Agendabundel
Tekst van het document
Voor beide zwembaden bedraagt dit aldus€ 26.574,-. OZB en waterschapslasten Deze zijn nu gedeeltelijk opgenomen in de begroting. Overzicht korte termijn Op de korte termijn zien de exploitatielasten als volgt uit: Exploitatielasten
OZB Waterschapslasten Exploitatiebijdrage Afschrijvingen Storting voorziening groot onderhoud Overbrugging Totaal
2025 3.000 1.400 26.574 -
65.500 96.474
2026 3.000 1.400 26.574 3.000
2027 3.000 1.400 26.574 17.700 3.000
2028 3.000 1.400 26.574 17.700 3.000
-
-
-
33.974
51.674
51.674
Een deel van deze lasten (de exploitatiebijdrage en een deel van de OZB/waterschapslasten) is reeds opgenomen in de begroting.
Pagina 12 van 16
gemeente roerdalen
Overzicht lange termijn In bijlage 8 treft u een uitgebreid overzicht aan voor de lange termijn. In bijlage 9 treft u de voorgestelde begrotingswijziging aan. De begrotingswijziging heeft enkel betrekking op de begroting van 2025 tot en met 2028. In deze begrotingswijziging zijn eventuele investeringen voor 't Ploensjbad nog niet verwerkt. In het kader van gezond financieel perspectief zal gezocht moeten worden waar elders bezuinigingen of aanvullende inkomsten kunnen worden behaald. BTW
Bij het opstellen van de cijfers in dit raadsvoorstel is er rekening mee gehouden dat BTW moet worden afgedragen. Oftewel, de kosten zijn inclusief BTW. Overleg met een fiscaal adviesbureau heeft uitgewezen dat compensatie van BTW via het BCF (BTW compensatie fonds) niet aan de orde is bij het ter beschikking stellen van accommodaties. In 2024 heeft het Gerechtshof Amsterdam een belangrijke uitspraak gedaan over de BTWvrijstelling van (recreatieve) openluchtzwembaden. Kort gezegd was daarvóór het standpunt van de Belastingdienst dat dergelijke zwembaden onder de sportvrijstelling vallen. Dit lijkt positief, omdat de zwembaden dan niet BTW-plichtig zouden zijn. Het Gerechtshof oordeelde echter dat de sportvrijstelling niet, dan wel voor een klein deel van toepassing is, omdat het openlucht zwembad in overwegende mate voor recreatief gebruik is ingericht en niet voor sport. Het gevolg daarvan is dat openluchtzwembaden onder omstandigheden niet onder de sportvrijstelling vallen. Dat lijkt negatief, maar dit betekent dat zowel de stichtingen als de gemeente de BTW over haar investeringen/onderhoud (doorgaans 21%) kan terugvorderen. Op dit moment zijn we in overleg met het fiscaal adviesbureau over de invulling van de voorwaarden waaronder gebruik kan worden gemaakt van BTW-plicht. Daar zijn de stichtingen ook bij betrokken. Dit advies verwachten we op korte termijn.
Omdat hierover nog geen duidelijkheid bestaat, zijn de cijfers in dit raadsvoorstel kostprijsverhogend (oftewel inclusief 21% BTW). Zodra hierover duidelijkheid bestaat wordt u hierover zo spoedig mogelijk geïnformeerd. 7.
Eerdere besluitvorming
Op 5 november 2020 heeft uw raad de programmabegroting 2021-2024 vastgesteld. In deze programmabegroting is het volgende opgenomen: "Overig vastgoed: In 2019 is gestart met het onderzoeken van de toekomst van het maatschappelijk vastgoed dat niet onder het accommodatiebeleid valt (buitenbaden, jeugdhuizen, buurthuizen). In 2020 hebben we hieraan verder gewerkt, en in 2021 leggen we de nodige keuzes voor aan de gemeenteraad. We onderzoeken voor de buitenbaden of het haalbaar is deze (één of beide) in beheer en exploitatie over te dragen (net als bij de voetbalparken). Mocht dit niet lukken dan zullen we de buitenbaden sluiten." Op 22 april 2021 heeft uw raad besloten om: De beide buitenbaden in het zomerseizoen 2021 open te houden voor zover dat past binnen de beschikbare middelen in de begroting 2021;
Pagina 13 van 16
gemeente roerdalen
De businesscases van de burgerinitiatieven, nu in voorbereiding en gericht op een overname van het beheer van de buitenbaden binnen de afgesproken financiële kaders, ter definitieve besluitvorming aan de raad voor te leggen uiterlijk in de raadsvergadering vóór de begrotingsbehandeling 2022-2025. In het raadsvoorstel dat aan dit besluit ten grondslag ligt is, kort samengevat, het volgende opgenomen: De exploitatie van de buitenbaden {door de gemeente) is al meerdere jaren niet kostendekkend; Het vergt elk jaar extra inspanningen om openstelling, toezicht en beheer te organiseren; Er worden de komende jaren substantiële kosten verwacht vanwege de technische staat van de accommodaties; Overdracht aan externe partijen bleek niet mogelijk; Overname door een burgerinitiatief is een laatste optie, echter dat is niet haalbaar zonder financiële bijdrage van de gemeente; In de begroting is al rekening gehouden met sluiting van de buitenbaden en zijn kostenposten naar beneden bijgesteld. Burgerinitiatieven in Montfort en Vlodrop werken momenteel elk een plan uit waarmee beheer en exploitatie van de buitenbaden kan worden overgenomen van de gemeente. Het is te verwachten dat daarin een éénmalige investeringsbijdrage en een jaarlijkse exploitatiebijdrage wordt gevraagd aan de gemeente.
Het is aan uw raad om hierover een besluit te nemen waarmee definitief een keuze over de toekomst van de buitenbaden wordt gemaakt. Daarmee ontstaat ook duidelijkheid over de meerjarige effecten in onze begroting. In het geval dat de gemeente financieel bijdraagt aan instandhouding door burgerinitiatieven, accepteren we, net als bij de andere accommodaties (zoals dorpshuizen en voetbalparken) dat er onzekerheid blijft over levensvatbaarheid van deze accommodaties en de inzet van gemeenschapsgeld hiervoor. Op 22 april 2021 heeft uw raad besloten om beide buitenzwembaden in het zomerseizoen 2021 open te houden. Dit binnen de financiële ruimte en in afwachting van definitieve besluitvorming op basis van de destijds in voorbereiding zijnde businesscases van de burgerinitiatieven. Op 29 september 2021 heeft uw raad (onder meer) besloten om: in te stemmen met de businesscases; akkoord te gaan met een jaarlijkse exploitatiebijdrage van€ 12.500,- per buitenbad en een jaarlijkse voorziening groot onderhoud van€ 29.000,-; het exploitatiejaar 2022 van de buitenzwembaden als pilotperiode te beschouwen; deze exploitaties samen met de burgerinitiatieven te evalueren; op basis van de evaluatie de exploitatiebijdrage en voorziening groot onderhoud ofwel definitief en structureel te effectueren ofwel te stoppen. In oktober 2022 heeft voornoemde evaluatie plaatsgevonden.
Destijds werd geconcludeerd dat nog ondersteuning van de gemeente nodig is. Om een gedegen afweging voor de toekomst te maken is aan uw raad voorgesteld om de pilotperiode met twee jaar te verlengen.
Pagina 14 van 16
'I
gemeente roerdalen
Vervolgens heeft uw raad op 30 maart 2023 besloten om: de pilotperiode in 2023 en 2024 voort te zetten; gedurende die pilotperiode ambtelijke ondersteuning te verzorgen voor beide stichtingen; het college op te dragen om in 2023 de financiële kaders om te komen tot een eventuele overdracht aan (een van de) stichtingen te scheppen, inclusief eenmalige investering om te komen tot een nulsituatie ten behoeve van overdracht; het kader inclusief concept overeenkomsten voor exploitatie en beheer, en voorzien van een evaluatie van de pilotperiode, voor te leggen aan de gemeenteraad; financiële consequenties buiten het in de begroting beschikbare budget van€ 12.500,per buitenbad nader uit te werken en middels de halfjaarrapportage te verantwoorden, tot een maximum van€ 25.000,- per bad.
8.
Communicatie
In aanloop naar dit raadsvoorstel heeft afstemming met de stichtingen plaatsgevonden. Zo hebben gesprekken plaatsgevonden en is de schouw die ten grondslag ligt aan het nulsituatierapport uitgevoerd in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de stichtingen. Ook heeft met beide stichtingen een evaluatiegesprek plaatsgevonden waarbij ook de businesscases zijn besproken. Tenslotte hebben de stichtingen een presentatie gehouden tijdens de raadsinformatiebijeenkomst van 5 februari 2025.
