20210128- Notulen van de raadsvergadering van 28 januari 2021

Dat trek ik dan even uit elkaar. Oké, dank u wel. De heer ABOUTALEB. Nou voorzitter, mijnheer Eerdmans extrapoleert een paar dingen waarvan ik hem zou willen oproepen om daar alsjeblieft voorzichtig mee te zijn. Een oproep als: oog om oog, de giertank et cetera, dat zijn toch wat

ingewikkelde dingen. Ik denk dat we allemaal een rol te spelen hebben in het managen van het vraagstuk en moeten oppassen dat we mensen van ons vervreemden. Ik ben niet van oog om oog, want we zijn van Vrouwe Justitia. We hebben een wetboek van strafrecht en dat is proportioneel opgebouwd. Ze kijken naar individuele zaken, ze kijken naar individuele omstandigheden. Dat is een zaak van het Openbaar Ministerie en daar horen rechtsbeginselen bij als verwoord in het wetboek van strafrecht. Dat betekent dus ook dat een hesje aan en naming and shaming, ik vind het zelf iets middeleeuws, dat hoort niet in ons rechtsstelsel thuis. Daar zijn wij dus niet voor, net als de doodstraf. De dag dat de doodstraf in Nederland geïntroduceerd wordt stap ik uit het ambt. Ik denk dat het niet goed is om op deze manier het debat te voeren. Oog om oog en een giertank erop. Het waterkanon, heb ik ontdekt de afgelopen jaren, is wel een heel goed doeltreffend middel en kan als je dat goed doet weinig schade aanrichten, maar wel mensen ontmoedigen om samen te scholen en uit elkaar te laten drijven. Veel van die delicten zijn inderdaad, als je die één op één kunt plakken, mijnheer Eerdmans, strafbare feiten. Daar zal tegen worden opgetreden. Er zijn ook zaken die beboetbaar zijn, maar niet leiden tot rechtszaken, als mensen niet geplakt kunnen worden aan schade of aan het gooien met stenen.

Morgen is de eerste snelrechtzaak. Het Openbaar Ministerie doet dat heel voorzichtig, omdat we inderdaad zorgvuldig willen zijn om te vermijden dat zware zaken toch via het snelrecht aan de orde kunnen komen. Dat kan alleen maar voor bepaalde vormen van rechtszaken. Maar het Openbaar Ministerie is voornemens, dat is nationaal beleid, om stevig te eisen daar waar strafbare feiten aan de orde zijn dan wel geweld tegen overheidsdienaren. Dan het uit de anonimiteit halen. Ja, ik heb u net al verteld dat veel wijkagenten inmiddels de jongeren opzoeken om op die manier het gesprek te voeren met de ouders die soms ontredderd zijn over wat hun kroost doet, maar soms ook te maken krijgen met achttien-,

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

60

negentienjarigen die thuis wonen en waar wij natuurlijk nooit informatie mogen delen met hun ouders, want die zijn dan vervolgens meerderjarig. Zo hebben we dat geregeld waardoor eigenlijk voor veel van die ouders het zicht wordt ontnomen. Maar wat je ook meemaakt, is dat sommige ouders zeggen: ja, ik wil wel optreden tegen mijn zoon, maar dat kan ik niet op een bepaalde manier doen en ja, als ik dan vervolgens mijn zoon aan zijn oor trek, dan loop ik het risico dat de jeugdzorg vervolgens mijn kind bij me weghaalt. Ik zeg niet dat dat een valide argument is, maar het is wel een gebruikt argument. Het voorstel om plunderaars uit te nodigen voor een gesprek met de burgemeester, ik weet niet of u gisteravond nog laat de nieuwsuitzending van RTL4 heeft bekeken, maar die uitnodiging via de televisie is inmiddels uitgezet. Ik was van plan om ook wijkagenten die die gesprekken voeren mee te nemen, te vragen aan betrokkenen of ze bereid zijn om een keer met mij in gesprek te gaan. Dat wil ik heel graag doen. Ik was zelf ook best geïnteresseerd in die man die ik op camerabeelden zag vanuit het beleidscentrum die met een tas vol spullen van Zeeman naar huis is gegaan. Daar wil ik ook graag mee praten, of hij de ochtend daarna tegen zijn dochter heeft gezegd: hier dochter, ik heb gisteren een paar hemdjes en onderbroeken gejat bij Zeeman. Hier, trek aan, want het is mijn werk.

Ik was ook geïnteresseerd in die man. Dus ik roep hem vandaag ook nog een keer op om zich te melden als het een vent is en hij mag berouw komen tonen, maar hij mag mij ook komen vertellen dat ik het niet bij het rechte eind heb. Ik sta graag open voor die gesprekken voorzitter. Dus ik omarm dat voorstel, ook al is het reeds min of meer in gang gezet. U vroeg: hoeveel zitten er nog vast? Dat kan ik u niet zeggen, omdat dat een dynamisch beeld is van uur tot uur. Dus dat zal ik op enig moment melden. En het snelrecht, dat heb ik u net ook gemeld.

Mijnheer Karremans spreekt zijn steun uit voor de politie en dat heeft u allemaal gedaan. Het is buitengewoon dankbaar werk dat onze mannen en vrouwen ter plaatse hebben gedaan. U verwees naar de brand in het Plaswijckpark. Daar is inderdaad een aanhouding verricht. Ik mag u op gezag van de politie zeggen dat er waarschijnlijk nog meerdere aanhoudingen staan te wachten. Er is een minderjarige opgepakt en de rest is nu onderwerp van onderzoek. Het verhalen van de schade, daar heb ik een en ander over gezegd net. Zowel voor de ondernemers staat het aan die kant open, maar het staat ook open aan de kant van de overheid. Dan moet er wel bewijs voor zijn, anders wordt het lastig. U vroeg ook of er straks de mogelijkheid aan de orde zou kunnen zijn van een gedragsaanwijzing, dat je bijvoorbeeld bij Oud en Nieuw niet naar buiten mag of iets van dien aard. Het Openbaar Ministerie is leidend, het is een rol van het Openbaar Ministerie, niet van mij, maar dat is er ook kien op om daar waar nodig ook gedragsaanwijzingen te geven. Dus ja, het is aan de orde. Over het gesprek met de raadsleden, ik zou dat graag aan de wijkagenten willen meegeven om te polsen of er ook ouders bereid zijn om in gesprek te gaan met de raadsleden. Dan was er in het betoog van mijnheer Karremans ook nog een interruptie van mijnheer Meeuwissen die zei dat de islamitische zaken gespaard zijn.

Voorzitter, de grootst mogelijke onzin. Ik denk dat er veel schade is aangericht aan panden en winkels van mensen met een islamitische signatuur die daar ondernemen. Ik ben bij een Turkse dame geweest die een schoonheidssalon exploiteert. Ik ben bij een Turkse mijnheer geweest die in vitamines handelt. Ik ben bij andere mensen geweest. Er zijn heel veel niet-Nederlandse mensen met een onderneming daar die ook aangevallen zijn. Laten we oppassen, alsjeblieft mijnheer Meeuwissen, ik snap heel goed uw politieke agenda, maar laten we oppassen om dit nou eens een keer te voorzien van een etnisch label, want dit is een nationaal fenomeen. Er doen misschien verschillende mensen aan mee

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

61

op allerlei manieren. Er zijn zeventien zaken beschadigd. In zeven gevallen is er sprake van enigerlei vorm van plundering. Soms tot aan de bodem toe. En die mensen krijgen daar alle steun bij en daar zal wethouder Kathmann een en ander over zeggen. Het was inderdaad mevrouw Arsieni die sprak over wantrouwen tegen het systeem. Dat is een breed levend wantrouwen in de Nederlandse samenleving. Ik verwees net naar ander wantrouwen dat ook te maken heeft met de protesten rondom milieu en rondom klimaat, maar ook rondom landbouw. Het is een breed levend fenomeen, maar ik ben ervan overtuigd dat deze zaak echt volstrekt misbruikt is om te kunnen rellen. U zegt, mevrouw Arsieni: de politiek heeft hier ook een rol in. Dat onderschrijf ik en dat heb ik net volgens mij ook geïllustreerd. De vraag was of we het scenario hebben zien aankomen. Ja, dat hebben we zien aankomen. Het was voor ons een verrassing overigens dat het niet in Rotterdam is begonnen, maar dat het elders is begonnen. Dat was wel een verrassing, maar dat wij het aan zagen komen, dat Rotterdam ook getroffen zou worden, dat zagen we aankomen. En daarom hadden wij ook voorbereidingen getroffen. Ik ben zelf maandag, toen het ook echt spannend werd, vroegtijdig vertrokken uit een internationale conferentie uit Den Haag om hier een driehoek te beleggen die op de maandag een drietal keren bij elkaar heeft gezeten.

