Bijlage 1 Jaarstukken 2021

Bouwgrondexploitatie Ontwikkelingen De woningmarkt is al enkele jaren flink aangetrokken. Er is in alle 6 de dorpen flink gebouwd en er zijn bestemmingsplannen gewijzigd of in voorbereiding om woningbouw mogelijk te maken. We zien dit ook terug in de oplopende legesopbrengsten voor omgevingsvergunningen bouw. De behoefte aan een transformatie van de bestaande woningmarkt (vaak particulier eigendom) wordt steeds prominenter. Het huidige aanbod sluit niet meer aan op de toekomstige vraag. In de ontwikkelingen worden de regionale afspraken steeds belangrijker. Samen richten we onze aandacht de komende jaren vooral op het bewust maken van onze inwoners zodat ze langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Daarom communiceren en stimuleren we mogelijkheden om woningen duurzamer (levensloopbestendiger en energiezuiniger) te maken. De structurele inkomsten uit beleggingen lopen terug. We zoeken naar alternatieve inkomsten. Hierbij zetten we het grondbeleid in, van passief naar actief grondbeleid. Hiervoor zijn diverse voorstellen opgenomen in het plan van aanpak bij de begroting. Bouwgrondexploitatie Wij hebben nog drie grotere uitbreidings- of uitleggebieden in eigendom die bestemd zijn voor woningbouw. Dit zijn Wienkeskoel ll in Melick, Oortjensveld III in Herkenbosch en Holsterveld in Vlodrop. Aanvullende nieuwe uitbreidings- of uitleggebieden zijn momenteel niet gepland.

In de nieuwe Kadernota Grondbeleid 2022-2025 (raadsbehandeling 2022) hebben wij hier, vanwege de veranderde omstandigheden binnen de ruimtelijke ordening, rekening mee gehouden. We sturen op een actiever grondbeleid om sneller te kunnen inspelen op situaties. Onze focus ligt, mede vanwege de Omgevingsvisie Roerdalen 2050, op inbreidingslocaties en op de mogelijkheden tot de herontwikkeling van vrijkomende gronden en stedenbouwkundig rotte plekken. Dat stemmen we af op de behoefte. We hebben hiervoor in 2018 een woningbehoefteonderzoek uitgevoerd, om op basis van de juiste gegevens een goede afweging te kunnen maken. Bouwgrond is een middel om het gemeentelijke ruimtelijk beleid te realiseren. De gemeente richt zich op doelen met een algemeen sociaal maatschappelijk belang. We voeren een marktconform grondprijsbeleid. Overeenkomstig de wettelijke eisen moeten de bouwgrondprijzen op basis van een onafhankelijk onderzoek regelmatig worden geëvalueerd. Op basis van het nieuwe grondbeleid (raadsbehandeling kwartaal 1 of 2 van 2022) worden de grondprijzen geactualiseerd.

Jaarstukken 2021

87

Braakliggende bouwkavels kunnen, totdat deze worden verkocht, verpacht worden aan agrariërs. De gemeente bespaart hierdoor op de onderhoudskosten van deze gronden. Voor de drie uitbreidingsgebieden zijn er de volgende ontwikkelingen: − De exploitatie voor Holsterveld (Vlodrop) is in 2021 heropend. In 2021 hebben we het stedenbouwkundig plan afgerond, is de planologische procedure opgestart, is een ontwikkelaar geselecteerd voor de ontwikkeling van 10 koopwoningen en hebben we de 7 vrije kavels in verkoop gebracht. Tevens is een overeenkomst aangegaan met een woningbouwstichting voor de bouw van 10 huurwoningen. In 2022 leidt dit tot de eerste grondverkopen en naar verwachting kunnen de eerste bouwwerkzaamheden in 2022 plaatsvinden. − In Oortjensveld III (Herkenbosch) is gestart met de verkoop van de toplocaties aan de Dukatenlaan om extra inkomsten te genereren. Inmiddels zijn de laatste 6 bouwkavels verkocht waarvan er nog twee bebouwd moeten worden. Buiten de verkoop van de kavels aan de Dukatenlaan zijn ook de laatste percelen aan de Daalderdreef en Muntsingel, conform eerdere afspraken, verkocht aan een ontwikkelaar. Na de afronding van de bouwwerkzaamheden en het woonrijp maken van de laatste stukken in de wijk is Oortjensveld III geheel afgerond. − In Wienkeskoel II (Melick) dekken de gerealiseerde verkopen op dit moment ruimschoots alle reeds gemaakte kosten.

