Agendabundel

Artikel 5 Opstarten procedure en kostenverhaal Indien er een anterieure privaatrechtelijke overeenkomst is gesloten tussen het bevoegd gezag en initiatiefnemer, dan zal een financiële bijdrage worden betaald conform artikel 6 en zal de planologische en/of omgevingsvergunningsprocedure worden gestart. Artikel 6 Compensatie 1. Indien compensatie plaatsvindt door middel van een onttrekking aan de woningvoorraad, dan wel de harde planvoorraad, dan is geen verdere compensatie vereist zoals bedoeld in het tweede lid van dit artikel. 2.Het college van burgemeester en wethouders bepaalt de financiële compensatie van het woningbouwinitiatief door het bepalen van het woningtype, op het moment dat de initiatiefnemer een omgevingsvergunning of bestemmingsplanherziening wil gaan aanvragen (zie artikel 5) en geen compensatie plaatsvindt zoals bedoeld in het eerste lid van dit artikel. Het is aan het college van burgemeester en wethouders om te bepalen tot welk woningtype de toevoeging behoort. Type Vrijstaande woning 2 onder 1 kapwoning Rijwoning Appartement met lift Appartement zonder lift Grondgebonden seniorenwoning Levensloopbestendige woning Tiny house Woonwagen Woningsplitsing

Compensatiebedrag € 25.000 € 15.000 € nihil € nihil € 5.000 € Nihil € Nihil € Nihil € Nihil € Nihil

Artikel 7 Houdbaarheidsduur woningbouwinitiatief Met het woningbouwinitiatief dient binnen 3 jaar na het onherroepelijk worden van het hieraan ten grondslag liggende planologische besluit te zijn gestart met de bouw. Indien dit niet het geval is wordt een procedure gestart om dit bouwrecht op te heffen (bijv. via wijzigingsbevoegdheid). Artikel 8 Restitutie Woningbouwinitiatieven die mogelijk worden gemaakt met toepassing van voorliggende beleidsregel komen niet in aanmerking voor restitutie van de financiële compensatie. Artikel 9 Voorziening De in het kader van financiële compensatie ontvangen middelen worden door de gemeente gestort in een lokale voorziening met als doel transformatie en herstructurering van de woningvoorraad en het aan de woningvoorraad onttrekken van woningen, evenals het duurzaam onttrekken van niet benutte bouwmogelijkheden. Artikel 10 Citeertitel

Pagina 3 van 4

Deze beleidsregel wordt aangehaald als ‘Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2022)’. Artikel 11 Inwerkingtreding Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van de dag na bekendmaking.

Pagina 4 van 4

1 Bijlage 2 Raadsbesluit Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen 2022

Raadsbesluit

Jaar 2022/../..

Zaaknummer:Z22-028851 Onderwerp: Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen 2022 De raad van de gemeente Roerdalen heeft; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 17 mei 2022, gelet op de vastgestelde Omgevingsvisie Roerdalen 2050, d.d. 8 juli 2021; gelet op de vastgestelde regionale sectorale Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2012-2025, d.d. 7 juli 2022, welke een nadere uitwerking is van het woonbeleid uit de Omgevingsvisie Roerdalen 2050 en zich richt op het realiseren van een duurzame, kwalitatief goede woningvoorraad het en in evenwicht brengen van vraag en aanbod; het volgende besluit genomen:

Besluit: 1. de Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2019) in te trekken; 2. de navolgende Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2022) vast te stellen: Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2022) Artikel 1 Definities Bevoegd gezag:

het college van burgemeester en wethouders.

Fysieke onttrekking:

het slopen en het planologisch herbestemmen van één of meerdere woningen.

Woningbouwinitiatief: Appartement met lift:

een bouwplan van een particulier of projectontwikkelaar (niet grondgebonden) woning als deel van een groter gebouw (per lift toegankelijk).

Appartement zonder lift:

(niet grondgebonden) woning als deel van een groter gebouw (niet per lift toegankelijk).

Vrijstaande woning:

Eengezinswoning die los staat van (eventueel) aanwezige andere objecten/hoofdgebouwen.

Rij-/hoekwoning:

Eengezinswoning die aan één of beide kanten grenst aan een aanliggende woning, waarbij de woningen ten

Pagina 1 van 4

opzichte van elkaar in een gelijk vlak of lijn liggen. 2 onder 1 kap woning:

Eengezinswoning waarvan het hoofdgebouw is verbonden met het hoofdgebouw van één andere gelijksoortige woning.

Grondgebonden seniorenwoning: woning met maximaal drie kamers (woonkamer én slaapkamers) en alle basisvoorzieningen (slaapkamer, badkamer, keuken) op de begane grond, incl. een evt. inpandige berging, excl. een eventuele inpandige garage. Tiny house:

Kleine, volledig uitgeruste woning, met een gebruiksoppervlakte die niet groter is dan 50 m2. Een tiny house is op duurzame wijze gebouwd en is bedoeld om het hele jaar door bewoond te worden. Een recreatiewoning of een woonwagen is geen tiny house.

Levensloop bestendig wonen:

Een levensloopbestendige woning is een huis dat zo is aangepast of gebouwd dat het geschikt is om in te wonen, ook als er zorg nodig is of als mensen slecht ter been zijn (toegankelijk, comfortabel en veilig). Een levensloopbestendige woning is bedoeld voor iedereen, van jong tot oud, voor elke levensfase.

Woningbouwlocatie:

een te (ver)bouwen fysieke ruimte die aaneengesloten is bestemd voor het huisvesten van een of meerdere huishoudens.

Intrekken harde plannen:

het planologisch herbestemmen van één of meerdere woningen.

Woningsplitsing:

Een bestaande legale woning die gesplitst wordt in maximaal twee afzonderlijke en zelfstandig functionerende wooneenheden (met eigen woonkamer, keuken, badkamer, toilet, slaapkamer) en die elk beschikken over voldoende (eigen) parkeerruimte conform de vigerende parkeernormen.

Artikel 2 Inhoud beleidsregel Bij woningbouwinitiatieven bestaat de mogelijkheid van compensatie (compenseren van de negatieve invloed op de woningvoorraad) in de vorm van een financiële bijdrage. Slechts die bouwplannen die voldoen aan het in artikel 3 en 4 gestelde, kunnen gebruik maken van financiële compensatie. Artikel 3 Toepassingsbereik De beleidsregel geldt voor nieuw te bouwen woningen die niet zijn opgenomen in de planvoorraadlijst. Artikel 4 ‘Nee, tenzij’ - principe De beleidsregel wordt enkel toegepast indien wordt voldaan aan de volgende voorwaarden:

Pagina 2 van 4

1. De ruimtelijke kwaliteit en de locatie van het initiatief worden door de gemeente akkoord bevonden. 2. Het gaat om de toevoeging van maximaal 20 woningen per project, met uitzondering van projecten waarbij wonen en zorg wordt gecombineerd; 3. Het woningbouwinitiatief voldoet aan minimaal 3 van de 5 criteria uit de kwaliteitszeef (die van toepassing blijft volgens Bijlage 5 van de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022-2025): a. Er moet sprake zijn van inbreiding; b. Bestaand vastgoed wordt hergebruikt; c. Er moet sprake zijn van een herstructureringslocatie (oplossen rotte plekken); d. Het plan moet onderscheidend zijn op basis van duurzaamheid; e. Er moet sprake zijn van levensloopbestendig wonen. Artikel 5 Opstarten procedure en kostenverhaal Indien er een anterieure privaatrechtelijke overeenkomst is gesloten tussen het bevoegd gezag en initiatiefnemer, dan zal een financiële bijdrage worden betaald conform artikel 6 en zal de planologische en/of omgevingsvergunningsprocedure worden gestart. Artikel 6 Compensatie 1. Indien compensatie plaatsvindt door middel van een onttrekking aan de woningvoorraad, dan wel de harde planvoorraad, dan is geen verdere compensatie vereist zoals bedoeld in het tweede lid van dit artikel.

