Bijlage 1: Jaarstukken 2020

Aan de brug in Vlodrop zijn bloembakken aangebracht. Dit wilden we ook aan de brug over de Roer in St. Odiliënberg realiseren. We kregen hiervoor echter geen toestemming van de Provincie. Verder zijn we gestart met de voorbereidingen om het groen op de rotonde in Montfort te renoveren. Planologische afwerking rondom woongebied 'T Sitterd nog niet afgerond. Laanbeplanting M.b.t. de groenrenovatie Grote Bergerweg zijn in 2020 enkel voorbereidingskosten gemaakt. Speeltuinen Er zijn minder speeltoestellen vervangen om het beleid voor herziening speelterreinen Roerdalen niet te doorkruisen. Vooral het noodzakelijke onderhoud is uitgevoerd. Rioleringen Bij sluiting exploitatie Rioleringen, hogere toevoeging aan de Voorziening rioleringen. Meer afkoppeling van hemelwaterafvoer i.v.m. subsidieregeling; zie ook de baten. Lagere toerekening kosten straatreiniging aan rioleringen i.v.m. lagere veegkosten dan geraamd. Lagere advieskosten over rioleringen noodzakelijk gebleken. Totaal lasten Baten Wegen Schadeclaims openbare ruimte. Doordat de kosten van straatreiniging lager zijn uitgevallen, worden er ook minder kosten doorberekend aan afval en rioleringen. Rioleringen Niet geraamde DHZ-subsidie voor afkoppelen hemelwater. (Deltaplan Hoge Zandgronden) Rioolrecht nog betrekking hebbend op voorgaande jaren. Rioolrecht 2020, waarbij rekening is gehouden met laatste prognose BsGW.

60

Verschil 59 V

25 V 169 V

32 V 39 V

- 42 N

57 V

29 V 99 V

29 V

- 84 N - 13 N 22 V 23 V 388 V

42 V - 36 N

22 V 52 V 36 V

Totaal baten Mutatie reserves Minder ingezette Reserve Toerisme t.b.v. Kwaliteitsimpuls dorpsentrees vanwege lager gerealiseerde kosten dan begroot. Totaal mutatie reserves

116 V - 57 N

Overige afwijkingen Totaal afwijkingen

58 V 505 V

- 57 N

Programma 7 Bestuur, organisatie en dienstverlening

Inleiding Dit programma gaat vooral over HOE we werken. Een andere overheid is voor ons een overheid die meer dienend is aan de gemeenschap. Met minder regels en waar mogelijk ook goedkoper. Onze manier van werken kenmerkt zich door de kernwaarden respect, gelijkwaardigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid. Zowel in de organisatie als naar de lokale samenleving. We werken steeds meer met, in plaats van voor onze inwoners aan een krachtig Roerdalen. Dit doen we met een communicatieve organisatie. En met medewerkers die ruimte krijgen voor het ontwikkelen van hun talenten. Daarvoor investeren we in verbetering van onze communicatie en dienstverlening. We dereguleren waar het kan en investeren in de ontwikkeling van burger- en overheidsparticipatie. Samen met de gemeenteraad werken we aan de ontwikkeling van ons lokale bestuur. En de manier waarop we inwoners betrekken bij beleidsontwikkeling, besluitvorming en uitvoering. We werken regionaal samen. Veel taken worden uitgevoerd door verbonden partijen zoals het Servicecentrum MER, RD Maasland en de Veiligheidsregio. We willen onze grip op deze samenwerking verbeteren. Het sleutelwoord is communicatie. Daarom investeren we fors in de verbetering hiervan in onze eigen organisatie. Daarnaast sturen we ook in de samenwerking op de kwaliteit van communicatie, bijvoorbeeld bij het Servicecentrum MER.

Veel inwoners hebben immers vooral contact met de gemeente via de Omgevingsdienst of de afdeling Sociaal Domein. Onze invloed daarop is minder direct, we sturen via de uitvoeringsplannen op de gewenste ontwikkeling.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Een eigentijdse, open en transparante vorm van besturen. Een communicatieve organisatie, die de kracht van de samenleving ondersteunt en stimuleert. Die ruimte geeft aan initiatieven en de gemeenschap als partner betrekt. We werken aan de verbetering van de gemeentelijke organisatie, op weg naar een andere overheid. Het is een ontwikkeling waarin onze koers en kernwaarden tastbaar worden. Zowel in alle contacten met inwoners en ondernemers, als in onze manier van besturen en organiseren. Vernieuwen betekent samen met inwoners ontdekken wat het beste werkt. Daarom zorgen we voor ruimte om te experimenteren; anders uitvoeren, anders verantwoorden, anders reguleren, anders organiseren en anders financieren. Succesvolle resultaten vertalen we in reguliere takenpakketten. Wat we gaan doen stemmen we af met onze inwoners en ondernemers.

Jaarstukken 2020

61

Speerpunten Communicatieve organisatie en toegankelijke dienstverlening waardoor inwoners zich gehoord, geholpen en betrokken voelen Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Verbeteren communicatieve organisatie Actie 2: Verbeteren werkprocessen (burgerzaken) Actie 3: Verbeteren digitale dienstverlening Actie 4: Ontwikkelen Klant Contact Centrum (KCC) Actie 5: Website Actie 6: Gegevensveiligheid

     

     

     

Toelichting Verbeteren communicatieve organisatie Het afgelopen jaar verzorgden we vanaf maart de crisiscommunicatie rondom corona. Dit gebeurde via een speciale coronapagina op de website en artikelen in de reguliere communicatiemiddelen. Ook zetten we de lokale campagne ‘Klein geluk is extra aandacht voor elkaar’ op. Daarnaast besteedden we veel tijd aan de crisiscommunicatie over de Meinwegbrand en de nazorg daarvan. Via trainingen en advisering aan medewerkers werd gewerkt aan het communicatiever maken van de organisatie. De focus lag hierbij op heldere taal en omgevingsgericht communiceren (Factor C). We toetsten via steekproeven de kwaliteit van onze brieven. Inwoners mochten voor hen onduidelijke brieven terugsturen naar de gemeente. Via ‘Samen Doen’ was er in zowel de interne en extern communicatie meer aandacht voor burgerinitiatieven en samenwerking met inwoners. We plaatsten volgens een nieuwe content strategie elke week uiteenlopende nieuwsberichten in de diverse gemeentelijke en lokale communicatiemiddelen. Ook ontwikkelden we de campagne ‘Samen Doen, Samen duurzaam’, inclusief een eigen website. Tot slot werd geadviseerd en ondersteund bij diverse beleidsthema’s, zoals de nieuwe vorm van afvalinzameling en de omgevingsvisie. Samen met de dorpsbladen werd er gewerkt aan de verkenning van informatieplatform (digitaal & papier) voor heel Roerdalen.

Door werkdruk in de organisatie en in team communicatie verloopt de ontwikkeling naar een communicatieve organisatie wat langzamer dan we graag willen. We hebben afgelopen gezorgd voor diverse verbeteringen, maar de verankering in de organisatie vraagt nog aandacht. Verbeteren werkprocessen (hele organisatie) We hebben binnen onze organisatie mensen opgeleid om via de Lean methodiek processen te verbeteren. Dit is op een praktijkgerichte manier gebeurd. We hebben drie processen onder de loep genomen: bestuurlijke besluitvorming, meldingen via een nieuwe applicatie (Fixi2) en het proces voor interne facilitaire dienstverlening. Onder begeleiding van een Lean opgeleide deskundige medewerker werkten medewerkers die bij het proces betrokken zijn samen aan de verbetering. Hierdoor leerden we het gedachtengoed en de werkmethodiek van procesverbetering via Lean samen toe te passen. Waardoor alle betrokkenen de verbetering van werkprocessen ‘dragen’.

