Agendabundel

de verlichting in het gemeentehuis is vervangen door LED-verlichting; via de RRE regeling werden 1.100 woningen met kleine maatregelen verduurzaamd (Coöperatie Duurzaam Roerdalen voerde deze regeling succesvol uit); we organiseerden een gezamenlijke inkoopactie voor isolatie, zonnepanelen en warmtepompen, maar hiervoor was slechts beperkte animo; Er zijn verschillende acties georganiseerd om onze inwoners te betrekken en activeren. Bijvoorbeeld met tuintips, banden op spanning en het herkennen van energieslurpers (een actie voor kinderen).

We gaan door met de uitvoering van de ledverlichting in de openbare ruimte, de verduurzaming van ons eigen vastgoed, de realisatie van het Stort in Montfort en de planontwikkeling van zon- en mogelijk ook windprojecten. Op enkele onderdelen hebben we enige vertraging opgelopen, zoals de verduurzaming van ons eigen vastgoed. Gebrek aan capaciteit in de organisatie en op het netwerk van Enexis zijn daar de belangrijkste oorzaken van. Omdat de uitvoering van het actieplan over meerdere jaren is gepland, verwachten we dat deze vertraging weer ingelopen kan worden en daarmee het einddoel gehaald kan worden. Stimuleringsfonds Duurzaamheid We hebben voor het Stimuleringsfonds Duurzaamheid onderzocht welke subsidiemogelijkheden en leningen er nu zijn om duurzaamheid te stimuleren. Deze worden naar de burgers, bedrijven en verenigingen gecommuniceerd via o.a. de website samendoensamenduurzaam.nl. Er is nog geen apart aanvullend fonds opgericht omdat de aanwezige subsidiemogelijkheden en leningsmogelijkheden vrijwel alle gewenste doelgroepen faciliteren. We onderzoeken verder of een

44

aanvullend fonds toch op specifieke gebieden van toegevoegde waarde kan zijn. Daarbij bekijken we of dit fonds kan bijdragen aan de doelstellingen ten aanzien van investeren om te renderen. Regionale Energie Strategie (RES) De RES 1.0 Noord- en Midden Limburg is vastgesteld door alle 15 gemeenteraden, provinciale staten Limburg en het Waterschap Limburg en ingediend bij het Rijk. Inwoners van de gemeenten in Noorden Midden-Limburg konden hun mening geven over de RES 1.0. Deze reacties zijn meegenomen bij het opstellen van het definitieve document. De verdere uitvoering van de RES zal de komende jaren plaatsvinden. Riool-overstorten Vlootbeek We werken aan de realisatie van overstorten langs de Vlootbeek in het kader van de Kaderrichtlijn Water (programma 6). In 2021 hebben we de grondverwerving voor de meeste locaties afgerond en zijn de ontwerpen, civieltechnische bestekken en vergunningaanvragen voorbereid. Begin 2022 gaan we over tot vergunningaanvraag en aanbesteding. Medio 2022 moeten de overstorten gerealiseerd zijn.

Reguliere werkzaamheden − − − − − − − − − − − − − −

Afronden ontwikkeling LOG Montfort. Pacht- en grondzaken. Economie. Recreatie en toerisme. Cultureel erfgoed/cultuur. Ruimtelijk beleid. Bossen en natuur. Duurzaamheid. Deelname in grenspark Maas, Swalm, Nette. Deelname Samenwerking Midden Limburg. Deelname Keyport. Deelname Euregio. Deelname in VVV Midden-Limburg. Deelname Routebureau Noord- en Midden-Limburg.

Extra werkzaamheden 2021 Wet voorkeursrecht Gebiedsontwikkeling A73 Om de ontwikkelingsmogelijkheden in een gebied van 150 hectare langs de A73 zone in openbaarheid te onderzoeken, en regie in het gebied te houden, hebben we in november 2021 een voorlopig voorkeursrecht gevestigd op de gronden langs de A73 zone. Daarover hebben we meerdere overlegmomenten met de gemeenteraad gehad vanaf november 2021. Inmiddels heeft de gemeenteraad op 3 februari 2022 besloten dat in deze zone geen industriële/logistieke ontwikkelingen wenselijk zijn en daarmee dus ook geen onderzoek nodig is. Daarmee is de Wet voorkeursrecht weer komen te vervallen. Ontwikkeling bedrijventerein voormalig legerbasis Elmpt Op het voormalige Britse militaire eigendom "Javelin Barracks", voorheen RAF Brüggen te Elmpt (Duitsland) is de vestiging van een commercieel- en industrieel gebied / bedrijventerrein van ca. 156 ha voorzien. Daarnaast is de realisatie van een wind- &zonnepark voorzien. Inmiddels is 150hA van de totale beschikbare ruimte verkocht aan investeringsmaatschappij en ontwikkelaar Verdion.

Jaarstukken 2021

45

De ontwikkeling van deze gebieden draagt bij aan groei van onze regionale economie. Het vergroot de aantrekkingskracht van onze regio, bijvoorbeeld voor mensen die hier willen komen wonen en werken. Maar ook voor bestaande inwoners, ook in Roerdalen Aanpassen bossen en project natuurbrandpreventie i.v.m. klimaatverandering In april 2020 is het Nationaal Park De Meinweg getroffen door een brand en de letterzetter. De brand en de Letterzetter (een voor fijnsparren schadelijke kever), zijn nadelig geweest voor de aanwezige natuurwaarden, maar we gebruiken dit nu als kans. We gaan deze percelen klimaatbestendiger en duurzamer inrichten. In 2021 zijn we verder gegaan met de herstelmaatregelen. De tijdens de brand ingerichte brandcorridor is definitief ingericht. We stimuleren hier de natuurontwikkeling door een poel die is aangelegd, om daarmee het leefgebied van de Kamsalamander te vergroten. De provincie Limburg ondersteunt deze inrichting met subsidie. Nationaal Park de Meinweg Nieuwe Stijl In samenwerking tussen eigenaren, overheden, ondernemers en andere betrokkenen zijn we in 2021 gestart met het proces tot omvormen naar het Nationaal Park. We hebben samen met diverse partijen de rollen en taken verdeeld en de stappen die gezet moeten worden geconcretiseerd. Het proces tot het komen tot een Nationaal Park Nieuwe Stijl loopt tot en met 2023.

Financieel bedragen x € 1.000 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Rekening Primitieve 2020 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

- 3.969 719 - 3.250

- 1.763 340 - 1.424

- 3.010 985 - 2.025

- 1.708 451 - 1.257

1.302 V - 534 N 768 V

572 572

510 510

- 43 933 891

352 352

43 V - 582 N - 539 N

- 2.677

- 914

- 1.134

- 905

229 V

Toelichting

bedragen x € 1.000 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur - Belangrijkste afwijkingen Lasten Bij kleinschalige projecten zijn er minder incidentele subsidies uitgegeven dan begroot i.v.m. beperkte aantal aanvragen voor de subsidie economie. Minder uitgaven aan de uitvoering actieplan Duurzame energie, er is vertraging opgelopen door corona en door gebrek netcapaciteit zonnedak nog niet gerealiseerd. De uitgaven voor de implementatie van de Omgevingswet zijn in 2021 achtergebleven door uitstel van de Omgevingswet door het Rijk Minder uitgegeven voor het project Ontwikkeling LOG Montfort

46

Verschil

34 V 451 V 92 V 30 V

bedragen x € 1.000 4. Economie, natuur, toerisme en cultuur - Belangrijkste afwijkingen De kavelruil Herkenboscherbroek is nog niet afgerond, waardoor er in 2021 minder kosten zijn gemaakt dan begroot De uitgaven voor tijdelijk beheer Elfenmeer zijn lager dan begroot, doordat er minder werkzaamheden zijn uitgevoerd om het park gereed te maken voor overdacht. Lagere uitgaven dan begroot voor het onderhoud van recreatieve routes Totaal lasten Baten De subsidie van de Provincie voor het project Herkenboscherbroek zijn nog niet ontvangen Meer verkochte grondstroken dan begroot, hogere opbrengsten voor wildbeheer en jacht en hogere pachtopbrengsten Terug ontvangsten opleidingen Omgevingswet (bijdrage Maasgouw en Echt-Susteren)

Verschil 578 V 73 V

20 V 1.278 V - 620 N 37 V 24 V

Totaal baten Mutatie reserves

- 559 N

Opstellen transitievisie Warmte is in 2021 niet gerealiseerd waardoor geen onttrekking uit de Algemene Reserve heeft plaatsgevonden

