaal niets te beslissen. Ik zou ook van u willen weten hoe u denkt over de slagschaduw en het geluid dat daar destijds aan de mensen is gepresenteerd. Weet u dat dit niet van die hoge windmolens maar van de lagere windmolens van 150 meter was en vindt u dat ook bij een goede participatie passen mijnheer Leewis? De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Ja voorzitter, dat zijn geen vragen voor mij, maar dat zijn vragen voor de wethouder, ik was niet bij die avond en ik heb de presentatie ook niet gegeven. De VOORZITTER. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). U praat hier wel vergoelijkend en ik zou zeggen besteed wat aandacht aan de voorbereiding of doe hier geen uitspraken over. Voordat u gaat antwoorden, ik hoorde u net zeggen dat we moeten accepteren dat het hele landschap door de energietraditie verandert.

Wat ons betreft hoeft dat niet in die mate en ik las zelfs in het AD dat de heer Bonte heeft gezegd dat er 1000 van dit soort windturbines in Nederland moeten komen. Nou, de kiezers zouden het heel fijn vinden als u vooraf duidelijkheid geeft over waar die worden geplaatst, dan pas kunt u zeggen dat u actief bent met participeren mijnheer Leewis. De VOORZITTER. De heer Leewis. De heer LEEWIS (gl). Ja, selectieve verontwaardiging van Leefbaar Rotterdam, want als er een snelweg wordt getrokken dan hoor je hen niet, als er een fabriek wordt gebouwd dan hoor je hen niet, als het hele landschap verdoost met allerlei fabrieken en andere transportlocaties dan hoor je Leefbaar Rotterdam niet, alleen als het over windmolens gaat en dat is logisch want u wilt geen transitie en u wilt de klimaatverandering niet tegenhouden. Dat is prima, maar wees er dan ook eerlijk over. De VOORZITTER. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Dit is wel heel goedkoop, ik spreek u aan over windmolens en u draait eromheen. Ik constateer dus dat u geen antwoord geeft. We spraken laatst ook over kernenergie, u doet geen moeite om zich daarover in te lezen, u komt niet naar die kennisconferentie, u gaat niet mee naar COVA, u bent tegen. Ik kan precies hetzelfde zeggen mijnheer Leewis, ik zou nog een keer goed nadenken over wat u wilt met deze energietransitie want met deze windturbines gaan we het niet redden.

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3006

De VOORZITTER. De verkiezingen zijn over vier maanden, zullen we vandaag even bij de windmolens blijven? Dat lijkt me wel verstandig. Ja, mijnheer Koster. De heer KOSTER (lr). Sorry, ik vind het vervelend dat u mij nu interrumpeert. Mijnheer Leewis haalde er allerlei fabrieken bij en u interrumpeert mij en hem niet, dat vind ik niet goed. De VOORZITTER. Ik vatte de discussie samen en wat mij betreft is dat een-tweetje van u nu niet aan de orde. De heer KOSTER (lr). Ik was nog niet uitgesproken. De VOORZITTER. Nee, het debat gaat vandaag over de windmolens en de participatie in Pernis, maar het debat gaat hier weer over kernenergie en allerlei andere dingen. Volgens mij is dat niet de agenda van vandaag, tenzij u mij een verkeerde opdracht hebt meegegeven, maar ik wilde dat debat afkappen en dat was toevallig bij u. Mijnheer Van Noppen, misschien kunt u wat wijsheid brengen. De heer VAN NOPPEN (nida). Wie weet. Dank u wel voorzitter voor dit vertrouwen. NIDA sluit zich zeker aan bij de urgentie van de noodzaak voor windmolens, dat even over het overkoepelende verhaal. Ik loop inderdaad ook al sinds 2014 mee en een van de mantra's in dit soort discussies, vooral als het over bestemmingsplannen gaat, is participatie. Het was toen niet goed, er werd toen geklaagd en er zou aan gewerkt worden.

