Programmabegroting 2023

Door hulp meer nabij te organiseren volgens de principes van Positieve Gezondheid, is er minder inzet van gespecialiseerde hulp nodig, voorkomen we uit huisplaatsingen en houden we het stelsel beheersbaar. Een belangrijk uitgangspunt is dat de ontwikkelingen op landelijke en regionale schaal gekoppeld zullen worden aan een lokale Opgave Jeugd. Rekening houdend met landelijke en regionale kaders zal nog sterker ingezet moeten worden op de lokale taak om het stelsel van jeugdhulp kwalitatief op peil te houden met kostenbeheersing als belangrijke opgave. Landelijk onderzoek, zoals het AEF-rapport ‘’Stelsel in groei – Een onderzoek naar financiële tekorten in de jeugdzorg’’, geeft richting welke transformatiemaatregelen een bijdrage kunnen leveren aan beheersing van kosten en terugdringen van tekorten. In het vierde kwartaal van 2022 wordt een belangrijke start gemaakt met deze Opgave Jeugd. Verdere professionalisering van de jeugdhulp is nodig met daarbinnen een goede ordening van het zorglandschap. De opgedane ervaringen binnen de Toekomstbestendige zorg nemen we mee in deze doorontwikkeling. We streven naar een domein overstijgende aanpak gericht op het kind en zijn/haar omgeving.

G Herformulering van het beleidsplan armoede en schulden Armoede is niet alleen gebrek aan geld. Armoede heeft heel veel gevolgen die elkaar versterken en een kloof slaan met de rest van de samenleving. Armoede is een signaal waar het gaat om achterstanden in gezondheid, werken, wonen, opleiding, sociale vaardigheden, opvoeden en vrijetijdsbesteding. Het nieuwe armoedebeleid omvat zowel het schuldhulpbeleid als het minimabeleid. We willen daarmee een integrale aanpak realiseren die alle inwoners met schulden en/ of armoede bereikt. Recente ontwikkelingen als de energiecrisis en de gevolgen van Corona nemen we in het nieuw te vormen beleid mee.

H Preventie- en gezondheidsbeleid Het preventie- en gezondheidsbeleid 20172021 ‘Roermond Gezond’ is geschreven vanuit de visie Positieve Gezondheid. Positieve Gezondheid is een bredere kijk op gezondheid, uitgewerkt in zes dimensies: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven, meedoen en dagelijks functioneren. Deze bredere benadering draagt bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. Het beleid kent vijf speerpunten met elk zijn eigen ambities: 1. Positieve Gezondheid, 2. Verkleinen gezondheidsverschillen (waaronder Kansrijke Start), 3. Een gezonde en veilige omgeving (Hart voor Roermond en Rookvrije generatie), 4. Lichamelijk gezond en vitaal (JOGG, netwerkaanpak Kei-gezond, Healthy Life, Alcohol- en drugspreventiebeleid, meer bewegen voor ouderen) en 5. Mentaal gezond en vitaal (weerbaarheid, cultuurparticipatie Nooit te oud, Roermond Regenboogstad, Oggzpreventie en Seniorvriendelijk Roermond waaronder Dementievriendelijk Roermond, aanpak eenzaamheid, depressiepreventie). Vanuit de verschillende speerpunten wordt aan diverse projecten uitvoering gegeven. Komend jaar volgt er een evaluatie van het huidige beleid en gesprekken met het werkveld en inwoners om een hernieuwde focus aan te kunnen brengen.

GEMEENTE ROERMOND

34

Wat levert het op (resultaten) A Regiovisie Meedoen & Wonen

B  Arbeidsmarkttoeleiding Op basis van het Post Corona plan van aanpak en het plan ‘Met veerkracht uit de crisis’ van de Taskforce Corona Midden-Limburg, aangevuld met acties uit het programma “Dichterbij dan je denkt” worden concrete projecten uitgevoerd om zoveel mogelijk (jeugd)werkloosheid te voorkomen, van werk(loosheid) naar werk te realiseren en zelfstandigen te ondersteunen. Hiermee wordt gebouwd aan een krachtige regionale arbeidsmarkt-infrastructuur, waar werkzoekenden, werkenden, werkgevers en professionals voor hulp en advies op het brede gebied van ‘leren en werken’ terecht kunnen. En waar door intensieve samenwerking tussen diverse netwerkpartners werkzoekenden en werkgevers/vacatures gematcht worden. Bij het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt worden werkgevers geadviseerd en ondersteund door middel van loonkostensubsidies en andere arbeidsmarktinstrumenten. Er is specifieke aandacht voor o.a. het voorkomen van Jeugdwerkloosheid, het in beeld krijgen van onbenut arbeidspotentieel, leer-werkarrangementen, praktijkleren en projecten waarmee werkgevers geholpen worden om op een innovatieve wijze om te gaan met arbeidsmarktkrapte.

We zetten in op: 1 Meer preventie met als doel regionaal en lokaal een verhoging van deelname aan preventieactiviteiten door inwoners en intermediairs. Daarnaast versterken we de samenwerking met de sociale basis zodat er een dekkend aanbod aan OGGZ preventie activiteiten ontstaat. 2 Meer maatwerk met als doel participatie en inclusie te bevorderen. We bevorderen lokaal de participatie door een prikkelend en motiverend aanbod van participatie mogelijkheden. We bevorderen lokaal de inclusie door activeringsmodelijkheden toegankelijk te maken voor kwetsbare inwoners. 3 Meer samenwerking met als doel een sterkere netwerksamenwerking tussen gemeenten, (in)formele aanbieders en relevante beleidsterreinen en een gezamenlijk gedragen C  Doorontwikkeling Participatiewet verantwoordelijkheid voor inwoners met Deze opgave is gericht op een meer effectieve uitvoering van complexe problematiek met alle betrokken de Participatiewet. Het programma richt zich nadrukkelijk op stakeholders. het uitvoeren van het werkdeel van de Participatiewet, de re4 Versterken inzet ervaringsdeskundigen integratie en arbeidsparticipatie. Het doel van dit programma en cliëntparticipatie, we is om te komen tot een betere doorlopende dienstverlening ontwikkelen een regionale visie op van diagnose, ontwikkeling naar participatie en werk, zodat ervaringsdeskundigheid.

wie kan werken, uitstoomt naar werk en wie (nog) niet kan 5 Doorontwikkelen van de opvang en werken, participeert naar vermogen. beschermd wonen, we realiseren regionaal een optimale spreiding van D Uitvoering Breed Offensief beschermd wonen voorzieningen en Na de verwachte wijziging van de Participatiewet worden opvangplekken in de regio. We versterken de maatregelen uit het Breed Offensief ten uitvoering de toegang, verbeteren het imago van gebracht om zo drempels zoveel mogelijk weg te nemen in de doelgroep en hebben aandacht voor het belang van arbeidsparticipatie van werkzoekenden met bijzonder kwetsbare doelgroepen. een arbeidsbeperking. Doel is dat op deze manier meer 6 Vergroten passend aanbod mensen met een arbeidsbeperking aan de slag kunnen bij woonoplossingen, er zijn voldoende een werkgever doordat werkgevers minder drempels en meer passende en betaalbare woningen mogelijkheden ervaren voor het in dienst nemen van deze beschikbaar voor kwetsbare inwoners doelgroep. door lokaal prestatieafspraken met woningcorporaties te maken. De E Toekomstbestendige Zorg en Ondersteuning (TZO) doelgroep kwetsbare inwoners is Door TZO en een duurzame samenwerking met Vijf onderdeel van de lokale woonvisie.

In de willen we nu en in de toekomst kwalitatief goede zorg en regio is het matchen van vraag en aanbod ondersteuning blijven bieden die bijdraagt aan het vormen voor huisvesting kwetsbare inwoners op van vitale gemeenschappen en de kwaliteit van leven van vergelijkbare wijze georganiseerd. onze inwoners. Vijf is hiertoe langjarig gecontracteerd (5 7 Op veerkrachtige wijken, de sociale basis jaar met optie tot verlenging voor nog eens 5 jaar) met gaan we op orde maken. Kwetsbare ingang van 1 januari 2022. Hierbij blijven we binnen de inwoners doen zo normaal mogelijk mee beschikbare financiële kaders ongeacht demografische in de wijk en de beeldvorming rondom en maatschappelijke ontwikkelingen zoals de toenemende mensen met (complexe) problematieken is vergrijzing. in positieve zin bijgesteld.

