Bijlage 1 - Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

kele (grootschalige) evenementen plaats. Vooral het Stationsplein

Horecaconcentratiegebieden in Roermond zijn vooral van betekenis als het gaat om toegestane geluidswaarden, niet planologisch/niet vrij vergund.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

26

o Gewenst type horeca: Bezorg/afhaalconcepten zijn hier eventueel passend gezien de logistiek gunstige ligging en parkeermogelijkheden.

•

straat (Molenstraat, Schuitenberg, Bakkersstraat, Mariagardestraat). •

en Jill & Co. Er is meer ruimte voor voetgangers en voor (royale) terrassen. Ook hier beïnvloedt de ontwikkeling van ‘serrevorming’ de kwalitatief mooie omgeving. In de overige straten zitten (nog) enkele horecabedrij-

•

bied is in het voorgaande horecabeleid aangewezen als horecaconcentratiegebied.

o

Ontwikkelperspectief: behouden. Afhankelijk van ontwikkelingen Rondom Centrumkwartier (voormalige V&D en omgeving), die van invloed kunnen zijn op Klossterwandcluster. De Bakkerstraat laten aansluiten bij Kloosterwandplein.

Munsterplein & Voormalige V&D-locatie: (inclusief Steenweg, Sint Christoffelstraat, Kloosterwand- plein, Graaf Gerardstraat, Abdijhof,

avonden is het er vrij stil, hoewel er regelmatig activiteiten plaatsvinden rond het prieel. Aan de noordzijde van het plein is

o

Type horeca: vooral doelgericht bezochte en wat meer grootschalige horeca, al dan niet in combinatie met het Theaterhotel.

De voormalige V&D-locatie, gelegen aan de zuidzijde van het Munsterplein, staat sinds het voorjaar van 2016 leeg. Hoewel terrashoreca hier niet haalbaar lijkt vanwege de ligging aan de

Voorstad (Roerhaven, Maasboulevard, Voorstad Sint Jacob, De Ster). •

Ontwikkelperspectief: versterken, mits passend binnen de grotere gebiedsontwikkeling 'Centrumkwartier'. Voor het Munsterplein blijft de nadruk liggen op dag- en vroege avondhoreca, terwijl de voormalige V&D-locatie potentieel geschikt is voor onderscheidende horeca, bij voorkeur gecombineerd met andere leisure functies. De uiteindelijke invulling zal afhangen van de verdere ontwikkeling van het Centrumkwartier.

•

Voorstad: een mooi idyllisch deel van de binnenstad dat overwegend een woonfunctie heeft in veelal oude panden en aan de Maas nieuwbouw(flats). Het is een rustpunt in de stad. Op ‘t pleintje en aan de waterzijde zijn diverse horecabedrijven te vinden. Een stadsdeel met overwegend bedrijven die er al lange historie kennen.

gebiedsontwikkeling ‘Centrumkwartier’, waarvan de eerste contouren in het voorjaar van 2024 zijn ontvouwd.

mondenaar. De uitstraling is matig en samenwerking ontbreekt. Het ge-

• Zwartbroekplein, Zwartbroekstraat, Maria Gardestraat, Schuitenberg en Neerstraat ‘zuid’ (van Zwartbroekplein tot Molenstraat) o Ontwikkelperspectief: veranderen. De binnenstad compact maken door dit diffuse gebied qua horeca af te bouwen en geen nieuwe horeca te vestigen. Bestaande respecteren, echter bij leegstand veranderen naar een andere functie. • Bakkerstraat

Ontwikkelperspectief: versterken, mits, passend in de grotere gebiedsontwikkeling van het Centrumkwartier.

schaduwkant, maakt het pand deel uit van de voorgenomen

ven. De Azijnfabriek, van oudsher een sociaal cultureel podium en plek voor de alternatieve jongeren is tegenwoordig in commerciële handen, nadat het podium richting ECI is vertrokken. Het Zwartbroekplein kent nog steeds diverse (avond-) horecabedrijven, vooral gericht op de Roer-

o

weinig ruimte voor versterking, maar aan de westzijde is nog enige ontwikkelingsruimte aanwezig.

Zwartbroekplein, Zwartbroekstraat , inclusief zuidelijk deel NeerIn de Neerstraat is een nieuw horecacluster ontstaan met o.a. Tante Tilly

Het Munsterplein is een fraai plein met royale terrassen aan de gevels en op het plein zelf, vooral gericht op oudere toeristen. In de

o o

•

Ontwikkelperspectief: behouden van de horecacapaciteit. Gewenst type horeca: de horeca is vooral gericht op de eigen inwoners en (terras-)bezoekers aan de Maas. De bestaande horeca-capaciteit voorziet daar prima in.

ECI-cultuurfabriek: een voormalig industrieel pand dat een mooie nieuw bestemming gekregen heeft. De ECI vormt een belangrijke culturele pijler van de Roermondse muziek, dans, beeldende kunst. Ook zijn er Restaurant One (Michelin ster) en het hippe Mr. Sammy

Kloosterwandplein/ De Oranjerie: aan de achterzijde van het blok met het o.a. het voormalig V&D-pand, ligt de Kloosterwandplein. Hier staat het Theaterhotel de Oranjerie. Het beschikt over grote restau-

gevestigd. o Ontwikkelperspectief: behouden, maar mogelijk ligt hier wel een kans voor meer ‘spannende’ pop-up concepten, gericht op jongeren.

rants, een onlangs ingrijpend gerenoveerde theaterzaal, vergaderza-

o

Gewenst type horeca: Vooral doelgericht bezochte horeca of ondersteunend aan het culturele programma. Eventueel een (tijdelijk) programma voor de jeugd.

o

In of direct aansluitend aan ECI gebouwen.

len en hotelkamers, waar een uitbreiding in het naastgelegen voormalige PTT gebouw voorzien is. Daar is ook een grootschalig nieuw restaurant voorzien. Naast het hotel exploiteert Van der Valk in het centrum ook het fraaie Het Arresthuis (Pollartstraat) in de voormalige gevangenis met hoogwaardig restaurant. Het is een bestemmingsgebied met doelgericht bezochte voorzieningen.

Kazerneplein + Designer Outlet Roermond (DOR). Het Designer Outlet Roermond is goed voor ruim 8 miljoen bezoekers per jaar. De komst van dit merkendorp (2001) heeft Roermond internationaal

Pollartstraat).

11

De grens van dit gebied ligt in de Christoffelstraat ter hoogte van het voormalige V&D pand.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

27

op de kaart gezet. Inmiddels zijn er vele uitbreidingen geweest waarbij er nu bijna 200 winkels zijn met (bijna) alle bekende internationale design en modemerken. De bezoekers worden veelal op eigen terrein voorzien in de plus minus 25 kleine en grote horecaoutlets, veelal (maar niet alle) gerund door HMS Host. Dit zijn veelal bekende formulebedrijven die in andere shoppingcentra en luchthavens ook terug te vinden zijn. De openingstijden zijn gelijk aan de winkeltijden, 7 dagen per week. In toenemende mate weet een deel van de bezoekers de binnenstad te bereiken. Daarbij komt men eerst op het Kazerneplein waar diverse fastservice bedrijven zijn gevestigd. Aan het Kazerneplein ligt ook Foroxity, een bioscoop, en een Jacks Casino. Via een royale onderdoorgang (N280) bereikt men te voet de binnenstad. De afgelopen jaren is vooral het horeca-aanbod in deelgebied Jazz-city toegenomen. De horeca in het gebied is volledig gericht op de bezoekers. Het is vooral fastservice-horeca gericht op snelheid en grote bezoekpieken. •

•

Ontwikkelperspectief: behouden. Er lijkt voldoende horeca qua omvang en diversiteit. Mocht het DOR wezenlijk groeien, biedt dat eventueel mogelijkheid voor de groei van de horeca12. Het gewenst type horeca: is ondersteunend aan het DOR en dat is vooral fastservice. Dit aanbod is er nu ook gevestigd en daarmee blijft het aanbod ook complementair aan de binnenstad. Dit aanbod heeft niet of nauwelijks autonome aantrekkingskracht.

•

Openingstijden van alle horeca op DOR terrein (maximaal) gelijk houden met de feitelijke winkeltijden op DOR (winkelondersteunend).

Kernwinkelgebied Dit is geen horecadeelgebied, maar wel noemenswaardig. Tot heden is in dit gebied, onder bepaalde voorwaarden, vestiging van ‘winkelondersteunende horeca’ (categorie 1) mogelijk. Er wordt terughoudend omgegaan met nieuwe horeca (categorie 1) in het kernwinkelgebied. Figuur 16: Vlekkenkaart deelgebieden

12

Met uitzondering van standplaatsen.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

28

•

•

Ontwikkelperspectief: behouden. De binnenstad van Roermond heeft voldoende horecagebieden en locaties voor (nieuwe) horeca. Het compacte winkelgebied willen we als winkelgebied behouden. Gewenst type horeca: winkelondersteunend/dagzaken, met daarop aangepaste openingstijden.

