Bijlage 1 Jaarstukken 2021

58

Speerpunten Communicatieve organisatie en toegankelijke dienstverlening waardoor inwoners zich gehoord, geholpen en betrokken voelen Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Verbeteren communicatieve organisatie Actie 2: Verbeteren werkprocessen Actie 3: Verbeteren digitale dienstverlening Actie 4: Ontwikkelen Klant Contact Centrum (KCC) Actie 5: Website Actie 6: Gegevensveiligheid

☺ ☺ ☺ ☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺ ☺ ☺ ☺

☺ ☺  ☺ ☺ ☺

Verbeteren communicatieve organisatie Het afgelopen jaar verzorgden we de crisiscommunicatie rondom corona. Tijdens hoogwater werd extra inzet van team communicatie gevraagd voor de lokale crisiscommunicatie en nazorg. Via trainingen en advisering aan medewerkers werkten we aan het communicatiever maken van de organisatie. De focus lag hierbij op heldere taal en omgevingsgericht communiceren (Factor C). We toetsten bijvoorbeeld via steekproeven de kwaliteit van onze brieven. Daarnaast volgden een aantal collega’s een training voor taalcoach heldere taal. Via ‘Samen Doen’ was er in de interne en externe communicatie aandacht voor samenwerking met inwoners. We verzorgden uitgebreide informatie naar onze inwoners over de nieuwe afvalinzameling. We plaatsten elke week verschillende nieuwsberichten in de gemeentelijke en lokale communicatiemiddelen. Samen met de dorpsbladen werkten we aan de voorbereiding van het informatieplatform (digitaal & papier) voor heel Roerdalen. Tot slot adviseerden en ondersteunden wij verschillende beleidsthema’s zoals duurzaamheid, toerisme (klein geluk) en de omgevingsvisie. Ook waren er veel persvragen in 2021.

Verbeteren werkprocessen We hebben via de Lean-methodiek werkprocessen verbeterd, zoals het proces bestuurlijke besluitvorming, interne dienstverlening en meldingen openbare ruimte (via de Fixi-app) We hebben verder gewerkt aan de vergroting van het kennisniveau van team dienstverlening, waardoor de kwaliteit van de dienstverlening verder kan groeien. In het project e-diensten en eformulieren hebben de ook de werkprocessen aangepast Ontwikkelen Klant Contact Centrum (KCC) Naast het continueren van een correcte dienstverlening aan inwoners is in 2021 de stap voorbereid waarmee het sociaal domein en omgevingsdienst rechtstreeks bereikt kunnen worden. Dit is begin 2022 in werking getreden. Ook is het telefoniesysteem (JKC) verder verbeterd, waarmee vragen om informatie efficiënter en directer kunnen worden beantwoord. Website Tijdens de coronapandemie hebben we ingezet op een snelle en duidelijke informatievoorziening op onze website. Niet alleen over de regels, maar ook over mogelijke (financiële) ondersteuning. De hoge waterstand van de Roer vormde in de zomer een extra uitdaging. De website was ook hierbij weer een belangrijk communicatiekanaal in de crisiscommunicatie en nazorg. Dat zagen we terug in

Jaarstukken 2021

59

de bezoekersaantallen. In 2021 werkten we verder aan de verbetering van onze digitale dienstverlening. Digitale aanvraagmogelijkheden pakken we MER-breed op zodat we de online dienstverlening efficiënter kunnen inrichten. Als het kan breiden we deze uit, zonder daarbij doelgroepen uit te sluiten. Inclusie was en blijft een belangrijk onderwerp. Dat blijkt ook uit de aandacht voor digitale toegankelijkheid. Deze breiden we de volgende jaren verder uit. We werkten aan het plan en de invulling van een nieuwe website voor Klein Geluk uit Roerdalen. Meningen over de gemeentewebsite halen we steeds op. Bijvoorbeeld via de feedback knoppen op de website. We ontvangen vaak positieve berichten en natuurlijk ook aanbevelingen. Deze verbeterpunten gebruiken we om de website te verbeteren. Verbeteren digitale dienstverlening Om de digitale dienstverlening aan inwoners, ondernemers en verenigingen te verbeteren zijn we in 2021 gestart met de invoering van e-diensten en e-formulieren. E-diensten zijn digitale formulieren voor 10 diensten van burgerzaken. E-formulieren zijn de digitale formulieren voor de overige diensten van burgerzaken en diensten van andere vakafdelingen. De formulieren kunnen via onze website digitaal ingevuld worden en worden door onze medewerkers ook digitaal afgehandeld.

Het grootste deel van 2021 is besteed aan het inrichten van de techniek die noodzakelijk is voor het goed functioneren van de formulieren. Dit betekent dat in 2021 alleen de e-dienst voor verhuizingen daadwerkelijk live is gegaan. Ons doel was om meer e-diensten gereed te hebben. De voorbereiding kostte meer tijd dan voorzien. Begin 2022 zijn nog 3 e-diensten geactiveerd en komen de eerste 8 eformulieren beschikbaar via de website. Gegevensveiligheid In 2021 hebben we de gegevensveiligheid zowel technisch als organisatorisch verbeterd. We werken aan een volledige veiligheidsorganisatie, waar het SC MER een belangrijke rol in speelt. Voor verdere toelichting op dit onderwerp verwijzen we naar de paragraaf bedrijfsvoering.

Minder en duidelijkere regels, doen wat nodig is Onderwerp Actie 1: Deregulering Actie 2: Werken vanuit de bedoeling

Inhoud

Financiën

Planning

☺ ☺

n.v.t.

☺ ☺

n.v.t.

Deregulering Afgelopen jaar hebben we de dienstverlening aan inwoners verbeterd. Door het makkelijker te maken en te zorgen voor korte lijntjes. Voorbeelden zijn de groei van het aantal e-formulieren waarmee inwoners steeds meer zaken zelf kunnen afhandelen. Deze zijn begin 2022 beschikbaar via de website. En de directe telefoonnummers van de omgevingsdienst en het sociaal domein. Inwoners krijgen direct het juiste team aan te de lijn, in plaats van eerst doorverbonden te moeten worden via de centrale van de gemeente. Participatiewet en kwaliteit dienstverlening SC MER Klantmanagers van het SC MER SD zijn getraind in de werkwijze ‘omgekeerde toets’, waarbij de vraag en de inwoner centraal staat. Daarmee wordt integraler gekeken naar de mogelijkheden en toepassing van wet en regelgeving.

60

Nieuwe wet inburgering In 2021 hebben we ons voorbereid op de nieuwe wet inburgering. Deze wet geeft de inburgeraar en de gemeente meer regie op het inburgeringstraject. Daartoe wordt een persoonlijk inburgerings en participatieplan opgesteld en zijn drie leerroutes ingekocht. Op deze manier leveren we meer maatwerk, dan in de wet inburgering 2013. De wet inburgering is vanaf 2022 van kracht. Doordecentralisatie Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang midden en Noord Limburg Inwoners met een complexe problematiek, of het nu om dreigende dakloosheid of ambulante begeleiding gaat, zijn er bij gebaat dat ondersteuning dicht bij huis in het eigen (familie)netwerk mogelijk is. We hebben binnen de samenwerkingsovereenkomst Modulaire Gemeentelijke Regeling afspraken gemaakt om die hulp en toegang tot de zorg laagdrempeliger te maken. Die toegang loopt vanaf 2022 via het Sociaal Team, en niet meer via Roermond of Venlo. Tegelijkertijd is elke gemeente beleidsmatig ook aan zet om preventie te organiseren. Deze ontwikkeling sluit daarmee naadloos aan op de Omvorming Sociaal domein in Roerdalen. Subsidieregeling educatief pakket Samen met gebruikers hebben we de subsidieregeling verder doorontwikkeld, met minder regels en makkelijker uitvoerbaar. Indicatieloze ondersteuning door ST Wij werken toe naar zoveel mogelijk indicatieloze hulp en ondersteuning door het Sociaal Team.

Hiermee worden onze inwoners makkelijker en sneller geholpen. Tegelijk betekent dit een vereenvoudiging van procedures en een afname van de administratieve lastendruk. Werken vanuit de bedoeling Werken vanuit de bedoeling betekent dat de inwoner centraal staat in alles wat we doen. De gemeente is er voor de inwoners. Samen zorgen we ervoor dat het voor iedereen goed wonen, werken en leven is in Roerdalen. In alle begrotingsprogramma’s worden bijdragen geleverd. De omvorming in het sociaal domein is hier een voorbeeld van. Net als de manier waarop we onze communicatie en dienstverlening jaarlijks verbeteren. Door dorpsgericht te werken geven we samen met inwoners invulling aan concrete projecten en nieuwe vormen van samenwerking. We lichten dit uitgebreider toe bij actie 3: Experimenteerruimte.