9.
Planning en uitvoering
Indien uw raad instemt met de overdracht van zwembad 't Sweeltje, dan zal een aanbestedingstraject worden voorbereid. Het doel is om de werkzaamheden vóór aanvang van het zwemseizoen 2026 uit te voeren. Daarnaast zal in de aanloop naar het seizoen 2025 samen met de stichtingen worden bezien welke maatregelen nog nodig zijn om de openstelling goed te laten verlopen. Indien nodig kan daarvoor een beroep worden gedaan op de voorziening voor dit overbruggingsjaar (beslispunt 9).
10. Privacy Niet van toepassing. Door de beleidsadviseur inkoop is beoordeeld of op delen van het nulsituatie-onderzoek geheimhouding moet worden opgelegd, met het oog op een toekomstige aanbestedingsprocedure. Het geheel openbaar maken van dit rapport heeft echter geen negatieve gevolgen.
Pagina 15 van 16
'Ï
gemeente roerdalen
11. (Wettelijk en/of beleidsmatig) kader Het wettelijke kader wordt hoofdzakelijk gevormd door: • De Omgevingswet, het Besluit activiteiten leefomgeving, het Besluit kwaliteit leefomgeving en de Omgevingsverordening Limburg (eisen aan zwembaden, kwaliteit zwemwater, etc.); • De Gemeentewet, De Financiële verordening Roerdalen en de begroting • Het Burgerlijk Wetboek en de algemene beginselen van behoorlijk bestuur (overeenkomsten). Het beleidsmatig kader wordt hoofdzakelijke gevormd door: • Het Coalitieakkoord (Sociale cohesie, armoedebestrijding en sport en bewegen) • Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), waarin preventie centraal staat. Bewegen en ontmoeten gaan als rode draad door het akkoord om aan zowel de fysieke als de mentale gezondheid te werken. • Het Beweegakkoord. Hier gaat het om het vergroten van het aantal inwoners dat voldoende sport en beweegt. • De Meerjarige agenda bestaanszekerheid, waarin het vergroten van kansen voor financieel kwetsbare inwoners centraal staat. 12. Bijlagen 1.
2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.
Evaluatie pilotperiode buitenzwembad 't Sweeltje Evaluatie pilotperiode buitenzwembad 't Ploensjbad Geactualiseerde businesscase Stichting 't Sweeltje Geactualiseerde businesscase Stichting 't Ploensjbad Nulsituatie-rapport Synarchis Beschouwing maatschappelijke meerwaarde Meerjarenonderhoudsplannen Financiële doorkijk Begrotingswijziging nr. 7
Sint Odiliënberg, 25 februari 2025
De secretaris,
~ ----L.H.C. Bijl
Pagina 16 van 16
Raadsbesluit
Jaar 2025/04/10
Zaaknummer: Z25-051621 Onderwerp: Buitenzwembaden ’t Sweeltje in Montfort en ’t Ploensjbad in Vlodrop De raad van de gemeente Roerdalen heeft; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 25 februari 2025, het volgende besluit genomen:
Besluit: 1. Kennis te nemen van de evaluatieverslagen van de pilotperiode; 2. Kennis te nemen van de (geactualiseerde) businesscases van Stichting ’t Sweeltje en Stichting ’t Ploensjbad; 3. Kennis te nemen van het nulsituatie-onderzoek van Synarchis; 4. Het beheer en de exploitatie van buitenzwembad ’t Sweeltje over te dragen aan Stichting ’t Sweeltje en daartoe een beheer- en exploitatieovereenkomst uit te werken; 5. Aan Stichting ’t Ploensjbad in 2025 ruimte te geven om tot een positieve exploitatie te komen en pas daarna een besluit te nemen over overdracht van het beheer en de exploitatie van ’t Ploensjbad; 6. In te stemmen met het meerjarenonderhoudsplan voor ‘t Sweeltje en ten behoeve daarvan een investeringskrediet van in totaal € 279.262,- beschikbaar te stellen; 7. Het zwemseizoen 2025 als overgangsjaar te beschouwen en voor dat jaar een exploitatiebudget van € 65.500,- (voor beide buitenzwembaden gezamenlijk) beschikbaar te stellen ten laste van de algemene middelen; 8. Akkoord te gaan met bijgevoegde begrotingswijziging met nr. 7. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 10 april 2025. De gemeenteraad van Roerdalen, De griffier,
De voorzitter,
Mr. M. Heijnens-Coenjaerts
mr. M.D. de Boer-Beerta
Pagina 1 van 1
Evaluatie pilotperiode 2022-2024 buitenzwembad ’t Sweeltje 8 januari 2025
Inleiding
Op 29 september 2021 heeft de gemeenteraad besloten om het exploitatiejaar 2022 van de buitenzwembaden ’t Sweeltje en ‘t Ploensjbad als pilotperiode te beschouwen en deze exploitaties samen met de burgerinitiatieven te evalueren. In oktober 2022 heeft deze evaluatie plaatsgevonden. Destijds werd geconcludeerd dat nog ondersteuning van de gemeente nodig is. Om een gedegen afweging voor de toekomst te maken is de gemeenteraad voorgesteld om de pliotperiode met twee jaar te verlengen. Op 30 maart 2023 heeft de gemeenteraad besloten om de pilotperiode gedurende 2023 en 2024 voort te zetten. Daarbij heeft de gemeenteraad het college onder meer opgedragen om de pilotperiode te evalueren. Deze evaluatie van de pilotperiode is tot stand gekomen in overleg met Stichting ’t Sweeltje. Omwille van de overzichtelijkheid wordt onderscheid gemaakt in de onderdelen technisch, maatschappelijk, financieel, bestuurlijk en organisatorisch. Sommige aspecten kennen wellicht enige overlap, in dat geval is gekozen voor het onderdeel waarmee dat aspect het meeste raakvlak heeft. Het doel van de evaluatie is onder meer gelegen in het herkennen van sterktes en zwaktes van de exploitatie en het benoemen van kansen en bedreigingen in de toekomst. Dit kan bijdragen aan het verhogen van de toekomstbestendigheid en levensvatbaarheid van de buitenzwembaden.
A. Technisch (installatie, bouwwerken, onderhoud, etc.)
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
Zwakte:
1
De staat van het terrein ten tijde van de overname door het burgerinitiatief was gedateerd. Er was een achterstand in het onderhoud, het terrein was rommelig en de verzorging liet te wensen over. Het zwembad maakte een verwaarloosde indruk. De Stichting heeft zich actief ingezet om het terrein netjes te krijgen. De handen zijn uit de mouwen gestoken. Er is een grote mate van betrokkenheid, verantwoordelijkheidsgevoel en eigenaarschap om het terrein en de bouwwerken, voor zover mogelijk, in een nette en deugdelijke staat te houden. Ondanks de staat van het zwembad was er nog veel animo om te komen zwemmen. Blijkbaar schrijven de bezoekers het zwembad niet snel af. Dit geeft een indruk van een groot draagvlak om te (blijven) zwemmen bij ’t Sweeltje.
De verouderde installatie(s) hebben hun gebreken en vergen veel inzet van de vrijwilligers. Zo ging midden in het zwemseizoen 2023 een doseerinstallatie voor chloor/zwavelzuur stuk. Als gevolg daarvan moest tijdelijk handmatig worden gedoseerd. Dat is niet wenselijk gelet op het borgen van de waterkwaliteit. Dit valt
Actie:
Sterkte:
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
Zwakte: Actie:
Sterkte:
Zwakte: Actie: Sterkte:
Zwakte: Actie: Sterkte:
2
met de huidige verouderde installatie vrijwel niet te voorkomen. Het valt ook niet te voorspellen wanneer een gebrek zich gaat voordoen. De Stichting heeft vrijwilligers als waterspecialisten opgeleid. Het stukgaan van de doseerinstallatie heeft er toe geleid dat daarin een kwaliteitsslag is gemaakt. Men heeft andere zwembaden bezocht om kennis op te doen en er zijn afspraken gemaakt over bijvoorbeeld bezetting, werkzaamheden en logging t.b.v. de waterkwaliteit. Tevens is een vervangende doseerinstallatie overgenomen van een ander zwembad in Limburg. Daardoor is de waterkwaliteit stabieler geworden. Dit is echter geen definitieve oplossing. Door de Stichting is adequaat gereageerd op het uitvallen van de doseerinstallatie. De Stichting heeft zelf initiatief genomen om te komen tot een oplossing. Ook heeft zij oog voor professionaliteit en continuïteit aangaande de waterkwaliteit.
