20210218- Notulen van de raadsvergadering van 18 februari 2021

hard moet optreden tegen discriminatie; Verzoekt het college: - om het tegengaan van discriminerend handelen toe te voegen als gedragscode aan de kwetsbaarheden welke

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

307

leidinggevenden zullen onderzoeken onder hun ambtenaren; - hierover te rapporteren aan de raad; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. F. Achbar De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. Dank u wel, mijnheer Achbar van DENK. Ik zie dat mijnheer Lammering van de Partij van de Arbeid ook een bijdrage heeft. De heer LAMMERING (pvda). Heel kort dan, voorzitter, dank u wel. Het vertrouwen in de overheid en politiek is hoog, maar staat her en der onder druk. Daarom is het wat mijn fractie betreft wel belangrijk om als stadsbestuur altijd het goede voorbeeld te geven en integriteit hoog in het vaandel te hebben staan. Mijn fractie vindt het goed, dat er plannen liggen om dit te bevorderen, zowel aan de bestuurlijke kant als aan de ambtelijke kant. En wij zullen de motie van de Partij voor de Dieren met betrekking tot de afkoelperiode voor afgetreden bestuurders daarom dan ook steunen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Zeegers). Dank u wel mijnheer Lammering van de Partij van de Arbeid. Ik kijk nog heel even of er nog meer bijdragen zijn, maar ik heb niet de indruk. Dus dan geef ik eerst het woord aan de burgemeester, denk ik, en dan daarna aan wethouder Van Gils. De heer ABOUTALEB. Ja dank u zeer, voorzitter. We hebben, vond ik zelf, in de commissie een goed en een mooi debat gehad over dit onderwerp.

Het was bij tijd en wijlen een ietwat verheven debat en dat mag dan ook wel eens. De bestuurlijke integriteit is denk ik een belangrijk vraagstuk. Daar kun je niet genoeg van hebben. Ik beperk mij nu tot de motie van de Partij voor de Dieren, waarvan ik inhoudelijk, voordat het werd opgeschreven in de commissie zei: zo’n afkoelingsperiode voor een bestuurder, en dat is misschien

ook tegelijkertijd het antwoord op de vrees van mijnheer Verheij van de VVD, voor een bestuurder die overstapt naar een functie die samenhangt met het eerdere functioneren, dus een bouwwethouder die naar een bouwbedrijf overstapt. Daar hebben we toentertijd over gesproken. Dus niet zozeer een wethouder die overstapt naar een totaal andere wereld, die daar geen verband mee houdt met zijn functioneren, want je netwerk bouw je toch uiteindelijk op binnen je portefeuille en niet ver daarbuiten. Dus een wethouder Financiën die vervolgens bij NOC-NSF directeur Sport wordt, daar heeft dit geen betrekking op. Volgens mij heeft mijnheer Van der Velden dat in zijn motie zo aangegeven. Nou, dat idee heb ik in de commissie omarmd, wat mij betreft. Dan komen we natuurlijk t.z.t. met een uitwerking van die motie als u die aanneemt. En dan kunnen we het met elkaar nog hebben over de vraag of het op die manier doel treft, zoals het uiteindelijk wordt beoogd. En het is natuurlijk niet de bedoeling om op deze manier onnodig bestuurders langer in de wachtgeldregeling te houden danwel brodeloos te maken. Dat is niet de intrinsieke bedoeling, heb ik begrepen van mijnheer Van der Velden. Daarom steun ik deze motie wel.

De rest van de vraagstukken heeft betrekking op ambtelijke integriteit, ware het niet dat mijnheer Van Baarle en ik ook in de commissie van gedachten hebben gewisseld over de vraag of discriminerend handelen, ook in bestuurlijke sfeer, want hij verwees - ik weet niet of hij dat was of iemand anders - naar het feit dat de gemeente Rotterdam ooit veroordeeld was voor discriminatie op het terrein van de sociale zekerheid, of zo’n terechtwijzing door de rechter, zo’n tik op de vingers uitgelegd zou moeten worden als gebrek aan integriteit. Ik vond dat intellectueel lastig om die twee vraagstukken bij elkaar te brengen. Ik zou dat daarbuiten willen houden. Dus daar heb ik wat aarzelingen bij, maar ik ben wel benieuwd wat de wethouder zelf ervan vindt als het gaat om

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

308

ambtelijk handelen bij dat onderwerp. Dank u voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Zeegers). Dank u wel burgemeester. Dan geef ik nu het woord aan wethouder Van Gils. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Dank u wel voorzitter. We hebben eigenlijk, net als de burgemeester zei, in de commissie B&V, maar ook in de commissie MPOF echt heel uitgebreid gesproken over dit onderwerp en de urgentie en het belang, zoals zovelen van u, mijnheer Postma zei dat, mijnheer Simons zei dat, mijnheer Verheij zei dat, dat kan niet makkelijk overschat worden. Dus integriteit geldt voor alle medewerkers, de ambtelijk aangestelden, maar ook mensen die hier op basis van uitzendkracht of ingehuurd zijn. Dus daar begint het mee. Dat krijgt ook meteen bij het checken bij VOG’s, bij de aanstelling, bij de werving-en-selectie, maar ook bij de ambtseed en ambtsbelofte alle aandacht. Dus daar kan geen misverstand over bestaan. En leidinggevenden hebben daar een bijzondere rol, niet alleen door voorbeeldgedrag, maar ook om toe te zien en er aandacht aan te geven dat dat één van de kernwaarden is, waar ze ook mensen die onder hun verantwoordelijkheid hun werk doen, dat dat ook gezekerd is. Ook over de incidenten die pijnlijk zijn en ook te lang soms hebben kunnen doorgaan, daar hebben we het ook uitgebreid over gehad.

Ook daar zit, van links tot rechts, geen verschil van opvatting tussen welk raadslid en welk college dan ook. Als het gaat over een vraag van mijnheer Achbar, waar het gaat over administratieve verandering en, zeg maar hoe nu het onderzoek dat op dit moment afgerond is en besproken wordt over ‘hard controls’, dat zit nog niet in het jaarplan, misschien ook nog niet in het nieuwe beleidsplan. Zodra de uitkomsten er zijn zullen die ook daarin verwerkt worden en, als gezegd, we komen daar bij u op terug. De rol van leidinggevenden heb ik net genoemd.

In antwoord op mijnheer Simons, dank in ieder geval voor het vertrouwen in de aanpak en ook daar is de urgentie onderstreept. U vroeg nog naar een inspreker die met enige regelmaat zijn zorgen deelt met uw commissie en waar ik dan ook bij ben en soms ook in andere commissies, ik kan u verzekeren dat er met hem afspraken zijn gemaakt in een bijzondere procedure, dat die bij een hoge ambtenaar dicht bij het college, die direct toegang heeft tot de burgemeester en met de gemeentesecretaris erbij zijn zorgen of meldingen kan doen en die worden daar ook opgepakt. Dus daar is wel soms de suggestie is dat er van alles mis is, maar daar doen we echt ons best om te kijken als daar iets van aanknopingspunten zijn, dat we daarmee aan de gang gaan. Dan nog mijnheer Van Noppen over de vragen. Dus excuses dat die schriftelijke vragen die u gesteld heeft, ergens in de pijplijn tussen de griffie en ons niet doorgekomen zijn, wij zullen zorgen dat ze snel beantwoord worden. Dan even naar de moties die er ingediend zijn. De eerste motie, 14.2.1 over het onderzoeken naar online klokkenluidersmeldingen, of klokkenluidersmeldingen, het makkelijk maken van meldingen, die omarm ik graag. Er is net al even in het debat gezegd: pas op, dat het niet een kliklijn wordt.

Dat zit er allemaal in, om het zo maar te zeggen, maar het feit dat mensen geen belemmeringen moeten ervaren en aangemoedigd worden om als dingen niet goed gaan om die te melden. Daar hebben we de afgelopen tijd veel in geïnvesteerd om te zeggen: kijk ook vooral naar exitinterviews. Op het moment dat mensen weggaan zijn ze vrij om dingen te zeggen. Maar dit is zeker een waardevolle, maar er zitten inderdaad haken en ogen aan, zoals mijnheer Van Noppen zelf ook zegt, en ook aangegeven is door mijnheer Simons. Maar daarom is het goed dat het een onderzoeksmotie is en zullen we die meenemen.