•

Terrassen en loketverkoop (rijvorming) werken verstorend voor winkelend publiek in (drukke) winkelstraten. Op die locaties zijn terrassen in beginsel niet mogelijk.

•

De openingstijden van de categorie 1 horeca (ondergeschikte horeca, zie bijlage 3, ‘horeca-indeling en categorieën’, pag. 51) sluiten aan bij de feitelijke winkeltijden in het gebied. Slechts incidenteel (bijvoorbeeld bij evenementen of bijzondere activiteiten in het gebied of feestdagen) mogen deze horecabedrijven langer open zijn (maximaal conform winkelsluitingstijdenwet).

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

29

Horeca in andere gebieden Buiten de horeca in de binnenstad zijn er ook andere gebieden met horeca. In deze paragraaf geven we daar visie op. 4.3.1

Swalmen

In het deelgebied Swalmen zijn 17 horecazaken aanwezig, waarvan ongeveer de helft (8 zaken) fastservice betreft. De meeste horeca zit in het centrum en is gericht op de inwoners van het dorp. Zoals in veel dorpscentra is de horeca in Swalmen, en met name de drankverstrekkende horeca, de afgelopen decennia teruggelopen. Een aantal bedrijven is zich meer gaan toeleggen op maaltijden. De meeste horecabedrijven in Swalmen liggen rondom de Markt en aan de Rijksweg (N271). Enkele bedrijven zijn (al langer) gesloten e/o ter overname. Het bekende dorpscafé Wilhelmina is onlangs overgenomen en omgedoopt tot café De Meister. Bedrijven die zich meer op toeristen richten treffen we aan de Duitse

horecacentrum Oolderhof, Oolderhofjes, Ooleander en Beachclub Ool-

voorkomen van leegstand. Er is geen eenduidig ontwikkelperspectief. Dit

derhof. In Merum zijn nog slechts 2 horecabedrijven, gericht op de inwoners van dit kerkdorp. In de nieuwbouwwijk Oolderveste liggen geen ho-

verschilt per gebied en geval. Daarom geldt voor deze gebieden de maatwerkafweging voor planologisch nieuwe horeca (zie paragraaf 5.1). Het

recabedrijven. Aan de Rijksweg vanuit Linne zijn nagenoeg alle horeca-

gewenst type horeca is eveneens niet eenduidig te bepalen.

bedrijven verdwenen. Voordat de A73 werd aangelegd lagen aan deze Rijksweg diverse horecabedrijven gericht op de passanten (wegverkeer)

4.3.4

en horecabedrijven met grote parkeerplaatsen. Meer richting het centrum (Maastrichterweg) ligt het mooie pittoreske Kasteeltje Hattem (restaurant

in gebruik als vluchtelingenopvangcentrum. Het evenementen-/outdoor bedrijf aan de Oude Baan/Rijksweg heeft een eigen horecavoorziening. •

Ontwikkelperspectief: versterken (indien behoefte vanuit de markt).

•

Gewenst type horeca is vooral dag- en avondhoreca gericht op de eigen inwoners en toeristen. Dat is er ook aanwezig.

4.3.2

Herten – Ool(derplas) - Merum

Het deelgebied Herten heeft in totaal 8 horecazaken, bestaande uit 3 drankverstrekkers, 2 fastservice en 2 restaurants en 1 hotel. De horeca in het centrum is gericht op de inwoners van dit deelgebied. Anders dan Swalmen heeft Herten geen echt horecaplein. Aan de Maas bij Ool ligt het authentieke café Kanters en nabij de Oolderplas het multifunctionele

13 14 15

Het Retailpark, gelegen in de oksel A73/N280 en Sint Wirosingel, heeft ook zijn eigen (fastservice) horeca-aanbod: KFC, Burger King, Piet Friet, Bufkes en Wok to Go. De lunchroom van (Bakker) Bart valt

met logies). •

Ontwikkelperspectief Herten: versterken (indien behoefte vanuit de markt).

niet onder ‘horeca’ maar vervult wel een rol in deze en heeft een terras. De horeca op het Retailpark voorziet zowel de bezoekers van het

•

Gewenst type horeca is vooral dag- en avondhoreca gericht op de eigen inwoners en toeristen.

•

Ontwikkelperspectief Oolderplas: behouden, echter de Noordoost zijde, waar nu o.a. een surfclub zit zou nog ‘strand’ gerelateerde horeca passen, mits passend in het Gebiedsprofiel Niet Stedelijke

Retailpark als (auto-bezoekers) van elders. o Ontwikkelperspectief: behouden. Er is een redelijk compleet aanbod, gelet op het profiel van het gebied. Een uitbreiding met meer horeca is in beginsel niet nodig.

grens naar Bruggen (o.a. Herberg de Bos) of zijn gelegen aan de Maasplassen in het pittoreske Asselt: restaurant Maaszicht en De Boei. Het (enige) hotel, Hotel Asselt, is ten tijde van het opstellen van deze analyse

•

Horeca op perifere locaties en bedrijventerreinen

Maasplassen. In het overig deel is verder geen uitbreiding van horeca •

gewenst (zie ook tekstkader § 4.2.6. De Maasplassen). Ontwikkelperspectief Merum: versterken (indien behoefte vanuit de markt). Denk bijvoorbeeld aan horeca gericht op de bewoners van dit gebied (Merum, Ool, Oolderveste).

4.3.3

Horeca in de wijk- buurtcentra

In de wijk-13 en buurtwinkelcentra14 is er horeca van verschillende allure.

o •

Het gewenst type horeca wat er aanwezig is, sluit aan bij het profiel van het gebied.

Op de Huis- en tuinboulevard is momenteel geen (zelfstandige) horeca aanwezig. We gaan terughoudend om met nieuwe horeca in dit gebied. o Ontwikkelperspectief: behouden. o Gewenst type horeca: enkel daghoreca is in principe passend in dit gebied, ondersteunend aan de winkelfunctie en openingstijden die aansluiten bij winkeltijden.

Het is veelal (fastservice) gericht op de bezoekers van het winkelcentrum. Horeca en detailhandel hebben veelal andere openingstijden, waardoor het combinatiebezoek beperkt is. Daghoreca (zoals een lunchroom)

Gemeente Roermond is terughoudend met nieuwe solitaire en reguliere horeca op bedrijventerreinen15 en dit is ook niet toegestaan in de huidige

heeft in winkelcentra de voorkeur (combinatiebezoek). Voldoende par-

planologische kaders. Nieuwe horeca is in de concentratiegebieden voor-

keermogelijkheden zijn van belang. De opgave is een goede balans in functies, ten gunste van vitale centra, optimaal combinatiebezoek én het

Kempweg, Maasniel, Nassaustraat, Donderberg. Godsweerdersingel, Kapellerlaan. In dit geval bedoelen we bedrijven met een afhaal- en/of consumentenbezoekfunctie.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

30

zien omwille van de algemene doelen (zie paragraaf 4.1). Ondergeschikte horeca bij bedrijven of instellingen is, onder voorwaarden wel toegestaan (zie ook paragraaf 4.1). Een recente Nederlandse ontwikkeling is de opkomst van dark kitchens (productiekeukens). In Roermond zijn dergelijke zaken niet toegestaan op bedrijventerreinen. Advies van BRO is om te onderzoeken of deze bedrijfsvorm kan worden toegestaan op (lichtere) bedrijventerreinen. Voorwaarde is dan dat zij geen afhaal- en/of consumentenbezoekfunctie hebben. 4.3.5

Nieuwe solitaire horeca in wijken, dorpen of buitengebied

Het algemene uitgangspunt is dat horeca vooral in de deelgebieden van de binnenstad, de dorps-, buurt- en wijkcentra is voorzien, omwille van de algemene beleidsdoelen. In specifieke situaties kan nieuwe solitaire horeca echter wel gewenst zijn. Bijvoorbeeld in de wijk om de sociale cohesie en leefbaarheid te vergroten. Horeca in het buitengebied heeft een sterke relatie met recreatie. We staan enkel positief tegenover nieuwe horeca in het buitengebied die recreatie faciliteert. Bijvoorbeeld langs een wandel- of fietsroute. Voorwaarden is dat de horeca overdag is geopend, soms als onderdeel van een agrarisch bedrijf. Soms geeft horeca invulling aan een bijzondere locatie zoals erfgoed. In dat geval kan de gemeente Roermond een maatwerkafweging maken. Ook voor solitaire horeca kan de gemeente een maatwerkafweging maken. 4.3.6

Horeca in ontwikkelingsgebieden

Roermond is in beweging en kent een aantal grotere stedelijke ontwikkelingsgebieden (zie tekstvak). In de gebieden geldt dat horeca-aanbod wenselijk kan zijn. Dit aanbod is dan ondersteunend aan de andere functies, zoals wonen, werken en recreëren. Voor uitbereiding met nieuwe horeca is fasering relevant. Voorzieningen moeten logisch kunnen mee-

met de bredere gebiedsontwikkeling. Voor nieuwe horeca geldt dat de behoefte moet worden aangetoond en dat het horecaprogramma niet mag leiden tot bovenmatige concurrentie met de horeca in de binnen-

Overige vormen van horeca In deze paragraaf geven we visie op overige vormen van horeca en op enkele beleidsthema’s.

stad. Dit kan via onafhankelijk onderzoek aangetoond worden (zie ook paragraaf 5.3, Ladder).