De laatste keer in de avond zat de driehoek live in het beleidscentrum om sturing te geven aan de processen. De vraag was ook of er mensen opgepakt zijn voor opruiing. Ja. Het antwoord is ja. Er zijn ook mensen opgepakt voor opruiing. Ik weet niet hoeveel. Het snelrecht start dus inderdaad morgen. En het antwoord op de capaciteit van de politie heb ik net beantwoord. Voorzitter, ik wil nog wel iets zeggen over de politie. Het is een ding wat mij niet lekker zit. Kijk, de ME’ers zijn gewone politiemensen die opgeleid zijn om MEwerk te doen. En dan zitten ze op zo’n

avond onderweg naar de actielocaties hutjemutje in hun busjes zoals dat onder normale omstandigheden ook het geval is. Maar in deze coronatijd vind ik het ingewikkeld. Het is ook daarom dat zowel de politiechef als ik hebben de vraag geagendeerd in de gesprekken met de Nederlandse regering: kun je de ME’ers niet vroegtijdig vaccineren? Als we dat namelijk niet doen, we kunnen geen enkele politieagent missen, maar onder rellende omstandigheden is het van grote betekenis dat we kunnen rekenen op politiemensen die uitgerust zijn, ook fysiekgezondheidstechnisch. Ze kunnen niet gemist worden. Ik heb het verzoek ook overgebracht aan de Nederlandse regering. Ik weet dat het ingewikkeld ligt, maar ik heb die vraag toch gesteld. Voorzitter, mevrouw Eskes wees op de opvoedende vraagstukken. Daar zal wethouder Bokhove een en ander over zeggen, maar ze heeft daar volstrekt gelijk in. De schadeloosstelling van ondernemers, we staan ze in alle opzichten bij. Wethouder Kathmann zal daar iets over zeggen. En de stadsmarinier die onder mijn gezag ter plaatse is doet daar geweldig goed werk, net zoals de winkelstraatmanager. Overigens, het is goed om te weten, ik noemde net zeventien bedrijven die op een of andere manier last hebben gehad van deze rellen, maar de Beijerlandselaan en de Groene Hilledijk tellen 250 winkels. 250 winkels.

Mijnheer Van Baarle sprak een sterke afkeuring uit, ik heb ook van mijnheer Yigit van zijn partij afgelopen dagen een fantastisch filmpje gezien waarin hij min of meer hetzelfde zegt. Ik ben dankbaar voor die steun van mijnheer Yidig met zijn filmpje dat hij opgenomen heeft. Hij vraagt om emotionele steun aan de ondernemers. Dat gaan we zeker proberen te organiseren, mensen ook een veilig gevoel geven. Daarom zijn wij nog steeds volop aanwezig ter plaatse, ook vandaag, ook morgen. We gaan daar niet weg. De daders middels het strafrecht aanpakken, dat heb ik u net ook beloofd. En hij vroeg

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

62

hoe het staat met de aanhoudingen en daar heb ik net al het getal van 164 genoemd. En de vraag was: hebben we alles gedaan in de voorbereiding en in de social media, dat is een generieke vraag en die heb ik zo beantwoord. En de vraag waarom de Beijerlandselaan zo wordt genoemd en de Groene Hilledijk niet wordt genoemd, we waren ook zeker op de Hilledijk aanwezig. Het is voor heel veel mensen ook wel gemakkelijk om de Beijerlandselaan te noemen, omdat de Groene Hilledijk erin overgaat, niet langer is dan een kilometer en bovendien, ik heb u net gemotiveerd dat een deel van de capaciteit benodigd was om een groot winkelbedrijf aan de kop van de Beijerlandselaan te beschermen tegen plundering en dat kost natuurlijk ook capaciteit. Dan, voorzitter, zegt u: doe iets met preventie, repressie van mensen, aandacht voor perspectief, jongerenwerk. Daar zal wethouder Bokhove als u dat goed vindt zo dadelijk iets over zeggen. Dat geldt ook voor de oplettendheid dat de schade verhalen niet mag leiden tot kapotte families. Ook hier geldt wat mij betreft de menselijke maat, maar als het even kan wel, de schade verhalen op mensen. De Arabische uitdrukking luidt: als je een onontwarbare knoop met je handen hebt gemaakt, loop je het risico dat je die met je tanden zal moeten ontwarren.

Op zichzelf zullen hier natuurlijk ook passende vormen van vergelding wel nodig zijn conform het wetboek van strafrecht. Mevrouw Verkoelen, dank aan de politie. Buitengewoon bedankt. Het wordt zeer gewaardeerd. Een motie ‘Helden van Rotterdam’. Volgens mij heeft mijnheer Eerdmans daar een en ander over gezegd. En bovendien hebben wij ook nog de goede samenwerking met mijnheer Van Vollenhoven die leidinggeeft aan de koninklijke stichting die ook penningen, nationale penningen, uitgeeft voor helden. En daarnaast is het zo dat alle Rotterdammers mensen kunnen voordragen voor de Rotterdamse penning dan wel voor hogere andere, misschien zelfs nationale onderscheidingen. Wat ik u

wil toezeggen, mevrouw Verkoelen, is dat we het onder de aandacht zullen brengen. Ik denk dat het goed is om u deze toezegging wel te doen. Voorzitter, mijnheer Lammering sprak over de scooter van zijn broer die in de fik is gestoken. Ik vermoed dat ik dat live heb gezien, hoe twee jongens met een aanmaakblokje daarop afliepen en vervolgens dat ding in de brand staken. Ongehoord, baldadig en wat bereik je daar eigenlijk mee? Het is buitengewoon betreurenswaardig. Ik hoop dat uw broer snel zijn vervoermiddel weer zal kunnen terugvinden. Over de rol van social media heb ik u net iets gezegd. Ja, je zag ook gisteravond dat de mogelijke verdachte die het Plaswijckpark in brand stak het natuurlijk ongelooflijk stoer vond om het aansteken van een vlam te filmen en dat ook rond te strooien. En dat dat inderdaad onder sommige categorieën jongeren statusverhogend is, kijk mij eens, ik ben een flinke vent. Maar uiteindelijk, in dit geval, heeft dat waarschijnlijk bijgedragen aan zijn aanhouding. Ik denk dat het dan ook goed is dat het soms in ons voordeel, of in het voordeel van de samenleving werkt. De VOORZITTER (de heer Verheij). Voordat u verdergaat, mevrouw Verkoelen op het vorige punt. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja, ik wilde even iets vragen over de motie. Heb ik hem weer? Ja. Ik wilde het even over de motie hebben voorzitter.

Zowel de burgemeester als mijnheer Eerdmans zitten ernaast, want waar mijnheer Eerdmans het over heeft is de stadspenning Rotterdam. Ik heb het uit laten zoeken ondertussen. Die wordt toegekend aan professionals en ik heb het niet over professionals, ik heb het over de gewone Rotterdammer die zich beroepshalve intensief heeft ingezet voor de gemeente en/of haar bewoners. Kwalificaties als bruggenbouwer, visionair, charismatische leider met opvallende prestaties zijn kenmerkend voor het

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

63

toekennen van deze penning. De onderscheiding wordt alleen toegekend met unanieme beslissing van het college. Dat is echt iets anders dan wat ik wens. En ja, de burgemeester begint over nationaal. Dat vind ik leuk. Nee, ik wil graag een heldenpenning vanuit mensen aan mensen. Ik mag mijn buurvrouw voordragen die elke dag weer de boodschappen doet voor de overbuurvrouw die van alles in deze coronatijd overkomt en netjes daarop let. Daar gaat het deze penning om. Dus het is een penning waarvan ik denk dat hij echt gewoon een Rotterdamse heldenpenning moet zijn die echt geldt voor mensen aan mensen. En daar kunnen we criteria voor opstellen, maar ik ga niet langs het college dat daar unaniem over moet zijn. Ik wil gewoon laagdrempelig een heldenpenning. Dus dat is het verschil. De heer ABOUTALEB. Ja, maar als ik deze toevoeging hoor voorzitter, dan is het de vraag of je daar een motie over moet indienen in de gemeenteraad als het een maatschappelijke penning is die niet onderworpen is aan goedkeuring of besluitvorming van de zijde van een politiek orgaan zijnde het college. Dan staat het buiten de raad en buiten het college om eventueel zoiets maatschappelijk te organiseren, want dan staat de raad er betrekkelijk buiten. Mevrouw VERKOELEN (50plus) Maar hoe doen we het dan? We moeten toch een akkoord van de raad dat u dat gaat organiseren? Er moet een hele campagne omheen.