- 125 N

Minder ingezette Algemene Reserve voor Actieplan Duurzame Energie Minder ingezette Algemene Reserve voor project Duurzaamheid o.b.v. gerealiseerde kosten Minder ingezette Reserve Gebiedsontwikkeling LOG Montfort o.b.v. gerealiseerde kosten Resultaat project Herkenboscherbroek is nog niet gerealiseerd en nog niet ten gunste van de Algemene Reserve gekomen

- 210 N - 93 N - 30 N 43 V

Minder ingezette Reserve Programma Plan Omgevingswet Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 116 N - 531 N 41 V

Totaal afwijkingen

229 V

Jaarstukken 2021

47

Programma 5 Woonomgeving

Inleiding Dit programma omvat alle aspecten van de woonomgeving van onze inwoners. Onze gemeente is een prachtige gemeente waar het mooi wonen in het groen is. Natuur, werkgelegenheid en voorzieningen zijn nabij. De sociale samenhang in onze dorpen is groot met een actief verenigingsleven. Deze sterke punten willen we blijven inzetten en versterken om zo nog aantrekkelijker te worden voor nieuwe inwoners. Momenteel is er ook een toename van de bouwactiviteiten. Tegelijk hebben we te maken met een demografische transitie (vergrijzing en ontgroening) die nog een grote invloed heeft en een rol speelt bij de keuzes voor de toekomst en de gewenste ontwikkelingen. De bestaande woningvoorraad is voor een deel niet levensloopbestendig. Er worden plannen ontwikkeld op de voormalige luchtmachtbasis in Elmpt, hierover is contact met de buurgemeente. Dat biedt kansen voor werkgelegenheid en leidt mogelijk tot extra inwoners voor onze gemeente. Bovendien zijn er internationale werknemers (arbeidsmigranten) en statushouders die (tijdelijk) gehuisvest moeten worden. Deze aspecten en de demografische transitie vragen nog altijd om een regionale aanpak.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan We willen een woongemeente blijven, met huisvesting die past bij de behoefte van onze inwoners, in relatie tot krachtige dorpen, leefbaarheid en openbare ruimte We stimuleren dat inwoners zo lang mogelijk in hun eigen woning kunnen blijven wonen. Deze woning moet nu en in de toekomst voldoen aan hun eigen behoefte en liggen in een prettige en veilige leefomgeving. Hiervoor is een woningvoorraad nodig die goed aansluit op de toekomstige woonbehoefte van onze huidige en nieuwe inwoners. Hierbij zijn er twee belangrijke deeldoelen: een woningvoorraad die kwalitatief (type woning) goed aansluit bij de wensen van onze inwoners en een woningvoorraad die qua aantallen (kwantiteit) aansluit op de behoefte. Verder is een goede sociale samenhang belangrijk en dat bewoners en verenigingen zelf ook bijdragen aan het woon- en leefklimaat (zie ook programma 1).

Speerpunten Het bereiken van een woningvoorraad en woonomgeving die kwalitatief aansluit bij de behoefte van onze inwoners Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Structuurvisie Wonen 2018 vertalen in lokaal beleid Actie 2: Afronding wijk Holsterveld in Vlodrop Actie 3: Woonwagenstandplaatsen

48

☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺

 ☺ ☺

Het bereiken van een woningvoorraad en woonomgeving die kwalitatief aansluit bij de behoefte van onze inwoners Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 4: Stimuleren levensloopbestendig maken van woningen Actie 5: Voorbereiding afvalinzameling 2022 en verder



☺



☺

☺

☺

Structuurvisie Wonen 2018 vertalen in lokaal beleid In 2021 is de Structuurvisie Wonen geactualiseerd en ter inzage gelegd, medio 2022 wordt deze aan de gemeenteraad ter vaststelling aangeboden. Er is al enige tijd een enorme druk op de woningmarkt. De nieuwe regio structuurvisie midden Limburg geeft gemeenten meer ruimte om te bouwen dan eerder was toegestaan. Hierdoor kostte de actualisatie iets meer tijd. Na vaststelling van de woonvisie, die is voorzien voor het derde kwartaal 2022, wordt deze nieuwe ruimte vertaald naar lokaal beleid. Afronding wijk Holsterveld in Vlodrop In 2020 is gestart met een onderzoek of en op welke wijze de woningbouwontwikkelingen op Holsterveld in Vlodrop opnieuw kunnen worden opgestart. In 2021 hebben we: • het stedenbouwkundig plan afgerond • de gemeenteraad voorgesteld om de grondexploitatie te openen • de planologische procedure opgestart • een ontwikkelaar geselecteerd voor de ontwikkeling van 10 koopwoningen • hebben we de 7 vrije bouwkavels in verkoop gebracht. • een overeenkomst gesloten met een woningbouwstichting voor de bouw van 10 huurwoningen. Naar verwachting starten de eerste bouwwerkzaamheden in 2022. Woonwagenstandplaatsen Naar aanleiding van het landelijk ‘Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid’ uit 2018 is een woonbehoefteonderzoek uitgevoerd om de behoefte aan standplaatsen in beeld te krijgen.

Op basis van dit onderzoek is het ‘Projectplan woonwagenlocaties Roerdalen’ vastgesteld en is in 2021 een voorbereidingsbudget van € 80.000 beschikbaar gesteld. Hiermee worden (haalbaarheids-)onderzoeken uitgevoerd voor het realiseren van extra woonwagenstandplaatsen. In de programmabegroting 2022 is € 350.000 geoormerkt voor dit project. Bij herijking van het gemeentelijke woonbeleid wordt nieuw volkshuisvestingsbeleid voor de doelgroep ontwikkeld. Stimuleren levensloopbestendig maken van woningen In 2021 is de nadruk gelegd op het bouwen naar behoefte (nieuwbouw) en minder op het levensloopbestendig maken van woningen. Uit het behoeftenonderzoek van 2018 blijkt dat ouderen graag zouden willen verhuizen naar een meer passende woning. Dit sluit aan op de nieuwbouw van seniorenwoningen die gerealiseerd zijn of worden. Mede daardoor hebben we geen tijd besteed aan het project Stimuleren levensloopbestendig maken van woningen. Voorbereiding afvalinzameling 2022 en verder Gedurende het hele jaar 2021 zijn we samen met RD Maasland en de gemeenten Maasgouw en Leudal opgetrokken om het proces van de implementatie van het nieuwe afvalbeleid zo soepel mogelijk te laten verlopen.

Dit heeft er uiteindelijk toe geleid dat in onze gemeente alle voorbereidingen (containerwisselingen, plaatsen ondergrondse containers, verstrekken afvalpassen, informeren inwoners etc.) voor de ingangsdatum van het nieuwe beleid afgerond waren.

Jaarstukken 2021

49

Het bereiken van een woningvoorraad die aansluit bij onze demografische behoefte Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Regionale afspraken transformatieopgave Actie 2: Herstructureringsontwikkelingen

☺ ☺

☺ 

Planning

☺ ☺

Regionale afspraken transformatieopgave In 2021 is gewerkt aan de Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022-2025, hierin zijn regionale opgaven/speerpunten opgenomen. Een van deze regionale opgaven is de transformatie van vastgoed en herstructurering, om daarmee de leefbaarheid in de kernen positief te beïnvloeden. Ook kan hiermee gericht gestuurd worden op de huisvesting van doelgroepen of een andere gewenste invulling. Herstructurering geeft gemeenten daarnaast locatie specifieke mogelijkheden voor verdunning in de kernen ter bevordering van de leefomgeving en klimaatadaptatie. Herstructureringsontwikkelingen Onze bevolkingssamenstelling verandert en daarmee ook de woonbehoefte: − we hebben meer vraag naar seniorenwoningen, hiervoor is in 2021 nadrukkelijk aandacht geweest; − in de Omgevingsvisie (vastgesteld op 8 juli 2021) hebben we gebieden aangewezen waar we op de lange termijn het aantal woningen willen verminderen, als daar aanleiding toe is. Dit noemen we verdunningsgebieden.