4.4.1

Beleidslijnen blurring en ondergeschikte horeca

Horeca wordt meer en meer met andere functies gemend en vooral met detailhandel. We onderscheiden daarin twee vormen: Ontwikkelingsgebieden • De Weerstand: het voormalige Philipsterrein. Dit gebied wordt getransformeerd tot gemengd woon-werkgebied. Er komen circa 400 woningen en er is ruimte voor werkgelegenheid. Er is

•

Ondergeschikte horeca: is horeca die duidelijk ondergeschikt is aan een andere hoofdfunctie. Denk bijvoorbeeld aan een lunchroom in een tuincentrum of meubelzaak. Dit type horeca is voor de consument goed herkenbaar als horeca-onderdeel van de winkel. Bij deze

1.150 m2 bvo aan horeca gereserveerd, met een ondersteunend karakter voor het gebied.

grotere concepten, veelal gevestigd op perifere detailhandelslocaties, kan de ondergeschikte horeca ook gescheiden zijn van de winkel

• Roerdelta: in dit deelgebied (Voorstad Zuid) komen circa 400 woningen. Het plan is nog niet vergevorderd. Gelet op de loca-

(tussenmuren/schotten). De horeca kan een zelfstandige uitbater hebben, maar heeft wel dezelfde openingstijden als de hoofdfunctie

tie aan het water, en de ambitie om het water beleefbaar te maken, is een klein ondersteunend horecaprogramma in beginsel

(winkel) en heeft géén zelfstandige ingang. De verdeling van hoofdfunctie en ondergeschikte functie is ook planologisch geborgd. Er ligt

denkbaar (denk aan één of enkele zaken). • De Maasplassen: zijn een belangrijke toeristisch recreatieve trekker van gemeente Roermond. Gemeente wil de Maasplassen beter benutten voor recreatie, sport, cultuur en evenemen-

dan bijvoorbeeld een bestemming/functie ‘detailhandel’ op de gron-

ten, die bij voorkeur aansluiten op het profiel van Roermond. In het ontwikkelingskader staat dat de horeca in het gebied (en vooral de Noorderplas) een belangrijke ondersteunende en verzorgende functie heeft voor toerisme, evenementen en recrea-

den, waarbij onderschikt horeca mogelijk is. Omwille van de algemene doelen van dit horecabeleid staat de gemeente behoudend tegenover ondergeschikte horeca (zie § 4.1). Toch kan de gemeente, onder voorwaarden, medewerking verlening aan ondergeschikte horeca. Voorwaarden zijn dat de hoofdfunctie eveneens een publieksfunctie16 heeft en aangetoond is dat de ondergeschikte horeca wezenlijke kwalitatieve meerwaarde heeft voor de hoofdfunctie. Het ho-

tie. Dit betekent dat naarmate het aantal en de omvang van die functies toeneemt er ook meer behoefte zal ontstaan aan ho-

recadeel blijft ondergeschikt aan de hoofdfunctie. Denk als richtsnoer bijvoorbeeld aan 5% van het totale oppervlak en maximaal circa 500

reca aan specifiek de Noorderplas. Aan de andere plassen is

m2 wvo17. Er kan alcohol worden geschonken in het horecadeel, mits wordt voldaan aan de voorwaarden van de Alcoholwetvergunning en

niet of nauwelijks nieuwe horeca voorzien.

exploitatievergunning.

groeien

16 17

Dat wil zeggen te bezoeken voor publiek. Dit kan echter per initiatief verschillen en mede daarom zijn deze aantallen richtlijnen en geen harde criteria.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

31

•

•

Blurring

De schaalvergroting in de horeca zet door. Uitbreiding van bestaande horeca is mogelijk, mits passend in de ruimtelijke toetsingskaders.

Wat is blurring? Bij blurring gaat het om vervagen van grenzen tussen horeca en de-

4.4.2

tailhandel/diensten (en vice versa). In voorliggend stuk bedoelen we hiermee het vermengen van horeca met een andere hoofdfunctie

In Nederland, en ook in Roermond, neemt het aantal fastservice horecazaken toe. Oftewel: horeca gericht op snelheid. Binnen de fastservice

(meestal detailhandel) tot ‘mengformules’, waarmee de hoofdfunctie ook niet meer altijd duidelijk is. Het bezoek aan een winkel wordt

neemt fastfoodhoreca een grote rol in (snackbar, burgerrestaurant, etc.).

voor de consument veraangenaamd met bijvoorbeeld een kopje koffie en wat lekkers (tegen betaling en veelal zonder een aparte ruimte hier voor in te richten). Of bij een restaurant waar de gast ook een

Fastfoodhoreca

Fastfoodzaken hebben vaak een andere impact op de omgeving dan reguliere horeca. Denk aan de ruimtelijke uitstraling, bezoekpieken, openingstijden, geur, geluid, etc. Vanwege die ruimtelijke impact is een verdere grote groei van het aantal fastfoodzaken in de Roermondse binnen-

kookboek kan kopen of verfijnde olijfolie.

stad, maar ook in sommige wijk- en buurtwinkelcentra, onwenselijk. De gemeente is daarom terughoudend om medewerking te verlenen voor

Het zijn veelal kleinschalige en in stadscentra gevestigde concepten.

nieuwe fastfoodconcepten in de binnenstad en wijk- en buurtcentra. Het

In Nederland vaak vernieuwend, in het buitenland al meer gemeen-

invoeren van een afzonderlijke (planologische) categorie voor fastfoodhoreca is daarom wenselijk, doch niet noodzakelijk.

goed. Dit heeft o.a. te maken met alcoholwetgeving en planologie in ons land.

4.4.3

Formules en grootschalige horeca

Roermond telt relatief veel zelfstandige horeca en relatief weinig formuGeblurde concepten overschrijden soms bestemmingen en dat is in de planologie een opgave. Er zijn enkele blurring-concepten gevestigd in Roermond. De verwachting is niet dat blurring een enorme groei zal doormaken, voornamelijk vanwege de spanning met de Alcoholwet. Gemeente Roermond staat in beginsel positief tegenover nieuwe blurring concepten, die qua concept kwalitatief iets toevoegen aan het voorzieningenaanbod. Blurring met alcohol is echter niet toegestaan. Daarin volgt gemeente Roermond strikt de (landelijke) regelgeving van de Alcoholwet18.

les, zoals La Cubanita’s, Bregje, Het Zusje, etc. (met uitzondering van DOR, daar zijn wel een aantal formules). Mochten deze formules zich in Roermond willen vestigen is de binnenstad daarvoor primair de aangewezen plek. De afgelopen jaren zijn ook zogenaamde wereldrestaurants19 in opkomst. Deze zaken zijn veelal niet in een binnenstad inpasbaar qua ruimte-vraag en locatie-eisen. Gelet op de doelgroep en het profiel van dergelijke zaken, is het Retailpark in beginsel een goede plaats. Zo’n wereldrestaurant bedient een deels andere doelgroep dan de horeca in de Roermonds binnenstad en concurreert ook slechts ten dele met het aanbod in de binnenstad. Dit gaf de horeca zelf ook aan in de klankbordgroep.

