20201217- Notulen van de raadsvergadering van 17 december 2020

Maar ik zou wel graag willen, en dat vraag ik ook aan de hele raad: als de voorzitter wil ingrijpen, dat er ook geluisterd wordt naar de voorzitter, want die is toch leidinggevend in dezen. Mevrouw Eskes, uw termijn. Mevrouw ESKES (cda). Ja voorzitter. Het is lastig om weer over te gaan naar de inhoud na zulke walgelijke uitspraken die hier in deze raad gedaan zijn, maar ik ga het proberen. De APV staat hier vandaag op de agenda. Ik zou willen zeggen dat ik heel blij ben met de samenwerking op het gebied van lachgas die wij met de partij DENK al langere tijd hebben. Al geruime tijd spannen we ons in om het

lachgasgebruik in de stad te verminderen en we zien dat dat ongelooflijk hard nodig is, getuige het ongeluk of tenminste de aanrijdingen die veroorzaakt zijn, onder andere bij de Rochussenstraat, zes auto’s in elkaar gedeukt waar iemand met een ballon nog aan zijn mond uit een auto komt, het is werkelijk te bizar voor woorden, zo gevaarlijk in de verkeersveiligheid alsook voor de gezondheid van de mensen die dit doen. Dus wat mij betreft fijn dat we hier zo samen in op kunnen trekken om dit te verbeteren. Dan naar het document van de PVV. Los van alle walgelijke bewoordingen die erin staan, doet het geen enkel concreet voorstel om lachgasgebruik terug te dringen. Ik zie geen enkel beleidsvoornemen of iets wat ook maar enig aanknopingspunt biedt voor het verminderen van lachgasgebruik in deze stad. Dat is zeer te betreuren. Als hij zich daar zo’n zorgen over maakt dan zou het hem sieren om een concreet voorstel in te dienen, zoals wij vandaag via meerdere moties en amendementen doen. Dus wat dat betreft zou ik dat daarover willen zeggen. En tot slot over het gebiedsverbod. Wat mij betreft is het een goede zaak dat die mogelijkheid in de APV wordt opgenomen. Ik vind het goed om te zien dat D66 en DENK de motie hebben aangepast, namelijk een onderscheid maken in spoed en niet-spoed.

Wij zullen daar nog over na gaan denken, wat wij daarmee willen, want wat ons betreft is het woord van de burgemeester, dat hij ons informeert op het moment dat het instrument wordt ingezet voldoende om bijvoorbeeld zelf onze politieke acties daarop in te kunnen zetten. Hartelijk dank. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel mevrouw Eskes voor uw bijdrage. Dan ga ik naar mijnheer Vonk toe. De heer VONK (cu-sgp). Ja. Ik ben in beeld. En ook goed verstaanbaar hoop ik?

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2129

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Jazeker. De heer VONK (cu-sgp). Voorzitter, de wijzigingen die worden voorgesteld in deze APV, daar kunnen wij ons goed in vinden. Allereerst wil ik toch even aandacht vragen voor een punt dat nog niet door anderen is benoemd, maar dat we erg belangrijk vinden, namelijk dat we echt aan de slag gaan met de verhuurdersvergunning. We hopen dat dit bijdraagt aan iets wat heel hard nodig is, namelijk de versterking van de positie van huurders en dat de huurders verhuurders overhouden die goede woningen leveren voor een reële prijs. Het verhaal van GroenLinks over bescherming van de bomen, het andere onderwerp, op particulier terrein, dat onderschrijven we van harte. Dan iets over het verbod op lachgas. Daar hebben wij ons eerder sterk voor gemaakt en we sluiten ons ook graag aan bij de partijen die daar nu ook moties over hebben ingediend. Er wordt ook gesproken over een huwelijk tussen partijen. Zonder te willen morrelen aan de monogamie wil ik toch ook graag aan dit huwelijk meedoen, want het is goed dat we daar echt stappen in gaan zetten. En de motie van de PVV, ja daar wilde ik eigenlijk geen spreektijd meer aan spenderen en toch dit: het is niet concreet, het is ook verwerpelijk en het is ook onnodig beledigend naar groepen mensen. En uit solidariteit naar alle mensen die zo worden weggezet wilde ik dat toch zeggen.

Misschien komt er dan wel weer een filmpje over mij op twitter, waarin je weer allemaal drek over je heen krijgt die van hetzelfde niveau is als de motie zelf. Het is triest om vast te stellen. Maar goed, een laatste opmerking voorzitter over de APV, dat gaat over het locatieverbod, om dat altijd eerst aan de raad voor te leggen. Dat vinden wij niet passen, zeker als het gaat om het ook soms direct moeten ingrijpen. Ik begrijp wel dat daar wat over gesproken wordt, dat wacht ik even af, maar voor ons is er geen enkele reden om de burgemeester op voorhand niet te vertrouwen. Sterker nog: alle reden om

hem te vertrouwen op voorhand, dat hij deze regel verstandig toepast. En mocht dat een keer niet gebeuren dan spreken we elkaar achteraf. Voorzitter, daar wilde ik het bij laten. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel mijnheer Vonk voor uw bijdrage. Dan gaan we naar mijnheer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Dank u voorzitter. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Mijnheer Van Zevenbergen, goedendag. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ja, twee dingen. Eigenlijk drie dingen. Eén, om te beginnen, en het is misschien gek om dat van een SP’er te horen, maar ik ken een heleboel DENK-mensen en dat is geen tuig. Ik heb ook heel veel respect voor mensen die DENK stemmen. Ik woon in een wijk waar veel DENK-stemmers zijn. Perfecte mensen. Dat is één. Twee: wij gaan als SP tegen motie 17.7 stemmen. En wij gaan wel het locatieverbod van GroenLinks, amendement A, steunen. Tot zover onze bijdrage. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Nou, dat was een korte en krachtige bijdrage. Dank mijnheer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ja. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Met dat tempo kunnen we heel snel de raadsvergadering afwikkelen. Goed, dat gezegd hebbende zie ik eigenlijk niemand meer in de chat en geen groene handjes meer, dat ik partijen zou hebben overgeslagen om iets te doen.

Dan wil ik de burgemeester het woord geven en ook waarschijnlijk wethouder Wijbenga, die zal ook nog in beeld komen om een motie te behandelen, maar dat gaan we meemaken. Burgemeester, aan u het woord voor de beantwoording.

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2130

De heer ABOUTALEB. Ja voorzitter, zo vlak voor de lunch nog een reactie van de burgemeester en zo meteen van de locoburgemeester op een aantal artikelen, de wijziging van de APV. Laat ik vooropstellen voorzitter: we gaan natuurlijk een aantal onderwerpen expliciet bespreken. Daar ga ik ook aan meedoen, maar ik wil mijn dank en waardering voor collega Kurvers uitspreken voor een artikel in deze APV dat niet zo heel erg is besproken, maar oh zo past bij mijn reactie vanochtend op uw complimenten ten aanzien van mijn herbenoeming, namelijk het beschermen van burgers. Een samenwerking tussen een wethouder en een burgemeester. De Woningwet biedt geen mogelijkheden om malafide praktijken in de verhuursfeer tegen te gaan. Dus dan maar een collega, in dit geval de portefeuillehouder en de burgemeester, vragen samen op te trekken om een einde te maken, in dit geval op één plek, aan die ellende. Dus ik waardeer die inzet van wethouder Kurvers op dit punt heel erg. Het is precies bedoeld om in te zetten op het onderwerp beschermen van burgers. Voorzitter, dan is er veel gezegd over het locatieverbod. Ja, daar kun je heel lang over praten en dat hebben we in de commissie ook gedaan. Je kan nu wettelijk optreden tegen dit soort ontwikkelingen met een locatieverbod, maar het levert een strafblad op voor de personen in kwestie. Dit is een zachter instrument.