2

62

Fixi is de app waarmee inwoners meldingen over de openbare ruimte kunnen doorgeven

Verbeteren werkprocessen (burgerzaken) In 2020 zijn we gestart met het verbeteren van de werkprocessen bij burgerzaken. Of eigenlijk met continu verbeteren vanuit Lean. Want het is niet alleen maar een kwestie van een beter proces ontwerpen. Het is vooral een kwestie van gedisciplineerd, als team werken aan het continu verbeteren van de dienstverlening. Ook zijn we gestart met het standaardiseren van onze manier van werken. Alle klantadviseurs werken volgens dezelfde standaarden, om zo ook de kwaliteit van de output constant te krijgen. Zodat inwoners ook dezelfde hoge kwaliteit van dienstverlening ervaren. Dat betekent enerzijds goede werkinstructies opstellen en duidelijke afspraken maken. Anderzijds werken we aan een cultuur waarin we elkaar collegiaal coachen op het houden aan de standaarden en de afspraken die we met elkaar maken. We hebben hiervoor operatie G.O.E.D. opgestart. G.O.E.D. staat voor geduld, openheid, eerlijk en discipline. Dit is een permanente vorm van coaching tussen de klantadviseurs, waarbij elke dag de baliediensten worden voorbereid én geëvalueerd door een duo. Het doel is om alle klanten in één keer goed te helpen. En om de manier van werken continu te verbeteren. De eerste signalen en resultaten zijn positief. Dus reden te meer om deze werkwijze voort te zetten in 2021.

Digitale dienstverlening Eind 2020 zijn we gestart met de implementatie van eDiensten op het gebied van burgerzaken. Inwoners kunnen volledig digitaal 10 veelvoorkomende diensten van de gemeente vanuit thuis afnemen. Zoals het aanvragen van een uittreksel uit de BRP of het doorgeven van een verhuizing. Voor de klantadviseurs betekent dat aan de achterkant dat handmatige handelingen zoveel mogelijk automatisch worden uitgevoerd. De implementatie is eind 2020 gestart. In 2021 zullen steeds meer van deze diensten op de website verschijnen. Verder zijn we sinds het begin van 2020 overgegaan op een ander meldingssysteem: Fixi. Hiermee kunnen inwoners altijd en overal gemakkelijk een melding indienen. Via een app op de telefoon, of thuis achter de laptop. Telefonisch kan natuurlijk ook nog steeds. De klantadviseurs zetten deze meldingen dan meteen in het systeem. Dit heeft geresulteerd in een flinke groei van het aantal meldingen. Er wordt dus goed gebruik gemaakt van Fixi. We willen onze inwoners beter van dienst zijn door middel van digitale dienstverlening. Hiervoor zijn in 2020 tal van voorbereidingen getroffen. In 2021 kunnen inwoners van de gemeente, met gebruik van DigiD, verschillende diensten aanvragen bij de gemeente. Het gebruik van DigiD vraagt om een hoge mate van informatieveiligheid.

In 2021 ondergaat de gemeente een audit om deze informatieveiligheid te kunnen garanderen. Klant Contact Centrum (KCC) Het KCC is voor onze inwoners de telefonische toegangspoort naar onze gemeente. De klantadviseurs beantwoorden vragen rechtstreeks, maken afspraken voor burgerzaken of verbinden door naar de juiste medewerker. Met de aanschaf van een klantvolgsysteem (Join Klant Contact) is de telefonische dienstverlening naar een hoger niveau getild. In dit JKC zit alle informatie over medewerkers waardoor de klantadviseurs sneller en beter kunnen doorverbinden. De kennisbank van het JKC wordt dagelijks gevuld en bijgehouden met alle actuele informatie van de gemeente. Daardoor kunnen de klantadviseurs steeds meer vragen rechtstreeks beantwoorden. Website Vanaf het begin van de Corona uitbraak hebben we ingezet op snelle en duidelijke informatievoorziening over Corona op onze website. We deelden het belangrijkste nieuws meteen

Jaarstukken 2020

63

via de website. Daarnaast hebben we de website op een duurzamere wijze ingericht voor dit onderwerp. De brand op de Meinweg zorgde voor extra uitdaging. We hebben in het voorjaar een enquête gehouden om de mening van onze inwoners over de website te peilen. Hieruit blijkt dat inwoners onze website een 8 geven. Het leverde zowel positieve punten als verbeterpunten op. We zijn direct gestart met het oppakken van verbeterpunten. Meningen over de website halen we ook op andere manieren op. Bijvoorbeeld via de feedback knoppen op de website. Ook via die weg komt veel positieve feedback binnen. We hebben ook hard gewerkt aan een toegankelijke website. We voldoen aan de minimumeisen van het ‘Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid’. Stap voor stap breiden we onze digitale toegankelijkheid verder uit. Gegevensveiligheid Het beschermen van informatie en de privacy van inwoners wordt steeds belangrijker in een toenemende digitale samenleving. Informatiebeveiliging zorgt ervoor dat informatie bij de gemeente veilig is. En alleen toegankelijk voor medewerkers voor wie de informatie relevant is. Privacy gaat over het beschermen van de privacy rechten van inwoners. In de kern gaat het om het verwerken van uitsluitend noodzakelijke gegevens van inwoners voor een bepaald doel. We willen ervoor zorgen dat het lekken van persoonsgegevens en gevoelige informatie wordt voorkomen.

We hebben in 2020 aan de volgende onderdelen gewerkt: Strategisch beleid In 2020 is nieuw strategisch informatiebeveiligingsbeleid en privacy beleid vastgesteld. Hiermee hebben we een geactualiseerde leidraad. Hierin hebben we onder andere onze ambitie verwoord en hebben we invulling gegeven aan beveiligingsrollen. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt tussen de gemeente en het Servicecentrum MER over deze rollen. Daarmee hebben we een effectievere organisatie neergezet. Bewustwording en training Het trainen en opleiden van medewerkers is cruciaal om incidenten op het gebied van informatieveiligheid te voorkomen. In 2020 hebben alle medewerkers een training gevolgd. In 2021 zetten we deze lijn voort. Voor nieuwe medewerkers is deze training een verplicht onderdeel van het inwerkprogramma. Technische maatregelen Het afgelopen jaar hebben we, in samenwerking met het Servicecentrum MER, grote stappen gezet om het informatiebeveiligingsniveau te verhogen. Zo is de IT-infrastructuur tussen de gemeenten Roerdalen, Maasgouw en Echt-Susteren geharmoniseerd. Ook is er een nieuw en verbeterd back-up systeem geïmplementeerd. Hierdoor zijn we weerbaarder geworden tegen cyberaanvallen. Het belang van dergelijke maatregelen is in 2020 wederom gebleken na de hack bij de gemeente Hof van Twente.

In 2021 worden verdere stappen gezet om technische beveiligingsmaatregelen te harmoniseren en moderniseren. Incidentmanagement In MER-verband is gewerkt aan de ontwikkeling en harmonisering van het incident management proces. Dit wordt onder coördinatie van het Servicecentrum MER verder uitgewerkt. Implementatie en uitvoering volgt in 2021. Register van verwerkingen We hebben in 2020 prioriteit gegeven aan het opstellen van een verwerkingsregister. Hierin zijn alle processen van de gemeente opgenomen waarin persoonsgegevens worden verwerkt. Met het register van verwerkingen hebben we meer grip en controle op de aan ons toevertrouwde

64

persoonsgegevens. Daarnaast kunnen we met het register efficiënt een inzageverzoek van een inwoner behandelen. Het hebben van een register van verwerkingen is een verplichting vanuit de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Minder en duidelijkere regels, doen wat nodig is Onderwerp Actie 1: Deregulering Actie 2: Werken vanuit de bedoeling

Inhoud

Financiën

Planning

 



 

n.v.t.

Toelichting Deregulering We zetten sinds 2020 Lean in als methode om onze werkprocessen te verbeteren. Dat doen we vanuit het perspectief van de inwoner. Het gaat om de vraag welke toegevoegde waarde het proces oplevert. En hoe we dat zo efficiënt mogelijk organiseren. (zie ook het stukje hierboven over verbeteren werkprocessen) De Omgevingswet zal leiden tot een grote dereguleringsslag. In 2020 werkten we aan de voorbereiding van deze nieuwe wet. We zijn gestart met het opstellen van een Lijst verzwaard advies. Daarmee moeten procedures na inwerkingtreding van de Omgevingswet eenvoudiger worden. Daarnaast kijken we kritisch of er een efficiency-slag te behalen is, door terugkerende zaken op een eenvoudige manier te reguleren. Daarmee wordt het maken van beleidsstukken makkelijker en weet een aanvrager eerder waar hij/zij aan toe is. In 2020 was dit het geval bij “Maatschappelijke woonvoorzieningen in bestemmingsplan”. We zijn gestart met het actualiseren van de Monumentenlijst 2020 en de Nadere subsidieregeling Economie (om de relatief kleine economische subsidies makkelijker toegankelijk te maken). Deze werkzaamheden lopen nog door in 2021. We hebben het subsidiebeleid vernieuwd. Minder regels zowel voor aanvrager als intern in de uitvoering. De regels zijn makkelijker te begrijpen (heldere taal) en toegankelijker gemaakt voor de aanvrager.