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

309

De VOORZITTER (mevrouw Zeegers). Ja, u heeft een interruptie van mijnheer Van Zevenbergen van de SP. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ja dank u wel, voorzitter, het is meer een vraag eigenlijk. De wethouder had het over ‘ambtelijk aangestelden’. Maar volgens mij worden de ambtenaren niet meer aangesteld, hebben ze gewoon een arbeidscontract. Een vast arbeidscontract of niet, daar zit al een kern van integriteit in, want de meningen verschillen nog wel eens, dat je zegt van iemand die aangesteld wordt om te werken is wat anders dan iemand met een contract. Of vergis ik mij, wethouder? De heer VAN GILS (d66) (wethouder). De Ambtenarenwet als zodanig, dus de contractvorm, is gelijkgeschakeld. Dat valt nu onder het nieuwe Burgerlijk Wetboek, dus in die zin is er niet meer een heel bijzondere ambtelijke rechtspositie. Maar eigenlijk zijn mensen die in vaste dienst zijn bij de gemeente Rotterdam, overigens zijn de bepalingen die daar allemaal voor gelden tot en met de gedragscodes, wel een-op-een overgenomen. Dus u heeft, denk ik, formeel gelijk dat we het geen ambtenaren moeten noemen, maar het zijn gewoon medewerkers die in vast dienstverband zijn en exclusief voor ons werken. Dus die correctie, met excuses, iets te lang gewerkt in die dingen, dus soms blijft die oude routine er nog in zitten. Daar heeft mijnheer Van Zevenbergen vast begrip voor. Dan de andere motie.

Mijnheer Van der Velden. Ja, dat is heel raar, die ga ik ontraden, omdat hij overbodig is. Wat mijnheer Van der Velden vraagt is gewoon geregeld, dat is opgenomen in het Personeelshandboek. En waar het gaat over de regeling Topkader, daar staat op pagina 60 precies geregeld wat u wilt, namelijk dat voor wie er onder het topkader vallen een specifieke regeling geldt, het openbaar maken van nevenwerkzaamheden, maar ook de gedragsregeling rondom vertrek,

transparant bij een voorgenomen overstap die je gaat maken, vooraf melden, bespreken van de risico’s, het afspreken van een afkoelingsperiode, er kan een opzegtermijn zijn en meteen stoppen met de functie of de toegang tot de informatie die je al hebt, tot en met afspraken als je bij een nieuwe werkgever in dienst treedt, wat zijn de afspraken met die andere werkgever - de burgemeester had het er ook al even over waar het ging over bestuurders. Het kan ook betekenen dat ze zeggen: dan gaat dat bedrijf even niet meedoen aan opdrachten voor de gemeente. Of aan de betrokkenen: dan komt er waterscheiding in of anderszins. Dat is maatwerk, dat staat erin, maar precies wat mijnheer Van der Velden vraagt en ik weet, daar heeft hij een en andermaal om gevraagd, maar het is inmiddels geregeld en het is ook formeel van kracht. Dus in die zin is hij overbodig. En die laatste motie zag ik nog niet in mijn systeem staan, de vraag of er voor discriminatie een gedragscode kan komen. Zonder precies de motie te kennen zou ik zeggen dat die overbodig is, omdat in de gedragscode staat dat onder integriteit of gedrag dat niet tolerabel is seksuele intimidatie zit, pesten zit, racistisch gedrag zit en ook discriminatie zit inbegrepen. Dus in die zin is het absoluut een onderdeel van verwijtbaar gedrag dat niet toegelaten wordt en waar ook sancties op staan. Tot zover voorzitter.

De VOORZITTER (mevrouw Zeegers). Dank u wel voor deze beantwoording. Ik kijk zo even of er nog een veeg nodig is. Maar de burgemeester geeft aan dat hij nog een vraag van mijnheer Postma wil beantwoorden. De heer ABOUTALEB. Klopt, voorzitter. Mijnheer Postma en ik hebben het daar ook in de commissie met elkaar over gehad. Hij stipte het net heel even aan, dat is of het college bij de agendaposten aan de raad, die gaan over vraagstukken waarbij het initiatief voor een beleidsontwikkeling bij een derde partij ligt,

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

310

dus van buiten het college, buiten het ambtelijke circuit waartoe voorstellen zijn gedaan. Mijnheer Postma vraagt uit het oogpunt van transparantie ook te vermelden dat bij die beleidsontwikkeling derden betrokken zijn. We hebben het erover gehad in de commissie dat we soms ons beleid baseren op rapporten, soms op bevindingen en soms op gesprekken met bijvoorbeeld schoolbesturen of met de sportsector. Maar het kan geen kwaad, denk ik, om nog meer ons best te doen om de raad te informeren over in relatie tot welke partijen bepaalde beleidsontwikkeling heeft plaatsgevonden. Het is niet dat we het niet doen, maar het kan beter en ik ben ervan overtuigd dat er nog meer ruimte is voor die verbetering. En dus, ik wilde graag mijnheer Postma nog eens melden dat dat punt niet onopgemerkt is gebleven in het vorige debat, maar ook in dit debat niet. De VOORZITTER (mevrouw Zeegers). Dank u wel. Dank u wel voor de beantwoording, burgemeester en wethouder Van Gils. Ik check even of er nog een veegronde nodig is. En als dat niet zo is of er nog behoefte is aan een tweede termijn, het is een tweeminutendebat dit. Nou, af en toe ben ik ook even in de war. Dan denk ik dat wij dit agendapunt kunnen afronden. En dan geeft ik de voorzittershamer weer over aan de burgemeester. (Mevrouw Zeegers draagt het voorzitterschap over aan burgemeester Aboutaleb.) 15.

Het voorstel tot vaststelling van het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025 De VOORZITTER. Dank u wel, mevrouw Zeegers. Dan gaan we naar agendapunt 15. Het voorstel tot vaststelling van het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025. Ik hoop dat wethouder Wijbenga meeluistert. En ik geef als eerste het woord aan

mijnheer Van Baarle. We gaan dan naar mijnheer Van Schaik. De heer VAN SCHAIK (lr). Dank voorzitter. Ja, we hebben met notitie het plan van de Riolering aangehoord en we zullen met één motie komen, de motie ‘Drainflex’, waarbij burgers aan de voorkant wordt geadviseerd dat de drainflex op het riool dient te worden aangesloten. De gemeente verzuimt het nu vaak, waardoor mensen met bakken met water zitten. Voorbeelden als Grasbuurt en Hoogvliet zijn daar de voorbeelden van, waar een hoop ellende uit ontstaat. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER. Mijnheer Van Schaik heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Attendeer op de drainages ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 februari 2021 ter bespreking van het agendapunt Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025; Constaterende dat: - bij het vervangen van de riolering, het plaatsen van een drainage vaak niet wordt meegenomen in de gemeentelijke aanpak; Overwegende dat: - bij het vervangen van de riolering de nieuwe rioleringsbuizen vaak hoger komen te liggen dan de vorige rioleringsbuizen; - hierdoor de aansluiting van de riolering op de woningen niet altijd meer toereikend is; - dit tot gevolg kan hebben dat er flinke hoeveelheden water blijven liggen, zoals bijvoorbeeld het geval was bij de vervanging van het riool in Ommoord en Hoogvliet; - het plaatsen van een (PVC) drainagebuis het hoogteverschil eenvoudig kan overbruggen door het water af te voeren naar een lager gelegen punt; - de gemeente bewoners echter niet of nauwelijks informeert over het gebruiken en plaatsen van drainages; - zij hierover gemakkelijk kan attenderen via bijvoorbeeld bewonersavonden; Verzoekt het college: - bij de vervangingsopgave van de riolering betrokken bewoners actief en zorgvuldig te

