Agendabundel

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Krachtige dorpen met veel sociale samenhang, goede basisvoorzieningen en weerbare inwoners. Met de meeste inwoners gaat het goed. Zij voelen zich gezond en gelukkig en voeren zelf regie over hun eigen leven en zijn autonoom. Van de inwoners van Roerdalen voelt zich 93,1% gelukkig.1 Inwoners die initiatieven nemen die bijdragen aan de sociale samenhang, leefbaarheid en duurzaamheid, blijven we faciliteren. We hebben oog voor wat mensen nodig hebben en luisteren naar de wensen van onze inwoners. Vergroten van de weerbaarheid, de veerkracht en preventie Inwoners in een (potentieel) kwetsbare situatie die een hulpvraag uiten of waarvan de veiligheid in het gedrang is, ondersteunen we met maatwerk volgens het concept positieve gezondheid. Positieve gezondheid gaat ervan uit dat mensen zelf verantwoordelijk zijn, maar dat zij met hulp hun weerbaarheid in kwetsbare situaties kunnen versterken. Daarnaast vergroten wij de inzet op preventie en preventieve maatregelen en vroegtijdig signaleren. Positieve gezondheid gaat over de veerkracht op meerdere levensdomeinen.

1

Waarstaatjegemeente.nl/2020

Jaarstukken 2021

21

In de kadernota gaven we aan dat de sociale en economische ongelijkheid toeneemt. Mensen voelen zich buitengesloten en kunnen niet meedoen. Er is een groter wordende groep kwetsbaren met een toenemende kans op een samenspel van problemen op het gebied van gezondheid, werk en inkomen, opvoeden en laaggeletterdheid. Ook is er een kleine groep ouderen en alleenstaanden die niet zelfredzaam is. Wij ondersteunen de veerkracht en weerbaarheid van deze inwoners vanuit één visie op basis van het concept positieve gezondheid: we benaderen de problemen en leefdomeinen in onderlinge samenhang.

Gezondheid is het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren in het licht van de sociale fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.

Speerpunten Inwoners in een (potentieel) kwetsbare situatie worden weerbaarder, méér bewust van de eigen invloed op gezondheid en ontwikkelen veerkracht en vaardigheden Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Coaching en lifeskills op het gebied van leefstijl, werk en inkomen en gezondheid

☺

☺

☺

Actie 2: Smaaklessen, leefstijllessen en fittesten op alle scholen

☺

☺

☺

Actie 3: Preventie en omvorming

☺ ☺

☺ ☺

☺ ☺

Actie 4: Statushouders

Coaching en lifeskills op het gebied van leefstijl, werk en inkomen en gezondheid Professionals van het Servicecentrum MER en ST zijn in 2020 getraind in positieve gezondheid. De toepassing ervan verdient nog aandacht. Smaaklessen, leefstijllessen en fittesten op alle scholen Tijdens de evaluatie van het educatief pakket (subsidie) hebben de basisscholen aangegeven dat er behoefte is aan (een vorm van) leefstijl- en/of voedingslessen en fittesten. We hebben afgesproken dat deze lessen in de nieuwe regeling via de reguliere weg kunnen worden meegenomen in de subsidieaanvraag. Preventie en omvorming We zijn steeds beter in staat om preventief te werken in het sociaal domein. Het sociaal team verzamelt signalen en start waar passend met groepswerk. Zo komt er nu bijvoorbeeld een groep gescheiden ouders samen om te praten en elkaar te steunen. Ook de gedragsdeskundige op de vijf Swalm en Roer scholen in Roerdalen heeft in 2021 laten zien preventief te werken. Er zijn meerdere voorbeelden van ouders die geen inzet vanuit de jeugdhulpverlening wensen maar wel toestemming geven voor inzet vanuit de gedragsdeskundige. Soms wordt inzet vanuit jeugdhulpverlening hiermee voorkomen, soms zijn ouders na deze inzet wel bereid de stap richting jeugdhulpverlening te maken.