PROGR AMMABEGROTING 2023

35

F

Transformatie jeugd, mede gekoppeld aan de landelijke Hervormingsagenda, de regiovisie en de lokale Opgave Jeugd

We zien dat steeds meer burgers als gevolg hiervan betalingsproblemen hebben en dreigen in een situatie terecht te komen waarbinnen ze niet kunnen voorzien in hun primaire en secundaire levensbehoeften. Het is niet langer alleen een probleem van de laagste inkomens. Een steeds groter worden groep met een baan en een redelijk inkomen heeft ook moeite met rond komen. Het besteedbaar inkomen, dus hetgeen overblijft na de uitgaven van de vaste lasten, komt bij deze groep heel dicht in de buurt van mensen die in armoede leven.

Landelijke maatregelen gekoppeld aan de extra financiële middelen die vanaf 2023 worden verwacht via de hervormingsagenda, gecombineerd met lokale acties, beogen meer grip op de financiële positie van onze gemeente op het jeugddomein. Hierbij blijven we oog houden voor behoud van kwaliteit van jeugdhulp en verbetering ervan. Kinderen moeten sneller op de juiste plek terecht komen, waarbij streven is om uithuisplaatsingen van kinderen te voorkomen. Dit alles met het oog op een integrale samenwerking van hulp en zorg voor kinderen en hun gezin. Een versterkte toegang zal hierin een bijdrage kunnen leveren (Expertteam voor de meest complexe, vastgelopen casuïstiek Uit diverse studies blijkt dat armoede een grote impact op mensen heeft. Armoede en een ondersteuner in de huisartsenpraktijk die kennis en tijd is een belangrijke stressfactor die een heeft voor een goede vraagverheldering bijv.). Het resultaat groot effect heeft op zowel de (ervaren) van verder concretiseren van het begrip ‘normaliseren’ maakt gezondheid van mensen als op het dat we niet alle hulpvragen tot inzet van (gespecialiseerde) denkvermogen. Het hebben van geldzorgen jeugdhulp hoeven te leiden. Daarmee houden we (financiële) kan leiden tot korte termijn denken en ruimte over voor kinderen die zorg en ondersteuning nodig het maken van meer ondoordachte, hebben. impulsieve beslissingen.

Armoede is meer Het eindresultaat in alle gevallen en overkoepelend voor alle dan het hebben van een laag inkomen. acties kan worden samengevat als: Het is een vicieuze cirkel waar diverse • Het verbeteren en vergroten van de kwaliteit van jeugdhulp, problemen elkaar in stand houden en/of • Het terugdringen van gebruik van jeugdhulp en versterken. Vooral kinderen lijden hieronder • Het verminderen van de uitgaven aan jeugdhulp. want armoede en schulden staan hun ontwikkeling op school, fysiek en sociaal G  Herformulering van het beleidsplan armoede en emotioneel in de weg. Onze ambitie is dat schulden deze vicieuze cirkel wordt doorbroken en De ambitie vanuit de rijksoverheid op dit beleidsterrein is minder mensen en gezinnen in armoede groot: zo moet het aantal mensen dat in armoede leeft in 2030 leven en schulden hebben. Wij gaan voor zijn gehalveerd ten opzichte van 2015 en al in 2025 moet méér kansengelijkheid, minder risico om het aantal kinderen dat in armoede opgroeit tot de helft zijn in armoede terecht te komen en meer teruggebracht. In 2030 moet ook het aantal huishoudens met kansen voor de Roermondse burger om uit problematische schulden zijn gehalveerd. armoede en schulden te komen.

Voor die burgers waarbij dit (nog) niet mogelijk is De aanpak geldzorgen, armoede en schulden heeft een verzachten we de gevolgen van het leven in laag ‘maakbaarheidsgehalte’; de hardnekkigheid en armoede o.a. door inkomensondersteunende complexiteit van de problematiek wordt goed onderkend. Er maatregelen. zijn nu eenmaal geen simpele oplossingen en de realiteit is weerbarstig en veranderlijk, zoals we nu ook zien met de snel Opgroeien in armoede betekent meer dan alleen het missen van spullen. Het betekent stijgende prijzen van energie en boodschappen. De keerzijde ook onzekerheid of er voldoende geld is om is dat veel plannen en voornemens nog weinig concreet te eten of de benodigde spullen te kopen, zijn, zoals hoe de rollen van rijksoverheid en gemeente zich het voelen van de stress die bij de ouders tot elkaar verhouden. Het ministerie werkt aan coalities en speelt, niet altijd mee kunnen doen of vaker samenwerkingsverbanden om na de zomer tot concreet opgroeien in een onveilige omgeving. Door beleid en acties te komen. bijvoorbeeld het niet kunnen aanschaffen van een computer, het niet kunnen betalen Veel mensen in onze gemeente hebben het goed. Ze van bijlessen of een studie heeft de armoede hebben een baan, inkomen, sociale contacten, voelen zich ook invloed op de toekomstperspectieven gewaardeerd. Voor een beperktere groep is dat niet het geval. van deze kinderen.

Schrijnend is dat De bestaanszekerheid staat voor sommige groepen inwoners kinderen zelf geen invloed kunnen in onze gemeente, mede als gevolg van Corona, woning- en uitoefenen op deze situatie. We hebben de energiecrisis maar ook vanwege de toenemende inflatie, ambities geformuleerd dat al onze burgers in onder druk.

GEMEENTE ROERMOND

36

hun levensonderhoud kunnen voorzien en zij kunnen participeren, bij voorkeur door werk. Deze ambities gelden ook voor kinderen die opgroeien in armoede. Ongeacht de financiële situatie van hun ouders vinden we dat deze kinderen mee moeten kunnen blijven doen en niet de dupe mogen zijn van armoede. Armoede heeft ook een sterke negatieve invloed op de gezondheid. Stress is hiervoor een belangrijke factor. Langdurige financiële zorgen en gebrek aan perspectief kunnen leiden tot chronische stress. Deze stress kan leiden tot een kleiner sociaal netwerk en daarmee eenzaamheid of uitsluiting. Ook heeft stressinvloed op het denkvermogen en de mogelijkheid tot het stellen van lange termijn doelen. We werken vanuit armoede dan ook nauw samen met andere terreinen, zoals (jeugd) zorg, gezondheid, onderwijs, sport en taal en sluiten hierbij aan op de ontwikkelingen in het sociaal domein o.a. gericht op preventie en het versterken van de sociale basis in de wijken en buurten.

H Preventie- en Gezondheidsbeleid Voor de komende periode kijken we samen met partners/stakeholders en inwoners van onze stad naar de ambities en speerpunten voor de komende beleidsperiode vanuit het gedachtengoed van Positieve Gezondheid. Dit doen we in samenwerking met meerdere beleidsterreinen zoals onderwijs, sport, cultuur. Inwoners voelen zich vitaler en gezonder en hebben toegang tot het aanbod vanuit de vijf speerpunten.

PROGR AMMABEGROTING 2023

37

Hoe monitoren we de resultaten en / of de effecten Verplichte BBV indicatoren/kengetallen Taakveld 6. Sociaal domein

#

Naam indicator

Eenheid

Bron

2017

2018

2019

2020

2021

Nederland

21

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15–64 jaar

CBS Bevolkingsstatistiek / LISA

925,3

951,9

968,1

980,2

999,7

805,5

22 Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

CBS Jeugd

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

23 Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

CBS Jeugd

9,0

9,0

8,0

8,0

6,0

24

Nette arbeidsparticipatie

% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking

CBS Arbeidsdeelname

65,0

66,3

67,7

67,6

26

Werkloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

CBS Jeugd

3,0

3,0

2,0

3,0

27 Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 1.000 inwoners (18j e.o.)

CBS Participatiewet

515,7

488,2

480,6

555,2

28 Lopende re-integratievoorzieningen

Aantal per 1.000 inwoners van 15–65 jaar

CBS Participatiewet

582,6

538,6

78,4

93,5

29

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS Jeugd

15,5

15,0

15,1

15,0

15,3

12,9

30 Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

CBS Jeugd

1,9

1,6

1,6

1,9

1,9

1,2

31 Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS Jeugd

0,5

0,6

0,5

0,5

0,3

0,3

32 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Aantal per 1.000 inwoners

CBS Monitor Sociaal Domein WMO

730,0

750,0

790,0

810,0

790,0

700,0

Stand per 14-9-2022. Voor de meest actuele realisatiecijfers en ontwikkelingen in de beleidsindicatoren wordt verwezen naar www.waarstaatjegemeente.nl. De waarde in de kolom Nederland betreft informatie over het laatst gerapporteerde jaar.

