20210429 Notulen van de raadsvergadering van 29 april 2021

de mobiliteit de afgelopen tijd sterk is toegenomen, maar het aandeel van de auto met 40 procent steeds verder afneemt. Nu al maken er 30.000 fietsers gebruik van, evenveel als auto’s, maar de ruimteverdeling sluit daar totaal niet bij aan. Wat GroenLinks betreft tijd om dit te vertalen in de slimmere en veiliger ruimteverdeling zoals het college met dit programma van eisen Hofplein dan ook voorstelt. Voor GroenLinks zou die ruimte voor de auto nog kleiner mogen zijn. Daarom steunen we de motie van de Partij voor de Dieren evenals de motie dertig kilometer’ die geheel past bij de reeds aangenomen motie van GroenLinks en anderen waarmee dertig kilometer de norm wordt in Rotterdam. En juist omdat we al pleiten in een stad als Rotterdam om dertig kilometer de norm te maken, is die verkeersveiligheid waar ook Leefbaar Rotterdam voor pleit veel beter geborgd. Het voorgestelde programma van eisen voor het Hofplein biedt op een goede manier meer ruimte voor groen, extra bomen, waterberging en een nieuw stadsplein om te verblijven. En ja, nu zijn het twintig bomen. Dat worden er tachtig. Een verbindende schakel in de stad, inclusief voor iedereen. Voor een toegankelijk Hofplein vragen we graag extra aandacht voor de 20 procent van de Rotterdammers met een lichamelijke beperking. Ook voor mensen met een beperking moet zorg worden gedragen voor een goede fysieke toegankelijkheid.

En daarom dienen we de motie ‘Hofplein toegankelijk en verbonden’ in. Tot zover voorzitter.

w.g. B. van Drunen

De VOORZITTER (de heer Simons). Mevrouw Kockelkoren heeft de volgende motie ingediend.

Dank u mijnheer Van Drunen. Mevrouw Kockelkoren.

Motie 6. Hofplein toegankelijk en verbonden

Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, het Hofplein vormt op dit moment een ontoegankelijke verkeersbarrière tussen het Centrum en de wijken eromheen. Een verkeersplein waar

‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 29 april 2021 ter bespreking van het Programma van Eisen Herinrichting Hofplein; Constaterende dat:

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

885

- met de herinrichting van het Hofplein wordt ingezet op meer ruimte voor verblijven en meer ruimte voor openbaar vervoer, de voetganger en de fiets; - de herinrichting van de Coolsingel deze maand is opgeleverd, eveneens met als doel ruimte voor voetgangers en fietsers in plaats van de zesbaansweg voor auto’s van weleer; Overwegende dat: - het Hofplein op dit moment nog een ontoegankelijke barrière vormt tussen het Centrum en de wijken eromheen; - met de nieuwe Coolsingel een richting is ingeslagen in de keuze voor materialen, straatverlichting, fietspaden etc. voor een aantrekkelijke uitstraling; - de herinrichting van het Hofplein tot aantrekkelijk verblijfsgebied alleen ontstaat als het ontwerp afgestemd en in samenhang met de Coolsingel ontworpen wordt; - twintig procent van de Rotterdammers een lichamelijke beperking heeft (zicht, gehoor of mobiliteit) en dat het nieuwe Hofplein ook voor hen goed toegankelijk moet zijn; Verzoekt het college: - in het ontwerp voor het nieuwe Hofplein zorg te dragen voor samenhang met de nieuwe inrichting van de Coolsingel in materiaalkeuze, beplanting etc.

voor een aantrekkelijke binnenstad; - zorg te dragen voor een fysiek toegankelijk Hofplein ook voor mensen met een beperking, zoals toegankelijke oversteekplaatsen, brede afritten, geleide lijnen, bankjes om op uit te rusten, etc.; - hiervoor de Rotterdamse belangenorganisaties zoals 010Toegankelijk, de Brede Raad en VGR te betrekken bij de uitwerking in het Voorlopig en Definitief Ontwerp; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. A. Kockelkoren, D. Yildirim, T.J. Vonk en E.C. Eskes De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.

Dank u wel mevrouw Kockelkoren. Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja, dank voorzitter. Ook namens mijn fractie de mededeling dat wij verheugd zijn met de plannen rondom het Hofplein. Mooi dat dit stenige plein dat nu vooral functioneert als een soort doorrijgebied nu een plek van ontmoeting wordt. We zijn blij met de vergroeningsopgave die wordt opgepakt en dan wel, zoals ik dat vaker zeg, als het gepaard gaat met het creëren van ontmoetingsplekken in de openbare ruimte met voldoende kwalitatief goede zitplaatsen. Om die reden heb ik tijdens de vorige raadsvergadering de Visie openbare ruimte 2020-2030 geamendeerd met dit uitgangspunt en ik blijf hier, en dat heb ik toen ook gezegd, tot in den treure naar refereren. Voorzitter, de stadsprojecten waar dit er één van is, bieden ook mogelijkheden op het gebied van werkgelegenheid van mensen, zeker nu maar ook in de komende jaren natuurlijk een ontzettend belangrijk aandachtspunt. De moties ‘Versterk de sociale impact van stadsprojecten’ en ‘Zeker zijn van een investeringsmotor als banenmachine’ zijn even belangrijk om in dit verband te noemen. Voorzitter, daarnaast, afrondend, we hebben het vandaag de hele dag in de fractie over dieren. Eerst over vissen, toen over koeien en toen over honden en nu een stuk over leeuwen.

Ik heb natuurlijk in de commissie ook de wens van mijn fractie geuit om de vier Hofpoortleeuwen te verenigen en een statiger en historischer plek te geven in de stad. Ik heb begrepen dat dat nu niet gaat, dat vind ik jammer, maar ik blijf in de komende tijd wel benieuwd naar de mogelijkheden om dit op een andere manier, nadrukkelijk zeg ik dat erbij: op een andere manier, op te pakken en, afrondend voorzitter, steun ik vanzelfsprekend ook de goede motie van GroenLinks voor het toegankelijk maken van het Hofplein voor mensen met een beperking, althans om daar meer aandacht aan te besteden. Dank voorzitter.

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

886

De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u mevrouw Yildirim. Nu mijnheer Jonker.

Hofplein gaat aanpakken. Kortom: hoe eerder we ermee beginnen hoe beter. Ook heel goed dat de stad erbij betrokken wordt, zoals we dat graag als raad willen bij dit soort projecten. Nou, ik kan er verder kort over zijn. Wij vinden het gewoon geweldig en we hebben ook steun voor de motie van de Partij voor de Dieren om er een dertigkilometerplein van te maken en ook steun voor de VVD-motie over de verkeersveiligheid die ingediend is.

De heer JONKER (sp). Dank u wel voorzitter. Ik ben te verstaan? De VOORZITTER (de heer Simons). Ik zat al bijna te wachten, want dat is uw standaardvraag: ben ik te verstaan en te zien? En u bent goed te verstaan en ook goed zichtbaar. De heer JONKER (sp). Dank u voorzitter. Een feest om te verblijven zal het Hofplein nooit worden. Dat is de inschatting van de SP. Ruim 20 miljoen investeren in het mooi maken van dit plein, het zal er zeker mooier van worden, maar dat mag ook wel ook als je zo’n bedrag uitgeeft. Maar tegelijkertijd: 20 miljoen pompen in een plein waar twee trams per minuut overheen rijden, je kunt je afvragen wat daar het nut van is. Ook bij het voor 60 miljoen verfraaien van de Coolsingel had de SP al haar bedenkingen. Die hebben we dus ook bij dit plan voor het Hofplein. Het zal zeker geen onwijs gers plein worden waar je lekker buiten gaat spelen. Kortom: de SP is niet voor dit voorstel. Op Zuid of in Delfshaven zijn betere plekken te vinden waar je die 20 miljoen nog nuttiger kan besteden. Tot zover voorzitter. Ik was goed te verstaan, nietwaar? De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u mijnheer Jonker. U was, nogmaals, goed zichtbaar en goed te verstaan. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Ik had daarnet eigenlijk beter moeten inloggen. Dus vandaar dat ik wat later ben.