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

311

attenderen op het gebruiken en plaatsen van drainages om zo te voorkomen dat bewoners met een grote hoeveelheid water blijven zitten; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. B. van Schaik, C.M. Zeegers en T.J. Vonk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. Dank u zeer. Mijnheer LansinkBastemeijer. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja dank u wel, voorzitter. Een belangrijk stuk dat er voorligt, dat we eens in de zoveel tijd moeten vaststellen. We hebben het ook uitgebreid besproken in de commissie. Ik zou dat niet over willen doen, ook gezien de lange zitting die we vandaag hebben. We zullen een aantal moties ondersteunen Toch nog wat meer duidelijkheid verschaffen in de richting die de VVD zou willen doen. Wat zegt u? Oh, nou ja goed. De VOORZITTER. Dat was een huishoudelijke mededeling, excuses. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Dat geeft niet. Ik ga gewoon door, als mijn tijd nu maar een paar seconden terugloopt. Nee hoor, grapje. We zullen de motie van Leefbaar Rotterdam ondersteunen. We staan ook op het amendement van de ChristenUnie-SGP en zullen zo een aantal andere moties ook steunen. Maar we zullen ook tegen een aantal moties zijn, die we veel te verstrekkend vinden en onhaalbaar. Dank u wel voorzitter. Mevrouw ESKES (cda). Ja, dank u wel voorzitter. Ook ik zal het debat in de commissie niet overdoen.

Wel vind ik het van belang om nog een motie in te dienen. Die ligt reeds bij de griffie. En die dien ik in mede namens ChristenUnie-SGP, VVD, Leefbaar Rotterdam, D66, GroenLinks en Partij van de Arbeid. En dat is een motie om een aantal toezeggingen die de

wethouder in de commissie gedaan heeft extra kracht bij te zetten en dat gaat over de pilot in de Bloemenbuurt, die uitgebreid gaat worden naar de Gravenbuurt. En om vervolgens tot een structurele situatie te komen, waarin die pomp kan blijven staan en waarin in overleg met de omwonenden afgesproken wordt hoe het gewenste waterpeil wordt ingezet. En daarbij, zeker vanwege de onzekerheid die er aan de kant van de bewoners is, om daarbij ook te vermelden dat de gemeenteraad expliciet betrokken wordt op het moment dat er een wijziging plaatsvindt in het beleid rondom deze pomp. Voor de rest kunnen wij instemmen met het plan zoals het voorligt en zullen wij ook enkele moties en in ieder geval het amendement van ChristenUnieSGP mede ondersteunen. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Eskes heeft de volgende motie ingediend. Motie 7.

Behoud een werkzame pomp in Hillegersberg ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 februari 2021, ter bespreking van het Gemeentelijk Rioleringsplan 2021-2025; Constaterende dat: - in het GRP voor 2021-2025, net als in eerdere jaren, een goede samenwerking met de bewoners zeer belangrijk is; - de installatie van een pomp in Hillegersberg om paalrot te voorkomen een voorbeeld is van goede samenwerking tussen de gemeente en bewoners; - de bewoners van Hillegersberg al sinds 2005 structureel te maken hebben met een lage grondwaterstand waardoor paalrot kan optreden en funderingsproblemen kunnen ontstaan in de wijk; - de bewoners, vertegenwoordigd in de initiatiefgroep ‘Grondwater Op Peil’, zich met behulp van de pomp al jaren succesvol inzetten om paalrot te bestrijden; - de initiatiefnemers de gemeente daarom nog steeds dankbaar zijn voor de installatie van de pomp jaren geleden en de pomp dus graag willen behouden; Overwegende dat:

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

312

- in het GRP 2021-2025 echter niet duidelijk naar voren komt dat de gemeente de pomp in Hillegersberg ook echt wil behouden; - de woordvoerder van GOP op 13 januari 2021 heeft ingesproken in de commissie BWB om dit aan te kaarten en de wethouder te vragen de pomp te behouden; - de wethouder heeft toegezegd in de commissie van 13-01-2021 de pomp voor onbepaalde tijd te willen behouden door deze toe te voegen aan de ‘kleine gemalen’ van de gemeente Rotterdam; - bewoners uit gesprekken met de gemeente de indruk krijgen dat dit anders wordt geïnterpreteerd dan door de wethouder toegezegd; - dit voor frustraties zorgt bij de initiatiefnemers van GOP; - deze onduidelijkheid over het voortbestaan van de pomp onterecht is aangezien bewezen is dat de pomp succesvol is in het voorkomen van paalrot; - hiermee ook hoge kosten voor funderingsherstel in de Bloemen- en Gravenbuurt zijn vermeden; - dit tot slot een prachtig voorbeeld is van een goed werkend burgerinitiatief waarbij de bewoners zich gepassioneerd inzetten voor het behoud van hun eigen omgeving; Verzoekt het college: - om de pilot met de pomp in de Bloemenen Gravenbuurt in Hillegersberg voor onbepaalde tijd voort te zetten; - de huidige pilot om te vormen naar structureel beheer.

Hiertoe een beheersovereenkomst te sluiten met betrokken bewoners, waar overleg met bewoners over gewenst waterpeil onderdeel van uitmaakt; - de gemeenteraad expliciet te betrekken bij eventuele beleidswijzigingen omtrent de inzet van deze pomp; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. E.C. Eskes, T.J. Vonk, P.J.P. LansinkBastemeijer, C.M. Zeegers, A. Kockelkoren, B. van Schaik en D. Yildirim De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.

Dank u zeer. Dan staat verder op mijn lijst mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, dank u wel. Nou, allereerst dan dus mijn complimenten aan het college voor dit goede rioleringsplan. Er wordt veel geïnvesteerd in de rioleringen, er is ook heel veel aangelegd. En het mooie van dit nieuwe plan is, dat er ook steeds meer aandacht is voor die buitenruimte, omdat we natuurlijk zien dat heel veel wateroverlast ook gecreëerd wordt doordat dat allemaal eerst hier via de riolen moest worden afgevoerd, maar dat we dat nou juist ook heel goed in de buitenruimte kunnen doen. En dat dat voor de klimaatadaptatie superbelangrijk is. Nou, los van deze zaken rond de buitenruimte, hebben we ook in de commissie natuurlijk gesproken over de funderingsproblematiek die juist ook weer heel erg veel plaats heeft bij een wat hogere waterstand. En dat er allerlei projecten zijn vanuit bewoners, mevrouw Eskes heeft daar al naar verwezen, en wij zullen dan ook haar motie daaromtrent mede indienen, evenals het amendement dat door ChristenUnie-SGP is opgesteld op dit terrein. Omdat het heel erg belangrijk is, juist ook voor bewoners die hun verantwoordelijkheid ook voor die funderingsproblematiek heel zwaar voelen. Het gaat tenslotte ook om hun huizen. Dat we daarin juist die samenwerking ook goed in de toekomst borgen.

We hebben nog één aanvulling op het geheel en dat is toch dat we ook zien, dat borduurt eigenlijk wel een beetje voort op die initiatieven vanuit bewoners van Hillegersberg en Schiebroek, en dat is Citizen Science. We zien dat burgerwetenschap steeds breder vorm krijgt, steeds toeneemt, vaak in luchtkwaliteitsmetingen, maar ook bij het tellen van vogels en noem maar op. Maar dat je dat ook in dit geval heel goed kan gebruiken, zoals dat ook in Hillegersberg en Schiebroek is. Dus wij dienen een motie in, samen met een aantal andere partijen om toch meer werk te maken nog van die burgerwetenschap, van die Citizen

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

313

Science, om dat ook echt te omarmen en daarin met bewoners nog meer samen te werken en hun kennis ook echt tot hun recht te laten komen en er ook nog zelf voordeel van te hebben, want zo kunnen we nog beter zorgen voor een betere fysieke leefomgeving om het maar zo te zeggen. Dat was het.

- hierover een apart afdoeningsvoorstel te sturen naar de raad; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. C.M. Zeegers, E.C. Eskes, A. Kockelkoren, T.J. Vonk en B. van Schaik De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.