66,5

70,4

2,0 538,7

431,2 202,0

GEMEENTE ROERMOND

38

Toelichting BBV indicatoren #

Naam indicator

Eenheid

21

Banen

22

Jongeren met een delict voor de rechter

Het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar. Een baan betreft een vervulde positie. Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

23

Kinderen in uitkeringsgezin

24

Netto arbeidsparticipatie

26

Werkloze jongeren

27 Personen met een bijstandsuitkering 28 Lopende re-integratievoorzieningen 29

Jongeren met jeugdhulp

30

Jongeren met jeugdbescherming

31

Jongeren met jeugdreclassering

32 Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking. Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar). Het gemiddeld aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners (Wet werk en bijstand en Participatiewet). Het gemiddeld aantal re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar. Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar. Het percentage jongeren (12 tot 23 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12 tot 23 jaar). Gemiddeld aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo.

PROGR AMMABEGROTING 2023

39

Financiële vertaling programma Wat mag het kosten (bedragen x € 1.000)

Rekening 2021

MJB 2022

MJB 2023

MJB 2024

MJB 2025

MJB 2026

Lasten

99.396

106.272

101.094

94.160

93.454

92.983

Baten

-34.642

-31.075

-30.394

-30.155

-30.129

-30.133

Geraamd saldo van baten en lasten

64.754

75.197

70.700

64.005

63.325

62.850

Storting in reserves

16.998

20.486

0

0

0

0

Onttrekking uit reserves

-11.891

-25.614

-164

-44

0

0

Geraamd resultaat

69.861

70.069

70.536

63.960

63.325

62.850

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

800

800

800

800

Investeringsplanning (bedragen x € 1.000) Zorgzame gemeente De belangrijkste investeringen in 2023 hebben betrekking op: WMO hulpmiddelen

790

GEMEENTE ROERMOND

40

PROGR AMMABEGROTING 2023

41

Programma 2

3.2 Inclusieve samenleving Producten: Onder het programma “Inburgering” brengen we de volgende producten voor inburgeringsplichtigen samen:

a) Nederlandse taaltrajecten b) Maatschappelijke ondersteuning c) Arbeidsmarkt en participatie d) Budgettering e) Preventie en Gezondheid

Beleidskaders: •  Uitgangspuntennotitie: Regionale voorbereiding aanpak Nieuwe Inburgering Midden-Limburg 2020-2021. •  Regionaal Plan van aanpak Implementatie wet inburgering 2021 MiddenLimburg. •  Inburgering 2021 en verder. Integratie, Participatie en meedoen naar vermogen. De aanpak van de Veranderopgave inburgering in Roermond. •  De stand van zaken van de aanpak van de nieuwe Wet inburgering in Roermond. December 2021. •  Lokale Inclusie Agenda ‘Iedereen doet mee in Roermond!’ 2021-2024. •  VN-verdrag internationale rechten van mensen met een handicap. •  Notitie Regenboogsteden Weert en Roermond 2019-2022.

Verbonden partijen: • Arbeidsmarktregio Midden-Limburg • Gilde Educatie • Vluchtelingenwerk • Westrom

GEMEENTE ROERMOND

42

Strategisch doel programma Roermond kent een grote diversiteit aan inwoners. We streven naar een inclusieve samenleving: een stad waar iedereen meedoet en zichzelf mag zijn. De gemeente investeert, met maatschappelijke partners, in een sterke sociale basis die bijdraagt aan zelfstandig leven. We bevorderen, beschermen en waarborgen de rechten van mensen met een beperking, zodat ook zij optimaal mee kunnen doen. De programma’s Zorgzame gemeente en Inclusieve samenleving streven in hoge mate hetzelfde doel na. Kort gezegd: iedereen doet zoveel mogelijk mee. De beleidskaders van beide programma’s zijn daarom grotendeels overeenkomstig. Om overlap te voorkomen worden zij niet in beide programma’s vertaald naar inzet. Het onderscheid zit, analoog aan het coalitieprogramma, in de rol van de gemeente. Bij het programma Inclusieve samenleving biedt de gemeente algemene en basisvoorzieningen en stimuleert en ondersteunt ontwikkelingen bij en met maatschappelijke partners. Bij het programma Zorgzame gemeente zoomen we voornamelijk in op de gemeente die het (deels) overneemt als de inwoner zelf, met zijn/haar omgeving, niet meer eigenstandig kan participeren zoals hij/zij dat wil. Wij werken aan een sterke sociale basis, die bijdraagt aan zelfstandig wonen en leven en eigen kracht van inwoners. Hiervoor bieden we ondersteuning en voorzieningen gericht op zelfredzaamheid en participatie.

Daarnaast richten wij ons op bewustwording over toegankelijkheid, inclusie en diversiteit.

decentralisaties etcetera, hebben ervoor gezorgd dat de vraag naar accommodaties dynamisch is. De hoofdfunctie ‘ontmoeten en contact’ blijft bestaan, maar de behoefte (aard en omvang van activiteiten) is veranderd. Om aan deze behoefte een juiste toekomstbestendige invulling te geven, is maatwerk essentieel. Het accommodatiebeleid geeft invulling aan dit maatwerk. Roermond en Weert zijn samen Regenboogsteden. Vanuit een gezamenlijke visie maken wij ons sterk voor het verbeteren van de sociale acceptatie, veiligheid en emancipatie van LHBTI+ personen (lesbische vrouwen, homoseksuele mannen, bi+ personen, transgender en intersekse personen). Iedereen verdient de vrijheid en veiligheid om altijd en overal, zichtbaar zichzelf te kunnen zijn. Samen met het onderwijs, lokale belangenverenigingen en COC Limburg organiseren we acties en activiteiten die hieraan bijdragen. Op grond van het VN-verdrag voor de rechten van gehandicapten besteden we extra aandacht aan de thema’s: (digitale en fysieke) toegankelijkheid, wonen, werk, vrijetijdsbesteding, onderwijs en mobiliteit voor mensen met een beperking. Deze speerpunten zijn vastgesteld door het college in de Lokale Inclusie Agenda. Per thema geven we hieraan verdere uitvoering, in samenwerking met het Gehandicaptenplatform Roermond en lokale partners.

De positie van vrouwen in de samenleving is verbeterd, er zijn meer vrouwen actief in de politiek, op de arbeidsmarkt en in het bedrijfsleven. Wij stimuleren de verdere emancipatie en economische zelfstandigheid van vrouwen. We bestrijden (huiselijk) geweld tegen vrouwen en meisjes. Wij werken samen met inwoners en organisaties die opkomen voor hun belangen.

Een inclusieve samenleving waarin iedereen meedoet en zichtzelf mag zijn. Dit geldt ook voor nieuwe Roermondenaren, zoals vluchtelingen en statushouders. De gemeente Roermond werkt verder aan het Het doel is om inburgeraars zo goed en volwaardig mogelijk mee te toespitsen van de activiteiten op de verschillende wijken en buurten. De gemeente doet dit niet alleen, laten doen in de samenleving. Daarbij is het uitgangspunt om hen na huisvesting zo snel als mogelijk de juiste begeleiding te bieden, maar juist in samenwerking met de partners, waar zodat zij zo veel als mogelijk naar eigen vermogen mee kunnen mogelijk ook met bewoners. Dit gebeurt onder doen als inwoner van Roermond. Voor iedere inburgeraar geldt andere vanuit de wijkteams. De lessen uit het dat zij een passend maatwerk traject krijgen aangeboden op het verleden, zoals die blijken uit de evaluatie van het gebied van maatschappelijke begeleiding, financiële ontzorging, Dorpsplan Swalmen en het WOP Donderberg, taal en worden ondersteund in vormen van maatschappelijke worden meegenomen in de afspraken die zullen participatie. worden gemaakt. Inburgeringsplichtigen leren de Nederlandse taal op een niveau We hechten veel waarde aan goede voorzieningen waarmee zij zich goed kunnen redden in de samenleving. Op deze wijze kunnen zij sneller volwaardig meedoen en hebben zij betere in de wijk.