Omdat het een buitenzwembad betreft, wordt de waterkwaliteit relatief snel beïnvloed door het weer en de elementen. Zon, regen en bladeren hebben invloed op de waardes. Ook de omstandigheid dat het bad soms dagen gesloten is en dan weer open heeft invloed op die waardes. Deze omstandigheden zijn niet tot nauwelijks te voorkomen gelet op de aard van een buitenzwembad. De Stichting heeft de eerste jaren als leerpunt genomen dat het waarborgen van de waterkwaliteit noopt tot professionaliteit en continuïteit. Zoals hierboven reeds vermeld heeft zij onder meer waterspecialisten opgeleid en andere baden bezocht om kennis op te doen. De Stichting is in staat om te leren van ervaringen uit het verleden, initiatief te nemen en stappen te zetten om tot structurele oplossingen te komen.
Het huidige winkeltje/kassa was niet in goede staat en het ontbrak aan een toereikende inrichting om te kunnen dienen als winkeltje. De Stichting heeft een nieuwe vloer en deur aangebracht en het bouwwerk geschilderd. Ook heeft zij zelf de inrichting verzorgd (keukentje, apparatuur, wateraansluiting) waardoor de functionaliteit en de mogelijkheden tot het verwerven van inkomsten zijn vergroot. Tevens is het bouwwerk verplaatst naar een geschiktere locatie (zie ook hieronder onder “Organisatorisch”). Op termijn zal het bouwwerk wel moeten worden vervangen. De Stichting is in staat om zelf noodzakelijke werkzaamheden te organiseren en uit te voeren. Ook staat de Stichting stil bij het vergroten van functionaliteit.
Er is weinig schaduw bij het peuterbadje. Met name tijdens de Peuterploensj is dat niet aangenaam. Men onderzoekt de mogelijkheden om een zonnescherm/schaduwdoek te plaatsen. Dit is echter afhankelijk van de toekomstige openstelling. De Stichting luistert naar feedback van bezoekers en zoekt naar oplossingen.
De entree naar het zwembad c.q. de parkeerplaats mag een update gebruiken. De Stichting heeft contact met de mountainbike-club en de gemeente. Er zijn nog geen concrete acties. De Stichting heeft oog voor de bereikbaarheid en zoekt daarover samenwerking met andere partijen.
B. Maatschappelijk
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
De indruk kan ontstaan dat het buitenzwembad ‘slechts’ een bak met water is, door de exploitant of door bezoekers. Dat draagt niet bij aan de leefbaarheid, betrokkenheid en de exploitatiemogelijkheden. Ook kan dat afbreuk doen aan het onderzoeken en benutten van mogelijkheden tot kruisbestuiving, verbinding en behalen van (beleidsmatige) doelstellingen op het gebied van samenleving, gezondheid, leefbaarheid etc. Afname van activiteiten/samenwerking/omzet kan leiden tot minder investeringen/vernieuwingen, hetgeen een negatieve spiraal in gang kan zetten. De Stichting is zeer actief bezig met maatschappelijke elementen en het zoeken van verbinding met andere verenigingen/initiatieven.
Hieronder een (niet-volledige) opsomming daarvan: - Bewegen in water (bewegingsactiviteit, sociale component); - Peuterploens (oefeningen en watervrij maken doelgroep 2-4 jaar, sociale component voor jonge ouders/gezinnen); - Swimfit (herhalingslessen basisschoolleerlingen); - Zwemkracht (conditie en uithoudingsvermogen vergroten voor kinderen die al zwemles volgen); - Hondenploens voor verschillende doelgroepen (actief zijn, sociale component); - Discozwemmen in het binnenbad in Melick, door samenwerking/afstemming met zwemvereniging Roersoppers, ApolloVitaal en Belaef Melick (het actief houden van de jeugd buiten het zwemseizoen); - Andere activiteiten om de beleving te vergroten, zoals triatlon, zwemvierdaagse, vakantieploens, zomervoorbijdag; - Onderzoek naar aansluiting bij Stichting Leergeld (toevoegen zwembadabonnement aan assortiment); - Deelname aan Rookvrije Generatie; - Samenwerking met het Connect College in Echt door het faciliteren van maatschappelijke stages voor derdejaars scholieren (kassa/winkeltje, verkoop van snoep bij discozwemmen); - Gebruik van douches door mountainbike-club/mountainbikers; - Etc. De daadkracht en ondernemingsdrang van de Stichting en haar vrijwilligers is groot. Kansen worden gezien en waar mogelijk ook benut. Er worden nieuwe initiatieven bedacht of er wordt samenwerking gezocht met andere partijen binnen de gemeente.
Vrijwel al deze initiatieven passen binnen het lokale of landelijke beleid op het gebied van maatschappij, sport en bewegen en/of gezondheid.
C. Financieel
Zwakte:
Actie:
3
De omzet is grotendeels afhankelijk van weersomstandigheden tijdens een relatief korte periode in het jaar. Dit is niet tot nauwelijks te voorkomen gelet op de aard van een buitenzwembad. De Stichting heeft gezocht naar mogelijkheden om de omzet te vergroten en het seizoen te verlengen. Zo heeft men subsidie ontvangen voor Bewegen in water, en
Sterkte:
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
Zwakte: Actie:
Sterkte:
Zwakte: Actie:
4
organiseert men de Peuterploens. Beiden vinden plaats buiten de reguliere openstelling. Verder organiseert men drie keer per jaar een hondenploens aan het einde van het zwemseizoen, een vakantieploens, een zomervoorbijdag, een triatlon en een zwemvierdaagse. Tevens organiseert de Stichting discozwemmen in samenwerking met het Apollobad. Daarbij streeft zij verdere professionalisering na, bijvoorbeeld door aansluiting bij het betalingsplatform Mollie. Verder onderzoekt men mogelijkheden voor Swimfit (herhalingslessen voor basisschoolleerlingen), waarover men contact heeft met de basisschool in Montfort en waarvoor men voornemens is om subsidie aan te vragen voor 2025. Ook zorgt men voor naamsbekendheid bij toeristen, door bijvoorbeeld flyers te bezorgen bij campings. De Stichting is zich bewust van de gevolgen van een slechte zomer en de beperkte exploitatiemogelijkheden vanwege de korte openstelling. Zij onderzoekt actief mogelijkheden om het seizoen te verlengen, extra activiteiten aan te bieden buiten de reguliere openstelling en zelfs op andere locaties activiteiten te organiseren. Dat levert ook daadwerkelijk extra omzet op, zo blijkt uit de pilotperiode. Ook de omzet van het winkeltje profiteert daarvan. Daarbij wordt actief toenadering en samenwerking gezocht met andere stichtingen, verenigingen en initiatieven in de omgeving.
Vanwege het bestaan van andere (buiten)zwembaden in de regio (bijvoorbeeld de Weerderhof in Linne, de Roerdomp in Roermond, het Eurobad in Maasbracht) en de ligging in een relatief dunbevolkt gebied is het verzorgingsgebied beperkt. Door het vergroten van het activiteiten-aanbod (zie ook hierboven), te werken aan naamsbekendheid (Rabo-Clubsupport, statiegeld-actie) en het gericht reclame maken bij doelgroepen (bijvoorbeeld via Facebook, de website, het dorpsblad, het informatiesysteem van de basisschool ISY en flyers) probeert de Stichting een maximaal bereik te bewerkstelligen. Met name voor de inwoner van Roerdalen is ’t Sweeltje (naast ’t Ploensjbad) een aantrekkelijk zwembad, vanwege de ligging dichtbij. Jeugd kan op de fiets. Ook speelt de sociale component mee (het tegenkomen van bekenden, klasgenootjes, etc.). Ook voor gezinnen van verder weg heeft het kleinschalige familiebad in een bosrijke omgeving aantrekkingskracht. Daarnaast is de lage entree een plus ten opzichte van de overige baden in de regio.
De omzet van het winkeltje was relatief laag. Door het opknappen en inrichten van het winkeltje (keukenblok, apparatuur, wateraansluiting) zijn de exploitatiemogelijkheden c.q. het verkoopaanbod vergroot. Er wordt bijgehouden welke producten goed worden verkocht en welke marges men daarop heeft. Voor de inkoop houdt men aanbiedingen bij. Voor de verkoop heeft men soms acties om de verkoop te stimuleren. De Stichting heeft aandacht voor behoeften/wensen van de bezoekers en weet daarmee extra inkomsten te vergaren. De relatief lage prijzen dragen bij aan de beleving (bijvoorbeeld kinderen die op een laagdrempelige manier leren met geld om te gaan, gezinnen met kinderen die geen exorbitante bedragen kwijt zijn).