De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers heeft de volgende motie ingediend. Motie 6. Samen meten en weten we meer! ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 februari 2021 ter bespreking van het Gemeentelijk Rioleringsplan Rotterdam 2021-2025; Constaterende dat: - actieve communicatie en participatie met Rotterdammers één van de doelen is waar het college naar streeft bij de uitvoering van het GRP; - wereldwijd miljoenen burgers participeren in citizen science, ofwel burgerwetenschapsprojecten; - 95 procent van de Nederlandse EUrapportages over biodiversiteit gevuld worden met citizen science-data en citizen science dus grote meerwaarde heeft voor beleid; - er bij de uitvoering van het GRP meer informatie gestuurd gewerkt wordt en er dus ook meer data verzameld zal worden; Overwegende dat: - de gemeente Amersfoort en Amsterdam reeds succesvol samenwerken met bewoners om meer informatie over de staat van het water te verzamelen; - bewoners zo meer te weten komen over het waterbeheer bij hen in de omgeving en zich er zo meer betrokken bij voelen; Verzoekt het college: - te onderzoeken hoe citizen science valt in te passen in de participatiedoelstellingen van het GRP; - in de voortgangsrapportages terug te komen op de inpassing van citizen science in de participatie bij het GRP, inclusief een gerichte uitnodigingsstrategie om zoveel mogelijk Rotterdammers hierbij te kunnen

betrekken;

Dank u zeer. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu-sgp). Ja dank u wel, voorzitter. Ja, onze tijd kenmerkt zich steeds meer door weerextremen, zo sta je op het ijs en zo loop je, hopelijk van het weekend, in je T-shirt. En dat vereist een actief beleid rondom ons grondwater en rondom onze rioleringen. We zijn blij met de inzet van het college. Op één punt is wat ons betreft aanscherping nodig, en dat is als het gaat om hoe de gemeente omgaat met mechanische pompen om de grondwaterstand te beïnvloeden. De grondwaterstand is essentieel voor woningeigenaren als het gaat om behoud van hout en funderingen. In Hillegersberg loopt al enige tijd een experiment, waarbij gemeente en bewoners nauw samen optrekken. Uit dit experiment komt naar voren dat inzet van mechanische middelen door particulieren kan bijdragen aan het voorkomen van hoge kosten voor funderingsherstel. Waar het in andere gevallen mogelijk en nodig is, zal de gemeente daarin ondersteunen en faciliteren. En daartoe dienen we een amendement ‘Faciliteren van particulier initiatief’ in. Dat doen we samen met CDA, D66, VVD, Partij van de Arbeid en Leefbaar Rotterdam. Dank u wel. De VOORZITTER. Mijnheer Vonk heeft het volgende amendement ingediend. Amendement A. Faciliteren van particulier initiatief ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 februari 2021 te bespreking van ‘Het voorstel tot vaststelling

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

314

van het Gemeentelijk Rioleringsplan 20212025.’ Besluit aan het Ontwerpbesluit Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 20212025 toe te voegen: Dat het strategische principe dat de grondwaterstand in het openbaar gebied niet wordt beïnvloed met mechanische middelen zoals pompen van toepassing is voor zover het de verantwoordelijkheid van de gemeente betreft. Dit laat onverlet dat er ruimte is voor particuliere initiatieven die de gemeente zal faciliteren binnen de kaders van het gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021-2025. Toelichting: Uit het experiment in HillegersbergSchiebroek komt naar voren dat inzet van mechanische middelen door particulieren kan bijdragen aan het voorkomen van hoge kosten voor funderingsherstel. Waar dat in andere gevallen mogelijk en nodig is zal de gemeente daarin ondersteunen en faciliteren.’ w.g. T.J. Vonk, E.C. Eskes, C.M. Zeegers, P.J.P. Lansink-Bastemeijer, D. Yildirim en B. van Schaik Het amendement is voldoende ondersteund en maak deel uit van de beraadslagingen. Dank u zeer. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw Yildirim. Mevrouw YILDIRIM (pvda). Ja dank u, voorzitter. Voorzitter, met dit Gemeentelijke Rioleringsplan wordt de verbondenheid met Rotterdam als waterstad duidelijk gemaakt. Maatregelen om overlast, wateroverlast in tempo op te vangen worden verbonden met maatregelen om wateronderlast tegen te gaan.

In dit Gemeentelijk Rioleringsplan wordt duidelijker gekoppeld aan de klimaatdoelstelling en de maatregelen uit het Rotterdams Weerwoord. Dat is een goede zaak. We hebben het daar in de commissies uitgebreid over gehad. Daarbij

zijn we uitvoerig ingegaan op de problematiek van een langdurige, structureel te lage grondwaterstand, een stand die gebieden met veel woningen met houten paalfundering treft, de zogenaamde funderingsrisicogebieden. We hebben het dan eigenlijk over zo’n 20.000 woningen en in het Gemeentelijk Rioleringsplan staat bij herhaling het belang van samenwerking met onze inwoners. In het funderingsrisicogebied Hillegersberg komen al deze punten bij elkaar in het unieke samenwerkingsproject tussen gemeente, hoogheemraadschap en bewoners. Uniek, omdat nergens zo’n hechte betrokkenheid van bewoners bij het zoeken naar oplossingen om paalrot en ingrijpend funderingsherstel te voorkomen is vormgegeven. Intensieve bewonersparticipatie op alle fronten bij het zoeken naar vernieuwende methoden om de gezamenlijk doelstelling ‘natte palen en droge voeten’ inhoud te geven. In de Bloemenbuurt is succesvol geëxperimenteerd met een inlaatpomp. En we bespreken het evaluatierapport in de commissie. Het experiment wordt uitgebreid met de Gravenbuurt die na de rioolvervanging op de pomp wordt aangesloten. Ook in het Statenlaankwartier en De Laantjes wordt gezamenlijk onderzocht op welke wijze de houten paalconstructies onder water kunnen komen en er blijven, bestaande houten palen ten opzichte van het grondwater op verschillende hoogten. Actief toevoegen van water kan ook hier helpen.

Om dit uit te zoeken is een mechanische voorziening, een pomp nodig. Hoe deze in te zetten, daar is onderzoek voor nodig en dat die nodig is om te kunnen experimenteren, dat is inmiddels duidelijk. Tot slot, voorzitter, in het Gemeentelijk Rioleringsplan worden eisen gesteld aan het meewerken door de gemeente aan een extra voorziening, een pomp in de openbare ruimte op initiatief van de bewoners. En daarvoor moet voor de periode na het experiment, als de juiste mix van maatregelen vaststaat, een overeenkomst komen. Die gaat dus

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

315

eigenlijk over de beheerfase. Een dergelijke overeenkomst tussen de gemeente, het hoogheemraadschap en bewoners is uniek. Inhoud en vormgeving wordt uitgezocht tijdens de periode van experimenteren. En deze punten zijn eigenlijk neergelegd in mijn motie: ‘Hillegersberg aan de bak’, die ik hierbij als ondersteuning van de inzet van het college indien met de boodschap: ga door op de ingeslagen weg. Dank u wel. De VOORZITTER. Mevrouw Yildirim heeft de volgende motie ingediend. Motie 5. Hillegersberg aan de bak ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 februari 2021, ter bespreking van het Gemeentelijk Grondwaterplan 2021-2025; Constaterende dat: - in het funderingsrisicogebied Hillegersberg sprake is van langdurig en structureel grondwateroverlast met als gevolg aantasting van houten paalfunderingen in het gebied, waaronder die van particuliere woningen; - met het oog op het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van preventieve maatregelen eind 2017 op bestuurlijk niveau een samenwerking tot stand is gebracht tussen de gemeente Rotterdam, het hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard en de Samenwerkende Bewonersgroepen Hillegersberg; - op basis van een gezamenlijke aanpak met directe bewonersparticipatie met bewonersgroepen in de gebieden waar de rioolvervanging wordt voorbereid, uitgevoerd en geëvalueerd op experimentele basis met innovatieve oplossingen

en flexibiliteit in aanpak en uitvoering gezocht wordt naar doelmatige en voor alle partijen efficiënte maatregelen; Overwegende dat: - het GRP5 de mogelijkheid opent op basis van particulier initiatief te komen tot toevoeging van mechanische hulpmiddelen als een waterinlaatpomp die om reden van doelmatigheid en efficiëntie kan worden aangebracht in het openbaar gebied;

