Bijlage 1 - Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond Eindrapport

colofon

Projectnaam Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond datum 1 augustus 2024 projectnummer P06825 opdrachtgever Gemeente Roermond BRO projectleider CSe projectteam LvdH, DGo bron kaft BRO review IvdV

Willemsplein 2 5211 AK ´s-Hertogenbosch +31 (0)73 208 91 55 info@bro.nl www.bro.nl

Bron: WeAreRoermond.com

5.2.7

Inhoudsopgave 1

Evenementenbeleid

Overige beleidsthema’s Overige wettelijke kaders

Inleiding

4

Voorwoord door de wethouder Aanleiding Proces Definitie horeca Leeswijzer

5 6 6 7 7

Bijlage 1 - Horeca-indeling - sectoren Bijlage 2 - Analyse horeca

2

Samenvatting & conclusies

8

Bijlage 3 - Beleidskaders en aanverwante documenten

3

Analyse horeca; vraag en aanbod

11

Bijlage 4 - Leefstijl analyse

Kwantitatieve analyse

12

3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.1.5 3.1.6 3.1.7

12 13 13 15 18 20 22

Roermondse horeca in cijfers De bezoeker van de Roermondse horeca Spreiding horeca-aanbod over de gemeente in beeld Roermond ten opzichte van andere steden: benchmark Horeca in de binnenstad Trends en ontwikkelingen Beleidskaders

Bijlage 5 - Modelmatige behoefteraming horeca Bijlage 6 - Bewoners- en bezoekersenquête Bijlage 7 - Participatie

4

5

Ontwikkelkader

24

Ambitie, doelen en ontwikkelrichting Horeca in de binnenstad Horeca in andere gebieden

25 25 30

4.3.1 4.3.2 4.3.5

30 30 31

Swalmen Herten – Ool(derplas) - Merum Nieuwe solitaire horeca in wijken, dorpen of buitengebied

Overige vormen van horeca

31

4.4.3

32

Formules en grootschalige horeca

Strategie en uitvoering

33

Nadere uitwerking beleidskeuzes Aanpalend thematisch beleid

34 35

5.2.6

35

Veilig Uitgaan

Bijlage 8 - Dienstenrichtlijn Bijlage 9 - Uitvoeringscyclus Bijlage 10 - Begrippen en definities

36

36 36

1

Inleiding

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond Bron: WeAreRoermond.com

Voorwoord door de wethouder In onze horecabranche wordt genoten van culinaire creativiteit en uitstekende gastvrijheid en van het tijd doorbrengen met familie, vrienden en collega’s. Ook is het een belangrijke werkgever voor onze stad. Hardwerkende ondernemers die voor gedenkwaardige belevingen en herinneringen zorgen voor onze inwoners en bezoekers. De afgelopen jaren is veel gebeurd; de coronacrisis, de stijgende energieprijzen en het personeelstekort. Desondanks zien we mooie initiatieven en plannen. Zowel gemeente als ondernemers hebben dringend behoefte aan een nieuw kader. De gemeente kan beter sturen op (on) wenselijke ontwikkelingen en bestaande en nieuwe bedrijven weten waar ze aan toe zijn, wat er mogelijk is. Een divers en aantrekkelijk horeca-aanbod draagt bij aan het imago, de leefbaarheid en levendigheid en de economie van de stad. Hierbij geldt wel: het juiste bedrijf op de juiste plek. Dit kader ligt nu voor u. Een kader dat met brede inspraak van inwoners en ondernemers tot stand is gekomen. Onze stad verdient een gezond en aantrekkelijk horeca aanbod; de focus van het beleid ligt dan ook op het behoud en vergroten van het kwaliteitsniveau. Dit geeft richting en houvast. Natuurlijk is een kader niet heiligmakend, wij zijn ook afhankelijk van de marktwerking.

Ik ben van volvertrouwen dat wij door samen te werken met de sector en door te blijven luisteren naar onze inwoners, wij nu en in de toekomst kunnen blijven genieten van al het moois dat de horecabranche ons te bieden heeft. Dirk Franssen Wethouder voor economie, stedelijke ontwikkeling & financiën

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

5

Aanleiding De historische binnenstad is de fraaie huiskamer van Roermond, zowel voor de inwoners als toeristen. De ligging aan zowel het water als aan de Duitse grens en de ondernemersgeest hebben de stad tot bloei gebracht. Roermond trekt veel bezoekers uit de regio en ver daarbuiten. Naast de binnenstad, de Maasplassen, de dorpen/kernen, alle met hun eigen identiteit en horeca-aanbod, heeft het Designer Outlet de laatste decennia Roermond definitief op de kaart gezet. Roermond blijft volop in ontwikkeling.

Het huidige horecabeleid in de gemeente Roermond dateert uit 2007 en is verouderd en sterk op uitvoeringsthema’s gericht. De ontwikkeling van de stad zorgt voor ruimtelijke horeca-opgaven. Waar kan de horeca in de binnenstad worden versterkt en waar niet? Het te voeren ruimtelijk economisch beleid moet de gemeente en de markt helderheid geven waar welke horeca-ontwikkelingen gewenst zijn (en waar niet). Dat vraagt om visie, met uiteindelijk concreet beleid (w.o. een afwegingskader). Uiteraard heeft een horecakader een bredere scope dan de binnenstad.

Een divers en aantrekkelijk horeca-aanbod draagt op vele vlakken bij aan het imago, leefbaarheid, levendigheid en de economie van de stad. Ook voorziet de horeca in een sociale behoefte, het biedt een plek waar mensen elkaar ontmoeten, naast dat je er (samen) kunt eten, drinken, feesten en slapen. Een belangrijke vraag is dan ook: hoe zorgen we ervoor dat het horeca-aanbod blijft aansluiten op de behoeften van onze huidige en toekomstige inwoners en bezoekers? Dit is vooral relevant voor Roermond, een compacte stad met een compacte binnenstad. Hier wonen, werken en recreëren mensen in hetzelfde gebied, wat betekent dat ze rekening met elkaar moeten houden. Dit kan spanningen veroorzaken. In sommige delen van de stad is er daarom meer ruimte voor levendigheid, terwijl andere gebieden juist meer aandacht moeten krijgen voor de leefbaarheid. De horecasector is nog herstellende van de (bedrijfseconomische impact van de) coronapandemie en wordt nu geconfronteerd met terugbetalingen, hoge energierekeningen, fikse huurverhogingen, stevige inkoopstijgingen en grote personeelstekorten. Kortom: er gebeurt nog meer dan normaal in de altijd dynamische horecasector. Daarnaast zien we veranderingen in het consumentengedrag, de horecasector en de bevolkingsomvang. Dit vraagt om een nieuw en toekomstbestendig beleid. Er is een breed gedra-

De stad is blijvend in beweging. In de binnenstad bevindt zich een hoge horecaconcentratie en er is veel geïnvesteerd door overheid en de markt. Verder heeft horeca idealiter ook grote sociaal-maatschappelijke waarden in de voorzieningencentra van wijken/dorpen, maar ook op werklocaties. Daarnaast versterkt horeca recreatieve hotspots in het buitengebied, waaronder de Maasplassen. Kortom: aantrekkelijke horeca maakt de stad/de hele gemeente interessant voor jong en oud, voor inwoners en toeristen! In de analyse bekijken we met name Roermond, maar om een en ander in perspectief te plaatsen wordt ook een vergelijking gemaakt op een aantal punten met ‘soortgelijke’ steden en buurgemeenten (benchmarks). Tevens zullen we een aantal horecatrends bespreken, met relevantie voor Roermond

Proces Om te komen tot een breed gedragen horecakader is door zowel de gemeente Roermond, ondernemers, bewoners en andere betrokkenen een zorgvuldig proces doorlopen. Dit om in de toekomst goed samen te kunnen werken en het beoogde resultaat zoals wordt vastgesteld in dit ontwik-

Figuur 1: Procesbeeld

kelkader, te bereiken.

gen behoefte aan een actuele visie op de horecasector, vastgelegd in het Ontwikkelkader.

Figuur 1 geeft de belangrijkste procesmomenten weer, waaronder de participatieavond en besprekingen met de klankbordgroep. In de bijlagen van dit rapport is het verslag van het participatietraject opgenomen.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

6

Definitie horeca Ondergeschikte horeca, zoals de koffiecorner bij de bouwmarkt, maar ook paracommerciële horeca, zoals bijvoorbeeld sportkantines of gemeenschapshuizen zijn niet nader geanalyseerd. In de beleidsdoelen komen deze vormen kort aan de orde. Het aanbod is bij Locatus ingedeeld in vier categorieën (zie bijlage 1 voor indeling/definitie): •

Drankverstrekkers: met name cafés en koffiezaken.

