Bijlage 2. SSO Philipsterrein - volledige rapport

Een zeer kenmerkend element voor het industriële karakter van het plangebied is de aanwezigheid van een bovengronds leidingenstelsel, de zogenoemde buizenstraten. Deze buizenstraten liggen op een hoogte van ongeveer 5 meter op stalen portalen. Vanuit het Ketelhuis ( E ) lopen er leidingen naar verschillende gebouwen deze zorgden voor het transport van energie en chemische stoffen. De bedrijfshallen zijn belangrijke cultuurhistorische elementen binnen het terrein. Van zeer groot belang zijn hierbij de (shed) dakconstructies van de hallen C, L, B en P en de schoorstenen op het dak van het ketelhuis (hal E). Daarnaast zijn in materialisatie de lichtrode/bruine baksteen en betonnen dakranden bouwkundig belangrijke elementen waar de meeste hallen mee zijn opgetrokken. Ook de raampartijen voor lichttoetreding zijn in de meeste gevallen rechthoekig en hebben een duidelijke ritme en ordening.

De functionele eenheid van een hal is vaak onderverdeeld in deelprocessen (in verschillende types en formaten), de functionele eenheden werden omwille van efficiency op een voor het productieproces zinvolle manier ten opzichte van elkaar geplaatst. De verkavelingseenheden zijn zeer kenmerkend voor het gebied en in grote mate maatgevend voor het succes van Philips.

O

te behouden en transformeren objecten

te amoveren objecten, rood gearceerd Bestaande gebouwen met oorspronkelijke benaming. Gearceerde rode delen en hal AB worden geamoveerd in de toekomstige situatie.

48

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

hal A

Hal B

Hal AB 1

Hal met 3 sheddaken in langsrichting (oostDe oudste hal, met de originele hoofdconstructie die een lichte twist maakt in west) het grid tov de andere gebouwen.

De ‘jongste’ hal op het terrein

hal AB 2

hal O

Hal C

De ‘jongste’ hal op het terrein aan Bredeweg Kenmerkende Sheddaken ‘schaaldelen’

Aanbouw weinig waardevol

GEBOUW E

Hal L

Schoorstenen en buizenstraten van het Ketelhuis

Kenmerkende sheddaken ‘De zaagtand’ hal L De voormalige kantine als grondgebonden met accent op het einde van de Portiersloge bungalow met doorlopende vensters

GEBOUW P

Hal SR

GEBOUW Z

Hal P bakstenen basement, met doorlopende Voormalige brandweerkazerne raampartijen op de 1ste verdieping (buiten plangebied) (buiten plangebied)

49

GEBOUWTYPOLOGIE In verschillende bedrijfstakken werd de bouwwijze van de textielfabrieken (één bouwlaag met een grote vrij in te delen ruimte en verlichting via sheddaken) overgenomen. Ook bij de fabrieksgebouwen van Philips zien we veelal hallen van 1 bouwlaag met sheddaken terugkomen. Het gebruik van sheddaken werd destijds veel toegepast door bedrijven in de electrische apparaten bouw. Ook hier was namelijk een zuivere en gelijkmatige daglichttoetreding van belang. Met de sheddaken was er een gelijkmatige lichttoetreding van het noorderlicht die binnen viel uit het verticale deel van het dak. Doordat de lichttoetreding in de fabriekshal geheel van bovenaf kwam was er direct aan de gevels van een gebouw ruimte voor een rondgang en/of meerlaagse kantoorvleugels met raampartijen in de buitengevel. Dit zien we op het Weerstandterrein in nagenoeg alle gebouwen terugkomen. Iedere hal had zijn eigen product en productieproces, dit vond plaats op de begane grond oftewel de werkvloer. Veelal aan de kopse zijdes van de hal werd een verdieping met kantoren voorzien. Vaak waren de kantoren gelegen aan een omgang of bordes dat uitkeek op de werkvloer. Op het terrein zien we een verscheidenheid aan types sheddaken terug. Zo heeft gebouw B een zaagtand, gebouw C een sheddak met schaalelement en gebouw L een geknikt sheddak.

(zie afbeelding) De door Philips gebouwde fabriekshallen zijn voor die tijd redelijk doorsnee daglicht hallen. Ze waren zeer functionalistisch van opzet. Architect Arend Gerrit Beltman tekende voor de Eliasweverij, zijn hand komt ook terug in de gebogen sheddaken van hal C, het betreft hier een dakconstructie uit samengestelde betonnen schaaldelen. Deze waren relatief licht qua constructie en konden ter plekke worden gegoten. Door de geringe plaatdikte was er weinig materiaal nodig en kon men volstaan met een lichte fundering. De voorgespannen wapening liet daarbij een grote overspanning van maar liefst 15 meter toe. Door een minimaal vereist aantal kolommen kon men vervolgens een grote vrij indeelbare plattegrond creëren, ideaal voor fabrieken. De bouw was verder goedkoop in uitvoering omdat men enkel een lichte bekisting nodig had die ook nog eens hergebruikt kon worden door de gelijkvormigheid van de bouwonderdelen. Gebouw C is het enige gebouw op het terrein dat is gebouwd met een volledige betonconstructie. Bij de overige hallen zien we overal stalen staanders, liggers en spanten als onderdeel van de constructie terugkomen. De gebouwen zijn veelal opgetrokken

50

Bestaande hallen met oorspronkelijke verscheidenheid aan sheddaken

Variatie raampartijen in rechthoekige vormen

Polonceauspant

in baksteen en hun bouwvorm is vaak een afgeleide van de dakvorm of het systeem van de spantconstructie. Op het terrein zien we (gebogen) sheddaken en constructies met polonceauspanten (zie afbeelding). De gebouwen waren degelijk en doelmatig van bouwstijl. Een fabrieksgebouw is functioneel en niets anders dan het omhulsel van een efficient productieproces, de machines en de arbeiders. Verfraaiing is dan ook niet noodzakelijk, behalve bij de gebouwen die een bepaalde uitstraling behoeven. Het enige pand waar we enige vorm van detaillering zien is gebouw L waar de kantoren en de hoofdentree zich bevonden. Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

Gebouw C, 1952 met sheddaken opgebouwd uit betonnen schaalelementen

Cultuurhistorisch erfgoedonderzoek van Arcadis en Anno Bouwhistorie. (zie link: Erfgoedonderzoek Voormalig Philipsterrein:) https://storymaps.arcgis.com/collections/896bd8c8c9ed4ad5b65fefbbb58bbc64

51

WAARDEVOLLE GROENSTRUCTUREN Philips heeft altijd ingezet op een groene omgeving rondom de bedrijfshallen. De vele perken, groenstroken op het terrein en een rechthoekig park rondom de kantine zijn daar nog voorbeelden van. Doordat Philips een eigen nabijgelegen kwekerij had, werd er geëxperimeneerd met verschillende bomen, heesters en beplantingen. In de middenas vanaf de toegangspoort is er bijvoorbeeld nog duidelijk te zien dat er een rijkdom aan boomsoorten aanwezig is. Doordat het Weerstandterrein 15 jaar braak heeft gelegen is het groen op vele plekken gaan woekeren. Klimplanten zijn in de buizenstraten geklommen, hemelbomen staan te pas en te onpas langs de gevels, beukenhagen zijn gaan uitlopen tot weer oorspronkelijke boomvormen en gazons zijn getransformeerd tot jungles van bramen, berken, dennen en andere pionierssoorten. Dit levert fascinerende beelden op maar toch is het belangrijk om hierin te doseren.

Enerzijds wordt het terrein gekarakteriseerd door een verscheidenheid aan cultuurlijke bomen (soort arboretum) en anderzijds het dynamische karakter van de spontane ontwikkeling van de afgelopen 15 jaar (vlinderstruiken, berken, hemelbomen, bramen etc.) Hoe kunnen we deze verscheidenheid van groene kwaliteiten inzetten voor de ontwikkelingen in de toekomst? De al deels aanwezige groenstructuren die raakvlakken hebben met het Weerstandterrein zijn de bomen in de openbare profielen van de Bredeweg (Esdoorns), de Dr. Philipslaan (Eiken), de Minister Bongaertsstraat (Ginkgo’s) en de Maasnielderweg (Gleditisia’s). Dit zijn potentiële kansen om deze al groene waardevolle structuren nog meer te intensiveren icm de herontwikkeling van het Weerstandterrein. Het hart van de buurt wordt gevormd door de groene as die loopt vanaf de originele toegangspoort aan de Bredeweg naar de toegangspoort aan de Dr Philipslaan. Deze as vormt de ideale speel- ontmoetingsplek in de buurt en is een aantrekkelijke route met een verscheidenheid aan bomen. Verschillende doorsteekjes vanuit het grote park maar ook vanuit de omliggende blokken komen uit op deze as. De voormalige kantine (gebouw Z) heeft op dit moment een offset richting het park waardoor in het hart van deze as al een grotere ruimte ontstaat met o.a.

een bijzonder vrijstaande Magnolia Dit veroorzaakt een helder oriëntatiepunt in een omkaderde ruimte, een ‘groen plein’ aan een belangrijke doorgaande as.