Ook hiermee wordt de problematiek kleiner gehouden omdat er anders waarschijnlijk voor langere tijd geen inzet vanuit hulp geweest zou zijn.

22

Statushouders Vanaf 2022 is de nieuwe wet inburgering van kracht. We hebben de invoering van deze wet intensief voorbereid. Het SC MER krijgt namens de gemeente de regie op de uitvoering van inburgeringstrajecten. Dit gebeurt in de vorm van een persoonlijk inburgerings- en participatieplan van de statushouder. Hierin is er de keuze voor drie aanbestede leerroutes met verschillende niveaus. De gemeente wordt naast de begeleiding van statushouders eindverantwoordelijk voor het aanbieden van de leerroutes.

Inwoners nemen initiatieven die de gezondheid bevorderen Onderwerp Inhoud Actie 1: Bekendheid positieve gezondheid Actie 2: Stimuleren initiatieven op het gebied van positieve gezondheid

☺ 

Financiën

Planning

☺ ☺

☺ 

Positieve gezondheid Het afgelopen jaar hebben we helaas weer de bijeenkomsten rondom positieve gezondheid moeten annuleren in verband met de coronamaatregelen op dat moment. Er is niet gekozen voor een onlinebijeenkomst omdat dit voor de meeste inwoners geen haalbare optie was en je dan niet de informele momenten krijgt waarin inwoners ervaringen kunnen delen.

Burgers nemen initiatieven op het gebied van leefomgeving en sociale samenhang Onderwerp Inhoud Financiën Actie 1: Doorontwikkeling subsidiestelsel vrijwilligersorganisaties: fase 2 Actie 2: Faciliteren burgerinitiatieven Actie 3: Afronden accommodatiebeleid Actie 4: Herstructurering van het marktgebied Vlodrop

Planning

☺

☺

☺

☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺

Doorontwikkeling subsidiestelsel vrijwilligersorganisaties: fase 2 In 2021 is er samen met scholen en vrijwilligersorganisaties verder gewerkt aan een gedragen subsidieregeling voor het educatief pakket. Het educatief pakket is een onderdeel van het subsidiestelsel vrijwilligersorganisaties. Het college heeft deze regeling vastgesteld in januari 2022. Faciliteren burgerinitiatieven De coronabeperkingen in het afgelopen jaar hebben inwoners er niet van weerhouden om toch een aantal stappen te zetten in en voor hun dorp of zelfs daarbuiten. We beschrijven onderstaand enkele dorps-brede of dorps-overstijgende initiatieven. Meer voorbeelden treft u aan in Programma 7 onder het kopje ‘hoe experimenteel was 2021’. Dorpspark Schepersheuvel Sint Odiliënberg De omvorming van het voormalige sportpark in een dorpspark begon eind november 2018. Sindsdien zijn tal van inwoners, ondernemers en verenigingen uit Sint Odiliënberg actief met de invulling daarvan. Het afgelopen jaar werd de uitbreiding van de buitenruimte van JongNL Berg afgerond. Met het verdwijnen van het oude (voetbal)clubgebouw en de omheining heeft het terrein nu een open karakter. Wilde kruiden, planten en bloemen dragen bij aan biodiversiteit. Het Yuverta college