Ik heb helemaal niet zo’n zin om daar op die manier mijn tijd aan kwijt te raken, want nu zijn we iets aan het doen waarvan ik denk: het staat heel duidelijk in de motie. De heer ABOUTALEB. Mevrouw Verkoelen, wij hebben echt ook op grond van de ideeën die u heeft wel echt verschillende opvattingen, maar wat ik heel graag met u zou willen, dit is niet per se voor vandaag, het kan ook op een ander moment terugkomen, ik zou heel graag

buiten de raad even met u bespreken om de diepere bedoeling nog eens even met elkaar te bespreken. U kunt deze motie altijd een keer laten terugkomen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Dan doen we dat. Maar ik vond het juist nu een mooi moment. De heer ABOUTALEB. Ja. Nee, ik snap het. Maar dan hebben we het er in ieder geval over gehad. Ik wil graag met u verder het gesprek voeren over wat u hier wenst, want anders denk ik dat wij op grond van wellicht een verkeerde interpretatie van de wensen iets afwijzen, maar wellicht zit daar nog een kern van waarheid in. Dus we komen er graag op terug. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Oké, de Rotterdammer aan de Rotterdammer. Ik kom erop terug en dan trek ik hem in. De heer ABOUTALEB. Ja. Fijn. Dank u zeer. De VOORZITTER (de heer Verheij). Helder. De motie is ingetrokken. De heer ABOUTALEB. Ja. Dan voorzitter, mijnheer Lammering had een aantal vragen die ik net volgens mij in zijn algemeenheid heb beantwoord. De Beijerlandselaan was geen verrassing. Nee, dat zagen we al aankomen. De tweede dag had de politie tactisch een andere aanpak. We hadden op die tweede dag ook veel meer agenten beschikbaar. Het is goed om te weten dat er maandag natuurlijk in het hele land heel veel ellende was. Wat wij normaal gesproken met de ME doen, is dat we elkaar bijstand vragen, dan wel elkaar bijstand verlenen. Rotterdam-Den Haag. RotterdamDordrecht.

Rotterdam-Utrecht. Dus de omringende regio’s kunnen elkaar bijstand verlenen. Dat was op die maandag gewoon simpelweg niet mogelijk. Dus we moesten echt maandag onze broek ophouden met wat wij beschikbaar hebben. Daarom zijn ook alle mensen die thuis zaten met een ME-accreditatie zeg maar opgeroepen om

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

64

te komen. En daar hadden we in de loop van de avond best een goede opbouw ter plaatse, maar dinsdag konden wij veel meer mensen op de been brengen, ook omdat een peloton ME van de Marechaussee beschikbaar was, waarvoor overigens hartelijk dank. En vergeet niet, mijnheer Lammering, dat natuurlijk een behoorlijk deel van die raddraaiers, we spreken over vijftig tot honderd vastzat. Dus op dinsdag hadden we veel meer min of meer ramptoeristen en mensen die laagdrempelig opgepakt konden worden vanwege overtredingen van de coronaregels en allerlei andere dingen, maar het gooi- en smijtwerk was er niet, omdat degenen die werkelijk aan die rellen op die manier hebben deelgenomen vastzaten. En dat helpt wel en dan zie je dan ook dat als je op die manier aan het begin van zulke ellende veel aanhoudingen verricht, je ook de angel eruit haalt. Dat is wel een tactiek om ervoor te zorgen dat dag twee overwegend rustig zal zijn. En op dag twee misten natuurlijk heel veel mensen hun vriendjes: oh ja, die zit vast. Oh ja, die zit ook vast. Oh, die zit ook vast. Nou, als de politie vanavond terugkomt loop ik het risico ook vastgezet te worden, mij niet gezien. Ik blijf thuis. Die psychologie van de aanpak van de ME en van dit soort rellen is goed toegepast door de politie en heeft hier doeltreffend gewerkt.

Hulde overigens aan de dienstdoende commandanten, maar ook aan onze politiechef Westerbeke. Er waren ouders op straat. Die hebben overigens met mij contact opgenomen: vindt u het zinvol dat wij de straat op gaan? Ja, daar was ik zeer blij mee. Ze zijn de straat opgegaan, om te helpen met opruimen en op die manier ook een signaal af te geven aan hun eigen buurt. Dat stoepkrijtje houdt mij bezig mijnheer Lammering. Dat is wel een hele bijzondere vorm van protest en tegelijkertijd levert het steun aan mensen. Ik wil er heel graag op kauwen of een stoepkrijtje ook tot onze instrumenten kunnen inzetten, of misschien willen de burgers dat gewoon zelf doen om op die manier een bijdrage te leveren aan rust en stabiliteit, maar het boeit mij mateloos. In

zijn simpelheid kan dat toch een doeltreffend iets zijn. Mijnheer Meeuwissen, ‘Duitse ME op de Rotterdamse straten’. U kopieert hier het Kamerdebat van gisteren. U weet, de minister-president heeft daarvan gezegd dat wij in de grensregio’s zowel met België als met Duitsland een goede politiesamenwerking hebben en dat er daarin onderlinge bijstand kan zijn. Daarvoor is dat aan de orde. Het is niet in Rotterdam aan de orde. Dus het is ook onnodig hier onrust te zaaien over de noodzaak van ME’ers uit Duitsland die door de Rotterdamse straten gaan marcheren. Volgens mij moet dat ook helder zijn. En uw motie ‘Geen avondklok in Rotterdam’, die kan ik niet omarmen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja voorzitter, we kunnen hier duidelijk zien dat burgemeester Aboutaleb totaal geen gevoel heeft van wat er nog speelt in Rotterdam, dat Rotterdam echt vreselijk gebombardeerd is, er zijn nu van die vreselijke zoeklichten die over Rotterdam schijnen vanuit de Laurenskerk. De avondklok. Echt heel veel met name oudere Rotterdammers vinden het verschrikkelijk. Dus het is een grote schande van onze burgemeester. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER (de heer Verheij). Ik hoorde geen vraag. Burgemeester, gaat u verder. De heer ABOUTALEB.

Nou ja, ik vind het ook wel een vorm van een diskwalificatie van een burgemeester die twaalf jaar lang bezig is met de oorlog en de gevolgen van de oorlog en de razzia’s in allerlei vorm. Ik ben wel de burgemeester mijnheer Meeuwissen die jaarlijks met kinderen naar het Westerborkkamp gaat, die onderwijslessen over de Tweede Wereldoorlog faciliteert, daarvoor boeken beschikbaar stelt voor het onderwijs, met grote passie ook betrokken is bij het herdenken van de razzia. Als u mij een gebrek aan historisch besef mee wilt geven

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

65

vandaag, ik gun het u politiek, maar onzin en bagger is het wel.

De VOORZITTER (de heer Verheij). Dat laatste punt hebben we vanochtend afgehecht. Burgemeester.

De heer MEEUWISSEN (pvv). Voorzitter? Ja, deze acties van de burgemeester juich ik uiteraard toe. De burgemeester getuigt wel van geen empathie voor de Rotterdammers die de oorlog mee hebben gemaakt of mensen kennen die de oorlog mee hebben gemaakt. Dus ik zou het toch wel fijn vinden als de burgemeester mijn motie zou steunen. Maar goed, hiermee laat hij zich toch kennen, dat hij weinig besef heeft van de geschiedenis van de echte Rotterdammers. Nou, dat is voor iedereen duidelijk nu. Dank u wel voorzitter.

De heer MEEUWISSEN (pvv). Dat is niet waar. Absoluut niet. Nooit. De PVV zal nooit zwijgen. De VOORZITTER (de heer Verheij). Mijnheer Meeuwissen, mag ik u verzoeken om stil te zijn. De burgemeester heeft het woord. En de raad heeft vanochtend besloten dit punt af te hechten. Burgemeester.