•

Fastservice: met name lunchrooms, fastfood, ijssalons en alles op het gebied van bezorg/afhaal economie. Restaurants.

•

analyse en een benchmark met andere steden. Tevens worden de horecatrends en ontwikkelingen geduid, in relatie tot de Roermondse horeca, en de belangrijkste beleidskaders aangehaald. In hoofdstuk 4 wordt het beleidskader gepresenteerd en een aantal voorstellen gedaan per thema. Strategie en uitvoering volgt in hoofdstuk 5. De bijlagen voorzien in verdieping van de analyse en de beleidskaders maar ook de sectorale indeling en de begrippenlijst. Ook is er een indicatieve marktruimteberekening opgenomen en de participatiesamenvatting. Bronnen foto’s: BRO, We are Roermond.

• Logiesverstrekkers. Logiesverstrekkers (w.o. hotels) zijn ook onderdeel van de horecasector en beknopt meegenomen in de analyse. Deze zijn niet vergeleken met de benchmarksteden in dit rapport1. Hotels hebben veelal een regionale functie en richten zich niet primair op de lokale bevolking. Met name bij grotere hotels is de vestiging veelal ingegeven op een strategische keuze (bijvoorbeeld bereikbaarheid) en beschikbare ruimte. Dat geldt ook voor de (grotere) vergader-, congres en partycentra. De horecacijfers zijn gebaseerd op Locatus-data (peildatum: tweede kwartaal 2023, geraadpleegd in september-oktober 2023). Locatus kijkt alleen naar zichtbare en voor de consument toegankelijke horeca als hoofdactiviteit. Daarnaast zijn andere databases als Vastgoeddata (voorheen horeca DNA), gemeentelijke bron, Primos en CBS geraadpleegd. In bijlage 1 is een overzicht weergegeven met de branche(-indeling) en de bijbehorende categorie.

Leeswijzer We starten met de samenvatting en de belangrijkste conclusie van dit Kader in het volgende hoofdstuk (hoofdstuk 2). Hoofdstuk 3 voorziet een samenvatting van vraag- en aanbodcijfers: cijfers maar ook een kwalitatieve

1

Gemeente Roermond heeft een hotel en B&B beleid (2015) en een actualisatie van de marktruimte heeft nog plaatsgevonden in 2023. Mede om deze reden worden hotels niet meegenomen in dit kader.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

7

2

Samenvatting & conclusies

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond Bron: WeAreRoermond.com

Samenvatting en conclusies Samenvatting van de analyse en opgaven •

•

Roermond heeft relatief veel horecagelegenheden, met name restaurants, vergeleken met vergelijkbare gemeenten. Een duidelijke verklaring is de grote toeristische aantrekkingskracht, waar de horeca van profiteert en die de horeca faciliteert. Het aantal horecazaken in Roermond is vrij constant de afgelopen 10 jaar.

•

• • • •

Wel zijn er zijn er verschuivingen per sector: steeds meer fastservice (42%) en steeds minder drankverstrekkers. Een verschuiving die overigens aansluit bij landelijke ontwikkelingen. Inwoners/bezoekers zijn tevreden over spreiding van de horeca over de gemeente. Toeristen zijn nog iets positiever over de spreiding. De Roermondse horeca wordt kwalitatief als goed ervaren, zowel door inwoners als toeristen. Er is weinig horeca voor jongeren. Het nachtleven staat op een laag pitje, aldus inwoners en marktpartijen. De meeste inwoners geven aan niet of nauwelijks hinder te ondervinden van de horeca. Zij die wel hinder ondervinden noemen geluidsoverlast van horecabezoekers en/of horecabedrijven het vaakst. Zij

horeca. Soms is er meer sturing nodig, zodat de juiste horeca op de juiste

wijk om de sociale cohesie en leefbaarheid te vergroten. Horeca in het bui-

plek komt en de deelgebieden herkenbaar en onderscheidend aan elkaar zijn. Roermond voorziet een gerichte groei van de horeca. Er zijn 3 grote

tengebied heeft een sterke relatie met recreatie. We staan enkel positief tegenover nieuwe horeca in het buitengebied die recreatie faciliteert.

trekkers (de binnenstad, de Maasplassen en het DOR). Elk met een

Horeca in ontwikkelingsgebieden. Roermond kent een aantal grotere

(deels) eigen doelgroep en profiel maar in het hele plaatje elkaar versterkend. Het horeca-aanbod is redelijk fors in verhouding tot het aantal eigen

stedelijke ontwikkelingsgebieden, zoals Weerstand, Roerdelta en de

inwoners. Daarom is een ‘wezenlijke’ groei van de horeca enkel mogelijk/verantwoord als ook de regiofunctie groeit en er (nog) meer bezoekers/

kan zijn. Dit aanbod is dan ondersteunend aan de andere functies, zoals

toeristen naar Roermond komen. Om meer grip te krijgen op de juiste horeca op de juiste plek, is per deelgebied het ontwikkelperspectief bepaald,

ring relevant, zodat voorzieningen ‘meegroeien’ met de bredere gebieds-

te weten: versterken, behouden of veranderen. Dit geeft primair aan of een

Ondergeschikte horeca: is horeca die duidelijk ondergeschikt is aan een

wezenlijke (planologische) uitbreiding van het aantal horecazaken in een deelgebied is voorzien. Aanvullend beschrijven we ook het gewenst type

andere hoofdfunctie. (zoals een lunchroom bij een tuincentrum). Omwille

horeca per gebied. In een aantal gevallen sluit dat aan bij het horeca-aanbod dat daar aanwezig is, maar in andere gevallen ook weer niet. Het ge-

dend tegenover ondergeschikte horeca (zie § 4.1). Toch kan de ge-

wenst type horeca is een ambitie, maar is veelal niet nader planologisch geborgd.

horeca.

Maasplassen. In deze gebieden geldt dat meer horeca-aanbod wenselijk wonen, werken en recreëren. Voor uitbereiding met nieuwe horeca is faseontwikkeling.

van de algemene doelen van dit horecabeleid staat de gemeente behoumeente, onder voorwaarden, medewerking verlening aan ondergeschikte Blurring: bij blurring gaat het om het vervagen van grenzen tussen horeca en detailhandel/diensten (en vice versa). De hoofdfunctie is niet altijd

Relevante beleidslijnen

meer duidelijk. Het zijn veelal kleinschalige en in stadscentra gevestigde

Voor horeca in de wijk- en buurtcentra is geen eenduidige ontwikke-

concepten. De verwachting is niet dat blurring een enorme groei zal door-

lingsrichting. Dit verschilt per gebied. Daarom geldt voor deze gebieden

maken, voornamelijk vanwege de spanning met de Alcoholwet2. Ge-

een maatwerkafweging voor planologisch nieuwe horeca. De opgave is

meente Roermond staat in beginsel positief tegenover nieuwe blurring

een goede balans in functies, ten gunste van vitale centra, optimaal com-

concepten, die qua concept kwalitatief iets toevoegen aan het voorzienin-

binatiebezoek én het voorkomen van leegstand.

genaanbod. Blurring met alcohol is echter niet toegestaan.

Terughoudend met horeca op perifere locaties en bedrijventerreinen.

Terughoudend met nieuwe fastfood. Fastfoodzaken hebben vaak een

Het Kader op hoofdlijnen

Nieuwe horeca is in de concentratiegebieden voorzien omwille van de al-

andere impact op de omgeving dan reguliere horeca. Denk aan de ruimte-

Roermond heeft al veel kwaliteitshoreca. De algemene opgave is om het

gemene doelen; de wisselwerking met de omgeving en andere functies

lijke uitstraling, bezoekpieken, openingstijden, geur, geluid, etc. Vanwege

kwaliteitsniveau van bestaande en nieuwe horeca en terrassen te behouden en te vergroten. Om de beleving in de binnenstad te verbeteren wil de

draagt bij aan hogere belevingswaarde van centra. Perifere locaties en be-

die ruimtelijke impact is een verdere grote groei van het aantal fastfoodza-

drijventerrein hebben primair een andere functie.

ken in de Roermondse binnenstad, maar ook in sommige wijk- en buurt-

gemeente ruimte bieden aan horeca, cultuur en ontspanning. Het devies is

Nieuwe solitaire horeca in wijken, dorpen of buitengebied. In speci-

vooral om kwaliteit en diversiteit toe te voegen in plaats van enkel meer

fieke situaties kan nieuwe solitaire horeca gewenst zijn. Bijvoorbeeld in de

•

2

wonen vooral in de binnenstad van Roermond. Een relatief klein percentage van de bezoekers voelt zich af en toe onveilig in de horeca. Minder dan 1% geeft aan zich regelmatig onveilig te voelen.