Jaarstukken 2021

23

(voorheen Cita Verde) maakt deel uit van de werkgroep ‘park’. Leerlingen en stagiaires onderhouden het groen in het gebied en doen zo waardevolle praktijkervaring op. Het afgelopen jaar zijn leerlingen gestart met het herstel van de oude verbindingsroute die door het park liep. De plannen voor het kind-centrum en de kinderboerderij zijn vergevorderd en in voorbereiding. De besluitvorming vindt begin 2022 plaats. De werkgroepen voor het hondenspeelveld en de sport- en beweegzone, zitten in de ontwerpfase. Samenspel Montfort De stichting Samenspel Montfort gaat alle bestaande speelplekken in het dorp aanpakken en er mogelijk een skatebaan als nieuwe plek aan toevoegen. Dat is de uitkomst van de knappe communicatiecampagne en intensieve dorpsraadpleging van afgelopen zomer. In Montfort is letterlijk en figuurlijk meer samenspel en dynamiek ontstaan. Betrokkenheid en draagvlak hebben tal van bijvangsten opgeleverd (jeu de boules-banen en -competities, verbinding van speel- en ontmoetingsplekken via beweegroutes en zitbankjes). Samenspel heeft geleid tot meer contact tussen initiatiefnemers in het dorp, inwoners en medewerkers in het gemeentehuis. Dat gaf beter inzicht in elkaars (on)mogelijkheden en zorgde voor meer onderlinge betrokkenheid en wederzijds respect en waardering. Het voorlopig ontwerp van projectplan zat eind 2021 in de afrondende fase.

Communicatieplatform RoerdalenNU In december 2019 werd met alle dorps- en parochieweekbladen het draagvlak verkend om de gemeentelijke berichtgeving te combineren met het dorpsnieuws. Zowel op papier, als digitaal. Doel was om meer inwoners (ook jongeren) lokaal te bereiken via de best mogelijke kanalen. Met als mogelijk neveneffect een impuls voor de dorpsbladen. Na een aantal proefedities en de positieve reacties daarop in oktober 2021, besloten we om per 2022 te starten met een proefjaar. Dat zal uitwijzen of en hoe de samenwerking structureel kan worden. Afronden accommodatiebeleid Eind 2021 vonden de laatste voorbereidingen voor besluitvorming over het dorpshuis Vlodrop plaats. Daarmee kon begin 2022 de laatste grote stap in het accommodatiebeleid worden gezet. In 2021 zijn ook keuzes gemaakt over de toekomst van de buitenbaden. Dit krijgt nog een vervolg in 2022. Besluitvorming rondom jeugdhuizen is nog niet geheel afgerond, omdat we eerst de keuzes rondom onder meer scholen en dorpshuizen hebben gemaakt. Het Integraal huisvestingsplan onderwijs is in 2021 vastgesteld en is de basis voor de uitwerking van onderwijshuisvesting in Posterholt en Vlodrop. Herstructurering van het marktgebied Vlodrop Samen met inwoners, ondernemers en overige stakeholders hebben wij voor de Markt in Vlodrop een breed gedragen herinrichtingsontwerp gemaakt.

Dit ontwerp wordt in 2022 bestek gereed gemaakt en aanbesteed. Uitvoering staat door onderhoudswerk aan de Roerbrug gepland voor januari 2023.

Reguliere werkzaamheden − − − − − − −

24

Onderwijs (Voor- en vroegschoolse educatie, leerplicht, leerlingenvervoer). Jeugdbeleid (in de brede zin van preventie tot inkoop specialistische jeugdhulp). Subsidiebeleid en accommodatiebeleid. Gezondheidsbeleid (regie en aansturing GGD). Kinderopvang. Wmo. Huisvesting en begeleiding van statushouders.

Financieel bedragen x € 1.000 1. Krachtige dorpen Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten Mutatie reserves Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Rekening Primitieve 2020 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

- 4.467 261 - 4.206

- 4.238 227 - 4.012

- 4.589 271 - 4.318

- 4.937 692 - 4.246

- 348 N 420 V 72 V

477 477

378 378

465 465

421 421

- 44 N - 44 N

- 3.729

- 3.634

- 3.853

- 3.825

28 V

Toelichting

bedragen x € 1.000 1. Krachtige dorpen - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Apollobad Melick: SPUKIJZ is ontvangen van het Rijk en doorbetaald aan Laco (zie baten)

- 239 N

Exploitatie buitenbaden: Hogere uitgaven voor inhuur tijdelijk personeel en inkoop materialen. Door versoepelingen zijn de baden eerder open gegaan dan verwacht waardoor eerder en meer personeel is ingezet dan geraamd.