Dit geldt ook voor de kosten die we nog zullen maken. In 2018 zijn de laatste 4 kavels verkocht. Momenteel maken we het gebied woonrijp. In 2021 is gekeken naar mogelijkheden voor Wienkeskoel – fase III (mede in relatie tot investeren om te renderen). We hebben hier in de begroting nog geen rekening mee gehouden maar verwachten daar in 2022 een eerste voorstel over te kunnen indienen.

Verwachte resultaten bouwgronden in exploitatie

Boekwaarde 31-12-2020

Lasten

Baten

bedragen x € 1.000 WinstBoek- Verwacht neming waarde resultaat 2021 31-12-2021

Woningbouw Oortjensveld III - Herkenbosch Wienkeskoel II, fase 2 - Melick

- 23 - 635

48 5

- 237 -

135 124

- 77 - 507

- 27 - 402

Totaal woningbouw

- 658

53

- 237

259

- 584

- 429

Totaal

- 658

53

- 237

259

- 584

- 429

In de huidige boekwaarde zijn de winstnemingen uit het verleden verwerkt. Hierboven is in de eerste tabel zichtbaar welke winsten op dit moment nog verwacht worden tot het einde van de looptijd van de twee bouwgrondexploitaties en welk effect dit heeft op de boekwaarde, indien er geen winst wordt genomen. Volgens de Percentage of Completion-methode moet ieder jaar een gedeelte van de gemaakte winst genomen worden. Deze te nemen winst is te zien in de tweede tabel. De genomen winst wordt in de reserve bouwgrondexploitatie gestort. Hierdoor verdwijnt de boekwaarde en neemt de stand van de reserve bouwgrondexploitatie toe. Als winst gebruikt wordt voor dekking van het begrotingssaldo wordt deze uit de reserve bouwgrondexploitatie onttrokken. In de winstneming is nog geen rekening gehouden met de vennootschapsbelasting die over gemaakte winst betaald moet worden. Een mogelijke betaling wordt ten laste gebracht van de reserve bouwgrondexploitatie.

88

Landbouwgrond Als gemeente hebben we ongeveer 460 ha landbouwgrond in eigendom. Deze gronden verpachten we grotendeels langjarig middels reguliere (langjarige) pachtcontracten. Hiervan verpachten we ongeveer 70 ha voor periodes van 1, 3 of 6 jaar middels liberale pachtcontracten; deze grond kunnen we in principe inzetten voor gebiedsontwikkelingen.

Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische hoofdstructuur) Als gemeente hebben we ook ruim 450 ha bos- en natuurgebieden in eigendom. Deze liggen grotendeels in het Nationaal Park de Meinweg en in het Roerdal. We beheren de gronden op een duurzame wijze volgens de beheervisie voor de gemeentelijke bossen, natuurterreinen en landschapselementen. Dit doen we aan de hand van jaarlijkse werkplannen. Landelijk en Europees natuurbeleid spelen een belangrijke rol bij onze grondpositie. Dankzij een actieve grondpolitiek kunnen we de provincie ondersteunen bij het realiseren van prioritaire Rijksdoelen zoals Natura 2000, het Natuurnetwerk Nederland (voorheen EHS) en de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). Ook kunnen we onze agrariërs zo helpen aan een betere (concurrentie)positie bij het uitvoeren van hun kerntaak als voedselproducent. Dit doen we door gemeentegronden in te zetten voor structuurverbetering van de toekomstgerichte agrarische bedrijven. Gezien de verplichtingen naar Europa moeten we de prioritaire gebieden (gelegen in of nabij de Natura 2000) met voorrang realiseren. Dankzij de inzet van gemeentelijke gronden ontstaan er meer kavelruilmogelijkheden waardoor de gewenste doelen sneller worden gerealiseerd. We willen het liefst dat dit budgettair neutraal gebeurt.