Meer samenwerken met inwoners en ondernemers Onderwerp Actie 1: Uitwerken van de begroting met inwoners Actie 2: Aanbevelingen rekenkamercommissie uitvoeren Actie 3: Experimenteerruimte

Inhoud

Financiën

Planning

☺ ☺ ☺

n.v.t.

☺ ☺ ☺

n.v.t.

☺

We betrekken onze inwoners zoveel mogelijk bij de uitwerking van de begroting. In 2021 deden we dat onder meer voor het beleidskader zon en wind afvalbeleid en de voorbereiding van de Omgevingsvisie. Een van de aanbevelingen van de rekenkamercommissie gaat over de rol van de raad en het advies aan college en organisatie om de gemeenteraad tijdig te betrekken. Dat hebben we onder meer gedaan voor de thema’s afval, duurzaamheid (zonnevelden) en het grondbeleid. Via een raadswerkgroep deden raadsleden actief mee in de voorbereiding van nieuw beleid. Daarnaast betrokken we de raad via informatieavonden over onderwerpen zoals het woonwagenbeleid.

Jaarstukken 2021

61

De digitale overleggen leenden zich minder goed voor de beeldvormende bijeenkomsten. De raadswerkgroep vergaderstructuur evalueerde de ervaringen de diverse vergadervormen. Dit wordt begin 2022 vertaald in een advies aan de nieuwe gemeenteraad. Hoe experimenteel was 2021? Alle lopende experimenten kampten met vertraging in de voortgang vanwege de coronarisico’s. Een enkel initiatief werd afgerond. Andere konden toch mooie stappen zetten. Hieronder een overzicht: Dorpsplatform / burgercoöperatie ApolloVitaal ApolloVitaal is een (dorps)netwerk/platform waarin inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties, commerciële partijen en de gemeente opgavegericht samenwerken. Het platform is een voorzetting van de organisatie die het behoud van het Apollocomplex in Melick mogelijk maakte. Ieder draagt vanuit de eigen rol bij aan groeiend eigenaarschap en meer lokale sturing vanuit en voor dorpen. Daarbij gaat het om meer waarden dan alleen financiën. Gaandeweg ontdekken we hoe een nieuwe rolverdeling er uit kan zien. Welke taken het beste tot hun recht komen bij de gemeente of maatschappelijke organisaties. En welke taken in dorpen zelf kunnen worden belegd. Daarmee is het Platform een interessante proeftuin voor niet alleen gemeenschapsontwikkeling, maar ook voor de organisatieontwikkeling in het gemeentehuis naar een ‘andere overheid’.

Speeltuin’ ’t Vinkenès’ In 2021 werd de speeltuin aan de Rector v.d. Boornlaan door inwoners omgetoverd in een nieuwe speelplek. De gemeente is partner en overlegt regelmatig met de initiatiegroep. We maakten samen afspraken over blijvende betrokkenheid van de vrijwilligers in beheer en onderhoud. De initiatiefgroep is niet georganiseerd in een rechtspersoon. We leren samen wat dit betekent voor de continuïteit van de samenwerking. De initiatiefgroep werkt aan meer activiteiten voor het dorp, zoals een Kwiek-beweegroute om mensen in beweging te krijgen. Amigo’s, mobiele ontmoetingsplek Jongeren in Roerdalen missen een plek waar ze elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten, met een vrije inloop. Tegelijkertijd wil het Sociaal Team meer contacten leggen met jongeren. Zo kan het beter en vroegtijdig inspelen op hulp/ondersteuningsvragen. Dit leidde tot het idee om een oude lijnbus om te bouwen tot een mobiele ontmoetingsplek. Waar verschillende generaties en doelgroepen elkaar ontmoeten. De verbouwing van de lijnbus tot flexibele en multifunctionele voorziening is in volle gang. Op de afwerking van het interieur na, is de bus vrijwel klaar. Kinderkrant In 2021 zijn de voorbereidingen gestart voor de oprichting van een kinderkrant.

De krant streeft een aantal belangrijke doelen na: Taalontwikkeling en leesbevordering, Educatie, Betrokkenheid bij de buurt en persoonlijke ontwikkeling en Omgaan met media, mediawijsheid en meningsvorming. De kinderkrant is voor alle kinderen in Roermond en Roerdalen vrij beschikbaar en gratis. Kinderen krijgen de gelegenheid om er een actieve bijdrage aan te leveren. In de loop van 2022 ontvangen alle 4.051 kinderen in de groepen 5 tot en met hun eigen lokale kinderkrant. Voedselbos Roerdalen Een aantal bevlogen initiatiefnemers zet zich in voor natuurbehoud- en ontwikkeling in onze gemeente. Zij organiseerden zich in een stichting. Ze komt op voor het belang van natuurontwikkeling door na te denken over alternatieve landbouw, educatie te bieden en kennis te delen. Door het verbinden van inwoners, ondernemers en organisaties ontstaan er nieuwe samenwerkingsverbanden. Een concrete actie waar de stichting aan werkt is het realiseren van een voedselbos. Er wordt onderzocht of dat in de omgeving kan van het Flinke Ven bij de Meinweg (in de buurt van het voormalige bezoekerscentrum).

62

Hondenspeelveld Herkenbosch Een aantal hondenliefhebbers in Herkenbosch is in de tweede helft van afgelopen jaar gestart met een initiatief om aan de rand van het dorp een speel- en vrijloopplek voor honden te realiseren. Samen onderzoeken we hoe een hondenspeelveld meer kan zijn dan een omheind stuk gras. De stichting wil een maatschappelijke invulling geven door het organiseren van activiteiten. Denk aan samenwerkingen met hondentrainers, behendigheid workshops en socialisatietrainingen. En andere initiatieven die voor de honden en hun baasjes waardevol zijn. Hiervoor wordt samenwerking gezocht met andere inwoners, verenigingen en organisaties.

Reguliere werkzaamheden − − − − − −

Bestuursorganen. Bestuur ondersteuning B&W. Bestuur ondersteuning gemeenteraad/rekenkamer. Burgerzaken. Bestuurlijke samenwerking. Planning- en control cyclus.

Betekenisvolle indicatoren Betekenisvolle indicatoren

De cijfers van de burgerpeiling 2021 zijn nu nog alleen bekend voor onze eigen gemeente. Hierin zien we een positieve ontwikkeling ten opzichte van 2017 en 2019. Het rapportcijfer voor de directe dienstverlening van onze gemeente is gestegen naar 6,98.

Jaarstukken 2021

63

Financieel bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Rekening Primitieve 2020 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

- 10.406 274 - 10.132

- 10.613 467 - 10.146

- 11.123 462 - 10.661

- 11.038 592 - 10.446

85 V 130 V 216 V

909 909

- 1.000 1.250 250

- 1.000 1.725 725

- 1.000 1.222 222

- 503 N - 503 N

- 9.224

- 9.896

- 9.937

- 10.224

- 288 N

Toelichting bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Er zijn actuariële berekeningen gemaakt over de pensioenverplichting van (gepensioneerde) wethouders en hun nabestaanden. Bij deze berekening is rekening gehouden met de rekenrente zoals geadviseerd door het ministerie van BZK en de meest recente sterftetafel. Dit leidt tot een extra storting in de voorziening wethouders pensioenen. Aanvullen wachtgeldvoorziening wethouders

- 140 N

Op het gebied van juridische ondersteuning is er (duurdere) specifieke deskundigheid ingezet voor een aantal complexe, specialistische zaken.

- 38 N

Begrotingswijziging 2021-3 van het SC MER is niet verwerkt. Tevens is rekening gehouden met het voorlopig positieve rekeningresultaat van het SC MER.