Groenstructuur Bredeweg (esdoorns)

Spontane begroeiing ter plekke van voormalig gazon

Diversiteit bijzondere bomen middenberm hoofdas

Verticaal groen (spontane klimmers in de buizenstraat)

Groenstructuur Minister Bongaertsstraat (Ginkgo’s straatbeeld, Kastanjes en coniferenhaag Weerstand terrein).

52

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

Heesters, kruiden en gazon Bomen

N

Groenstructuren op het Weerstandterrein en in de directe omgeving

De hoofdlanen (oost-west) werden gebruikt ter ontsluiting van het terrein, daarnaast zijn er fabrieksstraten die hierop noord-zuid georiënteerd zijn. De hoofdstraten hadden tevens een sociale component, er stonden bankjes, voorzieningen voor persoonlijke verzorging (medische onderzoekskamers) en ook de personeelswinkel

bevondt zich aan de hoofdlaan. Daarnaast werd deze ruimte ook vaak gebruikt voor evenementen als toespraken, groepsfoto’s en presentaties. Doel is om op het terrein de waardevolle bomen en heesters zoveel mogelijk te behouden en het doseren van de spontaan opgekomen pioniersvegetatie.

53

BESTAANDE VERHARDINGEN Binnen het thema van circulariteit wordt er ook gezocht naar oplossingen om verhardingen te hergebruiken. Om hemelwater te kunnen laten infiltreren streven we naar minder verhardingen. Maar ook het aspect hittebestrijding in een versteende ruimte speelt hierin een rol. Verhardingen worden efficiënt ingezet met aansluitingen op groen en infiltratiezones. De al aanwezige materialen op het terrein zijn de markante stelconplaten die een duidelijk lijnenspel vormen in de buitenruimte. Dit past ook bij het karakter van de plek en kan in combinatie met de al aanwezige beton- en gebakken klinkers in de juiste patronen efficient hergebruikt worden.

Stelconplaten Gebakken / Beton klinkers

Al aanwezige verhardingen op het Weerstandterrein.

Troittortegels

Betonnen klinkers

Stelconplaten als lijnenspel op het terrein

Betonnen klinkers

54

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

WAARDEVOLLE ECOLOGIE In het kader van de bestemmingsplanonderzoeken zijn een quickscan, een mitigatieplan voor vleermuizen en een activiteitenplan opgesteld voor de op het terrein aangetroffen beschermde soorten flora en fauna (o.a. vleermuis-dasteunisbloempijlstaart) Om de huidige ecologische waarden / biodiversiteit te behouden en te bevorderen is de ‘derde laag’ van belang. Dit zijn namelijk de heesters en planten die aantrekkelijk zijn voor de microfauna. Beplantingzones met een hoge ecologische waarde zijn gebaat bij extensief beheer. Dat wil zeggen; rekening houden met broedperiodes en een minder aangeharkt karakter. Dit past ook deels bij de huidige identiteit van het terrein. De aanwezigheid van waardevolle, niet beschermde dier- en plantsoorten zal worden bevorderd en in relatie met toekomstige activiteiten op het terrein worden afgestemd. Een

aantal maatregelen of uitgangspunten hiervoor zijn: • • • • • •

NatuurInclusief bouwen. (o.a. nestkasten voor vogels en vleermuizen, sedumdaken, groene gevels) Voor de vleermuizen zijn in 2021 mitigerende maatregelen getroffen. Mogelijkheid onderzoeken tot behoud van de dassenburcht op het terrein. Groenzones inrichten met genoeg publiek ontoegankelijke struiklagen voor verschillende biotopen. Dakoppervlaktes geschikt maken voor waardevol groen en geschikte habitats. Waterstructuren (poeltjes, infiltratiezones) introduceren of versterken op het terrein.

Alpenwatersalamander

Ekster

Zwarte roodstaart

Das

Teunisbloempijlstaart

Steenmarter

Vos

Ransuil

Vleermuis

55

Binnen het plangebied komen verschillende beschermde soorten voor waarbij de geplande activiteiten mogelijk leiden tot overtreding van de verbodsartikelen van de Wnb. Na verwerving van het terrein in 2021 zijn door de eigenaar ecologische onderzoeken gestart. Voor de waargenomen vleermuizen zijn mitigerende maatregelen genomen om noodzakelijke instandhouding van de gebouwen mogelijk te maken. Zie de overzichtskaart met de uitgevoerde mitigerende maatregelen voor onder ander de verschillende soorten vleermuizen op pagina 57. Mitigerende Vleermuiskasten op gebouw A (april 2021)

Waarnemingen vleermuizen

Waarnemingen zoogdieren

56

Waarnemingen teunisbloempijlstaart

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

N

Ecologische maatregelen fauna (2021)

57

2.3 Ruimtelijke Onderzoeken Voor dit stedenbouwkundige structuurontwerp zijn de ruimtelijke aspecten verkend en onderzocht om mogelijke risico’s, kansen en maatregelen voor toekomstig hergebruik van bestaande gebouwen, terreinen en nieuwbouw te inventariseren. Deze onderzoeken zijn voor het ontwerpbestemmingsplan en de definitieve omgevingsplannen noodzakelijk. Een aantal hiervan worden hieronder kort toegelicht.

BODEM

Op basis van de risicobeoordeling is voor het voorziene toekomstige gebruik geen sprake van risico’s voor de mens, ecologie en verspreiding van de bodemverontreiniging. Omdat er bij het geplande tijdelijke en definitieve gebruik van de locatie geen sprake is van (potentiële) risico’s als gevolg van de aanwezige bodemverontreiniging zijn (sanerende) maatregelen niet nodig. De huidige analyseresultaten voor bodem en vluchtige stoffen (recente bemonsteringen voor bodem, grondwater en lucht en historisch gebruik periode 1947-2005) geven aanleiding om voor de fase definitief gebruik voor een beperkt deel ten noordwesten van gebouw CO, de voormalige tennisbanen en voor vervangingswerkzaamheden aan K&L saneringsvoorstellen uit te werken. In het saneringsplan wordt dit in de volgend planfase concreet uitgewerkt.

ECOLOGIE

Voor het project wordt een ontheffingsaanvraag ingediend bij de Provincie Limburg. Met inachtneming van de maatregelen zoals in het mitigatie- en compensatieplan uitgewerkt, zijn er naar verwachting geen aanvullende eisen voor het project vanuit de WNB (wet natuur bescherming). Met de opgenomen maatregelen wordt aan de verplichting voor het aantal terug te brengen voorzieningen voor de soorten das, gewone dwergvleermuis en teunisbloempijlstaart voldaan. De gunstige staat van instandhouding van de aanwezige beschermde soorten is afdoende gewaarborgd op basis van het mitigatieplan en de haalbaarheid van effectieve en afdoende functionele verblijfplaatsen binnen het plangebied of daar buiten. Hiermee is afdoende zicht op een ontheffing WNB ten behoeve van de transformatie van het plangebied.

EXTERNE VEILIGHEID

Zowel in de huidige situatie als in de toekomstige situatie met de transformatie van het Weerstandterrein liggen de locaties met het hoogste GR (groeprisico) per km ten noordwesten, westen en zuidwesten van het Weerstandterrein. De locaties met het hoogste GR per km verschuiven niet als gevolg van de transformatie van het Weerstandterrein en leveren geen belemmering voor de transformatie op.

58

VERKEER

De verkeersonderzoeken laten zien dat na volledige planrealisatie van Weerstand in 2035 de volgende aandachtspunten voor de doorstroming, verkeersveiligheid en leefbaarheid van belang zijn: • • • •

Kruispunt Bredeweg-Julianalaan Oversteek wegvak Bredeweg ter hoogte van Beatrixlaan Dr. Philipslaan en Maasnielderweg voor 30 km/uur inrichting Minister Bongaertstraat parkeersituatie

GELUID VERKEER

In deze quickscan zijn de geluidsbelastingen vanwege weg- en railverkeerslawaai inzichtelijk gemaakt. Uit het onderzoek blijkt dat er voor het overgrote deel van het plangebied voldaan wordt aan de voorkeursgrenswaarde. Voor een klein deel van het plangebied, Bredeweg geldt dat er niet voldaan kan worden aan de voorkeursgrenswaarde en worden in definitieve bouwplannen maatregelen getroffen om te voldoen aan de voorkeursgrenswaarde.