Volledig geblurde concepten kunnen niet of nauwelijks voldoen aan de voorwaarden voor een alcoholwetvergunning (o.a. gescheiden ruimten voor nuttigen alcohol en verkoop producten etc.).

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

9

winkelcentra, onwenselijk. Gemeente is daarom terughoudend om medewerking te verlenen voor nieuwe fastfoodconcepten in de binnenstad en wijk- en buurtcentra. Strategie en uitvoering Dit gaat over de vraag hoe we dit Kader gaan realiseren. Het advies is om de gebiedsprofielen voor de Roermondse binnenstad nader in te vullen met het gewenst type horeca. Voor fastfoodhoreca adviseren we een aparte categorie in bestemmingsplannen/omgevingsplan. We houden de planologische kaders verder grotendeels in tact. Bij nieuwe ontwikkelingen blijft de gemeente een toetsende rol hebben, passend bij de signatuur van de deelgebieden. Verder voorzien we geen wezenlijke wijzigingen van de planologische kaders. Gemeente houdt zo een toetsende rol bij nieuwe horeca-initiatieven. Daarvoor is wel een nieuw afwegingskader ontwikkeld, aansluitend op de beleidslijnen.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

10

3

Analyse horeca; vraag en aanbod

In dit hoofdstuk wordt de stand van zaken van de Roermondse horeca beschreven. We gaan in op de kwantitatieve kenmerken: hoeveel horeca is er in Roermond, hoe is de verdeling en hoe verhoudt het horeca-aanbod zich ten opzichte van benchmarkgemeenten? Ook gaan we in op de kwalitatieve kenmerken van de Roermondse horeca. Hiervoor hebben we Roermond in verschillende deelgebieden opgesplitst. Afgesloten wordt met een overzicht van relevante beleidsstukken en relevante trends en ontwikkelingen en een samenvatting van de inwoners-/bezoekersenquête. De analyse heeft plaatsgevonden in Q4 van 2023.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond Bron: WeAreRoermond.com

was. De fastservice sector bestaat voornamelijk uit fastfoodzaken (40

Kwantitatieve analyse Belangrijkste bevindingen analyse •

• •

•

Het aantal horecazaken in Roermond is vrij constant de afgelopen 10 jaar. Roermond had 10 jaar geleden al relatief veel horeca, waardoor de groei die elders waarneembaar is

• • •

In de gemeente Roermond zijn 233 horecazaken gevestigd met een

Er zijn ook een groot aantal restaurants in gemeente Roermond. In

in Roermond gematigd is. Oppervlakte horeca stijgt wel, dat duidt op schaalvergroting.

ven. Dit wijkt af van landelijke trends, waar juist zichtbaar is dat het aantal horecazaken is gestegen. Een verklaring hiervoor is dat in

overeenkomend met de landelijke ontwikkeling, gestegen ten opzichte van 2013. Toen waren er 80 restaurants, wat gelijk was aan 35% van

Ook zijn er verschuivingen per sector: steeds meer fastservice (42%) en steeds minder drankverstrekkers. Een ver-

Roermond de stijging reeds eerder was ingezet, met de ontwikkeling

alle horecazaken in 2013. Het aantal drankverstrekkers in de gemeente Roermond is gedaald (59 in 2013; 43 in 2023). Op dit moment bestaat 18% van het horeca

schuiving die overigens aansluit bij landelijke ontwikkelingen. Roermond heeft relatief veel horeca in vergelijking met

Er is een breed aanbod van restaurants, van eenvoudig tot sterren, maar veel ‘mainstream’ en weinig innovatief/vernieuwend aanbod. Weinig blurring concepten. Inwoners/bezoekers zijn tevreden over spreiding van de horeca over de gemeente. Toeristen zijn nog iets positiever. De Roermondse horeca wordt kwalitatief als goed ervaren. Relatief veel leegstand, vooral in de binnenstad en met name ‘winkels’ (ook zonder voormalig V&D pand). Jongerenaanbod zeer beperkt. Uitgaanscultuur/nachtleven staat op laag pitje. Discotheken/nachtcafés worden met name door jongeren gemist, zowel 18- als 18+.

• •

Relatief veel paracommerciële horecavergunningen. De uitstraling van horecapanden kan, in lijn met wat is gesteld in het Gebiedsprofiel Binnenstad, verbeteren.

•

Overwegend veilig gevoel bij de gasten, ook op uitgaansavonden.

van het DOR. Het totaal vloeroppervlak is wel toegenomen tussen 2018 en 2023.3 Dit wijst op schaalvergroting. •

Het grootste gedeelte van het horeca-aanbod is fastservice. Deze hoofdbranche heeft 98 verkooppunten, wat gelijk is aan 42% van alle horecazaken in gemeente Roermond. Het aanbod fastservice in ge-

•

aanbod in Roermond uit drankverstrekkers. In 2013 was dit 26%. Ook landelijk is zichtbaar dat het aantal drankverstrekkers daalt.

meente Roermond is de afgelopen jaren toegenomen. Dat komt over-

Ontwikkeling aanbod horeca gemeente Roermond

een met de landelijke ontwikkeling. In 2013 waren er in Roermond 84 verkooppunten, wat toen 37% van alle horecazaken in de gemeente

Aanbod Horeca Gemeente Roermond

300 239233 223

250 200 150

43

100

92

50

233

84 97 98 59 55

80 87 92

43

0

98

Drankenverstrekkers

Fastservice

Figuur 2: Aanbod Horeca Gemeente Roermond

3

•

2023 zijn er 92 restaurants, wat gelijk is aan 39% van alle horecazaken in gemeente Roermond. Het aantal restaurants in de gemeente is,

sche aantrekkingskracht die Roermond heeft, waarbij horeca veel profiteert.

•

•

zaken), diverse lunchrooms (20) en grill/shoarma zaken (19).

Roermondse horeca in cijfers

totaal vloeroppervlak van 23.977 m² wvo. Het aantal horecazaken in gemeente Roermond is de afgelopen 10 jaar redelijk constant geble-

benchmarkgemeenten. Roermond heeft vooral relatief veel restaurants. Een duidelijke verklaring is de grote toeristi-

•

3.1.1

Restaurants

2013

2018

2023

Figuur 3: Aantal horecazaken (excl. hotels zonder publieksfunctie)

Op basis van historische Locatus-data

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

12

• •

Het aantal hotels in de gemeente Roermond is sinds 2019 met twee hotels toegenomen. Gemeente Roermond heeft in 2023 15 hotels.

Horecabehoefte van Roermondenaren

De meningen over de hoeveelheid horeca in de binnenstad verschilt.

Het totaal aantal horecazaken in de gemeente is de afgelopen jaren relatief stabiel. Er is (zoals beschreven) wel een verschuiving zicht-

Roermond is een diverse gemeente en kent daardoor ook (sociaal

Een deel van de inwoners geeft aan dat de binnenstad de plaats waar

culturele) verschillen tussen buurten. Dit is in beeld gebracht aan de

baar tussen de verschillende horecabranches, namelijk een groei van

hand van Whize data. Zie bijlage 4. Afhankelijk van wie er in een buurt woont, varieert de behoefte aan horeca en de voorkeur voor

de horeca kan, kwantitatief gezien nog kan/mag uitbreiden. Tegelijkertijd geeft een deel ook aan dat de binnenstad de plaats is waar ho-

fastfoodzaken en restaurants en een krimp van drankverstrekkers. Dit sluit aan bij de Nederlandse trends. 3.1.2

De bezoeker van de Roermondse horeca

type horeca: het bezoekerspotentieel. Een hoog bezoekerspotentieel

Als de horeca in Roermond wel wordt uitgebreid, vinden bezoekers

wijst op een meer dan gemiddelde behoefte aan een bepaald type horeca. Als er wordt gekeken naar de behoefte per type horeca blijkt het

dat dit bij de Maasplassen moet gebeuren.

De Roermondse horeca trekt vooral families en gezinnen aan. De leef-

volgende:

tijdsgroep jonger 25 jaar komt voornamelijk met vrienden.