Er werd ook aan gewerkt, sommige dingen zijn verbeterd en eigenlijk acht jaar later zien we toch iedere keer weer dezelfde opmerkingen terugkomen, dat doet gewoon pijn. Ook in mijn professionele omgeving, waar ik projectmanager ben, moet ik mensen in mijn team laten participeren, mensen meenemen, zowel boven mij als met mij, dus dit snap ik niet. Ik snap niet waarom we dit zo belangrijke thema, zeker in het verhaal van de heer Leewis over dat je de mensen moet meenemen, wat anderen hebben herhaald, niet meenemen. Wat NIDA betreft voldoen wij aan bepaalde voorwaarden voor het neerzetten van windmolens op land, het liefst geen bewoning binnen tienmaal de hoogte en ik denk dat we daar in dit verhaal niet aan voldoen. Vandaar dat ik de zoektocht op bedrijventerreinen wel snap, maar waarom daar totaal geen discussie over opgenomen als bewoners zeggen totaal niet meegenomen te zijn? Misschien kan een windmolen een paar meter naar rechts of naar links worden verschoven zodat die achter een fabriek valt en kan dat al een oplossing zijn. Ik weet het niet, maar ik ben wel heel erg benieuwd naar de antwoorden van de wethouder want laten we wel wezen, we doen dit voor de gezondheid van niet alleen de planeet, maar ook van de bewoners. Als we ongezond worden van slagschaduw of misschien van geluid dan denk ik dat we hier de plank misslaan. Dank u wel. De VOORZITTER.

Andere sprekers? Wethouder. De heer BONTE (gl) (wethouder). Ja dank u wel voorzitter, dank voor de gestelde vragen. Ik begin bij de heer Koster die refereerde aan de bewonersavond Pernis en de opvattingen van de deelnemers aan die bijeenkomst die hem bereikt hebben. Die kritiek gaat specifiek over twee onderdelen. Er zijn veel vragen gesteld, het was een digitale bijeenkomst die eerder dan naar de zin van de bewoners is beëindigd en waar veel bewoners nog met openstaande vragen achterbleven. Het lijkt me goed om even te schetsen in welke situatie de bewonersbijeenkomsten georganiseerd zijn. Op 17, 18 en 22 november jl. zijn drie bewonersbijeenkomsten georganiseerd, aanvankelijk waren dat fysieke bijeenkomsten in Poortugaal en Hoogvliet en op verzoek van de gebiedscommissie Pernis hebben we er ook nog een in Pernis georganiseerd. Op het laatste moment moest er van fysieke naar digitale

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3007

bijeenkomsten worden omgeschakeld vanwege de aangescherpte coronaregels en dat is inderdaad via Teams-sessies gebeurd. Ik kan u zeggen dat het niet ideaal is om een onderwerp dat zoveel emoties met zich meebrengt en zoveel vragen oproept in een digitale setting te doen. Er namen in totaal ongeveer 300 mensen aan de drie bijeenkomst deel en het grootste deel van de vragen die naar voren kwamen is op de bijeenkomsten zelf beantwoord. Er zijn vragen gesteld, er was kritiek op het feit dat er überhaupt windmolens komen en er kwamen zorgen naar voren. Daarvoor is binnen de mogelijkheden die zo'n digitale sessie biedt zoveel mogelijk ruimte geboden. In de laatste sessie in Pernis is door de deelnemers, die informatie heeft u bereikt en die heeft mij ook via de gebiedscommissie bereikt, aan het eind van de bijeenkomst een gevoel overgebleven: wij hebben eigenlijk niet al onze vragen kunnen stellen of alle antwoorden op de vragen kunnen krijgen. Ik heb begrepen dat de bijeenkomst ongeveer 25 minuten is uitgelopen en dat toen is voorgesteld dat alle vragen die er nog waren, een deel is via de chatfunctie gesteld, schriftelijk zouden worden beantwoord. Er is toen ook het aanbod gedaan dat mensen die nog extra vragen wilden stellen dit via de mail konden doen.

