Bijlage Begroting 2025.pdf
Tekst van het document
om de ambitieuze woningbouwopgave te kunnen realiseren. Het Openbaar Vervoer
> In 2025 worden de provinciale verkeersveiligheidscampagnes uitgerold in Roosendaal. Ook de gedragscampagnes voor fietsverlichting en mobiel bellen bij middelbare scholen worden verder doorgezet.
systeem (OV) is voor Roosendaal een belangrijke spil in het (deel)mobiliteitssysteem. > In de mobiliteitsvisie wordt ingegaan op parkeren. Deze visie op het parkeren zal ook resulteren in de ontwikkeling van nieuw parkeerbeleid en de update van beleidsstukken. > In 2025 nemen we ook de parkeernormen onder de loep. Dit leidt tot een
Ruim baan voor fietsers
geactualiseerde Nota Parkeernormen die maatwerkgericht inspeelt op ruimtelijke
We willen dat mensen in Roosendaal prettig en veilig kunnen fietsen op goed onder
ontwikkelingen in onze gemeente. Met de nieuwe Nota Parkeernormen creëren
houden en veilige fietspaden. En we willen het fietsgebruik laten toenemen. Fietsen
we een helder kader voor ontwikkelaars en zorgen we ervoor dat we realistische eisen
is namelijk duurzaam, gezond en goedkoop. Om van Roosendaal een echte fietsstad te maken, hebben we samen met stakeholders en inwoners een Integraal Fietsplan
stellen ten aanzien van parkeren. > Naar aanleiding van signalen hierover onderzoeken we de mogelijkheden om
opgesteld. Dit plan bevat een overzicht van uit te voeren projecten op gebied van slimme
ongewenste parkeeracties aan te pakken en de bezetting van de bewaakte truckparking
verbindingen, goede fietsparkeervoorzieningen met oplaadpunten en gedrag- en
Borchwerf te optimaliseren. Parallel daaraan blijven we in gesprek met externe partijen
stimuleringsacties.
om de haalbaarheid van een tweede truckparking in Roosendaal te bepalen. Op deze manier pakken we ongewenst parkeren van vrachtauto’s op onze bedrijventerreinen
In de Integrale Mobiliteitsvisie wordt ‘Ruim baan voor fietsers’ geborgd. Vooruitlopend op vaststelling en uitwerking van de Mobiliteitsvisie tot beleid en uitvoering, geven we
aan. > In 2025 zullen nieuwe parkeerautomaten geplaatst worden. Deze parkeerautomaten
uitvoering aan snel en makkelijk uitvoerbare projecten:
zullen werken op kenteken. Hierdoor hoeft de bezoeker na betaald te hebben bij een
> Versterking van de oost-west fietsroute door Langdonk met aanleg van
automaat niet meer terug te lopen naar zijn/haar auto. Tevens maakt dit het gebruik
een fietsstraat op de Reginadonk; > Onderzoek naar haalbaarheid van een vrijliggend fietspad op de Leemstraat;
van andere handhavingsmiddelen mogelijk, zoals de scanauto. Gebruik hiervan wordt in 2025 ook onderzocht.
> Verbetering fietsvoorzieningen Burgerhoutsestraat; > Verdere uitrol van fietsoplaadpunten op strategische locaties, o.a. langs de F58.
84
85
MOBILITEIT
4
> In 2025 gaan we aan de slag met het beleidsplan Deelmobiliteit. Dit plan geeft een overzicht van trends en ontwikkelingen op het gebied van deelmobiliteit en geeft
datagebruik sluiten gebruikers, voertuigen en infrastructuur steeds beter op elkaar aan.
richting aan hoe we deelmobiliteit in onze gemeente kunnen vormgeven. Uiteraard
We proberen meer data te verzamelen om het mobiliteitsnetwerk te verbeteren. Data uit
nemen we de ervaringen van de pilot met GoSharing mee en maken we een inventari-
verkeerslichten spelen hier een grote rol in, aangezien deze continue data verzamelen
satie van andere aanbieders en hun ervaringen in Nederland. Op deze manier maken we
verspreid over het hele netwerk.
een voorstel voor vertaling naar een concreet Beleidsplan Deelmobiliteit. In het Beleids-
>E r worden in 2025 vijf verkeerslichten (VRI) vervangen en geoptimaliseerd. Dit zijn de
plan benoemen we partijen waarmee we concreet gaan samenwerken en onder welke
twee kruisingen rondom aansluiting A17-Burg. Freijterslaan-de Stok (Roosendaal-West),
voorwaarden en overeenkomsten.
de twee kruisingen rondom aansluiting A58-Van Beethovenlaan (Roosendaal-Oost) en
> Als uitwerking van het ontwikkelprogramma ByROOS is een aantal mobiliteitshubs
4
>W e zetten meer in op smart mobility; door ontwikkelingen in voertuigtechnologie en
de Strausslaan-Beethovenlaan.
nodig, als onderdeel van de mobiliteitstransitie. De toekomstige hubs zijn onderdeel van lopende herbestemmingsprojecten, zoals Dunantstraat, EKP, Spoor C en NS-station (Stationskwartier). De mobiliteitshubs moeten een duidelijke uitstraling krijgen. De
OV
FIETS
AUTO
OV
FIETS
Bron: Bewonersenquête
in gesprek met de provincie, die primair verantwoordelijk is. Lokaal dragen we bij door
AUTO
als mobiliteitshubs.
> In 2025 start de nieuwe concessie voor het regionale OV-systeem. We blijven hierover
OV
te sturen waar nieuwe haltes en verbindingen komen en dit aan te vullen met faciliteiten
Percentage inwoners dat de bereikbaarheid van de eigen woning als (zeer) goed ervaart
bouwontwikkelingen per locatie.
AUTO
De uitwerking en vervolgplanning verschilt per locatie en is afhankelijk van de woning-
FIETS
verdere profilering ervan vindt plaats met communicatie en doelgroepgerichte acties.
8,5 8,8 7,0
7,4 8,4 6,8
8,5 8,8 6,9
2019
2021
2023
> Haltes zijn en blijven belangrijke knooppunten in ons OV-systeem. Naast het station is de bushalte in het centrum één van de belangrijkste haltes binnen Roosendaal. Omdat het Roselaarplein wordt ontwikkeld tot een woongebied, is de centrumhalte verplaatst. De bushaltes aan de Laan van Brabant zijn al eerder gerealiseerd en er loopt een onderzoek naar extra haltes die compenseren voor het busstation. Daarnaast worden er haltes aangelegd op industriegebied Borchwerf. Er wordt onderzocht of de halte bij het Leisure park kan worden verplaatst richting de kruising Wouwbaan - Burg. Freijterslaan.
WAT MAG DIT KOSTEN?
Hierdoor wordt het Leisure park beter bereikbaar via het openbaar vervoer. > Naast het openbaar vervoer in de stad blijven we ook in 2025 aandacht vragen voor het
Mobiliteit
behoud van het openbaar vervoer in onze dorpskernen. > In 2025 geven we uitvoering aan de pilot die de verbinding tussen het Leisurepark, de binnenstad en het station moet versterken.
X € 1.000
2023 rekening
2024 begroting
2025 begroting
2026 begroting
2027 begroting
2028 begroting
Lasten
2.852
4.908
3.224
3.243
3.260
3.283
Mobiliteit en milieu
Baten
2.533
1.956
2.472
2.472
2.473
2.473
Het Nederlandse mobiliteitssysteem is goed voor circa 20% van de totale CO2 uitstoot.
Saldo
319
2.952
753
771
787
810
Ook gemeenten kunnen hun bijdrage leveren in het omlaag brengen van dit aandeel. Naast het stimuleren van duurzame vormen van mobiliteit, zoals fietsen, lopen of het gebruik van openbaar vervoer, leveren we ook onze bijdrage, minder uitstoot door autoverkeer. > De nieuwe provinciale concessie voor laadpalen is ingegaan en hierin gaan we proactief laadpalen plaatsen. Hiermee proberen we laadpalen te plaatsen op locaties waar dit nodig is of in de nabije toekomst nodig gaat zijn. Hierdoor zal de afstand tot een laadpaal verkleinen en de stap naar elektrische voertuigen nog kleiner worden. We benutten zoveel mogelijk, met de uitdagingen op het stroomnet, ons ondergrondse elektriciteitsnetwerk en we zetten verder in op realisatie van snelladers bij publiekaantrekkende voorzieningen.
86
87
4
ENERGIE EN WARMTE WAT WILLEN WE BEREIKEN?