Een overtreding van de APV levert geen overtreding op van de wet en het is ook geen strafbaar feit. Het is echt een andere benadering dan de mogelijkheden van de wet bieden. En dat heb ik al eerder gezegd: als we dingen plannen om te doen over enige tijd dan spreekt het vanzelf, dan is er de informatieplicht van de burgemeester aan de raad om de raad te informeren. Is er een acute situatie dan is het binnen een paar minuten besloten dat het gebeurt. Ik snap de staatsrechtelijke zorgen van D66, maar die zijn hier wat mij betreft niet aan de orde. We hebben altijd een informatieplicht als bestuurders richting de raad als dingen planbaar zijn van tevoren.

Daar kunt u natuurlijk wel van op aan. Het toevoegen van dit instrument aan het mandje van de burgemeester waardeer ik graag. Dan voorzitter de motie die daaromheen is gemaakt. Het is aan u om daarover te oordelen, maar ik heb er geen bezwaar tegen als ik dingen kan plannen om de raad vooraf te informeren. En als het acuut is om dan achteraf te communiceren. Dat is u wel duidelijk geworden. Dan het lachgas, zowel de moties als het amendement. Wij omarmen graag als college de modelverordening van de VNG. Wat mij betreft prima, maar ik wil wel iets inhoudelijks zeggen over die moties zelf. Ik heb veel situaties gezien waarbij mensen zich te buiten gingen aan lachgas. Daarbij is geen onderscheidende etnische achtergrond aan de orde. Het zijn vaak echt gemengde groepen. Een belangrijk kenmerk is dat het vaak jonge mensen zijn. Dat is een belangrijker kenmerk dan andere kenmerken. Maar voor zover er ook DENK-stemmers tussen zitten, ik weet niet of die ertussen zitten, maar voor zover er DENK-stemmers tussen zitten, is in ieder geval de inzet van DENK de afgelopen periode, dit is niet de eerste keer, erop gericht om een zekere leiding te willen nemen, voor zover DENK-stemmers, dat weet ik niet, lachgas gebruiken, een zekere leiding te willen nemen ook richting de eigen kiezers.

En u heeft kunnen lezen in mijn wijze van het beschouwen van leiderschap dat ik dat enorm kan toejuichen, niet alleen als je opkomt voor degenen die op je stemmen, maar juist als je tegendraads je stemmers erop wilt wijzen dat een ontwikkeling niet in de haak is. Dus dat kun je juist, zeg ik in de richting van mijnheer Meeuwissen, zelfs waarderen, dat daar een tegendraadse opvatting in de politiek wordt geventileerd die niet altijd wordt gepruimd door de mensen die je op de stoel hebben gehesen. Zo kun je dat ook zien. Ik ben er niet van overtuigd. Ik heb dat niet gezien. Ik kan het niet staven. Dus ik kan ook dat oordeel van mijnheer Meeuwissen niet delen, maar ik ben het wel met mijnheer Jonker eens: als je beschimpt wordt en als

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2131

je beledigd wordt, en mijnheer Meeuwissen, ik sluit niet uit dat dat gebeurt, dan is het wel zo dat ik u graag zou willen aanbevelen om wel aangifte te blijven doen. Tenslotte zeggen wij ook als gemeenteraad tegen burgers die één keer, twee keer, drie keer aangifte hebben gedaan en wanneer de daders niet gepakt zijn: doe ook nog een vierde keer en een vijfde keer aangifte, want op z’n minst geeft dat ons inzage in de complexiteit van de materie en hoe vaak iets voorkomt. Dus ja, mijnheer Jonker, ik ben het met u eens. Mijnheer Meeuwissen, als u beschimpt wordt, als u beledigd bent, doe vooral ook aangifte. Dus de modelverordening van de VNG waar het amendement over spreekt zou ik heel graag willen ondersteunen voorzitter. Over de andere moties heb ik niet zo heel veel te zeggen. En volgens mij wil wethouder Wijbenga nog iets zeggen over het mooie onderwerp bomen. De heer WIJBENGA (vvd) (wethouder). Dank u wel. Voorzitter, kan ik het woord nemen? Mijnheer Van Schaik? Voorzitter, kan ik het woord nemen? De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Jazeker. De heer WIJBENGA (vvd) (wethouder). Ah, kijk. Ja, het belang van bomen, meer bomen in onze stad, diversiteit van bomen, het is iets wat de politiek is ontstegen, waar we het gewoon met elkaar ontzettend over eens zijn. Het staat als een paal boven water dat we die kant op willen.

Ik vond het verheugend in de laatste overzichten te zien dat we al 10,8 hectare groen hebben toegevoegd in onze stedelijke omgeving. En de Rotterdammers, wie ik ook ontmoet, houden net als u en net als het college ook van bomen. Met die meer dan een miljoen bomen in Rotterdam is het ieder jaar nodig om duizenden bomen ook te kappen. Dat moet vanwege ziektes, dat moet vanwege ouderdom, dat moet vanwege overlast of onveiligheid. Als het gaat om het kappen door de gemeente dan is dat een heel stringent terughoudende lijn, alleen bij noodzaak. En we laten in de Bomenbalans

zien hoeveel dat er zijn en dat we aan het einde van het jaar toch altijd meer bomen hebben dan er minder zijn. Corporaties, projectontwikkelaars en bedrijven hebben een vergunningplicht. Dus daar waar grootschalige kap is kan dat nooit zonder vergunning plaatsvinden. Dan de particulieren. We kennen eigenlijk sinds 2013 een praktijk waarin particulieren ook heel terughoudend zijn met het kappen van bomen. Het gebeurt ook bij particulieren bij hoge uitzondering en sinds 2013 is ervoor gekozen om dat ook niet meer met particulieren in een plicht op te nemen in de APV. Het werd gezien als een regel die te weinig werking had, noodzaak had en die zich leende voor deregulering. Het was ook heel bewerkelijk. Je moest er veel geld voor betalen. Het was toentertijd zevenhonderd euro. En de kosten waren ook nog hoog, en het was bewerkelijk om er allemaal op toe te zien en te vragen. De motie, gelukkig, zegt ook niet dat het per se moet. De motie zegt: wat was het vreselijk om die monumentale boom in Kralingen gekapt te zien worden. En dat voel ik mee. Voorzitter, het doet pijn als iemand dan toch, misschien om niet de juiste afwegingen en redenen, een boom omhakt waar iedereen aan gehecht is en die nog vele jaren plezier had kunnen geven.

Daarom wil ik de motie omarmen, omdat het een dictum heeft, niet om per meteen die plicht weer in te voeren, maar wel om te kijken of een plicht onderdeel zou kunnen zijn van wat ik wel heel belangrijk vind, dat is dat we de gezonde monumentale bomen niet lichtvaardig gekapt kunnen zien worden en dat onderzoek wil ik zorgvuldig en goed doen met respect en met kennis van het verleden. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Dank u wel voor uw beantwoording wethouder Wijbenga en burgemeester. Dat betekent dat wij in een tweede termijn komen. Echter, daar hebben nog maar een paar partijen de mogelijkheden voor. De heer ABOUTALEB. Voorzitter, mag ik een technische opmerking maken?