Jaarstukken 2021

89

Paragraaf Lokale heffingen Inleiding De lokale heffingen zijn een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. Ze raken de burgers, bedrijven en instellingen heel direct. De gemeenteraad heeft de bevoegdheid te bepalen welke belastingen een gemeente heft, welke heffingsmaatstaven worden gehanteerd en welke tarieven daarbij gelden. De mogelijke belastingen die een gemeente kan heffen zijn bij wet bepaald. Met de belastingen (onroerendezaakbelasting, hondenbelasting en toeristenbelasting) worden algemene uitgaven gedekt. Dat betekent dat er geen direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover de heffing van deze belastingen staat. Er is wettelijk geen maximum bedrag of opbrengst voorgeschreven. De afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn zogenaamde ‘bestemmingsheffingen’. De overheid verstrekt een dienst vanuit wettelijk verplichte zorgtaken, waarbij niet alleen de individuele dienst, maar vooral het collectieve belang een rol speelt. Iedereen in de gemeente is er bijvoorbeeld bij gebaat dat het afval wordt ingezameld en verwerkt. De begrote opbrengst van de heffingen mag bij bestemmingsheffingen niet hoger zijn dan de begrote kosten voor de zorgtaken. Leges en begraafrechten zijn andere betalingen voor overheidsdiensten waar een direct aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat, maar deze tegenprestatie is strikt individueel. Deze worden ‘retributies’ of ‘rechten’ genoemd.

Het gaat dan bijvoorbeeld om het aanvragen van een paspoort of een omgevingsvergunning of begraven worden. Ook hiervoor is bepaald dat er geen winst mag worden gemaakt. De opbrengst van de heffing mag dan in totaliteit niet hoger zijn dan de kosten die de gemeente moet maken om de diensten te verlenen. De opbrengsten mogen, evenals bij bestemmingsheffingen, wel lager zijn. Tezamen met de bestemmingsheffingen zullen in deze paragraaf de rechten ‘kostendekkende heffingen’ worden genoemd.

Beleid De doelen voor het opleggen van de gemeentelijke heffingen zijn: − inkomsten verwerven als aanvulling op de middelen uit het gemeentefonds om zo uitgaven te dekken; − de kosten doorberekenen die betrekking hebben op specifieke dienstverlening. De uitgangspunten die wij hanteren bij het opleggen van lokale heffingen zijn: − een beheerste lastendruk ontwikkeling realiseren door de ontwikkeling van de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffingen gezamenlijk in beeld te brengen; − voor de rechten die we als gemeenten heffen wordt toegewerkt naar kostendekkende tarieven. In Roerdalen worden de volgende belastingen en rechten geheven:

90

Belastingen

Rechten

Onroerendezaakbelasting

Rioolheffing

Toeristenbelasting (inclusief logiesverblijf arbeidsmigranten

Afvalstoffenheffing

Hondenbelasting

Leges

Begraafrechten

Kwijtscheldingsbeleid Als inwoners niet in staat zijn om de belastingaanslag te bepalen, kunnen zij hiervoor kwijtschelding aanvragen. Om voor kwijtschelding in aanmerking te komen wordt gekeken naar de financiële situatie van de aanvrager. De kwijtscheldingsnorm die wordt gehanteerd is 100% van de bijstandsnorm. Alleen particulieren, die geen zelfstandig beroep uitoefenen en geen ondernemer zijn, komen in aanmerking voor kwijtschelding. Kwijtschelding is alleen mogelijk voor het basisbedrag van de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de hondenbelasting (alleen 1ste hond). De BsGW voert het kwijtscheldingsbeleid uit. Zij maken hierbij gebruik van het Inlichtingenbureau2. Deze toetsen de gegevens van de aanvrager die nodig zijn om voor kwijtschelding in aanmerking te komen.