161 V

Inhuur personeel in verband met ziekte Lagere personeelslasten in het kader van organisatieontwikkeling (zie ook mutaties reserves)

- 115 N 200 V

Lagere personeelslasten in het kader van project Begroting in balans (zie ook mutaties reserves)

173 V

Lagere lasten catering/facilitaire dienstverlening Minder afdrachten Rijksleges door lagere vraag naar reisdocumenten. (zie ook baten)

53 V 51 V 78 V

Projecten Digitale dienstverlening zijn in 2021 nog niet tot afronding gekomen. (zie ook mutaties reserves) Totaal lasten Baten Hogere UWV uitkeringen i.v.m. zwangerschappen (zie ook hogere lasten inhuur i.v.m. ziekte) Inkomsten i.v.m. detachering Vanwege de verlenging van de geldigheidsduur van reisdocumenten 5 naar 10 jaar, is er minder vraag naar vervanging reisdocumenten. De leges dalen hierdoor. (zie ook lasten)

64

- 325 N

98 V 56 V 39 V - 101 N

bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen Afrekening aanslag vennootschapsbelasting 2020 Restwaarde materieel, verzekeringsuitkeringen etc. Rente verschil

Verschil 30 V 52 V 33 V

Totaal baten Mutatie reserves

109 V

Minder inzet algemene reserve in verband met doorontwikkeling MER i.v.m. behaalde efficiency en positief jaarrekeningresultaat SC MER.

- 52 N

Lagere onttrekking aan de reserve Digitale dienstverlening door vertraging van projecten.

- 78 N - 200 N

Minder inzet reserve organisatieontwikkeling. Minder inzet reserve Begroting in balans in verband met minder hoge kosten.

- 173 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 503 N 8V

Totaal afwijkingen

- 288 N

Jaarstukken 2021

65

Programma 8 Algemene middelen Inleiding In dit programma staat de financiële positie van de gemeente Roerdalen centraal. Een solide financiële positie is randvoorwaardelijk voor het realiseren van onze ambities. Er moet ruimte zijn om te investeren, zodat de leefbaarheid in onze gemeente duurzaam wordt verstrekt. Het programma draagt vanuit dat oogpunt indirect bij aan de verbindende thema’s.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Een duurzaam gezonde financiële huishouding van de gemeente. Wij willen een sluitende begroting met een gezond meerjarenperspectief. We streven naar jaarlijks repressief toezicht van de provincie. We hebben voldoende middelen beschikbaar voor het opvangen van tegenvallers. Dat wil niet zeggen dat we een risicomijdende gemeente zijn. We hebben een bewuste risicohouding. De schuldpositie van de gemeente bevindt zich op een verantwoord niveau. We hebben voor 2021 repressief toezicht gekregen van de provincie. Wel hebben we bij de jaarrekening 2019 en bij het opstellen van de kadernota 2021 geconstateerd dat er geen balans meer was tussen structurele uitgaven en inkomsten. Om deze balans te herstellen en een gezonde financiële positie te houden is er het project “Begroting in Balans” gestart welke uitgewerkt is in de begroting 2021. Hierbij is het uitgangspunt dat in 2024 de structurele lasten weer in balans zijn met structurele inkomsten. Het is ondanks de verbeterde financiële positie belangrijk de ingeslagen weg van het project ‘Begroting in Balans’ verder te volgen, aangezien de voorgenomen besparingen noodzakelijk zijn om een sluitende begroting te realiseren. We vinden de lastendruk voor de inwoners acceptabel. We streven naar zo veel mogelijk kostendekkendheid. Ofwel de gebruiker betaalt.

Daarnaast nemen de algemene belastingen niet meer toe dan noodzakelijk is. Betreffende de OZB is er voor de komende vier jaar (tot en met 2024) een jaarlijkse verhoging van 3,5% voorgesteld in het kader van het project Begroting in Balans. Deze verhoging is voor het jaar 2021 doorgevoerd. Meer informatie over de financiële positie van onze gemeenten is te vinden in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing, de paragraaf financiering en de paragraaf lokale heffingen. Hier zijn tevens de kengetallen weergegeven die hiermee samenhangen. Dit programma zorgt op zich zelf niet voor een solide financiële positie, maar we beschrijven hier wel het strategische doel in dit kader.

Een duurzaam gezonde financiële huishouding van de gemeente

66

Reguliere werkzaamheden − − − −

Heffing en inning van belastingen (zie paragraaf lokale heffingen). Uitvoeren treasuryfunctie (zie paragaaf financiering). Aandelenbeheer (zie paragraaf verbonden partijen). Analyse en berekeningen gemeentefonds.

Financieel bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen

Rekening Primitieve Actuele 2020 Begroting Begroting

Rekening 2021

Verschil

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 313 37.568 37.254

- 290 36.663 36.373

- 311 38.736 38.425

- 215 39.329 39.114

96 V 593 V 689 V

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

- 21.723 21.611 - 112

- 4.370 6.109 1.740

- 5.181 7.025 1.844

- 6.012 6.039 28

- 830 N - 986 N - 1.816 N

Resultaat

37.142

38.113

40.269

39.142

- 1.127 N

bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen - Belangrijkste afwijkingen Lasten De post onvoorzien is in 2021 niet ingezet.

Verschil

100 V

Totaal lasten Baten Bijstellingen gemeentefondsuitkering voorgaande jaren. De effecten van de decembercirculaire 2021 zijn niet in de begroting 2021 verwerkt.

100 V

Totaal baten Mutatie reserves Onttrekking aan de reserve afdekken tekorten heeft niet plaatsgevonden vanwege positief saldo.

548 V

40 V 508 V

- 1.816 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 1.816 N 41 V

Totaal afwijkingen

- 1.127 N

Jaarstukken 2021

67

Algemene dekkingsmiddelen In de eerste 7 programma's zijn de specifieke baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook nog baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreft de algemene uitkering, de algemene belastingen en opbrengsten van aandelen en obligaties; de zogenaamde algemene dekkingsmiddelen. We lichten deze posten hier toe. Belastingen en Waardering Onroerende Zaken (WOZ) Voor een nadere toelichting op de lokale heffingen verwijzen we naar de paragraaf lokale heffingen. Gemeentefondsuitkering De gemeentefondsuitkering bestaat uit drie onderdelen: − algemene uitkering; − integratie- en decentralisatie-uitkeringen, hierbij maken we verschil tussen de uitkeringen sociaal domein en de overige uitkeringen; − aanvullende uitkeringen. Onderstaand is te zien hoe de opbouw is: bedragen x € 1.000 Gemeentefondsuitkering Algemene uitkering Integratie uitkering Sociaal deelfonds Integratie en decentralisatie-uitkeringen Totaal Gemeentefondsuitkering Compensatie uitkerings- en uitvoeringskosten Corona Verrekening voorgaande jaren Totaal Algemene uitkering

Rekening Primitieve 2020 Begroting 27.652 4.104 703 32.459 78 32.537

27.983 3.631 391 32.005 32.005

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

29.714 3.686 756 34.156 -3 34.153

29.921 3.750 994 34.665 37 34.702

207 V 64 V 238 V 509 V 40 V 549 V

De begroting is gebaseerd op de stand van de septembercirculaire 2021. Over de effecten van de decembercirculaire 2021 bent u geïnformeerd in het raadsvoorstel dat is behandeld in de raad van 10 maart 2022. Het belangrijkste verschil tussen de begroting en de rekening zijn de extra gelden die we in december nog hebben ontvangen ter compensatie voor de effecten als gevolg van de coronacrisis, bijvoorbeeld compensatie gemeentelijke inkomstenderving 2020 (€218.000) en vergoedingen corona-effecten 2021 (€ 94.000). In totaliteit hebben we in 2021 als compensatiepakket coronacrisis € 1.016.000 ontvangen via het gemeentefonds (zie onderstaand staatje voor de opbouw hiervan). In de coronaparagraaf is een compleet overzicht weergegeven met de middelen verkregen uit het gemeentefonds en andere regelingen.