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2132

De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Jazeker. Dat mag u zeker burgemeester. De heer ABOUTALEB. Dat was ik vergeten. Mijnheer Van Baarle zei: als et cetera niet aangenomen wordt dan stemmen wij tegen de APV. Een technische opmerking: dat hoeft natuurlijk niet, want over de APV kan ook artikelsgewijs worden gestemd. De VOORZITTER (de heer Van Schaik). Oké, dank u wel voor de aanvulling nog burgemeester. Dan had ik al gevraagd: zijn er in de tweede termijn nog vragen over dit onderwerp? Ik constateer in de chat dat dat niet het geval is. Dan wil ik voorstellen de vergadering nu te schorsen in verband met de lunchpauze die we met elkaar kunnen gaan hebben. En dan wil ik exact om 14.00 uur met u verdergaan met de vergadering. Ik schors de vergadering tot 14.00 uur. (De vergadering is geschorst.) (Lunchpauze.) (13.15 uur)

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2133

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2134

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen van de raadsvergadering van 17 december 2020 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 17. Voorzitter: ing. A. Aboutaleb Voor de presentielijst wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering. Namens het college zijn tegenwoordig mevrouw J. Bokhove, de heer A. Bonte, de heer A.H.P. van Gils, de heer M.K.A. Grauss, de heer S. Kasmi, mevrouw B.C. Kathmann, de heer S.A. Kurvers, de heer S. de Langen, de heer R. Moti en de heer B. Wijbenga-van Nieuwenhuizen. Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders Afwezig met bericht: mevrouw C.M. Zeegers Heropening 18. Integriteitskwestie Stadsbeheer De VOORZITTER. Goedemiddag allemaal, ben ik voor iedereen hoorbaar? Akkoord, ik heropen de vergadering. Dan zijn we nu aanbeland bij agendapunt 18, Integriteitskwesties stadsbeheer. Ik wil graag het woord geven aan mijnheer Tak. De heer TAK (pvda). Dank u wel voorzitter. De gemeente heeft een voorbeeldfunctie. Wij bepalen de lat waar anderen zich aan dienen te houden. Dat maakt dat de lat voor ons nog hoger ligt. Wij moeten laten zien aan Rotterdam hoe het moet. Het is daarom des te schrijnender dat ambtenaren van de gemeente Rotterdam met miljoenen euro’s gemeenschapsgeld

hun eigen zakken hebben lopen vullen. Het is schrijnend, omdat deze ambtenaren jarenlang wegkwamen met frauduleus gedrag door gebrek aan scherpte binnen de gemeente. Voorzitter, het is schrijnend dat Strated Consulting moet concluderen dat op de afdeling Uitvoering Werken de cultuur nog is blijven hangen in een ander tijdperk. Alles op goed vertrouwen, maar niet strak op de persoon als het nodig is. Voorzitter, dat moet en kan anders. Daarom dien ik vandaag de motie ‘Integer ben je niet een beetje’ in, samen met mijn collega’s van de VVD, D66 en Leefbaar Rotterdam. Wij willen dat de werkcultuur binnen de gemeentelijke organisatie goed wordt doorgelicht door een onafhankelijk adviesbureau. Wij willen dat nagegaan wordt of de harde afspraken, hard controls, ook daadwerkelijk worden nagekomen door de organisatie. Wij willen dat bij de gehele organisatie men doordrongen is van frauderisico. Ongeacht je taak, iedereen moet weerbaar zijn. Wij willen dat de wethouder ons van de voortgang op de hoogte houdt en de raad nauw betrekt bij de stappen die het college neemt om frauderisico in de organisatie verder te beperken. Dank u wel, voorzitter. De VOORZITTER. Mijnheer Tak heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Integer ben je niet een beetje ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 17 december 2020 ter bespreking van het integriteitsonderzoek stadsbeheer; Constaterende dat: - de gemeente drie ambtenaren op staande voet heeft ontslagen en het onderzoek afwachtend, er momenteel vier zijn geschorst;

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2135

- na uitgebreide analyses en berekeningen in dit stadium van het onderzoek de inschatting is dat de totale omvang van de directe schade circa 2 miljoen euro bedraagt; Overwegende dat: - gedurende een lange periode door meerdere medewerkers, voornamelijk afzonderlijk van elkaar, in verschillende teams mogelijke of vermoedelijke malversaties hebben plaatsgevonden met meerdere leveranciers; - de gemeente Rotterdam het goede voorbeeld moet geven, zowel in gedrag als optreden na het aantreffen van misstanden; - het rapport van Strated Consulting duidelijk maakt dat de cultuur bij de afdeling Uitvoering Werken nog te veel uitgaat van goed vertrouwen en te weinig oog houdt voor zakelijkheid en het naleven van de hard controls; - een sensitieve werkcultuur gericht op het tegengaan van fraude hierbij kan helpen; Verzoekt het college om: - een onafhankelijk organisatieadviesbureau de opdracht te geven om de gemeentelijke organisatie door te lichten, de huidige en gewenste kwaliteit (waaronder hard & soft controls) van de integriteitsketen bij de gemeente in beeld te brengen en daarbij specifieke aandacht te hebben voor de cultuur binnen de organisatie; - in aanvulling op dit onderzoek inzichtelijk te maken of de hard controls van de gemeente op het gebied van integriteit ook worden nageleefd; - de lessen die hieruit volgen op te nemen in het jaarplan integriteit dat periodiek

geëvalueerd gaat worden om de gemeentelijke organisatie weerbaarder te maken en een cultuur van samenwerking en onderlinge aanspreekbaarheid te versterken; - de gemeenteraad op de hoogte te houden over de voortgang en niet later dan de zomer van 2021 voor het eerst hierover te rapporteren; En gaat over tot de orde van de dag.’

w.g. D.P.A. Tak, D.A. van Groningen, I. van Wifferen en R.A.C.J. Simons De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. Ik dank u zeer. Mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). Ja dank u, voorzitter. Nou, ik heb niet zo heel veel woorden toe te voegen aan mijn voorganger. We hebben er uitgebreid over gesproken en het slechte, onacceptabele gedrag van enkele ambtenaren doet afbreuk aan al die ambtenaren die wel goed en volgens het boekje werken. Wel ben ik erg verbaasd dat wethouder Van Gils, toch als chef Fraudebestrijding, vanuit zijn portefeuille Organisatie, eigenlijk niet op de hoogte was van wat bijvoorbeeld zijn collega, wethouder Kurvers op dat gebied heeft uitgevoerd. Daarvoor hulde aan wethouder Kurvers. Het ging ook onder andere over de uitvoering van de motie: ‘Streetwise’, waar eigenlijk gezegd werd: train ambtenaren nou om signalen op te vangen van zaken die niet deugen. Nou, wethouder Kurvers heeft dat voortvarend aangepakt. Die heeft ook de raad nog een brief erover gestuurd, maar wethouder Van Gils wist van niks. Dat baart mij wel zorgen. We dienen twee moties in. Eén heet: ‘Streetwise gemeente’ en ‘Samenhang in corruptieaanpak’. Want het is niet genoeg dat de wethouder het heeft over een concernbrede aanpak, maar hij moet ook gewoon de daad bij het woord voegen.

Wij zullen als signaal ook alle andere moties die ingediend zijn op dit gebied steunen, omdat wij het belangrijk vinden dat de wethouder ook gewoon doordrongen is van het feit dat achteroverleunen gewoon nu geen optie meer is en dat het enorme schade aan de reputatie van de gemeentelijke diensten brengt en ook in het beeld naar de Rotterdammers. Dit moet gewoon afgelopen zijn. Dat was mijn bijdrage, voorzitter. De VOORZITTER. Mijnheer Simons heeft de volgende moties ingediend.

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2136

Motie 3. Samenhang in corruptieaanpak

En gaat over tot de orde van de dag.’

‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 17 december 2020 ter bespreking van het integriteitsonderzoek Stadsbeheer; Constaterende dat: - de raad op 15 december 2016 met grote meerderheid de motie ‘Streetwise ambtenaren’ aannam naar aanleiding van het Feitenonderzoek Boompjeskade 10-14; - na de afdoening in januari 2018 aan de slag is gegaan met dit programma; - wethouder Kurvers op 6 februari 2020 rapporteerde over de voortgang van dit programma dat nog altijd loopt binnen SO Vastgoed in samenwerking met de Directie Veilig; - de wethouder Financiën, Organisatie, Haven en Grote Projecten (FOHG) tijdens de vergadering van de commissie MPOF over het integriteitsonderzoek bij Stadsbeheer echter niet op de hoogte bleek van dit programma; Overwegende dat: - de onbekendheid van de wethouder FOHG met dit programma er niet op duidt dat de gemeente momenteel werkt vanuit een coherente, organisatiebrede aanpak van dit zeer ernstige probleem; - dit een verontrustend gegeven is, zeker gelet op de reeds maandenlange aandacht voor het onderwerp ambtelijke corruptie bij Stadsbeheer, er allang een totaaloverzicht van alle lopende trajecten op dit vlak had moeten zijn, teneinde hier een samenhangend programma van te maken onder leiding van de wethouder FOHG; - dit alsnog zo snel mogelijk moet gebeuren; Verzoekt het college: - de raad vóór 1 februari te voorzien van een overzicht