bedragen x € 1.000 Kwijtscheldingen (belastingjaar) Aantal verzoekschriften Percentage afgewezen verzoeken Percentage toegekende verzoeken Bedrag toegekende verzoeken (volgens BsGW)

2021

2020

2019

2018

2017

525 872 489 509 77,4% 39,4% 37,9% 41,5% 22,6% 60,6% 62,1% 58,6% € 117.235 € 120.173 € 112.972 € 104.356

582 44,7% 55,3% € 97.161

2

Het inlichtingenbureau is een landelijke stichting die actief is de informatiedistributie voor gemeenten. Zij doen dit doen het verzamelen van gegevens uit verschillende bronnen. Door slim combineren van de verzamelde gegevens maken zij de informatie makkelijk toepasbaar. Dit helpt bij het beslissen of inwoners recht hebben op bepaalde voorzieningen. In dit geval kwijtschelding van lokale belastingen.

Jaarstukken 2021

91

Overzicht van diverse heffingen De vaststelling van de tarieven voor de verschillende belastingen en rechten vindt plaats bij het vaststellen van de belastingverordeningen in de raad. Voor het belastingjaar 2021 waren de volgende tarieven en heffingen met de daarbij behorende opbrengsten van toepassing:

Tarieven lokale heffingen Onroerende zaakbelasting • Eigenaar woning, percentage van de WOZ-waarde • Eigenaar niet-woning, percentage van de WOZ-waarde • Gebruiker niet-woning, percentage van de WOZ-waarde Toeristenbelasting • Tarief per overnachting toeristen • Tarief per overnachting logies

92

2021

0,1133% 0,1689% 0,1325%

€ 1,70 € 1,00

Hondenbelasting • 1e hond • 2e hond • Elke volgende hond • Kennel

€ 46,00 € 59,00 € 69,00 € 234,00

Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten • Vastrecht afvalstoffenheffing • Vastrecht reinigingsrechten • Container restafval 240 liter • Container restafval 140 liter • Container restafval 80 liter • Container restafval 60 liter • Container restafval 40 liter • Container GFT-afval 140 liter • Container GFT-afval 80 liter • Container GFT-afval 60 liter • Container GFT-afval 40 liter

€ 173,20 € 142,80 € 117,80 € 68,70 € 39,30 € 29,40 € 19,70 € 18,00 € 10,30 € 7,80 € 5,10

Rioolheffing • vastrecht 1 - 25 m3 afvalwater • vastrecht 25 - 150 m3 afvalwater • vastrecht 150 - 500 m3 afvalwater • vastrecht 500 - 1500 m3 afvalwater • vastrecht 1500 - 3000 m3 afvalwater • vastrecht 3000 - meer m3 afvalwater

€ 98,00 € 214,00 € 267,00 € 758,90 € 2.325,10 € 4.982,10

Financiële gegevens gemeentelijke heffingen Hieronder volgt een overzicht van de totale inkomsten uit gemeentelijke heffingen: bedragen x € 1.000 Lokale heffingen

Rekening Primitieve 2020 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

Belastingen Onroerende zaakbelasting woningen Onroerende zaakbelasting niet-woningen Toeristenbelasting Hondenbelasting Baatbelasting Totaal Belastingen

2.579 656 227 114 3.576

2.619 683 400 117 0 3.820

2.619 683 325 117 0 3.745

2.639 659 343 119 3.759

20 V - 24 N 18 V 2V -0N 15 V

Heffingen Reinigingsrechten en afvalstoffenheffing Rioolheffing Totaal Heffingen

2.263 2.258 4.520

2.553 2.191 4.743

2.553 2.191 4.743

2.600 2.141 4.741

47 V - 50 N -2N

Leges en rechten Leges bouwvergunningen Leges burgerzaken Begraafplaatsrechten Overige leges en rechten Totaal Leges en rechten