Zo behouden we een optimaal en kansen op een succesvolle toekomst. Als gemeente bieden we een sluitend netwerk van wijkaccommodaties binnen luisterend oor, denken en handelen we vanuit mogelijkheden en de Roermondse wijken, met name gericht op stellen we het individu en diens ondersteuningsbehoefte centraal. multifunctionaliteit, de gemeenschap en de Op deze wijze beogen we hen uit een moeilijke positie te halen en functie ‘ontmoeten en contact’. Veranderingen succesvol te laten integreren in onze samenleving. in de maatschappij, technologie, economie,

PROGR AMMABEGROTING 2023

43

Wat willen we bereiken De gemeente heeft de ambitie om alle nieuwkomers zo snel mogelijk te laten integreren en naar vermogen te laten participeren in de samenleving. Snelle integratie en participatie dragen er aan bij dat de nieuwkomers welkom zijn en blijven in Roermond. De gemeente voert hierover de regie. De klantmanager is het centrale aanspreekpunt, de spin in het web. Het streven is dat iedere inburgeraar zelfredzaam mee kan doen in de samenleving.

Wat gaan we ervoor doen C Wet Inburgering De klantmanagers brengen de nieuwkomers volledig in beeld waardoor zij hen op een passend inburgeringstraject kunnen plaatsen. Dat houdt in; de juiste combinatie van taal, participatie en ontzorging. De gemeente neemt weer de regie op de inburgering met als doel dat alle inburgeringsplichtigen zo snel mogelijk en volwaardig kunnen meedoen aan de Nederlandse samenleving, het liefst via betaald werk. Hierdoor krijgen we weer grip op de inburgering en kunnen we erop sturen dat inburgeringsplichtigen na hun huisvesting direct beginnen met hun integrale traject inburgering en participatie. We zetten in op een zo hoog mogelijk taal en participatieniveau om deze doelstelling te bereiken. Dit betekent dat onze nieuwkomers een passender traject krijgen en meteen kunnen starten. Dit zorgt voor eerdere integratie en vergroot de zelfredzaamheid van de nieuwkomers.

Wat levert het op (resultaten) Dat zoveel mogelijk nieuwkomers naar eigen vermogen de taal leren. Het doel blijft dat zoveel mogelijk nieuwkomers de inburgering met succes afronden en richting vervolgscholing gaan en of passend werk vinden om op deze manier volwaardig mee te kunnen doen in onze samenleving. Wijkgericht werken Onder de noemer wijkgericht werken worden drie sporen bij elkaar gebracht. Allereerst is er het proces om te komen tot wijk- en kernenbeleid, waarvan de resultaten op het moment van schrijven nog niet beschikbaar zijn. Het wijk- en kernenbeleid richt zich op de vraag hoe de gemeentelijke organisatie, met inachtneming van de verschillen tussen de Roermondse wijken, en in gezamenlijkheid met externe en interne partners, de leefbaarheid in Roermond kan versterken. Daarnaast hebben we de doorontwikkeling van de wijkteams, waarbij wijkpartners heldere afspraken maken over de werkwijze van de wijkteams, en over de concrete doelen die we gezamenlijk stellen. Het derde spoor is de evaluatie van het Dorpsplan Swalmen, waarvan de resultaten vertaald worden naar niet alleen de toekomst in

Swalmen, maar naar alle Roermondse wijken en buurten. Het is, vooruitlopend op het eindresultaat, in ieder geval duidelijk dat de meeste aandacht uit zal gaan naar het maken van procesafspraken. Wanneer er heldere, pragmatische en bindende procesafspraken zijn gemaakt, kan het wijkgericht werken nog meer als middel worden ingezet om de leefbaarheid in de wijken te versterken. WOP In 2022 zijn we gestart met fase 3 van het Wijkontwikkelingsplan Donderberg. Deze fase duurt tot en met 2025. Samen met de partners in de wijk is een uitvoeringsprogramma voor deze laatste fase opgesteld, waarbij naast de fysieke ontwikkeling sterk wordt ingezet op sociaaleconomische aspecten, veiligheid en op het verduurzamen van de wijkaanpak. We geven hier verdere invulling aan in de vorm van een buurtonderneming, D’onderneming. Dit wordt een plek waar mensen die nu langs de kant staan (geen baan, klein sociaal netwerk) terecht kunnen voor een goed gesprek met een coach, ondersteuning kunnen krijgen bij problemen waar ze zelf niet het hoofd aan kunnen bieden en de mogelijkheid krijgen om letterlijk en figuurlijk in beweging te komen. Zo willen we de kracht van de mensen in de wijk optimaal inzetten voor de wijk. We focussen in eerste instantie op een klusteam en een wijkrestaurant.

GEMEENTE ROERMOND

44

Financiële vertaling programma Wat mag het kosten (bedragen x € 1.000)

Rekening 2021

MJB 2022

MJB 2023

MJB 2024

MJB 2025

MJB 2026

Lasten

6.587

7.481

7.690

7.433

7.424

7.042

Baten

-707

-242

-602

-522

-522

-238

Geraamd saldo van baten en lasten

5.880

7.239

7.088

6.911

6.902

6.804

Storting in reserves

632

0

0

0

0

0

Onttrekking uit reserves

-567

-718

-30

0

0

0

Geraamd resultaat

5.945

6.521

7.058

6.911

6.902

6.804

PROGR AMMABEGROTING 2023

45

Programma 3

3.3 Goed onderwijs Producten: Onder het programma “Goed onderwijs” brengen wij de volgende producten samen:

a) Strategisch onderwijsbeleid b) Onderwijshuisvesting

Beleidskaders: •  Voor- en vroegschoolse educatie gemeente Roermond 2017-2021. •  Programma Regionale aanpak voortijdig schoolverlaten 2020-2024. •  Regionaal programma volwasseneneducatie en laaggeletterdheid 2021-2024. •  Lokaal uitvoeringsplan laaggeletterdheid Roermond 2021-2024. •  Plan van aanpak Post Corona Arbeidsmarktregio Midden-Limburg 2020-2022. •  Integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijs gemeente Roermond 2020-2040. •  Nationaal Programma Onderwijs (NPO) gemeente Roermond (vanaf 2022). •  Lokale Educatieve Agenda (LEA) gemeente Roermond (vanaf 2022).

Verbonden partijen: • Onderwijs, kinderopvang en ketenpartners.

GEMEENTE ROERMOND

46

Strategisch doel programma

Wat willen we bereiken

Goed onderwijs is dé manier om een eerlijke start te maken in het leven. Onderwijs moet een plek zijn waar iedereen gelijke kansen heeft en krijgt. De wijk waarin je woont, je achtergrond of wie je ouders zijn mogen nooit bepalend zijn voor wie je later wordt. Door goed onderwijs wordt onze jeugd gevormd en wordt een goede basis gelegd voor hun verdere leven. Het bereidt hen voor en stelt hen in staat talenten te ontdekken en ontplooien en ambities waar te maken. Daarmee groeien zij op tot zelfbewuste en nieuwsgierige volwassenen die met zelfvertrouwen hun weg vinden in de samenleving. Goed onderwijs betekent ook leren met, van en over elkaar. Onderwijs is een ontmoetingsplek, het verbindt de jeugd en draagt bij aan de sociale cohesie, maakt de jeugd bewust van gedeelde normen en waarden en vormt daarmee een basis voor goede deelname in de samenleving. Goed onderwijs maakt het verschil in het leven van onze inwoners, ook voor wie dit (tijdelijk) niet vanzelfsprekend is. Persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners wordt bevorderd met onze jeugd als primaire doelgroep, maar met ’een leven lang leren en ontwikkelen‘ als uitgangspunt. Inwoners van Roermond halen het beste uit zichzelf, kunnen een goede opleiding volgen en zijn daardoor beter in staat om mee te doen.

Goed onderwijs biedt perspectief op de arbeidsmarkt, draagt bij aan onze economie, aan innovaties en aan een aantrekkelijk vestigingsen investeringsklimaat voor zowel inwoners als bedrijven.