van alle lopende trajecten aangaande ambtelijke corruptie, fraude en integriteit; - in het eerste kwartaal van 2021 met een samenhangende aanpak op deze gebieden te komen voor de gehele gemeentelijke organisatie; - de raad over de voortgang hiervan op de hoogte te houden;

w.g. R.C.A.J. Simons Motie 4. Streetwise gemeente ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 17 december 2020 ter bespreking van het integriteitsonderzoek Stadsbeheer; Constaterende dat: - de raad op 15 december 2016 met grote meerderheid de motie ‘Streetwise ambtenaren’ aannam naar aanleiding van het Feitenonderzoek Boompjeskade 10-14; - het college in deze motie werd opgeroepen ‘een assessment programma op te stellen in het kader van fit for the job waarbij criteria als mentale weerbaarheid en fraudebewustzijn cruciaal zijn voor functies waarbij met vastgoedpartijen zaken wordt gedaan waar een hoog frauderisico aanwezig is’; - na de afdoening in januari 2018 aan de slag is gegaan met dit programma; - wethouder Kurvers op 6 februari 2020 rapporteerde over de voortgang van dit programma binnen SO Vastgoed in samenwerking met de Directie Veilig; - het curriculum doorloopt met nieuwe lezingen, werkbezoeken en het gezamenlijk aanpakken van praktijkcases; Overwegende dat: - het een goede zaak is dat de motie ‘Streetwise ambtenaren’ heeft geleid tot een volwaardig anti-corruptie en fraudeprogramma binnen SO Vastgoed; - het integriteitsonderzoek naar de corruptie bij Stadsbeheer eens te meer laat zien dat fraude en corruptie zeker niet beperkt blijven tot een specifiek cluster of afdeling, maar een breder probleem binnen de gemeentelijke organisatie vormt; - het

continueren van het programma binnen SO Vastgoed de meerwaarde ervan duidelijk aantoont; - het belangrijk is om op een dergelijk gevoelig terrein op basis van ‘best practices’ te werk te gaan; Verzoekt het college:

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2137

- het programma dat binnen SO Vastgoed is opgezet naar aanleiding van de motie ‘Streetwise ambtenaren’ uit te breiden naar andere clusters; - over de voortgang hiervan te rapporteren aan de raad; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. R.A.C.J. Simons De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. Ik dank u zeer. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, ik sta vandaag. Ik dacht, we gaan het eens anders doen en een beetje sportief blijven.

Dus we willen dat we oog hebben voor de interne beschadiging van de organisatie en daarom vragen we vandaag ook aan de wethouder of hij de klokkenluidersprocedure zowel voor de interne alsook de externe meldingen via de Ombudsman onder de loep wil nemen. Om dan met elkaar te kunnen bekijken of dit ook bijdraagt aan die veilige werkomgeving waar we met elkaar naar streven. En, voorzitter, ons ook als raad meer inzicht te verschaffen in de manier waarop we met de veiligheid van onze ambtenaren omgaan. En, ik noem dat toch altijd graag, laten we dat dan ook borgen desnoods in een technische sessie. Dank u wel. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Mevrouw Van Wifferen.

Voorzitter, de beeldvorming over ons ambtelijk apparaat is zwaar beschadigd. En wij verwachten ook dat de overheid het goede voorbeeld geeft, dat is ook al aangegeven door mijn twee voorgangers. De Rotterdamse VVD wil dat we onszelf als gemeente blijvend scherp houden op dit onderwerp. Het is helaas niet de eerste keer dat er fraude in onze organisatie is ontdekt, maar hopelijk wel de laatste keer. Er is werk aan de winkel. Juist nu moeten we concernbreed doorpakken. En wat de Rotterdamse VVD betreft gaan we zowel de hard controls als de soft controls niet alleen vastleggen, maar ook controleren op naleving. En periodiek evalueren hoe het met de cultuurverandering gaat. En daarom dienen wij dus vandaag, samen met de PvdA, onder andere de motie: ’Integer ben je niet een beetje’ in. De wethouder heeft vorige week aangegeven hier serieus mee aan de slag te gaan en daar zijn wij blij mee. De Rotterdamse VVD wil dat we in de cultuurverandering ook specifiek werken aan een veilige werkomgeving. Een omgeving waar men zich gesteund en beschermd voelt zodra ze meldingen doen. Hardwerkende, goede ambtenaren kunnen nog te gemakkelijk de dupe worden doordat het werkplezier of zelfs carrièremogelijkheden worden ontnomen.

Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, D66 is ook erg geschrokken van de fraude en ook van hoe lang deze duurde. Het gaat dus duidelijk niet om een incident. Het is goed dat er al op wordt ingegrepen. Maar wij dienen, samen mede de motie in van de PvdA, die vraagt om een onafhankelijk onderzoek, zowel naar de hard en soft controls en om het gemeentelijk apparaat echt helemaal door te lichten. Want wat D66 betreft moet hier echt hard tegen worden opgetreden. Tot zover. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mijnheer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, de corruptie en de fraude binnen de gemeente is een serieuze aangelegenheid. We krijgen keer op keer te horen over corrupte medewerkers die gedijen in een specifieke cultuur die er op een afdeling lijkt te zijn. Maar volgens onderzoekers ging de gemeente te veel uit van goed vertrouwen. Wethouder Van Gils begon een intern onderzoek, maar misstanden bij de gemeente zijn geen nieuwe aangelegenheid. In juni zijn er drie ambtenaren ontslagen vanwege corruptie. Zij hadden zich bijna tien jaar lang kunnen

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2138

verrijken. Onder meer omdat de administratie bij de gemeente rammelde. Maar in hoeverre treft de gemeente hierbij geen blaam? De corruptie werd namelijk niet eens door de gemeente ontdekt, maar via de fiscale opsporingsdienst FIOD. Afgelopen zomer werd de voormalig Rotterdamse ambtenaar veroordeeld tot een gevangenisstraf van veertien maanden. En enkele jaren geleden speelde de geruchtmakende ‘Waterfront-fraude’. Maar de gemeente blijft keer op keer kwetsbaar voor fraudeurs die een slaatje willen slaan uit geldpotjes van Rotterdammers. Wij hopen dan ook oprecht dat de cultuur binnen de gemeente verandert en wij niet over twee jaar weer zitten met een nieuw schandaal. Wij steunen ook de motie van de Partij van de Arbeid hierin. Dank u wel voorzitter.

Voorzitter, bij deze vorm van fraude past wat GroenLinks betreft een gerichte aanpak. Niet de hele organisatie en alle goedwillende ambtenaren over één kam scheren, maar extra aandacht voor de plekken die het meest kwetsbaar zijn. We gaan daarom de voorgestelde verbetermaatregelen van de wethouder goed volgen en vragen hierbij met welke frequentie en op welke manier hij de gemeenteraad over de voortgang gaat informeren.

De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Mijnheer Postma.

De VOORZITTER. Mijnheer Postma, hartelijk dank. Mijnheer Van Noppen.

De heer POSTMA (gl). Voorzitter, binnen de afdeling Uitvoering Werken, onderdeel van Stadsbeheer, heerste jarenlang een cultuur van corruptie. Dat is de harde, maar helaas onvermijdelijk conclusie van de debatten die we over deze zaak hebben gevoerd. Of eigenlijk moet ik zeggen: zaken, want het gaat om meerdere medewerkers en meerdere aannemers, die grotendeels onafhankelijk van elkaar geld hebben gestolen van de gemeente en daarmee van ons allemaal. Voorzitter, omdat de wethouder en deze gemeenteraad de onderzoeken die naar deze zaken zijn gedaan niet openbaar wil maken, is het helaas vrijwel onmogelijk hier een goed politiek debat over te voeren. Een samenvatting van zes en een halve pagina, een artikel in het Algemeen Dagblad en de Telegraaf, daar moeten wij het mee doen. Wel is duidelijk geworden dat het om een specifieke en eigenlijk heel simpele vorm van fraude gaat. De aannemer hoogt de rekening kunstmatig op, de ambtenaar keurt de rekening goed en de aannemer op diens beurt beloont de ambtenaar met rolexen en racefietsen.