2.Het college van burgemeester en wethouders bepaalt de financiële compensatie van het woningbouwinitiatief door het bepalen van het woningtype, op het moment dat de initiatiefnemer een omgevingsvergunning of bestemmingsplanherziening wil gaan aanvragen (zie artikel 5) en geen compensatie plaatsvindt zoals bedoeld in het eerste lid van dit artikel. Het is aan het college van burgemeester en wethouders om te bepalen tot welk woningtype de toevoeging behoort. Type Vrijstaande woning 2 onder 1 kapwoning Rijwoning Appartement met lift Appartement zonder lift Grondgebonden seniorenwoning Levensloopbestendige woning Tiny house Woonwagen Woningsplitsing

Compensatiebedrag € 25.000 € 15.000 € nihil € nihil € 5.000 € Nihil € Nihil € Nihil € Nihil € Nihil

Artikel 7 Houdbaarheidsduur woningbouwinitiatief Met het woningbouwinitiatief dient binnen 3 jaar na het onherroepelijk worden van het hieraan ten grondslag liggende planologische besluit te zijn gestart met de bouw. Indien dit niet het geval is wordt een procedure gestart om dit bouwrecht op te heffen (bijv. via wijzigingsbevoegdheid). Artikel 8 Restitutie Woningbouwinitiatieven die mogelijk worden gemaakt met toepassing van voorliggende beleidsregel komen niet in aanmerking voor restitutie van de financiële compensatie.

Pagina 3 van 4

Artikel 9 Voorziening De in het kader van financiële compensatie ontvangen middelen worden door de gemeente gestort in een lokale voorziening met als doel transformatie en herstructurering van de woningvoorraad en het aan de woningvoorraad onttrekken van woningen, evenals het duurzaam onttrekken van niet benutte bouwmogelijkheden. Artikel 10 Citeertitel Deze beleidsregel wordt aangehaald als ‘Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2022)’. Artikel 11 Inwerkingtreding Deze beleidsregel treedt in werking met ingang van de dag na bekendmaking. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 7 juli 2022 De gemeenteraad van Roerdalen, De griffier,

De voorzitter,

R.J.J. Notermans

mr. M.D. de Boer-Beerta

Pagina 4 van 4

1 Bijlage 3 Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen 2019

1 Bijlage 4 Motie d.d. 5 november 2022

g@ ROERSTREEK OKAALI

DEMOCRATEN

--rROERDALEN

CDA Roerdalen

Motie Raadsvergadering

S november 2020

Agendapunt

Sa

Registratienummer

020 H 0

Onderwerp

Programmabegroting 2021-2024; Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven (2019)

De raad van de gemeente Roerdalen in vergadering bijeen op donderdag S november 2020,

Gehoord de beraadslaging, Overwegende dat:

-

de lokale woningmarkt (feitelijk) op slot zit; de vraag naar woningen voor specifieke doelgroepen al jaren het beschikbare aanbod overstijgt; voor de gemeente een belangrijke taak is weggelegd om de doorstroming te bevorderen; de conclusie mag worden getrokken dat er vraag is naar woningen die volgens moderne standaarden worden gebouwd, levensloopbestendig, energetisch zoveel als mogelijk zelfvoorzienend zijn en dus klaar zijn voor de toekomst; woningen voor kleinere huishoudens (senioren, starters en alleenstaande ouders) niet of onvoldoende voorradig zijn;

van oordeel dat:

-

-

-

de beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2019) als doel heeft hier een positieve impuls aan te geven en woningbouwinitiatieven mogelijk te maken binnen de daarvoor gestelde (kwaliteits)kaders, zonder dat dit ten koste gaat van de planvoorraad; in de praktijk blijkt dat er tegen grenzen wordt aangelopen zoals strengere eisen in het Bouwbesluit v.w.b. de isolatienormen van gebouwen, waardoor een bredere (spouw)muur noodzakelijk wordt, als gevolg waarvan de beschikbare leefruimte voor nieuw te bouwen woningen steeds kleiner wordt; door het begrip (bruto) vloeroppervlakte te vervangen door het begrip gebruiksoppervlakte, wordt de ruimte, die nodig is om een volledig uitgeruste woning te realiseren, beter verankerd; een beperkte aanpassing van de beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2019) een positieve uitwerking kan hebben op de lokale woningbouwinitiatieven;

van mening dat de beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2019) op een aantal

onderdelen dient te worden aangepast, zoals: - artikel 1 Definities, sub "Grondgebonden seniorenwoning" zou als volgt kunnen gaan luiden: Woning met een gebruiksoppervlak van maximaal 120 m2 en maximaal drie kamers (woonkamer en slaapkamers) en alle basisvoorzieningen (slaapkamer, badkamer, keuken) op de begane grond, incl. een evt. inpandige berging, excl. een evt. inpandige garage. - artikel 1 Definities, sub "Tiny house" zou als volgt kunnen gaan luiden: "Kleine, volledig uitgeruste woning, met een gebruiksoppervlakte dat niet groter is dan SO m2• Een tiny house is op duurzame wijze gebouwd en is bedoelt om het hele jaar door bewoond te worden. Een recreatiewoning of een woonwagen is geen tiny house."

-

aan Artikel 1 Definities zou een regel over "woningsplitsing" kunnen worden toegevoegd, welke als volgt zou kunnen gaan luiden: Een bestaande woning die gesplitst wordt in twee afzonderlijk en zelfstandig functionerende wooneenheden (eigen woonkamer, keuken, badkamer, toilet, slaapkamer). Die elk beschikken over voldoende (eigen) parkeerruimte conform het vigerende parkeernormenbeleid.

-

aan Artikel 6 Financiële compensatie zou een regel over "woningsplitsing" kunnen worden toegevoegd, welke als volgt zou kunnen gaan luiden:

Type Woningsplitsing

Compensatiebedrag Nihil

verzoekt het college van burgemeester en wethouders: 1. met inachtneming van het vorenstaande de gemeenteraad zo spoedig mogelijk een voorstel tot wijziging van de Beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven gemeente Roerdalen (2019) ter besluitvorming voor te leggen; 2. de gemeenteraad vóór 1 december 2020 te informeren indien een dergelijk voorstel niet vóór 16 december 2020 ter besluitvorming van de gemeenteraad in procedure kan worden gebracht. en gaat over tot de orde van de dag.

J. Cremers, CDA

G. van Elmpt, Democraten Roerdalen

W. Van Pol, Roerstreek Lokaal!

6 Vaststellen regiovisie Meedoen en wonen 2022-2026 Noord- en Midden-Limburg 1 Raadsvoorstel - Vaststellen regiovisie meedoen en wonen

e gemeente roerdalen #gg Raadsvoorstel Zaaknummer Onderwerp: Datum: Indiener agendapunt: Portefeuillehouder:

Z21-025010 Vaststellen regiovisie meedoen en wonen 24 mei 2022 College van Burgemeester en wethouders Roerdalen L. Vestjens

Gevraagd besluit:

De regiovisie Meedoen en wonen 2022-2026 Noord en Midden Limburg vast te stellen De regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 Noord en Midden Limburg

Bijlage(n):

Toelichting bij het collegevoorstel

1.

Onderwerp

De herijkte Regiovisie meedoen en wonen

2.

Inleiding

Sinds 2015 is de gemeente op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 zelf verantwoordelijk voor het organiseren van goede ondersteuning voor kwetsbare inwoners die opvang of beschermd wonen nodig hebben. Om dat in goede banen te leiden, is in 2017 de "Regiovisie Bijzondere Doelgroepen 2017-2020" vastgesteld. Daarin werd de ambitie uitgesproken om meer in te zetten op kleinschalige en flexibele zorg, zo dicht mogelijk bij de inwoner. Dit is in lijn met het advies van de commissie Dannenberg, die in 2015 in opdracht van de VNG een advies over de toekomst van het beschermd wonen heeft uitgebracht. In de raad van 15 december 2021 is het besluit genomen om per 1 januari 2022 in de regio Noord- en Midden-Limburg nieuwe (financiële) samenwerkingsafspraken te maken over de regionale taken van beschermd wonen, maatschappelijke opvang en bemoeizorg en preventie. Dat is vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst, die op 24 mei door het college is ondertekend, en waarbij de MGR ( Module Gemeenschappelijke Regeling) een aantal gemeenschappelijke teken uitvoert. De raad is hierover geïnformeerd via de Raadsinformatiebrief d.d. 24 mei 2022. We hebben in deze nieuwe afspraken afgesproken dat gemeenten zelf de lokale toegang organiseren, dat we handelen op basis van financiële solidariteit en dat een aantal bedrijfsvoeringstaken bij de MGR worden belegd.