Er zijn vragen via de mail binnengekomen en ik heb inmiddels begrepen dat de openstaande vragen inmiddels ambtelijk van een antwoord zijn voorzien, zowel vragen die nog niet beantwoord waren als alle vragen die op de bijeenkomsten zijn gesteld. Dat zijn in totaal 130 vragen, er zitten een paar dubbelingen bij, maar 130 vragen uit de drie verschillende bijeenkomsten en daar zullen de deelnemers aan alle bijeenkomsten op 3 december a.s. schriftelijk over worden geïnformeerd, dus zij krijgen een document met de antwoorden op alle vragen die gesteld zijn. Overigens zal daar ook nog de mogelijkheid worden gegeven om eventuele vervolgvragen of vragen die niet in de schriftelijke beantwoording naar voren komen alsnog per mail te stellen. Uw vraag is ook: waarom was u er zelf niet bij? De VOORZITTER. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Fijn dat we allemaal mailtjes aan uw ambtenaren kunnen sturen, maar die mensen hadden vragen bij de sessie. Er was een lange inleiding en of dat nou vijf kwartier of een uur en twintig minuten was, op een gegeven moment hield de vergadering op, terwijl mensen gewoon vragen hadden. Ze hebben zich geconformeerd aan het proces, ze wilden hun vraag via Teams stellen en dan word je er op een gegeven moment uitgegooid.

U realiseert zich toch ook wat voor impact zo'n turbine daar in de buurt heeft, dan laat je zo'n sessie toch iets langer duren? Als ik dat combineer met de gegevens over de slagschaduw en de geluidsoverlast die geschetst zijn, terwijl het over 150 meter hoge en niet over 250 meter hoge turbines ging, dan staan we er als Rotterdam toch niet goed op, dat bent u toch met me eens? We kunnen het nu lekker mailen met de ambtenaren, ja zo verspreid mogelijk dat snap ik, maar ik zou u uitnodigen om zelf met de mensen in gesprek te gaan, dan kunt u hopelijk de zorgen wegnemen of niet en dan moeten we kijken hoe we verder gaan in dit proces. De VOORZITTER. Volgens mij was de wethouder zover om die vraag te beantwoorden. De heer BONTE (gl) (wethouder). Ja, misschien toch nog even over het punt dat de bijeenkomst abrupt werd beëindigd, zo is dat in ieder geval op een deel van de aanwezigen overgekomen en dat is natuurlijk vervelend. Ik begreep dat er nog meer dan twintig openstaande vragen waren toen de bijeenkomst beëindigd werd, de gespreksleider schatte toen in dat dit nog zoveel tijd in beslag zou nemen en toen is dit praktische voorstel gedaan.

Ik begrijp dat dit niet bevredigend is voor de deelnemers aan de bijeenkomst en zeker niet voor de deelnemers die zich zorgen maken of die zelfs tegen de komst van de windmolens zijn, maar goed we hebben ook te maken met een setting waarin we helaas van digitale middelen gebruik moesten maken in plaats van dat het een fysieke bijeenkomst was. Er is

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3008

gevraagd wanneer de wethouder met de bewoners in gesprek gaat. De bijeenkomst had twee doelen, ten eerste om te informeren over het project zelf en het aanbestedingstraject dat we gaan inzetten en ten tweede om input op te halen over welke randvoorwaarden wij in dat aanbestedingsproces meenemen. Dit gesprek en de participatie waren niet bedoeld om aanpassingen te doen aan al dan niet windmolens, de hoeveelheid windmolens of de hoogte van windmolens, maar die gingen wel over de randvoorwaarden die je meegeeft in het aanbestedingstraject. Dat is waar ook de input vanuit de verschillende bijeenkomsten voor gebruikt wordt en we zullen de input vanuit de bijeenkomst ook laten landen in de randvoorwaarden die we bij de aanbesteding gaan hanteren. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja dank voorzitter. De wethouder zegt 'niet de hoeveelheid en niet de hoogte', met andere woorden dat is een voldongen feit. U kunt toch niet met droge ogen beweren dat het direct een voldongen feit voor die mensen is als ze horen dat het twee grote windmolens zouden kunnen worden, terwijl ze tot op dat moment dachten dat het drie kleine windmolens zouden worden, dat heeft toch helemaal niets met participatie te maken, dat kunt u toch niet anders dan met mij eens zijn? De VOORZITTER. Wethouder. De heer BONTE (gl) (wethouder).