347 149 35 66 596

405 215 40 89 748

404 215 40 89 747

316 154 32 121 623

- 88 N - 61 N -8N 32 V - 124 N

Kwijtscheldingen Kwijtscheldingen Totaal Kwijtscheldingen

- 124 - 124

- 100 - 100

- 100 - 100

- 122 - 122

- 22 N - 22 N

Totaal lokale heffingen

8.569

9.211

9.135

9.002

- 134 N

De werkelijke belastinginkomsten hebben betrekking op het lopende jaar (dus 2021), maar ook op later opgelegde heffingen van voorgaande jaren. Dit kan tot vijf jaar terug. Zo wordt de diftarcomponent van de afvalstoffenheffing pas opgelegd na afloop van het jaar, omdat dan pas duidelijk is of mensen meer dan 14 keer hun restafvalcontainer hebben aangeboden. Daarnaast kunnen nog tot vijf jaar terug navorderingsaanslagen worden opgelegd, als blijkt dat door toedoen van de belastingplichtige te weinig belasting is geheven. Onroerendezaakbelasting (OZB) De begrote OZB inkomsten (€ 3.301.974) gaan over het belastingjaar 2021. De werkelijke OZB inkomsten over 2021 waren € 3.297.553. Het percentage belastingdebiteuren is gedaald van 2,66% in 2021 tot 2,04% in 2021.

Bezwaren WOZ-objecten (belastingjaar)

2021

2020

2019

2018

2017

Aantal WOZ-objecten onder bezwaar Voortgang afhandeling Percentage afgewezen verzoeken Percentage toegekende verzoeken

787 98,0% 44,9% 55,1%

677 100,0% 45,0% 55,0%

332 99,7% 56,2% 43,8%

534 97,7% 44,0% 56,0%

94 100,0% 33,7% 66,3%

Jaarstukken 2021

93

Toeristenbelasting Onder de naam ‘toeristenbelasting’ wordt een belasting geheven voor het houden van verblijf met overnachting binnen de gemeente, tegen een vergoeding, door personen die niet in de gemeentelijke basisregistratie personen zijn ingeschreven. Dit geldt vanaf 1 januari 2020 niet alleen voor toeristisch verblijf, maar ook voor logiesverblijf. Logiesverblijf heeft betrekking op woningen en andere verblijven, of gedeelten daarvan, die gedurende een bepaalde periode voor andere doeleinden dan vakantie en recreatie worden verhuurd dan wel te huur worden aangeboden. Hiermee is de ‘toeristenbelasting’ met ingang van 2020 ook van toepassing op het verblijf van arbeidsmigranten en andere vormen van niet-recreatief verblijf. Voor de toeristenbelasting worden sinds het jaar 2020 geen voorlopige belastingaanslagen meer opgelegd. Aanslagoplegging vindt na afloop van ieder kwartaal plaats, nadat de verblijfsaanbieder het aantal overnachtingen heeft opgegeven. De gegevens over het vierde kwartaal van 2021 zijn nog niet beschikbaar. Die worden pas opgelegd aan het einde van het eerste kwartaal van 2022. Die realisatie komt daarom terug in de jaarrekening 2022. Er is voor een bedrag van € 342.724 aan toeristenbelasting opgelegd (inclusief vierde kwartaal 2020). Dat bedrag is hoger dan in de begroting is opgenomen, € 325.000.

In de begroting was rekening gehouden met een groter negatief effect op het aantal overnachtingen vanwege de maatregelen omtrent COVID-19. Hondenbelasting De tarieven van de hondenbelasting zijn in 2021 ten opzichte van 2020 gelijk gebleven. De opbrengst wijkt met -€ 1.900 marginaal af van de begroting. Rioolheffing Op basis van het Verlengde Gemeentelijk Rioleringsplan is het tarief voor 2021 verhoogd met € 2,00 per aansluiting. We gaan uit van een kostendekkendheid van 100%. De incidentele meeropbrengst van € 81.000 wordt toegevoegd aan de voorziening. Voor een toelichting op de verschillen verwijzen we naar programma 6. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing vindt plaats op basis van het vastrecht en een bedrag per container, gebaseerd op de grootte (grijs en groen). De groene container wordt hiervoor iedere twee weken geledigd. De grijze container, voor restafval, wordt voor dit bedrag 14 keer per jaar geledigd. Voor iedere lediging extra wordt een bedrag per lediging in rekening gebracht. De berekening van de afvalstoffenheffing is gebaseerd op 100% kostendekking. De werkelijke kostendekking voor 2021 kwam uit op 112,1%. Met name de fors hogere opbrengsten voor kunststof en drankkartons en oud papier zorgen dat werkelijke opbrengsten hoger zijn dan begroot. De totale opbrengst 2021 bedroeg € 2.600.000. Dit is €47.000 meer dan begroot.