Pagina 1 van 4

11111111111111111111111111111111 IIIIII I II IIIII IIIIII IIIII 1111111

g

#si gemeente roerdalen Met de herijkte "Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026" geven we hier de komende jaren verder invulling aan. We zetten onder andere in op meer preventie, ervaringsdeskundigheid, meer passende woonoplossingen en veerkrachtige dorpen. Concrete uitwerking hiervan wordt nu opgenomen in de Omvorming, en deels wordt deze verder ontwikkeld in samenspraak met inwoners zelf en de Adviesraad. 3.

Beslispunten 1.

De regiovisie Meedoen en wonen 2022-2026 Noord en Midden Limburg vast te stellen

4. a.

Argumenten De regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 maakt onderdeel uit van de regionale samenwerking. Het afgelopen jaar zijn grote stappen gezet in het vormgeven van de regionale samenwerking tussen de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg op het gebied van beschermd wonen, maatschappelijke opvang en bemoeizorg & OGGZ-preventie (hierna: BW-MO-B&P). Met het vaststellen van deze regiovisie geven we inhoudelijk richting aan de recent vastgestelde samenwerking op het gebied van BW, MO en B&P. We geven hiermee ook uitvoering aan de afspraken zoals deze zijn vastgelegd, bijvoorbeeld het inrichten van een goede sociale basis. De wijze van inkoop en het contractmanagement sluiten aan bij de inhoud van de regiovisie.

b.

Met de regiovisie voldoen we aan de Norm voor Opdrachtgeverschap van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De regionale samenwerking is één van de niet-vrijblijvende afspraken die zijn opgenomen in de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). Daarin is tevens opgenomen dat in samenspraak met belanghebbenden, de samenwerkende gemeenten een regiovisie opstellen, die door de afzonderlijke gemeenteraden dient te worden vastgesteld.

c.

Met de regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 bouwen we voort op het fundament dat sinds 2017 is gelegd. De afgelopen jaren is hard gewerkt aan de transformatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Beschermd wonen is steeds meer kleinschalig, in de wijken georganiseerd en gericht op uitstroom, waardoor beschermd wonen beter aansluit bij de behoefte van de doelgroep en het voorliggende veld binnen de eigen gemeenten. Op deze manier staan we als gemeente zo dicht mogelijk bij onze inwoners. Ook de maatschappelijke opvang is de afgelopen jaren flexibeler georganiseerd; vanaf medio 2022 zullen de gemeenten ook deze vorm van ondersteuning zelf indiceren en wordt de opvang zoveel als mogelijk kleinschalig en verspreid over de regio georganiseerd. Daarbij wordt ook, waar mogelijk, ingezet op een oplossing binnen het eigen netwerk. Onze herijkte visie voor 2022-2026 bouwt hierop voort en beschrijven we langs twee pijlers, uitgewerkt in zeven ambities. De eerste pijler, 'Meedoen & Erbij horen,' ondersteunt de integrale aanpak in samenwerking met alle partijen die zich bezighouden met inwoners in

Pagina 2 van 4

eg

#$pg gemeente roerdalen kwetsbare posities. Niet de voorziening of het aanbod staat centraal, maar de kwetsbare inwoner die er op enig moment gebruik van maakt. Daarmee beogen we dat voorzieningen zodanig op elkaar aansluiten dat de kwetsbare inwoner steun en uitdaging vindt om de zelfredzaamheid te vergroten en aansluiting te vinden en te behouden bij de samenleving, passend bij zijn of haar specifieke behoefte. De ambities bij deze pijler zijn meer preventie, meer maatwerk, meer samenwerking en meer ervaringsdeskundigheid en cliëntparticipatie. In de tweede pijler, 'Wonen & Thuis zijn in de Wijk,' beschrijven we het doel dat iedereen een eigen thuis kan vinden en behouden. De ondersteuning die daarbij nodig is, organiseren we zo dicht als mogelijk bij de inwoner. We zetten in op goed nabuurschap en veerkrachtige wijken, waarin inwoners en kwetsbare inwoners elkaar weten te vinden. De ambities bij deze pijler zijn het door ontwikkelen van opvang en beschermd wonen, het vergroten van aanbod woonoplossingen en meer inzetten op veerkrachtige wijken. d.

De regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 vormt de basis voor de (meerjarige) beleidsagenda. De regiovisie is de kapstok van waaruit de gemeenten samenwerken. De beleidsagenda is het regionale uitvoeringsprogramma, waarin voor de komende jaren is aangegeven welke activiteiten op regionaal niveau worden ondernomen om de ambities verder vorm te geven. De beleidsagenda vormt tevens de input voor de regionale begroting en wordt jaarlijks vastgesteld door de samenwerkende gemeenten.

5.

Kanttekeningen N.V.T.

6.

Financiën Het laten vaststellen van de regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 door de gemeenteraad heeft geen financiële consequenties. Van de financiële consequenties van de regionale samenwerking tussen de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten op het gebied van BWMO-B&P is uw raad op 15 december 2021 al op de hoogte gebracht.

7.

Communicatie De regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 is opgesteld door de samenwerkende gemeenten in Noord- en Midden-Limburg en besproken in de Bestuurscommissie Wmo op 15 december 2021. De visie dient als basis voor de (meerjarige) beleidsagenda, die door de samenwerkende gemeenten verder wordt uitgewerkt en voorgelegd ter vaststelling door de gemeenteraad. De Bestuurscommissie Wmo wordt in dit proces op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen. Tevens is voorafgaand aan het proces van besluitvorming Adviesraad Sociaal Domein Roerdalen op de hoogte gebracht van de herijkte Regiovisie. De adviesraad Sociaal Domein wordt gevraagd om over de invulling en uitwerking op diverse onderdelen mee te denken. Nadat de gemeenten in Noord- en Midden-Limburg de Regiovisie Meedoen en Wonen 20222026 hebben vastgesteld, zal er inhoudelijke communicatie plaatsvinden richting betrokken partijen. Over de precieze invulling hiervan wordt nog van gedachten gewisseld.

Pagina 3 van 4

., gemeente roerdalen

8.

Planning en uitvoering Nadat de regiovisie is vastgesteld zal deze leidend zijn in de uitwerking van de beleidsagenda en de begroting MGR 2024

9.

Privacy

N.V. T. 10. Bijlagen: 1. De regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 2.Raadsvoorstel regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 3.Raadsbesluit regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026

St. Odiliënberg, 24 mei 2022

Burgemeester en wethouders van Roerdalen, De secretaris, De burgemeest

J.J.W.M. L'Ortije

Pagina 4 van 4

0

. de Boer-Beerta

1 Raadsbesluit vaststellen Regiovisiemeedoen en wonen 2022-2026 noord en midden Limburg.docx

Raadsbesluit

Jaar 2022/07/07

Zaaknummer:Z21-025010 Onderwerp: Vaststellen regiovisie meedoen en wonen 2022-2026 Noord- en Midden- Limburg De raad van de gemeente Roerdalen heeft; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 24 mei 2022, het volgende besluit genomen:

Besluit: De regiovisie Meedoen en wonen 2022-2026 Noord- en Midden- Limburg vast te stellen. Aldus vastgesteld in de raadsvergadering van 7 juli 2022. De gemeenteraad van Roerdalen, De griffier,

De voorzitter,

R.J.J. Notermans

mr. M.D. de Boer-Beerta

Pagina 1 van 2

Pagina 2 van 2

1 Bijlage Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026.docx

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026 inwoners met complexe problematiek

Noord- en Midden-Limburg

INHOUD SAMENVATTING .................................................................................................................3 AANLEIDING .......................................................................................................................4 1

2

3

4

AFRONDING BELEIDSPERIODE 2017 – 2021 .........................................................5 1.1

BESCHERMD WONEN..........................................................................................................5

1.2

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG ..........................................................................................7

1.3

BEMOEIZORG.........................................................................................................................8

1.4

PREVENTIE ...............................................................................................................................9

VISIE EN AMBITIES REGIOVISIE 2022-2026 ..........................................................10 2.1

DEFINITIE EN AFBAKENING VAN DE DOELGROEP.....................................................10

2.2

ONZE VISIE LANGS DE PIJLER: MEEDOEN & ERBIJ HOREN......................................11

2.3

ONZE VISIE LANGS DE PIJLER: WONEN & THUIS ZIJN IN DE WIJK ........................12

2.4

ONZE AMBITIES ...................................................................................................................13

GOVERNANCE, INKOOP EN SAMENWERKING ..................................................17 3.1

NORM VOOR OPDRACHTGEVERSCHAP EN DE REGIONALE AFSPRAKEN...........17

3.2

MONITORING ......................................................................................................................18

3.3

UITVOERING.........................................................................................................................19

BIJLAGEN ...................................................................................................................20 4.1

TOELICHTING PROCES TOTSTANDKOMING REGIOVISIE.........................................20

4.2.