- de experimentele inzet van een waterpomp onderdeel is van de gezamenlijke zoektocht om het gemeenschappelijk doel ‘natte palen en droge voeten’ ook in de deelgebieden Gravenbuurt en Statenlaankwartier/De Laantjes te realiseren; - de betrokkenheid van het hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard van belang is, aangezien medewerking van het hoogheemraadschap nodig is voor de plaatsing van de waterpompen, de aanvoer van voldoende water gedurende het hele jaar en deze verantwoordelijk is voor de hoogte van het singelpeil en de stabiliteit daarvan; Van mening dat: - de ontwikkeling van het gemeentelijk beleid met betrekking tot wateronderlast en wateroverlast, evenals uitvoering van Rotterdams WeerWoord, gebaat is bij voortzetting van het bestuurlijk experiment funderingsrisicogebied Hillegersberg tot en met de evaluatie van de rioolvervanging en andere genomen en experimenteel toegevoegde maatregelen; - het onderzoek naar het voldoen aan de randvoorwaarden voor de inzet van mechanische hulpmiddelen als opgenomen in het GRP5 onderdeel dient uit te maken van het experiment; Verzoekt het college: - de samenwerking gericht op uitvoering van het experiment funderingsrisicogebied Hillegersberg voort te zetten; - de raad door middel van voortgangsrapportages actief op de hoogte te houden van de voortgang, uitvoering en resultaat; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. D.

Yildirim en C.M. Zeegers De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. Dank u wel mevrouw Yildirim. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja dank u voorzitter. Ik wou eigenlijk alleen maar van de gelegenheid gebruik maken

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

316

om te zeggen dat wij drie moties op dit agendapunt indienen en die zijn ontsloten op het RIS.

w.g. R.T.J. van der Velden

- de gemeente Rotterdam in de tariefstelling van de rioolheffing geen gebruikersdeel toekent aan de aanslag; - de gemeenten Amsterdam, Den Haag en Utrecht in de tariefstelling van de rioolheffing een gebruikersdeel toekennen aan de aanslag op basis van de afvoer van afvalwater en opgepompt grondwater van het perceel naar het riool vanaf een drempelwaarde, te weten respectievelijk 500 kubieke meter, 300 kubieke meter en 250 kubieke meter; - kosten die worden toegerekend aan het gebruikersdeel bestaan uit variabele posten die daadwerkelijk verband houden met onderhoud van het riool door het grootverbruik van het riool, dus uitgezonderd vaste posten zoals reiniging van straatkolken, reiniging oppervlaktewater of kapitaalslasten; Overwegende dat: - het gebruikersdeel in de drie andere grote steden tot doel heeft om grootgebruikers van het riool extra te belasten, omdat dit recht doet aan het principe dat de gebruiker moet betalen; - een mooie bijvangst van toevoeging van het gebruikersdeel is dat er een financiële prikkel ontstaat bij grootverbruikers van water om hun waterconsumptie omlaag te brengen; Verzoekt het college: - een gebruikersdeel toe te voegen in de tariefstelling van de rioolheffing op basis van de afvoer van afvalwater en opgepompt grondwater vanaf een bepaalde drempelwaarde, bij voorkeur vanaf 250 kubieke meter (het ‘Utrechtse model’); En gaat over tot de orde

van de dag.’

Motie 3. Belast grootverbruikers water, grootgebruikers riool

w.g. R.T.J. van der Velden en P.J.H.D. Verkoelen

‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 februari 2021, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het gemeentelijk rioleringsplan 20212025; Constaterende dat:

Motie 4. Opvang hemelwater voor doorspoeling toilet in nieuw of gerenoveerd gemeentelijk vastgoed

De VOORZITTER. Mijnheer Van der Velden heeft de volgende moties ingediend. Motie 2. Afkoppeling hemelwater in de vuistregels voor het bouwen ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 februari 2021, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het gemeentelijk rioleringsplan 20212025; Constaterende dat: - het gemeentelijk rioleringsplan 2021-2025 uitgaat van de eigen verantwoordelijkheid van eigenaren van een perceel om hemelwaterverwerking af te koppelen van het riool; - de vuistregels voor het bouwen door de gemeente Rotterdam worden gebruikt om ontwikkelaars van het vastgoed ertoe te bewegen tijdig juiste maatregelen te nemen in het ontwerp van nieuw vastgoed; Overwegende dat: - eigenaren van nog te bouwen woningen en niet-woningen er zeer bij gebaat zijn als reeds in het ontwerp van het vastgoed een afkoppeling naar het riool wordt gerealiseerd; Verzoekt het college: - afkoppeling van hemelwater naar het riool een plek te gunnen in de vuistregels voor het bouwen; En gaat over tot de orde van de dag.’

‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 februari 2021, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

317

van het gemeentelijk rioleringsplan 20212025; Constaterende dat: - het toilet nog altijd wordt doorgespoeld met leidingwater, wat vervolgens als afvalwater naar het riool wordt geleid; Overwegende dat: - het zonde is om het toilet door te spoelen met leidingwater, zeker in tijden van waterschaarste en ook omdat er veel energie wordt verbruikt in de waterzuivering; - gebruik van leidingwater voor doorspoeling van het toilet leidt tot meer druk op het riool, omdat het hemelwater nog altijd rechtstreeks het riool instroomt; Voorts overwegende dat: - de gemeente nieuwbouw pleegt in het gemeentelijk vastgoed (inclusief onderwijshuisvesting) of grondig renoveert (dus met behulp van een renovatiearchitect), wat kansen biedt om de opvang van hemelwater ter doorspoeling van het toilet te integreren in het ontwerp en/of het programma van eisen; Verzoekt het college: - opvang van hemelwater ter doorspoeling van het toilet integraal te verwerken in het ontwerp en/of programma van eisen voor nieuwbouw of grondige renovatie van gemeentelijk vastgoed; En gaat over tot de orde van de dag.’

stappen moet nog worden gezet, zoals een hemelwaterverordening en klimaatgerichte normering. En wij sporen het college aan om hier voortvarend mee aan de slag te gaan. Ook de afgelopen jaren hebben bewoners in verschillende wijken al laten zien dat zij met al hun kennis, kunde en inzet van enorme meerwaarde zijn bij het werken aan een goed functionerend stedelijk watersysteem. Of het nu gaat om de bewoners in Hillegersberg, Middelland of de Agniesebuurt, of individuele bewoners die hun regenwater hebben afgekoppeld van het riool en een regenton hebben geplaatst in of op hun balkon. GroenLinks wil al deze mensen bedanken voor hun inzet. Want alleen in samenwerking komen we tot een robuust Rotterdams watersysteem. Daarom dienen we ook samen met D66 en anderen de motie ‘Samen meten en weten we meer in’ en steunen we andere moties op dit punt. Tot zover. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Dat zijn mooie opmerkingen, mevrouw Kockelkoren, een hemelwaterverordening, dan hebben we dus een verordening die hemelwater verordent. Schitterend, die moeten we inlijsten. Mijnheer Van Baarle, u stond op mijn lijst. We hebben geprobeerd u binnen te halen, dat is niet gelukt. U kunt het nog proberen, ja hij is er. Mijnheer Van Baarle.

w.g. R.T.J. van der Velden en P.J.H.D. Verkoelen

Dank u zeer. Mevrouw Kockelkoren.

De heer VAN BAARLE (denk). Dank u wel. Ja, zoals het gaat met thuiswerken stond er een pakketbezorger voor de deur, net op het moment dat ik in moest komen. Dus excuses daarvoor, maar ik ben er nu.

Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Dank u wel voorzitter. Wat GroenLinks betreft is dit voorliggende rioleringsplan van buis naar buitenruimte een goede stap in een integrale kijk op het stedelijk watersysteem. Gekoppeld aan het Rotterdams WeerWoord kan zo beter gestuurd worden op het langer vasthouden van water, klimaatbestendigheid en het scheiden van waterstromen. Een aantal belangrijke

Allereerst namens de fractie van DENK ook woorden van waardering in de richting van het college voor het voorliggende plan en ook woorden van waardering in de richting van alle mensen in de stad die dag in dag uit met dit onderwerp bezig zijn. En er zijn goede stappen gezet in dit Rioleringsplan, waardoor er ook stappen gezet worden die ertoe leiden dat de eerste geraamde stijging van de rioleringsheffing, dat die

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen.

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

318

lager gaat uitvallen. En de oorzaak hiervan is natuurlijk het beleid in het verleden, dat hiervoor een lening is afgesloten door het vorige college onder de verantwoordelijkheid van Leefbaar Rotterdam en daar betalen de Rotterdammers nu voor, dat is al vaak gezegd. Maar het is goed dat die stijging nu binnen de perken wordt gehouden. Desondanks zijn wij, om de redenen dat het in de vorige periode zo is opgelost, daar nog erg kritisch over. Wij vinden het niet goed dat de lasten van Rotterdammers door dat beleid nog steeds moeten stijgen. In een heel vroeg stadium hebben wij namens de fractie van DENK al samen met onder andere het CDA een motie ingediend om op te roepen tot een zo doelmatig mogelijke uitvoering van dit plan. En ik zou aan de wethouder willen vragen hoe die doelmatigheid ook in de toekomst bij de uitvoering nadrukkelijk aandacht gaat krijgen, zodat we de te waarderen stap die nu gezet wordt om de lastenstijging wat binnen de perken te houden, om dat nog lager te doen uitvallen. Ik dank u, voorzitter. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Dan gaan we naar de wethouder, wethouder Wijbenga. De heer WIJBENGA (vvd) (wethouder). Dank u wel voorzitter. Beste raadsleden, voorzitter, ik heb zowel in de commissie als nu ook de waardering gehoord voor de uitvoering van het grote werk aan de riolering de afgelopen jaren. De kosten hebben zich gunstig ontwikkeld.

Er zijn heel veel oude riolen vervangen. Er zijn er heel veel nu vele kilometers meer dubbel uitgevoerd. We hebben heel veel vergroening kunnen combineren in wijken waar we met de riolering aan de gang gingen, werk met werk maken. En altijd is participatie gezocht in de wijken waar we dat werk gingen uitvoeren. Nu maken we de keuze om daarmee door te gaan, maar nog meer dan de afgelopen jaren de buitenruimte centraal te stellen en niet zozeer de buis, de rioolbuis. En ook daar heb ik de steun voor gehoord van de raad

en dat is heel fijn. Dat is heel belangrijk en dat gaan we dan ook waarmaken. Met een aantal moties zijn accenten gelegd, voorzitter, en die accenten neem ik even door. Het eerste accent is de drainage, het attenderen daarvan op bewoners, van mijnheer Van Schaik namens Leefbaar Rotterdam. Een goed en duidelijk dictum. We willen dat, zoals besproken in de commissie en zoals ik ook al heb toegezegd, zeker met de motie nog versterken en omarmen. We gaan dat meenemen in de standaard communicatiestrategie. Twee is Partij voor de Dieren, die zegt: koppel dat hemelwater nou af als onderdeel van de vuistregels voor het bouwen. Dit is wel een terecht punt. Ik heb een aantal raadsleden dat ook horen zeggen. Haal dat hemelwater, waar een prozaïsch vervolg op kwam van u, voorzitter, haal dat hemelwater nou uit de rest van de waterverwerking, want dat is gewoon schoon water. En in de verordening ‘Beheer ondergrond Rotterdam’ gaan we dat regelen. In de Omgevingswet, als die in werking treedt, passen we de bouwregelgeving daarop aan en het is onze planning om nog voor de zomer uw raad daarover een voorstel te doen. En overigens geldt dat voor bouwers en ontwikkelaars, dat als je vanaf 500 vierkante meter in de verharding werkt, dan is het al een plicht. Dat betekent, voorzitter, dat deze motie overbodig is, want dat is precies wat we gaan doen.

Dus heel belangrijk en we gaan het doen en deze motie, ja voegt daar niet verder iets aan toe. We gaan dat doen. De Partij voor de Dieren heeft ook een motie ingediend over de grootgebruikers in het riool. En ik kom dan ook op het punt van DENK. Ik merk dat voor sommige fracties er een wens is om het tariferingssysteem, het heffingssysteem te veranderen. En we hebben daar in de commissie, denk ik, uitgebreid over gesproken en het college is daar niet voor. Het is een ingewikkeld vraagstuk, het heeft

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

319

aspecten van inkomensverdeling, administratie, incasso. Het moet een robuust goed systeem zijn en we zijn niet overtuigd dat het huidige systeem beter wordt met een veranderd systeem. En ik weet dat ik dan niet zeg wat die fracties graag zouden willen, maar het is onze voorkeur om daar niet de energie nu op te zetten. De winst daarvan is niet groot genoeg. Dus deze motie ontraad ik. De proef met opvang van het hemelwater voor de wc, de Partij voor de Dieren. Ik wil daar toch even zeggen: in de basisschool De Sleutel op Zuid wordt nu zo’n full-scale toepassing gedaan; opvangen van water en daarmee de toiletten, ja door laten stromen. We hebben daar ook aan betaald en dat hebben we niet zomaar gedaan, dat is om ook echt ervaring op te doen: werkt dit? Is de hoeveelheid altijd goed? Is de druk genoeg? Werkt het in de praktijk zodanig? We gaan dat evalueren en die evaluatie wil ik u ook doen toekomen, opdat we met die evaluatie ook kunnen zeggen: zo moeten we het gaan doen. We willen dat niet lichtvaardig doen, omdat er wel een kostenverhogende kant is van renovatie of nieuwbouw. Dus de Partij voor de Dieren kan gerust zijn dat dit onderwerp op de agenda blijft. ‘Hillegersberg aan de bak’, ja heel veel raadsleden hebben gereageerd op de inbreng van enthousiaste en deskundige en betrokken bewoners uit Hillegersberg, Bloemhof, Gravenbuurt. Daar is iets heel bijzonders aan de hand.

Ik heb ook aan de raad gezegd: dat heeft zijn vergelijk in Nederland niet. Het is kostbaar, maar ook heel waardevol. Er wordt door de Partij van de Arbeid een dictum voorgelegd met een motie, het doorgaan met die samenwerking en de raad ook actief op de hoogte houden van die samenwerking. En ik denk dat dat recht doet aan de mooie samenwerkingstraditie die er is. En ja, deze motie willen we dan ook omarmen. En ik kom daar straks, bij de moties van het CDA, nee die pak ik meteen mee, voorzitter. Het CDA gaat ook in op Hillegersberg en zegt: ja, mooi dat het

gebeurt en dat we het evalueren, maar het moet ook niet zomaar ineens ophouden. En we hebben daar goed over gesproken, denk ik, maar met een motie krijgt dat nu even, ja het zwaarste instrument van de raad, namelijk: kies voor onbepaalde tijd in die samenwerking. Dat betekent dat de raad niet als bij toeval kan horen dat het gestopt is, dat zal niet gebeuren. Wat we nu gaan doen is een beheerovereenkomst opstellen met die betreffende bewoners, met het waterschap en met de gemeente, waarin goed de rollen zijn verdeeld over wie doet wat met welke verantwoordelijkheid ook. En dat betekent dat de pilot daarmee als vanzelf overgaat in de bestendige beheerovereenkomst en dat we daarmee volgens dit dictum ook gaan werken. Dus deze motie kan ik omarmen. Dus Partij van de Arbeid en CDA, op de moties ‘Hillegersberg’ reageren we positief. Dan ‘Samen meten en weten we meer’. Citizen Science, ja eigenlijk is dat in datzelfde project Hillegersberg ook gebleken. Ik denk dat dat ook deze motie geïnspireerd heeft, kennis van de burgers, citizen science in te brengen in het verhaal. En er worden een paar dingen in het dictum gevraagd die we willen omarmen, opdat we dit niet vrijblijvend doen, maar echt als een belangrijk onderdeel maken en dat ook terug laten zien aan de raad wat we daarvan leren.