- 48 N

Het extra budget voor het onderzoek naar de toekomst van de buitenbaden is niet geheel ingezet. Dit budget voor onderzoek is door de raad beschikbaar gesteld om in 2021 de buitenbaden open te stellen en te onderhouden waar en indien nodig. (zie ook mutaties reserves)

44 V

Kosten ten behoeve van functioneel overdragen van sporthal de Wieë. Door diverse afkeuringen van toestellen kwam de veiligheid van de gebruikers in het geding. De maximale jaarlijkse bijdrage voor de sporthallen is hiervoor ingezet. Toekomstig onderhoud en keuringen komen voor rekening van de stichting.

- 28 N

Sportpark Herkenbosch: Bij het functioneel overdragen van het sportpark is er een nieuwe beregeninginstallatie incl. toebehoren aangelegd, de oude was defect. Deze extra kosten waren onvoorzien maar noodzakelijk om het veld te kunnen blijven gebruiken.

- 27 N

De Provinciale subsidie voor dorpshuis De Beuk hebben wij ontvangen (als eigenaar/aanvrager volgens nieuwe regels voor deze subsidie) en is doorbetaald aan de stichting.

- 90 N

De GGD heeft minder inspecties uitgevoerd bij de kinderopvanglocaties. Dit komt omdat de GGD voornamelijk druk is geweest met corona en daardoor minder personeel heeft gehad om inspecties uit te voeren.

24 V

Totaal lasten Baten Apollobad Melick: SPUKIJZ is ontvangen van het Rijk en doorbetaald aan Laco (zie lasten) Rijksuitkering compensatie btw sportaccommodaties (SPUK), inclusief afrekening 2020. Provinciale subsidie dorpshuis de Beuk

Jaarstukken 2021

- 364 N 239 V 87 V 90 V

25

bedragen x € 1.000 1. Krachtige dorpen - Belangrijkste afwijkingen

26

Verschil

416 V

Totaal baten Mutatie reserves Onderzoek eventuele sluiting buitenbaden (zie ook lasten)

- 44 N

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 44 N 20 V

Totaal afwijkingen

28 V

Programma 2 Participatie, ondersteuning en zorg

Inleiding Programma 2 gaat over de ondersteuning van inwoners met een hulpvraag. Wij gaan daarbij uit van nabijheid, maatwerk en empathie. Er is sprake van dorpsgericht samenwerken van professionals en vrijwilligers in het sociaal domein. Komende jaren staan in het teken van verdere ontschotting van het sociaal domein. Het Rijk heeft de deelbudgetten tot één geldstroom samengevoegd. In programma 1 gaven we al aan dat we steeds meer uitgaan van een totaalaanpak voor het sociaal domein op basis van maatwerk en het concept positieve gezondheid. Zoals in programma 1 al aangegeven heeft de coronacrisis een grote impact op het sociaal domein. Landelijk zijn er signalen van toenemende sociaal-emotionele problematiek en eenzaamheid. Ook bij kinderen en jongeren. Talloze huishoudens worden financieel getroffen. Dit heeft nog onbekende gevolgen voor de langere termijn. Omvorming Sociaal Domein We willen uiterlijk in 2024 € 1,75 miljoen besparen, ten opzichte van 2019. In 2021 zien we de eerste resultaten van onze inspanningen. Ondanks dat we bij de halfjaarrapportage onze financiële doelstelling in 2021 moesten bijstellen, zijn we positiever geëindigd dan verwacht. Omvormen betekent het toewerken naar het dichtbij en effectief organiseren van de zorg en ondersteuning van inwoners van Roerdalen. Dit gebeurt gebiedsgericht, vanuit de situatie en de behoeften van de hulpvrager.