BESCHRIJVING VAN DE AMBITIES ..................................................................................21

4.3

DOCUMENTATIE EN KERNPUNTEN OVERHEIDSBELEID ...........................................26

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 2

SAMENVATTING De samenwerkende gemeenten in Noord- en Midden-Limburg hebben de afgelopen periode (2017-2021) een start gemaakt met de transformatie van het beleid voor de bijzondere doelgroepen. Beschermd wonen (BW) is omgevormd naar meer kleinschalige zorg in de wijk. Met de aanbesteding per 1-1-2018 zijn ook de kosten voor deze zorg onder controle gebracht. De nieuwe aanbesteding BW per 1-1-2022 bouwt hierop voort. De gemeenten hebben gezamenlijk alleen de 24-uurs zorg ingekocht: 258 BW-plekken, bij 3 combinaties van aanbieders, verspreid over de regio. Alle minder intensieve vormen van wonen met begeleiding zijn ondergebracht bij de lokale gemeenten. Bij maatschappelijke opvang heeft een ook een transformatie plaats gevonden: van gecentraliseerd opvangen naar kleinschalige opvang in de wijk. Daarbij wordt extra ingezet op het voorkómen van dakloosheid, bijvoorbeeld door het eigen netwerk van de inwoner in te zetten. De ‘Blokhuismiddelen’ (€ 2.154.940,- voor onze regio) hebben deze transformatie versneld. Per 1-1-2022 wordt de opvang in onze regio voor alle daklozen uitgevoerd door één combinatie. Bemoeizorg en preventie OGGZ zijn ook opnieuw aanbesteed, in lijn met de geactualiseerde visie. Kern van die visie: Alle kwetsbare inwoners van Noord- en Midden-Limburg worden op passende wijze ondersteund, zodat zij zo zelfstandig mogelijk kunnen meedoen in de samenleving.

Daarbij zien we kwetsbaarheid niet als een kenmerk van de persoon, maar als een samenloop van omstandigheden, keuzes en complexiteit. Ondersteuning is maatwerk. Om de visie te bereiken, werken we langs 2 pijlers aan 7 ambities: Pijler 1: Meedoen & erbij horen 1. 2. 3. 4.

Meer preventie Meer maatwerk Meer samenwerking Meer cliëntparticipatie en ervaringsdeskundigheid

Pijler 2: Wonen & Thuis zijn in de wijk 5. Transformatie beschermd wonen en opvang 6. Meer passende woonoplossingen 7. Meer veerkracht in de wijk

Jaarlijks stellen de samenwerkende gemeenten een beleidsagenda vast. Dat is het regionale uitvoeringsprogramma, waarin voor dat jaar is aangegeven welke activiteiten worden ondernomen om de ambities verder vorm te geven. De beleidsagenda vormt de input voor de regionale begroting. De afspraken rondom de governance zijn vastgelegd.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 3

We voldoen aan de Norm voor Opdrachtgeverschap. Stuurinformatie komt beschikbaar via de regionale monitor.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 4

AANLEIDING In 2016 hebben de 13 Noord- en Midden-Limburgse gemeenten samen met hun partners de “Regiovisie Bijzondere Doelgroepen 2017-2020” (hierna: regiovisie 2017-2020) geschreven. Op basis hiervan is een start gemaakt met de transformatie van het beleid voor de bijzondere doelgroepen, gebaseerd op de rapportage van de commissie Dannenberg “Van beschermd wonen naar een beschermd thuis”. Gemeenten zetten zich in voor een inclusieve samenleving zodat ook inwoners met een psychische kwetsbaarheid volwaardig kunnen deelnemen aan de maatschappij. We werken vanuit een herstelgerichte benadering. Dat wil zeggen dat zoveel mogelijk mensen in hun eigen wijk, bij voorkeur thuis, ondersteund worden. De regiovisie 2017-2020 sorteerde voor op de doordecentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang die vanaf 2020 was voorzien. Ondertussen weten we dat de doordecentralisatie van beschermd wonen vanaf 1 januari 2022 vorm krijgt en de doordecentralisatie van de maatschappelijke opvang op zijn vroegst vanaf 2026. Alle gemeenten waren al sinds de Wmo 2015 zelf verantwoordelijk voor de zorg en ondersteuning voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid.

Door de doordecentralisatie ontvangt niet langer de centrumgemeente (in onze regio de gemeente Venlo) de financiële middelen voor de vormgeving van deze taak, maar ontvangen álle gemeenten voor het onderdeel beschermd wonen, op basis van een afgesproken ingroeipad, hun deel van de middelen. Met ingang van 2022 sluit de gemeente Gennep aan bij de regionale samenwerking in Noord- en Midden-Limburg voor het onderdeel beschermd wonen. De overgang naar en het succes van de doorcentralisatie is alleen verantwoord als er sprake is van regionale samenwerking. Door onderling afspraken te maken over een nietvrijblijvende samenwerking, gaan we aan de slag om de regionale samenwerking te verbeteren, het opdrachtgeverschap te versterken en de administratieve lasten te verminderen. De afspraken in het kader van de Norm voor Opdrachtgeverschap geven richting aan wat we als regio samendoen en hoe dit lokaal en bovenregionaal is verbonden. Deze regiovisie 2022-2026 maakt onderdeel uit van deze regionale samenwerking. Het realiseren van de transformatie vraagt een lange adem en zal meerdere beleidsperiodes actueel blijven. Daarom bouwen we met deze regiovisie 20222026 verder op de regiovisie 2017-2020. Onze ambitie is om samen met alle belanghebbenden een duurzame beweging in gang te zetten zodat we kwalitatief goede, beschikbare en betaalbare ondersteuning kunnen borgen.

Niet alleen nu, maar ook in de toekomst. Belanghebbenden, in de breedste zin van het woord, zijn betrokken geweest bij de totstandkoming van deze regiovisie 2022-2026, onder andere door deel te nemen aan digitale inspiratiesessies. Een beschrijving van het doorlopen proces is te vinden in bijlage

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 5

4.1 (Toelichting proces totstandkoming regiovisie). Deze bijeenkomsten hebben de input opgeleverd voor de totstandkoming van de herijkte regiovisie zoals deze nu voorligt. In hoofdstuk 1 blikken we terug op de voorgaande beleidsperiode “Regiovisie bijzondere doelgroepen 2017-2020”. In hoofdstuk 2 beschrijven we onze visie en ambities, en de doelen van ons regionale beleid waar het de kwetsbare inwoner raakt. In hoofdstuk 3 geven we aan hoe de samenwerking in de regio Noord- en Midden-Limburg is geborgd.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 6

1 AFRONDING BELEIDSPERIODE 2017 – 2021 In 2016 hebben de Noord- en Midden-Limburgse gemeenten samen met de ketenpartners de “Regiovisie bijzondere doelgroepen 2017-2020” geschreven. Het doel van de regiovisie was samen te werken aan de transformatie van de ondersteuning en opvang voor de bijzondere doelgroepen c.q. inwoners met complexe problematiek. Centraal hierbij stond het treffen van de voorbereidingen voor de doordecentralisatie van beschermd wonen en maatschappelijke opvang die op dat moment nog voor 2020 voorzien werd. Omdat de doordecentralisatie uitgesteld werd is één jaar langer op basis van de regiovisie 20172020 gewerkt. Een belangrijke inspiratiebron voor de regiovisie was het rapport “Van beschermd wonen naar een beschermd thuis” van de commissie Toekomst beschermd wonen onder leiding van Erik Dannenberg.