•

Het bezoekerspotentieel (per 1.000 huishoudens) voor alle type

De bars en cafés in Roermond trekken relatief veel bewoners en de lunchrooms trekken relatief veel toeristen. Een verklaring hiervoor is dat Roer-

horeca gezamenlijk is het grootste in de buurten Binnenstad, De Wijher en omgeving, Oolder Veste en Willem Alexander (nb. in dit

mond vooral dagtoerisme heeft. Deze toeristen zijn rond lunchtijd wel in de stad, maar zijn als de bars en cafés open gaan alweer vertrokken uit

industriegebied zijn er ook woningen). Het bezoekerspotentieel voor restaurants is het hoogste in de buurten De Wijher en omgeving en Oolder Veste.

•

Roermond. •

•

Het bezoekerspotentieel voor drankverstrekkers is het hoogste in de buurten Binnenstad en Willem Alexander.

horeca buiten de gemeente ongeveer maandelijks te bezoeken. Van

•

de mensen onder de 35 jaar en boven de 65 jaar geeft zelfs meer dan tweederde aan de Roermondse horeca wekelijks te bezoeken. Ook in

Het bezoekerspotentieel voor fastservice is het hoogste in de buurten Componistenbuurt, De Kemp en Sterrenberg.

•

Als het aanbod restaurants in gemeente Roermond wordt afgezet

De Roermondse horeca wordt frequent bezocht. Mensen geven het vaakst aan de horeca in Roermond minimaal één keer per week en

andere steden is zichtbaar dat de groep tussen 35 en 65 jaar (gezinnen) minder vaak naar de horeca gaat.

reca kwantitatief gezien teruggedrongen moet worden.

tegen het totale bezoekerspotentieel van de inwoners van gemeente Roermond valt op dat het aanbod restaurants lager is dan het bezoekerspotentieel en het aanbod fastservice hoger. Er zijn dus minder restaurants en meer fastservice zaken dan op basis van Whize doelgroep analyse verwacht zou worden (Nb. het aanbod/vraag in de markt wordt ook beïnvloed door niet-inwoners).

3.1.3 •

Spreiding horeca-aanbod over de gemeente in beeld

Figuur 4 (volgende pagina) geeft de verdeling weer van de horeca in de gemeente Roermond. Vanzelfsprekend is de grootste horecaconcentratie in de binnenstad. Daaromheen zijn wat kleinere concentra-

•

ties te zien, namelijk in het Designer Outlet Roermond, het centrum van Swalmen en diverse wijkwinkelcentra. In figuur 5 is het winkelvloeroppervlak per 1.000 inwoners per wijk weergegeven. Hieruit blijkt dat er (relatief) veel m² wvo horeca is bij de Maasplassen. De verklaring hiervoor is dat er in dit gebied zeer weinig inwoners wonen, maar het vanwege een recreatieve functie wel horeca-aanbod heeft. Ook de wijk ‘Centrum’ heeft veel horeca-aanbod per 1.000 inwoners.

•

Figuur 6 geeft de exacte locaties weer van het horeca-aanbod in de gemeente (in het tweede kwartaal van 2023), de kleur geeft de sector (‘type’ horeca) weer.

•

In de binnenstad is een brede mix van de verschillende sectoren zichtbaar. In Swalmen is een gelijke verdeling van fastservice en restaurants en in Herten zijn relatief veel drankverstrekkers. In de overige wijken is overwegend fastservice aanwezig.

Mening van inwoners en bezoekers (enquête) Inwoners en bezoekers zijn over het algemeen tevreden over de spreiding van de Roermondse horeca. Ze missen nergens in de gemeente Roermond horeca, maar vinden ook dat het nergens teruggedrongen moet worden.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

13

Figuur 4: Heatmap horecazaken gemeente Roermond

Figuur 5: (‘ Winkel-‘)vloeroppervlak horeca per 1.000 inwoners

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

Figuur 6: Horecazaken naar type in gemeente Roermond op peildatum

14

3.1.4

Roermond ten opzichte van andere steden: benchmark

Tabel 1: Bevolkingsprognose benchmarkgemeenten (Primos 2023)

De referentie gemeenten zijn Almelo, Doetinchem, Maashorst, Roosen-

Gemeente

daal, Venlo en Weert. De keuze voor deze referentie steden is door de begeleidingsgroep bepaald waarbij een keuze is gemaakt naar vergelijkbare gemeenten/steden. De bovenstaande gemeenten komen ieder op een eigen manier overeen met gemeente Roermond, zoals een gelijk aantal inwoners, soortgelijke grensligging (bezoekers van over de grens), historische binnenstad, of concurrerende gemeente in de nabijheid. In het onderzoek wordt de bevolkingsprognose van Primos aangehouden om goed te kunnen vergelijken met benchmarkgemeenten (tabel 1) 4. Het aanbod per 1.000 inwoners in de gemeente Roermond (figuur 7) is

2023

2030

2040

Bevolkingsgroei 2023-2030

Bevolkingsgroei 2023-2040

Almelo

73.980

75.030

74.850

+1,4%

+1,2%

Doetinchem

59.230

60.990

61.240

+3,0%

+3,4%

Maashorst

58.940

60.840

64.490

+3,2%

+9,4%

Roosendaal

77.600

78.730

81.770

+1,5%

+5,4%

Venlo

103.350

107.050

107.340

+3,6%

+3,9%

Weert

50.930

51.370

51.350

+0,9%

+0,8%

Roermond

59.970

62.270

64.140

+3,8%

+7,0%

met 3,9 horecazaken ook zeer hoog ten opzichte van de benchmarkgemeenten (2,2). Wederom is het grootste verschil zichtbaar bij de restaurants, waar er in Roermond 0,7 restaurants meer zijn per 1.000 inwoners dan in de benchmarkgemeenten. Bij fastservicezaken zijn er in Roermond 0,6 zaken meer dan in de benchmarkgemeenten gemiddeld. Ook het aantal drankverstrekkers per 1.000 inwoners is in Roermond hoger dan gemiddeld in de benchmark. Het horeca aanbod per 1.000 banen in de gemeente Roermond (figuur 8) is zeer hoog in vergelijking met de benchmarkgemeenten. Roermond heeft 6,0 horecazaken per 1.000 banen, terwijl het gemiddelde van de benchmarkgemeenten slechts 3,8 horecazaken per 1.000 banen is. Met name het aantal restaurants per 1.000 banen is zeer hoog (verschil van 1,1 restaurant per 1.000 banen). Echter zijn er ook meer fastservicezaken en drankverstrekkers per 1.000 banen aanwezig in Roermond dan gemiddeld in de benchmarkgemeenten. Figuur 7: Aanbod per 1.000 inwoners

4

Figuur 8: Aanbod per 1.000 banen

Na het uitvoeren van deze analyse heeft het CBS het aantal inwoners per 1-1-2024 gepubliceerd: 60.746. Deze toename heeft geen invloed op de analyse.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

15

•

Het horeca aanbod in de binnenstad5 per 1.000 inwoners van Roermond (figuur 9) is veel groter dan gemiddeld in de benchmarkgemeenten. Wederom is het grootste verschil zichtbaar in het aanbod restaurants. Het aanbod drankverstrekkers en fastservicezaken is met respectievelijk 0,1 en 0,2 hoger dan het gemiddelde van de benchmark-

•

gemeenten, maar dit verschil is minder groot. Naast horeca kent een stad verschillende andere functies. Wanneer er wordt gekeken naar de verhouding horeca ten opzichte van andere functies (figuur 10) binnen de gemeenten blijkt dat er in Roermond gemiddeld 2% meer horeca aanwezig is ten opzichte van de benchmarkgemeenten. Dit verschil is dus minder groot dan wanneer er wordt gekeken naar horeca per 1.000 banen of 1.000 inwoners. Wel kan geconcludeerd worden dat er relatief veel horeca ten opzichte van andere functies is in Roermond.

•

Figuur 9: Aanbod binnenstad per 1.000 inwoners

Figuur 10: Afkomst bestedingen

Het relatief grote horeca aanbod in de gemeente Roermond kan verklaard worden vanuit de grote toeristische aantrekkingskracht die de stad heeft. Door een combinatie van verschillende factoren (o.a. historische binnenstad, Designer Outlet Roermond en het Retailpark, grensligging, watersport/waterrecreatie) trekt Roermond meer bezoekers aan dan dat gemiddelde steden van deze omvang doen. Dit blijkt ook uit de herkomst van de uitgaven in de niet-dagelijkse sector uit het KSO Limburg onderzoek. In de benchmarkgemeenten komt 50% van de bestedingen in de niet-dagelijkse sector van uit de eigen gemeente en 50% van buiten de eigen gemeente. In gemeente Roermond komt 75% van de bestedingen in de niet-dagelijkse sector van buiten de gemeente Roermond. Dit is aanzienlijk meer (figuur 11).