18 19

Volledig geblurde concepten kunnen niet of nauwelijks voldoen aan de voorwaarden voor een alcoholwetvergunning (o.a. gescheiden ruimten voor nuttigen alcohol en verkoop producten etc.). Wereldrestaurants of wereldkeukens zijn restaurants met die gerechten aanbieden uit verschillende werelddelen, denk aan de Italiaanse, Franse, Chinese, Griekse, Hollandse (et cetera) keuken.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

32

5

Strategie en uitvoering

Dit hoofdstuk beschrijft welke instrumenten nodig zijn om het ontwikkelkader uit het voorgaande hoofdstuk te realiseren.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond Bron: WeAreRoermond.com

niet vrij vergund in Roermond (zie bijlage 3). Bij de invulling van het

Inzet: we stimuleren initiatiefnemers om zich op de plek te vestigen die

nieuwe deel van het Omgevingsplan kan gemeente ervoor kiezen om de horecacategorisering aan te passen, zodat fastfoodhoreca een eigen re-

aansluit bij de gebiedsprofielen. In hoofdstuk 4 beschrijven we het ge-

geling krijgt20. BRO adviseert om specifiek fastfoodhoreca te definiëren

van marktpartijen en eigenaren om elkaar bewust te maken van de signa-

en uitvoering nodig. We gaan hier kort op in.

en eventueel een eigen categorie te geven vanwege de specifieke ruimtelijke impact van fastfoodhoreca. Deze regeling kan, indien gewenst, ook

tuur van de deelgebieden en passende horecaconcepten.

Planologische kaders horeca binnenstad

gelden voor horeca bezorg-/ en afhaalconcepten. Deze behoren eveneens tot categorie 1 binnen de Roermondse horeca-categorisering.

Maatwerkafweging nieuwe horeca

Inzet: we onderzoeken de invoering van een fastfoodcategorie in het om-

lijke meerwaarde hebben voor de specifieke locatie en de omgeving. In

gevingsplan. Navolgende omschrijving kan daarbij toegepast worden.

dat geval kan de gemeente een maatwerkafweging maken om horeca

Een horecabedrijf met als hoofddoel verstrekken van bereide etenswa-

toe te staan mits: • het concept niet binnen bestaande horecagebieden in de Roer-

Nadere uitwerking beleidskeuzes Voorliggend horecabeleid bepaalt op hoofdlijnen welke horeca zich vestigt op welke plek. Het ontwikkelkader in het voorgaande hoofdstuk is de leidraad. Om dat kader te realiseren is op verschillende thema’s strategie

Horeca is niet vrij vergund in de binnenstad. Wel is horeca toegestaan (en meestal ook aanwezig) op de locaties met een horeca-aanduiding. De planologische situatie houden we grotendeels intact. Zo borgen we dat nieuwe horeca zich vooral vestigt in de aangewezen horecagebieden en niet daarbuiten. Het ruimtelijke voordeel hiervan is dat gemeente continu blijft toetsen waar het om gaat (algemene beleidsdoelen en voorkomen omgevingseffecten). Saneren onbenutte plancapaciteit Veldstraat Enkel in de Veldstraat en het Stationsplein is nog ‘zware’ horeca 4 toegestaan. In de Veldstraat is dit type horeca niet meer aanwezig. De panden zijn in gebruik voor lichtere soorten horeca of hebben een andere functie gekregen. De Veldstraat is geen uitgaansstraat meer. Daarom gaan we de plancapaciteit aan horeca 4 in de Veldstraat saneren, ter voorkoming van eventuele ongewenste nieuwe nachthoreca op deze plek. Nachthoreca blijft wel mogelijk op het Stationsplein op de reeds vergunde plek-

den met hoge bezoekfrequentie en bijbehorende verkeers-/publiek aantrekkende werking zoals een snackbar, shoarma- of kebabzaak, grillroom en fastfoodrestaurants.

mondse binnenstad of de wijk- en buurtcentra in te passen is, of wenselijk is; • • •

Kwalitatieve versterking van de gebiedsprofielen Parallel aan voorliggende horecanota zijn gebiedsprofielen voor de Roermondse binnenstad opgesteld. Daarin wordt eveneens ingegaan op kansrijke horeca per deelgebied. De volgende stap is om die gebiedsprofielen in te vullen met het juiste type horeca. Daarin ligt een rol voor zowel marktpartijen (horeca, investeerders en bedrijfsmakelaars) maar ook vanuit gemeente (accountmanagement). Ook moet de focus van ge-

Terughoudend omgaan met nieuwe fastfoodhoreca

meente zijn om nieuwe horeca vooral in de aangewezen horecagebieden te faciliteren en daarbuiten te weren. Zo komen de gebiedsprofielen het

20

Een horeca-initiatief kan buiten de aangewezen horecagebieden ruimte-

ren, al dan niet voor consumptie ter plaatse, bezorg/halen, welke snel bereid worden en waar afname veelal ook later op de avond plaats kan vin-

ken.

Gemeente Roermond is terughoudend om medewerking te verlenen aan nieuwe fastfoodconcepten. Categorie 1 horeca (waaronder fastfood) is

wenst type horeca per gebied. Het is echter ook nadrukkelijk een taak

•

de kwalitatieve meerwaarde en wisselwerking van de specifieke locatie en het plan is aangetoond; er geen nieuw horecaconcentratiegebied ontstaat; er een aantoonbare behoefte is aan het initiatief, en het initiatief geen blijvend negatief effect heeft op de aangewezen horecastructuur of de ontwikkeling daarvan (zie ook paragraaf 5.3 , Ladder); het plan, in het buitengebied, bijdraagt aan de ambities voor recreatie en toerisme.

best tot zijn recht en ook wordt overlast op de omgeving geminimaliseerd.

Onder het oude wettelijke regime was het mogelijk om via een paraplubestemmingsplan in een keer een thema (zoals het sturen op fastfoodzaken) planologisch te regelen. Dat is niet meer mogelijk. Het is mogelijk om de regels uit het tijdelijke deel van het omgevingsplan aan te passen, maar dan moeten wel alle ruimtelijke regels voor de desbetreffende locatie worden aangepast. De VNG en IPLO stellen dat er een tekstuele ‘work-arround’ is om wel een thematische wijziging door te voeren en dat is door middel van voorrangsbepalingen.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

34

Aanpalend thematisch beleid 5.2.1

Terrassenbeleid

Het gebruik van terrassen neemt toe. Een levendige (binnen-)stad be-

Verder geven ondernemers aan dat horeca gericht op ’18-min’ jongeren

Met betrekking tot paracommerciële rechtspersonen gelden, net als voor

ook het risico’s met zich meebrengt alcohol te schenken aan minderjarigen.

reguliere horecagelegenheden, de sluitingstijden zoals vastgelegd in de APV. De gemeente Roermond streeft ernaar een balans te vinden tussen het voorkomen van oneerlijke concurrentie en het versterken van de

schikt over kwalitatief sterke terrassen. Terrassen zijn van groot economisch belang voor ondernemers. Daarnaast dragen goede terrassen bij

ECI en/of Weerstand zijn locaties waar dit prima zou passen en ook

leefbaarheid, waarbij handhaving een sleutelrol speelt.

aan de levendigheid van de stad. Terrassen staan veelal in de openbare

ruimte is. Kleinschaligere initiatieven passen ook op het Stationsplein (zie paragraaf 4.2 bij betreffende gebieden). Het is aan ondernemers of aan

5.2.5

jongerenorganisaties een passend en vooral attractief initiatief te ontwik-

De (maximale) geluidsnormen voor horecabedrijven in de dag-, avond en

kelen. Zodra deze zich voordoen kan de gemeente een faciliterende rol vervullen.

nacht zijn vastgelegd. Op deze normen zijn er mogelijkheden tot tijdelijke

ruimte, op gemeentelijke grond en hebben in diverse opzichten impact op de omgeving. In algemene zin zet voorliggende nota in op een versterking van het terrasaanbod in Roermond. Dat gaat zowel over de omvang, maar ook over de kwaliteit/uitstraling. De Roermondse gebiedsprofielen voor de binnenstad doen een aanzet voor fraaie terrassen. 5.2.2

Openingstijden horeca

Paracommerciële horeca

Paracommerciële horeca is een horecavoorziening bij een niet-commerciële instelling (denk aan stichtingen en verenigingen) die zich in de eerste plaats richt op andere activiteiten, zoals sport, educatie,

horecagelegenheden, zoals vastgelegd in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Op basis van de APV kan de burgemeester echter een nachtvergunning verlenen, waardoor horecabedrijven onder strikte

cultuur, religie, et cetera. Horeca is daar een nevenactiviteit. De horeca-activiteiten zijn zeer verschillend van omvang, kwaliteit en toe-

voorwaarden later mogen sluiten dan de reguliere sluitingstijden.

gankelijkheid.

Er wordt (relatief) beperkt gebruik gemaakt van nachtvergunningen. Nachthoreca (voor jongeren)

Uit de enquête en gesprekken blijkt dat een deel van de inwoners vindt

ontheffing. Dat kan collectief zijn (bijvoorbeeld carnaval) of evenementen, maar ook individueel.