68

Omschrijving

Lokale culturele voorzieningen

Voorschoolse voorziening peuters Jeugd aan zet Tonk Integratie mutatie Participatie Heroriëntatie zelfstandigen Continuïteit van zorg: meerkosten Wmo &Jeugd

(bedragen * € 1000) bedrag Opmerkingen 157 Hier wordt wel €132.000 uit 2020 aan toegevoegd. € 35.000 wordt beschikbaar gesteld voor het jaar 2022 door een onttrekking te doen uit de algemene reserve. 6 10 196 65 Deze middelen zijn doorbetaald aan de GR Westrom 7 56

Activiteiten en ontmoetingen Afvalverwerking Bestrijden eenzaamheid ouderen Extra begeleiding kwetsbare groepen Inkomstenderving 2020 Jongerenwerk Mentale ondersteuning Perspectief jeugd en jongeren 2020+2021

6 33 58 54 218 11 9 31

Compensatie coronacrisis uit gemeentefonds

1.016

Treasury Gemeente Roerdalen ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen, omdat we aandelen bezitten in onder andere de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en Enexis BV. Voor de raming van het dividend is uitgegaan van de ontvangsten over eerdere jaren. In 2021 hebben we dividend van de BNG ontvangen over het jaar 2019 en 2020. Samen bedraagt dit (€ 53.000). In het begin van de corona-crisis heeft de Europese Centrale Bank (ECB) de aanbeveling gedaan de dividendbetalingen van banken op te schorten om de financiële stabiliteit van de sector te waarborgen. Na het loslaten van deze richtlijn is het restant van het dividend over 2019 alsnog uitbetaald in 2021. Naast het dividend over de aandelen, valt hier ook de beleggingsopbrengst van de obligaties onder. Door invoering van het schatkistbankieren, mag de gemeente vrijgevallen obligaties niet opnieuw beleggen. Dit heeft tot gevolg dat onze rente-inkomsten afnemen. In 2021 zijn er 4 obligaties vrijgevallen. Aangezien de boekwaarde van één van deze obligatieleningen lager was dan de uitgekeerde nominale waarde hebben we hier een boekwinst opgemaakt van € 4.335. Voor een nadere toelichting op treasury verwijzen we naar de paragraaf financiering.

Jaarstukken 2021

69

Onvoorzien We hebben in de begroting een bedrag van € 100.000 op voor onvoorziene uitgaven opgenomen. De criteria voor het inzetten van de post onvoorzien zijn als volgt: − het betreft niet-beïnvloedbare uitgaven; − waarvoor geen compensatie mogelijk is binnen het programma; − die incidenteel zijn; − onvoorzienbaar waren en; − die onuitstelbaar en onvermijdbaar zijn. In 2021 is de post onvoorzien niet ingezet. Deze gereserveerde gelden vallen daarom vrij.

70

PARAGRAFEN Het karakter van een paragraaf in de programmabegroting is dat het een onderwerp behandelt dat invloed heeft op meerdere programma’s van de begroting.

Jaarstukken 2021

71

72

Paragraaf over Corona Een groot deel van 2021 werd beïnvloed door de gevolgen van de coronapandemie. Vanaf oktober 2020 kwam de tweede golf en ging de maatschappij in gedeeltelijke lockdown, die daarna een aantal malen verlengd en verscherpt werd. Deze maatregelen werden na de derde golf rond de zomer 2021 versoepeld. In het najaar werden de maatregelen weer strenger. Corona en de beperkende maatregelen raken alle inwoners. De financiële gevolgen lijken tot nu toe mee te vallen. Veel inwoners en ondernemers zijn 2021 relatief goed doorgekomen. De landelijke steunmaatregelen waren een belangrijk hulpmiddel. Maar hoe langer de crisis aanhoudt, hoe moeilijker het wordt voor onze inwoners en ondernemers om vol te houden. De huidige ontwikkelingen omtrent het virus lijken positief te zijn. Maatschappelijke gevolgen De beperkende maatregelen van het Rijk raken alle inwoners van Roerdalen, van jong tot oud. Het verenigingsleven en de sport kwamen grotendeels tot stilstand. De mogelijkheden voor contact en ontmoeting waren minimaal. Dat is mentaal zwaar voor veel inwoners. Er is landelijk sprake van uitgestelde zorg. Dit speelt ongetwijfeld ook in Roerdalen. We kunnen nog moeilijke inschatten wat hiervan in de komende jaren de gevolgen zijn. Veel ondernemers hebben het zwaar omdat ze hun bedrijf noodgedwongen moesten sluiten.

Dankzij de versoepelingen in de zomer konden bedrijven in de recreatie en toerisme sector de verliezen enigszins beperken. De versoepelingen die nu zijn aangekondigd zorgen dit keer voor een hoopvol perspectief. Gevolgen voor de gemeentelijke inzet Corona zorgde ook in 2021 zowel ambtelijk als bestuurlijk voor extra werk, maar minder intensief dan in 2020. Een deel van dit werk wordt uitgevoerd voor het Servicecentrum MER. Het gaat bijvoorbeeld om de uitvoering van de ondersteuningsregelingen van het Rijk (zoals TOZO). We hebben afgelopen jaar vooral extra capaciteit ingezet op de ondersteuning van de crisisorganisatie, communicatie, ondersteuning van ondernemers en verenigingen, toezicht en handhaving. Alle medewerkers die geen rol hadden in de directe dienstverlening werkten zoveel mogelijk thuis. Digitaal werken is inmiddels vanzelfsprekend geworden. We zorgden er onder andere via digitale organisatiebijeenkomsten voor dat onze medewerkers met elkaar en de organisatie verbonden bleven. Financiële gevolgen Voor het opvangen van financiële tegenvallers als gevolg van corona heeft het Rijk compensatiepakketten coronacrisis beschikbaar gesteld, die we via het gemeentefonds hebben ontvangen (zie ook de toelichting op de gemeentefondsuitkering pagina 73).

Naast deze compensatiepakketten hebben we een specifieke uitkering ontvangen voor de uitvoering van de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) en een uitkering voor de controle voor de corona toegangsbewijzen. In totaliteit hebben we € 1.989.337 ontvangen. Het totale nadeel in 2021 als gevolg van de coronacrisis was € 1.349.050. Per saldo hebben we dus een voordeel van € 640.287. In onderstaande tabel is per onderdeel aangegeven welke extra inkomsten we hebben gehad en welk effect erop de reguliere uitgaven en inkomsten is geweest in 2021. Na de tabel lichten we een aantal posten nog toe.

Jaarstukken 2021

73

Omschrijving

Pr.

Lokale culturele voorzieningen Schoolvervoer Huiskamerplus projecten Voorschoolse voorziening peuters Jeugd aan zet Tonk Tozo (specifieke uitkering)

1 2 2 2 2 2 2

Integratie mutatie Participatie

2

Heroriëntatie zelfstandigen Resultaat Omnibuzz Continuïteit van zorg: meerkosten Wmo

2 2 2

Continuïteit van zorg: meerkosten Wmo &Jeugd Continuïtiet van zorg: meerkosten Jeugd Controle coronatoegangbewijzen (via VRLN) Aanvullende werkzaamheden rondom thema corona door BDO Financiële effecten bedrijfsvoering Inkomstenderving 2021 Activiteiten en ontmoetingen Afvalverwerking Bestrijden eenzaamheid ouderen Extra begeleiding kwetsbare groepen Inkomstenderving 2020 Jongerenwerk Mentale ondersteuning Perspectief jeugd en jongeren 2020+2021

2 2 3

Compensatie coronacrisis uit gemeentefonds

Compensatie Overige pakket via gemeente- ontvangsten fondsuitkering

Hogere uitgaven

Lagere inkomsten

Terugbetalings verplichting aan het Rijk

257.409

254.244

4.000 51.000 5.808 10.000 31.123 760.564 65.234

5.885 10.000 196.264 921.409 65.234

150.015

Resultaat

- 3.165 N 4.000 V 51.000 V 77 V 165.141 V 10.830 V 6.924 V 15.781 V 9.361 V

6.924 15.781 21.461

30.822

7.602 18.113 5.500

25.438 51.505

7 7 8 8 8 8 8 8 8 8 8

Lagere uitgaven

8.511

23.436 V - 24.322 N 6.250 V 33.423 V 58.302 V 54.044 V 218.000 V 10.951 V 9.157 V 31.485 V

31.946 24.322

6.250 33.423 58.302 54.044 218.000 10.951 9.157 31.485 1.016.423

972.914 1.989.337

1.191.325

17.836 V - 5.500 N

33.392

102.727

24.322

183.407 1.296.327

693.010 V 693.010 V

Lokale culturele voorzieningen In totaal bedroeg het budget voor de ondersteuning van lokale culturele voorzieningen, buurt- en dorpshuizen en vrijwilligersorganisaties in 2021 €254.000. Deze middelen zijn ingezet voor de uitvoering van de subsidieregeling “Tijdelijke subsidieregel coronasteun lokale culturele infrastructuur”. Het totaal aan ontvangen middelen uitgekeerd door het rijk per jaar is anders dan de inzet van de middelen per jaar. In de tabel hieronder staat de verdeling per jaar zoals uitgekeerd door het gemeentefonds en de verdeling van de inzet van de middelen door onze gemeente. jaar 2020

Ontvangen middelen uitkering gemeentefonds € 132.000

2021

€ 157.000

2022

Opmerking € 132.000 Beschikbaar gesteld door raad voor het jaar 2021 Hiervan zijn € 35.000 beschikbaar gesteld door raad voor het jaar 2022

Inzet middelen door gemeente Roerdalen €0

€ 254.000

€ 35.000

Jeugd aan zet We hebben ook in 2021 geld aangevraagd voor ‘jeugd aan zet’ om activiteiten voor jongeren in coronatijd te organiseren. Het geld kon een groot gedeelte van 2021 niet besteed worden aan het doel vanwege de zeer strikte maatregelen. Het geld is vervolgens ter beschikking gesteld aan het sociaal team, om naar eigen inzicht uit te geven aan activiteiten voor deze doelgroep die veel te verduren heeft in deze coronatijd.