Deze verdunningsgebieden bieden kwalitatieve ruimte, bijvoorbeeld voor ontmoeten en het treffen van hittestress-maatregelen, waarmee ze positief bijdragen aan de leefbaarheid van de nabije omgeving en het courant blijven van de overige bestaande woningvoorraad; − door bij vrijkomende inbreidingslocaties zelf de regie te nemen en te herstructureren hebben we ervoor gezorgd dat het woningaanbod voor doelgroepen op de woningmarkt in Roerdalen binnen enkele jaren verbeterd (Centrum Herkenbosch). Aangezien er op basis van de beleidsregel compensatie woningbouwinitiatieven 2019 nauwelijks middelen binnenkomen voor het verder uitwerken van de verdunningsgebieden, betekent dit dat we bij de uitwerking van de herstructureringsontwikkelingen moeten zoeken naar financiering. Wel hebben we in september 2021 het Uitvoeringsprogramma Omgevingsvisie Roerdalen vastgesteld waarin de “verdunningsgebieden” als project zijn benoemd. Daarmee wordt het (in combinatie met het nog vast te stellen nieuwe grondbeleid) mogelijk projecten met elkaar te verevenen zodat winstgevende projecten gaan bijdragen aan verliesgevende projecten. Dat gaat we verder onderzoeken als financieringsmogelijkheid voor verdunning. Om leegstand in winkel-, kantoor en andere bedrijfsruimten tegen te gaan hebben we ook in 2021 met inwoners meegedacht bij het zoeken naar goede oplossingen.

Reguliere werkzaamheden − − − − − −

50

Uitvoering afvalnota. Grondexploitaties. Gebiedsontwikkeling. Ruimtelijke plannen. Planschadezaken. Trekkersrol Samenwerking Midden-Limburg (SML) op het gebied van Wonen, Zorg en Woonomgeving.

− −

Deelname Samenwerking Midden Limburg. Lokale Driehoek (woningcorporatie, gemeente en huurdersbelangenvereniging).

Extra werkzaamheden − Centrumplan Herkenbosch (KLC). − RO-aanvragen; Er zijn meer plannen afgehandeld dan geraamd, hierdoor zijn er meer legesopbrengsten. Maar omdat het aantal aanvragen zo hoog blijft neemt de doorlooptijd nog steeds toe.

Financieel bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

Rekening Primitieve 2020 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

- 3.565 3.739 174

- 4.784 4.526 - 258

- 4.982 4.629 - 353

- 5.556 4.431 - 1.125

- 574 N - 198 N - 772 N

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

33 33

- 571 - 571

- 571 - 571

- 259 502 244

313 V 502 V 815 V

Resultaat

207

- 830

- 924

- 881

44 V

Toelichting

bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving - Belangrijkste afwijkingen Lasten Hogere kosten Milieustraat Hogere bijdrage SC MER UP door meer productie OD Afrekening 2019 Nedvang (doorbetaling aan RD Maasland) Afrekening Maasland jaarrekening 2021 Exploitatietekort Centrumontwikkeling Herkenbosch (Raadsbesluit 26/9/2021) Grondexploitatie: De begrote boekwaarde afname Wienkeskoel 100k V is niet gerealiseerd. De begrote boekwaarde Oortjesveld is 37k V lager. De geplande uitgaven voor Wienkeskoel zijn lager dan begroot 38k V Er is in Wienkeskoel daarom minder winst genomen omdat de kosten nog niet gemaakt zijn, dat volgt zodra het project klaar is. Totaal lasten Baten Hogere opbrengsten voor kunststof en drankkartons Hogere opbrengsten oud papier Hogere ontvangsten milieupark Meer opbrengsten afvalstoffenrecht en reinigingsrecht De ontvangen leges voor vergunningen omgevingsrecht zijn lager dan begroot De ontvangen leges voor bouwvergunningen zijn lager dan begroot

Jaarstukken 2021

Verschil

- 57 N - 42 N - 63 N - 94 N - 502 N 175 V

- 583 N 156 V 109 V 67 V 43 V - 51 N - 77 N

51

bedragen x € 1.000 5. Woonomgeving - Belangrijkste afwijkingen De ontvangen leges voor bestemmingsplannen zijn hoger dan begroot Wienkeskoel (winstneming realisatie 124k begroot was 631k) en Oortjesveld (winstneming is 135k conform begroting)

Totaal baten Mutatie reserves Lagere storting in reserve Bouwgrondexploitatie dan begroot voor Wienkeskoel Lagere storting in reserve Bouwgrondexploitatie dan begroot voor Oortjesveld Onttrekking aan Algemene Reserve i.v.m. exploitatietekort Centrumontwikkelingen Herkenbosch (Raadsbesluit 26/9/2021) Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen Totaal afwijkingen

52

Verschil 65 V - 507 N

- 195 N 364 V - 51 N 502 V 815 V 7V 44 V

Programma 6 Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen

Inleiding Dit programma richt zich op de directe leefomgeving van onze inwoners. Zowel op het onderhoud als op de ontwikkeling van de openbare ruimte. Er is dus een relatie met de verbetering van de sociale samenhang, leefbaarheid en burgerkracht in de dorpen.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Krachtige, leefbare dorpen waar inwoners en toeristen zich prettig voelen. Een veilige openbare ruimte waarin een aantrekkelijke kwaliteit tot uiting komt. We hebben in 2021 verder gewerkt, rekening houdend met coronamaatregelen, aan het betrekken van onze inwoners bij initiatieven op het gebied van veiligheid en leefbaarheid. En bij de keuzes voor de inrichting en het onderhoud van de openbare ruimte. We doen dit met een integraal ontwerp vanuit visie, met betrokkenheid van de inwoners. Toepassing van duurzame materialen, oog voor historische elementen en groen levert mooie en leefbare kernen op. Dit is belangrijk voor onze inwoners, potentiële bewoners en tegelijkertijd verhoogt het de aantrekkelijkheid van onze gemeente voor toeristen en recreanten. We hebben ook vanuit dit programma bijgedragen aan een hogere veiligheid door met een kritische blik te kijken naar ontwikkelingen in kernen. Daar waar aanwijzingen zijn van oneigenlijke en/of criminele activiteiten (bv dumpingen drugsafval) worden die gedeeld met de partijen die een rol spelen in het veiligheidsdomein. Hier ligt een link met programma 3. In 2021 is het buitengebied voorzien van glasvezel. Eigenaren hebben de mogelijkheid om hierop aan te sluiten. Ook binnen de kernen is gestart met aanleg van glasvezel.

In juli hebben we te maken gehad met bijzonder hoog water van de Roer. Dit heeft in Roerdalen voor veel overlast gezorgd, en voor inwoners en organisatie grote impact gehad. De meeste beschadigingen zijn inmiddels hersteld.

Speerpunten Samen met inwoners werken aan integrale gebiedsgerichte projecten Onderwerp Inhoud Actie 1: Afronden reconstructie Hoofdstraat te Posterholt Actie 2: Voorbereidingen treffen voor een herinrichting van de markt in Vlodrop

Jaarstukken 2021

☺ ☺

Financiën

Planning

☺ ☺

☺ ☺

53

Samen met inwoners werken aan integrale gebiedsgerichte projecten Onderwerp Inhoud Actie 3: Realisatie groot onderhoud aan de Leropperweg binnen en buiten de bebouwde kom Actie 4: Reconstructie speeltuinen Actie 5: Reconstructie Zandstraat Montfort

Financiën

Planning

☺





☺ ☺

☺ ☺

 ☺

De reconstructie van de Hoofdstraat in Posterholt is naar wens afgerond . Samen met bewoners, ondernemers en overige stakeholders hebben wij voor de Markt in Vlodrop een breed gedragen herinrichtingsontwerp gemaakt. Dit ontwerp maken we in 2022 besteksgereed en we doen de aanbesteding. Uitvoering staat door onderhoudswerk aan de Roerbrug gepland voor januari 2023. Ook hebben wij in samenwerking met de aanwonenden van de Zandstraat in Montfort een breed gedragen ontwerp gemaakt voor de reconstructie. Dit krijgt in 2022 een vervolg. De start van de realisatie van de reconstructie Leropperweg was later dan gepland. De voorbereidende onderzoeken, en vervuilingen in de ondergrond waren hier oorzaak van. Daardoor zijn de kosten ook hoger dan in eerste instantie voorzien. Deze hogere kosten zijn inmiddels in de begroting 2022 opgenomen. We zijn bezig met onderzoek naar de mogelijkheden voor een vrijliggend fietspad langs de Rothenbacherweg. Dit is geen gemakkelijke opgave, maar we willen dit graag realiseren. In enkele dorpen zijn zichtbare stappen gezet in de omvorming van speeltuinen. Omdat initiatieven meer tijd kosten lopen we in de planning achter op de oorspronkelijke planning. Daarnaast zijn er initiatieven gestart om hondenvrijloop- of speelplekken te realiseren. In Posterholt worden initiatieven ondersteund vanuit buurtverenigingen.