4 >W e werken toe naar een positieve besluitvorming van de Visie op Duurzame Energie Opwek (concept). Deze visie is een lokale uitwerking van de RES en omschrijft hoe Roosendaal duurzame energie gaat opwekken. In 2025 borgen we de visie in de
In 2050 zijn we een energieneutrale en klimaatadaptieve gemeente. In 2030 hebben
processen van de interne organisatie.
we deze doelstelling voor de helft bereikt. Eén van de belangrijkste doelen uit het
>H et Roosendaals Isolatie Programma, waarbij we inzetten op alle 4 de programmalijnen
Klimaatakkoord is het verminderen van onze CO2-uitstoot: in 2030 met 55% ten
(lokale aanpak koopwoningen incl. VvE activatie - particuliere verhuurders, gespikkeld
opzichte van 1990. In 2050 moet de uitstoot van broeikasgassen met 95% afgenomen
bezit en erfgoed - lange termijnmaatregelen energiearmoede - ondersteunende
zijn. In het Klimaatakkoord hebben 195 landen, inclusief Nederland, afgesproken om
activiteiten) wordt verder uitgerold en vertaald in concrete activiteiten en aanbiedingen
in 2050 de stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur te beperken tot ruim onder 2 graden Celsius, en zo mogelijk 1,5 graden Celsius. Ook zijn we in 2050 klimaatneutraal
aan inwoners. >S oortenmanagementplan: in 2025 gaat een externe partij een jaar lang onderzoek doen
en is Roosendaal klimaatbestendig ingericht. Deze landelijke doelen uit het Klimaat
naar de bedreigde diersoorten in Roosendaal. In 2026 resulteert dit in een gemeentelij-
akkoord en het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie hebben we vertaald naar regionale
ke ontheffing voor de bebouwde omgeving, waarna inwoners kunnen isoleren/renove-
en lokale doelen. Deze zijn onder andere opgenomen in de Regionale Energiestrategie 2030 (RES), de Transitievisie Warmte (2021) en Roosendaal Natuurstad (2021). Om deze
ren zonder zelf onderzoek te doen. >V olkshuisvestingsfonds; starten met uitvoering van de projectopdracht “Renoveren en
doelstellingen te halen, moeten we op een andere manier naar de stad en de dorpen
isoleren” in de aangewezen NPR-wijken. In 2024 is gestart met het activeren en enthou-
kijken en op een andere manier wonen, produceren en gebruiken. In Roosendaal werken
siasmeren van inwoners van de NPR-wijken.
we hard aan een duurzame, veilige leefomgeving die haalbaar en betaalbaar is voor
>W e geven uitvoering aan de korte termijn plannen om energiearmoede in Roosendaal
iedereen. Onze gemeente wordt een plek waar we energiezuinig en klimaatbestendig
tegen te gaan. Dit doen we o.a. door het voortzetten van de Energiefixers (helpen
wonen, in een aantrekkelijke, groene omgeving waarin we minder afhankelijk zijn van
inwoners bij kleine isolerende maatregelen in huis).
fossiele brandstoffen. Om deze doelen te bereiken en te vertalen sluiten we zoveel
Energiefixers zijn gestart met de NPR-focusgebieden om hier zo snel mogelijk verlich-
mogelijk aan op de stadsvisie Roosendaal 2040.
ting op de energierekening te kunnen bieden. Tot en met 2025 zullen zij actief blijven en zo de inwoners die te maken hebben met energiearmoede in Roosendaal helpen. >O ok in Roosendaal is er sprake van netcongestie. We onderzoeken, samen met netbeheerders en partners, de mogelijkheden voor energie-efficiëntie. We onderzoeken de
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
opslag van opgewekte energie en de inzet van slimme energiesystemen voor eigen vastgoed. >W e gaan door met de routekaart voor het verduurzamen van ons eigen vastgoed. Ook gaan we verder met de verduurzamingsopgave van het zwembad en brengen we in beeld wat de mogelijkheden zijn.
Energietransitie
>W e werken samen met partners en stakeholders: we ondersteunen (inwoners-)initiatie-
Roosendaal streeft naar een energieneutrale samenleving in 2050. De energietransitie
ven zoals het Nispens Energie Collectief (NEC) en de Stichting Energietransitie Roosen-
is omvangrijk en complex. Daarom is het van belang flexibel te kunnen inspelen op
daal (StER). In samenwerking met onder andere StER blijft de groene Weet Keet door de
de harde doelen van 2050 door een gevarieerde inzet van maatregelen om energie
gemeente ingezet worden, waarmee we actief inwoners informeren over de verduurza-
productie- en besparing mogelijk te maken. Dit alles vraagt veel inzet van iedereen:
ming van hun woning.
inwoners, ondernemingen, instellingen, bezoekers en de gemeente. In nauw overleg werken we maatregelen en plannen uit; inwoners en lokale ondernemers nemen deel
>W e zetten in op bewustwording en communicatie: we blijven Duurzaam RSD gebruiken als het platform voor alle informatie rondom duurzaamheid.
aan energieprojecten en delen in opbrengsten. We gaan minder energie verbruiken
>W e leveren een bijdrage aan projecten in de gebouwde omgeving en stellen beleid op
en passen woningen en gebouwen daarvoor aan. Dit moet voor iedereen haalbaar en
voor CO2-neutraal en biobased als de norm. Het nieuwe normaal, dat afspraken bevat
betaalbaar zijn.
voor circulair bouwen wordt verder geïmplementeerd. We adviseren over, en doen
> We werken aan de Regionale Energie Strategie 2.0 (RES) en nemen actief deel aan
onderzoek naar, de verduurzaming van de projecten. Zo dragen we ook bij aan een
verschillende onderzoeken en werkgroepen, waaronder de Uitvoeringsstrategie Zon
succesvolle totstandkoming en (mogelijke) oprichting van de EnergieKring. Ook
op Daken (en Objecten) in RES-verband. De RES 2.0 wordt in Q1 2025 aan de Raden
adviseren wij bij het biobased en circulair ontwerp van de nieuwe Brandweerkazerne.
aangeboden ter vaststelling. Lokale uitwerking van de RES 2.0 komt terecht in de Visie
>V oor de verduurzaming van de bedrijventerreinen moeten afspraken worden gemaakt
op Duurzame Opwek.
over doelen m.b.t. verduurzaming. In 2025 gaan we dit doen voor Majoppeveld, Borchwerf en Vijfhuizenberg. Dit wordt integraal aangepakt zowel vanuit Economie als vanuit Duurzaamheid.
88
89
ENERGIE EN WARMTE
4
4
Warmtetransitie De transitie van verwarmen met aardgas naar verwarmen met duurzame warmte noemen we warmtetransitie. In 2050 wil Roosendaal aardgasvrij zijn en in voorbereiding daarop is eind 2021 de Transitievisie Warmte (TVW) vastgesteld. We geven uitvoering aan deze visie door verder te werken aan een warmteprogramma. Hierin worden per wijk of per dorp alternatieve warmtebronnen onderzocht en hierin wordt aangegeven wanneer een wijk of een dorp van het gas gaat. Een belangrijke voorwaarde is dat de
WAT MAG DIT KOSTEN?
energierekening voor iedereen betaalbaar blijft. Zoals verwoord in het Ambitieakkoord ‘Zij aan zij’ starten we met de wijk Westrand. Deze warmtetransitie combineren we met
Energie en warmte
een sociale transitie, zodat ook de leefbaarheid en de veiligheid van de wijk én de gezondheid en het welzijn van de inwoners worden versterkt.
2023 rekening
2024 begroting
2025 begroting
2026 begroting
2027 begroting
2028 begroting
Lasten
1.868
3.299
2.768
2.812
2.312
2.364
verkennen we nieuwe mogelijkheden voor uitbreiding van het warmtenet. Ook maken
Baten
1.190
1.935
1.911
1.935
1.415
1.415
we een koppeling met het NPR. We gaan verder met het vertalen van de bronnenstudie
Saldo
678
1.365
857
878
897
948
X € 1.000 > We gaan verder met de uitvoering van de Transitievisie Warmte. In de wijk Westrand
naar mogelijke warmte-oplossingen per wijk. We onderzoeken de mogelijkheden voor energie optimalisatie, -opslag en –geothermie. We kijken ook naar de regionale mogelijkheden voor uitwisseling van energie en warmte. > In drie nog te bepalen wijken of dorpen gaan we in gesprek met inwoners over isolatie en de alternatieve warmtebron, waarbij het duidelijk moet zijn of een wijk met een collectieve of individuele oplossing aan de slag kan. Hierin benaderen we de wijken en dorpen integraal en nemen we ook andere aspecten zoals klimaatadaptatie mee. > We gaan verder met de businesscase en de bestuursopdracht waarin de mogelijkheden staan beschreven om het huidige warmtenet uit te breiden naar de wijk Westrand. We zetten in op het verbeteren van de kwaliteit van woningen en de openbare ruimte, investeren in de kwaliteit van het voorzieningenniveau en verbeteren het toekomst perspectief van onze inwoners in de Westrand. > Een uitbreiding van het warmtenet vraagt om een geactualiseerde analyse van de toekomstige rol van zowel de gemeente als het Duurzaam Energiebedrijf Roosendaal (DER). Hierbij moet worden gekeken naar de koppeling met het regionaal warmtebedrijf en warmtenet Westrand.