De entree is relatief laag (€ 3,50 dagkaart). Dit zorgt voor beperkte inkomsten. De Stichting heeft overwogen om de entreeprijzen te verhogen, maar heeft bewust besloten om dit niet te doen. De lage entree is een kenmerk waaraan men zo min
Sterkte:
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
mogelijk wil tornen. Men wil ook zo veel mogelijk doelgroepen blijven aantrekken, waaronder grote gezinnen en mensen met minder inkomen. Wel zijn de prijzen van (gezins)abonnementen iets verhoogd, omdat deze relatief laag geprijsd waren in verhouding. De Stichting is zich bewust van de maatschappelijke functie waarbij een lage entreeprijs een groot goed is. Tegelijkertijd blijft zij “financieel bewust” door een balans te zoeken tussen prijzen en producten.
Het is moeilijk om langdurig een hoog exploitatie-overschot te bereiken waarmee grotere investeringen kunnen worden gedaan die de aantrekkingskracht van het zwembad vergroten, zoals een glijbaan. De Stichting is actief bezig met het aanvragen van subsidies, het deelnemen aan stemcampagnes (Rabo Clubsupport) en het organiseren van een inzamelingsacties (statiegeld, donaties). Hiermee zijn tot nu toe al aanzienlijke bedragen opgehaald, die in beginsel worden gereserveerd voor grotere investeringen. Daardoor lijkt het realiseren van bijvoorbeeld een glijbaan op termijn zeker niet onmogelijk. De Stichting heeft oog voor de toekomst en voor het vergroten van de aantrekkingskracht van het zwembad. Zij is actief bezig met het verwerven van fondsen. Daarbij houdt zij rekening met andere verenigingen/initiatieven door zelf nieuwe acties te bedenken zoals een statiegeld-actie en geen acties te ‘kapen’ van andere verenigingen. Het grote aantal stemmen op ’t Sweeltje tijdens de Rabo Clubsupport-actie en de aanzienlijke opbrengst van statiegeld-actie zijn tekenend voor het grote draagvlak onder de inwoners voor het buitenzwembad. Ook presenteert de Stichting zich actief naar buiten toe en werkt daarmee aan de zichtbaarheid en bekendheid van het zwembad.
D. Bestuurlijk
Zwakte: Actie:
Sterkte:
Zwakte:
Actie:
5
Tijdens de pilotperiode was de Stichting voor een aantal zaken afhankelijk van de gemeente. Ook de toekomstige besluitvorming ligt niet in haar handen. De Stichting heeft veel zelf kunnen regelen, en waar nodig was er goed en constructief contact met de gemeente. Ook in aanloop naar deze evaluatie en de toekomstige besluitvorming is de samenwerking van beide kanten opgezocht en heeft constructief overleg plaatsgevonden. De Stichting is zich bewust van het besluitvormingsproces, de rollen/bevoegdheden van ambtenaren, het college en de raad alsmede haar eigen rol. De Stichting is een fijne samenwerkingspartner gebleken.
De Stichting is afhankelijk van vrijwilligers. Het verminderen van animo of het onverhoopt uitvallen van vrijwilligers is een risico. Uit onderzoek dat het aandeel vrijwilligers voor structurele taken, zoals bestuursfuncties, op het gebeid van sport afneemt (Mulier-instituut, factsheet 2024/54). Dit zal bij zwembaden naar verwachting niet veel anders zijn. Men is en blijft actief bezig met werving van vrijwilligers en/of bestuursleden. Zo benadert men soms ouders/bezoekers in het zwembad zelf, in plaats van (alleen) passieve oproepen. Alle bestuursleden hebben als taak het verwerven van
Sterkte:
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
vrijwilligers binnen hun netwerk. Daarnaast worden huidige vrijwilligers op hun beurt gevraagd om binnen hun netwerk nieuwe vrijwilligers enthousiast te maken. Ook wordt aan regelmatige bezoekers gevraagd om mee te helpen of te sponsoren. Men heeft oog voor de afhankelijkheid van vrijwilligers. De Stichting staat open voor feedback van de vrijwilligers en neemt maatregelen om de animo op peil te houden (zie ook hieronder onder “organisatorisch”).
De Stichting kende een lastige aanloop. Zo heeft bijvoorbeeld het openen van een bankrekening en het afstemmen met de Belastingdienst veel moeite en tijd gekost. Ook het op poten zetten van het bestuur en werkgroepen alsmede het aantrekken van voldoende vrijwilligers was niet eenvoudig. Er zijn werkgroepen gemaakt onder de vrijwilligers, zodat taken en verantwoordelijkheden duidelijk werden voor iedereen. Ook is voor opvolging en uitbreiding van het bestuur gezorgd. Er wordt bewust gekozen voor mensen met verschillende netwerken. Wel blijft actieve werving noodzakelijk. De fase van oprichting en de daarbij komende knelpunten is voorbij. Er is gezorgd voor structuur waar men op kan terugvallen en men kan zich meer op de kerntaken richten.
De Stichting, haar bestuur of vrijwilligers kunnen aansprakelijk zijn, bijvoorbeeld in geval van ongevallen/incidenten. Dit vormt ook een drempel voor potentiële vrijwilligers. De Stichting heeft een Toezichtplan opgesteld, dat bovendien door alle toezichthouders wordt ondertekend. Ook op dit gebied probeert de Stichting te sturen op professionaliteit en continuïteit. Daarnaast zijn kinderen zonder zwemdiploma verplicht om zwembandjes te dragen. Daar worden ouders actief naar gevraagd c.q. op aangesproken. Ook wordt door middel van bordjes gewaarschuwd. Zwembandjes zijn ter plekke te koop. De Stichting is zich bewust van haar verantwoordelijkheid en (blootstelling aan) aansprakelijkheid en neemt actie om die aansprakelijkheid te voorkomen/verkleinen.
E. Organisatorisch
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
6
Vrijwilligers hebben aangegeven het werk bij de kassa saai te vinden, omdat tussen de drukkere periode het soms lange tijd rustig is aan de kassa. De animo voor de kassa-bezetting nam daardoor af. De Stichting heeft besloten om het winkeltje ook als kassa in te zetten en naar een strategische locatie te verplaatsen. Hierdoor is er altijd aanloop bij de vrijwilliger die de kassa/winkel bemand. Ook werden ‘diensten’ opgeknipt waardoor meer flexibiliteit is in de bezetting. Daardoor werd de animo voor de bezetting weer groter. Bovendien is de inzet van vrijwilligers efficiënter omdat de kassa en het winkeltje gelijktijdig door één persoon kunnen worden bemand. De Stichting staat open voor feedback van de vrijwilligers en neemt maatregelen om de animo op peil te houden.
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
Zwakte: Actie:
Sterkte:
7
Het bereiden en verkopen van etenswaren leidt tot een grote verantwoordelijkheid, gelet op hygiëne en voedselveiligheid. De wet- en regelgeving hierover is niet volledig in beeld. Er wordt vooral met gezond verstand gewerkt. Vrijwilligers die het winkeltje bemannen worden uitgebreid geïnstrueerd door de Stichting op het gebied van hygiëne en voedselveiligheid. Daarvoor is een coördinator aangewezen. De instructies hangen ook op in het winkeltje. Textiel (vaatdoeken etc.) wordt dagelijks gewassen, de airfryer wordt dagelijks schoongemaakt en het koffieapparaat wordt dagelijks gespoeld. Door middel van het bijhouden van verkoop wordt actueel ingekocht waardoor geen sprake is van lange bewaartijden. In aanloop naar seizoen 2025 zal contact worden gezocht met onder meer de Vereniging Sport en Gemeenten (VGS) om informatie te verkrijgen over wet- en regelgeving omtrent voedselveiligheid. De Stichting is zich goed bewust van het belang van voedselveiligheid en hygiëne. De Stichting staat ervoor open om meer informatie over dit onderwerp tot zich te nemen en zich op dit vlak (indien nodig) te verbeteren. Na het laatste overleg met de Stichting heeft zij contact opgenomen met de Vereniging Sport en Gemeenten (VGS, onderdeel van de VNG) en men gaat de checklist ‘Voedselveiligheid voor vrijwilligersorganisaties’ van de NVWA hanteren.