Niet alleen om de speelplek in hun buurt aantrekkelijker te maken voor de jeugd, maar ook voor georganiseerde activiteiten. Zo is de speelplek aan de Rector van de Boornlaan omgetoverd in een uitdagende hedendaagse beweeg- en ontmoetingsplek, met de naam ’t Vinkenes. De opening vond plaats op 25 september 2021. Intussen is gestart met het ontwerpen van een Kwiek beweegroute. Die staat voor 2022 op de planning. In Montfort ontstond de beweging vanuit een initiatief van jongeren om een skatebaan te realiseren. Om het initiatief van de grond te krijgen heeft het dorp de handen ineen geslagen. De stichting Samenspel Montfort heeft het afgelopen jaar hard gewerkt aan een voorlopig ontwerp voor de bestaande speelplekken en de skatebaan. Betrokkenheid en draagvlak hebben tal van bijvangsten opgeleverd (jeu de boules-banen en -competities, verbinding van speel- en ontmoetingsplekken via beweegroutes en zitbankjes). Komend jaar staat in het teken van de definitieve plannen en de eerste uitvoeringsfase. In Sint Odiliënberg en Herkenbosch vinden verkenningen plaats om hondenvrijloop- of speelplekken te realiseren

Groenbeheer op het gewenste niveau houden, met aandacht voor de mensen die dit werk doen Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: De organisatie van team Onderhoud en het groenbedrijf verder ontwikkelen Actie 2: Maaibeleid en biodiversiteit

54

☺

☺



☺

☺

☺

In de ontwikkeling van het team Onderhoud en het groenbedrijf zijn er twee belangrijke aandachtspunten, te weten een gezamenlijke huisvesting voor het team en het op peil houden van het aantal medewerkers dat in het groenonderhoud werkzaam is. Voor wat betreft de huisvesting zijn we in 2021 gestart met de voorbereidingen voor de uitbreiding van de bestaande gemeenteloods. Dit doen we in combinatie met de nieuwbouw van het naast de gemeenteloods gelegen pand van Jong Nederland. Vanwege een noodzakelijk fauna onderzoek loopt de aanvankelijke planning vertraging op. De start van de bouw is afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek. In het meest gunstige scenario zou begin 2023 gestart kunnen worden. In 2021 zijn we gestart met het project Outdoor Campus Roerdalen. Dit project heeft als doel om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt op te leiden tot medewerkers in het groenonderhoud. In 2021 hebben we 3 kandidaten intern een contract aan kunnen bieden en is er een kandidaat uitgestroomd. In 2021 zijn we gestart met een aangepast maaibeleid dat gericht is op het ontwikkelen van een betere biodiversiteit.

Naast een mooie en veilige omgeving voor onze inwoners dragen we ook bij aan recreatie en toerisme Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Ook in 2021 gaan we weer verder met de renovatie van de half verharde fietspaden in het Meinweg gebied Actie 2: Fietspaden Voorster Kerkpad / Naar de Bolberg Actie 3: Saneren bebording en bewegwijzering in de gemeente

☺

☺



☺ ☺

☺ ☺

☺ 

Wij hebben de reconstructie van het fietspad Voorster Kerkpad afgelopen jaar bestek gereed gemaakt en aanbesteed. Uitvoering vindt plaats in het 1e kwartaal van 2022. De verdere renovatie van de fietspaden in het Meinweg gebied is in 2021 niet gelukt. Tot twee maal toe hebben we de geplande werkzaamheden vanwege weersomstandigheden moeten uitstellen. In 2021 is alle bebording geïnventariseerd. De opgestelde planning bleek niet haalbaar, het is niet mogelijk gebleken om ook de uitvoering van de sanering in dit jaar te realiseren. In 2022 wordt een beheersplan opgesteld en gestart met het saneren van borden.

We dragen bij aan duurzaamheid Onderwerp Actie 1: Duurzaamheid binnen de waterketen Actie 2: Duurzame machines Actie 3: In reconstructies van wegen en riolering en bij onderhoud aan de openbare verlichting houden we rekening met duurzaamheidsaspecten Actie 4: Uitbreiden aantal publieke laadpalen in de openbare ruimte

Jaarstukken 2021

Inhoud

Financiën

Planning

☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺

☺

☺

☺ 55

We dragen bij aan duurzaamheid Onderwerp Actie 5: Stimuleren en/of realiseren van zonnedaken op gemeentelijk vastgoed of andere gebouwen

Inhoud

Financiën

Planning

☺

☺

☺

In 2021 hebben we de levensduur van enkele riolen verlengd door toepassing van relining, hebben we regenwater afgekoppeld en dit gestimuleerd bij inwoners. Met het Waterschap zijn op circa 20 locaties regelbare stuwen aangebracht in kleinere sloten en greppels, om het water langer vast te houden. In 2021 is de eerste fase publieke laadpalen gerealiseerd. In 2022 volgt de volgende fase. Ook in 2021 zijn we verder gegaan om, daar waar mogelijk, over te stappen op elektrische gereedschappen in plaats van apparatuur met verbrandingsmotoren. We zijn verder gegaan met het plaatsen van zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed, in het bijzonder de loods in Sint Odiliënberg. We hebben enige vertraging opgelopen. Gebrek aan capaciteit op het netwerk van Enexis is daar de belangrijkste oorzaak van.

Reguliere werkzaamheden In 2021 hebben we ook aan de volgende reguliere taken gewerkt: − Beheer en onderhoud wegen, riolering, groen, verkeer, openbare verlichting, civiele kunstwerken en accommodaties. − We voldoen aan de verplichtingen vanuit de diverse Basisregistraties, zoals de BGT; (Basisregistratie Grootschalige Topografie, de BRO (Basisregistratie Ondergrond) en de BAG (Basisregistratie Administratie en Gebouwen). We hebben dit zo efficiënt mogelijk aangepakt en werken samen met de gemeente Echt Susteren. Dit kost wel de nodige capaciteit, die we hebben ingehuurd en waarvoor we meerkosten hebben gemaakt. − We adviseren de Omgevingsdienst en Ruimtelijke Ordening bij onder andere vergunningen op het gebied van openbare ruimte, ruimtelijke ordening en evenementen. − Behandelen meldingen en klachten op het gebied van openbare ruimte. De gebruiksvriendelijkheid van het systeem heeft geleid tot een forse toename in het aantal meldingen. In 2021 hebben we circa 3500 meldingen ontvangen. Veel meldingen worden goed afgehandeld, de organisatie is in 2021 hierop aangepast, dit blijft een aandachtspunt.

Financieel bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

56

Rekening Primitieve 2020 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

- 5.974 2.493 - 3.481

- 6.659 2.385 - 4.274

- 6.859 2.439 - 4.420

- 6.705 2.706 - 3.998

154 V 267 V 422 V

3 3

-

57 57

3 3

- 54 N - 54 N

- 3.479

- 4.274

- 4.363

- 3.995

368 V

Toelichting bedragen x € 1.000 6. Mobiliteit, infrastructuur en openbaar groen - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Minder uitgaven voor kwaliteitsimpuls dorpsentrees. Dit loopt door in 2022. De kosten voor snoeien houtwallen zijn lager dan begroot. Grotendeels uitgevoerd door het eigen groenbedrijf. Kosten gemeentelijke begraafplaats zijn lager dan begroot De kosten voor het onderhoud van de speeltuinen zijn lager dan begroot . Er zijn minder speeltoestellen vervangen om het beleid voor de herziening speelterreinen Roerdalen niet te doorkruisen. Vooral het noodzakelijk onderhoud is uitgevoerd. Wegen, straten en pleinen: minder uitgegeven voor externe adviseurs Inhuur voor de wettelijke taken BGT/BAG: We hebben meer kosten gemaakt om aan de wettelijke verplichtingen te voldoen. In de begroting 2022 e.v. zijn hier structureel middelen voor opgenomen. Lagere kosten straatreiniging. Voornamelijk veroorzaakt door lagere stortkosten dan begroot. Totaal lasten Baten Ontvangen verhaalschades openbare verlichting Lagere baten rioolrecht Ontvangen verhaalschades en vergoedingen wegen, straten en pleinen Ontvangen Provinciale bijdrage verharding Monforterweg: Voor de verbreding van de Montforterweg ter hoogte van de A73 hebben we een bijdrage ontvangen van de provincie.