Maar het is goed dat we het hebben over het Hofplein. D66 is al sinds jaar en dag groot voorstander van actieve inzet vanuit de gemeente om de stad steeds aantrekkelijker te maken. De stad als city-lounge, met ruimte voor voetgangers en fietsers. En dat geeft ook nog een boost aan de lokale economie. Mooi dat het college, nadat eerder die Coolsingel al zo is verbeterd, nu ook het

Wel heeft D66 nog één vraag aan de wethouder. Die gaat over cofinanciering. Daar is bij ons toch wat onduidelijkheid over, want cofinanciering is in het beeld van D66 dat andere partijen bijdragen, de Europese Unie, het Rijk, de MRDH, prima, maar we begrepen dat er ook eigen stimuleringsregelingen daarvoor worden ingezet. Nou ben ik daar in principe niet tegen of iets dergelijks, maar dat bevreemdde ons wat om dat dan cofinanciering te noemen. Dus dat is een beetje een financieel-technisch vraagje, maar we willen dat toch even gesteld hebben. Verder, wat D66 betreft, dus complimenten voor dit hele mooie plan. De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u mevrouw Zeegers voor uw bijdrage. Dan nu mijnheer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ook van de zijde van de VVD veel complimenten voor dit plan. Wij zijn enthousiast over deze vergroeningen in de binnenstad. Zo meteen ook nog de Westblaak erachteraan, aan de andere kant van de binnenstad. Dan ontstaat er echt een heel prettig gebied waar mensen op afkomen, nog meer misschien wel dan ze nu dan. Dus daar zijn we enthousiast over. Deze ontwikkeling leidt er wel toe dat dingen in de binnenstad veranderen, onder andere op het gebied van verkeer.

En daar hebben wij wel wat zorgen over en wat vragen over, want dit betekent dat van de 30.000 auto’s die nu over het Hofplein gaan elke dag er zo meteen 12.000 niet meer daar gaan komen. Dat is nogal een verandering en die gaat niet vanzelf. Een

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

887

deel van die 12.000 auto’s zal zich voortaan überhaupt niet meer als auto vertonen, mensen gaan met het openbaar vervoer of op de fiets, prima, maar een deel van die auto’s zal er nog steeds zijn en een andere route gaan kiezen. Dan bestaat het gevaar dat deze auto’s op andere plekken in de stad tot opstoppingen gaan leiden, bijvoorbeeld omdat ze de Heer Bokelweg en het Noordplein gaan nemen of de Walenburgerweg en dan vervolgens bij de ’s-Gravendijkwal weer nieuwe problemen ontstaan. Dat willen we niet. Dus wij dienen een motie in waarin we het college vragen om de planvorming voor die mobiliteitstransitie en die herroutering van het verkeer dat er nog steeds is actief op te pakken en die plannen ook aan ons te laten zien, zodat we zeker weten dat het vanaf dag één, als dit nieuwe plein opengaat, geregeld is en dat het verkeer ook soepeltjes blijft rijden door de stad. De andere motie die we indienen betreft onze zorgen over de verkeersveiligheid. Mijnheer Van Drunen zei al iets over verkeerslichten. Dat zou een oplossing kunnen zijn. Maar dit is een druk plein waar ook na de herinrichting heel veel verschillende verkeersstromen van fietsers, voetgangers, automobilisten, trams en bussen zich vertonen en ook dat gaat niet vanzelf goed. Daar moet je actief mee aan de slag om te zorgen dat al die verkeersstromen elkaar veilig kunnen passeren en kruisen.

Daar doen we een oproep toe met een motie, die ook vraagt om voor de hulpdiensten het een en ander te regelen, want er gaan nogal wat hulpdiensten over het Hofplein heen. Die gaan met hoge snelheid. Als er zo meteen minder banen beschikbaar zijn, kan dat wel eens tot knelpunten gaan leiden. Met die motie vragen we dus om ook dat punt goed op te lossen. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER (de heer Simons). Mijnheer Verheij heeft de volgende moties ingediend.

‘De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 29 april 2021, ter bespreking van het programma van eisen voor de herinrichting van het Hofplein; Constaterende dat: - het Hofplein door de herinrichting zal veranderen in een groene oase; - de prognose is dat het aantal auto’s dat dagelijks het Hofplein passeert zal dalen van 30.000 naar 18.000; Overwegende dat: - een deel van de huidige autobewegingen zal worden opgevangen door andere vormen van vervoer en een deel van het autoverkeer andere routes in de stad zal zoeken; - dit kan leiden tot ongewenste overlast en congestie op andere plekken in de stad; - de mobiliteitstransitie en herroutering van autoverkeer niet vanzelf goed gaan en actieve sturing vereisen; Draagt het college op: - om concreet te maken met welke maatregelen de mobiliteitstransitie en de herroutering van autoverkeer succesvol worden gestuurd, zodanig dat het niéuwe Hofplein vanaf de dag van de (her)opening daadwerkelijk de bedoelde groene oase zal zijn; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. J.W. Verheij, D.A. van Groningen en E.C. Eskes Motie 5.

Verkeersveiligheid op nummer één op het Hofplein ‘De gemeenteraad, in vergadering bijeen op donderdag 29 april 2021, ter bespreking van ‘Het programma van eisen voor de herinrichting van het Hofplein’; Constaterende dat: - het Hofplein door de herinrichting zal veranderen in een groene oase waar Rotterdammers en bezoekers zullen ontspannen rondom de fontein; Overwegende dat: - er diverse langzame en snellere verkeersstromen, waaronder veel trams, rond en op het plein zullen rijden;

Motie 1. Hofplein in goede banen

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

888

- voetgangers, pleinbezoekers en de diverse verkeersstromen elkaar continu zullen kruisen op het plein; - het Hofplein ook voor hulpdiensten een belangrijk onderdeel van hun route is; - deze combinatie van verkeer, voetgangers, hulpdiensten en bezoekers kan leiden tot gevaarlijke situaties; Verzoekt het college om: - een plan voor de verkeersveiligheid op en rond het Hofplein te maken; - snelle en veilige passage van het Hofplein voor hulpdiensten én andere pleingebruikers zeker te stellen; - beide plannen aan de raad toe te zenden; En gaat over tot de orde van de dag.’

Dus we roepen op om in het komend programma van eisen voor de stadprojecten dat beter te omschrijven. Wij steunen ook de oproepen in de richting van het college om duidelijk te maken wat de invloed op het verkeer zal zijn, de doorstroming. Voor het overige, met onze positionering die wij reeds gehad hebben bij de Voorjaarsnota en de begroting blijven wij die zeven stadsprojecten met onze kanttekeningen kritisch volgen. Ik dank u, geachte voorzitter, voor het woord.

w.g. D.A. van Groningen en J.W. Verheij

Mevrouw ESKES (cda). Ja, dat was Eskes zonder n, maar dat maakt niet uit. Dat mag de pret niet drukken. We hebben het vandaag over het Hofplein en ik denk dat het een fantastisch plan is om het Hofplein, wat nu toch eigenlijk gewoon een verkeerspunt is, meer om te toveren tot een verblijfsruimte. Tegelijkertijd is er natuurlijk wel een aantal punten dat aandacht behoeft. Ik denk dat er vanuit Leefbaar Rotterdam een terechte zorg is geuit over hoe zorgen we nu dat die inpasbaarheid met de hoeveelheid trams die over dat plein komt, hoe zorgen we dat die niet de kwaliteit van de verblijfsruimte, waar we zo naar streven, in de weg zitten. Dus ik zou in ieder geval het college willen oproepen om daar bij de verdere uitwerking van de plannen nadrukkelijk aandacht aan te besteden.