Figuur 11: Verhouding horeca t.o.v. andere functies

5

Om een gelijke vergelijking te maken is er gekeken naar de centrumafbakeningen gedefinieerd door Locatus.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

16

Horeca erkenningen Michelin Roermond heeft één restaurant met een Michelin ster, namelijk restaurant ONE in de ECI-cultuurfabriek. Daarnaast hebben twee restaurants in Roermond een Bib Gourmand (erkenning voor een restaurant met een zeer goede prijs-kwaliteitsverhouding). Dit zijn restaurants Wears en Bistro Two, beide gelegen in de binnenstad van Roermond. Misset Horeca Terras Top 100 In 2022/23/24 heeft helaas geen bedrijf in Roermond de top 100 gehaald. Gault & Millau Daarnaast zijn er 8 restaurants geclassificeerd in Roermond door Gault & Millau: Restaurant One (16,5/20), Damianz (15,5/20), Rura (13,5/20), Het Gerecht (13/20), Wears (13/20), Zinc Wine & Dine (13/20), Bistro Two (12/20) en Mr. Sammi (12/20).

Kwaliteitservaring (enquête, KSO en gesprekken) De kwaliteit van de horeca wordt als goed ervaren en de diversiteit van de horeca is volgens inwoners en bezoekers divers genoeg. Bezoekers zijn positiever over de kwaliteit en diversiteit van de horeca dan inwoners. Dit is in meer steden zichtbaar, doordat toeristen een beperkter deel van de horeca bezoeken en horeca voor hen vaak niet het hoofdmotief is voor hun bezoek aan de stad, zoals inwoners wel doen. De hoeveelheid terrassen, de kwaliteit van het meubilair en de opstelling en uitstraling van terrassen worden positief beoordeeld. De meeste terrasbezoeken vinden plaats op de Roerkade en het Munsterplein. Toeristen bezoeken vooral op de Markt het terras. Inwoners (en bezoekers) zijn niet positief over het aanbod van feestcafés/kroegen en (voormalige) discotheken/nachtclubs in Roermond. Hoe jonger iemand is, hoe minder tevreden hij is over het aanbod. Met name jongeren vinden vooral het aanbod van discotheken en nachtclubs in Roermond te klein. Jongeren, en dan met name de 18 min groep ervaart te weinig ontmoetingsplekken in algemeenheid. In bijlage 2 zijn de KSO resultaten opgenomen over kwaliteit.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

17

3.1.5

Horeca in de binnenstad

Het centrum van Roermond bevat naast de binnenstad van Roermond ook de Voorstad en het Designer Outlet Roermond. In totaal zijn er 128 horecazaken aanwezig in dit deelgebied, waarvan 105 zijn gelegen in de binnenstad van Roermond. In het kernwinkelgebied is een grote diversiteit aan functies: wonen, winkelen, uitgaan, cultuur en andere ‘bedrijvigheid’. De horeca is verspreid over het centrum met een aantal horecaclusters (Roerkade, Markt, Munsterplein, Zwartbroekplein, Stationsplein). Deze zijn apart beschreven in de volgende paragrafen. In figuur 12 is het horeca aanbod in de binnenstad van Roermond weergegeven. De historische binnenstad wordt begrensd door de Roer, de N280, het spoor en de Minderbroederssingel. Middels een schouw (op 13 september 2023) met stakeholders hebben we fysiek nader kennis gemaakt met de binnenstad (zowel het centrum als het buitengebied is door BRO tevens op diverse momenten bezocht).

Ontwikkeling horeca binnenstad In de binnenstad zijn in totaal 105 horecazaken aanwezig (exclusief hotels

105

100

prijsklassen. Daarnaast is 33% fastservice en 15% drankverstrekkers.

80

•

60

De ontwikkeling van de horeca in de binnenstad van Roermond is in figuur 13 weergegeven. Hieruit blijkt dat het aantal horecazaken sinds

40

2013 redelijk constant is gebleven, maar dat er onderling wel duidelijk •

110 113

120

en andere logiesverstrekkers zonder functie voor niet-gasten). Hiervan betreft de helft (51%) restaurants. Er is een ruim aanbod en diversiteit in

20

verschuivingen zichtbaar zijn qua type horeca. Het aantal fastservice zaken in de binnenstad van Roermond is tussen 2013 en 2023 gelijk gebleven, maar was in 2019 wel hoger dan dat het nu is. In 2019 waren er 39 fastservice zaken en in 2023 zijn dit er

35 39 35 27

22

48 52

54

16

0

35. •

Het aantal restaurants is met 6 zaken toegenomen. Dit is een stijging van 12,5%.

2013

Figuur 12: Heatmap horecazaken binnenstad Roermond

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

2018

2023

Figuur 13: Ontwikkeling horecazaken binnenstad Roermond

18

Figuur 14: Horecazaken binnenstad Roermond Nb. dit betreft een ‘momentopname’ op basis van Locatusdata, welke een indruk geven van de spreiding/sectoren.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

19

3.1.6

Trends en ontwikkelingen

De horecabranche is zeer dynamisch en volop in beweging. In figuur 15 zijn de voornaamste trends en ontwikkelingen geduid. Aanvullend zijn navolgend nog een aantal specifieke zaken benoemd. Veel van deze trends en ontwikkelingen zijn grotere autonome gebeurtenissen die Roermond ‘overkomen’. De gebeurtenissen geven inzicht in de toekomst van de horeca. Sommige ontwikkelingen zijn wenselijk, andere niet. Gemeente Roermond kan in haar beleid tot zekere hoogte hierop inspelen in haar beleid. •

De omzet in de horeca neemt sinds 2010 jaarlijks fors toe, tot 2020, maar kelderde tijdens de coronajaren. De sector krabbelt echter weer op en herstelt zich in rap tempo. Ondanks waarschuwingen van vooraanstaande economen, met waarschuwingen over dalend consumen-

•

tenvertrouwen, zien we de horecaomzet nog niet dalen. Het personeelstekort in de horeca is voor veel bedrijven omzet remmend. Bedrijven sluiten dagdelen, gaan eerder dicht of benutten niet

•

volledige capaciteit. Het tekort beïnvloedt ook de loonkosten. De enorme prijsstijgingen waaronder die van productinkoop en energie (voor bedrijven die geen langlopend (gunstig) contract hebben) maakt dat bedrijfskosten dermate stijgen dat er zelfs bedrijven

•

moeten sluiten of openingstijden beperken. Veel horecapanden zijn niet in eigendom van de exploitant, waardoor duurzame investeringen in energiebesparing in het pand vaak niet

•

tot stand komen (zie ook volgende paragraaf). Horeca is voor initiatiefnemers/ondernemers een relatief ‘laagdrempelige’ sector, waardoor er altijd wel nieuwe kandidaten zijn.

•

•

Groei van bezorgeconomie. Tijdens de coronaperiode is het bestellen van eenvoudige tot luxe maaltijden aan huis enorm toegenomen. Sinds de horeca weer open is, neemt dat weer af maar blijft wel in ruimere mate dan pré-corona. In Roermond, met uitzondering van het DOR, is de filialisering van horeca-concepten tot nu toe beperkt waarneembaar. Figuur 15: Voorname horeca trends

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

20

•

Door de verlaging van de dam langs het Lateraalkanaal ontstaan er meer mogelijkheden voor (horeca-)ontwikkelingen in het Maasplassengebied.

lang. Er komen steeds meer fastservice zaken, met soms (maar niet altijd!) een matige ruimtelijke uitstraling. Ook afhalen/bezorgen in deze cate-

•

Bij de herontwikkeling van het Philipsterrein is in totaal 1.100 m2 horeca beoogd.

de Alcoholwet).

gorie kent uitdagingen. Ketens versterken het aanbod, maar de opgave is ook om lokaal ondernemerschap en (daarmee) uniek en onderschei-

•

Bij de ontwikkeling van de nieuwe woonwijk Roer Delta/ Stad aan het Water, is ook ruimte gereserveerd voor horeca.

Trends binnensteden

dend aanbod te behouden.