54 V 24 V 27 V 38 V

42 V - 118 N

41 V 108 V 34 V - 50 N 256 V 30 V

Totaal baten Mutatie reserves

270 V

Minder ingezette Reserve Toerisme t.b.v.kwaliteitsimpuls dorpsentrees vanwege lagere gerealiseerde kosten dan begroot

- 54 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 54 N 44 V

Totaal afwijkingen

368 V

Jaarstukken 2021

57

Programma 7 Bestuur, organisatie en dienstverlening

Inleiding Dit programma gaat vooral over HOE we werken. Een andere overheid is voor ons een overheid die meer dienend is aan de gemeenschap. Met minder regels en waar mogelijk ook goedkoper. Onze manier van werken kenmerkt zich door de kernwaarden respect, gelijkwaardigheid, vertrouwen en verantwoordelijkheid. Zowel in de organisatie als naar de lokale samenleving. We werken steeds meer met, in plaats van voor onze inwoners aan een krachtig Roerdalen. Dit doen we met een communicatieve organisatie. En met medewerkers die ruimte krijgen voor het ontwikkelen van hun talenten. Daarvoor investeren we in verbetering van onze communicatie en dienstverlening. We dereguleren waar het kan en investeren in de ontwikkeling van burger- en overheidsparticipatie. Samen met de gemeenteraad werken we aan de ontwikkeling van ons lokale bestuur. En de manier waarop we inwoners betrekken bij beleidsontwikkeling, besluitvorming en uitvoering. We werken regionaal samen. Veel taken worden uitgevoerd door verbonden partijen zoals het Servicecentrum MER, RD Maasland en de Veiligheidsregio. We willen onze grip op deze samenwerking verbeteren. Het sleutelwoord is communicatie. Daarom investeren we fors in de verbetering hiervan in onze eigen organisatie. Daarnaast sturen we ook in de samenwerking op de kwaliteit van communicatie, bijvoorbeeld bij het SC MER.

Veel inwoners hebben immers vooral contact met de gemeente via de Omgevingsdienst of de afdeling Sociaal Domein. Onze invloed daarop is minder direct, we sturen via de uitvoeringsplannen op de gewenste ontwikkeling.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Een eigentijdse, open en transparante vorm van besturen. Een communicatieve organisatie, die de kracht van de samenleving ondersteunt en stimuleert. Die ruimte geeft aan initiatieven en de gemeenschap als partner betrekt. We werken aan de verbetering van de gemeentelijke organisatie, op weg naar een andere overheid. Het is een ontwikkeling waarin onze koers en kernwaarden tastbaar worden. Zowel in alle contacten met inwoners en ondernemers, als in onze manier van besturen en organiseren. Vernieuwen betekent samen met inwoners ontdekken wat het beste werkt. Daarom zorgen we voor ruimte om te experimenteren; anders uitvoeren, anders verantwoorden, anders reguleren, anders organiseren en anders financieren. Succesvolle resultaten vertalen we in reguliere takenpakketten. Dat doen we zoveel mogelijk in afstemming met onze inwoners en ondernemers.

58

Speerpunten Communicatieve organisatie en toegankelijke dienstverlening waardoor inwoners zich gehoord, geholpen en betrokken voelen Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Verbeteren communicatieve organisatie Actie 2: Verbeteren werkprocessen Actie 3: Verbeteren digitale dienstverlening Actie 4: Ontwikkelen Klant Contact Centrum (KCC) Actie 5: Website Actie 6: Gegevensveiligheid

☺ ☺ ☺ ☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺ ☺ ☺ ☺

☺ ☺  ☺ ☺ ☺

Verbeteren communicatieve organisatie Het afgelopen jaar verzorgden we de crisiscommunicatie rondom corona. Tijdens hoogwater werd extra inzet van team communicatie gevraagd voor de lokale crisiscommunicatie en nazorg. Via trainingen en advisering aan medewerkers werkten we aan het communicatiever maken van de organisatie. De focus lag hierbij op heldere taal en omgevingsgericht communiceren (Factor C). We toetsten bijvoorbeeld via steekproeven de kwaliteit van onze brieven. Daarnaast volgden een aantal collega’s een training voor taalcoach heldere taal. Via ‘Samen Doen’ was er in de interne en externe communicatie aandacht voor samenwerking met inwoners. We verzorgden uitgebreide informatie naar onze inwoners over de nieuwe afvalinzameling. We plaatsten elke week verschillende nieuwsberichten in de gemeentelijke en lokale communicatiemiddelen. Samen met de dorpsbladen werkten we aan de voorbereiding van het informatieplatform (digitaal & papier) voor heel Roerdalen. Tot slot adviseerden en ondersteunden wij verschillende beleidsthema’s zoals duurzaamheid, toerisme (klein geluk) en de omgevingsvisie. Ook waren er veel persvragen in 2021.

Verbeteren werkprocessen We hebben via de Lean-methodiek werkprocessen verbeterd, zoals het proces bestuurlijke besluitvorming, interne dienstverlening en meldingen openbare ruimte (via de Fixi-app) We hebben verder gewerkt aan de vergroting van het kennisniveau van team dienstverlening, waardoor de kwaliteit van de dienstverlening verder kan groeien. In het project e-diensten en eformulieren hebben de ook de werkprocessen aangepast Ontwikkelen Klant Contact Centrum (KCC) Naast het continueren van een correcte dienstverlening aan inwoners is in 2021 de stap voorbereid waarmee het sociaal domein en omgevingsdienst rechtstreeks bereikt kunnen worden. Dit is begin 2022 in werking getreden. Ook is het telefoniesysteem (JKC) verder verbeterd, waarmee vragen om informatie efficiënter en directer kunnen worden beantwoord. Website Tijdens de coronapandemie hebben we ingezet op een snelle en duidelijke informatievoorziening op onze website. Niet alleen over de regels, maar ook over mogelijke (financiële) ondersteuning. De hoge waterstand van de Roer vormde in de zomer een extra uitdaging. De website was ook hierbij weer een belangrijk communicatiekanaal in de crisiscommunicatie en nazorg. Dat zagen we terug in

Jaarstukken 2021

59

de bezoekersaantallen. In 2021 werkten we verder aan de verbetering van onze digitale dienstverlening. Digitale aanvraagmogelijkheden pakken we MER-breed op zodat we de online dienstverlening efficiënter kunnen inrichten. Als het kan breiden we deze uit, zonder daarbij doelgroepen uit te sluiten. Inclusie was en blijft een belangrijk onderwerp. Dat blijkt ook uit de aandacht voor digitale toegankelijkheid. Deze breiden we de volgende jaren verder uit. We werkten aan het plan en de invulling van een nieuwe website voor Klein Geluk uit Roerdalen. Meningen over de gemeentewebsite halen we steeds op. Bijvoorbeeld via de feedback knoppen op de website. We ontvangen vaak positieve berichten en natuurlijk ook aanbevelingen. Deze verbeterpunten gebruiken we om de website te verbeteren. Verbeteren digitale dienstverlening Om de digitale dienstverlening aan inwoners, ondernemers en verenigingen te verbeteren zijn we in 2021 gestart met de invoering van e-diensten en e-formulieren. E-diensten zijn digitale formulieren voor 10 diensten van burgerzaken. E-formulieren zijn de digitale formulieren voor de overige diensten van burgerzaken en diensten van andere vakafdelingen. De formulieren kunnen via onze website digitaal ingevuld worden en worden door onze medewerkers ook digitaal afgehandeld.

Het grootste deel van 2021 is besteed aan het inrichten van de techniek die noodzakelijk is voor het goed functioneren van de formulieren. Dit betekent dat in 2021 alleen de e-dienst voor verhuizingen daadwerkelijk live is gegaan. Ons doel was om meer e-diensten gereed te hebben. De voorbereiding kostte meer tijd dan voorzien. Begin 2022 zijn nog 3 e-diensten geactiveerd en komen de eerste 8 eformulieren beschikbaar via de website. Gegevensveiligheid In 2021 hebben we de gegevensveiligheid zowel technisch als organisatorisch verbeterd. We werken aan een volledige veiligheidsorganisatie, waar het SC MER een belangrijke rol in speelt. Voor verdere toelichting op dit onderwerp verwijzen we naar de paragraaf bedrijfsvoering.