De VOORZITTER (de heer Verheij). Dat is voor uw rekening. Burgemeester, gaat u verder. De heer ABOUTALEB. Ja voorzitter, iedereen in Rotterdam is inmiddels geslagen tot Rotterdammer. Dat geldt voor uw burgemeester ook. Onzin is het wel. Het zou u sieren om u te verdiepen in de rol die ik de afgelopen vijftien jaar, ook als bestuurder in Nederland, ook toen ik nog niet hier zat, op dit terrein speelde, maar als u daar geen belangstelling voor heeft dan loop ik door voorzitter. De heer MEEUWISSEN (pvv). Voorzitter, ik voel me geroepen om hier nog even op te reageren. De VOORZITTER (de heer Verheij). Een laatste reactie wat mij betreft. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja, ik zou u willen zeggen om naar de nationale media te kijken, naar de filmpjes hoe Pim Fortuyn geschoffeerd werd door burgemeester Aboutaleb twintig jaar geleden. Ik word alweer geschoffeerd, net zo goed als dat u het toelaat dat ik in de notulen nog steeds geschoffeerd word, op 17 december. Hierbij laat ik het voorzitter.

De heer ABOUTALEB. Voorzitter, ik heb met waardering kennisgenomen van de bijdrage van mijnheer Leewis. Zijn steun aan de politie, maar ook de waardering die in mijn richting is uitgesproken, waarvoor hartelijk dank mijnheer Leewis. Ik denk dat het goed is om te blijven nadenken over hoe die massale psychose waar u over sprak is ontstaan. Dat ligt denk ik meer in de richting van wethouder Bokhove, om daar wellicht op te reflecteren. Ik verbind het toch een beetje met de gezagscrisis die wij hebben en ik denk dat het goed is om ook de komende periode ook met deskundigen hierover te blijven spreken. Wellicht dat ze ons kunnen helpen met analyses die behulpzaam zouden kunnen zijn om de binding tussen gezag, dat bent u ook, en deze mensen die het gevoel hebben dat ze op deze manier hun stad kapot kunnen maken, om het gesprek daarover wel te voeren. NIDA, mijnheer Büyükçifci ook dank voor de steun aan de politie. Ik ben het niet met u eens dat we dit zouden moeten linken aan corona, integendeel. Deze rellen hebben niets met corona te maken. Als u en ik nu door het gebied zouden gaan lopen, en we gaan afturven hoeveel jongeren een mondkapje dragen in de openbare ruimte. Het zal u verrassen. Dicht bij nul. Die avond hadden ze allemaal een mondkapje en hadden ze allemaal een capuchon en hadden ze allemaal een zwarte jas. Om op die manier vermomd door het leven te gaan. En als ze zich

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

66

werkelijk zorgen zouden maken over corona, dan zouden ze ook overdag op allerlei plekken een mondkapje dragen. Er wordt heel weinig in het gebied, en ik kan het zeggen omdat ik daar ook echt ben geweest, anders dan de ouderen, maar de jongeren dragen nauwelijks een mondkapje in het gebied, maar die avond, ik kon het live zien vanuit het beleidscentrum, hadden ze allemaal een mondkapje. Een vermomming om vooral ook te ontsnappen aan de politie. Hit and run. Voorzitter, dat hoort niet bij een protest tegen corona, waarvoor er wel degelijk mogelijkheden zijn om je daartegen te uiten en ook te kunnen demonstreren. Ik zou zelf nooit spreken over schapen beschermen tegen hyena’s, maar ik kan me voorstellen dat een politieman die in die frustratie van dat moment zit zich op die manier uit. Dat kan ik begrijpen. Maar dat wil niet zeggen dat ik daar ook begrip voor kan opbrengen. Ik denk dat het goed is om ook beschaafd te blijven praten over wat hier aan de orde is, temeer omdat het heel lastig is om jonge kinderen van veertien, vijftien jaar ook als volwassenen aan te spreken, ook al vertonen ze buitengewoon agressief gedrag in de richting van de politie. Volgens mij doen we er verstandig aan om op een beschaafde manier uiting te geven aan onze gevoelens van frustratie en deze ellende ook op die manier te bestempelen. In die zin ben ik het met u eens.

Ik voel weinig voor een sociologisch onderzoek, maar misschien wil wethouder Bokhove daar een en ander over zeggen. Wat nodig is, denk ik, is dat wij, dat zal waarschijnlijk niet alleen voor Rotterdam gelden, dat we vanuit het Veiligheidsberaad met elkaar zullen kunnen regelen om naar deskundigen te luisteren hoe zij dit fenomeen duiden. Ik zou me daar graag voor willen inzetten op die manier. Wellicht dat we dan de uitkomsten daarvan wel met u kunnen delen. U mag dat beschouwen als een toezegging van mijn kant. De Partij voor de Dieren nodigt politici uit om op hun eigen rol te reflecteren. Ik denk

dat het een hele goede oproep is. Doe dat alstublieft. Zet die jongeren op voorhand niet allemaal als criminelen weg. Ik denk dat het goed is om daar voorzichtig in te zijn, al heb ik u aangegeven dat wel degelijk een aantal lieden inmiddels ook een crimineel verleden heeft, waarvoor zij ook gestraft zijn. En daar maak ik me grote zorgen over. Ik heb u aangegeven waarom. Het risico op een strafblad, het risico op het niet krijgen van een VOG en het risico op het niet krijgen van een baan. Dat ontdekken ze helaas als ze wat ouder zijn. In die zin is preventie zoals iedereen dat heeft betoogd van grote betekenis om het niet zo ver te laten komen. Ook in die vorm zijn ze natuurlijk een kostenpost voor de overheid, want ja, als ze tegen die tijd geen baan hebben, een betaalde baan, dan kan dat betekenen dat uiteindelijk er een uitkering betaald moet worden. Dat is ook een maatschappelijke kostenpost. Daar zijn we niet bij gebaat. Mijnheer Vonk, u zei ook iets over de anonimiteit. Daar heb ik een en ander over gezegd. Over het verhalen van de schade heb ik iets gezegd. En de raad daarover informeren, ik denk dat u recht heeft op een voortgangsrapportage over enige tijd.

Dus ik zeg u toe dat ik graag in overleg met justitie en het Openbaar Ministerie en met name wethouder Wijbenga die over de buitenruimte gaat, als we op enig moment zicht hebben op schade dat we daarover later nog bij u terugkomen in een voortgangsbrief. De rol van de ouders, u heeft gezien in mijn eigen video heb ik daar zeer veel werk van gemaakt. Het is ook denk ik de passage in de video die de meeste mensen heeft aangesproken. De afdeling Voorlichting spreekt inmiddels van miljoenen mensen die het filmpje hebben gezien. Het doet op die manier stilletjes zijn werk. Ik heb trouwens bemoedigende teksten gezien van het beraad van kerken en moskeeën. Die hebben mij vanochtend een mail gestuurd waarin ze ook aangeven hoe zij voor zichzelf hun rol zien om hier behulpzaam in te zijn. Ik heb berichten ontvangen van de gezamenlijke moskeeën in Rotterdam die hun afkeuring uitspreken

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

67

over wat hier aan de orde is. En ik weet dat zij stilletjes ook een rol hebben gespeeld bij het mobiliseren van de ouders die wij in de loop van dinsdag met groene hesjes hebben gezien. Voorzitter, het was niet leuk. Het was niet vrolijk. Het heeft ons veel kopzorgen opgeleverd. Voor u en mij en voor de stad. Maar deze stad heeft een enorme veerkracht. Wij gaan dit overleven. We gaan de ondernemers steunen, samen met het Rijk. En we gaan met elkaar toch proberen degenen die nog in de knop staan van hun ontwikkeling als jonge kinderen behoeden voor dit soort uitglijders. Sorry voorzitter, ik wou nog even zeggen dat ik motie 9 niet heb geadviseerd, omdat wethouder Grauss er iets over zou zeggen. De moties 10 en 12 zal wethouder Bokhove doen, daar iets over zeggen. En wethouder Kathmann zal een en ander zeggen over motie 1 en 4. De VOORZITTER (de heer Verheij). Helder. Dank u wel burgemeester. We beginnen met die laatstgenoemde wethouder Kathmann. Mevrouw KATHMANN (pvda) (wethouder). Ja, dank u voorzitter. U heeft het nodige gedeeld over wat er gebeurd is afgelopen maandag in heel Nederland en vooral wat de Beijerlandselaan heeft getroffen in de rellen en de afschuw is gedeeld, de boosheid, het verdriet, maar ook de veerkracht.