5.2.4

In de gemeente Roermond gelden vaste sluitingstijden voor alle

5.2.3

Geluidsregeling

Paracommercie vormt vaak een dilemma. •

dat er te weinig discotheken of nachtclubs zijn. Dit is ook besproken met de klankbordgroep. Zij geven juist aan dat het echte uitgaanslevens

Aan de ene kant zorgt het voor reuring en leefbaarheid in wijken en dorpen. Dit is ook erkend in het gemeentelijk beleid voor het sociaal domein. Dat kader zet in op het mobiliseren van de gemeenschaps-

steeds minder wordt, omdat er ook minder vraag naar is. Het echte uitgaan verschuift volgens hen steeds meer naar dineren en/of festival en

vorming in de wijken, via o.a. verenigingen en buurthuizen22. Aan de andere kant is er een ongelijk speelveld dat de (wettelijke) be-

•

evenementenbezoek. Dit is een ontwikkeling die zich overal in Nederland

perking met betrekking tot het schenken van alcohol rechtvaardigt.

voordoet. Ook tijdens evenementen zoals carnaval is volgens sommige ondernemers niet meer interessant tot laat (04:00 uur) open te blijven.

De regels voor paracommerciële instellingen moet een gemeente in

Sommige horecaondernemers wensen incidenteel om meer geluid te produceren en meer flexibiliteit door bijvoorbeeld invoeren van ‘geluidjes 23’. Dit behoeft nader onderzoek. 5.2.6

Veilig Uitgaan

In 2001 is er een convenant Veilig Uitgaan gesloten met horecaondernemers, politie, OM en de gemeente. Er is aan aantal jaren extra inzet en veel overleg gepleegd om de veiligheid te verbeteren (zie nota integraal horecabeleid 2007). Gezien het feit dat de situatie rondom Veilig Uitgaan sterk verbeterd is, is er op dit moment geen aanleiding hier extra aandacht aan te besteden.

een verordening zetten.

21

Het betreft hier reguliere horeca. Winkelondersteunende horeca heeft te maken met winkelsluitingswet. Bij paracommerciële horeca ligt dit ook anders, zie betreffende paragraaf. Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Roermond houdende regels omtrent Beleidskader sociaal domein Midden-Limburg Oost 2020-2028 (geldend van 01-04 tot heden), 23 ’Geluidjes’ is de populaire term voor tijdelijke ontheffingen voor geluidsnormen, die inhoudelijk en qua procedure per gemeente verschillen. De meest bekende is die van de gemeente Rotterdam: https://www.rotterdam.nl/kaart-incidentele-ontheffing-aanvragen 22

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

35

5.2.7

Evenementenbeleid

•

In het Evenementenbeleid van de gemeente Roermond is opgenomen dat op een aantal locaties alleen een melding gedaan hoeft te worden bij evenementen van een beperkte omvang. Ook zijn voor een aantal gebie-

•

den locatieprofielen opgenomen. Dat geldt voor Stationsplein, Markt, Munsterplein, Kloosterwandplein, Roerkade, ECI terrein, Julianaplein, Betjesplein, Rector Boostplein, Markt Swalmen / In den Häöfkes, De

•

Weerd en Kop van Hatenboer.

Overige beleidsthema’s

•

Hierna volgen nog enkele beleidsthema’s en afwegingen die van belang zijn voor de Roermondse horecanota. Sommige zaken moeten ‘gewoon op orde zijn’. •

Structureel (operationeel) overleg horeca en Gemeente Roermond zorgt voor begrip van elkaars standpunten. In het verleden heeft in Roermond een periodiek horecaoverleg

•

ambulante handel en standplaatshouders (in de binnenstad). •

Openbare orde, veiligheid, integriteitstoetsen en handhaving. Dit blijft een belangrijk aandachtspunt. Zichtbare preventie (politie, preventief fouilleren, portiers, gastheren aan de deur, camera’s) en een open

Bij integriteitsonderzoeken gaat het om het inzetten van de Wet Bibob (zie kadertekst). Het tegengaan van ondermijn staat als belangrijke pijler beschreven in het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

rettenautomaten in de horeca en verkoop van tabak in horeca met alcoholvergunning zijn vanaf 2022 niet meer toegestaan. Vanaf 1 juli 2024 is verkoop van tabak verboden in alle horeca. •

De Gemeente Roermond voert een actief beleid tegen ondermijning. Door Bibob-onderzoek wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert doordat bijvoorbeeld een horecavergunning wordt misbruikt. Bovendien wordt hierdoor de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. De Bibob-aanpak draagt daarmee bij aan een gezond ondernemersklimaat en een gelijk speelveld.

•

In de beleidsregel Evenementen Gemeente Roermond 2021 is beschreven hoe de gemeente met evenementen in Roermond wil omgaan. Hierin zijn onder andere uitgangspunten geregeld omtrent het organiseren van evenementen in Roermond. Het doel van de beleidsregel is om ruimte te bieden aan bestaande en nieuwe evenementen, maar er tegelijkertijd voor te zorgen dat de evenementen een maatschappelijke waarde hebben en georganiseerd worden met respect voor de omgeving. Horecaondernemers kunnen uit de beleidsregel afleiden wat er van hen wordt verwacht bij het organiseren van een evenement.

De Omgevingswet bundelt als Rijkswet allerlei regelgeving over de fysieke leefomgeving. Deze wet zal ook zijn impact hebben op de horeca. De fysieke aspecten van horeca gaan namelijk over naar omgevingsregelgeving. Hierbij kan gedacht worden aan de terrasregelgeving en milieubepalingen. Die milieubepalingen staan nu in Wet Mili-

functie moet zich verdragen met de belangen van de openbare orde)

•

geval schoon, heel en veilig zijn, maar ook een attractief en verzorgd gevelbeeld en omgeving versterken de verblijfskwaliteit. Duurzaamheid is een steeds relevanter thema voor horeca, ook vanuit kostenbesparing, soms komen duurzaamheidsmatregelen enkel

De Tabaks- en rookwarenwet bevat voorschriften over roken. In de horeca is roken verboden, inclusief tabak roken via een waterpijp (in shisha-lounges). Roken op terrassen mag onder voorwaarden. Siga-

Inrichting openbare ruimte, gevelbeeld en welstand. Horecabezoek is een recreatieve activiteit, waarbij het ‘decor’ binnen en buiten de zaak de aantrekkelijkheid bepaalt. De openbare ruimte moet in elk

Aanvullend op het voorgaande en de uitgewerkte beleidskaders in bijlage 3 zijn nog de volgende wettelijke kaders relevant:

communicatie tussen overheid/politie, bedrijven en omwonenden zijn essentieel. Dit betreft zowel het locatiebeleid voor nieuwe horeca (de als het toegangsbeleid voor horecazaken (met inzet gecertificeerde portiers) en de veiligheidsbeleving en -handhaving ‘op straat’.

Serviceverlening. Horecaondernemers hebben met veel (lokale en landelijke) regelgeving van doen en hoge administratieve lasten. Zeker bij nieuwe regelgeving: regel wat moet, laat vrij waar het kan.

Overige wettelijke kaders

•

•

Periodieke toetsing van kader en beleid. Evalueer minimaal 1 keer per 5-8 jaar of het kader en beleid nog actueel zijn. Evalueer jaarlijks of beoogde doelen en uitvoeringsprogramma op schema liggen.

van de grond bij gezamenlijke inspanning en afspraken.

plaatsgevonden tussen (georganiseerde) horecaondernemers en de gemeente. Voornemen is weer een periodiek (4x per jaar) horecaoverleg met horecaondernemers te voeren. Bij 1 à 2 overleggen per jaar worden hiervoor ook andere partijen uitgenodigd, bijvoorbeeld de

Goede handhaving van beleidskeuzen is nodig om de beleidsdoelstellingen te realiseren. Onder handhaving wordt verstaan: het geheel van activiteiten dat gericht is op de naleving van regels.

•

eubeheer en in het Activiteitenbesluit Milieubeheer. De Alcoholwet bevat een aantal regels. Die gaan over verantwoorde verstrekking van alcohol, onder meer door eisen aan leidinggevenden, over leeftijdsgrenzen en over het verbod doorgeven van gekochte alcohol. Ook bevat die regels paracommercie en aanwijzen van een alcohol overlastgebied.

36

Bijlage 1 - Horeca-indeling - sectoren

Onderstaand de onderverdeling van de vier typen horeca in Locatus.

Hotels Hotels zijn beknopt gespecificeerd in deze analyse. Hotels richten zich op

Drankenverstrekkers

regio (of soms nog verder) en niet op de inwoners van de gemeente,

59.200.100 Café

hooguit met hun restaurant of vergadermarkt.

59.200.200 Discotheek

Zie paragraaf ’Overnachten in Roermond’.