Minder en duidelijkere regels, doen wat nodig is Onderwerp Actie 1: Deregulering Actie 2: Werken vanuit de bedoeling

Inhoud

Financiën

Planning

☺ ☺

n.v.t.

☺ ☺

n.v.t.

Deregulering Afgelopen jaar hebben we de dienstverlening aan inwoners verbeterd. Door het makkelijker te maken en te zorgen voor korte lijntjes. Voorbeelden zijn de groei van het aantal e-formulieren waarmee inwoners steeds meer zaken zelf kunnen afhandelen. Deze zijn begin 2022 beschikbaar via de website. En de directe telefoonnummers van de omgevingsdienst en het sociaal domein. Inwoners krijgen direct het juiste team aan te de lijn, in plaats van eerst doorverbonden te moeten worden via de centrale van de gemeente. Participatiewet en kwaliteit dienstverlening SC MER Klantmanagers van het SC MER SD zijn getraind in de werkwijze ‘omgekeerde toets’, waarbij de vraag en de inwoner centraal staat. Daarmee wordt integraler gekeken naar de mogelijkheden en toepassing van wet en regelgeving.

60

Nieuwe wet inburgering In 2021 hebben we ons voorbereid op de nieuwe wet inburgering. Deze wet geeft de inburgeraar en de gemeente meer regie op het inburgeringstraject. Daartoe wordt een persoonlijk inburgerings en participatieplan opgesteld en zijn drie leerroutes ingekocht. Op deze manier leveren we meer maatwerk, dan in de wet inburgering 2013. De wet inburgering is vanaf 2022 van kracht. Doordecentralisatie Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang midden en Noord Limburg Inwoners met een complexe problematiek, of het nu om dreigende dakloosheid of ambulante begeleiding gaat, zijn er bij gebaat dat ondersteuning dicht bij huis in het eigen (familie)netwerk mogelijk is. We hebben binnen de samenwerkingsovereenkomst Modulaire Gemeentelijke Regeling afspraken gemaakt om die hulp en toegang tot de zorg laagdrempeliger te maken. Die toegang loopt vanaf 2022 via het Sociaal Team, en niet meer via Roermond of Venlo. Tegelijkertijd is elke gemeente beleidsmatig ook aan zet om preventie te organiseren. Deze ontwikkeling sluit daarmee naadloos aan op de Omvorming Sociaal domein in Roerdalen. Subsidieregeling educatief pakket Samen met gebruikers hebben we de subsidieregeling verder doorontwikkeld, met minder regels en makkelijker uitvoerbaar. Indicatieloze ondersteuning door ST Wij werken toe naar zoveel mogelijk indicatieloze hulp en ondersteuning door het Sociaal Team.

Hiermee worden onze inwoners makkelijker en sneller geholpen. Tegelijk betekent dit een vereenvoudiging van procedures en een afname van de administratieve lastendruk. Werken vanuit de bedoeling Werken vanuit de bedoeling betekent dat de inwoner centraal staat in alles wat we doen. De gemeente is er voor de inwoners. Samen zorgen we ervoor dat het voor iedereen goed wonen, werken en leven is in Roerdalen. In alle begrotingsprogramma’s worden bijdragen geleverd. De omvorming in het sociaal domein is hier een voorbeeld van. Net als de manier waarop we onze communicatie en dienstverlening jaarlijks verbeteren. Door dorpsgericht te werken geven we samen met inwoners invulling aan concrete projecten en nieuwe vormen van samenwerking. We lichten dit uitgebreider toe bij actie 3: Experimenteerruimte.

Meer samenwerken met inwoners en ondernemers Onderwerp Actie 1: Uitwerken van de begroting met inwoners Actie 2: Aanbevelingen rekenkamercommissie uitvoeren Actie 3: Experimenteerruimte

Inhoud

Financiën

Planning

☺ ☺ ☺

n.v.t.

☺ ☺ ☺

n.v.t.

☺

We betrekken onze inwoners zoveel mogelijk bij de uitwerking van de begroting. In 2021 deden we dat onder meer voor het beleidskader zon en wind afvalbeleid en de voorbereiding van de Omgevingsvisie. Een van de aanbevelingen van de rekenkamercommissie gaat over de rol van de raad en het advies aan college en organisatie om de gemeenteraad tijdig te betrekken. Dat hebben we onder meer gedaan voor de thema’s afval, duurzaamheid (zonnevelden) en het grondbeleid. Via een raadswerkgroep deden raadsleden actief mee in de voorbereiding van nieuw beleid. Daarnaast betrokken we de raad via informatieavonden over onderwerpen zoals het woonwagenbeleid.

Jaarstukken 2021

61

De digitale overleggen leenden zich minder goed voor de beeldvormende bijeenkomsten. De raadswerkgroep vergaderstructuur evalueerde de ervaringen de diverse vergadervormen. Dit wordt begin 2022 vertaald in een advies aan de nieuwe gemeenteraad. Hoe experimenteel was 2021? Alle lopende experimenten kampten met vertraging in de voortgang vanwege de coronarisico’s. Een enkel initiatief werd afgerond. Andere konden toch mooie stappen zetten. Hieronder een overzicht: Dorpsplatform / burgercoöperatie ApolloVitaal ApolloVitaal is een (dorps)netwerk/platform waarin inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties, commerciële partijen en de gemeente opgavegericht samenwerken. Het platform is een voorzetting van de organisatie die het behoud van het Apollocomplex in Melick mogelijk maakte. Ieder draagt vanuit de eigen rol bij aan groeiend eigenaarschap en meer lokale sturing vanuit en voor dorpen. Daarbij gaat het om meer waarden dan alleen financiën. Gaandeweg ontdekken we hoe een nieuwe rolverdeling er uit kan zien. Welke taken het beste tot hun recht komen bij de gemeente of maatschappelijke organisaties. En welke taken in dorpen zelf kunnen worden belegd. Daarmee is het Platform een interessante proeftuin voor niet alleen gemeenschapsontwikkeling, maar ook voor de organisatieontwikkeling in het gemeentehuis naar een ‘andere overheid’.

Speeltuin’ ’t Vinkenès’ In 2021 werd de speeltuin aan de Rector v.d. Boornlaan door inwoners omgetoverd in een nieuwe speelplek. De gemeente is partner en overlegt regelmatig met de initiatiegroep. We maakten samen afspraken over blijvende betrokkenheid van de vrijwilligers in beheer en onderhoud. De initiatiefgroep is niet georganiseerd in een rechtspersoon. We leren samen wat dit betekent voor de continuïteit van de samenwerking. De initiatiefgroep werkt aan meer activiteiten voor het dorp, zoals een Kwiek-beweegroute om mensen in beweging te krijgen. Amigo’s, mobiele ontmoetingsplek Jongeren in Roerdalen missen een plek waar ze elkaar laagdrempelig kunnen ontmoeten, met een vrije inloop. Tegelijkertijd wil het Sociaal Team meer contacten leggen met jongeren. Zo kan het beter en vroegtijdig inspelen op hulp/ondersteuningsvragen. Dit leidde tot het idee om een oude lijnbus om te bouwen tot een mobiele ontmoetingsplek. Waar verschillende generaties en doelgroepen elkaar ontmoeten. De verbouwing van de lijnbus tot flexibele en multifunctionele voorziening is in volle gang. Op de afwerking van het interieur na, is de bus vrijwel klaar. Kinderkrant In 2021 zijn de voorbereidingen gestart voor de oprichting van een kinderkrant.

De krant streeft een aantal belangrijke doelen na: Taalontwikkeling en leesbevordering, Educatie, Betrokkenheid bij de buurt en persoonlijke ontwikkeling en Omgaan met media, mediawijsheid en meningsvorming. De kinderkrant is voor alle kinderen in Roermond en Roerdalen vrij beschikbaar en gratis. Kinderen krijgen de gelegenheid om er een actieve bijdrage aan te leveren. In de loop van 2022 ontvangen alle 4.051 kinderen in de groepen 5 tot en met hun eigen lokale kinderkrant. Voedselbos Roerdalen Een aantal bevlogen initiatiefnemers zet zich in voor natuurbehoud- en ontwikkeling in onze gemeente. Zij organiseerden zich in een stichting. Ze komt op voor het belang van natuurontwikkeling door na te denken over alternatieve landbouw, educatie te bieden en kennis te delen. Door het verbinden van inwoners, ondernemers en organisaties ontstaan er nieuwe samenwerkingsverbanden. Een concrete actie waar de stichting aan werkt is het realiseren van een voedselbos. Er wordt onderzocht of dat in de omgeving kan van het Flinke Ven bij de Meinweg (in de buurt van het voormalige bezoekerscentrum).