En volgens mij wilt u van mij, van de wethouder Economie, in ieder geval één ding weten en dat is: kunnen we er echt van op aan dat alle ondernemers die getroffen zijn geholpen worden? En er is ook het een en ander gezegd over die emotionele steun en het gevoel van veiligheid. Nou, daar kan ik in ieder geval mooie dingen over zeggen. Ik denk dat de burgemeester dat ook al heeft gezegd in zijn filmpje. Wij gaan de ondernemers helpen en inmiddels is er via de burgemeester ook contact geweest met de minister-president, met minister Grapperhaus en is er ook toegezegd aan de Tweede Kamer, ook vanuit de vraag

van de Tweede Kamer om een noodfonds te gaan inrichten. Daarbij mag niemand buiten de boot vallen. Belangrijk is om mee te delen dat meteen dinsdagochtend het kantoortje van de stadsmarinier is opengegaan op de Riederlaan voor vragen, het delen van verhalen, verdriet, maar vooral ook adequate hulp aan bewoners en ondernemers. Daar zit de stadsmarinier klaar. Daar zit de wijkmanager klaar. De wijknetwerker zit klaar en de bedrijfscontactfunctionaris. Inmiddels heeft de BIZ, dus waar alle ondernemers in verenigd zijn, gevraagd aan de Alliantie Hand in Hand ook onze ambtenaren die daar al samen bezig waren om van die Beijerlandselaan weer de mooiste, niet alleen de langste, maar de mooiste winkelstraat van Nederland te maken in combinatie met die Groene Hilledijk, om de Alliantie Hand in Hand in the lead te zetten, om zo snel mogelijk, binnen een week, alle schade op te nemen, ondernemers te helpen bij het opnemen van de schade. Er zijn ook ondernemers bij betrokken om dat zo snel mogelijk te doen. Het wordt as we speak gedaan. En vooral ook om ondernemers te helpen en te steunen bij het doen van aangifte. Deze klus moet zeker binnen een week geklaard zijn. Dan kan er aanspraak gemaakt worden op dat fonds.

De Alliantie Hand in Hand is ook verantwoordelijk voor het maatwerk dat daarbij geleverd gaat worden, ook het maatwerk voor het verdelen van de gelden die nu opgehaald gaan worden via crowdmanagement, want daar zijn Rotterdammers al mee gestart. Crowdfunding bedoel ik. U heeft twee concrete moties ingediend die eigenlijk allebei over hetzelfde gaan. Dat zeg ik niet om te zeggen van joh, dat is dubbelop. Nee, om nogmaals te markeren dat ik het snap. U had het ook tien keer kunnen doen, dat u ervan op aan wilt dat de ondernemers geholpen gaan worden. De eerste motie is van de VVD en DENK met de vraag: laat die ondernemers nou niet in de steek. Ik denk dat met alle toezeggingen van de burgemeester, met alles wat er op dit moment gedaan wordt

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

68

en wat hij u zojuist heeft uitgelegd, is de motie overbodig, maar ik kan u in ieder geval nog wel alvast meegeven dat we over de vraag in uw motie wel periodiek aan u kunnen terug rapporteren. Dat zullen we dan ook doen. Dan is er een tweede motie ingediend door NIDA die eigenlijk hetzelfde vraagt. Die vraagt: ondersteun de getroffen ondernemers en ook de maatschappelijke organisaties. In ieder geval is het zo dat er geen maatschappelijke organisaties getroffen zijn, wel twee gemeentepanden en Suribooks, maar die staat ook te boek als ondernemer, dus die wordt daarin meegenomen en gesteund. Uiteraard, alle maatschappelijke organisaties die getroffen zijn kunnen ook allemaal terecht op dat kantoortje aan de Riederlaan. Er wordt ook daarover informatie verstrekt via bewonersbrieven. Ook de wijkraden Hillesluis en Bloemhof zijn aan boord. Die heb ik zowel dinsdag- als woensdagavond gesproken. Die gaan ook vol met goede informatievoorziening de boer op, met brieven huis-aan-huis, waar ook het extra nummer van Humanitas voor getroffenen en mensen die ook gewoon verdriet willen delen verstrekt zal worden. Dus die aandacht voor de getroffen organisaties zal er altijd blijven. Ik hoop dat ik zo voldoende antwoord heb gegeven op uw vragen en op de terugkoppeling van uw moties. De VOORZITTER (de heer Verheij). Ik heb het idee dat dat het geval is. Dank u wel wethouder.

Dan gaan we naar wethouder Bokhove. Gaat uw gang. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ja voorzitter, ben ik goed te verstaan? De VOORZITTER (de heer Verheij). Zeker. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ah, mooi. Voor mij zijn motie 10 en 12. Dat gaat over het inzetten van jongerenwerk en de perspectieven voor jongeren. De burgemeester heeft al heel veel gezegd over de samenwerking, ook in de breedte. Ik wil me vooral richten op de preventieve

kant en de welzijnsaspecten van die jongeren. Vorige week, zoals veel van u weten, hebben wij in VB, in de commissie Veilig, naar aanleiding van het messengeweld eens even heel goed gekeken naar het hele brede spectrum van de inzet van jongerenmedewerkers, zowel op preventief als repressief gebied. Hier zie je natuurlijk dat er ook een soort samenhang in beleid is, hoe we dat met elkaar hebben afgesproken en hoe we daarmee vooruit willen. Dat was een goede bespreking waar we ook wel heel veel herkenbare elementen van terugzien in de bijdragen van de raadsleden vandaag. Wat u ook weet, en dat staat binnenkort in de commissie WIISA op de agenda, is dat wij met jongeren in Rotterdam in gesprek zijn gegaan. Juist in coronatijd zien we dat er heel veel steunstructuren wegvallen. Wij vinden het belangrijk om hen zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen. Daar is de aanpak van ‘Rotterdam sterker door jongeren’ vanuit het perspectief voor jongeren in samenspraak opgericht. We zijn de wijken ingegaan met wijkgesprekken met jongeren en ze hebben ons ook input geleverd voor wat zij nodig hebben. Dat hebben we vanuit meerdere disciplines gedaan, zowel vanuit onderwijs, van werk en inkomen, armoede en vanuit de wethouder Jeugd.

Daar hebben we een mooi integraal programma uit gemaakt om de jongeren juist perspectieven te bieden en hen ook de ondersteuning te kunnen bieden die zij nodig hebben. Waarom vertel ik dat? Omdat een aantal overwegingen vanuit motie 12 zich daarop richt, van NIDA. Die zegt: deze jongeren zijn momenteel in de problemen en hoe krijgen zij dat perspectief. Het antwoord gaan we bespreken op 12 februari in de commissie WIISA, want dan gaan we over die herstelaanpak spreken. Dat geeft bijvoorbeeld daarin de ruimte aan initiatieven van jongeren vanuit de jongerenbijdragen voor 7500 euro per project dat jongeren aandragen, om te zorgen dat zij met een zinvolle vrijetijdsbesteding bezig kunnen, maar ook voor jongeren die in eenzaamheid geraken, daar hebben we bijvoorbeeld het

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

69

programma Join us, we zorgen dat bijbaantjes door kunnen blijven gaan, zorgen dat we snel op het moment dat hun inkomen wegvalt dat zij snel via de jongenhubs weer aan inkomen kunnen komen, desnoods vanuit ondersteuning vanuit het jongerenloket. Nou, dat zijn dus alle zaken die wij in werking hebben gezet en de middelen die wij in onze toolkit hebben opgenomen om te zorgen dat die jongeren snel bediend kunnen worden en dat we hen daarmee ook snel de goede weg kunnen wijzen. Wat dus aangeeft: de overwegingen die u in uw motie heeft gezet, die zijn hartstikke belangrijk, daar gaan we ook echt serieus op in, daar gaan we ook graag samen met u verder over in gesprek. U vraagt alleen: nou, wilt u nu een toolkit in het leven roepen, want dat zou nu kunnen helpen. Nou, we hebben juist heel goed onderzocht in samenspraak met die jongeren wat hen helpt. Nu een ad-hoctoolkit, dat voegt in dit stadium niets toe, omdat we juist met deze toolkit ook zorgen dat we dat voorzien in die overwegingen die u doet. Die wil ik ontraden.

preventie en aan de voorkant gericht en op het voorkomen van deze ellende.