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. Dank u mijnheer Verheij. Dan mijnheer Van Baarle. De heer VAN BAARLE (denk). Ja voorzitter, dank u wel. De stadsprojecten waren voor de fractie van DENK reden om destijds tegen de Voorjaarsnota en tegen de begroting te stemmen, omdat naar ons inzicht de hele planvorming rondom die stadsprojecten de financiën niet duidelijk waren, de opbrengsten voor de stad niet duidelijk waren en er grote zorgen zijn ten aanzien van mobiliteit, met name ten aanzien van de doorstroming en de positie van de auto in de stad. Daarnaast vonden wij ook dat de prioriteitsstelling, de tientallen miljoenen die in het Centrum, in de binnenstad, gepompt worden terwijl we pas nog de renovatie van de Coolsingel gehad hebben, niet eerlijk. Andere stukken van de stad zijn ook een keer aan de beurt, niet alleen het Centrum. Ja, die zorgen, die punten blijven bestaan, ook in het licht van die punten beoordelen wij het voorliggend voorstel. Wij zijn wel blij dat de wethouder heeft toegezegd voor de zomer nog te komen met een brief waarin hij uiteenzet wat de opbrengsten voor de stad zullen zijn op het gebied van economie en werkgelegenheid, maar dat vinden wij laat.

De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u mijnheer Van Baarle. Dan is nu mevrouw Eskens aan de beurt.

Een ander punt is de mobiliteit. Nou, daar heeft de VVD zojuist het een en ander over gezegd en ook moties over ingediend, waarbij we met name ook de eerste motie van de VVD medeondertekenen, omdat we het van belang vinden om aan de voorkant de juiste maatregelen te treffen om te voorkomen dat het straks dichtslibt in de stad en we wel de juiste transitie gaan doormaken. De VOORZITTER (de heer Simons). Mijnheer Van Drunen, u heeft een vraag aan mevrouw Eskes?

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

889

De heer VAN DRUNEN (lr). Nou, ik heb geen vraag aan mevrouw Eskes. Ik heb een punt van orde. Ik begrijp namelijk dat er zojuist nog stukken bij dit punt op de agenda geplaatst worden door de wethouder, een wethoudersbrief. Ja, dat kan toch niet tijdens het debat? De VOORZITTER (de heer Simons). Uw punt is duidelijk. De wethouder komt zo in beeld. Dan kan mevrouw Eskes even haar betoog afmaken en daarna gaan we het gelijk voorleggen aan de wethouder, want het lijkt mij ook een zeer vreemde gang van zaken. Mevrouw Eskes. Mevrouw ESKES (cda). Ja, ik had inderdaad een interruptie verwacht, maar dat was wat anders. Wat ons betreft is het fantastisch dat dit plan er ligt. Wij zijn ook hartgrondig voorstander van de zeven stadsprojecten. Ik denk dat het goed is dat we nu een eerste plan op tafel hebben liggen, maar graag vanuit het college aandacht voor zowel de verkeersveiligheid, de doorstroming van het verkeer, maar ook de inpasbaarheid van de verblijfsruimte met alle verkeer dat daar over het plein moet, waaronder ook de trams die daar veelvuldig langs zullen komen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u mevrouw Eskes. Mijnheer Van der Velden heeft de volgende moties ingediend. Motie 2.

30 kilometer op het Hofplein ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 29 april 2021, ter bespreking van het Programma van Eisen Hofplein; Constaterende dat: - in het Programma van Eisen Hofplein staat dat onderzocht gaat worden of dertig kilometer per uur haalbaar is, in nauwe afstemming met hulpdiensten en de RET; - het programma van eisen zich verder niet expliciet uitspreekt over toepassing van dertig kilometer per uur, indien haalbaar;

Overwegende dat: - voor een prettig verblijfsklimaat op en rond het Hofplein en voor een verbeterde verkeersveilige situatie lage snelheden cruciaal zijn; - de luchtkwaliteit bij lage snelheden aanzienlijk verbetert, niet in de laatste plaats voor fietsers door het verplaatsen van snorfietsen naar de rijbaan; Verzoekt het college: - dertig kilometer per uur op het Hofplein toe te passen in het programma van eisen als de hulpdiensten en de RET zich kunnen vinden in het technisch ontwerp, dat daartoe wordt ontworpen; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. R.T.J. van der Velden en J.P. Postma Motie 3.

Geen halve maatregelen ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 29 april 2021, ter bespreking van het Programma van Eisen Hofplein; Constaterende dat: - het nieuwe Hofplein er na de herinrichting uitziet als een rotonde met grotendeels twee rijstroken en maximaal één rijstrook bij het op- en afrijden; Overwegende dat: - onze stad nu eens voor echte maatregelen moet kiezen om het verkeersvolume in de stad aan banden te leggen; - het Hofplein met grotendeels een 2strooksrotonde teveel van het oude is, namelijk een verkeersplein voor een snelle afhandeling van auto’s; - een 1-strooksrotonde minder plaats biedt aan auto’s, waar luchtkwaliteit en verkeersveiligheid baat bij hebben; Verzoekt het college: - te kiezen voor een 1-strooksrotonde; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. R.T.J. van der Velden Motie 4. Hofplein autovrij ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 29 april 2021, ter

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

890

bespreking van het Programma van Eisen Hofplein; Constaterende dat: - in het Programma van Eisen Hofplein ruimte aan de auto wordt toebedeeld; Overwegende dat: - Rotterdam moet kiezen voor een autovrije binnenstad; - een autovrij Hofplein tal van voordelen kent, zoals een prettiger verblijfsklimaat, verbeterde luchtkwaliteit en een verbeterde verkeersveiligheid, CO2-emissiereductie en een daling van verkeersvolumes in toevoerwegen (zoals Coolsingel, Schiekade, Weena en Pompenburg) waar deze positieve effecten ook zullen optreden; Verzoekt het college: - het Hofplein autovrij te maken en dit te borgen in het programma van eisen; En gaat over tot de orde van de dag.’

De VOORZITTER (de heer Simons). Mijnheer Van Drunen, u heeft hier nog een vraag over vermoed ik?

w.g. R.T.J. van der Velden De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. Zijn er nog andere leden van de raad die iets willen toevoegen? Zo niet, dan ga ik naar de wethouder toe. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Goedemiddag voorzitter en raadsleden. We hebben vorige week een mooie bespreking gehad. De VOORZITTER (de heer Simons). Goedemiddag wethouder. Sorry dat ik u even onderbreek, maar we hadden net een punt van orde van mijnheer Van Drunen. Die stelde vast dat er tijdens dit debat, het is toch gewoon een debat, nieuwe stukken op het RIS worden geplaatst. Hij vroeg zich af of hij daar nog leestijd voor kan krijgen of anderszins, hoe had u dat voorgesteld wethouder? Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ja voorzitter, ik hoorde het ook net van mijnheer Van Drunen. Ik hoorde ook uw reactie daarop. Het is een stuk dat in die zin gewoon op het RIS geplaatst kan

worden en ik wilde daar eigenlijk ook als eerste over gaan spreken. Het is waarschijnlijk, maar ik heb dat zelf natuurlijk ook nog niet kunnen verifiëren, het eindrapport van de publieksparticipatie. Gisteravond is dat naar een ieder, of tenminste naar de raad verzonden, en is daar ook een publicatie van geweest. Ik denk dat iemand nu dacht: nou, dat moet er misschien bij, maar dat kan ook onafhankelijk worden besproken. Volgens mij is het dit stuk. Als het goed is, hebben wij dat gisteren al naar u toe gestuurd. Ik denk dat het als service door de griffie extra bij deze stukken is toegevoegd, maar het is niet ter bespreking nu, want het plan van eisen, dat is ook hoe het publiek daarnaar kijkt en hoe we dit meenemen in de verdere stappen naar het voorlopig ontwerp.