De heer VAN NOPPEN (nida). Ja, dank u wel voorzitter. Voorzitter, we hebben hier uitgebreid over gesproken in de commissie en er zijn allerlei casussen voorbijgekomen en niet alleen recente, maar ook uit het verleden. Resultaten uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst, maar de rapporten laten toch wel zien dat er iets mis is met de cultuur, een bepaalde cultuur binnen Rotterdam. Het is te gemakkelijk om blijkbaar niet integer te handelen. En we hebben ook een inspreker gehad die het gehad heeft over andere integriteitskwesties. Mede daarom ook willen wij toch drie moties indienen, waarbij we dit wat meer urgentie willen geven. Namelijk dat we toch een onderzoek instellen, of in ieder geval dat de raad, en daarbij roep ik natuurlijk mijn mederaadsleden op, dat de raad aan de Rekenkamer vraagt om die integriteit te onderzoeken, de integriteit binnen de gemeente op allerlei vlakken. We kunnen daar samen natuurlijk een invulling geven in hoe die opdracht eruitziet. Een motie om te kijken: hebben wij genoeg geld in kas om eventueel compensatie te bieden aan

Voorzitter, we zullen fraude nooit helemaal kunnen voorkomen. Maar we hebben de dure plicht om van deze zaken bij Stadsbeheer te leren en alles op alles te zetten om publiek geld, dat ons is toevertrouwd, op een eerlijke manier te besteden.

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2139

bedrijven die aanbestedingen misgelopen hebben? We hebben het daar eventjes over gehad. We hebben het hier gemeentebreed over drie en een half miljard dat we uitgeven per jaar. We hebben het niet over een paar centen. Hebben wij genoeg geld in kas om mensen te compenseren? En dan heb ik het niet alleen maar over bedrijven, maar ook over individuen. En in de derde motie roepen wij de gemeente op om een onafhankelijk orgaan in te stellen waarbij men zich veilig kan melden. Veiliger dan blijkbaar op dit moment de vertrouwenspersoon, veiliger dan op dit moment de Ombudsman. Want dat is gebleken, ook uit de rapportages, dat mensen zich niet veilig voelen, anders zouden er ook meer zaken naar boven gekomen zijn. Dat zijn onze drie moties en we zijn benieuwd naar de reactie van de wethouder. De VOORZITTER. Mijnheer Van Noppen heeft de volgende moties ingediend. Motie 2.

Integriteit verdient integer handelen – onderzoeksorgaan ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 17 december 2020; Constaterende dat: - er gevallen bekend zijn geworden van fraude met aanbestedingen; - er door een inspreker gevallen zijn besproken zijn die gaan over integriteitschendingen; Overwegende dat: - integriteitskwesties pas laat (soms jaren later) tot uiting komen; - het mogelijk is dat de oorzaak van late bekendwordingen te maken hebben met een gevoel van onveiligheid om misstanden te melden aan de vertrouwenspersoon of ombudsman; - verdachten aangeven dat er een cultuur heerst waar niet-integer handelen ’normaal' is; - het belangrijk is om misstanden niet alleen tegen te gaan maar ook integer af te

handelen door middel van een gepaste compensatieregeling; - niet integer handelen bij medewerkers kan leiden tot inkomensverlies of andere gevolgen; - niet integer handelen bij bijvoorbeeld aanbestedingen kan leiden tot inkomensverlies bij bedrijven; Verzoekt het college: - een orgaan in te stellen, dat onafhankelijk van de gemeente is en waar in een veilige omgeving integriteitskwesties gemeld kunnen worden en onderzocht worden; - dit orgaan dezelfde toegang heeft tot dossiers conform de Rekenkamer Rotterdam; En gaat over tot de orde van de dag.’ w.g. B. van Noppen, R.A.C.J. Simons en P.J.H.D. Verkoelen Motie 5.

Integriteit verdient integer handelen–compensatie ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 17 december 2020; Constaterende dat: - er gevallen bekend zijn geworden van fraude met aanbestedingen; - er door een inspreker gevallen zijn besproken zijn die gaan over integriteitschendingen; Overwegende dat: - integriteitskwesties pas laat (soms jaren later) tot uiting komen; - het mogelijk is dat de oorzaak van late bekendwordingen te maken hebben met een gevoel van onveiligheid om misstanden te melden aan de vertrouwenspersoon of ombudsman; - verdachten aangeven dat er een cultuur heerst waar niet integer handelen ‘normaal’ is; - het belangrijk is om misstanden niet alleen tegen te gaan maar ook integer af te handelen door middel van een gepaste compensatieregeling; - niet integer handelen bij medewerkers kan leiden tot inkomensverlies of andere gevolgen;

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2140

- niet integer handelen bij bijvoorbeeld aanbestedingen kan leiden tot inkomensverlies bij bedrijven; Verzoekt het college: - onderzoek te doen naar de omvang van mogelijke compensatieregelingen betreffende integriteitskwesties; - en hierover de raad te informeren; En gaat over tot de orde van de dag.’

w.g. B. van Noppen, R.A.C.J. Simons en P.J.H.D. Verkoelen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. Ik dank u zeer. Andere sprekers bij dit agendapunt? Die hebben zich niet aangemeld. Wethouder Van Gils.

w.g. B. van Noppen, R.A.C.J. Simons en P.J.H.D. Verkoelen Motie 6. Integriteit verdient integer handelen – Rekenkamer ‘De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 17 december 2020; Constaterende dat: - er gevallen bekend zijn geworden van fraude met aanbestedingen; - er door een inspreker gevallen zijn besproken zijn die gaan over integriteitschendingen; Overwegende dat: - integriteitskwesties pas laat (soms jaren later) tot uiting komen; - het mogelijk is dat de oorzaak van late bekendwordingen te maken hebben met een gevoel van onveiligheid om misstanden te melden aan de vertrouwenspersoon of ombudsman; - verdachten aangeven dat er een cultuur heerst waar niet-integer handelen ’normaal’ is; - het belangrijk is om misstanden niet alleen tegen te gaan maar ook integer af te handelen door middel van een gepaste compensatieregeling; - niet integer handelen bij medewerkers kan leiden tot inkomensverlies of andere gevolgen; - niet integer handelen bij bijvoorbeeld aanbestedingen kan leiden tot inkomensverlies bij bedrijven; Verzoekt de Rekenkamer: - onderzoek te doen naar integriteit binnen de gemeente Rotterdam; En gaat over tot de orde van de dag.’

De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Laat ik beginnen met te zeggen dat als het gaat over integriteit en het vertrouwen dat je kunt hebben in het rechtmatige en goed functioneren van de gemeente, dat dat eigenlijk de basis, het fundament is van alles wat we doen als gemeente. En als dat geschonden wordt, is dat heel ernstig. En ook al zijn we een grote organisatie en sommigen van u zeggen dat ook, helemaal uit te sluiten dat er een keer iets misgaat kun je nooit, maar dat je er bovenop zit en er scherp in bent, dat is evident. En in die zin hebben we vorige week uitgebreid, zowel in de Commissie tot Onderzoek van de Rekening als in de commissie MPOF hierover van gedachte gewisseld. En ik merk bij eigenlijk alle leden van de raad, hetzelfde gevoel voor urgentie en dezelfde zorg. En zo kijk ik ook naar de moties die ingediend zijn. Het is wel goed om te zeggen dat ik dat ook merk als ik in de organisatie kom. Gisteren had ik een digitaal werkbezoek met ongeveer vijftien medewerkers en leidinggevenden van de afdeling Uitvoering Werken, en dan merk je hoezeer zij geraakt zijn door wat er gebeurd is. Ze balen ervan dat hun reputatie daarmee op het spel is gezet. Ze verbazen zich over hoe dit heeft kunnen gebeuren met collega’s waar ze zo nauw mee gewerkt hebben. En ze zijn super gemotiveerd om te zeggen: en dat gebeurt ons niet nog een keer.