Motie 10 geeft aan: nou, ga in gesprek. Natuurlijk doen we dat. Dat zijn we ook altijd blijven doen. Maar gezien de onrust, daar kan het jeugdwelzijnswerk ook een goede, belangrijke rol in spelen, zien wij dat als een goede omarming van het beleid dat we aan het doen zijn en ik zou eigenlijk de beide indieners willen vragen om de overwegingen ook van de NIDA-motie bij te voegen in de motie van de PvdA-motie van mijnheer Lammering, zodat we daar gewoon in één keer goed over kunnen vertellen hoe we zorgen dat we zo nabij mogelijk, zo goed mogelijk die jongeren ondersteunen om te zorgen dat ze juist dat perspectief blijven houden en een andere uitlaatklep kunnen vinden dan mogelijk, wat er ook op heel veel plekken in Nederland gebeurd is, te gaan rellen. Ik wil daarbij echter wel opmerken: dit zijn jongeren die over de schreef zijn gegaan. Dit zijn jongeren die uiteindelijk gewoon bij de politie, bij het Openbaar Ministerie belanden. Ons jongerenwerk is altijd op

Vanaf het moment dat de avondklok is ingesteld, zijn onze jongerenwerkers extra op straat geweest. Ze zijn extra alert. Ze zijn extra in de buitenruimte geweest, lopen extra rondes en ze spreken jongeren aan op het naleven van die avondklok. Er zit niemand te wachten op een boete van 95 euro. Ze sturen de jongeren letterlijk naar huis. Ze geven ook voorlichting, waarom dat bedoeld is. Het is misschien niet voor jou, jij bent jong, misschien ben je weerbaar, maar we zullen dit echt samen moeten naleven. De jongerenwerkers zijn ook in gesprek gegaan met ouders, al bij het invoeren van die avondklok, voor en na de rellen. Ze zijn in gesprek gegaan met de ouders van meelopers. En met de ouders van risicojongeren. Ze spreken ook de ouders aan op hun verantwoordelijkheid. Die opvoedingsondersteuning waar een aantal van u over sprak, die willen zij ook echt geven en een hart onder de riem.

Dat over de herstelaanpak. Onze jongerenwerkers hebben tijdens de coronatijd altijd oog gehad voor die noden van de jongeren in deze samenleving. Ze laten al die tijd ook zo veel mogelijk de programmering die ze hebben door lopen en binnen de coronaregels mag er ook heel veel van. Zo mag er kleinschalig een kleine programmering van sportactiviteiten in de buitenruimte plaatsvinden. Geen grote toernooien, geen grote evenementen, maar wel kleinschalig om zo goed mogelijk intact te blijven met onze jongeren om hen juist bezig te houden, perspectief te blijven bieden. Wat we ook gedaan hebben in de tussentijd, en dat weet u ook vanuit de bespreking in VB: dat we heel veel onlinejongerenactiviteiten aanbieden, maar ook heel veel online met jongeren in contact blijven, juist om vroegtijdig signalen af te vangen, ook om door te kunnen geven aan bijvoorbeeld politie en anderen op het moment dat er zorgen zijn.

Tijdens de rellen zijn er echt interventies gepleegd om de toeschouwers, de

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

70

meelopers aan te spreken, om hen naar huis te sturen en om hen te vertellen wat de consequenties kunnen zijn op het moment dat je daarbij blijft. Zij hebben echt een de-escalerende rol gespeeld op heel veel momenten. Zij kunnen natuurlijk goed interveniëren tussen de jongeren, de politie en de handhaving en hebben daar gewoon vanuit hun vertrouwensband waar ze al jaren aan werken echt een belangrijke rol in kunnen spelen. Nou, ze hebben op social media natuurlijk dat goed gevolgd en anderen signalen gegeven om hen ook zo veel mogelijk daar aan te spreken. Nou, wat er natuurlijk ook gebeurd is, ook na de rellen, is zorgen voor positieve content. Dat is de motie van mijnheer Lammering. Juist online zijn jongeren vindbaar en kunnen we hen aanspreken, worden er berichten geplaatst, ook door ambassadeurs en sleutelpersonen, voorbeeldpersonen vanuit groepen om te voorkomen dat zij meedoen met de rellen. Nou, ik denk dat we hier niet te lang bij stil moeten staan. Motie 10 liefst met een paar overwegingen uit motie 12 erbij wil ik graag omarmen. En motie 12 vanwege het ad hoc ontwikkelen van een toolkit waar we eigenlijk nu niet meer kunnen voorzien wat daar bovenop zou moeten, bij wat we allemaal al hebben ontwikkeld vanuit die herstelaanpak jongeren vanuit preventie, wil ik motie 12 ontraden. De VOORZITTER (de heer Verheij). Mijnheer Van der Velden heeft een vraag.

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik heb een vraag aan de wethouder. U zegt dat ook op de bewuste avond en in de aanloop daarnaartoe heel veel jongerenwerkers en jongerenpreventie is gericht op die jongeren, om zich dus te houden aan de avondklok, kunt u misschien een idee geven: hebben die jongerenwerkers ook gemerkt dat de jongeren misschien tegen die avondklok waren?

Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Heel veel jongeren zullen de avondklok niet leuk vinden, net als heel veel volwassenen dat ook niet vinden. Daarom zijn ze ook steeds in gesprek, om te vertellen wat het belang is van de avondklok. Wat er ook gebeurd is, we kijken nu naar één locatie, we kijken nu naar de locatie op Zuid waar de rellen zijn geweest, maar we weten ook, en dat heeft u net ook gehoord van de burgemeester, dat er op heel veel andere plekken vroegtijdig interventies zijn gepleegd waardoor daar geen rellen zijn ontstaan. Dus wij weten ook echt letterlijk dat er jongeren naar huis zijn gestuurd ook gewoon vanuit die preventieve inzet om te voorkomen dat er samenscholing is en om te voorkomen dat er rellen zijn en dat heeft dus op een aantal plekken ook gewoon heel succesvol uitgepakt. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u. U zegt: ze zijn gewezen op het belang van de avondklok. Ik ben benieuwd wat zij terugkregen van die jongeren, omdat de burgemeester heel stellig was dat deze rellen niets maar dan ook niets te maken hadden met de instelling van de avondklok. Dus ik ben wel benieuwd wat die jongerenwerkers dan, die elke dag op de straat daar zijn, terugkregen van die jongeren op het invoeren van de avondklok. Daar krijg ik geen antwoord op. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). U vraagt eigenlijk naar twee verschillende dingen.

Het invoeren van de avondklok vindt niemand leuk. Dat vinden de jongeren ook niet leuk. Maar u vraagt: was dit dan de aanleiding voor de rellen? Of zitten daar andere overwegingen achter? Was het een ideologische demonstratie die omgeslagen is naar een uit de hand gelopen demonstratie? Of is de avondklok aangegrepen als excuus om te mogen rellen? En dat kan ik niet verklaren uit de gesprekken die jongerenmedewerkers over de avondklok hebben gehad, want voor ons is het belangrijk dat de jongeren proberen te begrijpen wat er in de samenleving speelt, dat wij ook naar hen luisteren en dat wij hen waarschuwen voor

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

71

consequenties als we bang zijn dat er gereld gaat worden en als er een avondklok is ze beter naar binnen kunnen gaan. We hebben daar preventief beleid voor. We gaan met ze in gesprek om te voorkomen dat jongeren in de problemen komen.

De VOORZITTER (de heer Verheij). U bent luid en duidelijk. Gaat uw gang.