90
Gemiddeld gasverbruik woningen (temperatuurgecorrigeerd)
1.380
1.350
1.190
Bron: Duurzaamheidsmonitor
2020
2021
2022
91
4
4
NATUUR, LANDBOUW EN MILIEU WAT WILLEN WE BEREIKEN? Door veel groen en blauw toe te voegen aan onze openbare ruimte, maken we van
Op de thema’s bouw & infrastructuur, consumptiegoederen, samen met de stad, ge-
Roosendaal een groene, duurzame en klimaatbestendige gemeente. De leefomgeving
meentelijke inkoop en aanbestedingen en zorg wordt deze circulaire transitie gestimu-
wordt daardoor ook gezonder en nodigt meer uit om in te verblijven. We zorgen voor
leerd in Roosendaal. We sluiten hierbij zoveel mogelijk aan bij bestaande initiatieven en
een goede balans tussen de bebouwde woon- en werkgebieden, de ecologisch en
ondersteunen initiatieven die vanuit de ondernemers en inwoners komen. Daarnaast
economisch gezonde landbouw, de natuur en recreatie. Ook zetten we in op het terug-
zullen er ook initiatieven die bijdragen aan de transitie naar een circulair Roosendaal
dringen van de uitstoot van stikstof, het voorkomen van bodemuitputting en -verdroging,
opgestart worden vanuit de gemeente.
het versterken van de biodiversiteit en het verbeteren van de (drink)waterkwaliteit. Zowel binnenstedelijk als in het buitengebied heeft Roosendaal een groot aantal opgaven en zal fors moeten veranderen. We willen de kwaliteit van onze natuur verbeteren en ons watersysteem robuuster en gezonder maken. We zoeken daarin naar een nieuwe balans waarin ecologie (biodiversiteit) en economie (stikstofproblematiek) twee prominente thema’s zijn. Deze thema’s vragen om een gezamenlijke aanpak; samen met inwoners en partners zetten we hierin stappen om te komen tot een schoon, toekomstbestendig, circulaire en nagenoeg klimaatneutraal Roosendaal. Ook dragen we daarmee bij aan de Sustainable Development Goals (SDG’s). Dit zijn zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen om van de wereld een betere plek te maken in 2030. De SDG’s
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
zijn overeengekomen door de landen die zijn aangesloten bij de Verenigde Naties, waaronder Nederland. Ook Roosendaal heeft zich aangemeld als SDG-gemeente.
Versnelling klimaatadaptatie
Voor diverse thema’s maken we helder wat de visie is: landbouw, natuur, landschap,
1. We willen Roosendaal voorbereiden op de ontwikkelingen die op ons afkomen op
water en circulariteit. Daarbij realiseren we ons dat we dat niet als gemeente alleen
het gebied van hoge neerslagpieken, temperatuurstijgingen, langere periodes van
kunnen: we sluiten aan bij initiatieven die lopen in het kader van het Brabants
droogte en afname van biodiversiteit. Hiervoor presenteren we met behulp van de
Programma Landelijk gebied. Daarnaast vertaalden we in 2024 de uitkomsten van
Roosendaalse maatlatten de grootste klimaatproblemen met een klimaateffecten
het project “klimaatrobuust dal van de Molenbeek en de Schijfse Vaartkant” door
analyse. Dit betreft een vertaling van de landelijke maatlat naar de Roosendaalse
naar concrete uitvoeringsmaatregelen in 2025.
situatie. De Roosendaalse maatlatten geven richting aan de inrichting van het openbare gebied zodat de gemeente Roosendaal in 2050 klimaatbestendig is.
De duurzaamheidsopgaven zijn, zoals bekend, groot en de urgentie om deze aan
Deze zijn van toepassing op bestaand openbaar gebied en nieuwe in- en
te pakken, neemt alleen maar toe. Dit is mede een gevolg van de hoeveelheid
uitbreidingslocaties. Na vaststelling door uw raad van de Roosendaalse maatlatten
grondstoffen die de wereld gebruikt voor o.a. producten, energie en voeding.
zetten we de volgende stappen voor 2025 door te starten met de realisatie van de
Grondstoffen zijn erg schaars en worden steeds schaarser en de milieudruk die
uitvoeringsplannen die als extra zijn opgenomen in de Beheerkalender;
hiermee gepaard gaat, kan de aarde niet meer aan.
2. Uitvoeringsplannen die zijn gekoppeld aan de bestaande Beheerkalender te starten; 3. Klimaatregeling uit het vastgestelde WRP 2024-2028 te realiseren.
Daarnaast is het nodig om Nederland minder afhankelijk te maken van geopolitieke verschuivingen voor de continuïteit van de levering van deze grondstoffen. Dit onder-
4. Na evaluatie lokaal hitteplan gaan we in 2025, starten met de nodige aanpassingen hierop.
schrijft de noodzaak om te bewegen richting een meer circulaire samenleving. Daarnaast biedt het ook economische voordelen. De overgang naar een meer circulaire economie kan het concurrentievermogen vergroten, innovatie stimuleren, de economische groei bevorderen en banen creëren.
92
93
NATUUR, LANDBOUW EN MILIEU
4
Er komt geregeld nieuwe informatie binnen met betrekking tot de klimaatverstoring. De gevolgen hiervan voor de gemeente Roosendaal worden gemonitord en waar
kosten voor minima. Dit doen we in samenwerking met het dierenartspanel en
nodig wordt de Roosendaalse maatlat aangepast en een nieuwe prioritering opgesteld.
Quiet Community. Dit is een blijvende bron van informatie op het gebied van
Voor het landelijk gebied is er een samenwerking met veel partners, ook over de land-
dierenwelzijn en vanuit de praktijk weten zij waar het wel goed gaat en waar
grens heen. In 2025 willen we de afstemming met de partners vertalen naar concrete
het beter kan.
maatregelen die moeten worden geborgd in het Brabants Programma Landelijk Gebied.
> I n 2025 zetten we in op het verbeteren van de dierennoodopvang.
Ten tijde van het schrijven van deze tekst zijn er de volgende onzekerheden:
> I n samenwerking met de Dierenbescherming gaan we het TNRC programma voor
> Er is nog geen nieuw provinciaal coalitieakkoord waarin uitspraken gedaan moeten worden over deze aspecten die op dit onderwerp betrekking hebben; > Het ontbreekt nog aan een landelijk Landbouwakkoord.
4
>W e werken in 2025 aan het opzetten van een regeling voor noodzakelijke dierenarts-
zwerfkatten opstarten (trap - neuter - return/relocate - care). Dit programma zorgt voor een humane vermindering van het zwerfkattenleed. >J aarlijks organiseren we een dierenwelzijnsmarkt voor alle betrokken stakeholders op het gebied van dierenwelzijn. Deze markt zal de onderlinge samenwerking
De ontwikkelingen op landelijk en provinciaal niveau worden nauwgezet gevolgd en waar
tussen de verschillende stakeholders bevorderen.
mogelijk in samenwerking met de regio verder in gang gezet. De thema’s verschillen per jaar. Omdat dierenwelzijn nog in ontwikkeling is, is voorlopig
Vergroenen gemeentelijk vastgoed
gekozen om dit onderwerp te scharen onder natuur, landbouw en milieu.