74

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers De Tozo voorziet: - in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt, en/of; - in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. We hebben een rijksbijdrage ontvangen van € 921.409. Uit deze bijdrage wordt zowel de ondersteuning betaald, als de uitvoeringskosten. Voor de leningen in bedrijfskapitaal hebben we ook uitvoeringskosten in de komende jaren. Deze zijn al meegenomen in de nu ontvangen gelden en leiden tot een financiële risico in de jaren 2022 tot en met 2025. Tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten De TONK was bedoeld om een terugval in de inkomsten als gevolg van de coronacrisis op te vangen. De uitkering gold voor huishoudens, dus ook voor ondernemers. We hebben een rijksbijdrage ontvangen van €196.264. Landelijk zijn de uitgaven beduidend lager geweest dan verwacht, zo ook in Roerdalen. Participatie: Sociale werkbedrijven. Er is door het rijk een bijdrage geleverd voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven. Conform afspraak hebben we dit bedrag doorbetaald aan de Westrom.

Continuïteit van zorg: Meerkosten WMO & Jeugd Gemeenten ontvangen een vergoeding voor meerkosten van zorgaanbieders en professionals binnen de Jeugdwet en Wmo 2015 als gevolg van de coronacrisis. Deze middelen zijn deels ingezet voor dit doel. Mogelijk wordt de gemeente nog (beperkt) geconfronteerd met uitgaven in dit kader. Bestrijden eenzaamheid ouderen en extra begeleiding kwetsbare groepen We hebben de middelen voor deze doelen niet ingezet via losse projecten. Het was tijdens de Corona pandemie lastig deze groepen te bereiken. Er is toen besloten om deze onderwerpen later op te nemen bij de omvorming. Een onderdeel van de omvorming is namelijk ook gericht op bestrijden van eenzaamheid en extra aandacht voor kwetsbaren. Bijvoorbeeld via welzijn op recept helpt, om eenzaamheid te bestrijden. Inkomstenderving 2020 Het Rijk compenseert gemeenten voor de derving van inkomsten door covid-19 in 2020. De compensatie betreft voor Roerdalen de volgende posten: toeristenbelasting, evenementenleges en kwijtschelding / oninbaar verklaren lokale heffingen als gevolg van corona. De compensatie vindt plaats op basis van het verschil tussen begrote en gerealiseerde inkomsten, waarbij eventuele meevallers ten opzichte van de begroting worden gesaldeerd met de derving. Bovenop het voorschot ontvangen in 2020 heeft het Rijk in 2021 ook het restant van de compensatie over 2020 uitgekeerd.

De gemeenten zullen ook over 2021 compensatie van de inkomstenderving ontvangen. Effecten COVID-19 voor 2022 Het Centraal Plan Bureau (CPB) heeft in september 2021 aangegeven dat zonder grootschalige nieuwe contactbeperkingen de economie in 2021 groeit met ongeveer 4%. In 2022 zal de economie ongeveer 3,5% groeien. De voorspelde (CPB in 2020) hoge werkeloosheid in 2021 is uitgebleven, deze is zelfs gedaald. De huidige vooruitzichten zijn dat de werkloosheid laag zal blijven op 3,5% in 2022. Nu de samenleving weer steeds meer open kan, herstelt de Nederlandse economie zich snel. Begin 2022 brak de oorlog in Oekraïne uit en groeien ook de zorgen over de effecten op onze economie. We hebben in Nederland veel geleerd over het virus en het virus is daardoor minder onvoorspelbaar dan twee jaar geleden. Desondanks blijft onzekerheid. We hebben inmiddels een hoge mate van Jaarstukken 2021

75

immuniteit opgebouwd door middel van vaccinatie, alsook door het op een natuurlijke wijze doormaken van de infectie. De hoge vaccinatiegraad onder (kwetsbare) mensen vertaalt zich ook door in het gunstige verloop van omikron qua ziekenhuisopnames. De ziekmakendheid van de omikronvariant valt mee. Het is echter onbekend welke nieuwe varianten, na omikron, nog opduiken. Het eerste streven van het kabinet is om te komen tot een strategie die de route uitstippelt naar een open, weerbare en schokbestendige samenleving. Hierbij voeren het virus en de beperkingen niet langer de boventoon, maar streven men ernaar om te leven mét het virus. Een open vitale samenleving vraagt om scherpe keuzes en een andere weging van belangen. Het is blijft moeilijk in te schatten welke gevolgen dit heeft voor onze gemeente. Vandaar dat we hier nog geen aannames doen of verwachtingen kunnen uitspreken.

76

Paragraaf Bedrijfsvoering Ontwikkelingen bedrijfsvoering Vanaf eind 2019 tot september 2021 werkte het Servicecentrum MER onder leiding van een interimdirecteur aan 8 opdrachten van het bestuur van het SC MER. Het doel van deze 8 opdrachten is dat er een professionele dienstverleningsstandaard wordt geboden aan de inwoners en de deelnemende gemeenten die kostenefficiënt en klantgerichtheid is, staat voor goede kwaliteit en vermindering van de kwetsbaarheid van de dienstverlening. Dit heeft er inmiddels toe geleid dat er voor het gehele SC MER een robuuste begroting is en dat de organisatie van het SC MER is gewijzigd. Daarbij is de basis gelegd voor de verdere doorontwikkeling van het SC MER. Dit biedt kansen voor structurele bezuinigingen op termijn. Dit is onderdeel van het plan van aanpak ‘Begroting in balans’. In 2021 gingen we uit van een besparing van 1% (€ 31.000). Door het SC MER is in de diverse begrotingswijzigingen aangegeven dat er in 2021 een structurele besparing is gerealiseerd van € 20.000. Daarnaast is er een teruggave geweest van de bijdrage van € 50.000. Voor 2022 is binnen het SC MER op dit moment – ten opzichte van de begroting 2020 – een bezuiniging van 2% ingeboekt.

Het effect van de opstartproblemen (bedrijfsvoering MER tussen 2017 en 2019) is, dat de professionalisering van onze eigen gemeentelijke bedrijfsvoering en de ontwikkeling van het opdrachtgeverschap met de concern control en business-control rollen voor onze organisatie minder voorspoedig verlopen zijn. Vanaf 2021 werken we een projectmatige aanpak uit om samen met het SC MER aan de ‘basis op orde en grip op financiën’. Daarmee brengen we de bedrijfsvoeringsprocessen in beeld en tegelijkertijd werken we aan de verbetering van het budgethouderschap. We hebben enkele medewerkers opgeleid om te werken met de Leanmethodiek. Zo werken we er samen aan om de processen zo efficiënt mogelijk te laten verlopen en iedere betrokkene op een betekenisvolle manier zijn of haar rol kan vervullen. BMC heeft in maart 2021 het onderzoek afgerond naar mogelijke verbetering van de efficiency op het gebied van bedrijfsvoering. Op basis van dit onderzoek zijn 21 opgaven bepaald ter verbetering van de efficiency. Een daarvan is dat de samenwerking tussen bedrijfsvoeringsonderdelen en de gemeentelijke organisaties wordt bevorderd. We werken aan een betere en gelijkwaardigere partnerrelatie, waarbij de bedrijfsvoering onderdelen als het ware dichter bij de gemeentelijke organisaties komen.