Kernpunten uit de regiovisie 2017-2020 waren: • basisbehoeften: inwoners zijn gebaat bij zelfbepaling en stabiliteit door het op orde hebben van de voornaamste leefdomeinen zoals wonen, inkomen en ondersteuning; • wederkerigheid: het zoeken van een balans in draagkracht en draaglast is voor de inwoner van belang, maar de inwoner heeft op zijn beurt een verplichting om op een constructieve manier mee te denken en te doen, zodat die doelstelling op een goede manier realiseerbaar is; • instroom en uitstroom: instroom beperken we door ambulante begeleiding, preventie en vroegsignalering. Uitstroom bespoedigen we door inwoners snel op het juiste traject te zetten en aandacht te besteden aan nazorg. Het streven is de inwoner, indien mogelijk, in de eigen leefomgeving te ondersteunen; • integrale zorg: er moet noodzakelijke ondersteuning voorhanden zijn voor inwoners, die gebruik maken van de maatschappelijke opvang, waarbij we streven naar een zo integraal mogelijke aanpak. Dat betekent afstemmen tussen betrokken hulpverleners (1 plan 1 regisseur) en zorgdragen voor vervlechting van zorgwetten; • netwerksamenwerking: de verbetering van de keten staat voorop, zodat op een efficiënte en effectieve manier ondersteuning kan worden geboden aan inwoners die zijn aangewezen op de maatschappelijke opvang. Gemeenten en netwerkpartners zorgen gezamenlijk voor dit afgestemde aanbod.

Met deze kernpunten is de afgelopen jaren een doorontwikkeling in gang gezet. In de volgende paragrafen geven we aan wat de ontwikkelingen op de verschillende deelgebieden zijn geweest. 1.1

BESCHERMD WONEN

Vanaf 2015 is de verantwoordelijkheid voor beschermd wonen van de zorgkantoren overgegaan naar de gemeenten. De overgang van deze cliënten naar de gemeenten is Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 7

rommelig verlopen. Hierdoor is niet precies aan te geven voor hoeveel cliënten beschermd wonen de gemeenten in de regio Noord- en Midden-Limburg vanaf 1 januari 2015 verantwoordelijk waren.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 8

De transformatie van beschermd wonen De afgelopen jaren is hard gewerkt aan de transformatie van beschermd wonen met als doel de zorg kleinschalig en in de wijken te organiseren. Van beschermd wonen binnen grote zorginstellingen naar het beschermen van kwetsbare inwoners midden in de samenleving door het bieden van uiteenlopende woonvormen met herstelondersteuning. Een plek niet naast, maar met en tussen de inwoners van onze wijken. Sturing op de transformatie en grip op de kosten Veel is geïnvesteerd in het in controle brengen van dit dossier, zowel inhoudelijk als financieel. In 2016 steeg het aantal plekken beschermd wonen van 997 naar 1040. De zorg werd geleverd door 54 zorgaanbieders die meer dan 20 verschillende zorgproducten aanboden. We zagen dat aanbod vraag creëerde en de zorg sloot in veel gevallen ook niet aan bij de gewenste transformatie. In 2017 zijn de gemeenten samen met de zorgorganisaties aan de slag gegaan met het ontwikkelen van nieuwe zorgproducten en werden de meer dan 20 bestaande zorgproducten teruggebracht naar twee zorgproducten, namelijk beschermd wonen (BW) en beschermd thuis (BT). Deze twee zorgproducten vormden de basis voor een nieuwe aanbesteding. In de nieuwe aanbesteding werd de “open house contractering” losgelaten. In 2018 hebben we prestatiegericht ingekocht.

Na een stevige selectiefase hebben zijn toen 831 plekken BW en BT ingekocht bij 22 zorgorganisaties. Met het inrichten van relatiemanagement en het periodiek organiseren van accountgesprekken is gestuurd op de kwaliteit van zorg en ondersteuning, diversiteit en spreiding van voorzieningen en aantallen plekken over de regio. Het relatiemanagement en de intensieve samenwerking met aanbieders heeft opgeleverd dat de diensten conform de prestatieafspraak werden geleverd. Werkbezoeken leerden ons dat het overgrote deel van de BW-plekken en bijna alle BT-plekken kleinschalig en midden in de wijken gesitueerd zijn. De gerealiseerde transformatie 2018

ontwikkeling

2019

ontwikkeling

2020

Plekken BW gerealiseerd

651

-93

558

-47

511

Plekken BT gerealiseerd

151

63

214

31

245

Totaal

802

-30

772

-16

756

Aantal plekken inkoop

831

-47

784

-25

759

Inkoop minus realisatie

29

-17

12

-9

3

Unieke cliënten

1095

-83

1012

-41

971

In bovenstaande tabel is de ingezette transformatie duidelijk zichtbaar. Het aantal plekken BW is in deze periode gedaald met 140 terwijl het aantal plekken BT is gestegen met 94. Het gemiddeld aantal gerealiseerde plekken BW en BT is tussen 2018 en 2021 in totaal

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 9

nagenoeg gelijk gebleven. Dit terwijl ongeveer 90 cliënten die begin 2018 nog bij nietgecontracteerde organisaties verbleven zijn uitgestroomd of een plek hebben gevonden in het gecontracteerde aanbod. Het aantal plekken dat via een persoonsgebonden budget (PGB) is verzilverd, is nagenoeg gelijk gebleven met gemiddeld 80 plekken. Verder is zichtbaar dat we steeds beter het aantal in te kopen plekken konden inschatten. Er is geen sprake geweest van wachtlijsten in de periode 2017-2020. Wet langdurige zorg Op 1 januari 2021 wijzigde de Wet langdurige zorg (Wlz): mensen die vanwege een psychische stoornis blijvend behoefte hebben aan permanent toezicht of 24 uur per dag zorg nabij, krijgen vanaf deze datum ook toegang tot de Wlz. In onze regio hebben ongeveer 265 cliënten de overstap gemaakt naar de Wlz. Deze openstelling heeft zijn weerslag op de bestaande populatie BW-cliënten. De huidige BW-cliënten hebben gemiddeld gezien nog meer potentie om zelfstandig te wonen met passende zorg en ondersteuning. Voor 2022 zijn 258 BW-plekken ingekocht bij 3 combinaties van aanbieders. BT is niet meer regionaal ingekocht maar krijgt vorm via begeleiding individueel in de sociale basis van de 14 gemeenten. 1.2

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG

In Nederland, en dus ook in de regio Noord- en Midden-Limburg, is een groeiende vraag naar maatschappelijke opvang zichtbaar. Hier zijn verschillende oorzaken voor aan te wijzen: • een groeiende instroom: steeds meer mensen doen een beroep op maatschappelijke opvang, bijvoorbeeld als gevolg van oplopende schulden en/of huisuitzetting; • een langere gemiddelde verblijftijd in de maatschappelijke opvang: een deel van de instroom in de maatschappelijke opvang heeft zeer complexe problematiek, waardoor een langer verblijf nodig is om duurzame uitstroom te kunnen realiseren; • knelpunten in de beschikbaarheid van geschikte woningen (uitstroom): er zijn bij de woningcorporaties te weinig woningen beschikbaar en de concurrentie op de beschikbare betaalbare woonruimte op de particuliere markt is groot (bijvoorbeeld starters en internationale werknemers). Doorontwikkelingen van de maatschappelijke opvang De maatschappelijke opvang in onze regio werd de afgelopen beleidsperiode meer en meer flexibel georganiseerd. Dit houdt onder meer in dat de opvang kleinschalig en verspreid over de verschillende gemeenten in de regio plaatsvindt. Als onderdeel van deze ontwikkeling sloot Noord-Limburg (Venlo) per 1 juli 2018 de dag- en nachtopvang. Flexibel betekent ook dat er samen met inwoners die (dreigend) dakloos zijn wordt gezocht naar een voor hen best passende oplossing.