In de buitenruimte vergroenen we steeds meer op diverse vlakken. Onnodige verharding maakt plaats voor groen en waar het kan passen we halfverharding toe. Ook gebouwen
Milieu
worden vaker groener. Het toepassen van groene gevels en groene daken heeft vele
Roosendaal heeft de ambitie om te groeien. Dit is een omvangrijke en complexe
voordelen. Zo dragen groene gevels en daken bij aan bijvoorbeeld de biodiversiteit,
uitdaging, die diverse opgaves met zich meebrengt. De opgaves rondom de woningbouw,
gezondheid, vermindering hittestress en water retentie. Ook helpen groene gevels en
het spooremplacement, de spoorveiligheid (goederentracé), de A58 en het Bravis
daken bij aan het verlagen van het energieverbruik. Daken en gevels zorgen in de zomer
Ziekenhuis zijn voor Roosendaal en de regio van groot belang. Het woon- en leefklimaat
voor verkoeling, wat het gebruik van airconditioning vermindert. In de winter werkt het
is hiermee onlosmakelijk verbonden; een schaalsprong van deze omvang zet deze onder
groen juist isolerend, wat kan leiden tot een besparing van wel 15% aan warmteverlies.
druk door een toename van het aantal woningen en de (her)inrichting van gebieden. Daarom is het belangrijk en noodzakelijk om het milieu goed te borgen in deze
In 2024 zijn we dan ook begonnen met het opstellen van een plan voor het vergroenen
ontwikkelingen en inwoners bewust te maken over hoe hun woon- en leefklimaat
van ons eigen vastgoed. We kijken naar de kansen en mogelijkheden per pand. Per pand
eruit komt te zien.
zal een advies gemaakt worden die aan zal sluiten bij de ontwikkelopgave 650ha natuur. > In 2025 ontwikkelen we een Roosendaals milieubeleid dat geïmplementeerd zal
Perspectief landelijk gebied We gaan in 2024 een maatregelenpakket opstellen. Samen met gebiedspartners komen we tot een grondverwervingsstrategie om de uitvoering van de diverse maatregelen mogelijk te maken.
worden in het Omgevingsplan. > Verkeerslawaai is een grote bron van geluidshinder en dit proberen we zoveel mogelijk te voorkomen dan wel op te lossen. Ook in 2025 geven we uitvoering aan de saneringslijst wegverkeerslawaai. > Voor het spoorlawaai en wegverkeerslawaai afkomstig van de Rijkswegen participeren
Dierenwelzijn
wij in de Meerjarenprogramma’s voor de sanering van deze geluidsbronnen
Roosendaal zet zich in voor het welzijn van dieren. Samen met verschillende partners
(MJPG Spoor en MJPG Rijkswegen). Het programma heeft als doel om het woon-
binnen de gemeente is speciaal voor dieren een nieuwe standaard bepaald. Op sommige vlakken van dierenwelzijn voldoet de kwaliteit aan deze standaard maar op andere vlakken helaas nog niet. Waar dit nodig is, zetten we ons samen met onze partners in om voor verbetering te zorgen. > We geven in 2025 wederom uitvoering aan de subsidieregeling niet-commerciële
en leefklimaat te verbeteren door de geluidsbelasting te verminderen. > In het kader van het Schone Lucht Akkoord wordt in 2025 een bewustwordings campagne ten behoeve van het gebruik van open haarden en open vuren gehouden. > We bestendigen onze samenwerking met de Omgevingsdienst Midden-en West Brabant (OMWB). De OMWB is een regionale uitvoeringsdienst en zet zich in voor een schone,
dierenopvang 2022-2025. Met deze regeling worden niet-commerciële dierenopvang
duurzame en veilige leefomgeving. Zelf gaan we in 2025 ook aan de slag met het
organisaties gefaciliteerd in het bevorderen van dierenwelzijn binnen Roosendaal door
intensiever onderzoeken en inzichtelijk maken van het woon- en leefklimaat in
hun diensten en hulpverlening aan dieren te handhaven en waar mogelijk te verbeteren.
Roosendaal.
> Het houden van gezelschapsdieren in een situatie die financieel niet draagbaar is, veroorzaakt mogelijk problemen voor zowel mensen als dieren. Om die reden willen we in 2025 een dierenvoedselbank faciliteren binnen Roosendaal. De aanwezigheid van een dier kan veel steun bieden maar mag nooit ten koste gaan van het welzijn van een dier.
94
95
NATUUR, LANDBOUW EN MILIEU
4
> In samenwerking met Regio West-Brabant (RWB) blijven we ons inzetten voor een gecoördineerde regionale lobby richting het Rijk voor een gezonde balans
4
Daarnaast hebben alle G40 gemeenten toegezegd dat zij in 2030 al hun eigen inkopen en aanbestedingen circulair willen doen.
tussen spoor, wonen en leefbaarheid. > Wij nemen deel aan de overleggen van Breda International Airport bij de Commissie
> I n 2025 gaan we aan de slag met de verdere implementatie van het uitvoerings
Regionaal Overleg Seppe (CROSE) en Vliegbasis Woensdrecht bij de Commissie Overleg
programma circulair Roosendaal. In 2025 wordt ook, als onderdeel van het
& Voorlichting Milieu Woensdrecht (COVM) om zo duurzaam mogelijk gebruik
uitvoeringsprogramma circulair Roosendaal, verder onderzoek gedaan naar vastleggen
van de luchthavens te bevorderen.
van eisen voor circulair en biobased bouwen als norm volgens de leidraden van
> De Milieuadviesraad (MAR) Roosendaal ondersteunt ons bij de ontwikkelingen rondom
Het Nieuwe Normaal.
natuur, landbouw en milieu. Binnen deze thema’s liggen verschillende spanningsvelden
>O p dit moment wordt met G40 gemeenten, de betrokken ministeries en de landelijke
met diverse belanghebbenden; het integrale advies van de MAR Roosendaal helpt ons
grote bouwers en gebiedsontwikkelaars ‘het Nieuwe Normaal 1.0’ opgesteld (HNN).
bij deze ontwikkelingen en het maken van keuzes daarin.
Dit is een haalbare norm, die breed in de markt uitgezet kan worden om circulair bouwen in de praktijk toe te passen én te versnellen. In 2025 worden de partners in
Circulariteit en grondstoffentransitie Een circulaire economie is een economie die duurzaam en sociaal inclusief is. Dit betekent dat we een transitie doormaken van de huidige (lineaire of recycle) economie naar de circulaire economie.
de openbare ruimte en partners in de regio verder geïnformeerd en wordt samen werking verder geïnitieerd. >V anuit de RWB is in 2024 een leerprogramma opgezet op circulariteit op verschillende onderwerpen. Hieraan neemt Roosendaal deel. Zo brengen we kennis uit de regio met betrekking tot het thema circulair verder naar de organisatie. >S amen met de RWB en Building Balance wordt er per gemeente in de regio een voorbeeldproject verder gebracht op het gebied van circulariteit en biobased bouwen. Voor Roosendaal is de nieuwe brandweerkazerne het voorbeeldproject. Deze dient vervolgens ook ter inspiratie voor andere projecten binnen de gemeente. Zie ook programmabegroting energie. >M VOI; Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen. Er is in 2023 een start gemaakt met het opstellen van een actieplan MVOI. Hierin zijn door Gemeente Roosendaal 4 pijlers gekozen; milieu, klimaat, circulair en social return. In 2025 wordt dit verder voortgezet door steeds meer aanbestedingen volgens die criteria vorm te geven. >H et Milieu Educatie Centrum (MEC) Roosendaal laat onze inwoners kennismaken met natuur, milieu en duurzaamheid. Dat doet het MEC door educatieve en recreatieve activiteiten te organiseren voor jong en oud. In samenwerking met hen stimuleren we
In West-Brabant, en dus ook Roosendaal, gaan we uit van de volgende richtinggevende doelen, welke zijn afgeleid van de doelen die de Rijksoverheid heeft gesteld voor 2030;
bij onze inwoners de bewustwording voor hun omgeving en voorzien we ze van informatie. >V oor de verduurzaming van de bedrijventerreinen moeten afspraken worden gemaakt
1. 50% minder primaire grondstoffen gebruiken
over doelen m.b.t. verduurzaming. De ambitie is om in 2025 verder te gaan met
2. 20% fossiele grondstoffen vervangen door biobased grondstoffen
verduurzaming van Majoppeveld, Borchwerf en Vijfhuizenberg. Samen met team
3. 50% minder voedselverspilling
Economie wordt dit integraal aangepakt. Circulariteit en het optimaal vervaardigen
4. 2000 nieuwe banen in de Agrofood & Biobased sector
van reststromen is hier een onderdeel van. >N aar aanleiding van de businessavond van het Festival der Mogelijkheden heeft een
Deze doelen zijn tussenstappen richting de uiteindelijke ambitie om tot een 100% circulaire economie te komen in 2050. Dit is zo vastgelegd in het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie van het ministerie van I&W. Dit landelijke uitvoeringsprogramma is voor de Regio West-Brabant vertaald naar het Uitvoeringsplan Circulaire Economie
groep ondernemers zich verenigd omtrent dit thema. In 2025 wordt dit verder voortgezet en neemt de gemeente hier ook aan deel en biedt ondersteuning waar mogelijk. >S tichting de Kringloper wil haar aantallen witgoedreparaties opschalen. Dit zal in 2025 verder worden vormgegeven met actieve ondersteuning vanuit de gemeente.
van de RWB.