Kort gezegd: méér passende hulp, minder verkokering, kostenbesparing en behoud van sociale samenhang. De gemeenteraad heeft op 15 juli 2021 het Plan Omvorming Sociaal Domein vastgesteld met daarin de volgende ambities: − Inzet praktijkondersteuner GGZ-jeugd bij de huisarts. − Uitbreiding van de basisondersteuning door het Sociaal Team. − Extra ondersteuning van gezinnen met complexe problematiek. − Gerichte inzet armoede en schuldhulp. − Uitbreiden van ‘collectieve’ vormen van basisondersteuning, zoals Huiskamerplus. In 2021 hebben we deze ambities vertaald naar uitvoeringsplannen.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Zelfredzame inwoners die kunnen deelnemen in de samenleving Met ingang van 2020 is een nieuw beleidskader van kracht voor het sociaal domein -aangevuld met een lokale visie en een lokale aanpak sociaal domein- specifiek voor Roerdalen en onze inwoners. Vanuit de integrale aanpak van het sociaal domein, hebben sommige doelgroepen of thema’s aparte aandacht gekregen. Wij belichten er een aantal:

Jaarstukken 2021

27

Jeugd In 2021 zien we een afname van kosten in de jeugdhulp. De omslag naar meer nabije hulp wordt gemaakt. Op het gebied van preventie zijn we goed op weg. Vanuit het sociaal team is bijvoorbeeld de koppeling gemaakt tussen een aantal gescheiden ouders die elkaar ondersteunen. We zien ook dat de gedragsdeskundige op de scholen steeds beter in staat is om vroegtijdig problemen te signaleren of te normaliseren. Hiermee voorkomen we inzet van gespecialiseerde jeugdhulp. Tegelijk zien we in 2021 dat de personele capaciteit van professionele organisaties onder druk staat. Zowel bij het CJG als bij jeugdhulpaanbieders. Dit door een combinatie van een hoge werkdruk, ziekteverzuim (zeker in deze coronatijd) en hoog personeelsverloop in de jeugdhulpsector. Hierdoor staat de continuïteit van zorg onder druk en lopen wachttijden op. Door de wachtlijsten verloopt de doorstroom naar het CJG of een gespecialiseerd aanbieder niet goed. Wanneer een gezin na aanmelding bij het CJG op een wachtlijst terecht komt, wordt de kans ook groter dat men afhaakt. Waar in 2020 52% van de gezinnen na aanmelding bij het CJG geholpen werd binnen 14 dagen, is dit in 2021 nog maar 25%. In 2021 moet 75% van de gezinnen langer dan 3 weken (17% zelfs 7 weken of meer) wachten voordat ze in een hulpverleningstraject bij het CJG terecht kunnen ten opzichte van 48% in 2020.

Participatie In Roerdalen hebben we de ambitie dat iedereen mee doet en niemand aan de kant staat. De toepassing van het principe van de omgekeerde toets is hierbij het uitgangspunt van ons handelen (mens boven de regels). Daarnaast wordt ook het principe van positieve gezondheid zo veel mogelijk toegepast. Ontwikkelingen participatie In 2021 werd nog uitgegaan van een stijging van de werkloosheid en daarmee ook een stijging van het aantal bijstandsgerechtigden. Dit is niet uitgekomen. Per januari 2021 ontvingen 255 huishoudens een uitkering participatiewet. Gedurende het jaar 2021 is het aantal huishoudens met een bijstandsuitkering langzaam gedaald naar 237 in november 2021. Deze daling heeft zich voortgezet, ondanks de diverse lockdowns. Dit beeld zien we ook landelijk. De economie groeit, en er is een groeiend tekort aan arbeidskrachten. Dat biedt ook kansen voor onze inwoners. Corona heeft tegelijkertijd ook effect gehad op het contact met inwoners: Fysieke contacten waren vaak niet mogelijk, en contact via telefoon of digitale media was niet ideaal. In 2021 heeft de gemeente Roerdalen ook de nieuwe regelingen zoals de TOZO en TONKregeling uitgevoerd voor ondernemers en ZZP-ers.