De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, want als ik het dus goed begrijp, is het geen opzet. Nou, gelukkig maar. Maar dan begrijp ik dus ook dat het stuk volgens de woorden van de wethouder niet relevant is voor wat wij nu bespreken. Dat zou ik heel vreemd vinden, want het gaat tenslotte over het Hofplein. En als dat het gevolg is van iets wat gisteravond of wat gisteren heeft plaatsgevonden, een bijeenkomst, ja dan had dat misschien maar beter gepland moeten worden. Dan hadden we het daar vandaag niet over moeten hebben. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Voorzitter, we hebben mijnheer Van Drunen gewezen op de bijeenkomst van 28 april, het seminar, of in ieder geval het opdienen van die publieksparticipatie. Wij vinden het heel belangrijk dat de Rotterdammers zich uitspreken over hoe zij naar het plein kijken. Daar hebben we u ook voor uitgenodigd. U heeft denk ik ook gewoon de link toegestuurd gekregen om daar kennis van te nemen, gewoon ook actief. Leuk dat uw voormalig partijgenoot Joost Eerdmans digitaal aanwezig was

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

891

gisteren, weet ik toevallig. Dus dit was gewoon een openbare bijeenkomst en wij hebben gemeend dat het goed is om u dat rapport, ook de opbrengsten daarvan, toe te sturen. Er zijn hele interessante dingen over gezegd en die gaan we meenemen naar het voorlopig ontwerp, net als dat wij uw aanbevelingen en deze bespreking van het plan van eisen ook mee gaan nemen naar het voorlopig ontwerp. Dus het is ontzettend interessant om te lezen, maar het is niet een onderdeel van deze bespreking vandaag. Als u zou willen, zou u daaruit kunnen putten, maar volgens mij is dat niet nodig. In die zin is het als het goed is gisteravond op het RIS gepubliceerd en ja, waarom het nu alsnog bij de stukken is gevoegd, dat is in ieder geval niet op mijn verzoek gedaan, maar ik denk als service vanuit de griffie. De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u wethouder. Mijnheer Van Drunen, afsluitend. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, als ik stukken bij een agendapunt zie staan dan mag ik toch aannemen dat de stukken relevant zijn voor het gesprek dat daarover plaats gaat vinden. Nu is er dus een stuk bij de agenda geplaatst dat niet relevant is. Ja, wat is dan überhaupt de waarde van dat stuk? Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Mijnheer Van Drunen, misschien wilt u er een soort taalspelletje van maken. Het stuk is niet op mijn verzoek erbij geplaatst.

Ik zeg niet dat het niet relevant is, want het is juist heel erg relevant. Ik heb u vorige week aangegeven dat er namelijk dan 6.500 Rotterdammers hebben gereageerd op onze oproep van hoe ziet u het Hofplein voor zich, het toekomstige Hofplein. Wat vindt u belangrijk? Nou, er zitten ook heel veel punten in die u ook als partij naar voren heeft gebracht vorige week in de bespreking. Dus ik vind het heel belangrijk wat de Rotterdammers van het Hofplein vinden en dat gaan we meenemen naar de uitwerking van het voorlopig ontwerp. Dus ik zou zeker niet willen zeggen dat het stuk

niet belangrijk is. Ik hoop ook graag dat u er kennis van wilt nemen en als u het fijn vindt dan zorgen we er ook voor dat u niet alleen een digitale versie maar ook een hard-copy-versie, maar volgens mij is het belangrijk wat u nu als raad vindt, want we gaan het plan van eisen vaststellen, dat u vooral meegeeft als raad wat u belangrijk vindt. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, ik snap dit nu echt niet meer hoor voorzitter. Het stuk is wel belangrijk en het is niet belangrijk. Als het belangrijk geweest was, hadden we ook als raad tijd moeten hebben om dat stuk tot ons te nemen. En een antwoord als ja, maar u bent ervoor uitgenodigd, want u heeft een linkje gehad voor een digitale bijeenkomst, daarop wil ik aan de wethouder zeggen: gisteravond was gewoon een EDEM-vergadering en mobiliteit valt onder EDEM en ik kan mij nou eenmaal niet in tweeën splitsen. Ik denk dat dat voor de meeste raadsleden geldt. Dus wat u nu aan het doen bent, vind ik eigenlijk heel kwalijk, door informatie te geven of informatie over de raad heen te storten zonder dat de raad die tot zich kan nemen. De VOORZITTER (de heer Simons). Oké. Even voor de orde begin ik maar met een punt van orde, wat ingebracht wordt door mijnheer Verheij. Misschien is het relevant. Dat vermoed ik wel. Mijnheer Verheij, kunt u uw punt maken, uw punt van orde? De heer VERHEIJ (vvd).

Ja voorzitter, het college heeft een stuk naar de raad gestuurd. Dat doet het college permanent. Dat doen ze ongeveer 20.000 keer per jaar. En het betreft hier een stuk dat toevallig ook over het Hofplein gaat en een verslag is van een bijeenkomst die heeft plaatsgevonden. Die bijeenkomst was aangekondigd, die was bekend bij de raadsleden en desondanks heeft diezelfde raad vorige week gezegd dat dit onderwerp behandelrijp is voor de raadsvergadering van vandaag en dus behandelen we het vandaag. Ja, en dan is het aan de raadsleden zelf om al dan niet kennis te

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

892

nemen van het stuk dat betrekking heeft op een bijeenkomst van gisteravond. Ik heb het ook niet gelezen, maar dat maakt voor mij ook niet uit in het licht van hetgeen we hier bespreken. Dus volgens mij wordt er nu een debat gevoerd met een wethouder die niet gaat over welk stuk waar op het RIS erbij wordt geplaatst en dat is dus volgens mij ook het verkeerde debat dat mijnheer Van Drunen hier voert. De VOORZITTER (de heer Simons). Ja, ik wil u er nog wel even op wijzen, want ik wil natuurlijk iedereen goed op de hoogte houden, dat mevrouw Van Groningen, ook van de VVD, erop wijst in de chat dat er gisteren commissievergaderingen waren, dat we er dus niet aan konden deelnemen, laat staan dingen lezen. Maar goed, dat stel ik gewoon even vast, ook wat er in de chat staat. Dan wil ik nu mevrouw Kockelkoren het woord geven. U had een interruptie op de wethouder of op mijnheer Van Drunen? Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Nou, op mijnheer Van Drunen. Het is eigenlijk een aanvulling op de woorden van mijnheer Verheij. Kijk, mijnheer Van Drunen was vorige week afwezig bij de commissievergadering en daar is de presentatie van dit rapport ook aangekondigd door de wethouder, waarbij we zijn uitgenodigd als commissieleden en raadsleden om daarvan kennis te nemen. Dus wij hebben dat vorige week ook gewoon netjes in de commissie besproken.

Dus in die zin is het voor mij in elk geval geen enkele verrassing, is het puur een geste aan u en ons allen om ons goed op de hoogte te houden. De VOORZITTER (de heer Simons). Oké, dank u wel. Dan zie ik mevrouw Zeegers. En ik zie ongeveer de hele raad nu zijn handje opsteken. Nou, de griffie regelt dat ze één voor één binnenkomen. Mevrouw Eskes. Mevrouw ESKES (cda). Ja, ik denk dat het in die zin ook heel eenvoudig is. Kijk, natuurlijk, de stukken die beschikbaar zijn

betrekken we graag bij de bespreking, maar dit zal niet de laatste keer zijn dat we over het Hofplein spreken. Ik heb het ook niet kunnen lezen. Ik had gisteravond andere dingen op mijn agenda staan. Maar ik betrek het graag bij de bespreking van uiteindelijk het ontwerp dat ook onze kant op gaat komen. Dus wat mij betreft zie ik ook geen aanleiding om daar op dit moment iets mee te doen bij het programma van eisen. Mocht dat wel het geval zijn, dan ga ik ervan uit dat als dit daar aanleiding toe geeft, dat we dat bij een volgende bespreking betrekken. Dat recht houd ik me überhaupt geheel voor op basis van de informatie die nog onze kant op komt. En nu ga ik deze bespreking in met de informatie die tot vorige week beschikbaar was en zal ik dit niet betrekken en heb ik het niet betrokken bij deze bespreking. Maar volgens mij hoeft dat helemaal geen belemmering te zijn en kunnen we dit altijd, als het aanleiding geeft op de aanvullende zienswijze, dit betrekken bij volgende besprekingen die zeker nog gaan volgen op dit onderwerp. De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u wel mevrouw Eskes. Die zag ik net in beeld. Of sorry, mevrouw Zeegers is inmiddels aangeschoven. Ja, ik moet het een beetje zo van huis uit in de gaten houden. Mevrouw Zeegers, had u een interruptie op de wethouder of een vraag of een vraag aan mijnheer Van Drunen? Mevrouw ZEEGERS (d66).