96
97
NATUUR, LANDBOUW EN MILIEU
4
4
Gemeenschappelijke regelingen > Toepassing van duurzame materialen in de openbare ruimte wordt op iedere
Als gemeenten samen een organisatie oprichten om voor diezelfde gemeenten taken
mogelijke wijze gestimuleerd. Vanuit Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
uit te voeren, noemen we dat een Gemeenschappelijke Regeling (GR). De deelnemende
en Inkopen (MVOI) is terugdringen van de CO2-uitstoot één van de doelen. Het
gemeenten bepalen het beleid en de GR voert dit beleid uit. Ook Roosendaal besteedt
convenant Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) is hiervoor een tool die duidelijkheid
een aantal taken uit. In het kader van dit programma hebben we taken belegd bij de
biedt. We onderzoeken eerst of het convenant bijdraagt aan de Roosendaalse doelen
onderstaande GR. Voor een nadere toelichting op de GR’en verwijzen we naar Paragraaf 5
voordat we besluiten tot ondertekening. Indien het convenant wordt ondertekend,
Verbonden partijen.
kunnen vervolgens SPUK-gelden worden aangevraagd om de meerkosten die hiermee gemoeid gaan te dekken. > BUAS (Breda University of Aplied Sciences) en de Regio West-Brabant zijn met het project ‘digital twin’ bezig. De wens is dat dit een interactieve digitale tool wordt om circulariteit in gebiedsontwikkeling te kunnen gaan meten. Hiervoor worden ook twee Roosendaalse wijken aangedragen voor onderzoek.met begeleiding vanuit de gemeente Roosendaal. > We gaan biobased (ver)bouwen opschalen door de RegioDeal met de Provincie en de RWB te ondersteunen. Hier gaan we maximaal op inzetten om zo biobased en circulair bouwen meer toegankelijk te maken voor de inwoners en aannemers in Roosendaal.
Kilogram restafval per inwoner
127,5
118,7
122,6
Bron: Duurzaamheidsmonitor
2021
2022
2023
25 AANTAL DEELNEMERS
1.761 BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2025 (x 1.000 euro)
WAT MAG DIT KOSTEN? Natuur, landbouw en milieu 2023 rekening
2024 begroting
2025 begroting
2026 begroting
2027 begroting
2028 begroting
Lasten
9.590
12.849
11.695
11.263
11.515
11.766
Baten
11.262
13.352
13.398
13.304
13.604
13.907
Saldo
-1.672
-502
-1.703
-2.041
-2.089
-2.141
X € 1.000
98
99
FINANCIEEL OVERZICHT WONEN & VERBLIJVEN
4
Beleidsveld
2023 rekening
Ruimtelijke ordening
14.178
22.231
26.827
20.131
11.762
16.641
Openbare ruimte
37.823
39.302
36.931
37.897
39.291
40.247
Vergun ningen
2.977
2.906
2.946
2.998
3.022
3.126
Mobiliteit
2.852
4.908
3.224
3.243
3.260
3.283
Energie en warmte
1.868
3.299
2.768
2.812
2.312
2.364
Natuur, landbouw en milieu
9.590
12.849
11.695
11.263
11.515
11.766
69.288
85.495
84.391
78.344
71.161
77.427
Ruimtelijke ordening
8.549
15.002
21.217
14.193
9.523
10.153
Openbare ruimte
17.751
15.253
15.289
15.440
15.582
15.740
Vergun ningen
2.317
1.553
1.612
1.665
1.715
1.686
Mobiliteit
2.533
1.956
2.472
2.472
2,473
2.473
Energie en warmte
1.190
1.935
1.911
1.935
1.415
1.415
Natuur, landbouw en milieu
11.262
13.352
13.398
13.304
13.604
13.907
Totaal
43.602
49.051
55.899
49.009
44.312
45.374
Saldo
25.686
36.444
28.492
29.335
26.850
32.053
X € 1.000 Lasten
Totaal Baten
100
2024 2025 2026 2027 2028 begroting begroting begroting begroting begroting
Stortingen in reserves
3.105
7.259
759
153
4.088
418
Onttrekkingen aan reserves
5.215
10.190
1.211
636
636
636
101
PROGRAMMA 5
ZORGEN & STIMULEREN
5
BELEIDSVELDEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS Beleidsvelden
Portefeuillehouder
Leefbare buurten en dorpen
wethouder Evelien van der Star-Deijkers
Welzijn
wethouder Evelien van der Star-Deijkers
Zorg en ondersteuning
wethouder René van Ginderen
Jeugd en jeugdzorg
wethouder René van Ginderen
LEEFBARE BUURTEN EN DORPEN WAT WILLEN WE BEREIKEN? We willen dat mensen fijn samenleven in een gezonde, groene en veilige omgeving. Onze inwoners voelen zich verbonden met elkaar en hun leefomgeving. Het gevoel van veiligheid is toegenomen. Buurten en dorpen kennen ieder hun eigen sfeer en identiteit, met een aantrekkelijke mix van inwoners met verschillende leefstijlen en achtergronden. Er is een inclusieve samenleving; jong en oud naast elkaar, met een beperking of met zorgondersteuning. Iedereen doet mee naar vermogen. De onderlinge betrokkenheid en sociale binding van de inwoners is sterk. Inwoners kennen elkaar en zijn er voor elkaar als dat nodig is. Kinderen groeien kansrijk op. In de eigen buurt of in het eigen dorp bieden de voorzieningen hiervoor de passende faciliteiten. In de groene openbare ruimtes is volop ruimte voor ontmoeting en gezamenlijke activiteiten, vaak in samenwerking met de omgeving. Inwoners nemen zelf het initiatief bij vraagstukken en zetten hun kennis, kunde en netwerk in. Indien nodig worden ze ondersteund en gefaciliteerd door de wijkprofessionals.
102
103
LEEFBARE BUURTEN EN DORPEN
5
5
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Aanpak buurten en dorpen
integrale aanpak in buurten en dorpen, met name daar waar de leefbaarheid onder
Aantal wijken/dorpen dat een 8 of hoger scoort op leefbaarheid
druk staat. We richten ons daarbij vooral op de kwaliteit van woningen en de
Bron: Bewonersenquête
In aanvulling op ons reeds ingezette beleid op het gebied van wonen, werken, gezondheid, veiligheid en onderwijs, zetten we fors in op een gebiedsgerichte,
GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 7,3
GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 7,2
GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 7,0
13%
0%
1380 0%
2019
2021
2023
woonomgeving, (gezondheids-)voorzieningen, arbeidsparticipatie, maatschappelijke participatie en sociale cohesie. Een nieuw toekomstperspectief moet deze buurten en dorpen en hun inwoners minder aantrekkelijk maken voor criminaliteit. Met gerichte investeringen in kwetsbare buurten vergroten we de bestaanszekerheid, de veiligheid en het toekomstperspectief van onze inwoners. >W e nemen deel aan het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid.
WAT MAG DIT KOSTEN?
Samen met de alliantie ‘Voor ons Roosendaal’ investeren we extra in de wijken Kalsdonk, Westrand, Kroeven, Langdonk en de buurten Fatima, Centrum-Oud
Leefbare buurten en dorpen
en Hulsdonk. Als gemeente dragen we bij aan de zes uitvoeringslijnen van het programma ‘Voor ons Roosendaal’: - Het verstevigen van de samenwerking in de wijken door in te zetten op de
X € 1.000
2023 rekening
2024 begroting
2025 begroting
2026 begroting
2027 begroting
2028 begroting
doorontwikkeling en uitbreiding van de gebiedsnetwerken in de focuswijken
Lasten
1.687
3.154
4.725
5.209
2.047
2.095
en de samenwerking met bewoners(groepen) uit te breiden;
Baten
132
133
114
26
26
26
Saldo
1.555
3.021
4.612
5.182
2.021
2.069
- Het verbeteren van de wijkveiligheid door op te treden tegen verloederd en leegstaand vastgoed en ongewenste gebruik van panden in kwetsbare gebieden tegen te gaan; - Het differentiëren en verduurzamen van de woningvoorraad in de focuswijken; - Het perspectief op werk te vergroten door het project Aan de Bak garanties naar voorbeeld uit Rotterdam-Zuid in Roosendaal te implementeren; - Een doorgaande lijn te ontwikkelen voor de eerste 2500 dagen van het jonge kind; - Uitvoering te geven aan het programma Preventie met gezag. > We faciliteren het programmabureau ‘Voor ons Roosendaal’ met voldoende formatie en middelen om hun werkzaamheden voor de alliantie met creativiteit en daadkracht uit te voeren. > Ook in 2025 blijven de wijkagenda’s de basis voor de gezamenlijke inzet van Gemeente, Alwel en WijZijn (opbouwwerk). Zo organiseren we dat we samen werken aan gezamenlijke doelen en voorkomen we dat investeringen in de ene wijk negatieve effecten heeft voor een andere wijk (waterbedeffect). > We versterken de samenwerking met maatschappelijke partners en inwoners in buurten en dorpen en stimuleren op die manier meer betrokkenheid bij de directe leefomgeving. > We blijven inwonersinitiatieven ondersteunen en passen nieuwe manieren van inwonersparticipatie toe.