Ik ben het met u eens dat de participatie daar niet over gaat. Ik snap dat mensen verrast waren of dachten dat er lagere windmolens en meer windmolens zouden komen. Overigens is dat het gevolg van het feit dat we juist de omgeving, zowel de gebiedscommissie als de bewoners, in de verschillende onderzoeken en de verschillende stappen hebben meegenomen. Het zoekgebied, dat weet mevrouw Verkoelen sowieso, dat in het stadsregionale convenant is afgesproken, is nog veel groter. Vanuit Pernis gezien zit je veel dichter bij de woonwijk zelf. We hebben op basis van verschillende onderzoeken gekeken wat de ruimtelijk best passende locatie is met als randvoorwaarde dat we ook verwachten een exploitant te vinden die dit rendabel kan ontwikkelen en op basis van die verschillende onderzoeken zijn we met verschillende stappen bezig. Er was ooit sprake van misschien wel vier windmolens waarvan twee veel dichter bij Pernis en nu gaat het over twee windmolens van maximaal 250 meter hoog aan de overkant van de weg, aan de overkant van het spoor, zover mogelijk van de woonkernen Pernis en Hoogvliet af en zo dicht mogelijk op het verkeersknooppunt. Dat is uit het ruimtelijk onderzoek naar voren gekomen als de meest optimale locatie. Daarover gaat de participatie inderdaad niet.

Hoe gaan we die aanbesteding inzetten, wat doen we daar als randvoorwaarden bij, hoe voorkomen we overlast door slagschaduw met bijvoorbeeld een stilstandvoorziening, hoe voorkomen we mogelijke geluidshinder en hoe zorgen we dat een deel van de financiële opbrengst ten goede van het gebied komt, dat zijn alle randvoorwaarden waarover de participatie gaat en waarin we de invloed van de bewoners ook zeer serieus zullen meenemen. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ik constateer dus dat de wethouder uiteindelijk de markt laat bepalen en ik vraag u als wethouder van Rotterdam om samen met mij de menselijke maat hier hoog te houden. Wat er gebeurd is, is gewoon een feit, mensen gingen uit van drie windmolens van rond de 150 meter en er komt uit een haalbaarheidsonderzoek twee windmolens van 250 meter hoogte. U zegt nu tegen mij 'dat is voor mij verder onbespreekbaar' en ik zeg dan, nee de menselijke maat is hier niet gehanteerd, deze mensen zijn verrast door de uitkomst van het haalbaarheidsonderzoek en het zou u passen

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3009

om tegen de mensen te zeggen 'dit komt uit de haalbaarheidsstudie, er is zo en zo gewogen en ja als ik moet kiezen zou ik voor die twee gaan' zonder dat al als een voldongen feit neer te leggen en dat met die mensen doen, dat is participatie. Als dat niet gebeurt dan voorspel ik u dat die mensen tot de hoogste rechter gaan en dan krijgt u juridische procedures aan uw broek die nog veel langer duren dan nu een participatietraject in te gaan dat ook echt participatie is. Het enige wat ik van u vraag is, het kan nog zo overtuigend uit het haalbaarheidsonderzoek komen, maar de hoogte en het aantal is geen voldongen feit en met dat verhaal, met dat menu, gaat u naar die bewoners en dan kan het er alsnog uitkomen, maar op die manier. Dat is het enige wat ik van u vraag. De VOORZITTER. Wethouder. De heer BONTE (gl) (wethouder) Ik hecht eraan om eerlijk te zijn over waar de participatie over plaatsvindt, in uw richting maar ook in de richting van de bewoners. De verschillende onderzoeken die we hebben gedaan en die uiteindelijk hebben geleid tot de keuze voor twee molens met deze afmeting op deze locatie, zijn de onderzoeken waarover we de bewoners en de gebiedscommissie wel hebben geïnformeerd en waarin we hen hebben meegenomen, maar daar gaat de participatie niet over, de participatie gaat over de randvoorwaarden die wij meegeven in de aanbesteding. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda).