59.500.100 Koffiehuis 59.500.400 Koffiebar

Feestzalen

59.900.200 Shisha Lounge

Feestzalen (59.900.300) zijn er in veel verschillende soorten. Soms beho-

59.900.300 Feestzaal

ren zij tot een regulier café, soms tot restaurants en soms zijn het auto-

59.900.900 Horeca Overig

nome bedrijven. Ook verschillen feestzalen onderling wezenlijk qua openingstijden en toegankelijkheid. Roermond heeft momenteel één zelfstan-

Fastservice

dige feestzaal, namelijk De Boerderiej.

59.210.333 Lunchroom

In enkele referentiegemeenten komen ook (haast) geen feestzalen voor.

59.400.100 Bezorg/Halen

Daarom zijn feestzalen uit de voorgaande vergelijkingen gehouden. In de

59.400.200 Fastfood

marktbehoefteraming voor de horeca nemen we de feestzalen wel mee als horeca-aanbod.

59.400.300 Grillroom/Shoarma 59.500.200 IJssalon 59.500.300 Crêpes/wafels/donuts

Congressen en vergaderlocaties Het onderscheid tussen congressen, seminars, symposia, etc. is niet

59.210.392 Pannenkoeken

eenduidig afgebakend, maar de definitie van een ‘congres’ is in grote lijnen als volgt: een relatief grootschalige bijeenkomst rond een bepaald

59.210.430 Café-Restaurant

thema met een sterk interactief karakter (uitgangspunt in dit kader: mini-

59.210.434 Restaurant

maal 100 deelnemers). Vaak georganiseerd op regelmatige basis, meerdaags en/of in internationaal verband. Vergaderlocaties zijn kleiner en

Restaurants

59.700.200 Hotel-restaurant

hebben minder faciliteiten nodig. Hotels/Logiesverstrekkers 59.700.100 Hotel

Coffeeshops Coffeeshop (59.900.100), in de zin van softdrugsverkoop, is geen horeca en derhalve niet opgenomen in de analyse.

Bijlage 2 - Analyse horeca

Verantwoording analyse Dit onderzoek maakt gebruik van de meest actuele, betrouwbare en uniforme data van Locatus Retailverkenner (geraadpleegd: september/oktober 2023, peildatum tweede kwartaal 2023 (april tot juli). Waar nodig is dit gecheckt met gegevens van Vastgoeddata (voorheen HorecaDNA). De analyse (deskresearch, schouw, gesprekken) voor dit horecabeleidskader heeft plaatsgevonden in de periode september-november 2023. We maken onderscheid in de volgende (commerciële) horecasectoren: drankverstrekkers, fastservice, restaurants en logiesverstrekkers. Zo maken we uniforme vergelijkingen met andere steden. Ook maken we analy-

Ondergeschikte horeca, zoals de koffiecorner in de bouwmarkt, maar ook

De horeca-indeling uit Locatus (zie bijlage 1) komt niet (volledig) overeen

paracommerciële horeca (bijvoorbeeld sportkantines en gemeenschapshuizen) zijn niet opgenomen in de Locatus bestanden, maar vallen ook

met de horeca-categorieën uit het gemeentelijk beleid (zie bijlage 3 - planologisch kader). Dat is logisch, de gemeentelijke categorieën verschillen

buiten de scope van deze analyse.

immers per gemeente. Navolgend gaan we eerst in op de horecastructuur

Ook de hotelsector wordt kort in beeld gebracht, maar deze is niet meegenomen in de benchmark, evenals andere vormen van overnachten (B&B ed.).

voor de hele gemeente. Vervolgens zoomen we in op de binnenstad, als voornaamste (maar niet enige) horecaconcentratiegebied in de gemeente

Dit type referentie-onderzoek geeft enig vergelijkingsperspectief voor de horeca in Roermond. Uiteraard moeten deze vergelijkingen altijd in perspectief worden gezien en de resultaten zijn niet maatgevend.

Tabel 2: Cijfers per wijk (Bron: CBS, 2023; Locatus)

Inwoners

Centrum

11.175

Roermond-Oost

6.095

Roermond-Zuid

6.260

Maasniel

7.730

Donderberg

7.135

Hoogvonderen

3.300

Asenray

1.075

Herten

8.200

Swalmen Maasplassen Totaal

Aantal horeca24

Oppervlak horeca

142

16.301

13

1.170

11

735

21

1.907

8

386

1

65

2

300

7

8.895

25

Aantal kamers

Arresthuis – Van der Valk

40

De Pauw

13

Dux

27

Grand Hotel Valies

60

Hotel Asselt

29

Hotel Roermond

58

Kasteeltje Hattem

8

Landhotel Bosrijk

54

Nero

7

Next Door

19

Oolderhofjes

29

Oranjerie – Van der Valk

10225

Parkzicht

6

923

B&B de Hofnar

9

25

1.830

B&B Willem II

10

110

3

360

B&B Pastorie

7

59.981

233

23.977

Totaal

Bed and Breakfast in de binnenstad 24

Tabel 2: Aantal hotelkamers per hotel (Bron Ginder 2023) Hotel

ses op buurtniveau van gemeente Roermond.

Wijk

Roermond.

Exclusief hotels zonder horecafunctie voor niet-hotelgasten Hotel Oranjerie gaat uitbreiden naar in totaal 146 kamers

478

Overnachten in Roermond De hotelsector in Roermond is relatief uitgebreid. Er zijn 13 hotels en enkele B&B’s. Het grootste deel van de hotels is gelegen in of aangrenzend aan het centrum. In totaal beschikt Roermond over 478 kamers. Het grootste hotel is de Oranjerie met 102 kamers. Dit hotel gaat uitbreiden naar 146 kamers. Hotel Asselt en Fletcher Landhotel Bosrijk zijn (tijdelijk) voor publiek gesloten in verband met opvang vluchtelingen. Naast deze hotels en B&B’s zijn er airbnb’s, campings en groepsaccommodaties in Roermond.

Figuur 17:

Buurten gemeente Roermond

Leegstand in Roermond Elke gemeente kent in meer of mindere mate leegstand van commerciële panden. Met name in het centrum zijn veel winkelpanden die (veelal) ook voor horeca gebruikt mogen worden volgens het bestemmingsplan. Er is daardoor geen onderscheid te maken in horeca- en detailhandelspanden. Meetmethoden kunnen variëren. BRO volgt de Locatus-analyse. Het betreft hier een momentopname: •

•

In Roermond staan op peildatum Q2 -2023 in totaal 122 commerciële panden (waaronder horeca) leeg. Het overgrote deel van de leegstaande vierkante meters bevindt zich in de binnenstad van Roermond (circa 78%). Het leegstandspercentage van het aantal verkooppunten in de gemeente is hoger dan het Nederlands gemiddelde. In Roermond staat 11% van de verkooppunten leeg (122 panden van de 1.068 totaal), terwijl dit landelijk 6,1% is. Ook kijkend naar het winkelvloeroppervlak kent gemeente Roermond een relatief hoge leegstand, maar dan is het verschil kleiner. In Roermond staat 6,6% van het winkelvloeroppervlak leeg.

•

De hogere leegstand in WVO komt vooral door drie grote leegstaande panden, namelijk Sint Wirosingel 186 (Huis & Tuin Boulevard), Schaarbroekerweg 22 (Retail Park Roermond) en Dokter Crasborn-

•

plein 9 (Swalmen). Zonder deze leegstaande panden is het leegstandspercentage gelijk aan het landelijk gemiddelde. In de geraadpleegde dataset is het voormalig V&D pand in de binnenstad niet opgenomen. Er plannen zijn om het pand te slopen en er appartementen te realiseren.

Figuur 18:

Leegstand gemeente Roermond 2023

Parkeerlocatie en de (horeca)bestemming Veel bezoekers parkeren graag bij het te bezoeken horecabedrijf. Dat kan niet overal in de binnenstad, wat overigens geldt voor veel grotere historische centra. Wel zijn er meerdere parkeergarages in het centrum, zoals bij de Oranjerie, in het Roercenter, Stationspark en het Kazerneplein. Het DOR beschikt over een zeer ruime parkeergelegenheid.

Figuur 19:

Leegstand gemeente Roermond 2013

Gesloten club

Figuur 20: Leegstand gemeente Roermond 2018

Beoordeling van de horeca in KSO

Uitgaan / veilig uitgaan jongeren

Bevolkingsontwikkeling in inkomensniveau

De benchmarksteden en hun stadscentra zijn allen opgenomen in diverse Koopstromenonderzoeken KSO Limburg en Oost Nederland vond in 2019 plaats, de andere steden zijn in iets recenter (2021) onderzocht. Daarin is

De meerderheid van de respondenten van de enquête voelt zich veilig in Roermond en in de Roermondse horeca, ook tijdens uitgaansavonden.