104
105
5
5
WELZIJN WAT WILLEN WE BEREIKEN? Samen bouwen we aan een samenleving van en voor iedereen. We geloven in een
> De inzet van de gemeente om inclusief te werken en handelen, zetten we voort.
inclusieve samenleving waarin iedereen welkom is en mee kan doen op alle terreinen van
We willen hierin het goede voorbeeld geven. Dat doen we duurzaam door op alle
het leven en daardoor gelijke kansen ervaart. We investeren in duurzame relaties binnen
beleidsterreinen, stap voor stap, inclusief te leren werken en de juiste randvoorwaarden
onze Roosendaalse samenleving: in de buurt, het dorp, tussen generaties, tussen mensen
te borgen in onze processen. We doen dit samen met deskundige professionele
met verschillende achtergronden en mensen die minder makkelijk contact maken of kwetsbaar zijn.
partijen, maar ook met onze eigen (ervaringsdeskundige-) inwoners. > We zetten de aanpak discriminatie en racisme voort: in de sport, het onderwijs, op de arbeidsmarkt en bij stages bieden we verenigingen, scholen en bedrijven
We stimuleren ontmoeting tussen mensen omdat dit bijdraagt aan het ‘kunnen meedoen’
handvatten ter voorkoming van uitsluiting op alle gronden.
in de samenleving. Een inclusieve samenleving versterkt de sociale cohesie, draagt bij aan
> Het aantal inwoners met dementie stijgt in de aankomende jaren fors. We richten ons
de (sociale-) veiligheid, het psychosociaal welbevinden en daarmee de veerkracht en het
daarom op kennisvergroting en bewustwording en hoe je om kunt gaan met mensen
welzijn van onze inwoners. Bovendien verkleint het de kans op eenzaamheid.
met dementie. Maar ook op de vindbaarheid van vrij toegankelijke ondersteuning zodat inwoners in staat worden gesteld om zo lang mogelijk mee te doen op alle
We zetten in op een gezonde leefstijl ,zodat mensen zo lang mogelijk vitaal en zelfredzaam blijven. De uitgangspunten van ‘Positieve gezondheid’ staan in onze aanpak centraal, omdat hierbij de focus ligt op wat voor inwoners het leven betekenis geeft.
terreinen van het leven maar ook de mantelzorger ondersteund wordt. > We maken de openbare ruimte zo toegankelijk mogelijk, omdat ‘mee kunnen doen’ en (fysieke) toegankelijkheid nauw met elkaar verbonden zijn, evenals inclusie en gastvrijheid voor alle inwoners. We zetten in op inclusieve en toegankelijke
Uitgangspunt hierbij is dat alle inwoners zich ondersteund weten waar nodig, kinderen
evenementen en maken daarbij gebruik van een lokaal Rebellenteam.
en jongeren gezond en weerbaar kunnen opgroeien tot gezonde en veerkrachtige
Ook realiseren we inclusieve samenspeelplekken in de wijken en dorpen in
volwassenen en dat ouderen waardig ouder kunnen worden doordat zij zich allemaal
de aankomende jaren.
volwaardig onderdeel (blijven) voelen van de samenleving en van betekenis kunnen zijn voor anderen.
Sociale cohesie We werken aan een sociaal verbonden samenleving; anderen ontmoeten is een eerste stap voor contact en verbinding tussen mensen. Inwoners ontmoeten elkaar in de buurten en dorpen, bij de school van hun kinderen, de sportclub of de vereniging, het café of een religieuze instelling. Veel activiteiten organiseren inwoners zelf, met en
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
voor elkaar. Ontmoeten willen we faciliteren en ondersteunen op een manier die past bij de behoeften van al onze inwoners. > In de buurten en dorpen faciliteren we ontmoetingsplekken door het subsidiëren van buurt- en dorpshuizen. In gezamenlijkheid zetten we de doorontwikkeling in gang naar
Inclusieve samenleving We willen dat iedereen in Roosendaal kan meedoen op alle onderdelen van het leven,
het buurthuis van de toekomst. > Ook faciliteren we ontmoeting via andere inloopvoorzieningen en sociaal
zich kan ontwikkelen tot de beste versie van zichzelf en gelijke kansen ervaart. We werken
maatschappelijke activiteiten op het gebied van sport, cultuur, welzijn en educatie.
daarom toe naar een samenleving waarin voor discriminatie en racisme geen plaats is en
> We breiden de formatie van jongerenwerk- en opbouwwerk uit waardoor we beter
inwoners zich veilig voelen. Vanuit een meerjarig programma ‘Meedoen en Gelijke
kunnen anticiperen op de vragen en behoeften van inwoners. We geven met een
Kansen’ gaan we met een brede en integrale aanpak aan de slag om te komen tot een
activiteitenbudget ruimte aan nieuwe initiatieven vanuit jongeren en andere inwoners.
inclusieve samenleving.
> We geven uitvoering aan het actieplan Ontmoeten & Verbinden om eenzaamheid te voorkomen en te verminderen. > Via het nieuwe platform ‘RoosendaalvoorJou’ zetten we in op de bekendheid van voorzieningen en activiteiten in de buurten en dorpen. We verwachten in 2025 het vernieuwde platform gereed te maken.
106
107
WELZIJN
5
Preventie
5 > We investeren in de dienstverlening van Inwonersondersteuning Roosendaal door
Voorkomen is beter dan genezen. Daarom zetten we met een preventieve aanpak in
de bekendheid van het dienstenaanbod onder inwoners te vergroten, de vindbaarheid
op het bevorderen en beschermen van de gezondheid, het voorkomen van ziekte
van professionals, verwijzers en het professionele netwerk in de buurten en dorpen te
en het vroegtijdig opsporen van complicaties die de gezondheid bedreigen. Met meer
vergroten.
aandacht voor preventieve maatregelen dragen we bij aan de transitie ‘van zorg naar gezondheid’. We faciliteren vele vormen van preventie en een integrale aanpak.
> We versterken de samenwerking en het lerend vermogen in de gebiedsnetwerken. Dit geldt nadrukkelijk voor de overgang van 18- naar 18+ (van Jeugdwet naar Wmo). Ook zorgen we voor een betere verbinding tussen gebiedsnetwerken en het informele
>W e stimuleren dat jongeren gezond opgroeien (o.a. deelname aan het programma
ondersteuningsaanbod door vrijwilligers(organisaties).
JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht), collectieve preventie op basis- en middelbaar
> We verbinden huisartsen en het welzijnswerk met elkaar door de inzet van Welzijn
onderwijs, extra inzet op de eerste 2500 dagen van het kind door middel van Kansrijke
op Recept. Het aantal aangesloten huisartsenpraktijken breiden we verder uit.
Start). >S amen met alle partners, betrokken bij het FIT! Akkoord, initiëren we initiatieven t er bevordering van een gezonde leefstijl voor iedereen en door middel van RSD FIT! blijven we sporten en bewegen stimuleren. >W e zetten in op gezond en vitaal ouder worden. Daarbij hebben we samen met
> We bieden ondersteuning aan mantelzorgers door het geven van informatie, advies en ondersteuning. > We zetten in op de verbinding van Inwonersondersteuning Roosendaal met basisscholen, zodat ouders laagdrempelig hun vragen kunnen stellen. We versterken tevens de verbinding met de jeugdprofessional op school.
fysiotherapeuten, de buurtsportcoach en maatschappelijk werk extra aandacht voor valpreventie. >W e geven uitvoering aan de Nota Preventie en Handhavingsplan Alcohol 2024-2028. Dit doen we door onder andere in gesprek te gaan met sportverenigingen om preventieve maatregelen te nemen tegen alcoholmisbruik. >V anuit de methodiek Positieve Gezondheid bevorderen we met onze samenwerkings-
Percentage inwoners dat zich (heel) blij voelde de afgelopen 3 maanden
partners de veerkracht en weerbaarheid van onze inwoners, hanteren we een interventielijst ter bevordering van de mentale gezondheid en zetten we in op Welzijn op Recept. >W e geven uitvoering aan lokale initiatieven die gezondheid bevorderen vanuit
80%
74%
78% 1380
2019
Bron: Bewonersenquête
2021
2023
de GIDS-gelden (Gezond In De Stad), zoals huidkankerpreventie, gehoorschade preventie en extra impulsen op het gebied van mentale gezondheid bij jongeren met de interventie PauzePunt. >W e zorgen voor onderhoud en een dekkend netwerk AED’s in het geval een reanimatie nodig is vanuit de gemeentelijke AED gelden.