Soms zijn er ook mogelijkheden in het eigen netwerk (grijs wonen) en als dit niet mogelijk is, is een plek in de maatschappelijke opvang beschikbaar. In beide gevallen krijgen inwoners ondersteuning in het weer op orde

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 10

brengen van hun basis zodat zelfstandig wonen, eventueel met begeleiding, weer mogelijk wordt. De meeste inwoners die gebruik maken van de maatschappelijke opvang krijgen een trajectbed aangeboden, samen met 2 of 3 medebewoners, in een reguliere woning in de wijk. Voor inwoners voor wie dit nog een brug te ver is, is een bed met toezicht beschikbaar. In alle gevallen heeft de inwoner de beschikking over een eigen kamer en kan hier 24/7 over beschikken. De mensen die aangewezen zijn op de maatschappelijke opvang ervaren deze werkwijze als zeer prettig. Door het hebben van een eigen plek ontstaat de rust en ruimte in het hoofd om met hun problematiek aan de slag te gaan. De medewerkers van de opvanginstellingen ervaren dat het wegnemen van prikkels van het groepsgewijs opvangen leidt tot minder incidenten en positief bijdraagt aan de trajecten gericht op duurzame uitstroom. Deze ervaringen maken dat, vooruitlopend op de opdracht maatschappelijke opvang van 2022, ook in Midden-Limburg de afbouw van de grootschalige opvang plaatsvindt en ingezet wordt op flexibel opvangen in de regio. Ook de crisisopvang in Noord- en Midden-Limburg zal op basis van dit concept vormgegeven worden.

Landelijke brede aanpak van dak- en thuisloosheid Naar aanleiding van alarmerende rapporten over de landelijke toename van dak- en thuisloosheid lanceerde Staatssecretaris Blokhuis een breed plan om dak- en thuisloosheid landelijk aan te pakken. Centrale doelstellingen in deze landelijke aanpak zijn: Preventie, Vernieuwing van de opvang en Wonen met begeleiding. Als regio gaven we gehoor aan de oproep van de Staatssecretaris. We hebben een regionaal plan ingediend, dat bestuurlijk is vastgesteld, en we ontvingen als regio € 2.154.940, - om uitvoering te geven aan de centrale doelstellingen. Met inzet van deze middelen hebben we de flexibilsering van de opvang kunnen versnellen. De impact van de coronacrisis op de maatschappelijke opvang Corona heeft uitzonderlijke extra inspanningen gevergd van zowel beleid als uitvoering. Het inrichten van de opvang volgens de 1,5 meter richtlijnen van de overheid heeft de omvorming van de opvang naar een kleinschalige inrichting in een versnelling gebracht. Een versnelling die heeft geleid tot diverse, vaak nog tijdelijke oplossingen. Met de herijking van de regiovisie en de nieuwe aanbesteding en inzet van de Blokhuismiddelen bestendigen we deze ontwikkeling. Ook het opvangen van niet-rechthebbenden, in onze regio vooral internationale werknemers, heeft veel impact op de uitvoering gehad. 1.3

BEMOEIZORG

Bemoeizorg wordt ingezet voor mensen die dakloos zijn, voor zorgwekkende zorgmijders, mensen met complexe problematiek en daar waar de reguliere toeleiding naar zorg niet lukt. De geboden zorg is vrijwillig, maar er kan drang of dwang worden toegepast. Bemoeizorg kan omschreven worden als het vinden, binden en toe- dan wel terugleiden

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 11

naar zorg. Bemoeizorg is één van de middelen die worden ingezet om de veiligheid van de zorgmijder, het netwerk en de samenleving te bewaken. In Noord-Limburg is bemoeizorg een onderdeel van de integrale lokale teams en zijn de bemoeizorgers geïntegreerd in de lokale netwerken. In deze netwerken hebben naast bemoeizorg ook de woningbouwcorporaties, politie en hulpverlening zitting. Elke gemeente heeft zijn eigen aanspreekpunt. Bemoeizorg in Noord-Limburg krijgt jaarlijks tussen de 550 en 750 aanmeldingen. In Midden-Limburg is een bemoeizorgteam met aparte specialismen jeugd en volwassenen. Ook hier zijn de bemoeizorgers geïntegreerd in de lokale netwerken en heeft elke gemeente haar eigen aanspreekpunt. Bemoeizorg Midden-Limburg krijgt jaarlijks ongeveer 700 aanmeldingen. In relatie tot bemoeizorg heeft de inzet van ervaringsdeskundigen veel toegevoegde waarde. De mogelijkheid om ervaringen te kunnen delen en ervaringskennis in te zetten kan helpend zijn in het leggen van contact en het maken van de verbinding met de zorg. 1.4

PREVENTIE

De inzet van de organisaties die in de regio Noord- en Midden-Limburg preventie aanbieden is voor een groot deel gericht op het overdragen van kennis en expertise aan intermediairs. Dat zijn bijvoorbeeld medewerkers van de lokale wijkteams, leerkrachten, jongerenwerkers, maatschappelijk werkers en vrijwilligers. Daarnaast is er een preventiepakket, bestaande uit evidence-based preventieprogramma’s, dat voor alle inwoners beschikbaar is . Dit basispakket bestaat uit: • KOPP/KOV • Verslavingspreventie • Veerkracht en weerbaarheid • Herstelgericht werken met inzet van ervaringsdeskundigen • Problematische jeugdgroepen • Psycho-educatie aan naasten (met opdracht om over te dragen aan lokale sociale basis) • Consultatie en advisering aan partners Met de aanbieders is afgesproken dat zij 20% van hun capaciteit reserveren om in te kunnen spelen op lokale trends en ontwikkelingen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een traject op maat voor een groep jongeren die regelmatig GHB gebruiken. N.B. Voor de onderdelen bemoeizorg en preventie heeft de gemeente Venlo besloten om dit lokaal te beleggen als onderdeel van de aanbesteding van de lokale sociale basis. Daarmee wijkt Venlo af van de regiogemeenten in Noord- en Midden-Limburg. Zij hebben de onderdelen bemoeizorg en preventie gezamenlijk regionaal aanbesteed.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 12

2 VISIE EN AMBITIES REGIOVISIE 2022-2026 Waar we in hoofdstuk 1 zijn ingegaan op de stand van zaken en de ontwikkelingen die we in voorgaande jaren hebben doorgemaakt, geven we in dit hoofdstuk aan hoe we verder bouwen op het fundament dat we de afgelopen jaren hebben gelegd. Alle kwetsbare inwoners in Noord- en Midden-Limburg worden op passende wijze ondersteund, zodat zij zo zelfstandig mogelijk kunnen wonen en meedoen in de samenleving. De herijking van de visie en onze ambities voor 2022 – 2026 beschrijven we langs twee pijlers: 1. Meedoen & Erbij horen; 2. Wonen & Thuis in de wijk. Ieders verhaal begint bij een thuis, een plek waar iemand zich prettig voelt, van waaruit hij deelneemt aan de samenleving en waar hij, of zij, naar terugkeert om op verhaal te komen. Dat dit niet voor iedere inwoner een vanzelfsprekendheid is trekken we ons als samenleving aan. We hebben een gezamenlijke maatschappelijke opdracht iedereen een thuis te bieden. Vooral aan hen die – al dan niet tijdelijk – niet in staat zijn te voorzien in een eigen thuis waar zij zich veilig en prettig voelen, zich kunnen ontwikkelen en deelnemen aan de samenleving.