•

Branchevervaging en blurring is een blijvend actuele trend. Dit betekent

Voornaamste opgaven:

dat winkels en horeca steeds moeilijker in een hokje te plaatsen zijn. Blur-

De opgaven zijn om de groei van de horeca in goede banen te leiden en

ring is het fenomeen waar detailhandel en diensten met horeca vermen-

op de juiste plek te faciliteren. De inzet op kwaliteit en diversiteit is van be-

gen. Denk aan een koffietje in de boekwinkel maar in sommige gemeenten ook het wijntje of biertje bij de kapper (ondanks dat dit strijdig is met

met landelijke trends in (grotere) binnensteden in Nederland. De belang-

Relevante horeca-ontwikkelingen in Roermond

In de ontwikkelingsplannen van Jazz City is ook nieuwe horeca beoogd. Er zijn geen onderzoeken of gegevens naar de huidige (horeca-) planca-

rijkste kansen en opgaven vanuit landelijke trends zijn beschreven, maar ook de relatie met de specifieke context.

Op peildatum (november 2023) zijn de volgende plannen van (markt-)par-

paciteit voorhanden.

Het toekomstperspectief van de binnenstad van Roermond hangt samen

tijen op het gebied van horeca in beeld:

Binnensteden veranderen van ‘koop’ naar ‘belevingscentra’. Een sterkere verblijfsfunctie draagt bij aan de behoefte aan sfeer en beleving. De toenemende variatie aan functies is een kans. Functies als horeca, dienstverlening, wonen en werken vinden namelijk steeds meer hun weg naar de binnenstad. Ook voldoende reuring door bijvoorbeeld een kwalitatief goed evenementenaanbod draagt bij aan de levendigheid. De binnenstad is daarnaast een steeds belangrijkere woonomgeving. Door de woningdruk in steden is transformatie van leegstaande publieksfuncties naar wonen een veel besproken onderwerp. Transformatie naar wonen heeft echter ook een keerzijde, namelijk het (definitieve) verlies van publieksaantrekkende/economische functies en daarmee reuring. Dat geldt met name voor wonen op begane grond in winkel/horecastraten. Bovendien kunnen er belangenconflicten ontstaan (overlast versus reuring). Als werklocatie wint de binnenstad in de grote steden aan terrein, ook werkplekken in horecabedrijven. Dit is een belangrijke kans voor de daghoreca. In studentensteden, waar we Roermond niet onder rekenen, geldt dat ook voor studielocaties.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

21

3.1.7

Beleidskaders

Een ruimtelijk horecanota staat niet op zichzelf. Het thema horeca is in meerdere beleidsstukken opgenomen. Hieronder wordt ingegaan op 3 documenten waar voor de ruimtelijke horecanota nadrukkelijk rekening mee

Het heeft betrekking op hoe we wonen, werken, recreëren, hoe we ons

Om de beleving in de binnenstad te verbeteren, wil de gemeente ruimte

verplaatsen, kortom op alle keuzes die we maken. Dat betekent dat we bij alle ontwikkelingen nadenken over de wijze waarop we een klimaatneu-

bieden aan horeca, cultuur en ontspanning. Er moet een nieuwe mix van

trale en klimaatbestendige invulling hieraan geven, waarbij we ook aspec-

is gehouden. Dit zijn de Omgevingsvisie Roermond (2020), Recreatie en toerisme Midden-Limburg (2019) en het Gebiedsprofiel Binnenstad (2023).

ten zoals veiligheid meewegen. Daarnaast werken we aan hoog-waterveiligheid, waarbij water en stad elkaar versterken.

Natuurlijk zijn er ook andere relevante beleidsstukken waar in de ruimtelijke horecanota rekening mee is gehouden. Samenvattingen hiervan zijn opgenomen in bijlage 3. Daarnaast geeft dit hoofdstuk de belangrijkste be-

Stad van drie grote trekkers: Vanuit ruimtelijk en economisch perspectief heeft Roermond drie grote trekkers: de historische binnenstad, de Stedelijke Maasplassen (zie toelichting in bijlage 3) en het Designer Outlet Roer-

leidsregels voor de horeca weer.

mond. Hier is plek voor ontspanning en ontmoeting voor zowel de eigen

Omgevingsvisie Roermond (2023)

inwoners als bezoekers. Ontspanning en ontmoeting is ook hetgeen deze drie met elkaar verbindt. De onderlinge fysieke verbindingen en naar de

De Omgevingsvisie Roermond bevat het beleid op hoofdlijnen voor de toekomst van de gemeente Roermond. De visie gaat over de fysieke leefomgeving en richt zich op mogelijkheden om te wonen, werken, recreëren, ondernemen, maar ook op een gezond en veilig leefklimaat. De Omgevingsvisie brengt deze onderwerpen met elkaar in verband en zorgt voor een overkoepelend integraal afwegingskader voor nieuwe initiatieven.

rest van stad zijn beperkt en verdienen opwaardering. Alleen zo kunnen deze onderscheidende kwaliteiten voor de stad goed benut worden. In de Omgevingsvisie Roermond wordt het volgende vermeld over horeca: De Roermondse binnenstad heeft een belangrijke regionale functie en trekt per jaar circa 7 miljoen bezoekers (merendeel uit Roermond en omgeving). De hoofdreden voor bezoek is de historische binnenstad, winke-

Roermond kent diverse opgaven en in de omgevingsvisie zijn deze samengevat in 4 fysieke opgaven waar de gemeente zich de komende jaren voor gaat inzetten. Deze zijn: De gezonde en veilige stad: De gemeente wil een gezonde en veilige leefomgeving voor al haar inwoners. Dit betekent zorgen voor een goede milieukwaliteit, aandacht voor toegankelijkheid en inclusiviteit, goede langzaam verkeersverbindingen, passende huisvesting, voldoende mogelijkheden om in de publieke ruimte te sporten en te bewegen en bereikbaarheid van parken en buitengebied. Aantrekkelijke woon- en werkstad: we willen een onderscheidend profiel in de regio ontwikkelen, als moderne stad voor jong en oud. De plannen voor onderwijslocaties, nieuwe woningen, werkgelegenheid en maatschappelijke voorzieningen sluiten hierop aan. De duurzame Stad/ Energie en klimaat: Roermond zet zich in voor een kli-

len of het horeca-aanbod. De binnenstad kent een breed aanbod aan restaurants en lunchrooms. Een aantal is van hoog niveau (restaurant classificaties Michelin en Gault & Millau). Opvallend is dat het merendeel zich richt op de doelgroep die houdt van gezellig samen zijn. Roermond heeft een groot aanbod aan hotels (met name viersterren segment). De waardering van de gasten: Roermond is twee jaar uitgeroepen als hotelstad van het jaar. Met name het aandeel buitenlandse bezoekers

functies komen, maar retail houdt een grote rol. Verder wil de gemeente aantrekkelijk beleid voor horeca voeren. Ze stimuleren ondernemers om gebruik te maken van de ruime openingstijden. Dit zorgt voor reuring en levendigheid in de binnenstad. Daarbij hebben we uiteraard aandacht voor de leefbaarheid. Ook nieuwe horecavestigingen kunnen een plek krijgen in de binnenstad. In het plan Vitale stad zijn hiervoor het kernwinkelgebied en horecaclusters aangewezen, bijvoorbeeld het Stationsplein, de Markt, het Munsterplein en de Roerkade. Daarbij zetten we in op meer kwaliteit, in plaats van op kwantiteit. Op de horecapleinen, wordt horeca gefaciliteerd en in de winkelstraten is onder voorwaarden winkelondersteunende horeca mogelijk. Gebiedsprofiel binnenstad (2023) De toekomstige binnenstad bestaat uit veel meer dan alleen retail. Het gebiedsprofiel van de binnenstad toont de specifieke kwaliteiten en kansen die de binnenstad van Roermond biedt. Het behouden en versterken van cultuurhistorisch erfgoed en evenementen is het uitgangspunt. Door middel van het gebiedsprofiel heeft de binnenstad een nieuw toekomstperspectief richting 2030. De binnenstad van Roermond bestaat uit drie typen straten, namelijk kernwinkelstraten, aanloopstraten en woonstraten. De wens is om dat het kernwinkelgebied compact is en weinig leegstand kent.

De aanloopstraten hebben een gemengd profiel van woningen en winkels.

is groot. De gemeente wil tussen gebieden verschillen maken in milieunormen. In de binnenstad kan een minder strenge geluidsnorm worden gehanteerd om horeca en evenementen te stimuleren. Tegelijkertijd kan de gemeente

Daarnaast telt de binnenstad van Roermond diverse evenementen en de gemeente wil dit graag behouden. De gemeente heeft de opgave om te onderzoeken welke locaties het meest geschikt zijn voor de verschillende

ervoor kiezen om in bepaalde delen van de binnenstad, zoals woongebieden, de geluidsnorm juist aan te scherpen.

maatneutraal Roermond. Duurzaamheid is een opgave voor ons allemaal.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

22

type evenementen in Roermond. Bovendien kunnen de evenementen ingezet worden voor placemaking6. Het trekken van (nieuw) publiek naar specifieke locatie geeft een positieve uitstraling aan de binnenstad. Om de diverse ambities aan te pakken vermeldt het gebiedsprofiel binnen-

door Limburg’ (erfgoed en landschap), ‘The Big Five’ (variatie aan natuur-

Terrassen

gebieden) en ‘water, fun en winkelen’ (vermaak en stijl).