Nog een laatste keer voorzitter. Ik heb bezwaar tegen het woord 'keuze', die keuze is een uiteindelijke resultante van participatie. U kunt wel zeggen 'voorkeursvariant' en u kunt ook zeggen 'met heel veel overtuiging voorkeursvariant', maar niet 'keuze', dat is waar ik tegen in opstand kom. Het kan niet zo zijn dat die keuze al gemaakt is zonder die mensen te consulteren. Dus ik heb bezwaar tegen het woord 'keuze', u mag wel met een voorkeursvariant naar die mensen toe. De heer BONTE (gl) (wethouder). Als ik dat zou zeggen, zou ik de mensen voor de gek houden, dan zou ik een verkeerd beeld schetsen want er is geen keuze om naar drie kleinere molens te gaan. Er is juist uit het haalbaarheidsonderzoek naar voren gekomen dat een variant met vier molens of met drie molens geen haalbare optie is, dat de twee molens van maximaal 250 meter zo dicht mogelijk tegen het verkeersplein zowel ruimtelijk als qua marktsituatie de meest haalbare optie is, waarbij ik aangeef dat daar voor de bewoners, zeker als het gaat over de geluidsproductie, meer voordelen aan zitten ten opzichte van de kleinere molens, u weet dat hogere molens minder geluid maken dan kleine molens. De VOORZITTER. Mijnheer Koster is gaan zitten. Hij was echt voor u, maar hij is gaan zitten. Ik houd het in de gaten. Daarna mevrouw Mohamed-Hoesein en dan u pas. Ze zijn allebei gaan zitten, maar ik houd het wel in de gaten.

Mijnheer Koster. De heer KOSTER (lr). Bedankt. Belachelijk participatie, dit is geen participatie, maar dit is gewoon uw wil opleggen en dan snap ik ook dat u niet bent gekomen. Voorzitter, ik wil even schorsen voordat we de beraadslagingen afsluiten want ik wil nog met een motie komen over dat we de bewoners echt actief betrekken in de keuze voor deze hoge windturbines, dat kunnen we niet als een voldongen feit doen. Ik heb nog een vraag mijnheer Bonte, ik kreeg van mensen uit de gebiedscommissie te horen dat u daar tijdens de gebiedscommissie hebt gezegd 'aan de zuidkant van Pernis kan het gemakkelijk want dat ziet er toch al industrieel uit, dus dat is niet zo erg'. Ik wil gewoon aan u vragen of dit klopt, hebt u dat echt in de gebiedscommissie gezegd over de plaatsing van deze windturbines? De VOORZITTER. Wethouder.

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3010

De heer BONTE (gl) (wethouder). Volgens mij zit de industrie in Pernis aan de westkant. Ik heb gezegd dat dit een van de locaties is die überhaupt onze voorkeur heeft als het gaat om het plaatsen van windmolens. Wij zoeken ideale locaties voor het plaatsen van windmolens in het havengebied, op een bedrijventerrein of langs de snelweg. Deze valt in de laatste categorie, dichtbij het verkeersknooppunt Beneluxplein, zo dicht mogelijk op dat verkeersknooppunt, vlak langs de snelweg. Dat is een plek waar zo min mogelijk impact op de omgeving plaatsvindt. We gaan ze niet heel dicht bij de woonwijk of in groen gebied zetten, we zorgen dat het zo dicht mogelijk op in dit geval de infrastructuur plaatsvindt. De VOORZITTER. Helder. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Dus dat was niet zo erg, dus het klopt dat die zin daar is gezegd. Dan nog de vraag die een beetje boven de markt blijft hangen: hebben die mensen daar inzicht gekregen in de geluidsoverlast en slagschaduw van windmolens van 150 meter of van 250 meter hoog? Ik begrijp dat daar de verkeerde gegevens zijn getoond, dat de oude situatie is getoond. De VOORZITTER. Wethouder. De heer BONTE (gl) (wethouder). Volgens mij hebt u daar een vraag over gesteld: zijn de effecten al helemaal precies in beeld? Nee, dat zijn ze niet. De effecten op bijvoorbeeld de slagschaduw is een van de zaken die wij ook in de aanbesteding meenemen.

We stellen als voorwaarde dat slagschaduw niet tot overlast in de woonwijk moet leiden, het is uiteindelijk aan een ontwikkelaar, dus iemand die inschrijft op de aanbesteding, om aan te tonen hoe die de maatregelen gaat nemen om die negatieve effecten te voorkomen. De VOORZITTER. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Dit is dus een lang verhaal om te zeggen dat u de oude situatie hebt laten zien omdat de nieuwe situatie nog niet duidelijk is. De VOORZITTER. Wethouder. De heer BONTE (gl) (wethouder). Het is geen kwestie van oude of nieuwe situatie, maar we gaan op een aantal punten voorwaarden stellen. Ik kan me ook gezien de inbreng tijdens de bewonersbijeenkomst heel goed voorstellen dat we op het gebied van slagschaduw voorwaarden aan een exploitant stellen. Als de aanbesteding opent, is dit een van de tendervoorwaarden en dat betekent dat de exploitant zelf moet aantonen op welke manier hij gaat voorkomen dat die overlast optreedt. Dat hangt dus ook af van de uitkomsten van het onderzoek dat de exploitant zelf uitvoert. De VOORZITTER. Tot slot mijnheer Koster, er zijn collega's van u die ook nog iets willen zeggen. De heer KOSTER (lr). Jazeker, dit is mijn laatste opmerking. Ik moet vaststellen dat daar sheets zijn getoond waarop de gevolgen van een turbine van 150 meter hoog en niet van 250 meter hoog in beeld zijn gebracht. De VOORZITTER. Wethouder.