Een kernteam van maatschappelijk betrokken vrijwilligersorganisaties krijgt één subsidie van de gemeente. Ze hebben gezamenlijk verantwoordelijkheid genomen voor de uitvoering van het beweegakkoord. In plaats van de gemeente die het budget beheert en de aanvragen behandeld. Aanpak vanuit vertrouwen en deregulering. We hebben de subsidieregeling basisondersteuning opgezet. Het gaat over lichte vormen van ondersteuning die makkelijk beschikbaar zijn voor inwoners, bijvoorbeeld via het Sociaal Team. In plaats van vijf subsidiebeschikkingen voor vijf partners werken we vanaf 2021 met één beschikking en één opdracht. De winst zit zowel in de andere manier van werken als in deregulering. We hebben in 2020 het nieuwe huwelijksbeleid vastgesteld. De gemeente bemoeit zich niet meer met de locatie en koppels kunnen makkelijker een eigen babs regelen. In de coronaperiode hebben we samen met de bruidsparen naar de beste oplossing gezocht voor de al langer geplande huwelijken. Zonder dat dit geleid heeft tot administratieve rompslomp of financiële consequenties voor de koppels. We hebben de aansluitverordening riolering aangepakt. Hierdoor is er meer duidelijkheid over wie waarvoor verantwoordelijk is, hoe we omgaan met aansluiten en hoe we (technische) problemen oplossen. Kortom meer duidelijkheid voor onze inwoners.

Jaarstukken 2020

65

Werken vanuit de bedoeling We gaven hier afgelopen jaar invulling aan met de uitwerking van de Omgevingswet en de omvorming van het Sociaal Domein. Daarnaast is dit het centrale thema in het programma Andere Overheid. Daarin staan de ontwikkeling van onze communicatie, dienstverlening, dorpsgericht werken en deregulering centraal. Onder het motto Samen Doen! werkten we aan de ontwikkeling van onze organisatie en de samenwerking met inwoners en ondernemers. We gebruikten de Lean-methodiek om onze werkprocessen te optimaliseren. De toegevoegde waarde voor de inwoners is daarin leidend.

Meer samenwerken met inwoners en ondernemers Onderwerp Actie 1: Uitwerken van de begroting met inwoners Actie 2: Aanbevelingen rekenkamercommissie uitvoeren Actie 3: Experimenteerruimte

Inhoud

Financiën

Planning

n.v.t.   n.v.t.     

Toelichting We betrekken onze inwoners zoveel mogelijk bij de uitwerking van de begroting. In 2020 deden we dat onder meer voor het afvalbeleid en de voorbereiding van de Omgevingsvisie. Een van de aanbevelingen van de rekenkamercommissie gaat over de rol van de raad en het advies aan college en organisatie om de gemeenteraad tijdig te betrekken. Dat hebben we onder meer gedaan voor de thema’s afval, duurzaamheid en de Omgevingswet. Via een raadswerkgroep deden raadsleden actief mee in de voorbereiding van nieuw beleid. Daarnaast was de raad via een klankbordgroep intensief betrokken bij de voorbereiding van de nieuwe begroting. We hebben de ervaringen met burgerinitiatieven en gemeente initiatieven geëvalueerd. Dat leverde waardvolle inzichten op voor zowel inwoners als ambtenaren. We deelden die begin 2021 via een speciale editie van Roerdalen Bericht met onze inwoners. Via beeldvormende bijeenkomsten hebben we inwoners, raads- en commissieleden betrokken bij de voorbereiding van de bestuurlijke besluitvorming. We experimenteerden in 2020 met deze nieuwe werkvorm. De eerste twee bijeenkomsten konden nog fysiek plaatsvinden. In de rest van het jaar hebben we online-bijeenkomsten gehouden. De eerste ervaringen waren positief. Hoe experimenteel was 2020? In het afgelopen jaar heeft zich een (beperkt) aantal burgerinitiatieven gemeld, met experimenteerpotentie.

We hebben met alle initiatiefnemers de mogelijkheden verkend en waar mogelijk ondersteuning geboden. Een deel van de initiatieven ondervond stagnatie, een deel werd (vrijwel) afgerond en een deel is nog in ontwikkeling. Hieronder in die volgorde enkele voorbeelden: Mobiele ontmoetingsbus Jongeren in Roerdalen missen een plek waar ze elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten, met een vrije inloop. Tegelijkertijd wil het sociaal team weten wat er onder hen speelt. Hierdoor kan het sociaal team preventief inspelen op hulp/ondersteuningsvragen. Dit leidde tot het idee van een mobiele ontmoetingsplek. De ambitie is generaties en verschillende doelgroepen inwoners te verbinden. Hiervoor bouwen circa 40 jongeren een oude lijnbus om tot een flexibele (verplaatsbare) en multifunctionele (inzetbaar voor verschillende doeleinden en doelgroepen) voorziening. Uniek voor Roerdalen. Daarom ondersteunen we dit project als experiment.

66

We onderzoeken hoe de bus een voorziening wordt voor en door de gemeenschap en andere professionals. Welke aanpak werkt hierbij? Daarnaast onderzoeken we hoe dit initiatief duurzaam in stand gehouden kan worden en toekomstbestendig is. En hoe het kan bijdragen aan preventie van gemeentelijke zorgkosten. In 2021 plannen we diverse evaluatiemomenten in. Speeltuin’ ’t Vinkenès’ (Rector van den Boornlaan Posterholt) Dit burgerinitiatief startte al in 2019. Maar in 2020 ontwikkelde het project zich volop. Lokale jeugd, buurtvereniging, betrokken buurtbewoners en Stichting Kernoverleg Natuurlijk! Postert bundelden hun krachten en werkten samen aan hun droom. Een uitdagende speeltuin van deze tijd voor jong én oud. Een peiling in de buurt en op de basisschool gaf een duidelijk beeld waar behoefte aan is. Naast alle wensen bleken er ook zorgen over overlast. De initiatiefnemers brachten alle wensen en zorgen in kaart en maakten een plan. In samenspel met de buurt, diverse fondsen, maatschappelijke organisaties als Wonen Limburg, lokale ondernemers en de gemeente Roerdalen realiseerden zij hun droom. Het resultaat is een speellocatie met aantrekkingskracht op bezoekers van ver buiten Posterholt. De buurt voelt zich ‘eigenaar’ van de speeltuin. Ze stelden samen huisregels op, gaven het predicaat ‘rookvrij’ en kozen een naam: ’t Vinkenès.

De samenwerking met de initiatiefnemers leverde veel leerinzichten op. Gezamenlijk evalueerden we het proces. Daarnaast bespraken we de duurzame betrokkenheid van de initiatiefnemers. Welke rol kunnen zij nemen in het structureel groot en/of klein onderhoud van speeltoestellen? Hoe kunnen we dit goed organiseren? Met aandacht voor verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid. We streven ernaar hier duidelijkheid over te hebben in het eerste kwartaal 2021. Dorpspark Schepersheuvel Een langer lopend experiment is het dorpspark Schepersheuvel. Dit startte eind november 2018. Inwoners, ondernemers en verenigingen uit het dorp gingen zelf aan de slag met de invulling van het verlaten voetbalpark in Sint Odiliënberg. De gemeente ondersteunt dit proces. In 2020 stelde de inwonerswerkgroep de verschillende onderdelen definitief vast. Zodat die verder konden worden uitgewerkt; Een evenemententerrein, uitbreiding Jong Nederland, kindcentrum, kinderboerderij, hondenspeelveld en sport- en beweegmogelijkheden. Daarnaast houdt een groep landschaps- en natuurdeskundigen zicht op het integrale totaalplaatje. Een groene natuurlijke omgeving met aandacht voor biodiversiteit. Onder andere het Cita Verde college is hier een partner in. We kwamen al overeen dat zij het structureel onderhoud aan het terrein verrichten. Hiermee bieden zij hun studenten waardevolle praktijkervaring.