Dus er zit veel professionele trots, ook wel een beetje gekrenkte trots in en er zit vooral heel veel energie in. Dus er zijn intussen apps ontwikkeld om te zorgen dat je prestatieverklaring ook van een berg zand of straatwerk geregeld kan worden. Er zijn

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2141

al andere controles. Er is al heel veel gebeurd. Dus het is niet alleen zo dat er hard aan gewerkt moet gaan worden, maar er wordt hard aan gewerkt. En dat wou ik ook zeggen: elk geval is er één te veel. Tegelijkertijd, een organisatie die dat ook voortvarend aanpakt en bij SB is dat het geval, zowel in de leiding, maar ook bij de mensen die daar gewoon dagelijks hun werk aan het doen zijn, die zijn er snoeihard mee aan de gang. Dat vooraf. Dan naar de moties. En dat is niet om te zeggen: het verdient niet meer aandacht, maar we hebben er vorige week heel indringend uitgebreid over gesproken en in de aanpak die ons voor ogen staat, gaan we dat nog veel meer doen. Dus in die zin, volop ruimte om daar verder over door te praten en dat is nodig en dat doe ik graag. Daar hebben we de raad ook bij nodig. Dat is niet iets van het college of van de raad of van de ambtelijke top. Dat raakt ons allen. Integer ben je niet een beetje en integer doe je niet alleen, dat moeten we samen doen. Als ik naar de moties ga, motie 1. Ook in de commissie uitgebreid besproken. Ik denk dat het goed is om juist die samenhang te zien over: hoe hangt de vlag er nu bij? Dus het jaarverslag, hoe zit het met onze jaarplannen? De opzet, wat gaan we doen, maar ook: hoe is het in het echt in de naleving? Er loopt een audit op hard controls.

Er is dus veel materiaal beschikbaar en er komt een nieuw beleidsplan en een nieuw jaarplan. Er is veel materiaal beschikbaar. Daar gaan we niet allemaal op wachten. Maar een externe audit die de hele integriteitsketen door gaat lichten in die zin: niet alleen deugt hij qua opzet, maar werkt hij ook en wordt hij ook nageleefd? Dat is ongelooflijk belangrijk. Ik stel voor dus die motie te omarmen. Ik proef bij u allen brede steun daarvoor en ik stel mij voor dat ik met de indieners ook in overleg treed over de onderzoeksopdracht en werkwijze, opdat het ook u helpt om ook met die uitkomsten straks aan de gang te gaan.

Motie 2 van NIDA, ‘Een nieuw onderzoeksorgaan’. Die moet ik ontraden en dat is niet omdat ik dat niet zou willen, maar domweg omdat hij overbodig is, want die is er. Wij hebben als enige gemeente een Ombudsman extern, een gemeentelijk Ombudsman extern, direct door uw raad benoemd, een onafhankelijk orgaan waar mensen zich kunnen melden. De Ombudsman heeft toegang tot alle gegevens. De gemeentelijke ambtenaren moeten alle inlichtingen verschaffen, precies zoals dat bij de Rekenkamer is. En daar wordt al sinds jaar en dag over gerapporteerd. En dan is er ook nog op nationaal niveau een Huis van Klokkenluiders. Het is er gewoon, dus in die zin sticht het meer verwarring als we daar iets anders nog naast zouden zetten, of in plaats daarvan. Dus ik deel het feit dat het belangrijk is, maar de constatering is dat hij er is. Motie 3: ‘Samenhang in de corruptieaanpak’. Die vind ik in die zin overbodig, omdat we daarbij, en daar hebben we in de commissie uitgebreid bij stilgestaan, er komt een jaarverslag, de toezegging hebben gedaan om ook verder te kijken naar de incidenten en niet alleen over 2020, maar ook verder terug en dat ook te doen aan de hand van het verhaal van een inspreker die ook wat dingen noemde. Nou, dan heeft u alle cijfers op een rij. Er komt een jaarplan, er komt een audit en in die zin is die samenhang daarmee geborgd. En in die zin zou dit dubbel zijn.

De VOORZITTER. Voor u verdergaat, wethouder, u heeft een interruptie van NIDA van mijnheer Van Noppen. De heer VAN NOPPEN (nida). Excuus, ik was iets vertraagd. Maar waar het heel even over ging, de wethouder heeft motie ‘Extra orgaan’ afgeraden. De reden voor dit orgaan, in ieder geval de reden voor de motie, was omdat mensen zich of niet melden of zich niet willen melden, of denken dat er niks mee gebeurt. Dat is

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2142

natuurlijk kwalijk, want het is niet zo dat er geen integriteitskwesties zijn. Het is niet dat er geen fraude gepleegd wordt. Het is gewoon een feit. Er zijn ook klokkenluiders, maar men meldt zich niet. Hoe komt dit dan? Is daar dan nog iets aan te sleutelen aan die Ombudsman? Of is daar, zeg maar, dat vertrouwen op te krikken? Want daar maken wij ons vooral zorgen over en vandaar ook die motie over dat onderzoeksorgaan via de voorzitter. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ja, ik deel dat er soms beelden ontstaan, of dat mensen drempels ervaren ook al zijn ze er niet, om niet te melden of denken: weliswaar is deze melding misschien wel veilig, komma, maar wie weet. Dus één ding staat vast, dat we heel goed communiceren dat je veilig kan melden. Je kan veilig melden bij je leidinggevende, bij je directeur. We hebben een bijna veertigtal vertrouwenspersonen waarbij je niet denkt: oh, werk ik hier bij deze vertrouwenspersoon? Je kan vrijelijk kiezen om dat te doen. En je kan naar de Ombudsman die daar ook gewoon geheim en vertrouwelijk mee omgaat. Tot en met regelingen van bijstand, geheimhouding. Dus in die zin is dat er allemaal. Het neemt niet weg dat hier en daar mensen denken, of door anderen gewaarschuwd worden van: ja, zeg maar niks, of: doe maar niet, want je weet maar nooit. Die cultuur, daar heeft u natuurlijk een terecht punt, die kan er nog wel degelijk zijn.

Maar daar gaan we met elkaar, ook in die aanpak die we nu hebben, echt naar kijken. Dat heeft ook te maken met, wat eerder de Rekenkamer zei, oneigenlijke druk, mensen beleven soms dat ze dingen moeten doen of nalaten, waarvan we eigenlijk zeggen: ja, maar dat was helemaal niet de bedoeling dat u dat zo voelde. Dat is een punt dat erin zit. We hebben recent het medewerkerstevredenheidsonderzoek afgerond, ook daar zullen we naar kijken. En ik ga graag met u daarover in gesprek, want ik hoor van de Ombudsman met wie ik daar ook geregeld over spreek, niet het beeld dat daar aarzelingen zijn, dat

mensen niet durven of anderszins. Dus een nieuw orgaan is, denk ik, niet meteen de oplossing. Maar uw zorgpunt deel ik. De heer VAN NOPPEN (nida). Ik dank u wel. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ik deel dat dit niet de eerste stap zou moeten zijn. En komen we tot de ontdekking dat men bij de Ombudsman toch het vertrouwen mist, omdat er gemeentelijk bij staat, wat hij is, dan kom ik daar graag bij u op terug. Maar op dit moment zou dat echt een brug te ver zijn. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja dank u, voorzitter. Dan zou ik toch benieuwd zijn om van de wethouder te horen, ik vroeg u net in mijn betoog of u dan wel de klokkenluiderprocedure als inen extern onder de loep zou willen nemen, omdat dit natuurlijk ook voor een gedeelte aansluit bij wat mijnheer Van Noppen net zegt. En dat we daarin ook willen zien of dit bijdraagt aan die veilige werkomgeving waar we met elkaar naar zoeken. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ja, vanzelfsprekend. De motie die u zelf heeft ingediend die staat. We onderzoeken de hele integriteitsketen. En dat is van ‘weten we eigenlijk wel wat er gebeurt’ tot en met ‘als er misstanden zijn, hoe komen die aan het licht’. Zijn mensen voldoende beschermd, is het wel bekend waar je terecht moet, gebeurt dat dan voortvarend genoeg, duurt het niet te lang? Dus dat geheel staat mij voor ogen, dat zit in die onderzoeksopdracht.