Bijvoorbeeld de experts en specialisten van het SC MER zijn direct betrokkenen bij management- en collegevoorstellen. Ook starten we in 2022 met het werken via een Uitvoeringsprogramma met een Producten- en Dienstencatalogus (UP en PDC). Voor de realisatie van het plan van aanpak ‘Begroting in balans’ en monitoring hiervan gedurende de komende vier jaar hebben we extra inzet nodig. Hiervoor is een reserve gevormd van €1.000.000. In de begroting zijn uitgegaan van een jaarlijkse onttrekking van € 250.000. Voor 2021 is de daadwerkelijke onttrekking lager geweest (€ 77.000). Dit komt door de opstartfase in 2021, vooral voor de onderdelen investeren in duurzaamheid en om te renderen en in control. De resterende middelen zijn nodig voor de uitvoering van het project in de komende jaren. Een nadere toelichting op de onttrekking in 2021 staat in de toelichting op de balans.

Jaarstukken 2021

77

Gegevensveiligheid (informatiebeveiliging en privacy) De dienstverlening aan inwoners, bedrijven en partners gaat steeds meer gepaard met het verwerken van gegevens. Gegevens zijn daardoor te zien als een van de belangrijkste bedrijfsmiddelen van de gemeente. Bovendien moeten de inwoners en partners van de gemeente Roerdalen er op kunnen vertrouwen dat hun gegevens in goede handen zijn. Door maatregelen te nemen op het gebied van informatiebeveiliging en privacy waarborgen we de beschikbaarheid, kwaliteit en vertrouwelijkheid van gegevens en zorgen we ervoor dat we persoonsgegevens op een rechtmatige manier verwerken. In 2021 zijn grote veranderingen doorgevoerd, door eind van het jaar de regie op gegevensveiligheid te beleggen bij SC MER. Deze transitie is in een stroomversnelling geraakt en in de tweede helft van het jaar zijn de taken al grotendeels overgenomen door SC MER. Aan het eind van het jaar is de transitie afgerond, voert SC MER regie op gegevensveiligheid en zijn de taken van de beveiligingsfunctionaris en de privacy officer belegd bij SC MER. In de komende periode gaan we de nieuwe inrichting verder uitwerken, zodat er een volledige veiligheidsorganisatie tot stand komt. Verder zijn verschillende technische en organisatorische maatregelen geïmplementeerd of verbeterd.

Er is bijvoorbeeld gewerkt om het bewustzijn van medewerkers over gegevensveiligheid te vergroten. De bescherming tegen aanvallen van buitenaf is verbeterd. Ook is de samenwerking tussen de MER-organisaties op dit gebied toegenomen, door onder regie van SC MER gezamenlijk beleid te ontwikkelen. Het op orde krijgen van de basis is nog niet klaar. Bovendien hebben we door onderbrekingen in de bezetting activiteiten op het gebied van privacy niet kunnen uitvoeren. Vanwege meerdere personeelswisselingen is vooral reactief gewerkt, zoals het behandelen van incidenten en verzoeken van burgers. De pakken de privacy-activiteiten nu stapsgewijs weer op. In de jaarlijks verplichte zelfevaluatie op het gebied van gegevensveiligheid verklaart het college in control te zijn. De jaarlijkse onafhankelijke audit over deze verklaring laat zien dat die verklaring juist is. Uit de evaluatie komt naar voren dat we voldoende beschermd zijn tegen digitale aanvallen van criminelen en verstoringen van de bedrijfsvoering. De restrisico’s zijn acceptabel en in 2021 is de impact van incidenten tot een minimum beperkt gebleven. Verbeterpunten bestaan met name op het gebied van de aantoonbaarheid van het naleven van normenkaders. Ook dat behoort tot de basis op orde brengen. Hier gaan we onder regie van SC MER aan verder werken. Organisatie In het algemeen lukt het goed om vacatures in te vullen.

Voor een aantal specialistische functies geldt dat er schaarste is op de arbeidsmarkt. Dit speelt vooral bij functies in het ruimtelijk domein en bij specialistische functies in onze dienstverlening. Daarom maken we gebruik van junior functies die worden begeleid door ervaren krachten. Vanuit de junior functies ontstaan er doorstroommogelijkheden naar andere functies. Tegelijkertijd kijken we ook naar interne doorstroommogelijkheden. Als het echt niet lukt om een vacature tijdig in te vullen en de werkzaamheden wel door moeten gaan moeten we capaciteit inhuren om alle taken goed uit te voeren. Externe inhuur proberen we te beperken. Het heeft de voorkeur een tijdelijk dienstverband aan te bieden. Er is een aantal situaties waarbij we toch gebruik maken van externe inhuur zoals vervanging bij ziekte en als we openstaande vacatures niet ingevuld krijgen. Sinds maart 2020 werken we volgens de maatregelen die vanwege corona gelden. Dat betekent veel digitaal werken en gecombineerd digitaal en fysiek. Daardoor zijn het digitaal werken en digitaal vergaderen in een stroomversnelling gekomen. De goede ervaringen die we hebben opgedaan willen we behouden. Denk aan de tijdwinst die het oplevert als niet gereisd hoeft te worden of gevolgen voor de huisvesting.

Dit is vertaald in nieuwe afspraken en regelingen om tot de meest optimale mix van thuiswerken en kantoorwerk te komen, ook na de coronacrisis.

78

Formatie Formatie in FTE (peildatum 31 december) Griffie Directie Programmamanagement Concerncontrol Team Dienstverlening Team Bestuurszaken Team Onderhoud Team Openbare Werken en Vastgoed Team REO Team MO Totaal fte

2020 2,00 1,00 3,50 4,83 19,95 9,61 17,00 13,25 14,25 8,95 94,34

2021 Structureel 2,00 1,00 3,50 4,83 19,65 9,61 18,00 13,56 11,95 8,87 92,97

Tijdelijk 0,00 0,00 0,00 1,00 0,00 0,00 0,00 0,00 2,72 0,00 3,72

* het betreft de vastgestelde formatie (structureel en tijdelijke uitbreidingen in formatie) in functiematrix per 31/12/2021.

Ziekteverzuim Het verzuimpercentage van 2021 is gedaald ten opzichte van 2020. Langdurend verzuim kent het hoogste percentage. Dit is nauwelijks beïnvloedbaar verzuim en vaak niet werk gerelateerd. De invloed die corona en het thuiswerken op de verzuimcijfers hebben is lastig in te schatten. We zijn met het vele thuiswerken wel extra alert op signalen van werkdruk en stress. De inzet op het vergroten van de inzetbaarheid van medewerkers is en blijft een belangrijk thema. Verzuimcijfers verzuimpercentage gemiddelde verzuimduur (dagen) meldingsfrequentie kortdurend verzuim (1 t/m 7 dagen) middellang verzuim (8 t/m 42 dagen) langdurend verzuim (43 t/m 365 dagen) extra lang verzuim (meer dan 365 dagen)

2020 9,09% 28,07 0,94 0,33% 1,34% 4,48% 2,94%

2021 8,17% 26,77 0,86 0,51% 0,45% 4,72% 2,50%

BBV Indicatoren Vanaf het begrotingsjaar 2017 lichten gemeenten de effecten van beleid toe door een vaste set beleidsindicatoren op de nemen in de begroting en de jaarrekening. De meeste van deze indicatoren zijn te vinden op www.waarstaatjegemeente.nl, onder het dashboard “Besluit Begroting en Verantwoording”. Bij elk van deze indicatoren is een omschrijving en nadere toelichting vermeld. Een aantal van deze indicatoren dient echter door gemeenten uit de eigen gegevens of de eigen begroting overgenomen te worden, omdat daar geen landelijke bron voor beschikbaar is. Deze indicatoren worden dus niet ontsloten via waarstaatjegemeente.nl. 1. Formatie 2. Bezetting 3. Apparaatskosten 4. Externe inhuur 5. Overheadkosten