Voor een toelichting op de verschillen verwijzen we naar programma 5. Leges en rechten Bij de leges voor bouwvergunningen is het tekort € 88.000. Voor het jaar 2021 zijn er minder aanvragen ingediend dan verwacht. Bij leges burgerzaken is een negatief saldo van € 61.000 te zien reden hiervan is de verlenging van de geldigheidsduur van reisdocumenten 5 naar 10 jaar, hierdoor is er minder vraag naar vervanging reisdocumenten. De begraafplaatsrechten laten een licht negatief saldo van € 8.000 gerealiseerd terwijl de overige leges en rechten een positief € 32.000 resultaat laat zien.

94

Lokale heffingen - Rekening 2021 6,8%

36,1%

Onroerende zaakbelasting (36,1%)

23,5%

Toeristenbelasting (3,8%) Hondenbelasting (1,3%) Reinigingsrechten en afvalstoffenheffing (28,5%) Rioolheffing (23,5%)

3,8% 28,5%

1,3%

Lastendruk Bij de lastendruk kijken we naar de belastingen en heffingen die een gemiddeld gezin aan de gemeente moet betalen. Dit betekent dat er gekeken wordt naar de onderdelen OZB, afval en riolering. De lastendruk voor een gemiddeld gezin van vier personen is in 2021 gestegen ten opzichte van 2020. Deze stijging is per saldo 6,6%.

Lokale lastendruk gemiddeld gezin Eigenaar en gebruiker OZB eigenaar *1) Afvalstoffenheffing *2) Rioolheffing *3) Lokale lastendruk eigenaar en gebruiker woning

2020

€ € € €

275,63 270,70 212,00 758,33

€ € € €

2021

Lastenstijging (%)

285,22 309,00 214,00 808,22

3,5% 14,1% 0,9% 6,6%

*1) Uitgegaan is van de waarde van een gemiddelde woning in eigendom. *2) Standaardcombinatie: basisheffing met een 240 liter restcontainer en een 140 liter GFT-container. *3) Uitgaande van 101 - 150 m3 waterverbruik.

Onderzoek kostendekkendheid leges en heffingen Op grond van de verslaggevingsvoorschriften (BBV) dient in de paragraaf Lokale Heffingen inzicht te worden gegeven in de kostendekkendheid van de tarieven van de diverse leges en heffingen. Om dit te realiseren is in 2019 is een applicatie in gebruik genomen waarmee berekend wordt in welke mate de opbrengsten van leges en begraafrechten opwegen tegen de voor de dienst gemaakte kosten. Deze verhouding wordt de kostendekkendheid van het tarief genoemd. Het onderzoek naar de kostendekkendheid van de leges en de begraafrechten over het jaar 2021 is onderhanden. Zodra de uitkomsten bekend zijn, wordt u hierover geïnformeerd.

Jaarstukken 2021

95

Rioolheffing We gaan uit van een kostendekkendheid van 100%. De incidentele meeropbrengst van € 81.000 wordt toegevoegd aan de voorziening. Voor een toelichting op de verschillen verwijzen we naar programma 6.

bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid riolering

Begroting 2021

Rekening 2021

Bedrag

%

Bedrag

%

Kosten heffing Netto kosten Directe kosten Storting voorziening rioleringen Netto kosten

- 1.324 - 36 - 1.360

60,5% 1,6% 62,1%

- 1.257 - 81 - 1.338

58,7% 3,8% 62,5%

Toe te rekenen kosten Overhead BTW *1) Extra toegerekende rente cf. GRP Toe te rekenen kosten taakveld

- 545 - 121 - 164 - 831

24,9% 5,5% 7,5% 37,9%

- 545 - 116 - 142 - 803

25,5% 5,4% 6,6% 37,5%

Totale kosten heffing

- 2.191

100,0%

- 2.141

100,0%

Totale opbrengsten heffing

2.191

Dekkingspercentage heffing

-0

2.141 100,0%

-0

100,0%

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten in het kader van heffingen zoals riool- en afvalstoffenheffing.