En dat is het antwoord zowel naar mijnheer Van Noppen als naar u, mevrouw Van Groningen. Ja, dat gaan we doen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Oké. Nee, helder. Dan is dat, denk ik, van u een toezegging dat u dat dus daarbij in ogenschouw neemt. En aanvullend was ook nog de vraag of wij als raad inzicht kunnen krijgen in de manier waarop wij die veiligheid van de ambtenaren kunnen

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2143

garanderen, desnoods in een technische sessie. Is dat dan ook iets wat mogelijk is in aanloop naar dat debat dat wij uiteindelijk in de commissie gaan hebben? De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Zeker, maar ik stel voor dat wij dat misschien met de indieners of met de commissie doen. Want u krijgt heel veel informatie de komende tijd. We hebben namelijk die audit hard controls, we krijgen het jaarverslag, we krijgen een meerjarig beleidsplan, u krijgt het jaarplan, we hebben de bevindingen uit het medewerkerstevredenheidsonderzoek en we krijgen de externe audit. Dus dat is wel heel veel. En ik zoek graag met u naar een vorm waarin dat het beste kan. Kan dat in een technische sessie? Wat kan er in de openbaarheid? Wat is nodig om dat in vertrouwelijkheid te doen? En het moet natuurlijk tot een normaal openbaar politiek debat leiden. Maar welke tussenstappen daarin zitten, bespreek ik graag in de commissie en met de indieners van de motie. De heer VAN NOPPEN (nida). Nee, ik wachtte tot ik nog wat had te zeggen. Maar ik ben oké. Dank u wel. De VOORZITTER. Voldoende zo? Akkoord. Wethouder, u kunt verdergaan. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Dan motie 4 van Leefbaar Rotterdam over ‘Streetwise gemeente’.

Ik ben zeer voor een streetwise gemeente, alleen als ik echt bij het dictum kom, en dat was ook een beetje de discussie in de commissie, dan ben ik het niet geheel eens met mijnheer Simons. Die zegt: hé, waarom weet u niet wat wethouder Kurvers doet? Ik ben heel blij met die wethoudersbrief van wethouder Kurvers, dat die er gewoon als portefeuillehouder bovenop zit. Dat wat er bij Vastgoed ingezet is door toenmalig wethouder Simons, dat dat ook doorgezet wordt door te zeggen: we zijn er nog steeds mee bezig dat mensen die in die vastgoedwereld moeten opereren verdomd

goed weten wat ze tegen kunnen komen, hoe ondermijning in elkaar zit, hoe de markt deugt en waar mogelijke risico’s in zitten. En ik ben er zeer voor om ‘streetwise’ ook te bekijken als je zegt: wie geven eigenlijk de subsidies, of hoe zit het met de aanbesteding, of hoe zit het als we ineens persoonsgebonden budgetten of taalaanbieders hebben waarvan je zegt: hé, daar zijn ook af en toe nieuwe risico’s en dingen. Alleen dat is een andere ‘street’, waar je ook andere ‘streetwise’ moet hebben. Dus ja, ik ben het eens dat we die risico-alertheid en praktijkkennis beter moeten binnenbrengen. Alleen op vastgoed is dat andere kennis en een ander curriculum, om het zo maar te zeggen, dan hier. Dus wat er precies staat, dat we hem uitrollen, om het zo maar te zeggen, dat is volgens mij niet de manier waarop het gaat. Dus ontraden. De VOORZITTER. Een interruptie van mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). Ja, om maar bij het laatste punt te beginnen. Kijk, er kunnen gewoon lessen getrokken worden uit wat SO Vastgoed heeft geleerd, die zijn natuurlijk deels anders dan bij andere diensten. Maar ik denk bij Stadstoezicht dat er ook gewoon heel veel overlappen zijn. En ja, het verbaast mij toch elke keer weer, want u begint ook van: mooi, dat wethouder Kurvers dat heeft opgepakt, maar u wist van niks, wethouder. Dat heeft u laten blijken in de vorige commissie.

U bent chef Fraudebestrijding en u kent nog geeneens de taken op dat gebied van uw eigen collega. En er zijn gewoon lessen geleerd en die kunnen natuurlijk voor een deel uitgerold worden over andere diensten. Zo heb ik die motie bedoeld. Ook kunt u dat lezen als u wilt. Maar goed, blijkbaar is het een, dus dan is het per definitie al een streep erdoor. Ik ken u inmiddels. Het tweede dat u zegt, ja, u gebruikt heel veel woorden en u heeft het over de samenhang en overall-aanpak en dat doen

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2144

we allemaal al. Ja, dat blijkt dus helemaal nergens uit, dat u dat al doet. Vorige week tijdens de commissie refereerde u er ook naar, de volgende dag zou u met het college over dit onderwerp gaan praten. En wat is daar de uitkomst van? Waar blijkt nou uit dat die concern-brede aanpak er al is? Die is er gewoon niet. U bent zelf het levende bewijs. Dus prima dat u onze moties afwijst, ik hoop dat de raad verstandiger is en ze wel omarmt. Want u kunt wel een paar moties aan uw broek gebruiken om echt in beweging te komen en om al die mooie woorden die u zegt ook gewoon daadwerkelijk om te zetten in daden. Dat was het voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer. Wethouder. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ik hoorde geen vraag, maar ik constateer alleen dat we het met elkaar eens zijn, dat als hij uitgelegd wordt in de zin van risicoalertheid, de praktijkkennis, streetwise omgaan met alle aspecten van de facetten van de gemeente, dan ben ik het daarmee eens. Alleen dat is niet het precieze dictum. Als het met deze uitleg is, heb ik geen bezwaar tegen deze motie. Maar geen misverstand, dat we niet hetzelfde programma voor Vastgoed uit gaan rollen bij Werk en Inkomen of bij Dienstverlening. Dat was het. Dan motie 5, voorzitter. En er was nog één vraag van mijnheer Simons.

Ja, we hebben afgelopen vrijdag met het voltallig college gesproken over bestuurlijke integriteit, de aspecten en de verdere aanpak met ambtelijke integriteit, daar heb ik met de burgemeester nog een gesprek over gehad, en daar wordt aan doorgewerkt. Dat betekent dat bestuurlijke integriteit op de agenda van de commissie VB staat op 21 januari. Dat kan ik u daarover melden, dus er is precies gedaan wat wij hadden afgesproken. Dan naar de motie van NIDA: ‘Integriteit verdient integer handelen-compensatie’.

Die moet ik ontraden, omdat er gewoon compensatieregelingen bij klokkenluiders zijn en bij meldingen en bij misstanden is dit geregeld op dit punt. Soms heb je wel eens bij fraudegevallen of anderszins dat er schade is, soms interne schade. Dat gaan we altijd proberen te verhalen en dat doen we een beetje als een terriër, daar zijn we een beetje een terriër in. En soms zijn er anderen benadeeld en dan treden we daarover in overleg en kijken we of daar compensatie voor geboden kan worden. Maar dat is vaak al maatwerk, nadenken over wie er mogelijk schade zou hebben gehad, omdat hier een werk vergund is dat op een andere manier gedaan is. Daar hebben we bij de aanbestedingsregels afspraken over. Dus er zijn compensatieregelingen voor melders, dat die daar geen last van hebben. En voor anderen is het maatwerk. En de laatste motie van NIDA, dat is: ‘Integriteit verdient integer handelenRekenkamer’. De vraag aan de Rekenkamer: onderzoek de integriteit binnen de gemeente Rotterdam. Het is aan u als raad om die keuze te maken, want de Rekenkamer is natuurlijk het orgaan van uw raad. Het enige wat ik daarvan zou kunnen zeggen, met wat er nu allemaal aan onderzoeken is: is dit het precieze moment en een handige timing om dat te doen? Maar dat laat ik graag aan de Rekenkamer en aan de raad over om dat te doen. Dus daar onthoud ik mij van een oordeel.