In tabel 4 is het gemiddelde inkomen in Roermond en de benchmarkgemeenten opgenomen. Hieruit blijkt dat het gemiddeld inkomen in de

Ook ervaren omwonenden van horeca slechts beperkt hinder of overlast.

benchmarkgemeenten 8,6% onder het landelijk gemiddelde ligt. Ook het

de bezoekersbeoordeling voor horeca opgenomen. Tabel 3 toont de uit-

De overlast die het vaakst wordt ervaren is geluidsoverlast van bezoekers of de horecazaak zelf. De plaatsen die het vaakst worden aangeduid als

gemiddelde inkomen in gemeente Roermond ligt onder het landelijk gemiddelde, namelijk 5,8%26. Gemeente Roermond heeft wel een hoger ge-

‘onveilig’ zijn rondom het Stationsplein en aan de noordkant van de Roerkade.

middeld inkomen dan het gemiddelde van de benchmarkgemeenten.

Jongeren ervaren (te) weinig plekken om uit te gaan en te flaneren. Veel

aan horeca. Daarnaast zorgt de relatief sterke bevolkingsgroei voor meer

horecabedrijven stellen (op drukke avonden of algemeen) een toegangsverbod in voor de 18- groep (scholieren). 18- Jongeren mogen volgens de

bestedingsruimte in de gemeente Roermond. Bovendien heeft gemeente

Alcoholwet geen alcohol consumeren en ondernemers willen daarmee

ing.

komsten. De binnenstad van Roermond wordt iets beter beoordeeld dan het gemiddelde van de benchmarkgemeenten. Hetzelfde geldt voor de beoordeling van de horeca. Daarnaast blijkt uit het Koopstromenonderzoek dat er meer combinatiebezoeken tussen detailhandel en horeca zijn dan gemiddeld in de benchmark. Alleen in het centrum van Venlo zijn meer combinatiebezoeken tussen detailhandel en horeca.

26

Roermond zeer veel bestedingen in de horeca afkomstig vanuit toevloei-

geen risico op overtreding lopen.

Tabel 3: Waardering centrum benchmarkgemeenten (KSO)

Voorheen werd café Enzo (Stationsplein) veel bezocht, maar dat is reeds

Tabel 4: Gemiddeld inkomen benchmarkgemeenten (CBS, 2022)

enige tijd gesloten. Jongeren wijken uit naar locaties buiten Roermond, zowel in Duitsland (bijv. Cheetah in Heinsberg) als naar andere gemeen-

Gemeente

Gemiddeld inkomen

Verschil t.o.v. Nederland

Roermond

€ 27.500

-5,8%

Almelo

€ 24.400

-16,4%

De Azijnfabriek vervulde in het verleden ook nog een rol in deze, maar

Doetinchem

€ 27.000

-7,5%

sinds het vertrek naar ECI is het ‘rauwe randje’ volgens jongeren verdwenen.

Maashorst (Uden)

€ 28.300

-3,1%

Roosendaal

€ 27.600

-5,5%

Venlo

€ 26.000

-11,0%

Weert

€ 28.400

-2,7%

Gemiddelde benchmark

€ 26.950

-7,7%

Nederland

€ 29.200

-0,0%

Waardering totaal

Waardering horeca

Combinatiebezoek horeca

Roermond

7,8

8,2

85%

Almelo

7,3

7,9

73%

Doetinchem

7,6

8,1

82%

ten (Beek(l), Gemert), zowel commerciële als niet commerciële locaties, zoals soos, blokhutten, wijkcentra, ed.

Maashorst (Uden)

8,1

8,5

N.B.

Roosendaal

7,3

7,8

N.B.

Venlo

7,7

8,2

88%

Weert

7,7

8,1

74%

Gemiddelde benchmark

7,6

8,1

79%

Binnenstad

Een hoger inkomensniveau duidt vaak op meer bestedingen per inwoner

Dit aspect wordt niet in de marktruimte berekening meegewogen, later genoemde bevolkingsgroei en toevloeiing wel.

Doelgroepen De Roermondse horeca spreekt verschillende doelgroepen aan en het is belangrijk dat er voor iedere doelgroep een passend aanbod is. Globaal genomen, zijn er de volgende doelgroepen in Roermond, maar er is uiteraard geen harde indeling: Inwoners gemeente • De inwoners van de binnenstad: er wonen voornamelijk jongeren en ouderen in de binnenstad van Roermond. Beide groepen waarderen voorzieningen dichtbij en met name jongeren waarderen diverse horecaconcepten (enquête). • Verder zijn er de inwoners uit de rest van de gemeente. Zij maken gebruik van veel verschillende functies maar komen vooral naar de binnenstad om te winkelen, te recreëren en te gaan uit eten. Dit is een brede meer algemene doelgroep (de massa). Deze groep is vooral (maar niet alleen!) gericht op horeca in het middensegment. Bezoekers uit de regio • De binnenstad van Roermond heeft een functie voor de regio en trekt daardoor ook bezoekers aan. Maar bezoekers uit de regio komen vooral naar Roermond voor het grote detailhandelaanbod (Outlet, Retailpark), waarbij een horecabezoek dan aanvullend kan zijn. Toeristen • Roermond heeft een zeer grote toeristische functie en trekt vooral kooptoeristen en watersporters. Hierbij trekt Roermond vooral toeristen uit Nederland en Duitsland aan. Echter komen er ook toeristen van verder, zoals Azië.

In bijlage 4 is een verdiepende doelgroepenanalyse gemaakt met behulp van de segmentatietool Whize.

Figuur 21:

Horeca aanbod binnenstad in 2013

Figuur 22:

Horeca aanbod binnenstad in 2018

Figuur 23:

Horeca aanbod binnenstad in 2023

Figuur 24:

Leegstand binnenstad in 2013

Figuur 25:

Leegstand binnenstad in 2018

Figuur 26:

Leegstad binnenstad in 2023

Bijlage 3 - Beleidskaders en aanverwante documenten

Provinciaal

•

Omgevingsvisie Limburg 2021 Een van de drie hoofdopgaven waar provincie Limburg mee aan de slag gaat, is het hebben van een aantrekkelijke, sociale, gezonde en veilige leefomgeving, zowel in het stedelijk/bebouwde gebied als in het landelijk

•

gebied. Onder deze hoofdopgave valt het streven naar goede (basis)voorzieningen, zoals infrastructuur, detailhandel en horeca. Daarnaast vermeldt de Omgevingsvisie ook het volgende over horeca: •

•

Dagrecreatieve voorzieningen horen thuis in het bebouwd gebied en door deze voorzieningen te combineren met onder andere horeca wordt de vitaliteit van stedelijke centra versterkt. Het Limburgse winkelaanbod functioneert sterk op koopkracht uit het buitenland (vooral in het grensgebied en bij grote koopcentra). De koopstromen voor horeca hebben een sterke samenhang met de koopstromen voor recreatieve aankoop en daardoor zijn de grotere steden en centrumgebieden belangrijke locaties voor een bezoek aan de horeca. Toeristische toevloeiingen hebben daardoor in deze steden en centrumgebieden een relatief groot aandeel in de totale bestedingen.

•

De kwaliteit van de stedelijke centra als belangrijke ontmoetingsplaats moet behouden worden en waar mogelijk versterkt. Hiervoor is een mix van winkels, horeca, dienstverlening, cultuurhistorische objecten, kantoren, (ambachtelijke) bedrijven, binnenstedelijk wonen en zorg nodig. Met aantrekkelijke binnensteden kan ook de aantrekkingskracht van Limburg voor grensoverschrijdend kooptoerisme en funshoppen behouden blijven en waar mogelijk worden verhoogd.

Regionaal Recreatie en toerisme Midden-Limburg (2019) Midden-Limburg heeft een grote potentie voor verdere ontwikkeling, dankzij de landschappen, natuur, water, erfgoed en het grote winkelaanbod in Roermond. We gebruiken de kwaliteiten van Roermond (waterfront, historische binnenstad en DOR) als motor voor een langer verblijf in de regio. Met betrekking tot horeca meldt de visie het volgende:

•

Niet alle natuurgebieden beschikken over voldoende en gevarieerde horeca. Dit moet versterkt worden om de aantrekkingskracht van de natuurgebieden te verhogen.

Verder wil de gemeente aantrekkelijk beleid voor horeca voeren. Ze stimuleert ondernemers om gebruik te maken van de ruime openingstijden.