62

Hondenspeelveld Herkenbosch Een aantal hondenliefhebbers in Herkenbosch is in de tweede helft van afgelopen jaar gestart met een initiatief om aan de rand van het dorp een speel- en vrijloopplek voor honden te realiseren. Samen onderzoeken we hoe een hondenspeelveld meer kan zijn dan een omheind stuk gras. De stichting wil een maatschappelijke invulling geven door het organiseren van activiteiten. Denk aan samenwerkingen met hondentrainers, behendigheid workshops en socialisatietrainingen. En andere initiatieven die voor de honden en hun baasjes waardevol zijn. Hiervoor wordt samenwerking gezocht met andere inwoners, verenigingen en organisaties.

Reguliere werkzaamheden − − − − − −

Bestuursorganen. Bestuur ondersteuning B&W. Bestuur ondersteuning gemeenteraad/rekenkamer. Burgerzaken. Bestuurlijke samenwerking. Planning- en control cyclus.

Betekenisvolle indicatoren Betekenisvolle indicatoren

De cijfers van de burgerpeiling 2021 zijn nu nog alleen bekend voor onze eigen gemeente. Hierin zien we een positieve ontwikkeling ten opzichte van 2017 en 2019. Het rapportcijfer voor de directe dienstverlening van onze gemeente is gestegen naar 6,98.

Jaarstukken 2021

63

Financieel bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Rekening Primitieve 2020 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

- 10.406 274 - 10.132

- 10.613 467 - 10.146

- 11.123 462 - 10.661

- 11.038 592 - 10.446

85 V 130 V 216 V

909 909

- 1.000 1.250 250

- 1.000 1.725 725

- 1.000 1.222 222

- 503 N - 503 N

- 9.224

- 9.896

- 9.937

- 10.224

- 288 N

Toelichting bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Er zijn actuariële berekeningen gemaakt over de pensioenverplichting van (gepensioneerde) wethouders en hun nabestaanden. Bij deze berekening is rekening gehouden met de rekenrente zoals geadviseerd door het ministerie van BZK en de meest recente sterftetafel. Dit leidt tot een extra storting in de voorziening wethouders pensioenen. Aanvullen wachtgeldvoorziening wethouders

- 140 N

Op het gebied van juridische ondersteuning is er (duurdere) specifieke deskundigheid ingezet voor een aantal complexe, specialistische zaken.

- 38 N

Begrotingswijziging 2021-3 van het SC MER is niet verwerkt. Tevens is rekening gehouden met het voorlopig positieve rekeningresultaat van het SC MER.

161 V

Inhuur personeel in verband met ziekte Lagere personeelslasten in het kader van organisatieontwikkeling (zie ook mutaties reserves)

- 115 N 200 V

Lagere personeelslasten in het kader van project Begroting in balans (zie ook mutaties reserves)

173 V

Lagere lasten catering/facilitaire dienstverlening Minder afdrachten Rijksleges door lagere vraag naar reisdocumenten. (zie ook baten)

53 V 51 V 78 V

Projecten Digitale dienstverlening zijn in 2021 nog niet tot afronding gekomen. (zie ook mutaties reserves) Totaal lasten Baten Hogere UWV uitkeringen i.v.m. zwangerschappen (zie ook hogere lasten inhuur i.v.m. ziekte) Inkomsten i.v.m. detachering Vanwege de verlenging van de geldigheidsduur van reisdocumenten 5 naar 10 jaar, is er minder vraag naar vervanging reisdocumenten. De leges dalen hierdoor. (zie ook lasten)

64

- 325 N

98 V 56 V 39 V - 101 N

bedragen x € 1.000 7. Bestuur, organisatie en dienstverlening - Belangrijkste afwijkingen Afrekening aanslag vennootschapsbelasting 2020 Restwaarde materieel, verzekeringsuitkeringen etc. Rente verschil

Verschil 30 V 52 V 33 V

Totaal baten Mutatie reserves

109 V

Minder inzet algemene reserve in verband met doorontwikkeling MER i.v.m. behaalde efficiency en positief jaarrekeningresultaat SC MER.

- 52 N

Lagere onttrekking aan de reserve Digitale dienstverlening door vertraging van projecten.

- 78 N - 200 N

Minder inzet reserve organisatieontwikkeling. Minder inzet reserve Begroting in balans in verband met minder hoge kosten.

- 173 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 503 N 8V

Totaal afwijkingen

- 288 N

Jaarstukken 2021

65

Programma 8 Algemene middelen Inleiding In dit programma staat de financiële positie van de gemeente Roerdalen centraal. Een solide financiële positie is randvoorwaardelijk voor het realiseren van onze ambities. Er moet ruimte zijn om te investeren, zodat de leefbaarheid in onze gemeente duurzaam wordt verstrekt. Het programma draagt vanuit dat oogpunt indirect bij aan de verbindende thema’s.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Een duurzaam gezonde financiële huishouding van de gemeente. Wij willen een sluitende begroting met een gezond meerjarenperspectief. We streven naar jaarlijks repressief toezicht van de provincie. We hebben voldoende middelen beschikbaar voor het opvangen van tegenvallers. Dat wil niet zeggen dat we een risicomijdende gemeente zijn. We hebben een bewuste risicohouding. De schuldpositie van de gemeente bevindt zich op een verantwoord niveau. We hebben voor 2021 repressief toezicht gekregen van de provincie. Wel hebben we bij de jaarrekening 2019 en bij het opstellen van de kadernota 2021 geconstateerd dat er geen balans meer was tussen structurele uitgaven en inkomsten. Om deze balans te herstellen en een gezonde financiële positie te houden is er het project “Begroting in Balans” gestart welke uitgewerkt is in de begroting 2021. Hierbij is het uitgangspunt dat in 2024 de structurele lasten weer in balans zijn met structurele inkomsten. Het is ondanks de verbeterde financiële positie belangrijk de ingeslagen weg van het project ‘Begroting in Balans’ verder te volgen, aangezien de voorgenomen besparingen noodzakelijk zijn om een sluitende begroting te realiseren. We vinden de lastendruk voor de inwoners acceptabel. We streven naar zo veel mogelijk kostendekkendheid. Ofwel de gebruiker betaalt.

Daarnaast nemen de algemene belastingen niet meer toe dan noodzakelijk is. Betreffende de OZB is er voor de komende vier jaar (tot en met 2024) een jaarlijkse verhoging van 3,5% voorgesteld in het kader van het project Begroting in Balans. Deze verhoging is voor het jaar 2021 doorgevoerd. Meer informatie over de financiële positie van onze gemeenten is te vinden in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing, de paragraaf financiering en de paragraaf lokale heffingen. Hier zijn tevens de kengetallen weergegeven die hiermee samenhangen. Dit programma zorgt op zich zelf niet voor een solide financiële positie, maar we beschrijven hier wel het strategische doel in dit kader.

Een duurzaam gezonde financiële huishouding van de gemeente

66

Reguliere werkzaamheden − − − −

Heffing en inning van belastingen (zie paragraaf lokale heffingen). Uitvoeren treasuryfunctie (zie paragaaf financiering). Aandelenbeheer (zie paragraaf verbonden partijen). Analyse en berekeningen gemeentefonds.

Financieel bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen

Rekening Primitieve Actuele 2020 Begroting Begroting

Rekening 2021

Verschil

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 313 37.568 37.254

- 290 36.663 36.373

- 311 38.736 38.425

- 215 39.329 39.114

96 V 593 V 689 V

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves

- 21.723 21.611 - 112

- 4.370 6.109 1.740

- 5.181 7.025 1.844

- 6.012 6.039 28

- 830 N - 986 N - 1.816 N

Resultaat

37.142

38.113

40.269

39.142

- 1.127 N

bedragen x € 1.000 8. Algemene middelen - Belangrijkste afwijkingen Lasten De post onvoorzien is in 2021 niet ingezet.

Verschil

100 V

Totaal lasten Baten Bijstellingen gemeentefondsuitkering voorgaande jaren. De effecten van de decembercirculaire 2021 zijn niet in de begroting 2021 verwerkt.

100 V

Totaal baten Mutatie reserves Onttrekking aan de reserve afdekken tekorten heeft niet plaatsgevonden vanwege positief saldo.