En de gemeente heeft geen onderhoudskosten voor het groen. Het park kan natuureducatie projecten ondersteunen voor de jeugd. We evalueerden de voortgang van het project in 2020. Dit gaf waardevolle leerinzichten. Hoe gaan we om met de verschillende initiatiefnemers die zich op een verschillend tempo ontwikkelen? Er bleek behoefte aan meer communicatiemomenten. Aangezien door corona interactieve sessies lastig bleken, moesten we inzetten op andere middelen. Zo kwam er periodiek aandacht in de gemeentelijke nieuwbrieven over de voortgang en plaatsten we een informatiebord bij het terrein. In 2021 verwachten we de afronding van de planvorming en een definitieve ontwerpschets. Communicatieplatform Dorpsbladen en gemeente Roerdalen verkennen samen de mogelijkheden om krachten te bundelen. Doel is om alle inwoners te bereiken en ze te informeren over wat er speelt in het eigen dorp, de buurdorpen en de gemeente. Daarvoor werken we samen aan een mix van dorpsgerichte en dorpsoverstijgende informatie. Gecombineerd met actueel nieuws en achtergrondinformatie. Zowel op papier als via social media. Uit het inwonersonderzoek van december jl. blijkt dat daar veel belangstelling voor is. We rondden in 2020 de voorbereiding van het experiment voor de samenwerking af. In de loop van 2021 wordt een proefeditie van de nieuwe opzet huis-aan-huis verspreid.

Tegelijkertijd gaat een proefversie van de website en social media van start.

Jaarstukken 2020

67

Dorpsplatform / burgercoöperatie ApolloVitaal ApolloVitaal is een (dorps)netwerk/platform waarin inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties, commerciële partijen en de gemeente opgavegericht samenwerken. Ieder draagt vanuit de eigen rol bij aan groeiend eigenaarschap en meer lokale sturing vanuit en voor dorpen. Daarbij gaat het om meer waarden dan alleen financiële waarde. Gaandeweg ontdekken we hoe een nieuwe rolverdeling er uit kan zien. Welke taken het dorp in eigen beheer kan overnemen. En welke taken het beste belegd kunnen worden bij de gemeente of maatschappelijke organisaties. We maakten in 2020 afspraken over een tweejarig traject waarin ten minste 5 nieuwe initiatieven zullen starten die bijdragen aan het versterken van eigenaarschap in het dorp. Daarmee is ApolloVitaal een interessant voorbeeld in de ontwikkeling naar een andere overheid. Hier werken we aan voor alle dorpen.

Reguliere werkzaamheden      

Bestuursorganen. Bestuur ondersteuning B&W. Bestuur ondersteuning gemeenteraad/rekenkamer. Burgerzaken. Bestuurlijke samenwerking. Planning- en control cyclus.

Betekenisvolle indicatoren Betekenisvolle indicatoren

De cijfers van de burgerpeiling 2019 zijn begin 2020 bekend gemaakt. Hierin zien we een positieve ontwikkeling ten opzichte van 2017. Het rapportcijfer voor de directe dienstverlening van onze gemeente is gestegen van 6,64 naar 6,89. Het Nederlands gemiddelde van 6,77 naar 6,79.

68

Financieel bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Rekening Primitieve Actuele 2019 Begroting Begroting

Rekening 2020

Verschil

- 10.479 514 - 9.965

- 10.726 388 - 10.339

- 10.805 283 - 10.522

- 10.406 274 - 10.132

399 V -9N 390 V

- 100 495 395

610 610

1.460 1.460

909 909

- 551 N - 551 N

- 9.570

- 9.729

- 9.062

- 9.224

- 161 N

Toelichting bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten In december 2020 zijn er nabetalingen gedaan over 2019 en 2020 vanwege de nieuwe rechtpositieregeling voor raadsleden. Als gevolg van de coronacrisis zijn er minder initiatieven aangedragen om te experimenteren. Over twee experimenten zijn wel afspraken gemaakt in 2020. Ze worden in 2021 uitgevoerd en de experimenteerbijdrage komt dan ook ten laste van 2021

- 52 N 78 V

De bijdrage SC MER is verlaagd voor de onderdelen bedrijfsvoering en bestuur & organisatie door een positief jaarrekeningresultaat 2020 van het SC MER

163 V

De onderzoekskosten i.v.m. bezuinigingen organisatie-en bedrijfsvoeringskosten zijn lager dan begroot, dit project loopt in 2021 door

147 V

Het uitvoeringsprogramma Digitale Dienstverlening strekt zich over een langere periode uit dan aanvankelijk bij de begroting verwacht. Project wordt in 2021 afgerond.

104 V

Totaal lasten Baten n.v.t. Totaal baten Mutatie reserves Lagere onttrekking aan Reserve Digitale dienstverlening door vertraging van projecten Minder inzet Reserve Organisatieontwikkeling i.v.m. lagere gerealiseerde kosten. Minder inzet Reserve Organisatieontwikkeling i.r.t. capaciteitsuitbreiding team REO en Openbare Werken. Minder inzet Reserve Organisatieontwikkeling nodig i.v.m. minder hoge kosten doorontwikkeling MER. Minder inzet Algemene reserve voor verkiezingen o.b.v. nog geen gerealiseerde kosten. Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen Totaal afwijkingen

Jaarstukken 2020

440 V

- 104 N - 197 N - 100 N - 140 N - 10 N - 551 N - 49 N - 161 N

69

Programma 8 Algemene middelen Inleiding In dit programma staat de financiële positie van de gemeente Roerdalen centraal. Een solide financiële positie is randvoorwaardelijk voor het realiseren van onze ambities. Er moet ruimte zijn om te investeren, zodat de leefbaarheid in onze gemeente duurzaam wordt verstrekt. Het programma draagt vanuit dat oogpunt indirect bij aan de verbindende thema’s.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Een duurzaam gezonde financiële huishouding van de gemeente. Wij willen een sluitende begroting met een gezond meerjarenperspectief. We streven naar jaarlijks repressief toezicht van de provincie. We hebben voldoende middelen beschikbaar voor het opvangen van tegenvallers. Dat wil niet zeggen dat we een risicomijdende gemeente zijn. We hebben een bewuste risicohouding. De schuldpositie van de gemeente bevindt zich op een verantwoord niveau. We hebben voor 2020 repressief toezicht gekregen van de provincie. Wel hebben we bij de jaarrekening 2019 en bij het opstellen van de kadernota 2021 geconstateerd dat er geen balans meer is tussen structurele uitgaven en inkomsten. Om deze balans te herstellen en een gezonde financiële positie te houden zijn we in 2020 een project gestart “Begroting in Balans”. Hierbij is het uitgangspunt dat in 2024 de structurele lasten weer in balans zijn met structurele inkomsten. We hebben dit uitgewerkt in de begroting 2021. We vinden de lastendruk voor de inwoners acceptabel. We streven naar zo veel mogelijk kostendekkendheid. Ofwel de gebruiker betaalt. Daarnaast nemen de algemene belastingen niet meer toe dan noodzakelijk is. In 2020 is de kostendekkendheid van de producten in de legesverordening onderzocht. Op basis hiervan hebben we de legesverordening voor 2021 aangepast.

Die is in de raad van december 2020 vastgesteld. Meer informatie over de financiële positie van onze gemeenten is te vinden in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing, de paragraaf financiering en de paragraaf lokale heffingen. In de eerste twee paragrafen zijn ook de kengetallen opgenomen die inzicht geven in de financiële positie (zie voor meer informatie ook de raadsinformatiebrief van 16 februari 2021). Dit programma zorgt op zich zelf niet voor een solide financiële positie, maar we beschrijven hier wel het strategische doel in dit kader.

Een duurzaam gezonde financiële huishouding van de gemeente

70

Reguliere werkzaamheden    

Heffing en inning van belastingen (zie paragraaf lokale heffingen). Uitvoeren treasuryfunctie (zie paragaaf financiering). Aandelenbeheer (zie paragraaf verbonden partijen). Analyse en berekeningen gemeentefonds.