Mede door goed onderwijs ontwikkelen inwoners van Roermond zich tot zelfbewuste en zelfredzame burgers. Zoveel mogelijk jongeren verlaten succesvol het onderwijs. Achterstanden of stagnaties in de ontwikkeling onderkennen we zo vroeg mogelijk en bestrijden we maximaal. Daarmee fungeert het onderwijs (en de kinderopvang) tevens als belangrijke vindplaats voor vroegtijdige signalering van problematiek van jongeren en hun thuissituatie. In onze onderwijsinstellingen, scholen en (integrale) kindcentra past het stimuleren van een passend onderwijsaanbod voor íedereen, ook voor wie een extra ondersteuningsbehoefte heeft. Verder stimuleren we vormen van (verdergaande) samenwerking tussen de partners, ter bevordering van passend onderwijs en gelijke kansen voor iedereen, maar ook van innovaties in en met het onderwijs en een aantrekkelijk vestigings- en investeringsklimaat voor inwoners en bedrijven. Dit alles bereiken we samen met onze partners, onder meer op het gebied van voor- en vroegschoolse educatie en kinderopvang, de verbinding passend onderwijs en jeugdhulp, de Gelijke Kansen Alliantie, de aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt, leerplicht/ RMC, de aanpak van jongeren in een kwetsbare positie, voortijdig schoolverlaten, laaggeletterdheid en volwasseneducatie, bibliotheekwerk, onderwijshuisvesting en leerlingenvervoer.

PROGR AMMABEGROTING 2023

47

Wat gaan we ervoor doen

Wat gaan we ervoor doen A Strategisch onderwijsbeleid

A Strategisch onderwijsbeleid B Onderwijshuisvesting

Het team onderwijs van de gemeente Roermond is een strategische gesprekspartner voor partijen in het onderwijs, de kinderopvang en voor ketenpartners. We blijven investeren in de samenwerking en partnerschap met partijen. We weten elkaar te vinden en voeren frequent overleg over (complexe) vraagstukken. We nemen (nieuwe) inzichten mee in beleid. Waar mogelijk en nodig werken we samen, daarbij gebruikmakend van ieders kracht(en) en rekening houdend met ieders rol, taken en verantwoordelijkheden. Het overleg met onze partners is en wordt gewaarborgd in overlegstructuren en bijbehorende (uitvoerings)plannen onder de noemer van het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) in het kader van de Wet op passend onderwijs en Jeugdwet en de Lokale Educatieve Agenda (LEA). Ter bestrijding van de gevolgen van corona werken we samen in de regionale Taskforce onderwijs-arbeidsmarkt-economie MiddenLimburg waarbij we inzetten op onder meer het voorkomen en bestrijden van jeugdwerkloosheid en het behoud van jong talent voor de regio. Met het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) zetten we in op het bevorderen van gelijke kansen voor iedereen, op extra ondersteuning binnen de voorschool en het funderend onderwijs en op de sociaal-emotionele ontwikkeling en het welbevinden van de jeugd. Dit alles doen we samen met onze partners in het onderwijs, de kinderopvang en de keten.

GEMEENTE ROERMOND

48

Wat levert het op (resultaten) B Onderwijshuisvesting

A Strategisch onderwijsbeleid

De gemeente Roermond heeft samen met schoolbesturen (en partners) in het funderend onderwijs een integraal huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs in Roermond ontwikkeld. Het IHP bepaalt op basis van visie, gerichte analyses, scenario-ontwikkeling en financiële vertaling de kaders waarbinnen de gemeente Roermond samen met de schoolbesturen investeert in de onderwijshuisvesting. Het IHP vormt het strategisch beleidskader voor het onderwijshuisvestingsbeleid voor de periode 2020-2040 en bestaat uit een uitvoeringsprogramma voor de komende 5 jaar en een doorkijk tot 20 jaar. Conform uitvoeringsprogramma zijn en worden projecten in uitvoering gebracht. Daarnaast leveren we een bijdrage aan de huisvesting i.c. nieuwbouwplannen van Yuverta en Gilde Opleidingen, waarbij we de verbinding en samenwerking blijven zoeken tussen en met onze partners.

Een stevige basis voor verdere duurzame samenwerking en partnerschap met onderwijs- en kinderopvangpartijen met (nieuwe) inzichten voor beleid. Dat is nodig om samen te kunnen blijven werken aan goed onderwijs in Roermond, dat voorbereidt op de uitdagingen van de toekomst. Samen met onze partners stellen we (uitvoerings)plannen op en ontplooien we activiteiten onder de noemers van onder meer het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) in het kader van de Wet op passend onderwijs en Jeugdwet en een Lokale Educatieve Agenda (LEA). Ter bestrijding van de gevolgen van corona voeren we activiteiten uit onder de noemer van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) en de regionale Taskforce Post-Corona Midden-Limburg, met speerpunten als het voorkomen en bestrijden van jeugdwerkloosheid, het behoud van talent voor de regio en het bevorderen van het welbevinden en de ontwikkeling van jongeren.

B Onderwijshuisvesting Conform uitvoeringsprogramma in het IHP wordt passende en kwalitatief goede onderwijshuisvesting gerealiseerd die onderwijsinstellingen ondersteunt bij de ontwikkeling van goed onderwijs, aansluit bij de behoeften van morgen en bijdraagt aan een leefomgeving die sociaal, vitaal en duurzaam is. Projecten als BS De Kasteeltuin, BS Vrijeschool Christophorus en SO Herman Broeren worden in uitvoering gebracht en/of afgerond en haalbaarheidsonderzoeken voor projecten als OBS De Brink, BS Willem de Zwijger en BS Sint Theresia zullen starten vanaf 2022. We werken toe naar (verdere) uitvoering van het project (ver)nieuwbouw van ROER College Schöndeln, in gezamenlijkheid met het onderwijs. Verder leveren we een bijdrage aan de nieuwbouwplannen van Yuverta en Gilde Opleidingen en verkennen we de mogelijkheden tot verder(gaand)e samenwerking tussen en met onze partners.

PROGR AMMABEGROTING 2023

49

Hoe monitoren we de resultaten en / of de effecten Verplichte BBV indicatoren/kengetallen Taakveld 4. Onderwijs #

Naam indicator

Eenheid

Bron

2017

2018

2019

2020

2021

Nederland*

17

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

DUO/Ingrado

5,6

1,2

3,4

1,6

2,0

2,5

18

Relatief verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

DUO/Ingrado

49,7

38,0

49,0

39,0

38,0

19,0

19 Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

DUO/Ingrado

2,5

3,3

2,7

2,3

2,1

1,9

Stand per 14-9-2022. Voor de meest actuele realisatiecijfers en ontwikkelingen in de beleidsindicatoren wordt verwezen naar www.waarstaatjegemeente.nl. De waarde in de kolom Nederland betreft informatie over het laatst gerapporteerde jaar. Toelichting BBV indicatoren #

Naam indicator

Eenheid

17

Absoluut verzuim

18

Relatief verzuim

Het aantal leerplichtigen/kwalificatieplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school of instelling per 1.000 inwoners lft. 5-18 jaar. De periodeaanduiding “2021” staat voor schooljaar “2020/2021”. Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is per 1.000 inwoners lft. 5-18 jaar. De periodeaanduiding “2021” staat voor schooljaar “2020/2021”. Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. De periodeaanduiding “2021” staat voor schooljaar “2020/2021”.

19 Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Financiële vertaling programma

Wat mag het kosten (bedragen x € 1.000)

Rekening 2021

MJB 2022

MJB 2023

MJB 2024

MJB 2025

MJB 2026

Lasten

7.953

8.611

8.899

9.112

9.715

9.929

Baten

-4.526

-3.536

-3.725

-3.565

-3.565

-3.565

Geraamd saldo van baten en lasten

3.427

5.075

5.174

5.547

6.150

6.364

Storting in reserves

574

0

0

0

0

0

Onttrekking uit reserves

-421

-548

-220

-147

-146

-21

Geraamd resultaat

3.580

4.527

4.954

5.400

6.004

6.343

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

8.560

20.456

7.000

7.000

Investeringsplanning (bedragen x € 1.000) Goed onderwijs De belangrijkste investeringen in 2023 hebben betrekking op: Investeringsplan schoolgebouwen

8.560

GEMEENTE ROERMOND

50

PROGR AMMABEGROTING 2023

51

Programma 4

3.4 Kansen voor klimaat Producten: Onder het programma ‘Kansen voor klimaat’ brengen wij de volgende producten samen:

a) Klimaatadaptie en energietransitie b) Milieubeleid- en beheer

Beleidskaders: • Natuurvisie Roermond Oost (2000), Roermond West en natuurbeleid heel Roermond (2004). • Groenvisie (2016) • Duurzaamheidsvisie (2017) • Dassenbeleidsplan (2013) • Nota Bodembeheer regio Maas & Roer (incl Bodemkwaliteitskaart)

Verbonden partijen: • RUD Limburg Noord • Vereniging Afvalsamenwerking Limburg (ASL) • Samenwerking Midden Limburg (SML) •  Indien in 2023 een nieuwe juridische entiteit (nu in onderzoek, nieuwe organisatievorm) dan is de Regionale Energiestrategie Noord en Midden Limburg (RES) een verbonden partij.