Bij het zwembad zijn toiletten en douches aanwezig. Inherent aan die aanwezigheid zijn de aandachtspunten op het gebied van schoonmaak/hygiëne. De Stichting heeft een schoonmaakprotocol. Gedurende de dag worden deze ruimtes gecontroleerd/bijgevuld en aan het einde van de dag schoongemaakt. Voorafgaand aan de volgende openstelling worden de ruimtes opnieuw gecontroleerd. De Stichting heeft aandacht voor hygiëne en heeft daarvoor structuur ingericht.
Evaluatie pilotperiode 2022-2024 buitenzwembad ’t Ploensjbad 13 januari 2025
Inleiding
Op 29 september 2021 heeft de gemeenteraad besloten om het exploitatiejaar 2022 van de buitenzwembaden ’t Sweeltje en ‘t Ploensjbad als pilotperiode te beschouwen en deze exploitaties samen met de burgerinitiatieven te evalueren. In oktober 2022 heeft deze evaluatie plaatsgevonden. Destijds werd geconcludeerd dat nog ondersteuning van de gemeente nodig is. Om een gedegen afweging voor de toekomst te maken is de gemeenteraad voorgesteld om de pliotperiode met twee jaar te verlengen. Op 30 maart 2023 heeft de gemeenteraad besloten om de pilotperiode gedurende 2023 en 2024 voort te zetten. Daarbij heeft de gemeenteraad het college onder meer opgedragen om de pilotperiode te evalueren. Deze evaluatie van de pilotperiode is tot stand gekomen in overleg met Stichting ’t Ploensjbad. Omwille van de overzichtelijkheid wordt onderscheid gemaakt in de onderdelen technisch, maatschappelijk, financieel, bestuurlijk en organisatorisch. Sommige aspecten kennen wellicht enige overlap, in dat geval is gekozen voor het onderdeel waarmee dat aspect het meeste raakvlak heeft. Het doel van de evaluatie is onder meer gelegen in het herkennen van sterktes en zwaktes van de exploitatie en het benoemen van kansen en bedreigingen in de toekomst. Dit kan bijdragen aan het verhogen van de toekomstbestendigheid en levensvatbaarheid van de buitenzwembaden.
A. Technisch (installatie, bouwwerken, onderhoud, etc.)
Zwakte:
Actie:
1
De staat van het terrein ten tijde van de overname door het burgerinitiatief was redelijk. Wel nemen de onderhoudswerkzaamheden elk jaar toe. Afgezien van de technische problemen (zie verderop) worden meer verzakkingen geconstateerd en het zeil vertoont elk jaar meer (bruine) vlekken. Men heeft ook wel eens opmerkingen gekregen van bezoekers. Hoewel de Stichting aandacht heeft besteed aan de representativiteit, is men huiverig om ‘grotere’ zaken aan te pakken omdat er veel onzekerheid is over de toekomst. Het liefst zou men het bad/terrein een facelift geven, maar de Stichting is bang voor kapitaalvernietiging, omdat de afgelopen jaren onduidelijk was of het bad in de toekomst open kan blijven. De onzekerheid over de toekomst enerzijds en de sloop/nieuwbouw van het MFA anderzijds vormen een drempel om nu al zaken op te pakken. Daarmee loopt men ook kansen mis om nieuwe bezoekers / doelgroepen aan te boren. De Stichting heeft de indruk dat de bekende bezoekers wel (blijven) terugkomen. De Stichting heeft zich actief ingezet om het terrein netjes te krijgen. De handen zijn uit de mouwen gestoken. Er is een grote mate van betrokkenheid, verantwoordelijkheidsgevoel en eigenaarschap om het terrein en de bouwwerken, voor zover mogelijk, in een nette en deugdelijke staat te houden.
Sterkte:
Ondanks de staat van het zwembad was er nog veel animo om te komen zwemmen. Blijkbaar schrijven de bezoekers het zwembad niet snel af. Dit geeft een indruk van een groot draagvlak om te (blijven) zwemmen bij ’t Ploensjbad. In de (nabije) toekomst wordt het MFA opgeleverd, waardoor de omgeving weer netjes wordt en bovendien gebruik kan worden gemaakt van faciliteiten van het MFA (toiletten, entree, winkeltje). Als besloten wordt om het bad open te houden en investeringen te doen, zijn de drempels om zelf meer zaken op te gaan pakken weggenomen.
Zwakte:
De verouderde installatie(s) hebben hun gebreken en vergen veel inzet van de vrijwilligers. Dit valt met de huidige verouderde installatie vrijwel niet te voorkomen. Het valt ook niet te voorspellen wanneer een gebrek zich gaat voordoen. Het gebrek aan onderhoud in het verleden draagt hier ook aan bij. Met het oog op nieuwe wet- en regelgeving heeft de Stichting een nieuwe wateranalysemeter aangeschaft. De Stichting heeft vrijwilligers met uiteenlopende technische achtergronden bereid gevonden om te helpen met het bedienen van de installaties. Ook heeft men een technisch bureau bereid gevonden om deze vrijwilligers nadere instructies te geven. Daar heeft men nog mee gewacht vanwege de onduidelijkheid over de toekomst. Door de Stichting is adequaat gereageerd op ontwikkelingen. De Stichting denkt vooruit en neemt initiatief om te komen tot oplossingen.
Actie:
Sterkte:
Zwakte:
Actie: Sterkte:
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
Zwakte:
2
Als gevolg van de sloopwerkzaamheden bij de Roerhal was er op momenten geen water of elektriciteit beschikbaar bij het zwembad. Op enig moment heeft Enexis de elektriciteit zelfs afgesloten omdat er een gevaarlijke situatie was ontstaan als gevolg van de sloopwerkzaamheden. Ook hebben de sloopwerkzaamheden invloed gehad op de doseerinstallatie. De elektronische onderdelen daarvan werkten niet meer naar behoren. Als gevolg daarvan moest tijdelijk handmatig worden gedoseerd. Dat is niet wenselijk gelet op het borgen van de waterkwaliteit. Na het bericht van Enexis heeft de gemeente een aggregaat gehuurd om het zwembad toch van elektriciteit te voorzien. De Stichting heeft zich flexibel opgesteld naar aanleiding van het bovenstaande en heeft daar naar beste vermogen naar gehandeld.
Er bestond en bestaat onduidelijkheid over de planning en duur van de bouwwerkzaamheden. Daardoor is onduidelijk welke werkzaamheden de Stichting voor seizoen 2025 al kan uitvoeren zonder dat die werkzaamheden in een later stadium wellicht nodeloos blijken te zijn. Indien de Stichting voor het seizoen 2025 nog geen gebruik kan maken van het MFA zal moeten worden bezien of opnieuw een beroep kan worden gedaan op units, hetgeen een aanzienlijke kostenpost voor de gemeente zal opleveren. De Stichting heeft geen invloed op de planning en duur van de bouwwerkzaamheden. Wel probeert de Stichting vooruit te denken en rekening te houden met verschillende scenario’s, zodat men klaar staat wanneer dat aan de orde is. Zodra de werkzaamheden bij het MFA voltooid zijn kan de Stichting echt aan de slag.
Omdat het een buitenzwembad betreft, wordt de waterkwaliteit relatief snel beïnvloed door het weer en de elementen. Zon, regen en bladeren hebben invloed
Actie:
Sterkte:
Zwakte:
Actie: Sterkte:
op de waardes. Ook de omstandigheid dat het bad soms dagen gesloten is en dan weer open heeft invloed op die waardes. Deze omstandigheden zijn niet tot nauwelijks te voorkomen gelet op de aard van een buitenzwembad. De Stichting heeft onderzoek gedaan naar de aanschaf van een zwembadstofzuiger. Deze stofzuiger is vervolgens door de gemeente aangekocht. Het eerste jaar functioneerde de stofzuiger prima. Op dit moment functioneert hij minder goed. De Stichting gaat hiervoor de leverancier benaderen. Desondanks is het altijd gelukt om de waterkwaliteit op orde te houden. De Stichting heeft vrijwilligers met uiteenlopende technische achtergronden bereid gevonden om te helpen met het bedienen van de installaties. Ook heeft men een technisch bureau bereid gevonden om deze vrijwilligers nadere instructies te geven. Daar heeft men nog mee gewacht vanwege de onduidelijkheid over de toekomst. De Stichting is in staat om te leren van ervaringen uit het verleden, initiatief te nemen en stappen te zetten om tot structurele oplossingen te komen.