Financieel bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen

Rekening Primitieve Actuele 2019 Begroting Begroting

Rekening 2020

Verschil

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 811 35.673 34.863

- 43 36.148 36.104

- 302 37.444 37.141

- 313 37.568 37.254

- 11 N 124 V 113 V

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

- 1.914 1.821 - 93

- 17.963 17.681 - 281

- 18.122 17.993 - 129

- 21.723 21.611 - 112

- 3.601 N 3.618 V 17 V

Resultaat

34.770

35.823

37.012

37.142

130 V

Toelichting bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten De exploitatiebijdrage BsGW 2020 is hoger dan begroot als gevolg van een verwacht negatief jaarrekening resultaat (zie ook paragraaf verbonden partijen)

- 28 N

Totaal lasten Baten Bijstellingen gemeentefondsuitkering voorgaande jaren 2018 en 2019

- 28 N

Niet ontvangen verwachte extra algemene uitkering voor compensatie coronakosten bij sociaal domein. De kosten bij programma 2 zijn ook lager dan verwacht De effecten van de decembercirculaire zijn niet in de begroting 2020 verwerkt Het bedrag aan compensabele btw is hoger dan geraamd, dit zorgt voor lagere exploitatiebijdrage BsGW 2020 In verband met het vrijvallen van obligaties in de loop van 2020 is een incidenteel voordeel ontstaan doordat de ontvangsten hoger waren dan onze boekwaarde Totaal baten Mutatie reserves Minder toevoeging aan Reserve Toerisme vanwege lagere opbrengst toeristenbelasting. De toevoeging is jaarlijks 10% van de belastingopbrengst. De opbrengsten toeristenbelasting zijn in de halfjaarrapportage naar beneden bijgesteld, maar de reserve storting niet Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen Totaal afwijkingen

Jaarstukken 2020

78 V - 225 N 94 V 9V 136 V 92 V 18 V

18 V 48 V 130 V

71

Algemene dekkingsmiddelen In de eerste 7 programma's zijn de specifieke baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook nog baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreft de algemene uitkering, de algemene belastingen en opbrengsten van aandelen en obligaties; de zogenaamde algemene dekkingsmiddelen. We lichten deze posten hier toe. Toelichting Belastingen en Waardering Onroerende Zaken (WOZ) Voor een nadere toelichting op de lokale heffingen verwijzen we naar de paragraaf lokale heffingen. Gemeentefondsuitkering De gemeentefondsuitkering bestaat uit drie onderdelen:  algemene uitkering;  integratie- en decentralisatie-uitkeringen, hierbij maken we verschil tussen de uitkeringen sociaal domein en de overige uitkeringen;  aanvullende uitkeringen. In onderstaand staatje is te zien hoe de opbouw is: bedragen x € 1.000 Gemeentefondsuitkering Algemene uitkering Integratie uitkering Sociaal deelfonds Integratie en decentralisatie-uitkeringen Totaal Gemeentefondsuitkering Compensatie uitkerings- en uitvoeringskosten Corona Verrekening voorgaande jaren Totaal Algemene uitkering

Rekening Primitieve Actuele 2019 Begroting Begroting 25.836 3.931 703 30.470 32 30.502

26.625 3.811 396 30.832 30.832

27.379 4.104 881 32.365 225 32.590

Rekening 2020

Verschil

27.461 4.104 894 32.459 78 32.537

81 V -1N 13 V 94 V - 225 N 78 V - 53 N

De begroting is gebaseerd op de stand van de septembercirculaire 2020. Over de effecten van de decembercirculaire 2020 bent u geïnformeerd in het raadsvoorstel dat is behandeld in de raad van 18 maart 2021. Het belangrijkste verschil tussen de begroting en de rekening zijn de extra gelden die we in december nog hebben ontvangen ter compensatie voor de effecten als gevolg van de coronacrisis (€ 75.000). Bij de halfjaarrapportage hebben wij voor de compensatie voor de extra kosten in het kader van jeugd rekening gehouden met een te ontvangen bedrag van € 225.000. Dit was gelijk aan de ingeschatte extra kosten op dat moment. Deze hadden we toen apart inzichtelijk gemaakt (zie bovenstaand overzicht). Uiteindelijk hebben we € 81.000 ontvangen voor de compensatie van jeugd en WMO. Deze opbrengst maakt onderdeel uit van de algemene uitkering. In programma 2 zijn de kosten voor jeugd en WMO die samenhang met de coronacrisis verantwoord. In totaliteit hebben we in 2020 als compensatiepakket coronacrisis € 817.000 ontvangen via het gemeentefonds (zie onderstaand staatje voor de opbouw hiervan).

72

(bedragen * € 1.000) Opmerkingen Continuïteit en inhaalzorg jeugd en WMO2015 Lokaal culturele voorzieningen, buurthuizen en vrijwilligersorganisaties Toezicht en handhaving Schrappen opschalingskorting voor 2020 Compensatie quarantainekosten Flankerend beleid participatie Participatie (wsw-bedrijven) Vergoeding toeristenbelasting/parkeerbelasting Eigen bijdrage Wmo (abonnementsgelden) Noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep Voorschoolse voorziening peuters Extra kosten verkiezingen Jeugd aan zet

81 132 Beschikbaar gesteld voor 2021 door een onttrekking te doen uit de algemene reserve. 53 71 3 32 211 Deze middelen zijn doorbetaald aan de GR Westrom. 124 24 28 10 37 Beschikbaar houden voor doel. Na verkiezingen vindt afrekening plaats. 10 Ingezet voor het project "Mobiele ontmoetingsbus"

Compensatie coronacrisis uit gemeentefonds

817

Treasury Gemeente Roerdalen ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen, omdat we aandelen bezitten in onder andere de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en Enexis BV. Voor de raming van het dividend is uitgegaan van de ontvangsten over eerdere jaren. De dividend uitkering van de BNG is wel als inkomst opgenomen maar nog niet daadwerkelijk ontvangen (afgerond € 21.800). De BNG volgt de aanbevelingen van de Europese Centrale Bank (ECB) om af te zien van uitbetaling van dividenden of deze te beperken. Een deel van het dividend over 2019 is inmiddels ontvangen. De uitkering van het restant zal op basis van het ECB-advies niet voor 30 september 2021 plaatsvinden. Naast het dividend over de aandelen, valt hier ook de beleggingsopbrengst van de obligaties onder. Door invoering van het schatkistbankieren, mag de gemeente vrijgevallen obligaties niet opnieuw beleggen. Dit heeft tot gevolg dat onze rente-inkomsten afnemen. In 2020 zijn er 6 obligaties vrijgevallen. Aangezien de boekwaarde van 2 van deze obligatieleningen lager was dan de uitgekeerde nominale waarde hebben we hier een boekwinst opgemaakt van € 135.685. Voor een nadere toelichting op treasury verwijzen we naar de paragraaf financiering. Onvoorzien We nemen in de begroting een bedrag van € 100.000 op voor onvoorziene uitgaven.

De criteria voor het inzetten van de post onvoorzien zijn als volgt:  het betreft niet-beïnvloedbare uitgaven;  waarvoor geen compensatie mogelijk is binnen het programma;  die incidenteel zijn;  onvoorzienbaar waren en;  die onuitstelbaar en onvermijdbaar zijn. In 2020 is de post onvoorzien ingezet voor de gevolgen van natuurbrand Meinweg en het coronavirus.

Jaarstukken 2020

73

74

PARAGRAFEN Het karakter van een paragraaf in de programmabegroting is dat het een onderwerp behandelt dat invloed heeft op meerdere programma’s van de begroting.

Jaarstukken 2020

75

76

Paragraaf over Corona Een groot deel van 2020 werd beïnvloed door de gevolgen van de coronapandemie. Vanaf half maart ging ook onze gemeente in een intelligente lockdown. Die werd rond de zomer versoepeld. In het najaar werden de maatregelen weer strenger. Corona en de beperkende maatregelen raken alle inwoners. De financiële gevolgen lijken tot nu toe mee te vallen. We houden er rekening mee dat dit in 2021 verandert. Veel inwoners en ondernemers zijn het eerste jaar relatief goed doorgekomen. De landelijke steunmaatregelen waren een belangrijk hulpmiddel. Maar hoe langer de crisis aanhoudt, hoe moeilijker het wordt voor onze inwoners en ondernemers om vol te houden. We zijn dan ook bezorgd over het financieel en maatschappelijk effect dat in 2021 zichtbaar gaat worden. Maatschappelijke gevolgen De beperkende maatregelen van het Rijk raken alle inwoners van Roerdalen, van jong tot oud. Het verenigingsleven en de sport kwamen grotendeels tot stilstand. De mogelijkheden voor contact en ontmoeting zijn minimaal. Dat is mentaal zwaar voor veel inwoners. Er is landelijk sprake van uitgestelde zorg. Dit speelt ongetwijfeld ook in Roerdalen. We kunnen nog moeilijke inschatten wat hiervan in de komende jaren de gevolgen zijn. Veel ondernemers hebben het zwaar omdat ze hun bedrijf noodgedwongen moesten sluiten.