GEMEENTE ROERMOND

52

Strategisch doel programma Roermond is een stad waar zowel huidige als toekomstige generaties zich prettig en veilig voelen. De gemeente Roermond is in 2050 een klimaatneutrale en klimaatadaptieve gemeente en de gemeentelijke organisatie werkt al in 2030 klimaatneutraal. Ook past de gemeente steeds meer klimaatadaptieve maatregelen toe in de openbare ruimte. Als gemeente geven wij het goede voorbeeld op het gebied van duurzaamheid en energietransitie, maar de opgaven realiseren we samen met partners en burgers. Daarbij hebben we oog voor de ruimtelijke impact van deze energietransitie als ook de sociale aspecten.

Wat gaan we ervoor doen

A Energietransitie B Klimaatadaptie C Vergroening D Bodem, geluid, luchtkwaliteit E Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving

Wat willen we bereiken Roermond staat voor een groene gemeente. In de komende periode werken we aan kansen voor het klimaat. Klimaatverandering vraagt niet alleen om mitigerende maar ook om adaptieve maatregelen, die beide onderdeel uitmaken van dit hoofdstuk. Daarnaast worden ook in andere hoofdstukken kansen voor klimaat benut en omschreven. Twee voorbeelden zijn de ambities op het gebied van circulaire economie en schoon vervoer die in andere programma’s zijn omschreven. De beleidsdoelen zijn duidelijk. De gemeentelijke organisatie is in 2030 klimaatneutraal en de volledige gemeente is dat in 2050. Om deze doelstellingen te halen werken we aan de energietransitie. Dat doen we lokaal en samen met partners in de regio binnen de RES (Regionale Energie Strategie). We nemen ook onze eigen verantwoordelijkheid om snelheid en kwaliteit te borgen. Steeds vaker zorgt extreem weer voor wateroverlast, overstromingen, droogte en hittestress. Dit hebben we recent ervaren met de overstroming in juli 2021. Onze partners werken aan het verbeteren van de hoogwaterveiligheid en hoogwaterplannen, deze volgen wij en waar noodzakelijk sluiten we aan. Ook projecten zoals de verlaging van het Dam lateraalkanaal dragen daaraan bij. Maatregelen in de openbare ruimte en op particulier eigendom zijn eveneens nodig om goed met deze extremen om te gaan.

De ambitie van de gemeente Roermond is om klimaatbestendig en waterrobuust te zijn in 2050. Vergroening helpt om de gevolgen te dempen en draagt eveneens bij aan het klimaatneutraal maken van de gemeente. De basis van een gezonde leefomgeving is een goede kwaliteit van lucht, water en bodem. Deze kwaliteit waarborgen we.

PROGR AMMABEGROTING 2023

53

Wat gaan we ervoor doen A Energietransitie Regionaal werken we verder aan de uitvoering van de op 7 juni 2021 vastgestelde Regionale Energie Strategie 1.0 (RES1.0). In 2023 zal na analyse en evaluatie van genoemde RES 1.0 de 2e Regionale Energie Strategie (RES 2.0) in samenwerking opgesteld worden. De samenwerking wordt doorontwikkeld tot een robuuste organisatie. Lokale basis voor de energietransitie zijn de vastgestelde Duurzaamheidsvisie Roermond 2017, het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 20202024 en de resultaten van de Studie energiepotentieel gemeente Roermond. Op basis van de begin 2022 vastgestelde Transitievisie Warmte Roermond (TVW) en communicatiecampagnes gaat de energietransitie via wijkgerichte plannen landen bij de inwoners van Roermond. Hierbij zoeken we actief de samenwerking op met onze verschillende partners in de wijken. Acties die (vanuit het Uitvoeringsprogramma) zullen bijdragen aan de transitie zijn bijvoorbeeld de realisatie van het Duurzaamheidscentrum (informatiecentrum m.b.t. vragen over duurzaamheid) en het project zonnepanelen op het dak van particulieren. In 2022 ondersteunen we, mede vanuit het Duurzaamheidsfonds Roermond 2021- 2022, acties vanuit de inwoners die een bijdrage leveren aan de realisatie van de klimaatdoelstellingen. De inzet van het duurzaamheidsfonds zal eind 2022(Q4) geëvalueerd worden.

Resultaat van de evaluatie kan zijn om het duurzaamheidsfonds te verlengen in 2023. Voor het thema duurzame mobiliteit wordt verwezen naar programma 5. We werken met onze partners aan de verdere doorontwikkeling van het Slim Energienet Roermond (SER) waarbij industriële restwarmte wordt benut en waarmee bij realisatie tevens een bijdrage geleverd wordt aan de klimaatopgaves. Tevens is er steeds aandacht voor verdere benutting van restwarmte bijvoorbeeld in relatie tot projectontwikkeling en onze mogelijkheden om daarop in te spelen.

B Klimaatadaptie In het Waterpanel Noord werken we samen met regiogemeenten aan klimaatadaptatie. We onderzoeken welke bestaande en nieuwe projecten in aanmerking komen voor een Rijksbijdrage. Indien dit een extra investering vraagt worden deze voorbereid voor de kadernota 2024. De overlast en schade veroorzaakt door hoogwater in juli 2021 brengt ook de noodzaak van klimaatadaptieve maatregelen nog beter in het vizier. Hoogwaterveiligheid is in dit kader (dit programma) geen onderwerp, maar klimaatadaptieve maatregelen dragen wel bij om de overlast en schade te beperken.

C Vergroening Bij renovaties en omvormingen onderzoeken we welke gazons we kunnen omvormen tot extensieve vegetaties. In 2023 ronden we het 1 miljoen bomenplan af. Samen met stakeholders werken we aan de transitie van het Nationaal Park de Meinweg. Om de status Nationaal Park op termijn te behouden is een uitbreiding van de begrenzing en daarmee ook een uitbreiding van het aantal functies noodzakelijk.

D Bodem, geluid, luchtkwaliteit In het kader van de toekomstige Omgevingswet komen er diverse taken en bevoegdheden op het bordje van de gemeente. Sommige van deze taken hebben relatie met de thema’s duurzaamheid en leefbaarheid/gezondheid. In programma 7 Omgevingswet wordt daarop nader ingegaan.

E  Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving We werken samen met onze partners in de regio aan een veilige en gezonde leefomgeving, waarbij we de kwaliteit bevorderen en samenwerken bij de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht. Onderdeel daarvan is de relatie met het aspect energie en energiebesparing waardoor bijgedragen wordt aan onze klimaatdoelen en leefbaarheid van de omgeving. De regionale uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUD Limburg-Noord) ondersteunt ons bij het behalen van deze doelstellingen.

GEMEENTE ROERMOND

54

Wat levert het op (resultaten) A Energietransitie

D Bodem, geluid, luchtkwaliteit

Onze deelname aan regionale acties vanuit de RES in combinatie met ons lokale uitvoeringsprogramma versterkt de transitie in Roermond. Dit levert concrete projecten op met, door en voor inwoners die helpen bij besparen en duurzaam opwekken van energie. Door de vertaling van de Transitievisie Warmte in wijkuitvoeringsplannen en communicatie daarover landt de energietransitie bij de inwoners van Roermond. De doorontwikkeling van het Slim Energienet Roermond (SER) leidt tot besluitvorming over de realisatie. Alle voorgaande acties leveren een bijdrage aan de Roermondse klimaatdoelen (CO2reductiedoelstellingen).