2.1

DEFINITIE EN AFBAKENING VAN DE DOELGROEP

Dat een thuis meer is dan enkel een dak boven je hoofd willen we uitdragen in deze regiovisie 2022-2026 (hierna regiovisie), gericht op inwoners die in beeld komen als we denken aan Preventie, Bemoeizorg, Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Onze focus ligt daarbij op de ontwikkeling van zelfredzaamheid, inclusie, participatie en herstel voor kwetsbare inwoners. Gelijk is ook ongelijk: verschillen en overeenkomsten in de doelgroep Het is lastig om aan te geven wat iemand maakt tot een kwetsbare inwoner. Het zijn vooral de omstandigheden waarin iemand verkeert die mede bepalend zijn of iemand al dan niet in een kwetsbare positie terecht komt. Het is niet zo dat onder gelijke omstandigheden inwoners een gelijke kwetsbaarheid ervaren. Persoonsgebonden vaardigheden en mogelijkheden maken het verschil of iemand voldoende veerkracht bezit om zich al dan niet staande te houden. Bovendien kan de mate van kwetsbaarheid wisselen en daarmee ook de ondersteuning die wordt gevraagd. Daarnaast zien we dat de complexiteit van de ondersteuningsvraag toeneemt.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 13

Om de complexiteit van de ondersteuningsbehoefte van een inwoner te verduidelijken kunnen we drie dimensies onderscheiden: 1. de individuele leefwereld van de inwoner die belast wordt met de uitdaging zichzelf staande te houden; 2. de systeemwereld van instanties en overheden met hun eigen uitdagingen om tot een passend ondersteuningsaanbod te komen; 3. de gezamenlijke uitdaging om tot een verbinding te komen tussen de leefwereld, de samenleving en de systeemwereld. In het verbinden van deze drie dimensies staat de ondersteuningsbehoefte van de inwoner centraal en zoeken we samen met de inwoner naar oplossingen voor de uitdagingen die zich voordoen. 2.2

ONZE VISIE LANGS DE PIJLER: MEEDOEN & ERBIJ HOREN

De pijler Meedoen & Erbij horen ondersteunt het vormgeven van een integrale aanpak in samenwerking met alle partijen die zich bezighouden met inwoners in kwetsbare posities in de regio Noord- en Midden-Limburg. Niet de voorziening of het aanbod staat centraal, maar de kwetsbare inwoner die er op enig moment gebruik van maakt. We willen voorzieningen die zodanig op elkaar aansluiten dat de kwetsbare inwoner er de steun en uitdaging vindt om de zelfredzaamheid te vergroten en de aansluiting te behouden bij de samenleving. Passend bij de specifieke behoefte van de kwetsbare inwoner en de vaak complexe problematiek waar die mee te kampen heeft. Wij geven thuis: Ik word gezien Preventie is een belangrijk onderdeel van thuis geven, het houdt in dat problemen tijdig worden herkend en erkend. We geven thuis door voldoende plekken te bieden waar aan de bel getrokken kan worden, waar mensen aanwezig zijn die luisteren, tips geven en de weg wijzen. Dit kunnen professionals, vrijwilligers, inwoners of ervaringsdeskundigen zijn die snappen dat het niet altijd eenvoudig is problemen onder ogen te komen. En voor hen die liever zélf niet thuis geven, bijvoorbeeld zorgmijdende inwoners, blijven we ook aan de bel trekken. Op mijn plek: Ik doe mee Veel inwoners raken onder invloed van hun problematiek beperkt in hun mogelijkheden om mee te doen.

Het onvermogen dit op eigen kracht te organiseren betekent voor hen een verlies aan perspectief en eigenwaarde. Er is aandacht nodig voor alle vormen van stigma die de acceptatie van de ander bemoeilijken. Zo normaal mogelijk meedoen is voor iedereen belangrijk. Zinvolle daginvulling, herstel en inclusie De veerkracht en vaardigheden van kwetsbare inwoners worden het beste ondersteund door uit te gaan van wat zij (nog) wel kunnen. De sociale samenhang wordt bevorderd als

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 14

zij deelnemen aan activiteiten die openstaan voor diverse inwoners. Zo kunnen zij hun plek in de samenleving – opnieuw - hervinden, opbouwen of juist behouden. Zelfredzaamheid en participatie De ondersteuning van kwetsbare inwoners is gericht op het herstel van zelfredzaamheid en participatie. Zelfredzaam voor zover dat binnen de mogelijkheden ligt. Door in te zetten op een breed en gevarieerd aanbod van laagdrempelige activiteiten verspreid over de regio wordt het voor iedereen mogelijk een zinvolle daginvulling te hebben. Zo normaal mogelijk meedoen in de wijk staat daarbij voorop. Ervaringskennis en de inzet van ervaringsdeskundigen De mogelijkheid hebben ervaringen te delen en hierdoor meer ervaringskennis op te doen wordt breed gewaardeerd. De aanwezigheid van zelfhulpgroepen, herstelgerichte activiteiten en laagdrempelige ontmoetingsplekken dragen bij aan het herstel en de inclusie van inwoners met diverse uitdagingen en problemen. Perspectief bieden Wij geloven dat er voor iedereen perspectief is op groei. Dat willen we ook uitdragen binnen de ondersteuning die we bieden. Dit is nooit een eindstation, er is altijd een volgende stap die iedereen in eigen tempo kan zetten. 2.3

ONZE VISIE LANGS DE PIJLER: WONEN & THUIS ZIJN IN DE WIJK

Binnen de diverse beschermde woon- en opvangvormen zorgen we ervoor dat iedereen tenminste een dak boven zijn hoofd kan hebben. Het doel is dat iedereen een eigen thuis kan vinden en behouden. De ondersteuning die daarbij nodig is, organiseren we zo dicht als mogelijk bij de inwoner. Ik ben thuis in een zelfstandige woning Steeds meer kwetsbare inwoners wonen net als ieder ander in een huis in de wijk. Met ondersteuning en een sociale basisinfrastructuur die aansluit bij hun behoeften lukt het steeds vaker hen op een passende manier zelfstandig te laten wonen. Vaak is dit ook wat zij zelf het liefste willen. Ik ben thuis in beschermd wonen Geheel zelfstandig wonen is voor een deel van de groep kwetsbare inwoners (nog) een stap te ver. Toch vinden zij op veel plekken in de regio tijdelijk een thuis binnen beschermde woonvormen. Onze beweging deze verspreid over de regio vorm te geven zetten we voort. Bijzondere woonvormen komen daarbij ook steeds vaker gewoon in een huis in de wijk voor. Dat is wel zo prettig voor de inwoners die hierdoor ook gemakkelijker gebruik kunnen maken van alle faciliteiten en mogelijkheden die wijken, dorpen en steden te bieden hebben. Uitzonderingen zullen er altijd zijn, voor sommige beschermde woonvormen is het beter passend juist de randen van een wijk op te zoeken.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 15

Ik ben onderweg naar huis in tijdelijke opvang Voor mensen die tijdelijk gebruik moeten maken van de opvang willen we vooral dat zij zo snel als mogelijk thuiskomen. De verscheidenheid in de opvang- en zorgbehoefte voor kwetsbare inwoners vraagt om een breed aanbod van opvangmogelijkheden. Jongeren vragen om een andere vorm van ondersteuning dan gezinnen met kinderen. Vrouwen die vanwege huiselijk geweld het huis hebben verlaten, vragen ook om andere oplossingen. Wat hun achtergrond ook is, mensen hebben allemaal behoefte aan een dak boven het hoofd en het vinden van veiligheid, rust en stabiliteit. Goed nabuurschap Bij elke voorziening (of dat nu opvang, beschermd wonen of andere woonvormen betreft), is goed nabuurschap van essentieel belang voor het draagvlak onder bewoners in een wijk. Zorgaanbieders, ketenpartners en gemeenten dragen gezamenlijk de zorg voor een goede relatie met omwonenden. 2.4