Dankzij de versoepelingen in de zomer konden bedrijven in de recreatie en toerisme sector de verliezen enigszins beperken. De nieuwe lockdown van eind 2020 zorgt opnieuw voor een somber perspectief. We zien tot op heden maar beperkt effect op het aantal aanvragen voor een uitkering, mogelijk het gevolg van de steunmaatregelen van het Rijk. Gevolgen voor de gemeentelijke inzet Corona zorgde zowel ambtelijk als bestuurlijk voor extra werk. Een deel van dit werk wordt uitgevoerd voor het SC MER. Het gaat bijvoorbeeld om de uitvoering van de ondersteuningsregelingen van het Rijk (zoals TOZO). We hebben afgelopen jaar vooral extra capaciteit ingezet op de ondersteuning van de crisisorganisatie, communicatie, ondersteuning van ondernemers en verenigingen, toezicht en handhaving. Alle medewerkers die geen rol hadden in de directe dienstverlening werkten zoveel mogelijk thuis. De digitale ondersteuning werd snel ingericht en inmiddels is digitaal werken vanzelfsprekend geworden. We zorgden er onder andere via digitale organisatiebijeenkomsten voor dat onze medewerkers met elkaar en de organisatie verbonden bleven. Financiële gevolgen Voor het opvangen van financiële tegenvallers als gevolg van corona heeft het Rijk een compensatiepakket coronacrisis beschikbaar gesteld, dat we via het gemeentefonds hebben ontvangen (zie ook de toelichting op de gemeentefondsuitkering pagina 72).

Naast dit compensatiepakket hebben we een specifieke uitkering ontvangen voor de uitvoering van de tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) en een subsidie van het A&Ofonds voor de snelle regeling voor human resource-vraagstukken tijdens de corona-crisis. In totaliteit hebben we € 2.936.000 ontvangen. Het totale nadeel in 2020 als gevolg van de coronacrisis was € 2.377.000. Per saldo hebben we dus een voordeel van € 559.000. In de raadsvergadering van 18 maart 2021 is besloten om de middelen die zijn ontvangen voor de ondersteuning van de lokale culturele voorzieningen als nog beschikbaar te stellen voor dit doel. In onderstaande tabel is per onderdeel aangegeven welke extra inkomsten we hebben gehad en welk effect erop de reguliere uitgaven en inkomsten is geweest in 2020. Na de tabel lichten we een aantal posten een toe.

Jaarstukken 2020

77

Omschrijving

Minder huurinkomsten sportaccommodaties Lokale culturele voorzieningen Noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep Voorschoolse voorziening peuters Door de schoolsluiting zijn er minder ritten gereden Van de vervoersvoorziening Omnibuzz is minder gebruik gemaakt Compensatie ondersteuning inwoners in quarantaine Alle huiskamerplus projecten zijn tijdens de eerste coronagolf dicht geweest Jeugd aan zet, ingezet voor project "Mobiele ontmoetingsbus" Tozo (specifieke uitkering) Compensatie voor toename van armoede- en schuldenproblematiek Re-integratie van bijstandsgrerechtigden Integratie mutatie Participatie Vrijstelling eigen bijdrage WMO maanden april en mei Continuïteit en Inhaalzorg Wmo en jeugd

Compensatie pakket via Overige Pr. gemeenteontvangsten fondsuitkerin g 1 1 132.010 1 28.285 1 9.578 2 2 2 3.121

Hogere uitgaven

Financiële compensatie zorgaanbieders Wmo en jeugd (omzet-garantie)

2

Compenstatie hogere kosten toezicht en handhaving Per saldo lagere kosten groenonderhoud door lagere inzet medewerkers westrom Compensatie extra kosten verkiezingen, gereserveerd voor 2021 Financiële effecten op de bedrijfsvoering Experimenteerbudget, minder initiatieven aangedragen om te experimenteren Schrappen opschalingskorting 2020 Compensatie toeristenbelasting, nadeel gelijk gehouden aan compensatie omdat corona effect niet duidelijk is (totale aframing € 278.000)

3

1.777 2.526 11.342 20.061 32.931

10.000 2.111.930 15.128 17.367 210.731 24.377 81.299

10.000 1.959.175

210.731 25.000 319.937

52.996 55.266

6 7 7

36.993 7.513

36.993 33.283

7 8

Lagere inkomsten 21.000

2 2 2 2 2 2 2 2

Lagere uitgaven

Resultaat

- 21.000 N 132.010 V 26.508 V 7.052 V 11.342 V 20.061 V 3.121 V 32.931 V 152.755 V 15.128 V 17.367 V - 623 N 81.299 V - 319.937 N

208.373

52.996 V 153.107 V

71.360 78.333

45.590 V 78.333 V

70.831 124.000

124.000

70.831 V -

170.000 2.377.288

558.870 V 558.870 V

8

816.716

2.119.443 2.936.159

2.629.688

422.400

Toelichting Lokale culturele voorzieningen Van het Rijk ontvingen we € 132.000 voor ondersteuning van lokale culturele voorzieningen, buurten dorpshuizen en vrijwilligersorganisatie. Deze middelen worden in 2021 ingezet voor de uitvoering van de subsidieregeling “Tijdelijke corona ondersteuning lokale infrastructuur”. Noodvang kinderen van ouders met cruciaal beroep en voorschoolse voorzieningen peuters. We hebben een rijksbijdrage ontvangen voor:  de compensatie voor de kosten van de gratis noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep of in de vitale sector, en;  de compensatie van de wegvallende ouderbijdrage voor voorschoolse voorziening peuters door de (gedeeltelijke) sluiting van de kinderopvang vanwege het coronavirus Van beide regelingen is nauwelijks gebruik gemaakt. Jeugd aan zet Vanuit het programma maatschappelijke diensttijd (MTD) heeft de gemeente € 10.000 om jongeren in coronatijd te ondersteunen. Tegelijkertijd kunnen jongeren een maatschappelijke bijdrage leveren waar deze nu nodig is. Dit bedrag is in Roerdalen, vanuit het Sociaal Team, ingezet voor het “busproject Amigos”, de mobile ontmoetingsplek voor jong & oud.

78

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers De Tozo voorziet:  in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud als het inkomen door de coronacrisis tot onder het sociaal minimum daalt, en/of;  in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen als gevolg van de coronacrisis op te vangen. We hebben voor een rijksbijdrage ontvangen van € 2.111.930. Uit deze bijdrage wordt zowel de ondersteuning betaald, als de uitvoeringskosten. Voor de leningen in bedrijfskapitaal hebben we ook uitvoeringskosten in de komende jaren. Deze zijn al meegenomen in de nu ontvangen gelden en kunnen tot een financiële risico leiden in de jaren 2021 tot en met 2024. Toename armoede en schuldenproblematiek Door kabinet zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor een voorziene toename van armoede- en schuldenproblematiek. De post bijzondere bijstand laat echter een positief resultaat zien en géén stijging van de kosten ten opzichte van voorgaande jaren. De post armoedebestrijding is weliswaar in 2020 overschreden, dit heeft echter geen corona gerelateerde achtergrond. Re-integratie van bijstandsgerechtigden De rijksbijdrage is pas ontvangen op basis van de decembercirculaire 2020. Deze middelen zijn niet ingezet voor dit doel, omdat er gelet op het tijdstip van vergoeding geen tijd meer was hiervoor beleid te ontwikkelen.