En ik heb ook in het voorbespreken met de indiener van D66, mevrouw Zeegers, besproken: nog meer dan het leren werken met citizen science in de riolering, is het ook het leren van citizen science in de praktijk van de gemeente Rotterdam. Voorzitter, het laatste punt is het amendement en dat amendement van de ChristenUnie-SGP, past helemaal bij hoe we willen omgaan met particuliere initiatieven. Hoe bewerkelijk ze ook zijn, ze geven veel meer bestendigheid, robuustheid, betrokkenheid naar de toekomst toe. Dus deze motie omarmen we. Dank u wel.

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

320

De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Ik weet niet of op deze manier zo alle vragen zijn beantwoord en de moties van advies zijn voorzien. Wellicht een check bij u of dat het geval is. Er zijn veel moties bij het onderwerp ingediend. Het zijn er in totaal zeven en één amendement en die worden vanavond in stemming gebracht. Ja wethouder, u bent nog steeds te horen met uw staf, dus misschien dat u uw microfoon kunt uitzetten. 16. Het (herziene) voorstel tot vaststelling van de nota’s van de uitgangspunten voor het Codrico-terrein en voor het Maritiem Centrum, alsmede cofinanciering ten behoeve van de woningbouwimpuls De VOORZITTER. Dan gaan we naar agendapunt 16: Het herziene voorstel tot vaststelling van de nota’s van de uitgangspunten voor het Codrico-terrein enzovoorts, enzovoorts. Ik hoop dat wethouder Kurvers meeluistert, daar ga ik van uit. Als eerste geef ik het woord aan mijnheer Van Putten. De heer VAN PUTTEN (lr). Dank u wel, voorzitter. Inzake het Masterplan Codricoterrein vinden wij als Leefbaar Rotterdam dat er grote ambitie spreekt uit dit plan. Het ombouwen van een monumentale fabriek als rijksmonument naar woningen, een hotel en een wandelpromenade over de kade vinden wij sterke punten van dit plan. Ook het Maritiem Centrum in de Rijnhaven ziet er spectaculair uit, verbonden met loopbruggen met de kades. Rijnhaven wordt er een stuk intiemer door.

Het aantal woningen van maar liefst 1500 is ook heel hoog en dat juichen wij op zich toe. Vraag is nog of er vanuit allerlei vervolgonderzoeken inzake het bestemmingsplan het allemaal kan. Segmentering van de woningen, het bestaat uit de helft betaalbaar, 10% sociaal en 40% middelduur segment. Dit ook om een rijkssubsidie hiervoor van acht miljoen te krijgen. Die tot nu toe helaas net is afgewezen, maar er komt nog een poging doen om die alsnog binnen te krijgen. In

het middensegment is 30% middeldure huur en 10% middeldure koop van toepassing. Wij vinden dat een scheve verhouding die geen recht doet aan de enorme vraag naar middeldure koopwoningen in Rotterdam. Daarom dienen wij als Leefbaar Rotterdam een motie in genaamd ‘Codrikoop’ om het percentage op te hogen naar 15% en de middeldure huurwoningen daarmee te verlagen naar 25%. Met daarbij ook een zelfbewoningsplicht van tien jaar en een antispeculatiebeding. Bij de uitleg van de wethouder hierover bleek dat de hoogte van het verhoogde huurpercentage met name voortkomt uit de hoge woontoren van 220 meter hoogte. Die moet voor 70 procent zijn voorverkocht aan een belegger om een financiering binnen te halen om deze toren überhaupt van start te kunnen laten gaan. Door deze systematiek ontstaat een overschot aan huurappartementen van boven de duizend euro huur per maand waar veel jonge starters of doorstromers niet op zitten te wachten. Doordat er ook veel vergelijkbare torens in ontwikkeling zijn in Rotterdam en met daarin 100% huur, zoals bijvoorbeeld Boompjes 60-68 met 342 huurappartementen 100%, Blaak, oude Rabobank 300 huurappartementen 100%, Groene Kaap 75% huurappartementen daarin, kunnen jonge mensen op deze manier niet meer aan vermogensopbouw voldoen.

Om hiervoor een oplossing te vinden dienen wij een motie in genaamd ‘Doorbouwen voor starters en doorstromers’, om samen met het Rijk, namens de grote steden instrumenten te ontwikkelen, waarbij het Rijk een deel van 20 procent van de voorfinanciering naar zich toe kan trekken om deze woningen niet tot huurappartementen te laten bouwen, maar deze als middeldure koopappartementen te kunnen laten aanbieden aan inwoners. Deze motie is in principe niet alleen bedoeld voor de Codrico-toren, maar ook in de toekomst voor andere hoogbouwprojecten, zoals RISE bij het Hofplein, Schiekadeblok-toren, Hart010 bij het Churchillplein en de Lumière-toren. Deze motie dienen wij samen in met de

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

321

VVD, ChristenUnie-SGP, D66, Partij voor de Dieren en het CDA. Dank u, voorzitter. De VOORZITTER. Mijnheer Van Putten heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Codrikoop ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 februari 2021 ter bespreking van het ‘Codrico-terrein’; Constaterende dat: - op het Codrico-terrein 10 procent middeldure koopwoningen worden gebouwd; Overwegende dat: - vooral starters en doorstromers op de woningmarkt vragen om een (middeldure) koopwoning, omdat zij vermogen op willen bouwen en liever niet willen huren; - er bij veruit de meeste projecten steevast meer huurwoningen dan koopwoningen worden gebouwd, doordat de woningen opgekocht worden door beleggers die deze vervolgens verhuren; - de wethouder nog wel wat koopwoningen in te halen heeft, omdat de bouwprojecten bulken van de huurhuizen: Blaak 333 is 100% huur, Codrico is 65% huur, De Groene Kaap is 79% huur en ga zo maar door; Verzoekt het college: - verder te gaan dan haar eigen target (10% middeldure koopwoningen per project) door met de ontwikkelaars van het Codrico-terrein in gesprek te gaan om het aandeel koop in het middensegment te vergroten van 10% naar 15%; - bij deze woningen te streven naar een zelfbewoningsplicht en antispeculatiebeding met de duur van tien jaar; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. J.W. van Putten, J.W. Verheij, T.J. Vonk en R.C.J. de Roon Motie 2.

Doorbouwen voor starters en doorstromers ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 18 februari 2021 ter bespreking van het ‘Codrico-terrein’;

Constaterende dat: - de vraag van starters én doorstromers naar middeldure koopwoningen zeer hoog is; - te weinig middeldure koopwoningen gebouwd worden; - snelle realisatie van bouwplannen in de stad gewenst is; Overwegende dat: - projectontwikkelaars voordat de bouw start de voorfinanciering geregeld willen hebben, waarvoor verkoop van minimaal 70 procent van de woningen meestal een vereiste is; - banken sinds de kredietcrisis minder aan projectfinanciering doen, waardoor projectontwikkelaars aangewezen zijn op beleggers die garant staan voor de financiering door afname van woningen die ze vervolgens verhuren; - koopwoningen in het middensegment minder opbrengen dan huurwoningen voor ontwikkelaars waardoor de grondwaarde van projecten daalt; - kopers hierdoor in het middensegment achter het net vissen; - voor een goed functionerende woningmarkt het aanbod van koop- en huurwoningen dezelfde verhouding moet hebben als de vraag naar koop en huur; - naar aanleiding van de bespreking over het Codrico-terrein, in de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte, er nu samen naar een nieuwe oplossing wordt gezocht voor bovenstaande problematiek; Verzoekt het college: - samen met andere grote steden en het Rijk instrumenten te ontwikkelen om te zorgen dat ontwikkelingen niet vertraagd worden in afwachting van de minimaal vereiste voorverkoop of een onhaalbare grondexploitatie, zodat

koopstarters en doorstromers sneller aan een koophuis komen zonder dat dit automatisch leidt tot kleinere koopwoningen; - hierbij verschillende mogelijkheden te onderzoeken, waaronder in ieder geval een “Doorbouwfonds” waarbij de Rijksoverheid voor de start van de bouw voor 20 procent van de voorverkoop van middeldure koopwoningen garant staat om deze vervolgens beschikbaar te maken voor