Jaarstukken 2021

79

Indicator

Toelichting

2020

2021

Formatie

De toegestane formatie in fte's per 1.000 inwoners

4,56

4,70

Bezetting

De werkelijke bezetting in fte's per 1.000 inwoners

4,15

4,37

Apparaatskosten

De apparaatskosten per inwoner

€ 451

€ 468

Externe inhuur

Kosten externe inhuur als % van de totale loonsom + kosten inhuur externen

22,3%

20,1%

Externe inhuur exclusief Groenbedrijf

Kosten externe inhuur als % van de totale loonsom + kosten inhuur externen

18,1%

15,9%

Overhead

De kosten voor de overhead als % van de totale lasten

15,4%

15,2%

Formatie De indicator is gestegen van 4,56 naar 4,70 door daling van het aantal inwoners van 20.651 naar 20.574. Het aantal toegestane fte’s is gestegen van 94 naar 97. Bezetting De indicator is gestegen van 4,15 naar 4,37. De bezetting is gestegen omdat er meer toegestane functies zijn ingevuld en daarnaast is het inwonertal gedaald. Er is nog steeds sprake van vacatureruimte die moeilijk in te vullen is. Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) Kosten die gemaakt worden om de gemeentelijke organisatie in stand te houden en te laten functioneren. De indicator is gestegen van € 451 naar € 468 per inwoner door een stijging van de apparaatskosten. Daarnaast worden de kosten gedeeld door minder inwoners. De stijging van de apparaatskosten van € 9.302.000 in 2020 naar € 9.629.000 in 2021 wordt veroorzaakt door: − Personele lasten, inhuur, cao etc. € 365.000 − Besparing lease- en I&A kosten € 38.000 -/− Besparing huisvesting en facilitaire diensten € 15.000 -/− Buitendienst incl. huisvesting € 39.000 − Besparing organisatie ontwikkeling € 24.000 -/€

80

327.000

Externe inhuur De indicator is gedaald van 22,3% naar 20,1% door een daling van de inhuurkosten. Wanneer de kosten voor detachering via Westrom voor o.a. het Sociaal Groenbedrijf weggelaten worden dan is er een daling van 18,1% naar 15,9%. De totale kosten voor de inhuur van externen daalt van € 1.747.000 in 2020 naar € 1.665.000 in 2021 voornamelijk door minder inhuur voor de invulling van vacatureruimte en vervanging ziekte, ouderschap. Inhuurkosten t.b.v. incidentele projecten zijn buiten beschouwing gelaten. Overheadkosten Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces en organisatiekosten die niet rechtstreeks kunnen worden toegerekend aan de taakvelden van de organisatie, zoals lasten management, ICT, P&O, facilitaire zaken, kosten van de accountant, fiscalist en advocaat, leasekosten, energiekosten, verzekeringen. De indicator daalt licht van 15,4% naar 15,3%. De overheadkosten zijn gestegen. Daarnaast worden de kosten gedeeld door minder inwoners. Maar doordat de totale lasten harder zijn gestegen daalt de indicator licht. De stijging van de kosten voor de overhead van € 7.970.000 in 2020 naar € 8.281.000 in 2021 wordt veroorzaakt door: − Personele lasten, inhuur, cao etc.

€ 236.000 − Besparing lease- en I&A kosten € 38.000 -/− Huisvesting en facilitaire diensten € 27.000 − MER bijdrage € 80.000 − Voorlichting € 15.000 − Besparing organisatie ontwikkeling € 9.000 -/€

311.000

Analyse begrotingswijzigingen en begrotingsrechtmatigheid Zoals in artikel 213 Gemeentewet is voorgeschreven is de controle van de jaarrekening door de accountant gericht op het afgeven van een oordeel over de getrouwheid én de rechtmatigheid. De exacte kaders zijn benoemd in het ‘controleprotocol voor de accountantscontrole jaarrekening van de gemeente Roerdalen’. Op basis hiervan is van de lastenoverschrijdingen groter dan 3% ten opzichte van de lasten getoetst of deze, voor het rechtmatigheidsoordeel (on)rechtmatig zijn. Daarnaast zijn op grond van de gemeentewet (artikel 189, vierde lid) alle overschrijdingen op de lasten – ten opzichte van de begroting na wijzigingen – onrechtmatig. Ondanks dat strikt genomen alle overschrijdingen op de lasten op programmaniveau onrechtmatig zijn, kunnen bepaalde afwijkingen buiten het rechtmatigheidsoordeel van de accountant vallen; bijvoorbeeld als een overschrijding binnen de beleidskaders van de raad past of wanneer hier direct gerelateerde inkomsten tegenover staan.

Jaarstukken 2021

81

Bedragen x € 1.000

Actuele Begroting

Rekening 2021

Toegestaan verschil (3%)

Werkelijk verschil

1. Krachtige dorpen

- 4.589

- 4.937

- 138

- 348

Toelichten, nadeel is groter dan toegestaan.

2. Participatie, ondersteuning en zorg

- 22.913

- 21.782

- 687

1.131

Voordelig verschil; geen toelichting.

3. Veilige dorpen

- 2.328

- 2.568

- 70

- 240

Toelichten, nadeel is groter dan toegestaan.

4. Economie, natuur, toerisme en cultuur

- 3.010

- 1.708

- 90

1.302

Voordelig verschil; geen toelichting.

5. Woonomgeving

- 4.982

- 5.556

- 149

- 574

Toelichten, nadeel is groter dan toegestaan.

Overzicht programma's

Actie

Saldo van baten en lasten Lasten

6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen

- 6.859

- 6.705

- 206

154

Voordelig verschil; geen toelichting.

7. Bestuur, organisatie en dienstverlening

- 11.123

- 11.038

- 334

85

Voordelig verschil; geen toelichting.

- 311

- 215

-9

96

Voordelig verschil; geen toelichting.

- 56.115

- 54.508

8. Algemene middelen Totaal Lasten

1.606

Op de investeringsbudgetten en baten zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd. Onderstaande tabel toont de overschrijdingen die getoetst moeten worden of deze, voor het rechtmatigheidsoordeel (on)rechtmatig zijn. Bedragen x € 1.000,Programma / motiveringen

Bedrag

Telt mee in het oordeel onrechtmatigheid

Aanleiding / reden van de begrotingsoverschrijdingen: 1. Krachtige dorpen Doorbetaling ontvangen SPUK-IJZ aan Apollobad

239

Nee, staat ontvangst tegenover van gelijke grootte.

Doorbetaling provinciale subsidie aan Dorpshuis

90

Nee, staat ontvangst tegenover van gelijke grootte.

231

Nee, staat ontvangst tegenover van gelijke grootte.

502

Nee, is uitvoering van raadsbesluit van 29/9/2021.

3. Veilige dorpen Doorbetaling ontvangen rijksbijdrage i.v.m. bestrijding natuurbrand

5. Woonomgeving Exploitatietekort Centrumontwikkeling Herkenbosch

De kasgeldlimiet is in het eerste kwartaal van 2021 overschreden omdat gezien de vrijval van obligaties en andere inkomsten het niet direct noodzakelijk was om een langlopende lening aan te trekken en is gekozen voor kortlopende leningen. Op het einde van 2021 is wel een langlopende lening aangetrokken. De renterisiconorm is gedurende 2021 niet overschreden.

82

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Het grondgebied van de gemeente Roerdalen beslaat een oppervlakte van ongeveer 88,5 km². Hier wordt gewoond, gewerkt en gerecreëerd. De gemeente heeft daarbij de directe zorg voor de noodzakelijke infrastructuur zoals wegen, riolering, bruggen, groen, openbare verlichting, sport- en spelfaciliteiten en een aantal gebouwen. Een groot deel van het vermogen van de gemeente bestaat uit deze kapitaalgoederen. Deze bevinden zich meestal op, maar ook onder de grond. Op deze kapitaalgoederen wordt over meerdere jaren afgeschreven. De levensduur wordt gemaximaliseerd door planmatig en adequaat onderhoud aan de kapitaalgoederen te plegen. De kapitaalgoederen bepalen grotendeels de kwaliteit van de openbare ruimte. In deze paragraaf worden de kaders gesteld voor het onderhoud van de infrastructuur. De huidige kwaliteitsniveaus zijn vastgelegd in de betreffende beleidsdocumenten. We continueren de gekozen kwaliteitsniveaus. De benodigde budgetten moeten aansluiten bij de gekozen ambitie. Een waarschuwing voor de toekomst is aan de orde. We zien dat op alle vlakken de markt aantrekt. Goed personeel is schaars, grondstoffen worden duurder. We zien tekenen dat het prijspeil van materieel, materiaal en arbeid stijgt. Waarschijnlijk leidt dit op termijn tot stijging van de kosten, om hetzelfde kwaliteitsniveau in stand te houden.

Zodra we hier meer concreet inzicht in hebben zullen we u hierover informeren via de reguliere planning en control cyclus.

Riolering en water Het GRP 2017-2021 en het Waterketenplan zijn het kader op het gebied van riolering en water. We hebben in 2021 gewerkt aan de voorbereidingen van het nieuwe Gemeentelijk Rioleringsprogramma. Dit wordt in maart 2022 behandeld in de gemeenteraad. In 2021 is vanuit de samenwerking Waterpanel Noord het Waterketenplan opgesteld. Dit geeft richting aan de samenwerking en projecten.