Speerpunten Mensen met een hulpvraag kunnen makkelijk terecht, worden sneller en beter geholpen en voelen zich gehoord Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Verbeteren dienstverlening SC MER sociaal domein Actie 2: Doorontwikkeling Sociaal Team Roerdalen Actie 3: Positieve gezondheid implementeren Actie 4: Algemene voorzieningen

28

☺ ☺  ☺

☺ ☺ ☺ ☺

☺ ☺  ☺

Mensen met een hulpvraag kunnen makkelijk terecht, worden sneller en beter geholpen en voelen zich gehoord Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 5: Beter passend specialistisch aanbod Jeugd en Wmo Actie 6: Slim omgaan met gegevens Actie 7: Armoedebeleid Actie 8: Statushouders en arbeidsmigranten Actie 9: Arbeidsmarktbeleid

☺ ☺ ☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺ ☺ ☺

Verbeteren dienstverlening Servicecentrum MER afdeling Sociaal Domein Binnen het SC MER-SD zijn de klantmanagers getraind in de werkwijze omgekeerde toets, waarbij de vraag en de inwoner centraal staat. Daarmee kijken we integraler naar de mogelijkheden en toepassing van wet en regelgeving. Doorontwikkelen Sociaal Team Roerdalen In 2021 hebben we een uitvoeringsplan opgesteld voor de uitbreiding van de basisondersteuning van het Sociaal Team. In 2021 is gestart met het invulling geven aan de subsidietender. Hiermee willen we duurzaam, toekomstbestendig, invulling geven aan de basisondersteuning binnen onze dorpen. In 2022 zal de subsidietender worden uitgezet, waarmee aan de dienstverlening vanaf 2023 verder invulling en vorm wordt gegeven. Positieve gezondheid implementeren Nieuwe sociaal teamleden en klantmanagers van het SC MER-SD, hebben in 2021 de training positieve gezondheid gevolgd en deelgenomen aan een reflectiebijeenkomst. Daarnaast vinden casusbesprekingen plaats aan de hand van het concept positieve gezondheid. Dit betekent dat er aandacht is voor alle leefdomeinen. Positieve gezondheid is met voorgenoemde acties nog niet helemaal geïmplementeerd binnen het SC MER-SD. Dit vraagt om meer oefening en bewustwording. Algemene voorzieningen Het project onafhankelijke cliëntondersteuner heeft in 2021 zeven ‘meedenkers’ opgeleverd.

Dit zijn vrijwilligers die inwoners op weg helpen in het ingewikkelde veld van jeugdhulp, Wmo, werk en inkomen. Deze meedenkers kunnen worden ingezet op het moment dat de training is afgerond (begin 2022). Beter passend specialistisch aanbod Jeugd en Wmo We voeren contractgesprekken met zorgaanbieders over passende hulp en kostenbeheersing. In 2021 hebben we een strategie uitgewerkt gericht op een betere regionale samenwerking en een andere inkoop van zorg. Wij willen dat ook de gespecialiseerde hulp nabij wordt georganiseerd. En goed aansluit op onze basisondersteuning. Deze aanpak vraagt om commitment in de regionale samenwerking. Meer duidelijkheid verwachten we in 2022. In 2021 hebben we gewerkt aan de doordecentralisatie Beschermd wonen en Maatschappelijke Opvang voor inwoners met complexe problematiek. Inwoners met complexe problematiek, of het nu om dreigende dakloosheid of ambulante begeleiding gaat, zijn er mee geholpen als ondersteuning dicht bij huis in het eigen netwerk of familie mogelijk is. Binnen de overeenkomst modulaire gemeenschappelijke regeling Limburg-Noord (MGR) zijn afspraken gemaakt om die hulp en toegang tot de zorg laagdrempeliger te maken. Die toegang loopt vanaf 2022 via het Sociaal Team, en niet meer via Roermond of Venlo. Jaarstukken 2021