MILIEUZONERING

In het milieuzoneringsonderzoek is er gekeken naar welke beoogde milieugevoelige functies binnen de contouren van de beoogde milieubelastende functies op het Weerstandsterrein vallen. Hiervoor geldt dat voor de beoogde functies de milieueaspecten geluid, gevaar en geur er geen belemmeringen zijn voor de stedebouwkundige planuitwerking op Weerstand. Voor andere uitgevoerde en toekomstige planontwikkelingen in ‘t Vrijveld Noord dienen bestemmingen aangepast te worden. Het verdient aanbeveling dit in samenhang uit te werken.

ARCHEOLOGIE & NGE

Indien bodemverstorende maatregelen worden uitgevoerd buiten de bestaande funderingen en deze dieper gaan dan 40 cm -Mv en het vrijstellingsoppervlak van 100 m2 overschrijden, dan dient archeologisch en NGE onderzoek uitgevoerd te worden. Voor de noordoostelijke locatie is dit een belangrijk aandachtpsunt in de volgende fase.

TRILLINGEN

Aan de hand van een kwalitatieve beschouwing op basis van eerder uitgevoerd onderzoek in een gebied met overeenkomende kenmerken wordt geconcludeerd dat de trillingsniveaus dusdanig klein zijn ter hoogte van het plangbied dat geen risico is op schade, hinder of verstoring aan panden en trillingsgevoelige apparatuur en hinder voor personen.

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

Route 110, Weert – Roermond Route 50, Roermond – Venlo Oost

Route 50, Sittard – Roermond

Externe veiligheid routes

Verkeer geluid-akoestiek 10 m hoogte

Figuur 3: De ligging van de routes.

Conform de Regeling Basisnet zijn de routes opgedeeld in trajecten. De kenmerken van de trajecten zijn weergegeven in Tabel 1.

11

Onze referentie: D10041242:29 - Datum: 14 oktober 2021

Milieuzonering na volledige transformatie circa 2030

Archeologie Tekening verontreinigingscontouren juni 2021 Legenda Verontreinigingen (Tauw, 2010) Aromaten > I (0,0 - 1,0 m-mv) Minerale olie > I (4,0 - 11,5 m-mv) PCB > I (max. 8,5 m-mv) Zware metalen > I (0,0 - 1,0 m-mv) Zware metalen > I (0,0 - 2,0 m-mv)

Verontreinigingen (Arcadis, 2021) PCB > I (0,0 - 0,5 m-mv) Onderzoekslocatie

Service Layer Credits: Esri Nederland, Community Map Contributors

opdrachtgever: REEL BV

datum: 29-10-2021 schaal (A3): 1:1.500 status: definitief tekenaar: Silviu Doru projectleider: Tim Sotthewes goedgekeurd: Josse de Leur GIS bestand: geoinformatie\30068372_REEL_terrain.mxd PDF bestand: tekeningen\30068372_REEL_terrain _20211029.pdf

±

0 10 projectnummer 30068372

Bodem (verkennend onderzoek)

20

30

m 40 50 tekening 1

versie 1

Verkeer (indicatie verkeersgeneratie over omliggende wegennet na volledige transformatie circa 2030 )

59

3. PLANCONCEPT

60

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

3.1 HET Industriële GRID Op het Weerstandterrein bouwen we voort op het industriële karakter. Het oude fabriekscomplex wordt gekenmerkt door gesloten gebouwen en een spontaan ontwikkelde buitenruimte met industriëele leidingstraten op 5 m hoogte. Die op zichzelf staande identiteit met een sterke orthogonale gridstructuur wordt in stand gehouden in het ontwerpconcept. ( zie onderstaand schema van dit grid) Een eigenzinnig stuk stad dat past in het ‘t Vrijveld Noord. Het is en blijft een herkenbaar stadsdeel dat zich op een unieke wijze manifesteert, met sterke fysieke en visuele verbindingen naar de omgeving. De Weerstandlaan, van poort tot poort, en de locatie van de voormalige bedrijfskantine met park vormen het kloppend hart van het Weerstandterrein. Door de fabrieksgebouwen deels in te vullen met nieuwe, aansprekende publieke functies, worden zij voor een groot deel voor het publiek opengesteld. Ook zichtlijnen vanaf het terrein naar de directe omgeving (Vrijveld-Maasniel-Binnestad) liggen verankerd in het planconcept. In de ‘hernieuwde’

stedenbouwkundige compositie wordt de sterke oorspronkelijke gridstructuur in de (bijna) noordzuid oriëntatie behouden. Nieuwbouw volumes versterken de industriële gebiedsidentiteit door in positionering, materiaalgebruik en vormentaal de relatie met het bestaande erfgoed in de gridstructuur aan te gaan. Een uitzondering wordt gemaakt voor een aantal markante volumes of hoogteaccenten die de gridstructuur benadrukken door er meer of minder van af te wijken (zie zoekgebieden pagina 66-67). Dit zijn landmarks die het nieuwe stedelijk leven op Weerstand en in de stad markeren. De beeldkwaliteit van het erfgoed, de kenmerkende vormen en duidelijke gridstructuur-lijnen komen terug in de nieuwe vastgoedvolumes. Het bestaand erfgoed wordt zoveel mogelijk gehandhaafd en als inspiratiebron gebruikt. Het verleden is daarmee de onderlegger voor de hoofdstructuur van dit getransformeerde stadsdeel. Een transformatie van een industrieel stedelijk gebied ‘buiten de stad’, gegroeid vanaf de naoorlogse jaren vanaf 1950 tot 2020, naar een nieuw verdicht stadsdeel ‘ in de stad’. Stedelijke verdichting in het bestaande stedelijke Roermond anno 2022.

Het Grid en de oorspronkelijke (bijna) Noord- Zuid oriëntatie.

61

3.2 Open GROENE CAMPUS Het Weerstandterrein is al meer dan 70 jaar een door hekwerken omheind terrein waar je alleen als werknemer of klant kwam en dat niet toegankelijk was voor derden. Nu is de kans om het terrein te transformeren naar een nieuw stuk stad met wonen, werken, recreëren en verblijven. De omslotenheid wordt doorbroken en de poorten gaan letterlijk en figuurlijk open! Het groene kader met vele doorgangen is een manier om de uniekheid en eigenzinnigheid te waarborgen, zonder de toegankelijkheid te dwarsbomen. Dit zal worden bereikt door een duidelijke groene structuur van bomen, hagen en heesters rondom het terrein te realiseren of de al aanwezige structuren te versterken. Geen gesloten hekwerken, maar een open kader van hagen en bomen. Dit groen gemarkeerde terrein kent meerdere entrees met duidelijke in- en uitritten voor verschillende modaliteiten. De hoofdas van het Weerstandterrein ligt in het verlengde van de Beatrixlaan. Deze laan wordt door twee bijzondere poorten gemarkeerd. Binnen deze groene omzooming realiseren we een eigenzinnige ruimtelijke compositie. Zonder het bebouwd oppervlak te vergroten wordt een open groene campus met een binnenstedelijke verdichting gerealiseerd.

Op het getransformeerde voormalige Philipsterrein zullen concreet minmaal 50 -60 nieuwe bomen geplant gaan worden. Deels in de buitenruimte van het centrale park en deels in het zuidelijk deel, het parkeerbos. Aan de Bredeweg worden over de gehele lengte, circa 300 meter, nieuwe hagen geplant als onderdeel van het groene kader dat de campus omsluit. In het brede profiel van de Bredeweg worden op Weerstand bomen bijgeplant. De groene campus is onder andere door deze maatregelen klimaatadaptief en helpt hittestress, droogte en wateroverlast terug te dringen. In de openbare ruimte zal in samenhang daarmee door de gemeente mogelijk haar groenvisie voor ‘lommerrijke lanen en singels’ verder gestalte krijgen door de laanbeplanting met extra bomen te versterken. Voor percelen aan de Maasnielderweg in de Noordoost- en noordwest-hoek grenzend aan Weerstand wordt dit open groene kader voorgesteld. Hiermee ontstaat de verbinding tussen Weerstand en de openbare ruimten om op die wijze een sterk groen geheel te verkrijgen met het oog op de thema’s klimaatadaptatie en biodiversiteit. Hetzelfde principe geldt voor Dr. Philipslaan, Elizabeth Adriaansestraat en Minister Bongaertsstraat.