De heer BONTE (gl) (wethouder). Nogmaals, op de bewonersbijeenkomst is aangegeven wat de mogelijke effecten zijn, maar de specifieke effecten… De heer Van Noppen zei 'kan

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3011

zo'n molen niet een meter naar links of naar rechts?', die mogelijkheid is er nog wel om te schuiven, maar dat gaat niet om 100 meter schuiven. Uiteindelijk is het aan de exploitant om aan te geven: hier komt hij precies, wij hebben deze studie gedaan, er moet ook goed studiemateriaal onder liggen, en dit zijn de maatregelen die wij nemen, bijvoorbeeld een stilstandvoorziening, om te voorkomen dat de overlast in een woonwijk optreedt. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, hoe langer de wethouder praat, hoe meer vraagtekens ik erbij krijg want die randvoorwaarden waarop de bewoners inspraak zouden hebben… Die twee gigaturbines blijven staan, dat is een gegeven, dus de bewoners mogen inspraak hebben op hoe we slagschaduw voorkomen. Dat is eigenlijk legehulsinformatie en legehulsinspraak omdat zij eigenlijk inspraak leveren voor ontwikkelaars, maar niet voor wat zij belangrijk vinden. Ze kunnen daarmee niet als leken inspraak leveren om te kunnen zeggen 'dit voorkomt slagschaduw' of 'dit voorkomt al die overlast'. Ik vind dit wel een hele moeilijke waar de wethouder nu naar aanleiding van de beantwoording van de vragen van de collega's van het CDA en Leefbaar Rotterdam mee komt. Ik ben benieuwd hoe hij dat ziet als hij het heeft over participatie, terwijl mensen toch echt eigenlijk voor voldongen feiten staan. De VOORZITTER.

Wethouder. De heer BONTE (gl) (wethouder). Voorzitter, dat gaan ze als het gaat om deze input dus niet. Dat is precies de vraag die heer Koster stelde: wat zijn nu de vervolgstappen en welke rol neemt de wethouder. Dus zorgen en aandachtspunten, slagschaduw, geluid, de opbrengst in een gebiedsfonds, dat zijn allemaal zaken die vanuit de bewonersbijeenkomsten naar voren zijn gekomen, die wij nu vanuit de gemeente in een voorstel verwerken: dat willen wij op deze manier vertalen in de aanbestedingsvoorwaarden. Als we dat op een rij hebben gezet, ga ik dat vervolgens bespreken met de verschillende gebiedscommissies, de gemeente Albrandswaard en de bewoners. Dat vind ik ook het moment om daar als wethouder met de bewoners over in gesprek te treden om aan te geven: wij hebben deze input opgehaald en dat willen we op deze manier vertalen. Dan kan er nog steeds verschil van inzicht zijn, ik kan u nu al voorspellen dat er ook bewoners zullen zijn die zeggen 'dat gaat ons niet ver genoeg' of 'wij hadden liever dat gehad', en daar moet je als wethouder ook voor staan, dan moet je uitleggen op welke manier je de input vanuit de bewonersbijeenkomst hebt vertaald. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Krijgen ze dan keuzes voorgelegd? De VOORZITTER. Wethouder. De heer BONTE (gl) (wethouder).