Wegen De onderhoudsplicht van de wegen valt onder de Wegenwet. Als wegbeheerder is de gemeente verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de wegen. De gemeente vindt het belangrijk om het onderhoudspeil van de wegen op een kwalitatief voldoende niveau te brengen en te houden. Conform het wegenbeleidsplan onderhouden we de verharde wegen binnen de kernen op niveau basis (cf. CROW normen) en de wegen in het buitengebied op niveau laag, met uitzondering van de recreatieve routes en verbindingswegen. CROW staat voor Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek. We hebben een meerjarenprogramma ontwikkeld. In 2021 zijn onder andere de volgende investerings- en onderhoudswerken uitgevoerd: − afronden realisatie reconstructie Hoofdstraat Posterholt; − renovatie fietspad Voorster Kerkpad / Naar de Bolberg is voorbereid; − realisatie reconstructie Leropperweg is gestart; − saneren overstorten in het stroomgebied van de Vlootbeek in het kader van KRW maatregelen, o.a. nabij Sportlaan Montfort; − voorbereidingen getroffen voor de herinrichting van de markt in Vlodrop;

Jaarstukken 2021

83

−

voorbereidingen getroffen voor het realiseren van een nieuwe fietsvoorziening langs de Rothenbacherweg Etsberg; − we hebben noodzakelijk onderhoud uitgevoerd aan (met name de klinkerverharding van) de Bernhardlaan in Sint Odiliënberg; Daarnaast worden asfaltwegen, elementenverhardingen en andere onderdelen in de openbare ruimte regulier onderhouden. We hebben hierbij het volgende ambitieniveau vastgesteld:

Uit het wegenbeheerplan volgen de gemiddelde budgetten benodigd om het onderhoudsniveau te bereiken en handhaven. Vervolgens verwerken we de investeringsbedragen per jaar op basis van de planning van de werkzaamheden. In 2021 is een voorstel voor een nieuw Beleidsplan Wegbeheer 2022-2026 voorbereid. Dit is in februari 2022 door uw raad vastgesteld. Het kwaliteitsniveau is ongewijzigd opnieuw vastgesteld. In het buitengebied hebben we wegen omgevormd van asfalt naar halfverharding, onder andere de Weg lang het Broek in Montfort en de 2e Solbergweg in Sint Odiliënberg.

84

Openbare verlichting Goede openbare verlichting draagt bij aan het veiligheidsgevoel van inwoners en de leefbaarheid in de gemeente. Openbare verlichting is ook belangrijk voor de verkeersveiligheid. Het Beleidsplan Openbare Verlichting is het kader voor de uitvoering. We dragen daarmee ook bij aan duurzaamheid. We passen LED-verlichting toe en sluiten hierbij aan bij het actieplan duurzame energie. De masten (palen) vervangen we pas als het echt nodig is. We voeren bij masten ouder dan 40 jaar eerst een zogenaamde stabiliteitsmeting uit. We hebben in 2021 verdere voorbereidingen getroffen voor de aanleg van dynamische verlichting langs het fietspad van de Angsterweg en Vlodropperweg. De verlichting wordt in 2022 aangelegd.

Openbaar groen Roerdalen beschikt over circa 100 hectare groen in de vorm van plantsoenen en gazons en zo’n 21.000 bomen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de groene ligging een groot deel van het uiterlijke aanzien van onze gemeente bepaalt. De kwaliteit van de openbare ruimte en in dit geval het groen maakt Roerdalen een aantrekkelijke gemeente om in te wonen en te recreëren. Het is voor ons daarom belangrijk de groene landschappelijke uitstraling zoveel mogelijk te behouden. Tussen deze paragraaf en programma 6 zit een verbinding. In het programma leest u meer over de beleidskeuzes en onderhoudsniveaus. We handhaven de eerder vastgestelde onderhoudsniveaus. In 2021 is in beeld gebracht welke bomen langs de Grote Bergerweg vanuit veiligheid verwijderd moeten worden. Dit planning is om deze bomen te rooien in het najaar van 2022, echter kan dit in het kader van de veiligheid ook al eerder plaatsvinden. Ook volgt er een beheersplan voor deze laan. Daarnaast zijn we gestart met een inventarisatie van alle bomen in Roerdalen, om de basis beter op orde te krijgen. Na deze basis komen ook andere lanen aan de beurt voor een beheersplan en mogelijke renovatie. We hebben het leefgebied van het Donker Pimpernelblauwtje vergroot, met subsidie van de Provincie Limburg. We hebben hiervoor grond aangekocht langs de Boomstraat en dit gebied hiervoor ingericht.

Civiele kunstwerken Binnen de gemeente Roerdalen liggen 38 civiele kunstwerken. Dit zijn bruggen, viaducten, etc. Meer dan de helft van deze kunstwerken is aangelegd in de jaren ’70 en ’80. Het betreft met name betonnen kunstwerken. Kunstwerken maken een essentieel onderdeel uit van een deugdelijk functionerend en veilig netwerk. Vanaf 2021 is hiervoor structureel € 95.000, - opgenomen in de begroting. De brug over de Vlootbeek aan de Huysdijk in Montfort is onderhouden, net als de brug in de Bajonetweg en de Vlootveestraat (tevens Montfort). In Posterholt is de brug in de Boomstraat over de Vlootbeek gerenoveerd. De brug in het fietspad daar wordt nog vervangen. In Vlodrop is de duiker bij de rotonde Tussen de Bruggen gerenoveerd, en de brug over de Rode Beek bij de Gitstappermolen. Ook een brug in de Roskam (Reutje) is gerenoveerd.

Jaarstukken 2021

85

Gebouwen Relatie met de programma’s De hoofddoelstelling in het programma Krachtige Dorpen is om dorpskernen met veel sociale samenhang en passende basisvoorzieningen te realiseren en/of te behouden. Hierin ligt een directe relatie met de begrotingsprogramma’s 1 en 6. We onderscheiden 3 categorieën: − Accommodatiebeleid: De afgelopen jaren zijn hierover vele besluiten genomen en uitgevoerd. De gestelde doelen zijn nagenoeg bereikt. We hebben de besluitvorming van het dorpshuis in Vlodrop in 2021 voorbereid. Met een besluit hierover in het begin van 2022 ronden we de uitvoering van het accommodatiebeleid af. In de komende jaren gaan we deze verder opvolgen en bewaken. − Overig vastgoed: In 2021 is besluitvorming geweest over de toekomst van de beide buitenbaden. Met jeugd- en buurthuizen is het onderzoek voortgezet, als vervolg op de uitvoering van het accommodatiebeleid (dorpshuizen etc.). Er zijn nog geen besluiten genomen. − Cultureel vastgoed: We zijn in gesprek met partijen rondom molens en kapellen. Er is nog geen besluitvorming geweest. Onderhoud Voor al het gemeentelijke vastgoed zijn de meerjarige onderhoudsplannen (MOP’s) geactualiseerd en opgenomen in de meerjarenbegroting. Met ingang van 2020 worden de gebouwen onderhouden conform de MOP’s en de daarin benoemde onderhoudsniveaus. In 2022 worden nieuwe duurzame MOP’s opgesteld, dit is in 2021 voorbereid.

Onderwijshuisvesting In 2021 is besluitvorming geweest over het Integraal Huisvestingsplan. Dit is de basis voor verdere uitwerking van o.a. de scholen in Posterholt en Vlodrop.

86

Paragraaf Gemeentelijk grondbeleid Beleidskaders Grondposities zijn belangrijk voor ons. Zij helpen ons om ruimtelijke doelen te realiseren. Deze ruimtelijke doelen zijn vastgelegd in de structuurvisie Roerdalen 2030 en in de bestemmingsplannen. Ook de structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018-2021 is een belangrijk kader voor het grondbeleid. Daarnaast is er de Kadernota grondbeleid 2016-2019 en de uitwerkingsnota grondbeleid, waarin de kaders worden gesteld waarbinnen het grondbeleid wordt uitgevoerd en grondzaken worden afgehandeld. De Kadernota en uitwerkingsnota worden nog geactualiseerd. Om ten behoeve van “investeren om te renderen” snel te kunnen handelen en grond aan te kunnen kopen voor diverse ontwikkelingen is een krediet ter hoogte van € 1.000.000 beschikbaar gesteld.