Een open groen kader met meerdere entrees naar het terrein zorgen voor goede verbindingen met het netwerk van de buurt

62

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

3.3 raamwerk van buitenruimtes Het Weerstandterrein wordt een interessante variatie van buitenruimtes. Private, semi-openbare tot openbare buitenruimtes wisselen elkaar af. Toch zijn de verschillende ruimtes familie van elkaar door het overkoepelende industriële karakter. Het Cuypers park, het Ketelplein, de Stadstuin in het midden van de Weerstandlaan en het entreeplein genaamd ‘Samen Sterk’ zijn hier voorbeelden van. De overige straten en stegen sluiten aan op dit karakter. Subtiele verschillen in functie en gebruik uiten zich in materialisering en groen. De pleinen functioneren als verblijfsplekken in de buitenruimte voor bewoners en bezoekers. De materialisering laat subtiele en sterke sporen van het vroegere leven van de industrie zien en geeft een kijkje in de geschiedenis van het Philipsterrein.

Het wordt een stedelijk woongebied met aandacht voor hoogwaardige, historische materialen, die aansluiten bij de circulaire ambities van het plan. In dit plan zijn er openbare ruimtes op meerdere (hoogte)niveaus. Van het huidige maaiveld tot en met daktuinen en de industriele leidingstraten die een nieuwe dimensie in de beleving toevoegen. Naast de openbare ruimten zijn er ook intieme omsloten semi- openbare ruimten zoals de centrale ‘binnentuinen’ van Hal C en B en de daktuinen in het noordelijke gedeelte. Het Weerstandterrein wordt sterk verbonden met de directe omgeving van het ‘t Vrijveld Noord en Maasniel d.m.v. groenstructuren (laanbeplantingen), langzaam verkeersverbindingen en zichtlijnen, tegelijkertijd behoud het gebied een geheel eigen karakter door het raamwerk van de diverse buitenruimtes.

Diversiteit in de verschillende buitenruimtes.

63

3.4 DIVERSITEIT IN DICHTHEDEN Hoogwaardige stedelijke verdichting in de bestaande stad is een hoofddoelstelling in deze transformatieopgave voor Roermond. De eerste hoogbouwnota (Hoogstad Architecten 2004) beschrijft typologisch de stedelijke potentie van zones rondom de compacte historische binnenstad. Zoals bijvoorbeeld de Spoorzone en ‘t Vrijveld Noord voor deze verdichting in zowel laag(<20m), middelhoog (tot 35m) als hoogbouw (>35m) in aanmerking kunnen komen. In elke stedelijke transformatie is de bestaande schaal van de stad leidend in de verdichting. De transformatie met een hoogbouw ensemble op het Weerstandterrein kenmerkt zich door diversiteit en afwisseling in typologieën. De kenmerkende stedenbouwkundige bestaande structuur van de grootschalige fabriekshallen (tot 12 m hoge bouwvolumes van 25 x 45 tot 125 x 50m) blijft als basis gehandhaafd. Deze typologie in combinatie met de diverse nieuwe korrelgroottes en bouwhoogten dragen bij aan een nieuwe stedelijke woon-, werk- en leefomgeving met hogere dichtheden. Daarbij is het doel de huidige unieke buitenruimte te behouden en gedoseerd nieuwe footprints toe te voegen en daardoor strategisch (in de hoogte) te verdichten. Het afwisselende programma en de uitdagende buitenruimten dragen bij aan een levendig stadsdeel.

64

Een creatieve leefomgeving waarbij verschillende doelgroepen, elk in hun eigen ‘dichtheid’ en gebouwtypologie elkaar aanvullen op het gebied van woon/werk wensen en het gebruik van de buitenruimten. Hogere dichtheden lopen in een gradiënt van laag in de zuidoostelijke hoek naar hoog in de noordwestelijke hoek. De huidige gebouwen op het Weerstandterrein hebben een gemiddelde hoogte van zo’n 8 tot maximaal 12 meter (2-3 bouwlagen). De gebouwen in de omgeving van de Bongaertsstraat, Maasnielderweg tot de Bredeweg variëren tussen de 6 tot maximaal 14 meter. De stedenbouwkundige compositie, bouwvolumes en dichtheden met een regime van 12 tot 36 meter en met accenten tot maximaal 60 meter passen in de opbouw van het stadssilhouet richting de spoorzone / Venloseweg. Dit garandeert een optimale bezonning in de directe omgeving.

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

3.5 Van monoFUNCTIONEEL naar GEMENGD & VEELKLEURIG PROGRAMMA Een levendig gezond stadsdeel wordt bereikt door een gevarieerd en gebalanceerd programma voor zowel de gebouwde volumes als voor de buitenruimte. Ten tijde van Philips was het programma monofunctioneel. Door het nieuwe gemengde stedelijke programma in de transformeerde gebouwen worden deze oorspronkelijke bedrijfsactiviteiten vervangen en ontstaat er een veelkleurig stedelijk stadsdeel met actviteiten gedurende de hele week. De geschiedenis van dit stadsdeel blijft afleesbaar in zowel de nieuwe creatieve bedrijvigheid als in de fysieke omgeving.

citaat uit hoogbouwnota Roermond 2004 Een van de eigenschappen van grotere dichtheden en gemengd stedelijk programma is dat zowel het culturele leven daardoor wordt voorgestuwd naar een steeds grotere complexiteit. De onderlinge sociale afhankelijkheid neemt toe en de sociale complexiteit groeit in draagwijdte en diepte. ‘‘Verdichting van breinen die het gevolg is van stedelijke verdichting leid tot evolutionaire voortuitgang’’ bron: The logic of human destiny, Robert Wright

65

3.6 onTwerp methodiek Ter onderbouwing van de eerder besproken planlagen, in de vorige paragrafen, laten we door de onderliggende ontwerp-methodiek zien hoe deze compositie is ontstaan. Zoals eerder benoemd in paragraaf 3.4 lopen de dichtheden in een gradiënt op van de zuidoostelijke naar de noordwestelijke hoek, hierdoor ontstaat een zorgvuldige overgang in bouwmassa’s vanuit de bestaande bebouwing aan de Bredeweg en de Min. Bongaertstraat (zie afbeelding 4 rechtsonder). De verschillende perspectieven op en rondom het Weerstand terrein worden gevormd door de reeds bestaande infrastructurele netwerken en hallen. Door op strategische plekken in het plan nieuwe accenten te positioneren ontstaat een ensemble met duidelijke oriëntatie punten. Daardoor kan de stedeling zich oriënteren op het Weerstand terrein zelf, in de directe omgeving vanuit het Vrijveld, Maasniel, de Venloseweg, Broekhin Zuid, maar ook op groot stedelijke schaal. (zichtbaar vanaf het stationsgebied-spoorzone-binnenstad). Dit sluit aan bij de visie en ambitie uit de hoogbouwnota om brandpunten van stedelijk leven op verschillende schaalnivo’s te accentueren. De terrastoren, als accent in het park op de voormalige kantine staat vooruit geschoven in de Weerstandlaan en is al zichtbaar vanuit de Beatrixlaan.

Het benadrukt de centrale positie van de Weerstandslaan en het centrale park in deze stedelijke transformatie. Het torenaccent, in ecologische houtbouw, aan Ketelplein en in de Transistorlaan op de kruising van de zichtlijnen van Dr. Philipslaan, de Irenelaan, Broekhin-Zuid en

de Slachthuisstraat is een herkenningspunt in de omgeving. Een derde accent is aan de Noordzijde aan de Maasnielderweg. In het definitieve stedenbouwkundige plan worden de exacte positie, hoogte en aansluiting op het maaiveld uitgewerkt. Dit i.s.m. de gemeente gezien het grote stedenbouwkundig belang. (zie schemas 1 en 2 met drie zoekgebieden). Naast dat dit accenten zijn op het Weerstand terrein en in de stedelijke context, creëren deze bouwvolumes nieuwe pleinwanden en markeren stedelijke profielen. De accenten vormen samen met het bestaande parels, het Ketelhuis, de markante meer dan 100 meter lange volumes van gebouw C, L en P een uniek ensemble. De gridconfiguratie, de bestaande hallen en een aantal nieuwe strategisch ‘off grid‘ geplaatste volumes resulteren in een serie helder afgebakende en karaktervolle open ruimtes). Dit bepaalt mede het sterke contrast tussen oud en nieuw. In het definitieve stedenbouwkundige plan worden de exacte positie, hoogte en aansluiting op het maaiveld uitgewerkt i.s.m. de gemeente gezien het grote stedenbouwkundig belang. De duidelijke grenzen van de stedelijke kamers maken straten, stegen, pleinen, parken, daktuinen en andere buitenruimten. Samen maken deze volumes het stedelijk weefsel dat door de aaneenschakeling van uniek gevormde ruimtes tot een sterke ruimtelijke beleving leidt.