Ik zal aangeven hoe wij omgaan met de input die in de bewonersbijeenkomst naar voren is gebracht en ik ga daar in eerste instantie met de gebiedscommissies over in gesprek. Als er keuzemogelijkheden in zitten want als je voorwaarden meegeeft kun je de voorwaarden op alle punten enorm hoog opschroeven, maar dan zal er nooit een exploitant zijn die erop inschrijft, uiteindelijk moet het ook voor exploitanten nog commercieel interessant genoeg zijn om zo'n molen te ontwikkelen. Je kunt bijvoorbeeld zeggen 'we willen meer opbrengsten voor het gebiedsfonds' of 'we willen op meer dagen een stilstandvoorziening'. Daar zouden keuzemogelijkheden in kunnen zitten, die ga ik met de gebiedscommissie bespreken en die wil ik ook zo terugleggen bij de

raadsvergadering van 2 december 2021

Notulen pagina

3012

bewoners. Dus het kan zijn dat dit tot een aanpassing leidt, maar ik ga niet terug naar de bewoners met het voorstel dat het toch vijf molens, drie molens of geen molens worden. Het zijn die twee molens van 250 meter hoog en in de randvoorwaarden die we in de aanbesteding meenemen kunnen eventueel nog keuzemogelijkheden zitten. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ik maak opnieuw bezwaar tegen de woordkeuze. 'Hier zal nooit een exploitant op inschrijven', u laat zich leiden door de markt. Alstublieft, heb door dat u zich laat leiden door de markt, maar wij moeten ons laten leiden door de menselijke maat die we extreem hard nodig hebben om deze energietransitie van de wal te kunnen roeien. Die hebben we nodig, veel meer dan de behoefte van de markt en u weet ook dat wij als lokale en rijksoverheid heel veel kunnen doen om die markt nog een beetje te sturen, dat moet u toch met me eens zijn. Nogmaals, 'er zal geen exploitant op inschrijven' betekent dat deze mensen nu twee turbines van 250 meter door de strot wordt geduwd, dat is wat er gebeurt. De VOORZITTER. Anders gesteld, maar eigenlijk was het een herhaling van een eerdere vraag. De heer BONTE (gl) (wethouder). Het is een verkeerde voorstelling van zaken als de heer Segers zegt 'u laat zich leiden door de markt'.

Nee, als we ons door de markt laten leiden dan zouden we misschien molens vlak naast Pernis plaatsen en dan zouden we ons ook niet beperken tot twee. De menselijke maat en de participatie spelen wel degelijk een belangrijke rol, maar aan de andere kant spelen onze opgave in de energietransitie en de afspraken die we in het regionale windconvenant hebben gemaakt daarbij ook een rol. We hebben ons voor deze locatie in het regionale windconvenant voor 9 MW gecommitteerd en dat betekent wel dat we een situatie moeten creëren waarvan we de inschatting maken dat redelijkerwijs marktpartijen daar ook op kunnen inschrijven. Als we de voorwaarden zodanig opschroeven dat we op voorhand al weten dat er geen marktpartij inschrijft dan nemen we ons commitment aan dat regionale windconvenant en aan de energietransitie ook niet serieus. De VOORZITTER. Dan de heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, dank u voorzitter. Dat ben ik met u eens, maar omdat wij de informatie niet hebben is het op deze manier wel een kwalitatieve discussie. Ik heb de haalbaarheidsstudie niet gezien. Ik begrijp van mijn collega's uit Hoogvliet dat zij die ook niet hebben gezien, voor hen was die keuze ongewis en ik snap heel goed dat dit tot ongemak leidt. Dat zou u vandaag misschien kunnen erkennen en deel dat in ieder geval.

Het gaat er ook om dat je mensen goed meeneemt en heel eerlijk, dat zult u als van huis uit GroenLinkser met mij eens zijn, ik ben er altijd beducht op als uit een marktstudie komt 'dit is kennelijk het enige wat er moet', maar het ligt er maar net aan met welk rendement die investeerder genoegen neemt. Is dat het rendement dat de PvdA en GroenLinks ook een wenselijk sociaal-maatschappelijk rendement vinden? Dat is de vraag die ik aan u zou willen stellen want het gaat namelijk wel over iets, als wij iets van mensen vragen vind ik dat wij ook iets moeten teruggeven. De inzage in die haalbaarheidsstudie geeft ons ook inzage in welke ruimte wij hebben om iets terug te doen voor die mensen in Pernis en in Hoogvliet. De VOORZITTER. Wat is uw vraag eigenlijk mijnheer Tak?