Continuïteit en Inhaalzorg Wmo en jeugd Gemeenten ontvangen een vergoeding voor meerkosten (inclusief mogelijke inhaalzorg) van zorgaanbieders en professionals binnen de Jeugdwet en Wmo 2015 als gevolg van de coronacrisis. Deze middelen zijn vooralsnog niet ingezet voor dit doel. Mogelijk wordt de gemeente nog geconfronteerd met uitgaven in dit kader. Dit mogelijke effect is meegenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Financiële compensatie zorgaanbieders Wmo en jeugd(omzet-garantie) Het Rijk heeft een zeer dringend beroep gedaan op gemeente om hun aanbieders financiële zekerheid en ruimte te bieden. Gemeenten zijn daarbij verzocht om de omzet onverminderd (100%) door te betalen ook in geval er sprake is van vraaguitval met als doel acute liquiditeitsproblemen bij aanbieders voorkomen en werkgelegenheid in de zorg en ondersteuning te behouden. Toezicht en handhaving Het kabinet heeft middelen beschikbaar gesteld ter compensatie van extra toezicht- en handhavingskosten als gevolg van coronamaatregelen; onder andere voor de extra inzet van boa’s en extra verkeersmaatregelen. De uitvoering van deze werkzaamheden, belegd bij het servicecentrum MER, heeft echter plaatsgevonden binnen de regulier beschikbaar gestelde budgetten. Er is geen aanspraak gedaan op deze bijdrage.

Lagere kosten groenonderhoud De inzet van de medewerkers van het sociaal groenbedrijf is lager geweest doordat:  het aantal noodzakelijke gedetacheerde medewerkers niet beschikbaar was, en;  een groot gedeelte van deze groep medewerkers (risico groep) vanwege de corona maatregelen 4 maanden niet hebben gewerkt Naast de besparingen die hierdoor ontstonden zijn er ook extra kosten geweest omdat voor een deel van de werkzaamheden inhuur van externe marktpartijen noodzakelijk is geweest.

Jaarstukken 2020

79

Financieel effect op bedrijfsvoering Voor de bedrijfsvoering zijn er zowel voordelen als nadelen geweest als gevolg van de coronacrisis. Zo zijn de werkplekken in het gemeentehuis voorzien van bureauschermen en er wordt gefaciliteerd in desinfectiegels en mondmaskers. Ook waren ondanks de minimale kantoorbezetting de schoonmaakkosten hoger doordat er intensiever en frequenter schoon gemaakt is dan voorheen. Bovendien is aan de medewerkers een eenmalige uitkering betaald als thuiswerkvergoeding. Naast deze hogere kosten waren de reiskosten en de kosten voor personeelsbijeenkomsten lager. Effecten COVID-19 voor 2021 Door het Centraal Plan Bureau is in november 2020 aangegeven dat als Nederland en andere Europese landen het coronavirus in de eerste helft van 2021 onder controle hebben de verwachting is dat economie in 2021 groeit met bijna 3%. De krimp in 2020 is ruim 4%. Wel denkt het CPB dat de werkloosheid oploopt tot boven de 6% in 2021. Vooral jongeren, werknemers met een flexibel arbeidscontract en zzp’ ers worden geraakt. Het is nog steeds moeilijk in te schatten welke gevolgen dit heeft voor onze gemeente. Een oplopende werkloosheid in 2021 zal op den duur effect hebben op het aantal bijstandsgerechtigden. Hier staat tegenover dat de BUIG-uitkering dan ook toeneemt.

Daarnaast zullen de huurinkomsten voor sportaccommodaties in 2021 waarschijnlijk ook lager zijn, door de lockdown in eerste maanden. Het mogelijke effect op de opbrengst van de toeristenbelasting is nu nog niet te bepalen, aangezien de meeste opbrengsten hiervan in het tweede en derde kwartaal plaats vinden. Als gevolg van het afraden van reizen naar het buitenland is de verwachting dat er meer Nederlanders in eigen land op vakantie gaan en dit kan juist ook een positief effect op de opbrengst hebben. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing is al rekening gehouden met een risico ten aanzien van de verstrekte leningen voor maatschappelijk vastgoed en voor de inhaalzorg voor jeugd en WMO. Ook ten aanzien van de obligatieportefeuille is gekeken naar de mogelijke risico’s als gevolg van corona.

80

Paragraaf Bedrijfsvoering Sinds juli 2017 zijn de bedrijfsvoeringstaken grotendeels ondergebracht bij het Servicecentrum MER. Deze nieuwe afdeling is nog volop in ontwikkeling. Ons uitgangspunt is dat vooruitgang wordt geboekt op de zogenaamde drie k’s3 met de samenvoeging van de bedrijfsvoeringstaken binnen de MER. In de MER begroting 2021 werd een duurzaam perspectief zichtbaar. We verwachten dat het SC MER zich de komende jaren verder ontwikkeld en bijdraagt aan de verdere verlaging van de organisatiekosten. Het effect van de opstartproblemen is, dat de professionalisering van onze eigen gemeentelijke bedrijfsvoering en de ontwikkeling van het opdrachtgeverschap met de concern control en businesscontrol rollen voor onze organisatie minder voorspoedig verlopen. Bedrijfsvoering Servicecentrum MER Doordat een groot deel van de bedrijfsvoeringstaken zijn ondergebracht bij het Servicecentrum is het voor de gemeentelijke bedrijfsvoering relevant hoe de ontwikkelingen in het Servicecentrum zijn. Onder aansturing van de interim directeur zijn in 2020 meerdere stappen in de ontwikkeling gezet; de organisatiestructuur is aangepast waardoor aansturing via duidelijke lijnen verloopt Het vervullen van sleutelfuncties hierbij is deels gebeurd en staat voor 2021 verder op de rol. Binnen de verschillende teams zijn verschillende mijlpalen bereikt.

Onder andere: bij DIV zijn de archieven geïnspecteerd en is een verbeterplan opgesteld, door I&A is de overgang van vier ICT systemen naar één systeem bijna afgerond en er is een bedrijfsplan informatisering vastgesteld. De gemeentelijke overleggen met het Servicecentrum zijn verder gestructureerd en onderling zijn afspraken gemaakt over de besluitvormingsprocessen. In 2020 is voor de afdeling bedrijfsvoering een begin gemaakt met het opstellen van een actuele Producten & Diensten Catalogus (PDC). Daarnaast zijn de afspraken voorbereid voor een objectieve kostenverdeelsystematiek voor de drie gemeenten. Beiden (PDC en afspraken over kostenverdeling) zijn nodig om in de loop van 2021 afspraken te kunnen maken die in een Uitvoeringsprogramma zijn vastgelegd zoals ook bij Omgevingsdienst en Sociaal Domein gebruikelijk zijn. In 2020 is ook aan onze gemeente de programmabegroting 2021 van het Servicecentrum voorgelegd. Deze begroting laat een veel integraler beeld zien van het totale Servicecentrum. De begroting is robuust. Dit betekent dat de begroting een reële prognose bevat van de structurele kosten van het Servicecentrum en gemeenten niet meer gedurende het jaar met meerdere begrotingswijzigingen voor het Servicecentrum worden geconfronteerd.

Bedrijfsvoering gemeentelijke organisatie De effecten van de opstartproblemen bij de afdeling bedrijfsvoering van het Servicecentrum leidden er toe dat de professionalisering van onze eigen gemeentelijke bedrijfsvoering en de ontwikkeling van het opdrachtgeverschap met de concern control en business control rollen minder voorspoedig verliepen. Dit zal in het komende jaar wel gaan verbeteren door de ontwikkelingen binnen het Servicecentrum MER. Gegevensveiligheid (informatiebeveiliging en privacy) Dit onderwerp wordt verantwoord in programma 7

3

Klanttevredenheid, kosten efficiency, kwaliteit.