Dan denk ik dat ik op alle vragen die er gesteld zijn antwoord heb gegeven en de moties van advies heb voorzien. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Mijnheer Postma heeft nog een openstaande vraag. De heer POSTMA (gl). Ja dank u wel, voorzitter. Ja voorzitter, zoals ik in mijn termijn heb aangegeven, is het voor GroenLinks belangrijk om niet alleen in brede zin aandacht te besteden aan

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2145

integriteit, maar juist ook de verbetermaatregelen over deze casus bij Stadsbeheer goed te kunnen volgen. En daarom heb ik de vraag gesteld met welke frequentie en op welke manier de wethouder van plan is de raad te informeren over die verbetermaatregelen bij Stadsbeheer.

De VOORZITTER. Akkoord. Dan heb ik alleen nog mijnheer Van Noppen met een vraag.

De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Nou, in ieder geval zal ik zorgen dat u het kan volgen. Dat kan zijn als er gewoon verloop is, zowel in het proces als in de schade verhalen en dat soort zaken. Dat zal ik in een wethoudersbrief doen. En op andere onderdelen waar het meer om brede implementatie gaat en alle aanbevelingen, dat overleg ik graag met u of met de leden van uw raad en commissie. Of het gaat mee in de periodieke rapportages die we gaan doen. Dat heeft als voordeel dat het dan ook niet wegzakt als u of ik op een moment niet meer op deze stoelen zitten en dat het niet incidenteel is. Maar ik beloof u dat we gewoon terugkomen, en ik denk dat dat in februari is, met een brief over hoe de stand bij SB is en dan voor het overige kijken we of dit nog de separate rapportagelijn is tot de afwikkeling, of dat we dat meenemen. Maar u heeft er recht op om te weten hoe het ook op dit terrein afloopt. De heer POSTMA (gl). Voorzitter, om daar gelijk op aan te sluiten, een brief in februari en in principe daarna meenemen in de reguliere rapportages lijkt ons een uitstekend voorstel. De VOORZITTER. Ik zag op mijn lijstje dat wellicht wethouder Wijbenga ook nog iets zou willen zeggen. Wethouder Van Gils, was dat genoeg van de zijde van het college? De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ik dacht dat dat voldoende was. Ik heb dat niet met wethouder Wijbenga afgestemd.

De heer VAN NOPPEN (nida). Eén laatste vraag, want er staat in de motie die niet omarmd is ‘onafhankelijk organisatieadviesbureau’. Ik vroeg me even af wat hun mandaat dan zou zijn. Is dat vergelijkbaar met de Rekenkamer, of is dat toch anders? Dat gaat toch natuurlijk over, als je integriteit gaat onderzoeken, privégegevens. Ik vroeg me even af wat het mandaat is dat we aan zo’n extern bureau kunnen geven. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ik denk dat er dan mogelijk een misverstand in het spel is. Dat organisatieadviesbureau is zeg maar een externe partij, die gaat kijken hoe wij het als gemeente op het gebied van integriteit georganiseerd hebben. Op papier, om het zo maar te zeggen, en hoe het ook werkt en nageleefd wordt. Dus dat is een eenmalige foto, audit, onderzoek om dat te doen. Het wordt niet een onderzoeksorgaan dat blijvend onderzoek doet naar incidenten. Dus in die zin hebben ze geen mandaat, behalve dat ze, en daar zullen we, dat heb ik net gezegd, ook met de indieners naar kijken. Hoever reikt dat dan? Wat heeft zo’n onderzoeksbureau nodig om zich ook een goed oordeel te kunnen vormen? En wat betekent dat, gaat men daar ook met privégegevens om? Nou, bij de onderzoeksopzet kom ik daar graag op terug, dat we daar uitsluitsel over geven. Dank u wel. De heer VAN NOPPEN (nida). Graag. Dank u wel. De VOORZITTER.

Is het onderwerp zo voldoende behandeld? Ik kijk in de chat of er nog vragen zijn. Dat is niet het geval. Dan is het voldoende behandeld en dan sluit ik de beraadslagingen op dit punt van de agenda, 18, af.

raadsvergadering van 17 december 2020

Notulen pagina

2146

19. Het voorstel tot wijziging van de Verordening toegang woningmarkt en samenstelling woningvoorraad 2019 De VOORZITTER. We gaan naar het voorstel tot wijziging van de Verordening toegang woningmarkt en de samenstelling woningvoorraad 2019. Ik hoop dat wethouder Kurvers meeluistert, daar ga ik van uit. Dan geef ik het woord aan mijnheer Van Putten. De heer VAN PUTTEN (lr). Dank u voorzitter. We hebben het hier over de Verordening toegang woningmarkt en de samenstelling van de woningvoorraad. Dit is een verordening om verkamering tegen te gaan. Het ongebreideld verkameren van gezinswoningen in populaire wijken is iets wat de leefbaarheid niet ten goede komt. Daarom vinden wij het goed, als Leefbaar Rotterdam, dat daar nu iets tegen gedaan wordt. Wel vinden wij dat handhaving door de gemeente van deze verordening ook belangrijk is, om te zien of er geen sprake is van omzeiling van de regels op het gebied van woongroepen of het aantal mensen dat op één verdieping woont. Het vijftig-metercriterium is een nieuwe maatregel hiervoor, waarbij er gekeken wordt of er niet te veel studentenwoningen bij elkaar komen te staan in één straat. Dit lijkt ons een goed idee.

Er geldt een vergunningsplicht vanaf vier personen die bij elkaar kunnen gaan wonen, of voor studenten, maar wij vinden dat dit verder aangepast dient te worden naar drie personen om niet binnen vijftig meter in één straat bij elkaar te gaan wonen. Hierover ligt er ook een motie klaar van Leefbaar Rotterdam, samen met de Partij van de Arbeid en ChristenUnie-SGP, om hiermee samen in de pas te gaan lopen met de andere grote steden in Nederland waar dit probleem al langer speelt. Dank u wel voorzitter.

De heer VONK (cu-sgp). Ja dank voorzitter. Ja, inderdaad, we spreken over de Verordening woningtoegang en woningvoorraad. Een prachtig voorstel wat ons betreft voorzitter. Het is eenvoudig en hopelijk ook doeltreffend en, om het met de burgemeester te zeggen, ook beschermend. Toch hebben we twee zorgen en daarover is in de commissie ook al gesproken. Eén is de verkamering van kleine woningen. Vergunningvrij kunnen drie mensen gewoon gaan wonen waar ze willen. Het college heeft al eerder aangegeven dat ze daar eigenlijk geen cijfers van hebben. We willen meer grip en meer zicht op dat segment en dit mogelijk ook vergunningplichtig maken. Daarmee voegen we ons dan in de rest van de studentensteden van Nederland die dit allemaal al geregeld hebben. Zo voorkomen we dat mooie appartementencomplexen na verloop van tijd in de praktijk volledig bewoond worden door studenten. Daarom deze motie, om bij de volgende wijziging van de Verordening hiervoor concrete voorstellen te doen. Het tweede punt, voorzitter, gaat over woongroepen. De wethouder beschouwt ze als gewone duurzame huishoudens en wil daarom geen regels stellen. Sommige andere steden doen dat wel, omdat ze beleggers zien die woongroepen creëren.

Kan de wethouder iets zeggen over de wijze van handhaving om te voorkomen dat woongroepen niet ingezet worden als een verkapte vorm van verkamering? Welke signalen krijgt hij en hoe vaak is er handhavend opgetreden? En voorzitter, tenslotte, voorts zijn wij van mening dat het college voortvarend moet bouwen aan complexgewijze studentenhuisvesting, zodat verschillende leefstijlen vreedzaam naast elkaar kunnen co-existeren. Dank u wel.