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

322

starters en doorstromers die een woning willen kopen; - het afrekenmoment voor de grond te verschuiven, zodat de ontwikkelaar dit pas betaalt na voldoende voorverkoop; En gaat over tot de orde van de dag.’

mijnheer Van Putten om ervoor te zorgen dat de koopwoningen die gebouwd worden ook echt beschikbaar zijn voor individuele particuliere Rotterdammers. En dat voorstel zullen wij dan ook van harte steunen. Dank u wel voorzitter.

w.g. J.W. van Putten, J.W. Verheij, T.J. Vonk, R.C.J. de Roon, R.T.J. van der Velden en E.C. Eskes

De VOORZITTER. Dank u zeer. Mijnheer Verheij. Ik zoek nog mijnheer Verheij. Dan ga ik naar mijnheer De Roon als eerste. Mijnheer Verheij intussen.

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen

De heer VERHEIJ (vvd). Ja, maar laat mijnheer De Roon vooral even eerst gaan voorzitter. Dank u.

Dank u zeer. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Dank u, voorzitter. Over Codrico. De mogelijkheid om te komen tot een ontwikkeling van het Codrico-terrein biedt de kans de ontbrekende schakel in de gebiedsontwikkeling Rijnhaven aan te pakken. GroenLinks is daarom in principe voor deze ontwikkeling, waarmee een fabriek met milieucategorie 4 verdwijnt uit het gebied en de bouw van circa 1500 woningen mogelijk wordt gemaakt. Wel hebben we naar aanleiding van recente brieven twee vragen. Vandaag maakte het ministerie bekend dat voor deze ontwikkeling geen geld uit de tweede tranche woningbouwimpulsgeld beschikbaar komt. Wat betekent dat voor het proces en voor het beschikbaar stellen van de gevraagde drie miljoen in het geval de derde tranche wel wordt toegekend? En in het geval dat het niet wordt toegekend? Kan de wethouder hier een toelichting op geven? En de tweede vraag: bewoners en andere partijen schrijven ons aan omdat zij de ontwikkeling wel erg snel vinden gaan en beter betrokken willen worden bij de ontwikkelvisie. Op welke manier wil de wethouder dit vormgeven de komende tijd? Als laatste zijn wij geen voorstander van het uitbreiden van het aandeel middenkoop, zoals een aantal andere partijen, maar hebben wij wel veel waardering voor de inspanning van

De heer DE ROON (d66). Oké, nu moest ik weer even schakelen. Ja dank, dank voorzitter. Ja, in de commissie is al uitgebreid gesproken over het Codricoterrein en het Maritiem Museum en de nota van uitgangspunten die voorligt. Het is ook al eerder gezegd, D66 is een groot voorstander van de ontwikkeling in het Rijnhavengebied. Er zijn echter nog wel een paar vragen bijgekomen naar aanleiding van brieven die we onlangs vanochtend nog hebben ontvangen. En de eerste gaat, volgens mij ging mevrouw Kockelkoren daar ook al op in, over de financiering van de tweede tranche, en we hebben daar ook al eerder vragen over gesteld, over hoe dat zit. Maar de eerste reactie was dat dat toch wel even slikken is. Gelukkig krijgen we een derde kans, maar wellicht kan de wethouder daar nog even op ingaan, hoe dat zo gelopen is. Dan nog twee brieven van De Bok en een andere burgerbrief. Ja die brief hebben wij ook gisteren nog bekeken en wij zouden het wel op prijs stellen als de wethouder daar ook nog even op in kon gaan. En dan met name op het punt van participatie en de cultuurhistorische waarde van het Codrico-gebouw. Hoe ziet het vervolg eruit? Hoe pakt de ontwikkelaar dat verder op? En wat wordt de rol van de Monumentencommissie en Welstand daarbij? Wat zijn de vervolgstappen naar het bestemmingsplan? Graag nog een reactie van de wethouder daarop.

raadsvergadering van 18 februari 2021

Notulen pagina

323

Nou, mijnheer Van Putten heeft het al uitgebreid gezegd, hij heeft twee moties die hij wilde indienen. Nou, ik sluit me aan bij de woorden van mevrouw Kockelkoren, sterker nog: hele goede moties. Terecht ook om het aandeel van 10% koop, 10%, dus 90% niet, dat vinden wij ook uit balans. Het is heel goed om die naar vijftien procent op te trekken. Dus dat is ook de reden dat wij ook de motie van Leefbaar Rotterdam op dit punt hebben ondersteund. En wij steunen ook de zelfbewoningsplicht en het antispeculatiebeding dat daarin zit. En ook de andere motie over het Doorbouwfonds en het eerdere afrekenmoment heeft onze steun. Ik denk dat Leefbaar Rotterdam terecht heeft opgemerkt vorige keer: ja, ontwikkelaars moeten natuurlijk het project kunnen bekostigen, de belegger moet het project kunnen bekostigen. Maar ja, tien procent koop in dit segment vinden wij ook wel heel erg weinig, dus steun daarvoor. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Dan mijnheer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Ja dank u wel voorzitter. Ja, ik kan mij grotendeels aansluiten bij de woorden van mijnheer De Roon ten aanzien van de Codricoontwikkeling. Goede ontwikkeling voor de stad, goede ontwikkeling om van de Rijnhaven een nieuw kernpunt van de stad te maken.

Samen met de rest van de ontwikkelingen rondom de Rijnhaven kan dit een fantastisch gebied worden, een enorm verdicht gebied met hoge kwaliteit waar het ontzettend prettig wonen en werken is. Wij steunen inderdaad ook de moties van mijnheer Van Putten om ervoor te zorgen dat er voldoende koopwoningen ook in dit gebied komen en om in bredere zin ook te onderzoeken op welke manier we kunnen bewerkstelligen dat er vaker voldoende koopwoningen in het middensegment beschikbaar komen. Want als er iets is waar een gierend tekort aan is in onze stad, dan zijn het wel woningen juist in dat segment. Met andere woorden: grote steun van de VVD. Wij kijken

reikhalzend uit naar een succesvolle aanmelding voor de derde tranche van de rijksmiddelen om uiteindelijk ook die elf miljoen binnen te slepen die hiervoor nodig is en we hebben er alle vertrouwen in dat ook de minister tegen die tijd zal inzien dat dit een van de mooiste plannen op haar lijstje is, waarmee dat ook gefinancierd gaat worden. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mijnheer Vonk. De heer VONK (cu-sgp). Dank u wel voorzitter. Ja, in de commissie hebben we ons positief-kritisch uitgelaten over de Nota van uitgangspunten over de ontwikkeling van het Codrico-terrein. Het is mooi dat er perspectief is en dat het rondje Rijnhaven wordt afgemaakt, inclusief een grote hoeveelheid woningen. Maar vanochtend kwam het bericht, en mijnheer De Roon had het er ook al over, dat we voorlopig geen geld krijgen vanuit het Rijk. En dat geld is wel nodig om de complexe opgave in dit gebied te kunnen realiseren en de woningen betaalbaar te houden. Wat betekent dit bericht voor het Masterplan en verdere voortgang van het project? Dat is onze vraag aan de wethouder. En welke aanpassingen zijn nodig om wel tot een succesvolle aanvraag te kunnen komen? En wij kregen ook die brief, waar ook mijnheer De Roon al aan refereerde, van verontruste bewoners.