De VOORZITTER (de heer Verheij). Mijnheer Van der Velden. Is dat voldoende antwoord voor u? De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Nou, op dit moment wel. Dank u voorzitter. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dan gaan we terug naar de wethouder voor de afronding van haar beantwoording. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ja voorzitter, ik heb op beide moties geadviseerd. Ik heb aangegeven wat wij buiten deze moties allemaal al doen vanuit het jongerenwerk om de jongeren in deze lastige coronatijd bij te staan. Ik heb aangegeven dat we in VB over het jongerenwerk preventief en repressief hebben gesproken zeer recent, dat wij de herstelaanpak jongeren ten aanzien van de verergerde problematiek die er nu speelt onder jongeren, dat we die ook bij WIISA bespreken vanuit de perspectieven voor de jongeren en ik heb eigenlijk een oproep gedaan om motie 10 en 12 samen te voegen, zodat we dat in één keer ook goed als ondersteuning mee kunnen nemen en daarover kunnen rapporteren. Anders zou ik namelijk motie 10 aanraden en motie 12 ontraden. Niet vanwege de overwegingen, maar omdat we momenteel geen extra toolkit nodig hebben omdat we de gevraagde perspectieven al op andere wijzen bieden. De VOORZITTER (de heer Verheij). Helder. Dank u wel wethouder. Dan gaan we naar wethouder Grauss voor de beantwoording en de advisering op één motie.

Mag ik wethouder Grauss in beeld? De heer GRAUSS (cu-sgp) (wethouder). Goedendag voorzitter. U hoort mij?

De heer GRAUSS (cu-sgp) (wethouder). Nou, dat is goed om te horen. Dank u voorzitter. Onze burgemeester heeft in zijn filmpje perfect verwoord de emoties die ik ook voel en daar sluit ik me bij aan. U heeft van mij recht op één motie, motie 9 van Leefbaar Rotterdam, daar een advies op. ‘Geen Rotterdamse cent naar het rellend tuig’ is de titel en het gaat om mensen die hebben gereld niet toe te laten tot het Jongerenperspectieffonds. Schuldhulpverlening krijgt geen informatie hierover van de strafrechtketen. Dus wij krijgen niet te horen de namen van de relschoppers. Dus dan kan ik de motie niet uitvoeren. Overigens, wij weten wel of er strafrechtelijke boetes zijn, zou je kunnen zeggen. Dat klopt, want we zetten alle schulden op een rijtje. Maar dan weten we dat iemand strafrechtelijke boetes heeft, maar we weten niet wat iemand heeft gedaan. Sterker nog: we weten het niet, maar we mogen het ook niet weten. Vanwege de privacy. Maar om even heel helder te zijn, en om ook de motieindieners een beetje te helpen, strafrechtelijke boetes zijn de enige die niet gesaneerd kunnen worden. Ze betalen dus honderd procent terug. Herhaling: deze boetes moeten ze geheel betalen. Nou, dit zeggende kan ik niet anders dan deze motie ontraden. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dat is een heldere uitleg. Dank u wel wethouder Grauss.

Dat brengt ons aan het einde van de eerste termijn van de zijde van het college. Ik kijk naar de raad of er behoefte is aan een tweede termijn. Als er iemand behoefte heeft aan een tweede termijn dan zie ik graag opgestoken groene handjes. Mevrouw Eskes. Wethouder kunt u zichzelf weer uitklikken? Dank u wel. Mevrouw Eskes, gaat uw gang. Mevrouw ESKES (cda). Dank u wel voorzitter. Het gaat mij om een openstaande vraag.

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

72

De VOORZITTER (de heer Verheij). Gaat uw gang. Stel de openstaande vraag. Mevrouw ESKES (cda). Ja, ik had de vraag gesteld in hoeverre de burgemeester ook in het overleg met het Openbaar Ministerie het opleggen van leerstraffen aan de orde stelt en daarover ook wil terugkoppelen in hoeverre dat onderdeel uitmaakt van de strafeis. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Verheij). Heldere vraag. Daar kan de burgemeester zo antwoord op geven. Ik kijk even of er nog andere vergeten vragen zijn. Nee, dan is het woord aan de burgemeester. De heer ABOUTALEB. Excuses dat ik daar niet expliciet over ben geweest, maar ik dacht dat ik in zijn algemeenheid er iets over heb gezegd. Ik probeer weg te blijven, mevrouw Eskes, uit het vaarwater van het Openbaar Ministerie, de trias politica is een goede zaak. Het Openbaar Ministerie heeft daarin volledig eigen kaders en ik denk dat er een scala aan vraagstukken rondom straftoebedeling aan de orde zal zijn, maar ik heb u wel beloofd dat we nog een voortgangsbrief zullen maken en daarin zal ook het antwoord op deze vragen worden meegenomen, dan weet ik vanuit het Openbaar Ministerie de mate waarin ze uw vraag hebben betrokken bij de wijze waarop ze de zaken afhandelen. Maar het is een zaak van het Openbaar Ministerie en geen openbare-ordevraagstuk. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dat is helder. En dat geeft mevrouw Eskes in de chat ook aan.

Dus daarmee is die vraag beantwoord. Er stak niemand zijn handje op voor een tweede termijn zojuist. Dat is nog steeds het geval. Dan zijn we aan het einde gekomen van dit agendapunt en dan stel ik voor zo dadelijk te gaan schorsen tot 14.30 uur. Dan gaan we verder met het volgende agendapunt. Voordat ik dat doe is er nog een ordepunt van mijnheer Eerdmans volgens mij. De heer EERDMANS (lr). Dank u wel voorzitter. Wij hebben twee kleine dingen.

Eén: het aanpassen van de notulen waar het vanochtend over ging. Daar hebben wij volgens mij voor gestemd. Wij zijn daar tegen, for the record, want het censureren van dingen die in de raad gezegd zijn of in de commissie vinden wij niet goed, ook niet als het scheldwoorden zijn. Het heeft geen enkel nut, want alles wordt online gezet. Wat ik nu tegen u zeg, kan nu al op twitter worden verspreid. Dus het is ook echt iets wat je dan voor de bühne doet. En ten derde, ik vind het juist prima dat dingen worden genoteerd als iemand die niet helemaal spoort zoiets zegt. Nou, laat het dan maar luid en duidelijk zijn. Transparantie, dat vinden wij belangrijk. Dus laat het dan maar gewoon open en voor iedereen duidelijk zijn wat iemand beweert ook al is het nog zo onzinnig. Dat is het eerste punt van orde. Het tweede is de spreektijd. Wij zitten geloof ik nu met z’n allen na dit debat met een spreektijd van een ruime twee uur, 128 minuten. We hebben nog twintig debatten te gaan. Hou je vast. Waarvan zeven tweeminutendebatjes. Dat betekent, ik heb het even uitgerekend, zeven minuten voor dertien partijen per debat. Dus voor ons allemaal hebben we nog zeven minuten per debat. Ja, ik ben echt niet van plan om hier tot middernacht te zitten hoor, maar ik denk dat dit wel heel erg krap wordt voorzitter.

Dus een kleine oproep om iets erbij te doen of clementie te tonen, ook een goede eigenschap van onze voorzitter. Dus in die zin wou ik dat even aan jullie voorleggen. De VOORZITTER (de heer Verheij). Mij lijkt het als voorzitter fantastisch om ontzettend scherp to the point te zijn in de rest van de debatten, zodat we inderdaad hier niet om middernacht zitten. Ik heb mijn ontheffingsverklaringen al getekend, want ik moet van het stadhuis terug naar huis ergens midden in de nacht. Mijnheer Eerdmans stelt voor om de spreektijd op te hogen, maar geeft niet aan hoeveel. En ik lees in de chat de eerste tegens. Tegen elk voorstel.

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

73

De heer EERDMANS (lr). Altijd tegen. Tegen, tegen, tegen. Zo makkelijk. De VOORZITTER (de heer Verheij). Ik inventariseer even wat er gezegd wordt. Er is onvoldoende steun om de spreektijd op te hogen. Een meerderheid van de raad is daar tegen. De heer EERDMANS (lr). Maar gelet op het punt, ik snap het, de meerderheid wil het niet, maar is er dan clementie mogelijk voor een zinnetje extra wellicht weet u? We hebben nog 23 minuten, wijzelf, voor twintig debatten. Dat is gewoon een minuut per debat. Ik heb me ook niet echt overdreven uitgesloofd in het eerste debat. Ik denk niet dat ik nou enorme teksten heb. Ik heb me enorm ingehouden. De VOORZITTER (de heer Verheij). Uw punt is helder mijnheer Eerdmans. Het voorzitterscollectief dat hier vandaag de voorzittershamer hanteert, zij het digitaal, is altijd erop gericht om het debat goed te laten plaatsvinden, maar wel binnen de kaders van de spreektijd. Dat betekent dat er enige vorm van coulance altijd is. De heer EERDMANS (lr). Helder. De VOORZITTER (de heer Verheij). Mijnheer Büyükçifci. Van de orde? De heer BÜYÜKÇIFCI (nida). Ja voorzitter, twee andere punten. Ik wilde dit punt ook eerder brengen. Kijk, wij hebben natuurlijk ook bepaalde keuzes gemaakt om hier ons niet in te houden op dit agendapunt. Dat is heel erg belangrijk natuurlijk. We hebben veel van onze tijd hieraan besteed.