(bijlage 8) Zowel op het eigen Weerstand terrein, als vanuit de directere stedelijke context (zie de volgende pagina’s 68,69), als vanuit de totale skyline van Roermond als stad.

zoekgebied hoogteaccenten 1. De bestaande ‘parels’, het industriële erfgoed met accenten als oriëntatiepunten in belangrijke zichtassen vanuit de context naar Weerstand. De exacte locatie van de hoogteaccenten wordt uitgewerkt in het definitief stedenbouwkundig plan binnen de aangeduide zoekgebieden.

66

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

zoekgebied hoogteaccenten

2. Begeleiding van de belangrijke zichtassen tussen de bestaande gevelwanden door naar nieuwe hoogteaccenten in zoekgebieden

3. Door nieuwe bouwvolumes en hoogteaccenten ontstaan er pleinruimten en omsloten parken en daktuinen op strategische plekken

4. Geleidelijke opbouw in hoogte van 12 tot 60 m van mogelijke nieuwbouw volumes vanuit drie verschillende orientatielijnen naar NWhoek

67

Om de balans te houden in schaal en maat met de huidige fabriekshallen en de grootschalige retailvolumes in de schil zijn verticale volumes gewenst die duidelijk contrasterend zijn, dit vormt een duidelijk stedelijk ensemble, anders in schaal en maat t.o.v. de grondgebonden woningen in ‘t Vrijveld Noord en Maasniel aan de Min. Bongaertsstraat, de Bredeweg, Dr Philipslaan en Julianalaan. Tegelijkertijd zijn de bestaande industriële en retailgebouwen op de Woonboulevard héél sterk in schaal en materiaal afwijkend van deze bestaande woningbouw. De verticale bouwvolumes brengen balans in deze stedelijke composities.

Zicht vanuit het zuiden vanaf kruising Dr Philipslaan en Min. Bongaertsstraat naar Weerstand

Zicht vanuit het oosten vanaf Irenelaan, Maasniel naar Weerstand

68

Zicht vanuit het noorden vanaf kruising Dr. Philipslaan en Maasnielderweg Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

Het ensemble van accenten op Weerstand, in de noord-oostelijke zone rond de binnenstad en aan de oostzijde van het spoor koppelt west- en oostelijk Roermond: de historische binnenstad en de Roermond-Oost worden visueel verbonden. Weerstand wordt in Roermond een structurele ruimtelijke transformatie met een unieke stedelijke programmering. Belangrijk voor elk ensemble is het respecteren van de historische zichtlijnen naar de Kathedraal en de Munsterkerk. (hoogbouwnota Roermond 2004). Door de accenten op Weerstand blijven deze behouden.

Zicht vanuit het zuidwesten vanaf Carmelitessenstraat, westelijk van spoorzone

Zicht vanuit het noorden vanaf Paralellweg, westelijk van spoorzone

Zicht vanuit het noorden vanaf Venloseweg op spoorviaduct naar Weerstand

69

4. programma

70

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

4.1 STEDELIJKE MIX : PROGRAMMA & DOELGROEPEN EEN LEVENDIG STADSDEEL

Het Weerstandterrein, direct te oosten van de binnenstad zal de komende jaren transformeren in een stoer en kleurrijk stadsdeel, een bezielde en monumentale plek in ’t Vrijveld. De gebiedsvisie formuleert de volgende programmatische ambities waarop dit Structuurontwerp voort bouwt: • • •

Ontmoetingsplek in gezonde en vitale stad Veelkleurige stedelijke programma’s Creatieve Culturele Hotspot & belevenis

Het Weerstandterrein zal een onderscheidende en spannende toevoeging zijn aan de binnenstad en aan geheel Roermond. Een geleidelijke transformatie die stap voor stap invloed heeft op alle wijken ten oosten van de gehele spoorzone. Dit sluit aan op het thema ‘slow urbanism’ zoals in de gebiedsvisie beschreven. Met het industriële en karaktervolle erfgoed is het Weerstandterrein een plek met een ziel, een plek waar door een mix van nieuw stedelijk programma die ziel ‘samen versterkt’ wordt. Dit gaat gebeuren door doelgroepen die zich door de realisatie van deze nieuwe ontwikkelingen laten inspireren en zelf weer vervolgontwikkelingen mogelijk maken. Het ‘samenhangende gemengde stedelijk programma’ dat ontwikkeld is in dit structuurplan legt hiervoor een fundament. Zodat hier een jonge stedelijke omgeving, in een bestaande fysieke structuur, gaat ontstaan waar het bruist en draait om nieuwe ideeën. Ontmoeting en kruisbestuiving, ‘samen sterk’ en groen ondernemerschap, levendige cultuur, creativiteit, duurzaamheid en gezondheid zijn hoofdthema’s in dit getransformeerde deel van ’t Vrijveld: ‘een vrije stad’, een vrijstaat in de goede zin van het woord.

GEMENGD STEDELIJK PROGRAMMA

Met ‘programma’ wordt hier gedoeld op al datgene wat hier een functie heeft voor de (toekomstige) gebruikers. Voor Weerstand gaat dat over de functionele invulling van bestaande gebouwen met tijdelijke en definitieve functies, nieuwe gebouwen, en de gebruikersfuncties van de buitenruimte. Om een veelkleurig ‘programma’ op gang te brengen is het volgende nodig: • Hergebruiken van het erfgoed voor uiteenlopende gebruikers en functies; • Creëren van een MENS-inclusieve en gevarieerde mix van doelgroepen & woonmilieus: van jong tot oud. • Tijd en ruimte geven aan de vorming van de broedplaatsen, startups, cultuur, ondernemerschap, detailhandel en onderwijs en cultuur; • Brandpunt zijn van (boven-) regionale, grensoverschrijdende en stedelijke kennis, cultuur en economie • Bieden van (tijdelijke) plekken voor

•

ontmoetingen en interactie, zowel in de buitenruimte als in de gebouwen; Alternatieve bestemming ten opzichte van de Binnenstad Roermond, ECI, DOC met eigen stadscultuur, horeca en publieksevenementen;

Het programmatische concept bestaat uit het creëren van een stedelijke mix van werken, wonen, cultuur, sport, horeca, onderwijs, en andere voorzieningen. Deels is die al opnieuw door de ‘Placemaking’, het tijdelijk gebruik tot stand gekomen. Met de vervolg transformatie voor de nieuwe functies en doelgroepen en de toevoeging van nieuwbouw zal er een levendig en samenhangend stadsdeel gaan ontstaan. De verschillende ontwikkelingen die er gaan komen zullen als hergebruik- of transformatieproject op zichzelf (kunnen) staan, maar ‘samen’ maken ze onderdeel uit van het grotere geheel. De nieuwe gebiedsidentiteit is de paraplu waaronder de materiële en immateriële ontwikkelingen zullen plaatsvinden. Dit geldt dus zowel voor de kleinschalige en tijdelijke initiatieven vanaf 2022 als voor de grootschalige en permanente projecten in de komende decennia.

BESTAAND PROGRAMMA 2022 EN TRANSFORMATIE 2022-2030

Het bestaande bebouwd oppervlak binnen plangebied is 30.000 m2. In de huidige gebouwen is circa 40.000m2 BVO beschikbaar. Planologisch laat het huidige bestemmingsplan een groei tot 50.000 m2 bebouwd met circa 70.000m2 BVO aan bestemming voor bedrijven en bijbehorende voorzieningen toe. Het potentieel oppervlak dat door transformatie en nieuwe ontwikkelingen tot stand gaat komen is ruim 62.000m2 BVO. Planologisch wordt de bedrijvenbestemming getransformeerd naar een gemengd stedelijk programma . De nieuwe bestemmingen zijn kwalitatief en kwantitatief beoordeeld op de schaal van de stad. In de onderstaande tabel is de verdeling over verschillende hoofdbestemmingen aangegeven. In bijlage 3 is een detailoverzicht opgenomen.