Als gevolg van de sloopwerkzaamheden ontbrak het aan een kassa/winkeltje. In overleg met de gemeente zijn in seizoen 2024 (weliswaar op kosten van de gemeente) units geplaatst (toiletten en entree/winkeltje). Gedurende het gebruik van de units constateerde men dat de plaatsing/oriëntatie daarvan beter kan. De Stichting heeft gezorgd voor de inrichting van het winkeltje, waaronder een diepvries en dubbele koelkast die zij heeft verkregen door schenking/sponsoring. Na oplevering van het MFA kan gebruik worden gemaakt van de voorzieningen daarvan. Er komen loketten aan de zijde van het zwembad voor kassa en keuken. Deze voorzieningen zijn strategisch goed gelegen/georiënteerd.
B. Maatschappelijk
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
3
De indruk kan ontstaan dat het buitenzwembad ‘slechts’ een bak met water is, door de exploitant of door bezoekers. Dat draagt niet bij aan de leefbaarheid, betrokkenheid en de exploitatiemogelijkheden. Ook kan dat afbreuk doen aan het onderzoeken en benutten van mogelijkheden tot kruisbestuiving, verbinding en behalen van (beleidsmatige) doelstellingen op het gebied van samenleving, gezondheid, leefbaarheid etc. Afname van activiteiten/samenwerking/omzet kan leiden tot minder investeringen/vernieuwingen, hetgeen een negatieve spiraal in gang kan zetten. De Stichting heeft ideeën over maatschappelijke elementen en het zoeken van verbinding met andere verenigingen/initiatieven. Zo zijn zwemlessen (natte gym) via de basisschool georganiseerd, de wens bestaat om ook de basisschool in Posterholt daarbij te betrekken. Ook heeft men discozwemmen georganiseerd (als alternatief voor de disco in de Blokhut) en bezoekt Kleur dagbesteding het zwembad. In de toekomst wil men inspelen op zwemlessen voor bijvoorbeeld Oekraïners of arbeidsmigranten en het lokale jeugd- en jongerenwerk. In de pilotperiode heeft de Stichting al samengewerkt met Stichting Leergeld. Ook overweegt men om aan te sluiten bij Rookvrije Generatie.
Ondanks de onduidelijkheid over de sloop/nieuwbouw en de invloed van die werkzaamheden op de beleving, heeft de Stichting al stappen ondernomen om activiteiten te organiseren en verbinding te zoeken met andere (maatschappelijke)
initiatieven. De Stichting ziet ruimte en kansen om haar bereik in de toekomst te vergroten.
C. Financieel
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
Zwakte:
Actie: Sterkte:
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
4
De omzet is grotendeels afhankelijk van weersomstandigheden tijdens een relatief korte periode in het jaar. Dit is niet tot nauwelijks te voorkomen gelet op de aard van een buitenzwembad. In 2024 kwam het seizoen pas laat op gang vanwege het weer. Vooral de dagkassa-omzet liep daardoor minder dan gehoopt en verwacht. Het voorjaar is erg belangrijk, er is dan nog veel animo om na een koude periode weer te gaan zwemmen. Ook zijn veel mensen nog niet op vakantie en kan het water in die periode opwarmen. De Stichting beschrijft in haar businesscase diverse ideeën om inkomsten te genereren, zoals actief adverteren (ook in Duitsland), het exploiteren van een terras, ook voor dagjesmensen, het beschikbaar stellen van abonnementen in ruil voor sponsoring, baantjes zwemmen en discozwemmen. Daar is nu nog weinig actie op ondernomen omdat men het zwembad, vanwege de sloopwerkzaamheden en onduidelijkheid over de toekomst, nu nog niet op een waardige manier in de markt kan zetten. Men merkt dat ondanks het natte voorjaar, ongeveer evenveel abonnementen werden verkocht. De Stichting is zich bewust van de gevolgen van een slechte zomer en de beperkte exploitatiemogelijkheden vanwege de korte openstelling.
Vanwege de sloop/nieuwbouw van het MFA, en de weerslag daarvan op het zwembad, en tevens de onduidelijkheid over de toekomst van het zwembad, is de Stichting geremd in het actief benaderen van sponsoren. Men wil de sponsoren namelijk ook iets te bieden hebben en een representatief zwembad neerzetten waarmee sponsoren zich willen associëren. Bij voorkeur bindt men sponsoren voor langere termijn. Vanwege het voorgaande zijn nog geen relevante acties ondernomen. Er is potentieel op het gebied van sponsoren / naamsbekendheid, bijvoorbeeld door samenwerking te zoeken met recreatiebedrijven/campings/b&b’s.
Vanwege het bestaan van andere (buiten)zwembaden in de regio (bijvoorbeeld de Weerderhof in Linne, de Roerdomp in Roermond, het Eurobad in Maasbracht) en de ligging in een relatief dunbevolkt gebied is het verzorgingsgebied beperkt. Door het vergroten van het activiteiten-aanbod in de toekomst (zie ook hierboven), te werken aan naamsbekendheid/zichtbaarheid) en het gericht reclame maken bij doelgroepen (bijvoorbeeld flyers neerleggen bij campings) probeert de Stichting een maximaal bereik te bewerkstelligen. Met name voor de inwoner van Roerdalen is ’t Ploensjbad (naast ’t Sweeltje) een aantrekkelijk zwembad, vanwege de ligging dichtbij. Jeugd kan op de fiets. Ook speelt de sociale component mee (het tegenkomen van bekenden, klasgenootjes, etc.). Daarnaast is de lage entree een plus ten opzichte van de overige baden in de regio.
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
Zwakte: Actie:
Sterkte:
Zwakte: Actie: Sterkte:
Voorheen konden versnaperingen enkel bij de Roerhal worden gekocht. Daarnaast is vlakbij het zwembad een supermarkt gelegen waar bezoekers drinken en eten halen in plaats van bij het zwembadwinkeltje. In 2024 heeft men een eigen winkeltje geopend. De Stichting maakt afspraken met ondernemers om de voorraad tegen gunstige tarieven in te kopen. Men hoopt de inkoop in de toekomst te kunnen combineren met het MFA. Er wordt bijgehouden welke producten goed worden verkocht en welke marges men daarop heeft. Daarbij ziet men mogelijkheden om zich te onderscheiden van bijvoorbeeld de supermarkt, qua assortiment maar ook vanwege de koeling van de producten. De Stichting heeft aandacht voor behoeften/wensen van de bezoekers en weet daarmee extra inkomsten te vergaren. De relatief lage prijzen dragen bij aan de beleving (bijvoorbeeld kinderen die op een laagdrempelige manier leren met geld om te gaan, gezinnen met kinderen die geen exorbitante bedragen kwijt zijn). In de toekomst kan een groter assortiment worden gevoerd vanwege de voorzieningen van het MFA.
De entree is relatief laag (€ 3,50 dagkaart). Dit zorgt voor beperkte inkomsten. De lage entree is een kenmerk waaraan men zo min mogelijk wil tornen. Men wil ook zo veel mogelijk doelgroepen blijven aantrekken, waaronder grote gezinnen en mensen met minder inkomen. Daarnaast is men van mening dat hetgeen men nu kan aanbieden (gelet op de staat, de sloopwerkzaamheden etc.) in verhouding is met de entreeprijs. Wellicht als men in de toekomst meer voorzieningen kan bieden, kan de entreeprijs opnieuw beoordeeld worden. De Stichting is zich bewust van de maatschappelijke functie waarbij een lage entreeprijs een groot goed is. Tegelijkertijd getuigt het van realiteitszin door een balans te zoeken tussen het aanbod en de prijzen.
Het inhuren van bevoegde toezichthouders was, in verhouding met de overige uitgaven, een aanzienlijke kostenpost. De Stichting is gestart met het inzetten van vrijwilligers als toezichthouder. Daarmee is een aanzienlijke kostenreductie mogelijk. De Stichting is in staat om financiële knelpunten te herkennen en vervolgens om draagvlak en oplossingen te vinden voor een alternatief.
D. Bestuurlijk
Zwakte: Actie:
5
Tijdens de pilotperiode was de Stichting voor een aantal zaken afhankelijk van de gemeente. Ook de toekomstige besluitvorming ligt niet in haar handen. De Stichting heeft veel zelf kunnen regelen, en waar nodig was er goed en constructief contact met de gemeente. Ook in aanloop naar deze evaluatie en de toekomstige besluitvorming is de samenwerking van beide kanten opgezocht en heeft constructief overleg plaatsgevonden.