Afvalstoffenheffing De berekening van de afvalstoffenheffing is gebaseerd op 100% kostendekking. Doordat de opbrengsten voor kunststof (€ 156.000 meer dan begroot) en verkoop oud papier (€109.000 meer dan begroot) fors hoger waren dan begroot komt de werkelijke kostendekking voor 2021 uit op 112,1%. Met name de fors hogere opbrengsten voor kunststof en drankkartons en oud papier zorgen dat werkelijke opbrengsten hoger zijn dan begroot. Voor een nadere toelichting op de verschillen verwijzen we naar programma 5.

96

bedragen x € 1.000 Berekening kostendekkendheid afval

Begroting 2021

Rekening 2021

Bedrag

%

Bedrag

%

Kosten heffing Netto kosten Directe kosten Inkomsten, exclusief heffingen Netto kosten

- 2.549 574 - 1.975

99,9% -22,5% 77,4%

- 2.772 894 - 1.878

119,5% -38,6% 81,0%

Toe te rekenen kosten Overhead BTW *1) Toe te rekenen kosten taakveld

- 249 - 329 - 578

9,8% 12,9% 22,6%

- 249 - 192 - 441

10,7% 8,3% 19,0%

Totale kosten heffing

- 2.553

100,0%

- 2.319

100,0%

Totale opbrengsten heffing

2.553

Dekkingspercentage heffing

0

2.600 100,0%

281

112,1%

*1) De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft (via BCF compensabele) BTW over gemaakte kosten in het kader van heffingen zoals riool- en afvalstoffenheffing.

Jaarstukken 2021

97

Paragraaf Verbonden partijen Verbonden partijen zijn organisaties waaraan we ons bestuurlijk en financieel verbonden hebben. Als de gemeente stemrecht heeft of een zetel heeft in het bestuur, is er sprake van een bestuurlijk belang. Ook als de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die we kwijt zijn bij een faillissement of als financiële problemen verhaald kunnen worden op de gemeente, is er sprake van een financieel belang. We willen meer grip krijgen op de verbonden partijen en de ontwikkeling van sommige samenwerkingsverbanden naar WGR (Wet gemeenschappelijke regeling). We willen daarbij voor de gemeenteraad de medebewindstaken inzichtelijker maken. De gemeenteraad heeft de informatie die zij over verbonden partijen wil ontvangen bepaald. In deze paragraaf wordt deze informatie zo veel mogelijk verstrekt. Bij behandeling van de begrotingen van de verbonden partijen in de gemeenteraad komt de informatie verder aan de orde.

Beleidskaders In 2015 is de nota ‘Governance bij verbonden partijen’ vastgesteld. Hierin zijn algemene kaders gesteld met betrekking tot het aangaan van verbonden partijen3, tijdens de uitvoeringsfase en het beëindigen van een verbonden partij. Tevens is een kader afgesproken op basis waarvan een risicoanalyse van de verbonden partijen wordt uitgevoerd. Het risico dat de gemeente loopt met de verbonden partijen wordt gewogen op kenmerken die het financieel en bestuurlijk risico meten. Financiële kenmerken zijn bijvoorbeeld hoe hoog de jaarlijkse financiële bijdrage is en hoeverre de gemeente financieel aansprakelijk is. Bestuurlijke kenmerken zijn bijvoorbeeld of de gemeente vertegenwoordigd is in het bestuur en of er duidelijke afspraken zijn over te behalen doelen en te leveren prestaties. De uitkomst van deze risicoanalyse bepaalt het van toepassing zijnde toezichtarrangement. Er is sprake van ‘Good Governance’ als de te onderscheiden pijlers van het Governance model juist en evenwichtig worden toegepast. De belangen zijn groot omdat verbonden partijen: − (publieke) doelen voor ons realiseren; − financiële, bestuurlijke en organisatorische risico’s voor ons kunnen impliceren. Met de beleidskaders krijgen we meer grip op de verbonden partijen en de ontwikkeling van sommige samenwerkingsverbanden naar WGR (Wet gemeenschappelijke regeling).