Inwonersondersteuning
WAT MAG DIT KOSTEN?
Inwonersondersteuning Roosendaal is het eerste aanspreekpunt voor inwoners vanaf 16 jaar met vragen over welzijn, gezondheid, werk, geldzaken, relaties en wonen.
Welzijn
We zorgen dat informatie, advies en ondersteuning in buurten en dorpen beschikbaar en toegankelijk zijn. We bevorderen het behoud en herstel van de zelfredzaamheid
108
2023 rekening
2024 begroting
2025 begroting
2026 begroting
2027 begroting
2028 begroting
en de eigenwaarde van onze inwoners door te investeren in professionals en ervarings-
X € 1.000
deskundigen, die de mensen in het dorp en de buurt kennen. Zij zijn in staat om de
Lasten
7.552
9.416
9.531
9.610
9.017
9.245
kwetsbaarheden te signaleren en op een juiste wijze de relatie tussen inwoners en
Baten
339
408
373
335
96
97
ondersteuning te leggen.
Saldo
7.213
9.008
9.158
9.274
8.921
9.148
109
5
ZORG EN ONDERSTEUNING
5 > In 2025 stellen we het herijkte beleid vast op de huishoudelijke ondersteuning en starten we met het daaropvolgend aanbestedingstraject. Het beleid zal gestoeld
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
zijn op uitgangspunten uit het collegeprogramma 2022-2026 ‘zij-aan-zij’, het toetsingskader gezond leven, de vastgestelde woonzorgvisie en de uitwerking van het IZA regioplan 2024-2026.
In het Integraal Zorgakkoord (IZA) staat benoemd dat gemeenten een (wettelijke) taak
> We zetten in op (nog meer) bewustwording rondom het goed ouder worden.
hebben in het bieden van passende ondersteuning in de zelfredzaamheid van mensen
We investeren in sociale verbondenheid en een sterke sociale woonomgeving
en het bevorderen van een gezond en actief leven. Hierdoor leveren gemeenten
en stimuleren daarbij een gezonde leefstijl.
een belangrijke bijdrage aan het realiseren van een gezonde samenleving en daarmee
> We borgen het nieuwe contract voor kleinschalig collectief vervoer (KCV).
een belangrijke bijdrage aan het aanpakken van niet-zorggerelateerde vraagstukken.
> We bouwen de samenwerking met professionals in het veld verder uit. We werken
In 2025 blijven we investeren in preventie in het sociaal domein via een sterke sociale basis en streven we naar structurele financieringen. We benutten waar mogelijk hiervoor de (rijks)financieringen.
daarbij nauw samen met professionals uit de wijk, onder andere wijkverpleegkundigen en inwonersondersteuning. > We realiseren op De9 niveau een visie op het sociaal domein. Deze visie vormt een basis voor de verdere versterking van de regionale samenwerking.
Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen > We geven door middel van het Uitvoeringsprogramma Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen uitvoering aan de regiovisie.
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN?
> We maken afspraken over huisvesting voor mensen die extra zorg nodig hebben, zoals mensen uit maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Deze afspraken volgen de richtlijnen van de regionale Woonzorgvisie, zoals benoemd in de Wet Regie Volkshuisvesting. > We implementeren regionaal de Levensloopaanpak; een aanpak gericht op mensen
Gezond leven
die door psychiatrische problemen, een verslaving of verstandelijke beperking
> In 2025 organiseren we circa tien vrij toegankelijke ontmoetingsplekken waarbij
(mogelijk) gevaarlijk gedrag vertonen.
inwoners zonder indicatie een zinvolle dag kunnen beleven. We werken daarbij zoveel mogelijk domeinoverstijgend. > In 2025 verbreden wij onze lokale woonzorgvisie naar een regionale woonzorgvisie. >D e zorg in Nederland staat in toenemende mate onder druk door een stijgende
> We starten met zorg- en veiligheidspartners met een persoonsgerichte designerdrugaanpak op basis van de GHB-aanpak. > We organiseren opvang van dakloze arbeidsmigranten als goede opmaat naar de juiste hulpverlening. Hierdoor worden mensen eerder geholpen naar nieuw
zorgvraag en toenemend arbeidstekort. Om de zorg voor iedereen toegankelijk,
perspectief en wordt voorkomen dat mensen steeds verder afglijden. Door
kwalitatief goed en betaalbaar te houden, hebben allerlei partijen (o.a. zorgpartijen,
het bieden van opvang kan de politie effectiever optreden in plaats van veelvuldiger.
gemeenten, zorgverzekeraars, Ministerie) gezamenlijke afspraken gemaakt in het Integraal Zorgakkoord (IZA). Gemeenten zijn essentieel in deze transformatie. Roosendaal is binnen het IZA dé vertegenwoordiger van de regio West-Brabant West. De uitwerking van het integraal zorgakkoord (IZA) vindt onder andere plaats binnen
> We organiseren een ‘bodemvoorziening inloop’ voor inwoners van West-Brabant West in de regio voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. > We starten met een voorverkenning voor realisatie van ‘Skaeve Huse’ in de regio West-Brabant West.
de samenwerking ‘Grip op Kwetsbaarheid'. We werken met onze partijen gezamenlijk aan de volgende thema’s en dienen in regionaal verband daar transformatieaanvragen voor in: - kwetsbare ouderen nu en in de toekomst, - tekort aan zorgprofessionals en mantelzorgers, - mentale gezondheid, - kansenongelijkheid en een kansrijke start, - leefstijl en leefomgeving gerelateerde ziekten, - druk op de eerste lijn.
110
111
ZORG EN ONDERSTEUNING
5
5
JEUGD EN JEUGDZORG WAT WILLEN WE BEREIKEN?
Percentage huishoudens met ondersteuning vanuit sociaal domein
26%
24,2%
1380 24,3%
Jeugd en jeugdzorg worden in 2025 steeds meer in samenwerking en afstemming
Bron: Waarstaatjegemeente.nl
2020
2021
2022
met andere vraagstukken rondom gezinnen die het moeilijk hebben aangepakt. Maatregelen en ontwikkelingen op gebied van bestaanszekerheid, gezondheid en participatie van ouders en jeugdigen beïnvloeden elkaar en worden in afstemming ingezet. Integrale teams bekijken vraagstukken op een andere manier, waarbij steeds sneller en beter tot de kern wordt doorgedrongen.
Percentage inwoners met een (zeer) goede gezondheid (naar eigen zeggen)
De hervormingsagenda speelt hierbij ook een belangrijke rol, aan de hand van lokale en regionale startfoto, monitoring en ondersteuning. 2025 is een belangrijk jaar. 72%
2019
Bron: Bewonersenquête
71%
2021
70%
De domein overstijgende aanpak moet in 2025 vruchten af gaan afwerpen. Samen
1380
met de partners wordt in voorbereiding op nieuwe contractperioden de mogelijkheden
2023
binnen de huidige kaders nog beter benut. Ook in de vrij toegankelijke en niet geïndiceerde ondersteuning krijgt de domeinoverstijgende samenwerking en aanpak steeds meer vorm. Het contact met de gemeente over vraagstukken rondom jeugd en opvoeding neemt toe, maar het beroep op Niet Vrij Toegankelijke Zorg stijgt niet mee en zal zelfs afnemen. Meer inzet van vrij toegankelijke voorzieningen en aanbod kunnen
WAT MAG DIT KOSTEN?
soms tijdelijk, soms duurzaam, soelaas bieden waarop het beroep op professionele jeugdhulp korter wordt of afneemt. Dit betekent ook dat partners in het werkveld zich meer gaan ontwikkelen tot en profileren als kennispartners en inhoudsdeskundigen
Zorg en ondersteuning
in netwerken en samenwerking, bijvoorbeeld op scholen en in vrij toegankelijk aanbod. Op deze manier wordt de beweging van normalisering en deproblematisering verder
2023 rekening
2024 begroting
2025 begroting
2026 begroting
2027 begroting
2028 begroting
Lasten
28.920
29.526
29.334
29.468
29.643
30.130
Baten
1.848
1.428
1.332
1.194
862
865
Saldo
27.072
28.098
28.002
28.275
28.781
29.266
X € 1.000
vormgegeven en doorgezet. Hierdoor ontstaat ook meer ruimte om die jeugdigen die kampen met zwaardere of complexere problematiek sneller en adequater te helpen. De daling in maatregelen in jeugdbeschermingsmaatregelen en gebruik van jeugdzorgplus, een landelijke en regionale opgave, heeft in Roosendaal nog niet voldoende doorgezet. Hier zal in 2025 extra aandacht aan besteedt worden, waarbij een daling in maatregelen en in vrijwillige plaatsingen uitgangspunt is. De inzet in de proeftuinen, gebruik van verklarende analyse en een verbetering in kennis en alertheid op alternatieven voor uithuisplaatsing bij de jeugdprofessionals moet hierbij helpen.