548 V

40 V 508 V

- 1.816 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 1.816 N 41 V

Totaal afwijkingen

- 1.127 N

Jaarstukken 2021

67

Algemene dekkingsmiddelen In de eerste 7 programma's zijn de specifieke baten per programma opgenomen. Daarnaast heeft de gemeente ook nog baten die niet aan een programma zijn toe te rekenen. Het betreft de algemene uitkering, de algemene belastingen en opbrengsten van aandelen en obligaties; de zogenaamde algemene dekkingsmiddelen. We lichten deze posten hier toe. Belastingen en Waardering Onroerende Zaken (WOZ) Voor een nadere toelichting op de lokale heffingen verwijzen we naar de paragraaf lokale heffingen. Gemeentefondsuitkering De gemeentefondsuitkering bestaat uit drie onderdelen: − algemene uitkering; − integratie- en decentralisatie-uitkeringen, hierbij maken we verschil tussen de uitkeringen sociaal domein en de overige uitkeringen; − aanvullende uitkeringen. Onderstaand is te zien hoe de opbouw is: bedragen x € 1.000 Gemeentefondsuitkering Algemene uitkering Integratie uitkering Sociaal deelfonds Integratie en decentralisatie-uitkeringen Totaal Gemeentefondsuitkering Compensatie uitkerings- en uitvoeringskosten Corona Verrekening voorgaande jaren Totaal Algemene uitkering

Rekening Primitieve 2020 Begroting 27.652 4.104 703 32.459 78 32.537

27.983 3.631 391 32.005 32.005

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

29.714 3.686 756 34.156 -3 34.153

29.921 3.750 994 34.665 37 34.702

207 V 64 V 238 V 509 V 40 V 549 V

De begroting is gebaseerd op de stand van de septembercirculaire 2021. Over de effecten van de decembercirculaire 2021 bent u geïnformeerd in het raadsvoorstel dat is behandeld in de raad van 10 maart 2022. Het belangrijkste verschil tussen de begroting en de rekening zijn de extra gelden die we in december nog hebben ontvangen ter compensatie voor de effecten als gevolg van de coronacrisis, bijvoorbeeld compensatie gemeentelijke inkomstenderving 2020 (€218.000) en vergoedingen corona-effecten 2021 (€ 94.000). In totaliteit hebben we in 2021 als compensatiepakket coronacrisis € 1.016.000 ontvangen via het gemeentefonds (zie onderstaand staatje voor de opbouw hiervan). In de coronaparagraaf is een compleet overzicht weergegeven met de middelen verkregen uit het gemeentefonds en andere regelingen.

68

Omschrijving

Lokale culturele voorzieningen

Voorschoolse voorziening peuters Jeugd aan zet Tonk Integratie mutatie Participatie Heroriëntatie zelfstandigen Continuïteit van zorg: meerkosten Wmo &Jeugd

(bedragen * € 1000) bedrag Opmerkingen 157 Hier wordt wel €132.000 uit 2020 aan toegevoegd. € 35.000 wordt beschikbaar gesteld voor het jaar 2022 door een onttrekking te doen uit de algemene reserve. 6 10 196 65 Deze middelen zijn doorbetaald aan de GR Westrom 7 56

Activiteiten en ontmoetingen Afvalverwerking Bestrijden eenzaamheid ouderen Extra begeleiding kwetsbare groepen Inkomstenderving 2020 Jongerenwerk Mentale ondersteuning Perspectief jeugd en jongeren 2020+2021

6 33 58 54 218 11 9 31

Compensatie coronacrisis uit gemeentefonds

1.016

Treasury Gemeente Roerdalen ontvangt jaarlijks dividenduitkeringen, omdat we aandelen bezitten in onder andere de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en Enexis BV. Voor de raming van het dividend is uitgegaan van de ontvangsten over eerdere jaren. In 2021 hebben we dividend van de BNG ontvangen over het jaar 2019 en 2020. Samen bedraagt dit (€ 53.000). In het begin van de corona-crisis heeft de Europese Centrale Bank (ECB) de aanbeveling gedaan de dividendbetalingen van banken op te schorten om de financiële stabiliteit van de sector te waarborgen. Na het loslaten van deze richtlijn is het restant van het dividend over 2019 alsnog uitbetaald in 2021. Naast het dividend over de aandelen, valt hier ook de beleggingsopbrengst van de obligaties onder. Door invoering van het schatkistbankieren, mag de gemeente vrijgevallen obligaties niet opnieuw beleggen. Dit heeft tot gevolg dat onze rente-inkomsten afnemen. In 2021 zijn er 4 obligaties vrijgevallen. Aangezien de boekwaarde van één van deze obligatieleningen lager was dan de uitgekeerde nominale waarde hebben we hier een boekwinst opgemaakt van € 4.335. Voor een nadere toelichting op treasury verwijzen we naar de paragraaf financiering.

Jaarstukken 2021

69

Onvoorzien We hebben in de begroting een bedrag van € 100.000 op voor onvoorziene uitgaven opgenomen. De criteria voor het inzetten van de post onvoorzien zijn als volgt: − het betreft niet-beïnvloedbare uitgaven; − waarvoor geen compensatie mogelijk is binnen het programma; − die incidenteel zijn; − onvoorzienbaar waren en; − die onuitstelbaar en onvermijdbaar zijn. In 2021 is de post onvoorzien niet ingezet. Deze gereserveerde gelden vallen daarom vrij.

70

PARAGRAFEN Het karakter van een paragraaf in de programmabegroting is dat het een onderwerp behandelt dat invloed heeft op meerdere programma’s van de begroting.

Jaarstukken 2021

71

72

Paragraaf over Corona Een groot deel van 2021 werd beïnvloed door de gevolgen van de coronapandemie. Vanaf oktober 2020 kwam de tweede golf en ging de maatschappij in gedeeltelijke lockdown, die daarna een aantal malen verlengd en verscherpt werd. Deze maatregelen werden na de derde golf rond de zomer 2021 versoepeld. In het najaar werden de maatregelen weer strenger. Corona en de beperkende maatregelen raken alle inwoners. De financiële gevolgen lijken tot nu toe mee te vallen. Veel inwoners en ondernemers zijn 2021 relatief goed doorgekomen. De landelijke steunmaatregelen waren een belangrijk hulpmiddel. Maar hoe langer de crisis aanhoudt, hoe moeilijker het wordt voor onze inwoners en ondernemers om vol te houden. De huidige ontwikkelingen omtrent het virus lijken positief te zijn. Maatschappelijke gevolgen De beperkende maatregelen van het Rijk raken alle inwoners van Roerdalen, van jong tot oud. Het verenigingsleven en de sport kwamen grotendeels tot stilstand. De mogelijkheden voor contact en ontmoeting waren minimaal. Dat is mentaal zwaar voor veel inwoners. Er is landelijk sprake van uitgestelde zorg. Dit speelt ongetwijfeld ook in Roerdalen. We kunnen nog moeilijke inschatten wat hiervan in de komende jaren de gevolgen zijn. Veel ondernemers hebben het zwaar omdat ze hun bedrijf noodgedwongen moesten sluiten.

Dankzij de versoepelingen in de zomer konden bedrijven in de recreatie en toerisme sector de verliezen enigszins beperken. De versoepelingen die nu zijn aangekondigd zorgen dit keer voor een hoopvol perspectief. Gevolgen voor de gemeentelijke inzet Corona zorgde ook in 2021 zowel ambtelijk als bestuurlijk voor extra werk, maar minder intensief dan in 2020. Een deel van dit werk wordt uitgevoerd voor het Servicecentrum MER. Het gaat bijvoorbeeld om de uitvoering van de ondersteuningsregelingen van het Rijk (zoals TOZO). We hebben afgelopen jaar vooral extra capaciteit ingezet op de ondersteuning van de crisisorganisatie, communicatie, ondersteuning van ondernemers en verenigingen, toezicht en handhaving. Alle medewerkers die geen rol hadden in de directe dienstverlening werkten zoveel mogelijk thuis. Digitaal werken is inmiddels vanzelfsprekend geworden. We zorgden er onder andere via digitale organisatiebijeenkomsten voor dat onze medewerkers met elkaar en de organisatie verbonden bleven. Financiële gevolgen Voor het opvangen van financiële tegenvallers als gevolg van corona heeft het Rijk compensatiepakketten coronacrisis beschikbaar gesteld, die we via het gemeentefonds hebben ontvangen (zie ook de toelichting op de gemeentefondsuitkering pagina 73).