Er is ontwikkeling van horeca, verblijf en mogelijkheden voor dagre-

Dit zorgt voor reuring en levendigheid in de binnenstad. Daarbij hebben we uiteraard aandacht voor de leefbaarheid.

creatie nodig om meer bezoekersgroepen/leefstijlgroepen aan te trekken. Nu trekt Midden-Limburg voornamelijk verbindingszoekers en

Ook nieuwe horecavestigingen kunnen een plek krijgen in de binnenstad. In het plan Vitale Stad zijn hiervoor het kernwinkelgebied en horecaclus-

plezier- en harmoniezoekers. Ongecoördineerde openings- en sluitingstijden van horeca en erfgoed moet worden gecoördineerd en vastgesteld worden. In dorpen die wei-

ters aangewezen, bijvoorbeeld het Stationsplein, de Markt, het Munsterplein en de Roerkade. Daarbij zetten we in op meer kwaliteit, in plaats van

nig beleving bieden, moet horeca na 8 uur ’s avonds nog steeds open zijn.

op kwantiteit. Op de horecapleinen, wordt horeca gefaciliteerd en in de winkelstraten is onder voorwaarden winkelondersteunende horeca mogelijk.

Gemeentelijk

Coalitieakkoord Roermond 2022-2026

Omgevingsvisie Roermond (2020) In de omgevingsvisie Roermond wordt het volgende vermeld over horeca:

Met deze keuzes willen wij dat Roermond een stad is waar je anderen ont-

De Roermondse binnenstad heeft een belangrijke regionale functie en

nodigde voorzieningen vindt, iets te beleven is en het gezellig is. Horeca

trekt per jaar circa 7 miljoen bezoekers (merendeel uit Roermond en om-

wordt benoemd in het kader van:

geving). De hoofdreden voor bezoek is de historische binnenstad, winke-

Niet alleen in onze compacte binnenstad, maar ook in de wijkwinkelcentra

len of het horeca-aanbod.

is de leegstand teruggedrongen. De bezoekers komen van ver buiten de regio en niet alleen om de prachtige winkels en aantrekkelijke horeca te

De binnenstad kent een breed aanbod aan restaurants en lunchrooms. Een aantal is van hoog niveau (classificaties Michelin en Gault Millau). Opvallend is dat het merendeel zich richt op de doelgroep die houdt van

moet, je prettig en veilig woont, je kunt werken en ondernemen, je de be-

bezoeken. De Roermondse binnenstad heeft de transformatie weten te maken van ‘Place to buy’ naar ‘Place to be’ omdat ondernemers sterk heb-

gezellig samen zijn. Roermond heeft een groot aanbod aan hotels (met name viersterren seg-

ben ingezet op beleving.

ment). De waardering van de gasten: Roermond is twee jaar uitgeroepen

Economische visie

als hotelstad van het jaar. Met name het aandeel buitenlandse bezoekers

In de economische visie worden verschillende actielijnen benoemd. Deze

is groot.

zijn onder andere:

De gemeente wil tussen gebieden verschillen maken in milieunormen. In

•

de binnenstad kan een minder strenge geluidsnorm worden gehanteerd om horeca en evenementen te stimuleren. Om de beleving in de binnenstad te verbeteren, wil de gemeente ruimte bieden aan horeca, cultuur en ontspanning. Er moet een nieuwe mix van functies komen, maar retail houdt een grote rol.

•

Versterken complete stad: Roermond wil functioneren als volwaardige speler in stedelijke netwerken, als aantrekkelijke centrum- en bezoekersstad en als springplank voor ontwikkeling en ontplooiing. De identiteit van de stad is een instrument om ons te profileren. Jaarlijks trekt de binnenstad ca. zes miljoen bezoekers, waarvan een kwart gelijktijdig het DOR bezoekt. Een groot deel van de bezoekers aan Roermond komt alleen voor de binnenstad. We houden vast aan

•

•

een compacte binnenstad waar ruimte is voor menging met niet-winkelfuncties als horeca, dienstverlening, zorg, cultuur, onderwijs, werkgelegenheid aan huis en start-ups.

Gebiedsindeling: Markt en omgeving (west- en noordzijde van de Markt, Kraanpoort, Kool-

Ondersteunen van innovatie en ondernemerschap: digitalisering en technologische innovatie zorgen ervoor dat bedrijfsformules en werk-

overwegend gericht op oudere en zakelijke doelgroepen en (water)toe-

processen veranderen. Met innovatie ontstaan nieuwe ondernemerskansen en blijven bedrijven de concurrentie voor. Roermond wil inno-

Stationsplein-Veldstraat: avond- en nachthoreca (Horeca I en II), over-

vatie en ondernemerschap zo goed mogelijk ondersteunen, door onze

Zwartbroekplein (noordzijde Zwartbroekplein, hoek Willem II singel,

dienstverlening blijvend te verbeteren. Er zijn voortdurend nieuwe ideeën en ondernemingen die niet goed passen in bestaande kaders, zoals de cross-overs tussen retail en ho-

noordzijde Mariagardestraat): dag- en avondhoreca (horeca I), gericht op

reca. Zulke nieuwe formules vragen om flexibiliteit van de overheid.

nieuwe horeca.

Roermond heeft in de afgelopen jaren stappen gezet om de ruimtelijke uitdagingen van de nieuwe economie het hoofd te bieden, zoals expe-

Kloosterwandplein: horecafunctie i.c.m. cultuur. Munsterplein: daghoreca in winkelondersteunende sfeer.

rimenteerruimte voor ‘blurring’ van detailhandel of dienstverlening met

Wilhelminaplein: maaltijdverstrekkers. Woonwijken en buitengebied: geen specifiek ruimtelijk beleid aan-

horecaconcepten. We willen deze pragmatische en toekomstgerichte manier van werken de komende jaren verder ontwikkelen.

straat, Brugstraat, Roerkade): dag- en avondhoreca (horeca I bedrijven), risme. Biedt een meerwaarde aan detailhandelsfunctie. wegend gericht op de jongere doelgroepen.

oudere en zakelijke doelgroep. Overige delen binnenstad: terughoudend beleid t.a.v. de vestiging van

gaande horeca. Er zijn ruimtelijke mogelijkheden in diverse bestemmings-

Tabel 5: SWOT-Analyse horeca Roermond

Sterktes: Ruim aanbod Concentratiegebieden met eigen signatuur Koopzondagen Organisatiegraad horeca hoog Samenwerking (gemeente, horeca, politie) voor veiligheid

Kansen: Verder ontwikkelen (koop)toerisme Synergie zoeken van horecasector met detailhandel, evenementen en toeristische sector Ruimte voor vernieuwende hoogwaardige concepten Profielwijziging binnenstad Senioren, Wellness Water biedt ontwikkelkansen Duitse consument

Zwaktes: Ontbreken relatie tussen concentratiegebieden Betrokkenheid/bereidheid tot ondersteuning evenementen. Introverte uitstraling horeca

Bedreigingen: Overaanbod aan horeca waardoor economisch functioneren in gedrang komt

plannen aangegeven. Meestal zijn de reeds aanwezige horecavoorzieninNota integraal horecabeleid (2007)

gen positief bestemd en zijn er voor het overige geen directe mogelijkhe-

Terrassenbeleid (2014)27

Roermond heeft als ambitie om haar functie als centrumgemeente met het speerpunt toerisme (waaronder kooptoerisme, winkelstad) verder uit te

den om horeca toe te voegen.

Terrassen in de openbare ruimte hebben invloed op het stadsbeeld van de

Grootschalige winkelclusters (D.O.C., Retailpark, huis- en tuinboule-

bouwen en horeca speelt hierin een belangrijke rol. De uitgangspunten

vard): er is geen horecabeleid gedefinieerd. Hier is overwegend winkelon-

(historische binnenstad van) Roermond. Daarnaast moeten andere vormen van gebruik van de openbare ruimte ook mogelijk blijven. Een aan-

zijn:

dersteunende horeca te vinden.

Versterking van de toeristische centrumgemeente Roermond (bruisend

Bedrijventerreinen: op bedrijventerreinen zijn enkele horecagelegenhe-

Roermond) staat centraal: horeca speelt hierin een belangrijke functie.

den positief bestemd (truckstop, snackbar).

vraag om terrasvergunning wordt beoordeeld op de volgende aspecten: Geschiktheid locaties: onder andere de aard van het horecabedrijf, de ca-

Goed evenwicht tussen bedrijvigheid en leefbaarheid (woon- en leefkli-

tegorie horeca op basis van bestemmingsplan, stedenbouwkundige omgeving, openbare functie van de locatie, invloed op woon- en leefomge-

maat).

ving, invloed op (verkeers-)veiligheid.

Goede serviceverlening richting ondernemers (vergunningverlening, infor-

Ongehinderde doorgang: voor hulpdiensten, geleide lijnen/markeringen/natuurlijke gidslijnen, voor voetgangers en mindervaliden etc.

matievoorziening, handhaving). Streven naar een economische gezonde en dynamische horecabedrijfstak.

27

Het terrassen beleid wordt momenteel geëvalueerd in een separaat traject van horecabeleidskader.