Ja, een vraag aan mijnheer Van Drunen. Nou, eigenlijk meer een opmerking naar mijnheer Van Drunen, want in aanvulling op wat er al gezegd is, zou ik nog even het punt willen maken dat wij heel erg voorstander zijn van participatie over allerlei buitenruimteprojecten en stadsprojecten en dat gaat natuurlijk ook wel eens samenvallen met commissievergaderingen van de raad. Ja, dan denk ik: de samenleving moet wel doordraaien en de participatie ook. En als we alles afhankelijk zouden moeten maken van commissievergaderingen, dat lijkt mij niet wenselijk. Ik vind het heel erg goed dat het

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

893

college gewoon die verantwoordelijkheid neemt, ons daar ook nog verslag van doet, geweldig, ga zo door, maar dan moeten we daar niet allerlei raadsvergaderingen door in de vertraging gooien. De VOORZITTER (de heer Simons). Oké. Ik zal even proberen als voorzitter toch even een samenvatting te maken van de interrupties die geen interrupties waren, maar meer mededelingen, in de aard van: wij vinden dit een minder groot probleem dan mijnheer Van Drunen. Dus ik moet vaststellen dat de raad in meerderheid nu zegt: nou ja, we kunnen gewoon verder met dit debat. Dus mijnheer Van Drunen, uw punt is heel erg duidelijk gemaakt. De wethouder heeft erop gereageerd. Uw collega’s hebben erop gereageerd. Misschien wilt u nog een afsluitend woord tot ons richten? De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dat wil ik zeker voorzitter. Ja, ik speelde inderdaad met de gedachte om te verzoeken dit punt van de agenda af te halen, maar als ik zo de reacties van de andere raadsleden hoor is daar toch geen meerderheid voor te vinden. Dus dan wil ik eigenlijk afsluiten met de conclusie dat ik het, laat ik het dan zo noemen, verre van chique vind om tijdens de behandeling van een agendapunt nog stukken toe te voegen. En daar laat ik het bij voorzitter. De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u mijnheer Van Drunen. U heeft uw punt duidelijk gemaakt. Waarvan akte. De wethouder. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder).

Voorzitter, nogmaals, er komt even een collega binnengelopen die denkt: nou, wanneer gaan we nu echt met het agendapunt beginnen? De raad gaat zelf over het agenderen van stukken. Dus de wethouder heeft niet verzocht dit bij deze bespreking te betrekken. Dus nogmaals: ik heb u juist vorige week al geïnformeerd dat dit eraan kwam. Dit zijn parallelle processen: het plan van eisen is vorige week met de raadscommissie besproken,

opwerkend naar de vaststelling daarvan vandaag in de raad en de publieksparticipatie die we met elkaar hartstikke belangrijk vinden, waar we gisteren de resultaten van de uitvraag hebben opgehaald en gedeeld en het leuke is: voor iedereen die de presentatie heeft moeten missen vanwege EDEM, dit blijft gewoon beschikbaar en de link kunt u gewoon later nog steeds aanklikken, zodat u ook kunt kijken hoe de Fietsersbond, andere stakeholders, het RCD, de Urban Department Store en heel veel andere mensen ook vanuit fonteingesprekken, hoe zij kijken naar de ontwikkelingen van het Hofplein. We nemen dat mee in het voorlopig ontwerp, want het plan van eisen stellen we met u als raad vast. En waarom doen we dat? Omdat we met elkaar uitgangspunten hebben vastgesteld voor die zeven mooie grote stadsprojecten die niet alleen maar allemaal in het stadscentrum landen.

Het Hofplein is de aansluiting op de Coolsingel en als we nu kijken naar hoe de Coolsingel ontvangen is, opgeleverd is en eigenlijk symbool staat voor de veranderende mobiliteitstransitie in de stad en voor de veranderende stad en de beleving van Rotterdammers in de stad en ook symbool staat voor steeds meer Rotterdammers die de stad aantrekkelijk vinden en hier komen wonen, en dat wij weten dat wij meer ruimte voor mensen nodig hebben en een aantrekkelijke buitenruimte en dat dat ook een goed effect heeft op, en daar wordt u later nog over geïnformeerd door mijn collega-wethouder, de economie, op de aantrekkelijkheid van de stad en dat wij ook weten dat de stad met een nieuwe mobiliteitsbalans aantrekkelijker wordt en dat dat ook kan. Daar hebben we ook veel onderzoek voor gedaan. Met het Verkeerscirculatieplan kunnen we goed bijdragen aan een veilige verblijfskwaliteit in de stad en dan is echt die volgende stap het Hofplein om aan te pakken. Er is een aantal vragen gesteld en een aantal moties ingediend en een aantal vragen en moties zal wethouder Wijbenga als coördinerend wethouder van alle zeven

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

894

stadsprojecten doen. Ik zal me met name op het gebied van de mobiliteit tot u richten - kijk, daar is hij ook in beeld - en over het budget. Het budget is nog niet in beton gegoten, want nu stellen we het programma van eisen vast en hebben wij een richtlijn van ongeveer 20 miljoen, want wij denken dat wij, alles uitrekenend, in grove lijnen, dat het plein daarvoor goed her in te richten is met al die grote opgaven, met waterberging, de vergroening, het nieuwe verkeerssysteem daaromheen en dat budget betalen wij niet helemaal zelf. Ongeveer 15 miljoen doen wij zelf. De MRDH, cofinanciering, de Europese subsidies zijn cofinanciering, de waterschappen leveren cofinanciering en een aantal andere subsidiepotten van externen zullen wij aanschrijven, maar wij hebben ook interne verschuivingen van budgetten, bijvoorbeeld vanuit de fietspaden. We moesten toch nog een keer het Hofplein aanpakken, de fietspaden, en dan kunnen we dat mooi verschuiven naar in één keer alles goed doen. Zo zijn er bijvoorbeeld ook subsidies vanuit de wateropgaven, de Resilience strategie van wethouder Wijbenga, dus dat zijn nog verschuivingen van budgetten die dit plan ten goede komen. Pas bij het voorlopig en het definitief ontwerp hebben we natuurlijk alle cijfers helemaal hard, want we weten vanuit de inspraak dat we nog moeten kijken naar de bochtcirkels voor fietsen.

Nou, we hebben gemeend er goed aan te doen het schetsontwerp al met u te delen, zodat het ook echt tot de verbeelding zou spreken en dat we ook echt reacties van Rotterdammers zouden krijgen, maar we gaan nu opwerken naar het voorlopig ontwerp en daar ziet dit plan van eisen op toe. En dan kunnen we ook veel specifieker nog gaan zeggen wat de precieze kosten worden. Dus het is logisch dat in deze fase de kostenberekening, het is nu een raming, nu nog niet in beton is gegoten. In de commissie hebben we aangegeven naar de toekomst van het plan van het plein, dat dat niet gebruikt zal worden om daar te stoppen en daar laad- en losplaatsen te maken en vanuit daar

bevoorrading van winkels te doen. Maar we gaan ons er natuurlijk op richten dat we dat met name via de achterzijde, via de expeditiehoven gaan doen en ook als er bijvoorbeeld gewerkt moet worden, dat de bouwkranen, bijvoorbeeld voor de RISE, dat vanuit de achterzijde zullen doen. En u weet ook: hoe hoger de gebouwen, dan gaan die bouwkranen gewoon net als bij de Zalmhaventoren mee omhoog en dat is heel, ook heel efficiënt voor het ruimtebeslag op de openbare ruimte. Dus met dat soort ontwikkelingen, met de toekomstige ontwikkelingen en bouwplannen, daar houden we rekening mee, want de bereikbaarheid van de stad is belangrijk. Mijnheer Van Drunen dacht dat we het plan zo maken zonder stoplichten, omdat het er anders niet zo mooi uitziet. Dat is nooit de hoofdreden geweest of eigenlijk ook niet het enige doel waarom we wel of niet met stoplichten werken. Voor de doorstroming op het plein zelf is het beter om zonder stoplichten te werken en met name de buffering aan de voorkant te doen. Dus vanuit de aanleidende routes. U weet dat wij een heel goed verkeerregelinstallatiesysteem hebben en met het verkeersmanagement kunnen we goed zorgen dat het verkeer geleidelijk aan het Hofplein binnendruppelt en dan ook vloeiend daar weer vanaf kan, waardoor er een overzichtelijke situatie bestaat voor voetgangers en fietsers en automobilisten.