Jaarstukken 2020

81

Betekenisvolle indicatoren De ambtelijke organisatie van de gemeente Roerdalen bestaat uit ca 94 fte (fulltime-equivalenten). Dit is inclusief de griffie. In onderstaande tabel is de verdeling van alle fte’s over de verschillende teams opgenomen. Personele sterkte

2019

Griffie Directie Team Programmamanagement Team Concern control Team Dienstverlening Team Bestuurszaken Team MO Team Onderhoud Team Openbare Werken Team REO Totaal huidig personeel

2020

2,00 1,00 3,50 4,83 19,95 9,61 8,95 17,00 12,00 11,00

2,00 1,00 3,50 4,83 19,95 9,61 8,95 17,00 13,25 14,25

89,84

94,34

Bron 2020: vastgesteld functieboek m.i.v. 1 januari 2019 en raadsbesluiten 19 september 2019 actieplan Duurzame Energie en 4 juni 2020 Tussentijdse begrotingswijziging (uitbreiding formatie OW en REO i.v.m. Woningbouw en Duurzaamheid), Bron: 2019: geactualiseerd functieboek medio 2018

Sinds de invoering van de nieuwe BBV voorschriften (m.i.v. begrotingsjaar 2017) zijn er op het gebied van bedrijfsvoering indicatoren vastgesteld die verplicht opgenomen worden in de begroting en jaarrekening. In onderstaande tabel zijn deze vijf indicatoren bepaald op basis van alle actuele gegevens van deze begroting. Ter vergelijking zijn de indicatoren van 2019 opgenomen. I ndica tor

T oel ichti ng

Formatie

De toegestane formatie in fte's per 1.000 inwoners

4,33

4,56

Bezetting

De werkelijke bezetting in fte's per 1.000 inwoners

3,88

4,15

Apparaatskosten

De apparaatskosten per inwoner

€ 426

€ 451

19,5%

22,3%

18,2%

18,1%

14,6%

15,4%

Externe inhuur

Kosten externe inhuur als % van de totale loonsom + kosten inhuur externen Externe inhuur Kosten externe inhuur als % van de exclusief Groenbedrijf totale loonsom + kosten inhuur externen Overhead De kosten voor de overhead als % van de totale lasten

82

2019

2020

Toelichting bij de tabel BBV indicatoren: Het totale beeld laat zien dat de formatie en apparaatskosten per inwoners zijn gestegen. Dit heeft te maken met een iets kleiner aantal inwoners en met de uitbreiding van het aantal fte als gevolg van raadsbesluiten waardoor de fte’s toenamen. De bezetting was met name in de teams Concerncontrol, REO, Openbare Werken en Vastgoed lager door vacatures. De toename van het percentage inhuur wordt veroorzaakt doordat er enkele vaste formatieplaatsen (nog) niet gevuld zijn en er dan ingehuurd moet worden om sommige werkzaamheden toch doorgang te laten vinden. De toename van overhead is grotendeels te verklaren door hogere kosten voor personeel als gevolg van o.a. cao afspraken en de hiervoor genoemde inhuur. Daar tegenover staat dan weer een besparing op I&A kosten en de lease kosten voor I&A.

Jaarstukken 2020

83

Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Het grondgebied van de gemeente Roerdalen beslaat een oppervlakte van ongeveer 88,5 km². Hier wordt gewoond, gewerkt en gerecreëerd. De gemeente heeft daarbij de directe zorg voor de noodzakelijke infrastructuur zoals wegen, riolering, bruggen, groen, openbare verlichting, sport- en spelfaciliteiten en een aantal gebouwen. Een groot deel van het vermogen van de gemeente bestaat uit deze kapitaalgoederen. Deze bevinden zich meestal op, maar ook onder de grond. Op deze kapitaalgoederen wordt over meerdere jaren afgeschreven. De levensduur wordt gemaximaliseerd door planmatig en adequaat onderhoud aan de kapitaalgoederen te plegen. De kapitaalgoederen bepalen grotendeels de kwaliteit van de openbare ruimte. Voor het onderhoud aan en investeringen waren budgetten beschikbaar volgens programma 6 en het investeringsschema.

Riolering en water Het GRP 2017-2021 en het Waterketenplan zijn het kader op het gebied van riolering en water. Hierin komt de regionale samenwerking verder tot uitdrukking en is ook gekeken naar de veranderende klimatologische omstandigheden. De stimuleringsregeling voor het afkoppelen van hemelwater is een goed voorbeeld hiervan. In 2020 zijn hiervoor wederom verscheidene subsidies verstrekt. Ook is de gemeentelijke aansluitverordening aangenomen in 2020.

Wegen De onderhoudsplicht van de wegen valt onder de Wegenwet. Als wegbeheerder is de gemeente verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de wegen. De gemeente vindt het belangrijk om het onderhoudspeil van de wegen op een kwalitatief voldoende niveau te brengen en te houden. Conform het wegenbeleidsplan onderhouden we de verharde wegen binnen de kernen op niveau basis (cf. CROW normen) en de wegen in het buitengebied op niveau laag, met uitzondering van de recreatieve routes en verbindingswegen. CROW staat voor Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek. We hebben een meerjarenprogramma ontwikkeld, zie hiervoor ook programma 6. In 2020 voerden we onder andere de volgende investerings- en onderhoudswerken uit:  De voorbereiding voor de reconstructie Hoofdstraat Posterholt is afgerond.

De realisatie is volop gaande, en wordt in het voorjaar van 2021 afgerond;  De renovatie van het fietspad Azenrayerweg en Boomstraat is gerealiseerd;  De voorbereiding voor de realisatie van de reconstructie van de Leropperweg is gestart;  We werken op verschillende locaties aan het saneren van overstorten in het stroomgebied van de Vlootbeek in het kader van KRW maatregelen;  We hebben de eerste voorbereidingen getroffen voor de herinrichting van de markt in Vlodrop; Daarnaast hebben we asfaltwegen, elementenverhardingen en andere onderdelen in de openbare Ruimte onderhouden. We doen dit volgens het vastgestelde ambitieniveau:

84

Openbare verlichting Goede openbare verlichting draagt bij aan het veiligheidsgevoel van inwoners en de leefbaarheid in de gemeente. Openbare verlichting is ook belangrijk voor de verkeersveiligheid. We dragen ook bij aan duurzaamheid. We passen op dit moment ledverlichting toe bij vervangingen en sluiten hierbij aan bij het Actieplan duurzame energie. We onderzoeken wat een eenmalige investering in het vervroegd vervangen van verlichting voor ledverlichting betekent. De masten (palen) vervangen we pas als het echt nodig is.

Openbaar groen Voor de toegankelijkheid en verkeersveiligheid van de Grote Bergerweg voor grote landbouwvoertuigen en vrachtverkeer is het mogelijk noodzakelijk om diverse bomen langs deze weg te verwijderen. Dit is met name van belang omdat dit een belangrijke toegangsweg weg is voor verkeer richting Montfort en vanuit het Landbouwontwikkelingsgebied en de omgeving. Dit is een dilemma. In 2020 zijn we gestart met de voorbereidingen ( o.a. het flora en fauna onderzoek) voor de renovatie van deze bomenrij(en). We combineren dit met onderzoek naar de noodzaak van een verdergaande renovatie. Ook voor bomen in de Daelenbroekweg (Herkenbosch) en de Vlootveestraat (Montfort) zijn in 2020 de eerste voorbereidingen getroffen om de lanen te renoveren.

Civiele kunstwerken In de gemeente Roerdalen liggen 38 civiele kunstwerken. Dit zijn bruggen, viaducten, etc. Meer dan de helft van deze kunstwerken is aangelegd in de jaren ’70 en ’80. Het betreft met name betonnen kunstwerken. We hebben na een technische inspectie onderhoud gepleegd op diverse locaties.

Jaarstukken 2020

85

Gebouwen Relatie met de programma’s De hoofddoelstelling in het programma Krachtige Dorpen is om dorpskernen met veel sociale samenhang en passende basisvoorzieningen te realiseren en/of te behouden. Hierin ligt een directie relatie met de begrotingsprogramma’s 1 en 6. We onderscheiden 3 categorieën:  Accommodatiebeleid: De afgelopen jaren zijn hierover vele besluiten genomen en wordt hier inmiddels uitvoering aan gegeven. De gestelde doelen zijn nagenoeg bereikt. In de komende jaren gaan we deze verder opvolgen en bewaken. Hiermee krijgen we ook meer inzicht in de effecten op maatschappelijk gebied. We hebben met de besluiten over de dorpshuizen in Posterholt en Herkenbosch weer grote stappen gezet.  Overig vastgoed: Ondanks corona, en met inspanning van vele vrijwilligers en de gemeente, zijn beide buitenbaden toch tijdens de zomerperiode geopend. We hebben het onderzoek naar de haalbaarheid om deze (één of beide baden) in beheer en exploitatie over te dragen (net als bij de voetbalparken) nagenoeg afgerond. In 2021 komt dit voorstel ter behandeling in de raad.  Cultureel vastgoed: Er is nog onvoldoende invulling gegeven aan het maken van keuzes voor dit vastgoed (molens, kapellen, wegkruizen). De gesprekken hiervoor zijn wel gaande met diverse belanghebbenden. Onderwijshuisvesting We zijn gestart met het opstellen van het strategisch huisvestingsplan.