71

DOELGROEPEN & LEEFSTIJLEN WEERSTAND In het ‘trage’ transformatieproces, ’slow urbanism’ van de huidige bedrijvenbestemming naar tijdelijk en definitief gebruik zijn de juiste doelgroepen met bijbehorende leefstijlen bepalend. Ontmoetingen, betrokkenheid en sociale veiligheid tot stand brengen zijn hoofddoelen en ambities binnen de ‘vrije stad’, de vrijstaat in ’t Vrijveld . Het is essentieel dat er bij de gebruikers en de bewoners een ‘toe-eigening’ van de plek, de buitenruimte en de gebouwen gaat ontstaan. De doelgroepen met ‘eigenaarschap’ zijn cruciaal voor het maken van elke stad. Er zijn verschillende manieren ingezet om op hoofdlijnen de doelgroepen te onderzoeken en te indentificeren: • Analyse huidige doelgroepen in Roermond en omgeving plangebied • Participatie met de omgeving en klankbordgroep • Gemeentelijk beleid / Motivaction doelgroeponderzoek • Woningmarktonderzoek / overheden, onderzoekinstellingen, marktpartijen en makelaars In het maken van de gebiedsvisie zijn door analyse van de huidige situatie en door een structureel particpatieproces met de omgeving (ondernemersbewoners- belanghebbenden en bestuurders) onder andere doelgroepen en woonwensen in beeld gebracht. De verhalen over de plek, de details en de ideeën en dromen zijn duidelijk geworden door met de mensen in gesprek te gaan.

De doelgroepen met een ‘duurzaam & sociaal’ ondernemend en creatief karakter spelen een belangrijke rol in dit getransformeerde / te transformeren gebied en nemen het voortouw in de transformatie. De rode en gele groep uit het schema op de rechterpagina. (zie SMART-agent profielen) Wat betreft gezondheid en toegankelijk groen (lokale ontmoetingsplekken, speeltuinen, parkjes en sportvoorzieningen) is er duidelijk behoefte aan meer groen in de wijk, ruimte voor ontmoeting, ontspanning en beweegvriendelijke buitenruimte. Ook aan andere stedelijke functies, waaronder culturele voorzieningen, is behoefte. De ‘Urban Sector’ met Urban Art en Urban Sport en een openluchtfolly zijn initiatieven en suggesties uit de omgeving. De woningtypologie rond het plangebied kenmerkt zich op dit moment grofweg door circa 40% koop, 40% huur-coöperatie en 20% overig huurwoningen. Hiervan zijn 37% eengezins woningen en 63% meergezins. 1 De leeftijd van de mensen is redelijk verspreid waarbij het grootste deel van 1 en 2 Bron: Woningmarktonderzoek regio Midden-Limburg 20182030, Etil 2018

72

de inwoners (37%) in de leeftijdscategorie tussen 25 – 35 jaar valt, de typische starters leeftijd. 40% van het aantal verhuisgeneigde huishoudens in Roermond geeft aan behoefte te hebben aan levensloopbestendige woningen. In de regio Midden Limburg is dit 53%. 2 De transformatie van ‘t Vrijveld Noord en het Weerstandterrein gaat aansluiten op deze behoeften van toekomstige gebruikers en bewoners, de belevingswerelden van genoemde rode en gele doelgroepen. In de transformatie zijn de leefstijlen van de beoogde doelgroepen (Rood-Geel-Acqua) met een avontuurlijk en jong karakter leidend omdat deze locatie deze doelgroepen aanspreekt. Deze doelgroepen zijn in Roermond en de regio bovengemiddeld vertegenwoordigd (conform onderzoek Gemeente/ Motivaction). Als het gaat om leefstijlen, ruimtelijke inrichting, programmering en architectuur wordt de transformatie op deze groepen afgestemd. Hierdoor voelen mensen een sterke persoonlijke affectie voor de plek en wordt de basis gelegd voor een duurzame betrokkenheid bij de plek. Deze mensen maken de stad. Tegelijkertijd draagt dit bij aan de identiteit van deze plek in ‘t Vrijveld. ‘Placemaking’ in de eerste tijdelijk gebruiksfase geeft hier concreet vorm aan. Er is een marktverkenning en onderzoek uitgevoerd door een gespecialiseerd economisch adviesbureau en door een lokale makelaar.

Dit om de werkelijke behoeften aan bedrijfsruimten, stedelijk programma en woningen voor de doelgroepen te bepalen. De conclusies geven aan dat het Weerstandterrein bewoners en klanten trekt en zal trekken uit Roermond, de regio en ook nadrukkelijk van buiten de regio (starters, creatieve jonge ondernemers, jonge ouderen, empty nesters, gezinnen, alleenstaanden). 11% van alle verhuizingen naar Roermond was in de periode 2011-2021 van buiten Limburg. 3 Voor woningen zal in Roermond de prijsstelling varieren tussen €150-800K voor koop en tussen €400-1400 huur per maand. Diverse doelgroepen zullen zich aangetrokken voelen tot deze plek. Het Weerstandterrein zal naast de vaste bewoners ook in meer of mindere mate bezoekers uit de buurt, de stad, de regio en daarbuiten aantrekken. De huidige woonboulevard heeft bijvoorbeeld een bovenregionale uitstraling tot 90 km rondom Roermond. De transformatie gaat het huidige Vrijveld voor bewoners en ondernemers versterken en andersom.

3 Bron: Woningbouwonderzoek en Laddertoets (bijlage 7) Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

DOELGROEP ROOD

INRICHTING

Houdt van: • • • •

• • • • • •

• • •

genieten van het leven gezelligheid en vermaak attracties en evenementen samen

horeca-retail trendy

huisvesting helemaal anders, wow-factor, back to basic, exotisch, besloten, alleen op de wereld

beetje ongeduldig eigenwijs avontuurlijk intelligent zelfontplooiing uitdaging/prikkeling

Ontsluiting geen auto’s in het zicht, zelf ontdekken, spannend faciliteiten niet in het zicht

VAKANTIE: • •

Houdt van:

Entree bijzonder gebouw, zelfvoorzienend

internationale plaatsen bezoeken nieuwe dingen zien en meemaken verrassen & inspireren trendy

karakter: • • • • • •

DOELGROEP GEEL

Sport en spel prikkelend, sportief, uitdagend

niet alledaags eigenzinnig & hoogwaardig bijzonder creatief & inspirerend tell a friend anders niet anders innovatief, verwonderend ontdekken

groen exotisch, wildernis, veronica public design trendy, bijzonder, custom made

•

karakter: • • • • •

vrolijk spontaan enthousiast vriendschap genieten van het leven

VAKANTIE: • • • • •

sportieve activiteiten activiteiten voor kids cool-vet-gaaf-activiteiten entertainment ongecompliceerd genieten

• •

Avontuur Je eigen ding doen

•

Exclusiviteit voor ons soort mensen Luxe ontspanning

horeca-retail kindvriendelijk, laagdrempelig, alledaags huisvesting familiair, ruimte, overzichtelijk, contact en ontmoeten

Ontsluiting overzichtelijk vanuit veiligheid, laden en lossen bij het huisje, parkeren op de parkeerplaats faciliteiten onbelangrijk

Sport en spel centraal gelegen, gericht op kinderen en samen, felle kleuren groen decoratie public design overzichtelijk, kindvriendelijk, felle kleuren

Gezelligheid in het park Vermaak en levendige drukte

• •

Entree uitbundig, gastvrij, informeel, eenvoudig

Actief en sportief bezig zijn Samen van alles ondernemen

•

• •

INRICHTING

• • •

Rust, even los van dagelijkse beslommeringen Privacy

(streek) cultuur en natuur Zorgeloos genieten, omgeving verkennen

73

4.2 het stedelijk PROGRAMMA Gebouwen PROGRAMMA GEBOUWEN ‘DE PARELS VAN DE PLEK’

Uitgangspunt voor de waardevolle gebouwen, ‘de parels van de plek’, is een transformatie waarbij de hoofdstructuur en bouwkundige ‘schil’ gehandhaafd blijft, terwijl de functies en het interieur wordt getransformeerd aan de wensen en eisen van nieuwe gebruikers. Levendige plinten (ateliers, horeca, creatieve bedrijven, winkeltjes) op maaiveld zijn niet alleen een kwestie van een goed ontwerp, maar ook van de juiste functies op de juiste plek en bepalend voor de levendigheid van de buitenruimten. Een aantal gebouwen behoudt de huidige bedrijfsbestemming, waarbij de creatieve en ambachtelijke activiteiten leidend zijn, voor een aantal gebouwen of onderdelen wordt de huidige bedrijfsbestemming aangepast. Omdat de definitieve transformatie gefaseerd plaatsvindt worden voor het tijdelijk gebruik van gebouwen vergunningen aangevraagd. Deze zijn voor een aantal gebouwen en voor een deel van buitenruimten verleend.