Door toepassing van ons beleid, aangevuld met toetsing en advisering borgen en verbeteren we de kwaliteit van de leefomgeving en maken we plannen haalbaar. Hierbij zorgen we ook voor duurzaam hergebruik van de bodem. Onderzocht wordt hoe de overgehevelde taken en bevoegdheden naar de gemeente in het kader van de toekomstige Omgevingswet worden geborgd. In programma 7 Omgevingswet is meer informatie opgenomen.

B Klimaatadaptie We verkrijgen inzicht in de eerste te ondernemen acties en de mogelijkheden voor een Rijksbijdrage om Roermond (en de regio) meer klimaatadaptief te maken. Op het bedrijventerrein maar ook elders in de stad beperken we, waar noodzakelijk, wateroverlast en eventuele schade en wordt eveneens een bijdrage geleverd aan het tegengaan van verdroging. Tevens creëren en promoten we in dit project bewustwording van klimaatadaptieve maatregelen die de werknemers zelf kunnen nemen.

C Vergroening Het omvormen van gazon naar een extensieve vegetatie levert een bijdrage aan biodiversiteit en klimaatadaptatie. Bij uitvoering van het 1 miljoen bomenplan worden solitaire bomen, bosplantsoen en kleine bosjes aangeplant. Op een aantal locaties betrekken we leerlingen en inwoners. Samen met stakeholders bepalen we de koers voor het Nationaal Park de Meinweg en werken we aan behoud van de status Nationaal Park.

E Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) We geven op een kostenefficiënte wijze uitvoering aan wettelijke taken in samenwerking met de RUD Limburg-Noord, waardoor we vanuit deze aspecten een bijdrage leveren aan de realisatie van onze klimaatdoelen en de leefbaarheid.

PROGR AMMABEGROTING 2023

55

Hoe monitoren we de resultaten en/of de effecten Verplichte BBV indicatoren / kengetallen Taakveld 7. Volksgezondheid en milieu #

Naam indicator

34

Hernieuwbare elektriciteit

Eenheid

Bron

2017

2018

2019

2020

%

RWS

1,9

2,7

3,3

5,2

2021

Nederland* 26,9

Stand per 14-9-2022. Voor de meest actuele realisatiecijfers en ontwikkelingen in de beleidsindicatoren wordt verwezen naar www.waarstaatjegemeente.nl. De waarde in de kolom Nederland betreft informatie over het laatst gerapporteerde jaar.

Toelichting BBV indicatoren #

Naam indicator

Eenheid

34

Hernieuwbare elektriciteit

Dit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.

Financiële vertaling programma

Wat mag het kosten (bedragen x € 1.000)

Rekening 2021

MJB 2022

MJB 2023

MJB 2024

MJB 2025

MJB 2026

Lasten

1.167

1.703

1.802

1.535

1.536

1.531

Baten

-193

-255

-165

-165

-165

-165

Geraamd saldo van baten en lasten

974

1.448

1.637

1.370

1.371

1.366

Storting in reserves

100

0

0

0

0

0

Onttrekking uit reserves

-60

-509

-267

0

0

0

Geraamd resultaat

1.014

939

1.370

1.370

1.371

1.366

GEMEENTE ROERMOND

56

PROGR AMMABEGROTING 2023

57

Programma 5

3.5 Goede leefomgeving Producten: Onder het programma ‘Goede leefomgeving’ brengen wij de volgende producten samen:

a) Mobiliteit b) Beheer openbare ruimte

Beleidskaders: •  Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (2017). • Verkeersveiligheidsplan 2020. •  Evaluatie Fietsnota, Ontwikkeling Robuuste Structuren voor de fiets in Roermond (2011). • Beheerplannen: Kadernota Beheer 2017 – 2026. • Waterketenplan waterpanel noord 2021 – 2025. • Gemeentelijk Rioleringsplan 2017 - 2021 (2017). • Groenvisie 2016. • Notitie groenadoptie (2012). • Bomenplan gemeente Roermond beleid en beheer 2012 - 2024 (2012). • Speelruimteplan Gemeente Roermond; Beleid in de periode 2013 – 2017 (2013). • Duurzaamheidsvisie Roermond (2017). • Grondstoffenplan 2014-2017. • Parkeervisie (2020). • Parkeerbeleidsplan en Nota parkeernormen (vastgesteld oktober 2021). • Uitvoeringsbeleid laadinfrastructuur, nog door College in 2022 vast te stellen. • Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren 2021 (AVOI).

Vigerende beheerplannen:

Verbonden partijen:

• Algemeen • Verhardingen • Civieltechnische kunstwerken • Riolering • Havens en waterpartijen • Groen en bomen • Bossen en natuurterreinen • Reiniging • Openbare verlichting • Wegmeubilair • Verkeersvoorzieningen • Speelvoorzieningen • Begraafplaatsen • Kunstobjecten

• • • • • •

Enexis Holding N.V. Nazorg Limburg B.V. (Bodemzorg Limburg) Vereniging Afvalsamenwerking Limburg (ASL) Stichting Ons WCL (Waardevol Cultuur Landschap) N.V. Waterleiding Maatschappij Limburg (WML) Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) • Veiligheidsregio Limburg-Noord • Expertise Centrum GEO (ECGEO) •

Overheids BV

GEMEENTE ROERMOND

58

Strategisch doel programma

Wat willen we bereiken

Ten aanzien van mobiliteit is onze leidraad de visie en doelstellingen uit het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP). We zetten hierbij de komende jaren primair in op het stimuleren van duurzame en actieve mobiliteit zoals (elektrische) deelmobiliteit, lopen en fietsen om daarmee bij te dragen aan een bereikbare, verkeersveilige, leefbare en gezonde stad voor inwoners, forenzen en onze bezoekers. Naast het GVVP als breed beleidskader vertalen we ook beleid uit het Verkeersveiligheidsplan, Parkeervisie- en beleid en het laadinfrabeleid naar concrete acties, projecten en initiatieven.

Roermond staat voor een groene-, gezonde en aangename gemeente om te wonen, te werken en te leven. Daarbij werken we aan een leefomgeving en openbare ruimte die uitnodigt tot wandelen, fietsen, buitenspelen en ontmoeten. Dat betekent dat de openbare ruimte van een dusdanige kwaliteit moet zijn, dat deze activiteiten worden gestimuleerd en dat het buiten op straat ‘goed toeven’ is. Dit vraagt allereerst om scherpere focus op leefbaarheid en gezondheid. Immers, vanuit het toegenomen duurzaamheidsbesef, de toenemende druk op de gezondheidszorg en de pandemie vers in het geheugen willen we in Roermond inzetten op een kwalitatief hoogwaardige leefomgeving. Daarnaast vraagt dit om kwaliteit bij realisatie en beheer. De openbare ruimte wordt beheerd en onderhouden op het vastgestelde kwaliteitsniveau.

Daarnaast houdt Roermond zijn fysieke leefomgeving in de openbare ruimte duurzaam in stand. De openbare ruimte in onze gemeente nodigt uit tot wandelen, fietsen, buitenspelen en ontmoeten. Bij nieuwe ontwikkelingen sturen we op een passende openbare ruimte en waar mogelijk faciliteiten voor ongeorganiseerd sporten. Wij beschermen de volksgezondheid, het milieu en de ont- en afwatering van het stedelijk gebied met een goed functionerend rioleringsstelsel. De gemeente heeft bovendien als doel afval te voorkómen en om afval dat ontstaat, te scheiden voor een zo hoogwaardig mogelijke verwerking. Daarmee wordt een bijdrage beoogd aan een schone-, veilige- en gezonde leefomgeving.