112
113
JEUGD EN JEUGDZORG
5
5
WAT GAAN WE DAARVOOR DOEN? Toegang, meer dan (jeugd)Zorg
> Landelijke ontwikkelingen met betrekking tot de reikwijdte van de jeugdwet en inzet
De integrale samenwerking van beleid en uitvoering tot sterke lokale teams
van passende zorg (jeugd voor jeugd, volwassenzorg voor ouders) worden gevolgd
is een speerpunt in zowel de hervormingsagenda jeugd als in het toekomstscenario
en waar mogelijk direct geïmplementeerd. Een deel van de hervormingsagenda is
gezinsbescherming. Jeugdprofessionals gaan steeds meer samenwerken in
hierop gebaseerd, gemeenten worden in 2025 gecompenseerd voor de vertraging
multidisciplinaire teams en context, binnen en buiten het eigen Huis van Roosendaal.
in deze ontwikkeling. > De gemeente Roosendaal is in het kader van het woonplaatsbeginsel een zogenaamde
>D e aandacht voor en investering in het versterken van ouders en kinderen in
nadeelgemeente, maatregelen ter compensatie bleken tot nog toe niet van toepassing
de eerste 2500 dagen van het kind, wordt nog verder uitgebreid. Hierbij worden
op de Roosendaalse situatie. Om hier aandacht voor te vragen zal onder meer op
verbindingen tussen verschillende partners en domeinen versterkt.
landelijk niveau worden gelobbyd, indien mogelijk samen met vergelijkbare gemeenten.
>D e mogelijkheden van collectieve zorgarrangementen, in het onderwijs, maar ook
Mogelijk leidt dit in 2025 al tot compensatie die wel op Roosendaal van toepassing is.
bij andere partners wordt naast de in 2023 opnieuw aanbesteedde werkwijze met individuele arrangementen verder ontwikkeld en na pilots structureel ingebed. > In lokale pilots wordt het domeinoverstijgend werken verder ontwikkeld, waarbij mogelijkheden voor ontschotte financiering worden verkend en ingezet. >D e inzet van toegangsprofessionals jeugd wordt opnieuw aanbesteedt per 2027.
Jeugd en Veiligheid In 2024 zijn landelijke richtlijnen voor kwaliteit en tarieven in de jeugdbescherming en jeugdreclassering geïmplementeerd. Hiermee is een jarenlange discussie in een meer positieve wijze bijgedraaid, ook in Brabant. De inzet van Gecertificeerde Instellingen
Om voldoende tijd en kwaliteit te kunnen waarborgen in dit proces zal de uitvraag
voor uitvoering van maatregelen neemt af, hierdoor ontstaat ruimte om op een andere
in 2025 worden uitgezet in een wettelijk voorgeschreven aanbestedingsprocedure.
manier mee te denken en te innoveren. > De tarieven voor jeugdbescherming en jeugdreclassering worden in 2025 geëvalueerd
Niet vrij toegankelijke zorg De niet vrij toegankelijke zorg wordt vooral vanuit de regionale samenwerking ingevuld.
en waar nodig en mogelijk voor het eerst bijgesteld. > Per 2026 zal de jeugdbescherming en jeugdreclassering opnieuw worden ingekocht.
Samen met het landelijke Team Aanpak Wachttijden is in 2024 een proces ingezet om,
Op basis van onafhankelijk advies wordt door de 5 Brabantse regio’s besloten op welke
uitgaande van de regiovisie en landelijke opgaven, Grip op Verandering te behouden.
wijze dit in 2025 zal worden vormgegeven.
Een brede dialoog met de zorgaanbieders, voorliggende partners, bovenregionale
> De proeftuinen zullen leiden tot landelijke kaders en formats die leidend zijn voor
beleidspartners en het eigen Zorg Inkoop en Informatie Team zal in 2025 leiden tot
de werkwijze in de verschillende regio’s. ook West-Brabant West heeft met de proeftuin
een andere werkwijze in zorg en ondersteuning. Wanneer is hulp nodig, wat is voor
ervaring opgedaan, de wijze waarop deze en andere ervaringen vertaald worden zal in
gezinnen en hun omgeving acceptabel en hoe behoud je zelfredzaamheid in
2025 duidelijk worden.
uiteenlopende gezinsomstandigheden, zijn daarin de leidraad. >D e regiovisie wordt, net als in 2024 minder planmatig en meer iteratief vormgegeven. Dit betekent dat de vooraf beschreven plannen en kaders als leidraad dienen, maar dat ook op actualiteiten en ontwikkelingen wordt ingehaakt. De ontwikkeling verloopt hiermee minder voorspelbaar, maar meer op basis van de soms snel
in collectieve trajecten, waarbij wordt aangesloten op de ervaringen met Onderwijs
Percentage Jongeren met jeugdhulp (aandeel jongeren tot 18 jaar
Zorg arrangementen en andere pilots met collectieve trajecten. De jeugdhulpcatalogus
Bron: Waarstaatjegemeente.nl
opvolgende verandering in de dagelijkse praktijk. >E en deel van de zorg zal naast individuele arrangementen worden aangeboden
14,5%
14,3%
1380 12,6%
2021
2022
2023
met individuele arrangementen blijft bestaan maar wordt uitgebreid. >D e inzet van Niet Vrij Toegankelijke Zorg zal in het licht van de hervormingsagenda en streven voor 2028 in omvang moeten worden afgebouwd, met name in de laagcomplexe zorg. Hierbij wordt gestuurd vanuit een meerjarige visie en doelstelling vanuit de Hervormingsagenda Jeugd.
114
115
JEUGD EN JEUGDZORG
5
5
WAT MAG DIT KOSTEN? Jeugd en jeugdzorg 2023 rekening
2024 begroting
2025 begroting
2026 begroting
2027 begroting
2028 begroting
Lasten
42.357
37.883
37.017
36.429
37.193
36.398
Baten
12.415
10.977
8.920
8.553
8.553
8.553
Saldo
29.942
26.906
28.097
27.877
28.641
27.845
X € 1.000
16
2.118
AANTAL DEELNEMERS
BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2025 (x 1.000 euro)
40
-
AANTAL DEELNEMERS
BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2025 (x 1.000 euro)
14
1.088
AANTAL DEELNEMERS
BIJDRAGE ROOSENDAAL IN 2025 (x 1.000 euro)
Gemeenschappelijke regelingen Als gemeenten samen een organisatie oprichten om voor diezelfde gemeenten taken uit te voeren, noemen we dat een Gemeenschappelijke Regeling (GR). De deelnemende gemeenten bepalen het beleid en de GR voert dit beleid uit. Ook Roosendaal besteedt een aantal taken uit. In het kader van dit programma hebben we taken belegd bij de onderstaande GR’en. Voor een nadere toelichting op de GR’en verwijzen we naar Paragraaf 5 Verbonden partijen.
GIA + MCZ
116
117
FINANCIEEL OVERZICHT ZORGEN & STIMULEREN
5
Beleidsveld
2023 rekening
Leefbare buurten en dorpen
1.687
X € 1.000 Lasten
118
2024 2025 2026 2027 2028 begroting begroting begroting begroting begroting 3.154
4.725
5.209
2.047
2.095
Welzijn
7.552
9.416
9.531
9.610
9.017
9.245
Zorg en onder steuning
28.920
29.526
29.334
29.468
29.643
30.130
Jeugd en jeugdzorg
42.357
37.883
37.017
36.429
37.193
36.398
80.516
79.978
80.607
80.716
77.900
77.868
132
133
114
26
26
26
Totaal Baten
5
Leefbare buurten en dorpen Welzijn
339
408
373
335
96
97
Zorg en ondersteuning
1.848
1.428
1.332
1.194
862
865
Jeugd en jeugdzorg
12.415
10.977
8.920
8.553
8.553
8.553
Totaal
14.734
12.946
10.739
10.108
9.537
9.541
Saldo
65.782
67.033
69.868
70.608
68.363
68.327
Stortingen in reserves
1.320
0
0
0
0
0
Onttrekkingen aan reserves
2.081
3.273
3.741
4.241
891
54
119
PROGRAMMA 6
BETALEN & FINANCIEREN
6
Algemene uitkering gemeentefonds Het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente Roosendaal. De ontwikkeling van het gemeentefonds bepaalt dan ook in belangrijke mate de financiële ruimte. De laatste ontwikkelingen met betrekking tot de algemene uitkering voor de jaren 2025 en verder zijn gepubliceerd in de septembercirculaire 2024. Een uitgebreide toelichting op de septembercirculaire 2024 nemen we op in een raadsmededeling.