CREATIEVE ECONOMIE & AMBACHTELIJKE BEDRIJVIGHEID •

• • • • • •

Creatieve en ambachtelijke kleinschalige tot middelgrote bedrijvigheid, met een binding met het (bestaande en nieuwe) stedelijk gebied: circa 5.800m2 (units variërend van 50m2 tot max 1400m2) Ambachtelijke bedrijven (bierbrouwer, koffiebrander, voedsel); +/-1100m2 Ketelhuis Circulaire en hoogwaardige bedrijvigheid in de sfeer van lichte productie, R&D bedrijven (van 50 m2 - max 1000 m2) (o.a. Recycle, Het Goed) Huis van de kunsten; circa 650 m2 Studio ML 5; circa 650m2 Dienstverlening (met baliefunctie); (circa 50 m2 - max 500 m2 per unit) Bedrijven conform huidige bestemming (5400m2)

• • • •

Sport en bewegen; circa 1000 m2 Expositieruimte, museum; circa 1400 m2 Podium, bijeenkomstfunctie; circa 1800 m2 Onderwijs, Kennis, Praktijkruimten, muziekschool; circa 2.200 m2

HORECA

Het voormalige bedrijventerreinen ‘in transformatie’ heeft een plek van samenkomst nodig. De voormalige kantine is de plek waar de transformatieactiviteiten gestart zijn. Deze plek wordt doorontwikkeld als multifunctionele bijeenkomstruimte met aanvullende thematische horeca tussen Weerstandslaan en het Cuyperspark. • Restaurant/Café, +/- 850 m2 • Café ondergeschikt aan brouwerij +/- 250 m2 • Ondergeschikte horeca /kantine

THEMATISCHE DETAILHANDEL/RETAIL

De detailhandel is gericht op het ‘Weerstand’ concept of een thematische versterking en aanvulling van het bestaande aanbod in ‘t Vrijveld Noord met o.a. de woonboulevard, Dr Philipslaan en Bredeweg. Er wordt 2.500 m2 gereserveerd. en er wordt nader onderzoek naar de branchering binnen het concept gedaan welke een definitieve plek krijgt in het bestemmingsplan.

BUITENRUIMTE & MOBILITEIT & PARKEREN

Cruciaal in de nieuwe identiteit is het realiseren van een samenhangend stelsel van bebouwdonbebouwd gebied. Buitenruimte voor cultuur, beweging en ontspanning, ruimte voor groen en mobiliteit. De verhouding bebouwd-onbebouwd bedraagt circa 60-40 %. In paragraaf 4.3 wordt het programma op hoofdlijnen toegelicht.

WONEN IN BESTAANDE

CUTURELE & SOCIALE PROGRAMMERING

Culturele, sociale, educatieve en recreatieve bedrijvigheid circa 6.400m2

Schema stedelijk programma op maaiveld

74

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

& NIEUWE GEBOUWEN

Volgens de structuurvisie en het woningmarktonderzoek ‘regio Midden Limburg’ zal de kwantitatieve woningbehoefte in Roermond in ieder geval tot aan 2030 blijven stijgen. De gemeente houdt op basis van recente prognoses rekening met een groei van de woningbehoefte tot 2040+. Daarbij wil de regio vooral inzetten op transformatie van leegstand vastgoed naar woningen. Weerstand is hierin een voorbeeld project. Op basis van de planvoorraad (januari 2021) per wijk en op basis van het type (grondgebonden/ appartement) en eigendom(huur/koop) is het programma tot stand gekomen. (Zie de staafdiagrammen rechts).

Planvoorraad Roermond per wijk jan. 2021 (Bron structuurvisie Wonen Midden-Limburg)

WOONPROGRAMMA & WOONTYPOLOGIEËN

Het stedenbouwkundige structuurontwerp biedt ruimte aan circa 400 wooneenheden. Er is een gedifferentieerd programma ingepast met een grote verscheidenheid aan typen woningen. Er is een mix van eengezinswoningen, woonwerkwoningen, atelierwoningen, nultreden/ levensloopwoningen, startersappartementen, studenten- eenheden, groepswoningen, appartementen en loft-penthouses. • •

De verhouding tussen grondgebonden woningen en appartementen en is 30% - 70% Het aandeel ‘‘sociale huur/koop’’ bedraagt circa 80 eenheden en is daarmee 20% van het totale woonprogramma.

Planvoorraad Roermond per type jan. 2021 (Bron structuurvisie Wonen Midden-Limburg)

Zie voor een indicatie van de verschillende toegepaste woningtypologieën en aantallen in bestaande en nieuwe gebouwen een impressie per deelgebied op pagina 76-79.

75

VOORBEELD WOONTYPOLOGIEËN IN & OP BESTAANDE ‘PARELS’ In en op de bestaande industriële waardevolle gebouwen zijn woontypologieën, koop en huur mogelijk die zeer uniek zijn voor het Roermondse woonbestand. Ze hebben zowel private als gezamenlijke binnen- en buitenruimte. De transformatie van gebouw C en O in de zuidwesthoek van het plangebied zijn hier een voorbeeld hoe grondgebonden woon/ werktypologieën mogelijk zijn.

De optopping op de kantoordelen van gebouw L in combinatie met de transformatie van die kantoordelen in de zuidoosthoek aan de Bredeweg zijn hier een voorbeeld hoe grondgebonden woon/ werktypologieën en appartementen mogelijk zijn.

Grondgebonden Levensloopbestendig 75 m2 in gebouw O

Grondgebonden lofts woon/werk 200 m2 in gebouw C

Meer mogelijkheid tot uitbreiding

Centrale en gelijkvloerse indeling woonhuis

Optimaal benutten van hoogte hal

Privé tuin

Privé tuin Dubbelhoog woongedeelte

Studio’s starters / Tiny house - 40/50 m2 op gebouw L

Studio’s starters/ Tiny house - 40/50 m2 op gebouw L

2 m brede galerij die toegeëigend kan worden

2m brede galerij die toegeëigend kan worden

Grote raampartij

76

Panoramisch zicht

Grote raampartij op het zuiden

panoramisch zicht

Persoonlijk voorportaal

persoonlijk voorportaal

Gallerij

Galerij

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

VOORBEELD WOONTYPOLOGIEËN IN NIEUWE GEBOUWEN/OPTOPPING Op een aantal locaties worden nieuwe gebouwen gerealiseerd. De uitvoering en woontypologieën zijn divers en onderscheidend voor het Roermondse woonbestand. Ze zijn flexibel indeelbaar en onderling uitbreidbaar met veel private of gezamenlijke binnen- en buitenruimte. Zowel voor het sociale huur- en koop aanbod.

Loft Appartementen en penthouse in een meerlaags ecologisch houten woongebouw

Flexibeel indeelbaar plattegrond naar eigen inzicht

Dubbelhoog woongedeelte

Park ecologisch appartement, hoog segment - 100 m2

Grondgebonden lofts en appartementen levensloopbestendig

Levensloopbestendig appartement

Panoramisch zicht

hoogwaardige buitenruimte

Panoramisch zicht

Meer m2 hoogwaardig buiten ruimte

Grond gebonden levensloobestendig appartement

Appartement midden - segment - 80 m2

Panoramisch zicht

Grondgebonden woon/werk woningen in stadshof 80-100m2

Meer m2 hoogwaardig buiten ruimte

Verbinding tuin

Dubbelhoog woongedeelte

Verhoogd entree voor meer privacy

77

STEDENBOUWKUNDIG PROGRAMMA PER PLANDEEL

SR DP

0

E

C

A

Z

B

AB

L

WONINGEN PER PLANDEEL De aantallen, gemiddelde grootte en de typologie van de woningen per plandeel zijn indicatief aangegeven in onderstaande tabel. Deze zijn richtinggevend voor de uitwerking van de definitieve stedenbouwkundige plannen in de volgende fase. Essentieel is hierin de mix van starters- tot zorgwoning en van woon/werkwoning tot hofwoning. Deze zijn verdeeld over sociale huur/ koop tot middenhuur en vrije sector.