Sterkte:
De Stichting is zich bewust van het besluitvormingsproces, de rollen/bevoegdheden van ambtenaren, het college en de raad alsmede haar eigen rol. De Stichting is een fijne samenwerkingspartner gebleken.
Zwakte:
De Stichting is afhankelijk van vrijwilligers. Het verminderen van animo of het onverhoopt uitvallen van vrijwilligers is een risico. Uit onderzoek dat het aandeel vrijwilligers voor structurele taken, zoals bestuursfuncties, op het gebeid van sport afneemt (Mulier-instituut, factsheet 2024/54). Dit zal bij zwembaden naar verwachting niet veel anders zijn. Men is en blijft actief bezig met werving van vrijwilligers en/of bestuursleden. Men heeft oog voor de afhankelijkheid van vrijwilligers. De Stichting staat open voor feedback van de vrijwilligers en neemt maatregelen om de animo op peil te houden (zie ook hieronder onder “organisatorisch”).
Actie: Sterkte:
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
De Stichting, haar bestuur of vrijwilligers kunnen aansprakelijk zijn, bijvoorbeeld in geval van ongevallen/incidenten. Het toezichtsplan dient geactualiseerd te worden. Dat is ook (nog) niet ondertekend door de toezichthouders. Het bad is relatief diep (dieper dan 1,40 meter). De toezichthouders hebben geen opleiding gevolgd, mede omdat dit veel tijd kost voor de beoogde personen en omdat onduidelijkheid bestaat over de toekomst van het zwembad. De Stichting heeft een (informele) beoordeling van de toezichthouders laten uitvoeren door een daartoe bevoegde instructeur van een zwemvereniging. Deze heeft (mondeling) geoordeeld dat de toezichthouders voldoen aan de gestelde eisen. Het bad is relatief overzichtelijk, hetgeen bijdraagt aan het toezicht. De Stichting is zich bewust van haar verantwoordelijkheid en (blootstelling aan) aansprakelijkheid en is bereid om hier meer informatie over in te winnen, bijvoorbeeld bij de Vereniging Sport en Gemeenten (VGS). Ook is men van plan om de beoordeling van de toezichthouder schriftelijk te laten bevestigen.
E. Organisatorisch
Zwakte:
Actie:
Sterkte:
Zwakte:
6
Het kan een uitdaging zijn om de taken van vrijwilligers leuk en aantrekkelijk te houden. De grootste uitdaging is de doorstroming van vrijwilligers. Immers, kinderen worden groter en zelfstandiger en dan neemt de betrokkenheid van ouders af. Vrijwilligers werken in duo’s waardoor er ook een sociale component is. Het winkeltje en de entree werden gecombineerd dus meestal is er genoeg te doen. Vaak blijven ouders van kinderen een praatje maken. De Stichting richt zich voor de nieuwe aanwas van vrijwilligers met name op ouders van jonge kinderen, die hopelijk een aantal jaren betrokken blijven. Zo probeert men een natuurlijke doorloop van vrijwilligers te realiseren. Ook richt men zich op ouders van kinderen uit Posterholt, omdat de kinderen (en ouders) elkaar al via het voetbal kennen. De Stichting kijkt vooruit naar de toekomst en neemt maatregelen om de animo op peil te houden.
Het bereiden en verkopen van etenswaren leidt tot een grote verantwoordelijkheid, gelet op hygiëne en voedselveiligheid. De koeling en diepvries zijn afhankelijk van de
Actie:
Sterkte:
Zwakte: Actie:
Sterkte:
Zwakte: Actie:
Sterkte:
7
stroomvoorziening. De wet- en regelgeving hierover is niet volledig in beeld. Er wordt vooral met gezond verstand gewerkt. Waar voorheen snoepzakjes door kinderen zelf konden worden gevuld, heeft men vanwege de hygiëne besloten om de snoepzakjes vooraf te vullen. Na de stroomuitval (zie ook hiervoor) heeft men de ongekoelde/ontdooide producten weggegooid. Door middel van het bijhouden van verkoop wordt actueel ingekocht waardoor geen sprake is van lange bewaartijden. De Stichting is zich goed bewust van het belang van voedselveiligheid en hygiëne. De Stichting staat ervoor open om meer informatie over dit onderwerp tot zich te nemen en zich op dit vlak (indien nodig) te verbeteren. In de toekomst kan men gebruik maken van de (goede) voorzieningen van het MFA.
Bij het zwembad zijn toiletten aanwezig. Inherent aan die aanwezigheid zijn de aandachtspunten op het gebied van schoonmaak/hygiëne. De Stichting heeft een schoonmaakprotocol. Gedurende de dag worden deze ruimtes gecontroleerd/bijgevuld en aan het einde van de dag schoongemaakt. Voorafgaand aan de volgende openstelling worden de ruimtes opnieuw gecontroleerd. De Stichting heeft aandacht voor hygiëne en heeft daarvoor structuur ingericht.
De Stichting heeft wel eens ongewenst bezoek buiten openingstijden gehad. Er is niets kapot gemaakt, maar het bad blijft gevoelig voor indringers. De Stichting overweegt om in de toekomst de hoge haag aan de voorzijde te vervangen door een lager hekwerk met bijvoorbeeld klimop, zodat meer sociale controle mogelijk is. Ook komt dat wellicht de uitstraling en zichtbaarheid/herkenbaarheid van het zwembad ten goede. Cameratoezicht buiten de openingstijden behoort wellicht ook tot de opties, al zal daarbij rekening moeten worden gehouden met privacy/AVG. Dergelijke zaken kunnen in goede overleg met de gemeente worden besproken. De Stichting heeft aandacht voor mogelijke verbeteringen in de toekomst en zoekt op een constructieve wijze naar oplossingen.
Het Ploensjbad Vlodrop
Business case voor overdracht beheer en toekomstbestendige exploitatie Oktober 2024
Introductie In juli 2021 heeft de Stuurgroep Dorpsaccommodaties Vlodrop (SDV) een businesscase voor toekomstbestendige exploitatie van het Ploensjbad aangeboden aan het college van B&W van Roerdalen. Destijds had de gemeente besloten tot een tweejarige pilot voor de buitenbaden in Vlodrop en Montfort waarin toegewerkt werd naar overdracht van het beheer van de baden aan de inwoners. In dit kader werd bovengenoemde business case ingediend. Inmiddels zijn we ruim drie jaar verder en in die drie jaar is veel gebeurd: Er is een stichting opgericht: Stichting ‘t Ploensjbad. Er is een bestuur samengesteld voor de stichting Er is een grote groep vrijwilligers (>40 personen) actief in het Ploensjbad We hebben inmiddels enkele seizoenen ervaring opgebouwd met het beheer en de exploitatie van het Ploensjbad, waarbij elk seizoen de vrijwilligers meer verantwoordelijkheden hebben overgenomen van de gemeente Begin 2024 is een besluit genomen over de multifunctionele accommodatie naast het Ploensjbad, waardoor we nu weten welke faciliteiten beschikbaar zullen zijn ter ondersteuning van het Ploensjbad. Deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat we nu een betere inschatting kunnen maken van wat er nodig is voor beheer en exploitatie van het Ploensjbad. Daarom hebben wij een update gemaakt van de business case uit 2021.
De oorspronkelijke business case uit 2021 is bijgevoegd, om twee redenen: Een aantal passages (o.a. beschrijving van het Ploensjbad en de risicoanalyse) zijn nog actueel. Deze worden niet opnieuw opgeschreven in deze update. Bij de passages die niet meer actueel zijn (o.a. organisatie en financiën) is het waardevol om de verschillen tussen de inschatting uit 2021 en het voortschrijdend inzicht uit 2024 in kaart te brengen. Dit document richt zich op de onderdelen van de business case die inhoudelijk substantieel veranderd zijn ten opzichte van de business case van 2021: Organisatie Plannen Financiën Overdracht
Organisatie Drie samenwerkende beheersstichtingen Het Ploensjbad is één van de drie dorpsaccommodaties van Vlodrop. De andere twee zijn dorpshuis De Blokhut en sportzaal De Sjpringplank. Elke accommodatie heeft een eigen beheersstichting. Deze beheersstichtingen werken nauw samen. Die samenwerking kent een aantal aspecten: De beheersstichtingen stemmen activiteiten met elkaar af en zorgen dat er voor alle gebruikers een passend aanbod is. Ze streven naar samenwerking, geen concurrentie. De beheersstichtingen overleggen met elkaar over exploitatie en begroting en stemmen af over de inzet van de structurele aanvullende exploitatiebijdrage die de gemeente Roerdalen heeft toegekend voor de Vlodropse dorpsaccommodaties. De besturen van beheersstichtingen helpen elkaar en zijn deels actief voor meerdere beheersstichtingen. Vrijwilligers worden zoveel mogelijk ingezet voor alle beheersstichtingen. De basis voor deze samenwerking is nader uitgewerkt in de businesscase voor de multifunctionele accommodatie en De Blokhut van [datum]. Stichting ‘t Ploensjbad De beheersstichting is opgericht in 2023 De stichting heeft tot doel het toekomstbestendig beheer en exploitatie van het Ploensjbad.