Maar goed, daar is dus geen ruimte voor om dat uit te breiden. Twee andere punten. Het voorstel van wethouder Bokhove, om onze motie in te trekken. Daar gaan we in mee. Dus we zijn nu inderdaad met de PvdA bezig om te kijken of die twee moties kunnen samensmelten. En een laatste punt: voordat we overgaan naar het volgende agendapunt, want volgens mij wilde u dat zonet doen, is er ook een toezegging gedaan om bijvoorbeeld een

sociologisch onderzoek te doen? Ik hoorde u niet de toezeggingen herhalen. Dus ik wilde daar nog even op wijzen, of u niet iets mist in ieder geval. De VOORZITTER (de heer Verheij). Op het eerste punt: we wachten uw gewijzigde dan wel samengevoegde motie samen met de Partij van de Arbeid af. Die zal dan onderdeel uitmaken van de beraadslagingen. Als het gaat om de toezeggingen kijk ik even naar de burgemeester die de toezeggingen gedaan heeft en de griffie om even mee te denken. Burgemeester? De heer ABOUTALEB. Ja voorzitter, dank u wel. Ik heb gezegd dat ik niet zoveel voel voor een sociologisch onderzoek, omdat het ook nationale fenomenen zijn, maar dat ik beloofd heb dit verzoek ietwat geamendeerd in te brengen in het Veiligheidsberaad, omdat ik denk dat de collega’s in Amsterdam, Eindhoven, Venlo, Urk niet te vergeten, maar ook Geleen en Heerlen ook de behoefte zullen hebben, een wens om inzicht te krijgen in dit fenomeen en dat ik graag zou willen voorstellen om daarover ook gewoon met deskundigen in gesprek te gaan. Het lijkt mij zinvol en ik heb gezegd dat ik daar dan, als dat gebeurt, een neerslag ook aan de raad zou willen toesturen. Maar ik heb niet toegezegd dat we een separaat sociologisch onderzoek in Rotterdam gaan doen. De VOORZITTER (de heer Verheij). Daarmee is de toezegging volgens mij helder.

Dan ga ik naar mijnheer Van Zevenbergen die volgens mij ook nog een ordepunt heeft. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ja, dank u wel voorzitter. Toen ik de burgemeester vroeg, naar aanleiding van zijn opmerking dat de meeste mensen op Rotterdam-Zuid deugen, nou dat is ook zo natuurlijk, toen heb ik hem gezegd: reflecteer nog even op de opmerkingen van de voorman van het NPRZ. Toen zei de burgemeester tegen mij: dat gaat

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

74

wethouder Moti doen. Ik weet dat er ook schriftelijke vragen zijn ingediend, maar omdat nu gezegd wordt dat alle mensen deugen, zo veel mogelijk mensen deugen en geen idioten zijn, zoals de man van het NPRZ zegt, zou ik toch graag willen dat het college nu alvast een reactie geeft. Of ze nemen er afstand, of ze vinden inderdaad dat er veel idioten wonen op Zuid. Maar ik wil daar toch graag een reactie op van wethouder Moti, maar het maakt mij niet uit van wie hoor. De VOORZITTER (de heer Verheij). We kunnen even kijken of wethouder Moti beschikbaar is, want dat punt, daar heeft u gelijk in inderdaad, dat er toegezegd is dat er een antwoord op zou komen. Wethouder Moti. De heer MOTI (pvda) (wethouder). Ja, ik had al even contact, voorzitter, met de burgemeester. Dus ik stond al klaar als het nodig was. Ja, in antwoord op mijnheer Van Zevenbergen, die stelde de vraag wat de positie van het college is. Ja, eigenlijk heeft de burgemeester daar impliciet en zelfs expliciet daar al antwoord op gegeven door te zeggen dat de meeste mensen natuurlijk gewoon deugen, dat de meeste mensen op Zuid gewoon deugen. En de burgemeester heeft ook gezegd dat het juist verstandig is om op een beschaafde manier uiting te geven aan je frustraties en niet door hele grote woorden te gebruiken die ook kwetsend kunnen zijn voor mensen en juist soms olie op het vuur gooien.

En bij die woorden sluit ik me aan. We zullen uitgebreid ook de schriftelijke vragen beantwoorden waar ook aantal andere vragen is gesteld. Maar voor de helderheid: de lijn die de burgemeester heeft aangegeven, dat je op een beschaafde manier je gevoelens moet uiten, niet onnodig mensen moet kwetsen en dat de meeste mensen op Zuid wel degelijk deugen, in Rotterdam en in Nederland, overal deugen de meeste mensen, om even een boek aan te halen van Rutger Bregman. Dat is in ieder geval wat het college vindt.

De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Dank u wel. Mag ik dan concluderen dat het college nu afstand neemt van die uitspraken van de voorman van het NPRZ, ik ga zijn naam niet noemen, want dat shamen daar ben ik niet zo van. En dat hij hierop aangesproken wordt? Zodat het NPRZ juist meer aansluiting gaat zoeken bij de bewoners van Zuid in plaats van het veroordelen van die mensen. Dus ik neem aan, en dat concludeer ik dus nu, dat het college afstand neemt van die opmerkingen van de voorman van Zuid. De VOORZITTER (de heer Verheij). Mijnheer Eerdmans op ditzelfde punt. En dan de wethouder. De heer EERDMANS (lr). Mag ik van de wethouder weten welke woorden van mijnheer Pastors niet akkoord waren? Ik zit hier het artikel even te lezen. Welke woorden niet akkoord? Waar heeft hij moeite mee? Mag ik dat vragen aan wethouder Moti? Want hij heeft namelijk de relschoppers idioten genoemd. Als dat kwetsend is voor de relschoppers dan onderschrijf ik van harte de uitspraken van de directeur, voorzitter. De heer MOTI (pvda) (wethouder). Ja voorzitter, zonder dan nu gelijk de schriftelijke vragen hier mondeling in de raad te beantwoorden gaat het er natuurlijk om dat er vragen door uw raad zijn gesteld over meerdere zaken, niet alleen het artikel in het AD, maar ook een artikel op RTV Rijnmond en ik meen een twitterbericht waar opheldering over is gevraagd.

Dat gaan we allemaal netjes schriftelijk doen. De uitspraak waar mijnheer Van Zevenbergen volgens mij naar refereert is de uitspraak dat er blijkbaar op Zuid veel idioten wonen. De heer EERDMANS (lr). Dat wordt niet gezegd hoor. Dat wordt helemaal niet gezegd door mijnheer Pastors. Dus ik weet niet waar dat vandaan komt? De heer MOTI (pvda) (wethouder). Dat is onder andere ook een bericht op RTV

raadsvergadering van 28 januari en 4 februari 2021

Notulen pagina

75

Rijnmond. Ik stel u voor dat u dat bekijkt, maar ik stel voor, voorzitter, dat u vooral de schriftelijke beantwoording even afwacht. Richting mijnheer Van Zevenbergen zou ik willen zeggen: kijk, we voeren in deze raad natuurlijk geen openbare functioneringsgesprekken. Dus ik ga hier niet uitgebreid dat zitten te doen. Dat doe ik met mijnheer Pastors. Ik wil u verzekeren: wij hebben morgen al een gesprek staan en daar zal ik ook geen verslag van doen. Dat is ook niet gepast om daar verslag van te doen. Dus met dit antwoord zult u het moeten doen mijnheer Van Zevenbergen. De VOORZITTER (de heer Verheij). Dat lijkt me voor nu helder. En de rest volgt in de beantwoording van de schriftelijke vragen. Volgens mij komen we daarmee daadwerkelijk aan het einde van dit agendapunt voor nu en gaan we inderdaad schorsen tot 15.35 uur. Sorry, 14.35 uur. We zijn geschorst. (De vergadering is geschorst.) (Lunchpauze.) (13.54 uur)