ONZE AMBITIES

We willen alle kwetsbare inwoners in Noord- en Midden-Limburg op passende wijze ondersteunen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk kunnen meedoen en wonen in de samenleving. Elke individuele gemeente heeft de verantwoordelijkheid zorg te dragen voor het hulp en ondersteuningsaanbod aan eigen inwoners. Het werkveld rondom de doelgroep kent ook raakvlakken met andere taken. Het gaat daarbij onder andere om wonen, leefomgeving en zorg & veiligheid. De regionale samenwerking maakt het mogelijk bepaalde activiteiten gezamenlijk uit te voeren. Afhankelijk van de activiteit voeren we de beleidsagenda (sub- )regionaal of lokaal uit (zie ook 3.1). Het is daarom belangrijk om rondom die punten een (integrale) samenwerking te organiseren. Zoals we de visie langs twee pijlers hebben beschreven, zo hebben we ook de overkoepelende ambities verder uitgewerkt langs de twee pijlers. De ambities zijn deels via gezamenlijke regionale actviteiten en deels via lokale activiteiten te realiseren. Onze ambities: Pijler 1: Meedoen & Erbij horen. 1. Meer preventie: de problemen voor zijn door het vergroten van kennis bij intermediairs en het breed beschikbaar hebben van preventieactiviteiten. 2. Meer maatwerk bieden: ruimte creëren om te doen wat passend is voor de inwoner. 3. Meer samenwerking: het verbeteren van de samenwerking door de verantwoordelijkheid voor de doelgroep gezamenlijk te dragen.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 16

4. Vergroten inzet ervaringsdeskundigen en cliëntparticipatie: het integreren van ervaringskennis en cliëntparticipatie in het gehele sociale domein. Pijler 2: Wonen & Thuis zijn in de wijk 5. Doorzetten transformatie van de opvang en beschermd wonen: inzetten op kleinschalige opvangvormen en zelfstandige wooneenheden. Een regionale spreiding van beschermd wonen- en opvangplekken. 6. Vergroten passend aanbod woonoplossingen: creëren van een passend aanbod van woonvormen en woonplekken. 7. Meer inzetten op veerkrachtige wijken: de sociale basis op orde hebben, kwetsbare inwoners doen zo normaal mogelijk mee in de wijk. We zullen deze ambities ook vertalen naar de uitvoering. In de matrix op de volgende pagina’s is per ambitie globaal aangegeven hoe we daar de komende jaren aan gaan werken. Een toelichting per ambitie is toegevoegd als bijlage 4.2. In paragraaf 3.3 is aangegeven hoe we de uitvoering van de ambities concreet maken.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 17

Onze doelen bij Pijler 1: Meedoen & Erbij horen. 1. Meer preventie

2. Meer maatwerk inzetten

3. Meer samenwerking

Scholing en voorlichting We zetten regionaal en lokaal in op een verhoging van deelname aan preventieactiviteiten door inwoners en intermediairs.

Via maatwerk participatie bevorderen We bevorderen lokaal de participatie door een prikkelend en motiverend aanbod van participatiemogelijkheden.

Ontwikkelen van netwerksamenwerking We ontwikkelen regionaal en lokaal de netwerksamenwerking in de gehele keten door.

Samenwerking We realiseren een regionaal dekkend aanbod van OGGZpreventieactiviteiten, waarbij de samenwerking met de lokale sociale basis wordt versterkt.

Via maatwerk inclusie bevorderen We bevorderen lokaal de inclusie door activeringsmogelijkheden toegankelijk te maken voor kwetsbare inwoners.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de doelgroep We stimuleren regionaal en lokaal een houding tot het nemen van gezamenlijke verantwoordelijkheid voor kwetsbare inwoners.

Inzet ervaringsdeskundigen We verhogen de inzet van ervaringsdeskundigen bij preventieactiviteiten.

Regionaal basispakket OGGZPreventie We willen komen tot een regionaal basispakket OGGZPreventie.

4. Versterken inzet ervaringsdeskundigen en clientparticipatie Regiovisie op inzet ervaringsdeskundigen We ontwikkelen een regionale visie op ervaringsdeskundigheid.

Ontwikkelen en opleiden We scheppen regionaal een klimaat waarin ervaringsdeskundigheid zich kan ontwikkelen.

Vergroten zichtbaarheid ervaringsdeskundigen We willen de kennisoverdracht vanuit ervaringsdeskundigheid lokaal ontsluiten zodat iedereen hier toegang tot heeft. Versterken cliëntparticipatie We willen cliëntparticipatie regionaal en lokaal beter integreren in bestaande infrastructuren van

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 18

kennisoverdracht en beleidsontwikkeling.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 19

Onze doelen bij Pijler 2: Wonen & thuis zijn in de wijk.

5. Door ontwikkelen van de opvang en beschermd wonen

6. Vergroten aanbod woonoplossingen

7. Meer inzetten op veerkrachtige wijken

Kleinschalige ondersteuningsvormen in de regio We realiseren regionaal een optimale spreiding van beschermd wonen voorzieningen en opvangplekken in de regio.

Passend wonen We realiseren voldoende passende woningen voor de doelgroep kwetsbare inwoners, onder andere door jaarlijks lokaal prestatieafspraken met woningcorporaties te maken.

Nabuurschap We willen lokaal met goed nabuurschap bereiken dat alle inwoners welkom zijn in onze wijken en dorpen, ook kwetsbare inwoners.

Versterken van de toegang We organiseren de toegang lokaal laagdrempelig en integraal in samenwerking met de aanbieders en de inwoner.

Door ontwikkelen van het transfer – en matchingspunt We streven naar een regionaal uniforme werkwijze van beide punten, verbeteren de beleidsinformatie en verbreden de doelgroep.

Laagdrempelige ontmoetingsplekken We maken regionaal gebruik van de best practices uit onze regio in het vormgeven van laagdrempelige ontmoetingsplekken.

Verbeteren imago doelgroep We versterken regionaal en lokaal de acceptatie van mensen die gebruik maken van maatschappelijke opvang of beschermd wonen.

Aandacht voor bijzonder woonwensen We ontwikkelen waar wenselijk en mogelijk lokaal maatwerk voor (overlastgevende) zorgwerkkende zorgmijders.

Aandacht voor bijzonder kwetsbare doelgroepen We hebben regionaal aandacht voor kinderen, jongeren, de LHBTIQ doelgroep of mensen die vanwege huiselijk geweld de thuissituatie hebben moeten verlaten.

Regiovisie Meedoen en Wonen 2022-2026| 20

3 GOVERNANCE, INKOOP EN SAMENWERKING Deze regiovisie is niet los te zien van de samenwerking tussen de 14 gemeenten in Noorden Midden-Limburg gericht op de uitvoering van beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie OGGZ (BW-MO-B&P) vanaf 2022. Binnen de voorbereidingen op deze samenwerking is niet alleen deze regiovisie tot stand gekomen maar hebben we ons ook gericht op de inkoop van BW-MO-B&P, de governance, de financiën en de juridische uitvoerings- en samenwerkingsafspraken. 3.1

NORM VOOR OPDRACHTGEVERSCHAP EN DE REGIONALE AFSPRAKEN

Op 26 juni 2020 hebben de Nederlandse gemeenten ingestemd met de Norm voor Opdrachtgeverschap (NvO). In de NvO zijn niet-vrijblijvende afspraken opgenomen over het opstellen van een regionale visie. Tevens over de samenwerking van zowel gemeenten binnen een regio als tussen regio’s onderling, de inkoop, het woonplaatsbeginsel, de toegang, samenwerkingsafspraken, contractbeheer en innovatie. De afspraken in het kader van de NvO geven richting aan wat regio’s samen doen en hoe dit lokaal en bovenregionaal verbonden is. Meerjarige samenwerkingsafspraken In de NvO is opgenomen dat regio’s meerjarige samenwerkingsafspraken maken. Eind 2020 / begin 2021 hebben alle deelnemende colleges van Noord- en Midden-Limburg ingestemd met een regionaal uitvoeringsplan om te komen tot een regionale samenwerking. Basis voor dat uitvoeringsplan zijn de NvO en de door de regio opgestelde negen uitgangspunten voor samenwerking. Regiovisie opstellen via participatief traject Eén van de eisen vanuit de NvO is dat de regiovisie in samenspraak met zorgaanbieders, ketenpartners, ervaringsdeskundigen en (vertegenwoordigers van) de inwoners die deze zorg nodig hebben, tot stand is gekomen. In bijlage 4.1 is beschreven hoe we aan deze eis uitvoering hebben gegeven.