Terrassen in de openbare ruimte zijn veelal één van de visitekaartjes voor

De sector verblijfsrecreatie is en blijft vitaal. De regio groeit met minimaal

de stad. Terrassen hebben ook invloed op het stadsbeeld van de (histori-

2% in toeristische bestedingen per jaar.

sche binnenstad van) Roermond. Daarnaast moeten andere vormen van gebruik van de openbare ruimte ook mogelijk blijven. Een aanvraag voor

We gebruiken de kwaliteiten van Roermond (waterfront, historische bin-

een terrasvergunning wordt daarom beoordeeld op verschillende aspecten. Het terrassenbeleid wordt momenteel herijkt in een apart traject binnen

stad 3 aanpakpunten. Vergroenen: de historische delen van de binnenstad zijn waardevol, maar de toekomstbestendigheid van de leefomgeving in de binnenstad is kwetsbaar. Er is

nenstad en DOR) als motor voor een langer verblijf in de regio. Met betrekking tot horeca meldt de visie het volgende: •

Niet alle natuurgebieden beschikken over voldoende en gevarieerde horeca. Dit moet versterkt worden om de aantrekkingskracht van de natuurgebieden te verhogen.

•

Er is ontwikkeling van horeca, verblijf en mogelijkheden voor dagrecreatie nodig om meer bezoekersgroepen/leefstijlgroepen aan te trek-

wateroverlast en hittestress, met name door de afwezigheid van groen. Daarnaast tonen vele onderzoeken aan dat groen in de stad ontmoeting, gezondheid en langer verblijf stimuleert. Herstellen van het gevelbeeld: de historische panden en gevels zijn belangrijk voor de historische binnenstad. De eerste laag van de historische gevels zijn vaak verborgen achter reclame-uitingen, winterterrassen, luifels of overkappingen, of kwalitatief matige verbouwingen. De oorspronkelijke kwaliteit van de gevels, evenals de beleving van het unieke straatbeeld gaan hiermee verloren. De gemeente wil de uitstraling van historische panden verbeteren en versterken.

•

nig beleving bieden, moet horeca na 8 uur ’s avonds nog steeds open zijn. Planologische situatie Roermond

in straten.

type) horeca is toegestaan. In gemeentelijk beleid is de horeca veelal opgedeeld in categorieën. Het aantal en de definitie van de categorieën ver-

Recreatie en toerisme Midden-Limburg (2019)

schilt per gemeente. Roermond heeft 4 categorieën. Behalve in de binnen-

Midden-Limburg heeft een grote potentie voor verdere ontwikkeling, dank-

stad, is in Roermond horeca veelal niet direct toegestaan binnen het bestemmingsplan. Dat betekent (veelal) dat nieuwe horecazaken of gewij-

Roermond. Daarom heeft de regio drie ambities opgesteld met betrekking tot recreatie en toerisme in Midden-Limburg. De regio kan zich meten met het beste aanbod en de beste belevingen op drie sterke product-verhaallijnen; De product-verhaallijnen zijn: ‘Midden

6

terrassenbeleid samengevat.

ken. Nu trekt Midden-Limburg voornamelijk verbindingszoekers en plezier- en harmoniezoekers. Ongecoördineerde openings- en sluitingstijden van horeca en erfgoed moet worden gecoördineerd en vastgesteld worden. In dorpen die wei-

Wonen boven en tussen winkels: de verandering van koopstad naar belevingsstad vertaalt zich in een veranderende vraag naar functies. Hierdoor is aandacht nodig voor leegstand, transformatie van functies en hiërarchie

zij de landschappen, natuur, water, erfgoed en het grote winkelaanbod in

het horecabeleidskader. In bijlage 3 van dit rapport staat het huidige

In het stelsel van bestemmingsplannen staat op welke locaties (welke

zigde concepten een omgevingsvergunning nodig hebben. In de binnenstad zijn horecaclusters waarbinnen horeca tot en met categorie 3 of tot en met categorie 4 direct toegestaan. Onder bepaalde voorwaarden wordt horeca in de binnenstad ook buiten de horecaclusters toegestaan.

Placemaking is het verbeteren van de kwaliteit van de openbare ruimte en het leven van de mensen die er gebruik van maken.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

23

4

Ontwikkelkader

Dit hoofdstuk beschrijft de ‘stip op de horizon’, de ambitie voor de gemeente Roermond op het gebied van horeca.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

Bron: WeAreRoermond.com

Algemene doelen horecakader

caties waar horeca planologisch is toegestaan maar niet langer aan-

Algemene ambitie: versterken van kwaliteit en diversiteit

Ruimtelijk horecabeleid gaat over de juiste horeca op de juiste plek. Dit

Roermond wil haar positie als regiostad versterken. Om de beleving in de

draagt bij aan de belevingswaarde van een gebied en heeft wisselwer-

wezig is, de plancapaciteit op termijn worden geschrapt en/of getransformeerd naar andere functie.

binnenstad te verbeteren, wil de gemeente ruimte bieden aan horeca,

king met de omgeving en/of met andere voorzieningen (zoals winkels, instellingen, andere horeca etc.). Tegelijkertijd wordt zo ruimtelijke overlast

Aanvullend beschrijven we ook het gewenst type horeca per gebied. In

(licht, geur, geluid, etc.) voorkomen of tot een minimum beperkt. Het beleid streeft naar een balans tussen enerzijds een leefbaar woonklimaat,

een aantal gevallen sluit dat aan bij het horeca-aanbod dat daar aanwezig is, maar in andere gevallen ook weer niet. Het gewenst type horeca

maar anderzijds voldoende levendigheid, met name in de binnenstad.

komt voort uit de gesprekken met o.a. marktpartijen, gemeente, expertise

diversiteit nodig via onderscheidende horeca. Zo is er bijvoorbeeld relatief weinig echte uitgaanshoreca voor jongeren. Tegelijkertijd is er ook

Uitgangspunt is ruimte bieden aan ondernemerschap en dynamiek, met oog voor het voorgaande. Roermond heeft al veel kwaliteitshoreca. De

van BRO en de opgestelde analyse. Voor de binnenstad sluiten de horeca-deelgebieden zoveel mogelijk aan op de gebiedsprofielen7. Het ge-

aandacht nodig voor de balans tussen horeca en andere functies. Zo

algemene opgave is om het kwaliteitsniveau van bestaande en nieuwe horeca en terrassen te behouden en te vergroten. De voorgestelde hore-

wenst type horeca is een ambitie, maar is veelal niet nader planologisch geborgd. Voor planologisch nieuwe initiatieven in de verschillende hore-

castructuur bestaat primair uit de deelgebieden in de Roermondse binnenstad, het DOR, de centra van Herten en Swalmen, de Roermondse

cagebieden (en daarbuiten) is meestal een toets op de goede ruimtelijke ordening nodig. Daarin moet worden aangetoond dat er behoefte is aan

wijk- en buurtvoorzieningencentra, het Retailpark en de horeca in het bui-

het initiatief en dat eventuele ruimtelijke effecten aanvaardbaar zijn (zie

tengebied. Ook zijn er ontwikkelingsgebieden waar eventueel kansen liggen voor horeca (zoals ‘Weerstand’). We geven per gebied/thema het

ook paragraaf 5.3, Ladder).