Schema met principe verdeling woontypologieën voor de 400 wooneenheden op Weerstand in bestaande getransformeerde hallen en de nieuwbouw

78

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

Stedelijk programma Weerstand

79

4.3 stedelijk PROGRAMMA BUITENruimte PROGRAMMA BUITENRUIMTE & BEHEER

Cruciaal in de nieuwe identiteit is het realiseren van een samenhangend stelsel van ‘plekken’ in de ‘buiten- en tussenruimtes’ rondom en op de gebouwen. Die plekken zullen elk een eigen karakter gaan krijgen. Ze variëren in omvang, ruimtelijkheid en programmatische samenstelling voor meerdere doelgroepen. De buitenruimte en de wisselwerking met de begane grond van gebouwen is hierin heel bepalend. De samenhang in het gebied wordt immers vooral beleefd in en vanuit de buitenruimte en vanuit de plinten van gebouwen (de stad op ooghoogte). Er zijn, in overleg met gemeente uitgangspunten voor toekomstig beheer geformuleerd en een beheerplan is in onderzoek. Een beheerder, die op het terrein woont en werkt gaat zorg dragen voor het beheer en onderhoud van de buitenruimten en gemeenschappelijke ruimte in de diverse gebouwen.

GROENVOORZIENINGEN

De bestaande groenstructuur wordt versterkt en een nieuwe (en deels bestaande) groene schil omzoomd het gehele terrein.

KUNST

Elke buiten- en binnenruimte krijgt een kunstuiting zoals nu in de fase PLACEMAKING al gerealiseerd is. Beelden en straatmeubilair uit circulair materiaal (afval) geven identiteit aan de buitenruimte.

CUYPERSPARK EN FOLLY

Het voormalige Philipspark met vijver wordt het Cuyperspark. De plek om elkaar te ontmoeten, voor de dagelijkse wandeling door de buurt, als trapveld voor jong en oud en als plek voor buurtfestiviteiten. Een sociaal en cultureel hart van Weerstand en ‘t Vrijveld Noord

Tijdelijke theater inrichting

SPEEL- EN SPORTPLEKKEN • • • • • •

Het autovrije binnengebied creëert verschillende speelplekken voor alle leeftijden Het Ketelplein heeft ruimte voor speel aanleidingen of kleine toestellen (schommelsglijbanen-klimwanden) Voorzieningen op het dak van de gebouw A Een run track zal duidelijk herkenbaar zijn door signatuur als rondje over het gehele terrein Speelaanleidingen borgen dat het ontwerp van deze ruimtes niet op één gebruik of doelgroep wordt geënt. De Weerstand ‘Folly’ in het park als speel- of meditatieplek

INFORMEEL NETWERK FIETSERS EN VOETGANGERS •

• •

De hoofdas van het terrein (van de Bredeweg naar de Dr. Philipslaan is voor langzaam verkeer (bevoorraadingsverkeer en hulpdiensten kunnen hier gebruik van maken) Doorgaande routes zijn primair voor voetgangers, de fietser is te gast De voetgangersrouting op hoogte door hergebruik van de aanwezige buizenstraten.

VERKEERSNETWERK •

•

• Sculptuur gemaakt van al aanwezige materialen op het terrein

80

De ontsluiting van het autoverkeer vanuit het plangebied vindt plaats via Bredeweg, Maasnielderweg, Dr. Philipslaan en Min. Bongaertsstraat. Dr. Philipslaan en Maasnielderweg worden bij voorkeur ingericht met fietssuggestie stroken of als 30km zone. Deze uitwerking wordt met de gemeente nader onderzocht. Versterking OV-infrastructuur wordt in overleg met gemeente en vervoerders verkend (mogelijke buslijn en -halte toevoegen).

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

FIETSPARKEREN •

•

•

Het aantal fietsplaatsen (incl. buitenmodel fietsen) op basis van parkeernorm bedraagt 1350 verdeeld over 750 in gebouwde voorzieningen en 600 in de buitenruimte op maaiveld. (bijlage 4) Elk appartement beschikt over een inpandige berging en (EV)fietsenstalling. Grondgebonden woningen hebben waar mogelijk een berging en fietsenstalling op het binnenterrein of een inpandige berging en fietsenstalling in de algemene gebouwde parkeervoorziening. Bezoekers (EV)-fietsparkeren wordt in de buitenruimte op het terrein geïntegreerd. Verspreid over het terrein en voldoende zichtbaar voor bezoekers (langs aanfietsroutes).

AUTOPARKEREN •

• •

• •

•

Het plangebied biedt parkeergelegenheid voor bewoners, werknemers, bezoekers en gebruikers van aan overige functies. Er zijn 160 plaatsen op maaiveld aan de zuidzijde en 600 plaatsen in een gebouwde voorziening aan de noord-oostzijde. Dit aantal is gebaseerd op de actuele gemeentelijke parkeernorm. (bijlage 5) Zuidzijde 160 maaiveld-parkeerplaatsen waarvan 80 voor dubbelgebruik. Bezoekersparkeren, is verdeeld, 50-50% op maaiveld en in gebouwde parkeervoorziening opgenomen. Smart toegangssystemen voor bewoners en bezoekers zijn aanwezig Deelauto parkeerplaatsen (min. 20x). EV-laadvoorzieningen (min. 60x). Deze voorzieningen zijn indicatief en worden verdeeld over de maaiveld en gebouwde parkeervoorvoorziening. Voorstel is om voor het parkeren een ‘betaald parkeren/vergunning’ beleid op maaiveld in ‘t Vrijveld Noord in te voeren.

NOODDIENSTEN EN ONDERHOUD • •

•

AFVAL •

• • • •

•

Expeditieverkeer voor commerciële functies kan gebruik maken van de aanwezige laad-/ losplekken van minimaal 18 meter lengte voorzien.

Eén ingebouwde (ondergrondse) afvalcontainer voor restafval wordt per 40- 45 wooneenheden gerealiseerd en daarmee in totaal 8-9 locaties voor aan de randen van het plangebied. De radius voor de bereikbaarheid van de containers ligt tussen de 100 en150 m. Ondergrondse containers dienen in het profiel (circa 2m x 2m) opgenomen te worden. Bedrijfsafval, onder andere voor de ondernemers op het Weerstandterrein wordt inpandig opgeslagen. Een ondergronds afval transport systeem voor delen van het terrein wordt onderzocht in de vervolgfase.

AFWATERING • • •

Hemelwater wordt gebufferd en afgewikkeld binnen het plangebied tenzij dit niet op doelmatige wijze kan. Groene daken en groen in de openbare ruimte dienen als buffer. Hemelwater wordt waar mogelijk zichtbaar afgevoerd en ingezet, om zo bij te dragen aan de bewustwording en het belang van water. De bestaande vijver en nieuwe permanent wateroppervlak zal onderdeel worden van het watersysteem.

KLIMAAT ADAPTIVITEIT & ENERGIE •

BEVOORRADING EN EXPEDITIE

De buitenruimte is toegankelijk voor nood- en hulpdiensten. Er worden nooddienst opstelplekken en blusvoorzieningen op 40m van grondgebonden woningen en op 20m van hoogbouwappartementen gerealiseerd. De verkeersroute van de nooddiensten dient constructief minimaal een as-last van 10 ton (gewicht blusvoertuig) te kunnen dragen.

•

De uitwerking en inrichting van de buitenruimte, bovengronds en ondergronds zoals in de bovenstaande onderdelen beschreven draagt in hoge mate bij aan de ambities om van Weerstand een klimaatadaptief, gezond en natuurinclusief stadsdeel te maken voor de mensen die er wonen, werken en recreëren en voor de flora en fauna die zich hier kan doorontwikkelen. De realisatie van duurzame energiesystemen worden verkend en waar mogelijk wordt aansluiting gezocht bij stedelijke ontwikkelingen of daarop voorbereid zodat hier later op aangesloten kan worden.

81

5. PLANbeschrijving

82

Stedenbouwkundig structuurontwerp Weerstand terrein ROERMOND

5.1 opbouw ontwerp

De groene luchtbruggen (De skywalk)

Nieuwe toevoegingen

De skywalk creëert 1400 m2 extra semi-openbare ruimte in het gebied. Gekoppeld aan de oude leidingstructuren van de industrie is het met 7 meter een bijzondere straat op niveau.

De nieuwe toevoegingen die in de loop der tijd bouwkundig groeien en tijdelijk of permanent zijn. Hebben een eigen uitgesproken materialisatie of kleur.

Diversiteit in buitenruimtes

Duidelijke zoneringen met eigen uitgesproken karakter. Door kleuraccenten in bloei of herfstkleur. Maar ook in materialisatie worden het herkenbare plekken.

Open groene campus

Een open en groen kader bestaat uit laanbomen, bestaande en nieuwe hagen en heesters. Hierdoor ontstaat een robuuste groene structuur die door de vele openingen toegang tot het terrein geeft.