Dus het is niet vanuit mooiheid ingegeven, maar om dat op een goede manier vorm te geven en de RET is bijvoorbeeld heel erg blij met het plan waar geen stoplichten zijn, omdat zij merken dat dat juist tot minder vertraging laat leiden. Dus ook vanuit die inspraakrondes zijn dit punten die naar voren zijn gekomen om dat op deze manier vorm te gaan geven. Dat zijn we vooralsnog van plan om ook zo in de uitwerking verder te gaan doen. U zegt: zijn de stoplichten uitgesloten? Nou ja, je sluit natuurlijk nooit iets uit. Uitsluiten staat meestal niet zo in mijn woordenboek. Maar als je kijkt naar hoe wij verder willen gaan met het plein, dan gaan we wel kijken hoe

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

895

wij dat op een prettige manier, een aangename manier, kunnen vormgeven. Wij denken dat dat dus zonder die stoplichten kan. Als het niet kan dan zullen we dat anders doen. Maar er zijn namelijk ook contra-indicaties voor stoplichten. Bijvoorbeeld: als je stoplichten heel kort achter elkaar moet zetten, dan roept dat ook irritaties op bij degene die dan steeds moet stoppen, bijvoorbeeld twee, drie keer stoppen op één Hofplein voor automobilisten, dat leidt tot irritatie en sneller door rood rijden, waardoor er juist onveilige situaties ontstaan. De afstand tussen de stoplichten kan niet te kort zijn en die kan niet maar bijvoorbeeld 50 meter zijn. Dat betekent dat er dan bijvoorbeeld minder voetpaden het plein op kunnen. Dat zou jammer zijn, want dit plein is juist ontworpen om toegankelijk te zijn, zodat je inderdaad als Feyenoord heeft gewonnen zo in de fontein kunt springen. Dat was één van de doelstellingen om het plein echt aantrekkelijker te maken, zodat de voetgangers en fietsers daar ook meer gebruik van kunnen maken. Dus dat zijn contra-indicaties voor stoplichten. Het is niet uitgesloten, maar wij proberen er alles aan te doen om het ontwerp goed te maken, dat er veilig gebruik kan worden gemaakt van het plein, dat de doorstroming is gegarandeerd en dat we dat proberen te ontwerpen zonder stoplichten.

Niet omdat dat mooier is, maar ook omdat dat bijdraagt aan de veiligheid en aan de oversteek van het plein. Dus uw motie ‘Sluit verkeerslichten niet uit’, ik zal het niet uitsluiten maar de beweging en de inzet van het college is echt het maken van een plein zonder stoplichten. Niet omdat het mooier is, maar omdat dat verstandiger is. De SP kijkt naar de stadsprojecten als dure projecten. Het college kijkt naar de stadsprojecten echt wel als symbolen voor een veranderende stad en ook als symbolen voor de stad van de toekomst. En ook als investeringen in de stad. Die zijn er voor alle Rotterdammers, want alle Rotterdammers kunnen genieten van schonere lucht, van een fijnere buitenruimte en ik hoop dat u die aspecten

van de stadsprojecten in ieder geval wel kunt omarmen. De VOORZITTER (de heer Simons). Wethouder, u heeft een vraag van mijnheer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja. Dank u voorzitter. Ja, eerst even een opmerking, want ik hoor de wethouder steeds stoplichten zeggen, maar voor zover ik weet is de officiële betiteling verkeerslichten. Het lijkt mij dat een wethouder van mobiliteit dat toch wel zou moeten weten. Maar ik heb nog een andere vraag gesteld. Die gaat over de participatie. Er waren iets van 6.500 reacties op gekomen. Ik heb gevraagd hoeveel ondernemers uit het Centrum daartussen zaten. Daar heb ik nog geen antwoord op gehoord. De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u mijnheer Van Drunen. De wethouder. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Voorzitter, de officiële naam is een verkeersregelinstallatie en aangezien we in Rotterdam gewoon een beetje begrijpelijk Nederlands willen praten heb ik het vaak over stoplichten. Als u het fijn vindt dat we verkeerslicht gebruiken is dat ook goed. De vaktaal is VRI. De Gemeentepeiler specificeert op aantal ondernemers of buurtbewoners. We kunnen niet precies aangeven hoeveel mensen de Gemeentepeiler hebben ingevuld en daarvan ondernemer zijn of niet, maar zoals gezegd, we hebben ook nog andere gesprekken met de stakeholders, vertegenwoordigd door bijvoorbeeld UDS en het Rotterdam Central District.

We zijn ook met fonteingesprekken bezig geweest om te zorgen dat ook de ondernemers hierin goed gehoord kunnen worden. Dus zoals u in het rapport kunt lezen, zult u ook de bijdrages zien. Dit is wat er met name uit de Gemeentepeiler naar voren is gekomen, maar er is ook breder informatie opgehaald vanuit die gesprekssessies.

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

896

De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u wethouder. Is uw vraag afdoende beantwoord mijnheer Van Drunen?

hij inderdaad allemaal zijspoortjes wil zoeken, nou ja, be my guest.

De heer VAN DRUNEN (lr). Nee, want ik hoor geen aantal. Zoals ik de wethouder de vragen ook hoor beantwoorden, zijn die aantallen ook gewoon niet bekend. Blijkbaar is dat dan niet interessant of zo. Ja, er wordt wat gezegd over stakeholders, maar dat is natuurlijk een heel ruim begrip. Ik zou bij wijze van spreken heel graag willen weten: hoeveel groenteboeren hebben eraan deelgenomen? Hoeveel kledingzaken? Nee, er wordt weer heel vaag gesproken over stakeholders. Ik ben bang dat er ook geen duidelijker antwoord dan dit zal komen, want blijkbaar is de input van de ondernemers gewoon niet interessant. Dus hier laat ik het bij. De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u mijnheer Van Drunen. Wilt u nog een antwoord geven wethouder? Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ik heb het antwoord gegeven. De Gemeentepeiler is voor alle Rotterdammers. Daar zullen ongetwijfeld groenteboeren tussen hebben gezeten en ondernemers, maar wij vinden die ondernemers zo belangrijk dat we daar ook apart mee in gesprek zijn. Onder andere gisteravond hebben wethouder Wijbenga en ik nog met vertegenwoordigers van ondernemers uit onder andere het Centrum gesproken en daar blijven wij ook gewoon vervolg aan geven. Dus de constatering dat het niet belangrijk is, deel ik niet met mijnheer Van Drunen. Mijnheer Van Drunen probeert een beetje stemming te maken vandaag. Dat zie ik wel.

Ik denk dat hij vooral de eindrapportage publieksparticipatie moet lezen die hij nu dus nog niet heeft kunnen lezen. En dat is ook helemaal niet belangrijk. Het is pas belangrijk bij het voorlopig ontwerp, hoe enthousiast de Rotterdammers zijn over die veranderingen bij het Hofplein. Volgens mij staat dat voorop, dat wij met elkaar proberen een mooiere stad, een toekomstbestendige stad te maken en als

De cofinanciering hebben we gehad. De VVD brengt een aantal punten naar voren die ik ook herken uit de gesprekken met bijvoorbeeld ondernemers in het gebied. De ondernemers vinden het spannend dat er minder autoverkeer komt in het gebied. We begrijpen ook wel dat niet alle autoverkeer dat nu over het Hofplein bestemmingsverkeer is voor het winkelcentrum. En in die zin, als het doorgaand verkeer gemeden wordt, dan kunnen ze zich daar best in vinden. Wat zij belangrijk vinden, is dat het bestemmingsverkeer nog steeds het gebied in kan of snel naar de Kruispleingarage kan gaan. Zij zien ook dat een andere inrichting van de stad kan bijdragen tot meer mobiliteit vanuit verschillende modaliteiten, maar dat dat allemaal gewoon goed gefaciliteerd moet worden. Dus die zorgen zoals benoemd door de VVD, dat er ook aandacht voor is, zorg voor goede bewegwijzering, zorg dat die parkeergarages goed bereikbaar zijn, zorg dat die alternatieven goed in kaart zijn, dat zijn geluiden die wij ook vanuit de ondernemers horen. Die sluiten ook aan op de motie ‘Hofplein in goede banen’. Nou, dan maak ik meteen het bruggetje. Omdat het juist zo herkenbaar is, kunnen wij die motie omarmen. De vragen van DENK zijn meer constateringen en benoemingen.