Het bestuur bestaat uit de volgende personen: Danielle Buringa, voorzitter Ron Moors, penningmeester Ruud Latta, secretaris Loes Peelen, algemeen bestuurslid Etienne Mulders en Driek Tegels zijn adviseur van het bestuur. De beheersstichting heeft onder andere de volgende taken: Financieel beheer Ploensjbad Organiseren vrijwilligers Inkoop Verkoop abonnementen Beheer waterkwaliteit Klein onderhoud Ploensjbad Onderhouden contacten met gemeente Technisch beheer installaties Daar komen na definitieve overdracht van het beheer door de gemeente nog enkele taken bij:
Sponsoring en samenwerkingen Subsidies
Om de werklast van het bestuur over meer schouders te verdelen, is het bestuur op zoek gegaan naar vrijwilligers die, al dan niet als lid van het bestuur, bepaalde taken op zich willen nemen. Daarvoor hebben zich inmiddels 4 vrijwilligers gemeld. In aanloop naar het nieuwe seizoen zullen deze vrijwilligers ingewerkt worden in hun taken. Vrijwilligers Naast de organisatorische taken zijn er ook veel vrijwilligers nodig voor de operationele taken voor en tijdens het seizoen: Zwemklaar maken van het bad aan het begin van het seizoen Dagelijks bemensen van de entree/winkeltje en toezichthouders Dagelijks controleren waterkwaliteit De entree (en sinds seizoen 2024 ook het winkeltje) wordt inmiddels vijf seizoenen geheel gerund met vrijwilligers. We kunnen inmiddels putten uit een groep van ruim 40 vrijwilligers. Deze groep bestaat vooral uit ouders en grootouders van kinderen die zelf gebruikmaken van het Ploensjbad. De meeste vrijwilligers komen uit Vlodrop, maar er zijn ook al enkele vrijwilligers uit Posterholt. Voor het toezicht werd tot en met 2023 volledig geleund op betaalde krachten. In 2024 hebben tien Vlodropse vrijwilligers de opleiding tot toezichthouder gevolgd. In dit seizoen is het toezicht deels ingevuld met betaalde krachten en deels met vrijwilligers.
Het bestuur streeft ernaar en ziet mogelijkheden om het aandeel vrijwillige toezichthouders de komende seizoenen te laten groeien. Voor technisch beheer, klein onderhoud en het zwemklaar maken van het bad zijn andere vrijwilligers actief. Het technisch beheer was in 2024 nog grotendeels uitbesteed. In seizoen 2025 zal dat door Vlodropse vrijwilligers overgenomen worden. Deze vrijwilligers zullen wel nog uitleg moeten krijgen van Technische Alliantie.
Plannen Het bestuur streeft ernaar voor de lange termijn betaalbaar buitenzwemmen aan te bieden aan inwoners van Vlodrop en omliggende dorpen. Daarbij wil het bestuur de ervaring van bezoekers waar mogelijk verbeteren, door meer en betere faciliteiten aan te bieden. Om dat te realiseren wil het bestuur: Zoveel mogelijk taken laten uitvoeren door een zo groot mogelijke groep vrijwilligers Inkomsten vergroten op verschillende manieren Meer vrijwilligers, meer taken Het bestuur streeft ernaar de groep aan vrijwilligers verder te vergroten, o.a. door: De meer dan 200 vrijwilligers die zich in 2022 gemeld hebben voor het instandhouden van de drie dorpsaccommodaties te activeren Via de basisschool ouders te benaderen van met name de lagere groepen, omdat hun kinderen de komende jaren veel gebruik zullen maken van het Ploensjbad. Met name entree en toezicht worden veelal gedaan door ouders van kinderen die zelf gebruik maken van het Ploensjbad. Er is sprake van een zeker natuurlijk verloop van vrijwilligers voor deze functies. Het is dus belangrijk dat we ook werken aan de ‘natuurlijke aanwas’ van vrijwilligers voor deze functies. Specifieke ‘werkgroepjes’ op te zetten voor onder andere technisch beheer/onderhoud, groenonderhoud, activiteiten, etc.
Ook ziet het bestuur mogelijkheden de kosten te beperken door meer taken uit te laten voeren door vrijwilligers, o.a.: Toezicht Technisch beheer Groenonderhoud Inkomsten vergroten Het bestuur ziet veel mogelijkheden om de inkomsten te vergroten, waaronder: Het ‘zichtbaar’ maken van ’t Ploensjbad door het plaatsen van banners en het creëren van een aantrekkelijke toegang - op deze manier wordt de zichtbaarheid van het bad voor recreanten van de Gemeente Roerdalen beter (mensen weten dan dat er een zwembad is!) Het aantrekken van meer bezoekers uit Roerdalen, Roermond en Duitsland door het actief te adverteren (ook over de grens) - we verwelkomen nu al bezoekers uit Posterholt, St. Odiliënberg, Karken en E eld. Met name bezoekers uit Posterholt weten het Ploensjbad al goed te vinden, waarbij de nauwe banden die zijn ontstaan door de gezamenlijke voetbalclub een belangrijke rol spelen. Het bestuur wil met name inzetten op het aantrekken van bezoekers uit Herkenbosch, voor wie Vlodrop zeer dichtbij is en voor wie er geen duidelijk alternatief buitenbad is. Het exploiteren van een terras met winkeltje - door het aanbieden van snoepgoed, ijs, frisdrank, ko ie en vlaai vergroten we de kans op inkomsten van dagjesmensen, toeristen en fietsers
Het benaderen van B&B’s, kampeerboerderijen, pensions en hotels - in ruil voor sponsoring stelt het Ploensjbad abonnementen beschikbaar voor bezoekers van hun accommodaties. Zeker in de zomermaanden kunnen zij dit als extraatje presenteren voor hun eigen gasten. Vanuit de gedachte ‘Roerdalen Beweegt’: - het faciliteren van baantjes zwemmen buiten de reguliere openingstijden van het Ploensjbad (bijvoorbeeld de zondagochtend en 1 à 2 avonden per week) om het sporten in Roerdalen te stimuleren Discozwemmen voor de jeugd in de zomer met actieve acquisitie in Duitsland gezellige discoavond(en) voor Nederlandse én Duitse jeugd (onderzoek naar subsidie euregionale samenwerking) Ook wil het bestuur in kaart brengen voor welke subsidieregelingen het Ploensjbad in aanmerking kan komen.
Als het beperken van de kosten of het vergroten van de inkomsten ruimte schept in de exploitatie, wil het bestuur investeren in verbetering van de faciliteiten, waarbij een glijbaan en voetbaldoeltjes hoog op het verlanglijstje van de gebruikers staan. Ook het aanbod aan speeltoestellen wil het bestuur graag uitbreiden. Samenwerking Stichting Speel en Ontmoet Bij dat laatste (speeltoestellen) biedt de samenwerking met stichting Speel en Ontmoet (S&O) een kans. Deze stichting heeft als doel de speeltuinen en ontmoetingsplekken in Vlodrop te vernieuwen. S&O heeft contact gezocht met het Ploensjbad om te verkennen of een speel- en ontmoetingsplek op het terrein van het Ploensjbad gerealiseerd kan worden. Het bestuur van het Ploensjbad staat daarvoor open en is in gesprek met S&O. Het realiseren van een speel- en ontmoetingsplek op het terrein van het Ploensjbad kan leiden tot beter gebruik van dit terrein (dat nu 9 maanden per jaar ongebruikt is) en tot een beter aanbod voor bezoekers van het Ploensjbad. Bij de uitwerking van dit initiatief is het wel van groot belang om oog te hebben voor veiligheid van bezoekers op het terrein op momenten dat het Ploensjbad niet geopend is, en maatregelen te nemen om opzettelijke of onbedoelde beschadigingen aan het Ploensjbad en de bijbehorende faciliteiten te voorkomen. En uiteraard is het van belang om de aansprakelijkheden goed te regelen.