In het kader van een goede leefomgeving streven we naar meer duurzame mobiliteit om daarmee een bijdrage te leveren aan het behalen van de luchtkwaliteitsnormen en om de leefbaarheid in brede zin te verbeteren. Stimuleren van (elektrische) deelmobiliteit, meer gebruik van de fiets, lopen en het openbaar vervoer en minder gebruik van de auto door zowel inwoners als bezoekers, moet bijdragen aan een leefbare, gezonde, verkeersveilige en toch bereikbare stad. Daarvoor is het noodzakelijk anders te kijken naar de mobiliteitsopgave en om na te denken over andere mobiliteitsconcepten. Dit doen we nadrukkelijk samen met onze externe partners zoals de BIZ-zen, Citymanagement, Limburg Marketing, Parkmanagement, wijk- en dorpsraden, VVN, Fietsersbond, Gehandicaptenplatform, projectontwikkelaars, corporaties etc., maar ook provincie en (Eu)regio. Het is belangrijk om iedereen goed te blijven aanhaken om daarmee draagvlak te creëren voor de mobiliteitstransitie die we nastreven, bijvoorbeeld in de Mobiliteitsraad die steeds meer vorm en inhoud begint te krijgen

PROGR AMMABEGROTING 2023

59

Wat gaan we ervoor doen

Wat gaan we ervoor doen A Mobiliteit

A Mobiliteit B Beheer Openbare Ruimte

In ons mobiliteitsbeleid dragen we uit dat we een sociale, gastvrije en ondernemende stad willen zijn voor inwoners en bezoekers. We stimuleren actief vervoersmiddelen zoals (elektrisch) deelvervoer, de fiets en het openbaar vervoer. Dit doen we fysiek door: •  Dienstreizen binnen onze gemeentelijke organisatie te verduurzamen en zoveel mogelijk de beschikbare vervoersmiddelen buiten kantooruren voor een breed publiek beschikbaar te stellen; •  Vanuit twee pilots in 2020 en 2021 de elektrische deelstep structureel te implementeren in de gemeente Roermond, passend binnen de APV en de Uitvoeringsregels Langzame en Actieve Deelmobiliteit; •  Eventueel andere initiatieven ten aanzien van (elektrische) deelmobiliteit mogelijk te maken tot een maximum van drie marktpartijen; •  Bij te dragen aan de ‘mobiliteitstransitie’ door middel van toepassing van het nieuwe beleidskader en instrumentarium voor auto- en fietsparkeren en meer aandacht voor lopen en fietsen bij diverse herinrichtingsprojecten en gebiedsontwikkelingen zoals de Oranjelaan, Singelring fase 3, Melicker Veld, Roerdelta, Vrijveld-Noord, etc. •  In 2023 e.v. stapsgewijs verder te werken aan de voorbereiding en uitvoering van een aantal (regionale) fietsroutes zoals in ieder geval: •  fietspad Noorderplas (uitvoering). •  Fietsverbinding naar Leudal (spoorbrug Leeuwen – Buggenum – voorbereiding).

•  Omvormen van de binnenstedelijke IJzeren Rijn naar wandel- en fietsverbinding plus vervolg richting de Meinweg (voorbereiding)

GEMEENTE ROERMOND

60



Eén en ander in het kader van een eind 2021 getekende intentieverklaring waarbij vier Midden Limburgse gemeenten en de provincie zich hebben gecommitteerd aan een totale west-oost route door MiddenLimburg waarvan de spoorbrug Leeuwen – Buggenum en de binnenstedelijke IJzeren Rijn onderdeel van zijn. Voor de voorbereiding van deze beide routes hebben we naar verwachting 2x € 100.000,- nodig. Daarnaast zijn vanaf 2024 en verder uitvoeringsmiddelen noodzakelijk om (gefaseerd) bij te dragen aan de realisatie van één of meerdere regionale fietsroutes, mede gelet op de gereserveerde cofinanciering van de provincie. •  Initiatieven op het gebied van laadinfra pro-actief en reactief te stimuleren, passend binnen het in 2022 vastgestelde uitvoeringskader. •  Verder uitvoering te geven aan het Verkeersveiligheidsplan waarbij met financiële steun vanuit het Rijk op basis van een risico gestuurde aanpak vanuit het Strategisch Plan verkeersveiligheid zo gericht mogelijk wordt geïnvesteerd op locaties waar inrichting en (gevoel van) verkeersveiligheid niet in overeenstemming zijn. •  Bij te dragen aan de exploitatie van de grensoverschrijdende busverbinding SB83 waardoor Roermond en het Designer Outlet rechtsreeks per bus bereikbaar wordt vanuit Mönchengladbach en tussenliggende kernen.

•  Nadat in 2020 het busstation opnieuw is ingericht, is het van belang dat we verder werken aan de visie voor het totale stationsgebied. We blijven hierover in gesprek met partijen als NS en ProRail om deze ontwikkeling integraal te benaderen. Naast het voorbereiden en uitvoeren van fysieke maatregelen en vervoerwijzen blijven we in 2023 en verder inzetten op een structurele gedragsverandering en het zoveel mogelijk voorkomen van verkeershinder als gevolg van werkzaamheden of drukke dagen. In afstemming met alle partners wordt gewerkt aan het waarborgen van de bereikbaarheid en gastvrijheid van de stad.

Dit doen we vanaf 2023 in de nieuw opgerichte regionale uitvoeringsorganisatie die vooralsnog bekend is onder de naam Midden-Limburg Bereikbaar. Ten behoeve van het programmamanagement binnen deze nieuwe regionale uitvoeringsorganisatie en om ook inhoudelijk bij te dragen aan de regionale uitvoeringsorganisatie is een bijdrage nodig vanuit de gemeente Roermond van naar verwachting € 100.000,-. We hebben in 2020 de Parkeervisie geactualiseerd en in 2021 een nieuw normenkader vastgesteld. Dat kader vormt de basis voor ruimtelijke ontwikkelingen en transformaties waarbij meer mogelijkheden en flexibiliteit wordt geboden. Tenslotte vindt in 2023 grootschalig onderhoud plaats aan de Roer- en Swalmentunnel door Rijkswaterstaat. De verwachte impact op de verkeersafwikkeling tijdens de uitvoering is groot en de gevolgen voor de omgeving vergen goede afstemming tussen alle betrokken partijen. De komende jaren hebben we een actieve rol bij de voorbereiding en de uitvoering van de werkzaamheden in samenwerking met Roermond Bereikbaar c.q. Midden-Limburg Bereikbaar.

B Beheer Openbare Ruimte 1 Herinrichting Oranjelaan 2 Riolering Donckernack 3 In stand houden gemeentelijke vijverpanden 4 Afvalinzameling afstemmen op doelstelling 2025 5  Toekomstgericht optimaliseren van het milieupark

Wat levert het op (resultaten) A Mobiliteit Het blijven inzetten op verduurzaming van het mobiliteitssysteem moet leiden tot minder (individueel) autoverkeer in onze gemeente. Concreet vertaalt zich dat in 2023 in: •  Streven naar 10% meer fietsgebruik onder alle doelgroepen (inwoners, forenzen en bezoekers). •  Circa 600m extra fietspad (Noorderplas) en verbeteringen aan de fietsstructuur langs de Oranjelaan (700m). •  Verhoging van de bezettingsgraad van de twee bewaakte fietsenstallingen in de binnenstad. •  Een verdubbeling van het gebruik van de elektrische deelauto’s en deelfietsen binnen onze eigen organisatie. •  Verdubbeling van het privégebruik van deze voertuigen door derden. •  Een zichtbaar, functionerend en toegankelijk systeem van publieke deelmobiliteit (ebikes, esteps of escooters). •  Een grensoverschrijdende buslijn naar Mönchengladbach. •  Een verdere groei van het aantal (al dan niet publieke) laadpalen in onze gemeente, in navolging van de uitrol die in 2022 heeft plaatsgevonden. •  Een betere verdeling van het parkeren. 10% minder parkeerdruk op straat ten gunste van 10% meer bezettingsgraad in de parkeergarages.

PROGR AMMABEGROTING 2023

61

•  Nul dodelijke verkeersslachtoffers op het Roermondse wegennet en 25% minder verkeersslachtoffers onder de kwetsbare verkeersdeelnemers. •  Zoveel min mogelijk (niet in cijfers uit te drukken) hinder als gevolg van het sluiten van beide tunnels in de A73 in de zomer van 2023. •  Minimaal twee gedragsprojecten in Roermond onder de vlag van Midden-Limburg Bereikbaar, gericht op het stimuleren van andere vervoerswijzen dan de auto. Dat resultaat kan echter niet alleen door verduurzaming van het mobiliteitssyteem behaalt worden, maar hangt ook af van het aanbod aan retail en werkgelegenheid in de stad, goede locatiekeuzes van voorzieningen en goede afspraken met externe partijen bij nieuwe ontwikkelingen. Meer en meer willen we gezondheid inzetten als unique selling point voor onze binnenstad. Geïnspireerd door het Europese Resolve-project willen we in 2023 in ieder geval één concrete actie uitvoeren waarmee de koppeling tussen retail en gezondheid zichtbaar en voelbaar wordt voor de bezoekers aan de binnenstad.