Ik wil er nogmaals even op wijzen, want ook daar zijn zorgen, we hebben een uitgebreid verkeerscirculatieplan voor de binnenstad gemaakt en juist aan de voorkant goed berekend wat er moet gebeuren om dit mogelijk te maken en we kunnen daar ook mee constateren dat dat met deze transities ook echt goed haalbaar is om het plein op een nieuwe manier in te richten. Voorzitter, ik heb bij dezen de vragen die op mijn gebied lagen beantwoord. Ik moet nog wel een paar moties doen. De VOORZITTER (de heer Simons). Zeker.

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

897

Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). De VVD heb ik gedaan. Motie ‘Hofplein in goede banen’ omarmen wij.

verwacht ik wel dat ik...Dus ik zal hem niet ontraden, want niet uitsluiten, dan krijg je een soort dubbele ontkenning, maar u moet er wel rekening mee houden dat in het volgende ontwerp, het voorlopig ontwerp, we er alles aan doen om te zorgen dat er een ontwerp kan ontstaan zonder die verkeerslichten, omdat wij denken dat dat echt veel veiliger is. Daar mag dus iedereen mee doen, in die zin, wat hij wil.

Bij de motie ‘Dertig kilometer op het Hofplein’ heb ik in de commissie al aangegeven, er is nu een nieuwe medeondertekenaar: zeker gezien de nieuwe norm in de stad wil ik deze omarmen. Het is ook veilig, dertig kilometer. ‘Geen halve maatregelen’. Daar vraagt de Partij voor de Dieren te kiezen voor een eenstrooksrotonde. We hebben veel verkeersonderzoek gedaan, ook over de afwikkeling van het plein. Ik begrijp waar de wens vandaan komt, maar wij denken toch dat dat mogelijk dan leidt tot stagnatie, omdat het verkeer van het plein dan niet snel genoeg afgewikkeld kan worden, wat dan eventueel een terugslag kan hebben in andere gebieden. Dus we hebben nu gekozen voor twee banen op het Hofplein, zodat er iedere keer een rechtsaf-gang mogelijk is. Dat lijkt wel zo verstandig in die verkeersafwikkeling. Dus deze motie moet ik ontraden. De motie ‘Hofplein autovrij’. Dan zouden we de net aangelegde Coolsingel niet meer kunnen bereiken. We weten vanuit verschillende belangenafwegingen dat mensen het echt belangrijk vinden dat de binnenstad bereikbaar blijft. We willen het sluipverkeer ontmoedigen. We willen het autoverkeer terugdringen, ten faveure van andere reizigersstromen en meer reizigersstromen die gebruikmaken van gezonde mobiliteit: OV, fiets en voetgangers.

Maar we hebben ook afgesproken dat vooralsnog iedereen welkom is in de binnenstad, ook de mensen die om welke reden dan ook dat beter met de auto kunnen doen. Dus alleen voor bestemmingsverkeer. Autovrij moet ik ontraden. De motie ‘Sluit verkeerslichten niet uit’. Nou, ik zei al: ik ben niet van het uitsluiten. Ik zal het niet uitsluiten, maar in het volgende ontwerp, het voorlopig ontwerp,

De laatste motie ‘Verkeersveiligheid op nummer één op het Hofplein’. Nou, u heeft kunnen horen hoe nauwkeurig wij kijken en welke maatregelen wij allemaal nemen om te zorgen dat het Hofplein voor alle gebruikers goed en veilig over te steken is. Vandaar ook dat alle oprijstroken met auto’s maar eenbaans zijn, omdat dat veiliger is bij het oversteken. Met snelheidsreductie willen we dat het veilig is. Met zichtlijnen willen wij dat het veilig is. Met het stapvoets rijden van de tram willen we dat het veilig is. En we willen zorgen dat de hulpdiensten op een goede manier of over de weg bij het Hofplein of eventueel dwars over het Hofplein bij hele hoge nood, dat dat goed bereikbaar is, ook voor de hulpdiensten. Dus, bij ons staat het ook hoog in het vaandel. Dat onderstrepen we ook graag met een motie die dat beleid ook wil vastleggen. Dus wat ons betreft, de motie ‘Verkeersveiligheid op nummer één op het Hofplein’ kunnen wij omarmen. De andere moties zijn voor mijn collega Wijbenga en ook de vragen die ik nog niet heb beantwoord, omdat ze op het gebied van de buitenruimte liggen. De VOORZITTER (de heer Simons). Ja, hartelijk dank wethouder Bokhove. Ik zie inderdaad wethouder Wijbenga al zo’n tien minuten op het puntje van zijn stoel zitten wiebelen. Dus wethouder Wijbenga, u kunt nu helemaal los gaan. De heer WIJBENGA (vvd) (wethouder). Met uw zegen. Nou, fantastisch.

Ja, dit gaat over de zeven stadsprojecten en een markante start daarvan met het Hofplein.

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

898

Mijnheer Van Baarle, die ons toesprak vanuit Den Haag, wil ik even in herinnering roepen dat de zeven stadsprojecten drie projecten kennen op Zuid en één project op Oost. Dus dat de stadsprojecten niet over de hele stad gaan bestrijd ik toch. Ik vind juist het mooie van de stadsprojecten dat de hele stad daarvan kan gaan genieten en daar het verschil van kan gaan zien. Het is vorig jaar met grote steun van de raad mogelijk geweest om dit in onze begroting opgenomen te krijgen. De zeven projecten hadden verschillende reacties in de stad en het Hofplein sprong er aan alle kanten uit. Dat trok op de social media en in de kranten en overal de meeste aandacht. Het is natuurlijk geweldig dat wethouder Bokhove hier nu ook als eerste wethouder aan u voorlegt hoe dat vertaald is naar verdere detaillering, naar de functionele eisen en naar vervolgens 6.500 reacties, individuele reacties vanuit de stad. 6.500, ik vond dat zeer indrukwekkend. Daarnaast geldt dat ondernemers in de retail verzameld bij de UDS, wethouder Bokhove had het daar al over, en de vastgoedeigenaren en de kantorenexploitanten en -gebruikers in het Rotterdam Central District ook inbreng geven en dat die ook de komende tijd heel nadrukkelijk aandacht zullen geven en suggesties zullen doen voor de verdere vervolmaking van dit plan. U geeft als raad denk ik hetzelfde signaal. U vindt het hartstikke belangrijk.

U geeft heel veel blijk van betrokkenheid aan en heel veel suggesties. Daar mogen we alleen maar heel blij mee zijn. Het wordt wel een hele puzzel, want u geeft ook aan wat voor verschillende belangen er aan de orde zijn. Mevrouw Yildirim noemde natuurlijk, dat weten we, het zitten als aandachtspunt. Nou, genoteerd. De werkgelegenheid, daar hebben we een separate afspraak over gemaakt om op werkgelegenheid met de commissie EDEM apart te spreken over werkgelegenheid en de zeven stadsprojecten en de gewraakte leeuwen.

reacties heel veel komt: wij willen veel bomen. En die komen er ook. Er komen heel veel meer bomen in dat gebied, in het plan van wethouder Bokhove en we zullen kiezen voor grotere doorsnedes door ze uit het depot te halen. We hebben daar in de commissie ook over gesproken.

Mijnheer Van Schaik van Leefbaar Rotterdam vroeg aandacht voor de bomen. Nou, dat is precies wat ook uit die 6.500

De heer VAN SCHAIK (lr). Nou, voorzitter, het is nog niet afgerond, want we zaten pas halverwege.