Ambitie, doelen en ontwikkelrichting

cultuur en ontspanning. Waarbij het devies vooral is om kwaliteit en diversiteit toe te voegen in plaats van enkel meer horeca. Het is zaak om oog te hebben voor zowel de bezoekers als de inwoners van Roermond. Aan wat voor soort horeca hebben beide ‘doelgroepen’ behoefte? Er is meer

heeft Roermond al een redelijk groot horeca-aanbod en wordt er ook steeds meer in vooral de binnenstad gewoond. Dat kan schuren. Soms is er meer sturing nodig, zodat de juiste horeca op de juiste plek landt en de deelgebieden herkenbaar en onderscheidend aan elkaar zijn. Verder wil de gemeente aantrekkelijk en uitnodigend beleid voor horeca en haar ondernemers voeren.

ontwikkelperspectief voor de horeca te weten: Ontwikkelrichting horeca: gerichte groei

•

Hierbij gaat het erom wat voor (horeca)stad Roermond wil zijn. Roermond heeft een sterke regiofunctie en bedient zowel de bezoeker als de eigen inwoner. Roermond heeft 3 grote trekkers (de binnenstad, de Maasplassen en het DOR). Elk met een (deels) eigen doelgroep en pro-

•

Versterken: dit betekent dat er per saldo kansen zijn voor zowel versterking in kwantitatieve en/of kwalitatieve uitbreiding, vooral voor on-

De Roermondse binnenstad kent een aantal horeca(-concentratie-)gebieden. Deze zijn in de vlekkenkaart (pag.28) indicatief weergegeven. Na-

derscheidend aanbod. Versterking betekent niet automatisch dat er

volgend beschrijven we deze en geven het ontwikkelperspectief aan.

horecazaken bij komen, dat is immers aan marktpartijen. Behouden: dit betekent dat per saldo een uitbreiding van het aantal

In het Evenementenbeleid8 van de gemeente Roermond zijn locatiepro-

fiel maar in het hele plaatje elkaar versterkend. Het horeca-aanbod is re-

zaken niet is voorzien. Kwalitatieve versterking (door nieuwe voor

delijk fors in verhouding tot het aantal eigen inwoners. Daarom is een ‘wezenlijke’ groei van de horeca enkel mogelijk/verantwoord als ook de

oude horeca) kan uiteraard wel. Veranderen: dit betekent niet dat bestaande horeca moet sluiten, of

regiofunctie groeit en er (nog) meer bezoekers/ toeristen naar Roermond komen. Eventuele groei in aantal zaken is vooral voorzien in de binnen-

•

dat er horeca verdwijnt. Wel betekent dit dat gemeente Roermond dit gebied niet langer als horecagebied beschouwt. Eventueel kan op lo-

stad.

7 8 9

Horeca in de binnenstad

fielen9 opgenomen. Roerkade (inclusief St. Nicolaasstraat, Koolstraat, Brugstraat). De Roerkade is in het voorgaande horecabeleid (2007) aangeduid als een horeca-concentratiegebied. Een populair lint van diverse horecagelegenheden waar veel ‘Roermondenaren’ elkaar treffen in de vele cafés en eetgelegenheden met ruime (overdekte) terrassen. Al zie je aan de flanken dat sommige bedrijven al geruime tijd te koop staan/vaker wisselen

Gemeente Roermond. Gebiedsprofiel binnenstad Roermond 2023. Beleidsregels Evenementen Gemeente Roermond 2021 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR654231/2 locatieprofielen: overzicht van een locatie met hierin opgenomen de voor die locatie van toepassing zijnde voorschriften.

Ruimtelijk Economisch Kader Horeca Roermond

25

van eigenaar e.d. Met name het middendeel van de Roerkade is goed gevuld.

grote terrassen en een veelheid aan horecabedrijven. Veelal gericht op de dag- en vroege avondgasten. Er is schaarste qua ruimte, zeker op za-

oogt in de winter ‘kaal en stenig’. Hier liggen kansen om de belevingskwaliteit te vergroten, wat kans biedt voor horeca.

De overkappingen van de terrassen/serres bieden extra mogelijkheden maar beïnvloeden sterk de ruimtelijke kwaliteit.

terdag. Dat is de drukste bezoekdag en dan moet een groot deel van de terrassen wijken voor de weekmarkt. De marktfunctie belet op de drukke

Als vanuit de markt initiatieven komen voor nachtzaken (van beperkte omvang) is het Stationsplein in de binnenstad een geschikte plek ge-

De verkeersfunctie van de Roerkade (eenrichting met veel noodzakelijk

zaterdag de terrasfunctie. Vergroening van dit stenige plein biedt kansen

autoverkeer maar ook ‘show-verkeer’) beperkt ondernemers maar ook de verbinding met de Roer.

tot verdere verfraaiing en temperatuurverlaging.

zien de openheid, de ligging nabij openbaar vervoer/taxi’s en parkeerterrein.

Aan de aanpalende kade mag pleziervaart overdag aanmeren, maar niet

straat. Ook daar is op veel plaatsen ruimte voor royale terrassen gecre-

overnachten. De (nauwe) straatjes, haaks op de Roerkade (Brugstraat, St Nicolaasstraat, Koolstraat) kennen vele mooie historische gevels. Er is

eerd. In dit gebied zijn ook enkele landelijke horecaformules zichtbaar

een afwisseling van horeca en detailhandel (Brugstraat), in combinatie

groeien. • Ontwikkelperspectief: versterken, maar veel panden zijn reeds voor

met wonen. In de St Nicolaasstraat treffen we 2 kleinschalige ‘kelder’nachtzaken aan, wat conflicteert met naastgelegen hotel en bewoners. Het zijn op dit moment de enige echte nachtcafés. •

(De Beren, Bagels & Beans, Entree), een ontwikkeling die verder gaat

•

Ontwikkelperspectief Roerkade (inclusief de aangrenzende straatjes) tot aan de parkeergarage Roercenter: behouden. Dit is vooral ingegeven door het feit dat het merendeel van de panden reeds met horeca is gevuld. Kwalitatieve versterking is gewenst.

•

Gewenst type horeca: (vooral dag- en avondhoreca). Zoals grandcafés en bar-restaurants. Dit type horeca is ook vertegenwoordigd.

Markt (inclusief Kraanpoort, Grote Kerkstraat, Luifelstraat, Markstraat, Neerstraat (noordelijk deel), Varkensmarkt). De meeste bezoekers komen vanuit de Kraanpoort en Grote Kerkstraat (uit Designer Outlet) naar de Markt. Voor de Sint Christoffelkathedraal zijn duidelijk de naweeën van de verruimde coronaterrassen zichtbaar. Het is helaas een rommelige entree, dat met enkele eenvoudige ingrepen te verfraaien is. De Grote Markt is een gezellig horecaplein (en beleidsmatig aangewezen horecaconcentratiegebied10). Tegenover het historische stadhuis liggen

10

Voor het Stationsplein o Ontwikkelperspectief: versterken o Gewenst type horeca: locaties met terras vooral kansrijk voor dag en avond-horeca en de mogelijkheid voor nachtzaken.

Het horeca- winkel-lint loopt door in de Luifelstraat, Marktstraat en Neer-

•

horeca in gebruik.

nen en leegstand kenmerken de straat. In het voorgaande beleid be-

Gewenst type horeca: (vooral dag- en vroege avondhoreca). Zoals grandcafés en restaurants, waar mogelijk met terras. Dit is al aanwezig.

hoorde het tot het horecaconcentratiegebied (Stationsplein/Veldstraat). o

Neerstraat ‘noord’ (Vanaf Brugstraat tot Molenstraat) •

•

Ontwikkelperspectief: versterken. Hier heeft zich een nieuw cluster gevormd, op het voetgangersvrije deel en zijn ruime terrasmogelijkheden. Het gewenste type horeca: dag- en vroege avondhoreca.

•

Stationsplein (inclusief Hamstraat, Veldstraat, Knevelsgraafstraat) •

Veldstraat: ooit dé nacht-uitgaansstraat van Roermond, maar op twee fastfoodzaken na is alle horeca verdwenen. Kamerverhuur, wo-

Stationsplein: van oudsher is dit een gebied met veel (uitgaans-)cafés, die steeds meer verkleuren naar restaurantfunctie. Het Stationsplein is in het voorgaande horecabeleid aangewezen als horecaconcentratiegebied. Het plein heeft in populariteit flink ingeboet. Het nachtleven is hier sterk teruggelopen. Ondernemers hebben concepten aangepast, enkele bedrijven zijn ‘in verbouwing’, en er vinden en-

•

Ontwikkelperspectief: Veranderen. Horecaondernemers zien kennelijk weinig kansen in dit gebied, waar op een aantal locaties wel planologisch zware horeca mogelijk is, maar allang geen horeca meer aanwezig is. Deze planologische mogelijkheden kunnen worden geschrapt.

o Gewenst type horeca: geen. Hamstraat: in deze winkelstraat zijn ook de nodige horecabedrijven, zowel dag- als avondhoreca. o Ontwikkelperspectief: behouden. o Gewenst type horeca: vooral kansrijk voor dag-concepten eventueel met gevelterras. Deze horeca is al aanwezig. Godsweerdersingel, nabij Stationsplein, hier is de horeca verdwenen. Iets verderop, bij het Wilhelminaplein liggen (al) enkele fastfoodzaken met een matige uitstraling. o Ontwikkelperspectief: behouden (kwalitatief upgraden).