Ter ondersteuning van de toezichthoudende taak van de gemeenteraad maken we de medebewindstaken inzichtelijker.

Overzicht verbonden partijen Hieronder staan de partijen waaraan we ons verbonden hebben. Het zijn vooral gemeenschappelijke regelingen. Daarnaast hebben we aandelen in een aantal NV’s en BV’s (deelnemingen). Het merendeel van deze deelnemingen is voor het bereiken van onze doelstellingen niet direct van belang. Deze verbintenissen zijn gebaseerd op wettelijke kaders, waarbij de Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML) BV een uitzondering vormt. Voor de overige deelnemingen is aan het einde van de paragraaf een totaaloverzicht opgenomen met het aantal en 3

De kaders zijn toepasbaar op alle soorten van samenwerkingsverbanden omdat ze betrekking hebben op risicobeheersing bij het uitbesteden van taken.

98

percentage aandelen, de waarde van de bezitting, de dividenduitkering en de waarde van het eigen vermogen en vreemd vermogen. Als in onderstaande overzichten een bronverwijzing is opgenomen, wordt hiermee verwezen naar de documenten van de desbetreffende verbonden partij.

1.

Gemeenschappelijke regelingen

1 Veiligheidsregio Noord Limburg (VRLN) 2 Westrom 3 Reinigingsdienst Maasland 4 Servicecentrum MER 5 Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW) 6 Grenspark Maas-Swalm-Nette (MSN) 7 Omnibuzz 8 Regionale uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUD) 2. Vennootschappen en corporaties 1 Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg (OML) 2 NV BNG 3 Enexis Holding BV 4 CSV Amsterdam BV 5 PBE BV 6 NV WML 7 Nazorg Limburg BV (Bodemzorg Limburg) 3. Stichtingen en verenigingen 1 Ons WCL 4. Overige verbonden partijen 1 Euregio Rijn-Maas-Noord (RMN)

Jaarstukken 2021

99

Risicomatrix verbonden partijen Financieel risico

Laag

Bestuurlijk risico Laag - Vennootschappen en corporaties (excl. OML BV)

Gemiddeld

Gemiddeld

Hoog

- Grenspark MSN - Ons WCL - Euregio Rijn Maas Noord - RUD - Veiligheidsregio - RD Maasland - Omnibuzz - OML BV

- Westrom - Servicecentrum MER

Hoog

Toezichtsarrrangement Basis pakket Plus pakket Plusplus pakket Bron: Nota Governance bij verbonden partijen 2015

In de nota verbonden partijen is het volgende toezichtsarrangement opgenomen: − basis: De gemeenteraad wordt over verbonden partijen geïnformeerd bij de gemeentelijke begroting en jaarrekening. Dit gebeurt in de paragraaf verbonden partijen; − pluspakket: Aanvullend op het Basis pakket wordt de gemeenteraad ook bij de gemeentelijke halfjaarrapportage geïnformeerd over deze verbonden partijen. Daarnaast zal de bestuurlijke en ambtelijke overleg frequentie met deze verbonden partijen hoger zijn dan bij de partijen in het basispakket. Tot slot worden deze verbonden partijen ook periodiek geagendeerd in het college; − plusplus pakket: Verbonden partijen waarbij de gemeente een hoog bestuurlijk en financieel risico loopt worden ingedeeld in het Plusplus pakket. Aanvullend op het Plus pakket wordt de bestuurlijke en ambtelijke overleg frequentie met deze verbonden partijen verder opgevoerd.

100