Waterberging is een functionaliteit die wel geld kost, we weten ongeveer hoeveel. In het huidige ontwerp zit over de duim gerekend een plan dat gauw ongeveer vijf ton zal kosten, maar ik ben nu veel te vroeg om daar een hard getal over te noemen. Maar zo’n waterberging is een hele belangrijke functie, ook voor de riolering van Rotterdam en voor het waterschap. Dus het geeft ook wethouder Bokhove een goede kans voor cofinanciering ten opzichte van die kosten. Dus de idee dat waterberging alleen een plus is, dat is niet zo. Het heeft ook een rendement. De VOORZITTER (de heer Simons). Wethouder, ik dank u. Volgens mij heeft u ook een interruptie, maar ik wil even van de gelegenheid gebruikmaken. Omdat hier iemand voor mijn deur staat, is de burgemeester zo aardig om de voorzittershamer nu van mij over te nemen, zodat ik even de mensen te woord kan staan die voor de deur staan. Maar dat is even een huishoudelijke mededeling. Dus burgemeester. (De heer Simons draagt het voorzitterschap over aan burgemeester Aboutaleb.) De VOORZITTER. Mijnheer Simons, dank dat u inviel. Ik moest zojuist een petitie in ontvangst nemen. Zo wisselen we elkaar af. Hartelijk dank, u kunt nu naar de voordeur lopen. Het debat van de zijde van het college in de eerste termijn is nu afgerond. Ik zie dat mijnheer Van Schaik nog een vraag heeft.

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

899

De VOORZITTER. U wel mijnheer Van Schaik, want u bent door uw twee minuten heen.

voorziening waar je niet meteen het gebruiksplezier van hebt, nou maar dan is er heel veel mogelijk in de zin van andere financieringen.

De heer VAN SCHAIK (lr). Ja, is dat zo? De VOORZITTER. Jazeker. De heer VAN SCHAIK (lr). Nou, vriendelijk dat u mij dan toch nog even het woord heeft gegund. Dank daarvoor. De VOORZITTER. De bonusvraag. De heer VAN SCHAIK (lr). De bonusvraag. Ja, hij wordt wereldberoemd in Rotterdam. Ik wil dan van de wethouder een keiharde toezegging. Hij zegt: nou, oké, het kost vijf ton. Als die waterberging nou eens twee miljoen gaat kosten? Gaat het dan niet door? Kunt u mij die toezegging geven? Dan geef ik u het viervoudige. De heer WIJBENGA (vvd) (wethouder). Nou ja, dan volg ik even mijn collega. Het is nooit goed om in absoluutheden te spreken in deze verkennende fase. Feit is wel, als de waterberging twee miljoen zou kosten, dan kunnen we dat gewoon zeer waarschijnlijk niet betalen. Dus ik wil geen absolute toezeggingen doen, temeer niet omdat de totale puzzel door wethouder Bokhove wordt gemaakt, maar een waterberging die zoveel kost in dit project zou niet in verhouding zijn.

De heer VAN SCHAIK (lr). Voorzitter, als u mij nog even toestaat, laat ik vooropstellen dat ik waterberging heel belangrijk vind in Rotterdam. Dus laat ik dat vooropstellen. Ik vind het niet een fundingetje, want dan heb ik liever geen bankjes en recreatieoorden, maar een goede waterbak eronder zitten. Waar het om gaat is: de ondergrond laat het niet toe en ik zeg dat u hem voor vijf ton niet geplaatst krijgt. Geen één project op Rotterdam Centraal Station na is binnen dat budget gebleven. Dus ik zeg nu keihard: als het nou twee miljoen kost, gaat u dan door of gaat u niet door? Dank u wel voorzitter, dat u mij dit gunde. De VOORZITTER. Goed zo. Wethouder, nog één keer. De heer WIJBENGA (vvd) (wethouder). Nee, ik persisteer in mijn antwoord dat we nu geen absolute paaltjes slaan, maar wordt het twee miljoen dan acht ik de kans heel groot dat het niet zal doorgaan. Ik heb nog moties, voorzitter, en dan rond ik af. Eén motie is van GroenLinks over de toegankelijkheid. Dat is een hartstikke belangrijke motie. Die omarmen we graag, want dat wordt een functionele eis die we niet willen opgeven voor het Hofplein. Het moet juist, en dat is een groot verschil met het huidige Hofplein, toegankelijker worden en juist ook toegankelijker voor mensen die ook beperkingen hebben.

De heer VAN SCHAIK (lr). Ja voorzitter, maar krijg ik dan van u de toezegging, als ik zo vrij mag zijn via de voorzitter, dat als die twee miljoen kost u hem daar dan niet gaat doen? De heer WIJBENGA (vvd) (wethouder). Nee, ik zei al: het is nu niet goed om in absoluutheid te spreken. Als die twee miljoen kost en het waterschap betaalt hem dan zegt wethouder Bokhove misschien wel: nou, dan doen we hem wel. Dus je moet nu nog niet in absoluten spreken, maar je mag wel weten, want ik begrijp uw vraag wel, u bent bezorgd dat we straks heel veel publiek geld stoppen in zo’n

Dan de Partij voor de Dieren over de hoeveelheid groen. Ja, de geest van de motie is hartstikke goed, want dit is één van de wensen, gisteravond hebben wethouder Bokhove en ik ook heel veel mensen aan het woord gehoord, en meer groen is wat men heel erg wil op die plek. Dus er komt meer groen. Alleen op het moment dat men 40 procent zegt dan praten we weer over absoluten en dat moeten we nu niet doen. Dus ik wil deze motie ontraden, omdat hij nu een te harde

raadsvergadering van 29 april 2021

Notulen pagina

900

grens geeft, terwijl we de puzzel de komende tijd moeten maken, maar ik wil wel naar de geest van de motie hardop zeggen dat we heel goed begrijpen dat we een Hofplein maken waarin veel meer groen is dan nu. Dat waren ze, voorzitter. De VOORZITTER. Dan ronden we de beraadslagingen op dit punt af. 18. Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ‘Driemanssteeweg 15’ De VOORZITTER. We gaan naar agendapunt 18, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan ‘Driemanssteeweg 15’. Als eerste geef ik het woord aan mijnheer De Roon. De heer DE ROON (d66). Ja, goedemiddag voorzitter. Ja, ik kan heel kort zijn. We hebben het hier in de commissie uitgebreid over gehad, ook in de subcommissie bestemmingsplannen. Dus ook in het kader van onze tijd zou ik het hierbij willen laten. Het heeft de steun van de D66-fractie. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mijnheer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Ja voorzitter, volle steun ook van de VVD-fractie voor de komst van deze bouwmarkt in Charlois. Goede werkgelegenheid en een goede functie die we zeker met alle huizen die we nog gaan bouwen in deze regio ook hard nodig zullen hebben, want dit is toch een belangrijke bron van bouwmaterialen. Er ligt een amendement op tafel om te voorkomen dat er dieren verkocht worden. Dat gaat in de praktijk om koikarpers, vissen. Wij zijn daar niet zo bang voor.

We denken dat dat goed gaat en we zullen dus dat amendement niet steunen. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mijnheer Van Putten.

De heer VAN PUTTEN (lr). Dank u voorzitter. Ja, met het bestemmingsplan ‘Driemanssteeweg 15’ kunnen wij instemmen. Het feit dat er een bouwmarkt mogelijk wordt met een tuincentrum lijkt ons een goede zaak om daarmee het bedrijventerrein Driemanssteeweg aantrekkelijker te maken. Er komt inderdaad ook ruimte voor driehonderd arbeidsplaatsen, wat een goede zaak is. Ook komt er een rotonde te liggen om de snelheid uit de Driemanssteeweg te halen voor die bouwmarkt daar. Dat is ook een goede zaak. En als laatste willen wij erover zeggen namens Leefbaar Rotterdam: als op zaterdagmiddag bijvoorbeeld blijkt dat heel veel autoverkeer het gebied zal willen verlaten, dat kan via de Groene Kruisweg of de Dorpsweg, dat het dan verstandig lijkt om de stoplichten langer groen licht te gaan geven. Dat kan op basis van verkeerstellingen. Wij zullen ook het amendement van de Partij voor de Dieren niet steunen, om daar geen vissen toe te laten. Dat vinden wij geen probleem. Dat is het. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mijnheer Jonker. De heer JONKER (sp). Ja, dank u wel voorzitter. De SP is voor de komst van Hornbach aan de Driemanssteeweg. Voorwaarde is wel dat er geen dieren zullen worden verkocht door deze bouwmarkt annex tuincentrum. Ik las daarover laatst een prachtige column in Dagblad010.