29

Tegelijkertijd is elke gemeente beleidsmatig ook aan zet om preventie te organiseren. Deze ontwikkeling sluit naadloos aan op de Omvorming in Roerdalen. Slim omgaan met gegevens De arrangementenmonitor is in 2021 in gebruik genomen. Met de organisaties die onderdeel uitmaken van het Sociaal Team zijn de eerste stappen gezet om gegevens voor de arrangementenmonitor aan te leveren. Armoedebeleid In 2021 hebben we uitvoering gegeven aan het Actieplan armoede. Er zijn mooie initiatieven uit voortgekomen. Zo is in september 2021 de kinderwijkraad gestart en is de voorzieningenwijzer ingevoerd, wat nog opvolging krijgt met het verder trainen van nieuwe professionals. Het doel is dat de voorzieningenwijzer tot de standaard toolkit van professionals gaat behoren. In november 2021 heeft uw raad een amendement aangenomen gericht op het vergroten van het bereik van inwoners die in (stille) armoede leven. Wij geven hier volgens onderstaande uitwerking invulling aan in 2022. Sinds 1 januari 2021 kunnen gemeenten inwoners eerder helpen die door schulden in de problemen dreigen te komen. Dat is mogelijk door een wijziging in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. We hebben in 2021 gewerkt aan het vroegtijdig signaleren van financiële problemen en schulden van inwoners. Dit doen we in samenwerking met de woningcoöperatie, de zorgverzekeraars, de wateren energieleveranciers en de BSGW.

Het verder ontwikkelen van een gezamenlijk aanpak krijgt naar landelijk voorbeeld een vervolg in 2022. De Rekenkamercommissie heeft een rapport uitgebracht over schuldhulpverlening. Inwoners helpen met schulden brengt rust en overzicht, zodat er bij deze inwoners ruimte komt om het eigen leven weer op te pakken en aan een perspectief te werken. Zoals ook landelijk het geval is, bereiken we nog niet alle mensen met problematische schulden, zo blijkt uit het rapport. Ook dit wordt meegenomen in de uitwerking van het armoedebeleid 2022. Statushouders en arbeidsmigranten De taakstelling (plaatsing 38 personen) voor de huisvesting statushouders is in 2021 niet gehaald (12 personen geplaatst). Dit komt door de situatie op de woningmarkt. De consequentie is een extra inhaalslag in 2022. In 2021 hebben we, zoals we in programma 1 al aangaven, gewerkt aan de nieuwe wet inburgering. Deze wet geeft de Inburgeraar en de gemeente meer regie op het inburgeringstraject. Daartoe wordt een persoonlijk inburgerings- en participatieplan opgesteld en zijn drie leerroutes ingekocht. Op deze manier kunnen we meer maatwerk leveren dan in de huidige wet. Arbeidsmarktbeleid Het aantal inwoners met een uitkering is in 2021 gedaald. Die daling geldt voor de gehele regio. Vanaf september 2021 is in onze arbeidsmarktregio een regionaal mobiliteitsteam (RMT) actief.

Mensen die sinds de coronacrisis hun baan zijn verloren of dreigen kwijt te raken, en moeite hebben om zelf nieuw werk te vinden, kunnen terecht bij een regionaal mobiliteitsteam (RMT). Daarnaast is (binnen de corona-aanpak) aan ondernemers de mogelijkheid geboden om adviesgesprekken te voeren over de bedrijfssituatie. Voor inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt is het Plan Doorontwikkeling Participatie uitgewerkt in samenwerking met Maasgouw en Roermond en de Westrom. Dit ronden we naar verwachting in het voorjaar 2022 af. In Roerdalen is de pilot Outdoor Campus Roerdalen van start gegaan als project om inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in Roerdalen in te zetten. Dat heeft tot nu toe geleid tot 4 succesvolle plaatsingen.

30

Reguliere werkzaamheden − − − − − −

Beleid, werk & inkomen. Aanpak bemoeizorg. Opdrachtgeverschap Sociaal Team. Accounthouderschap SC MER-SD. Aansturing CJG. Beleid jeugdhulp & Wmo.

Financieel bedragen x € 1.000 2. Participatie, ondersteuning en zorg Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

Rekening Primitieve 2020 Begroting

Rekening 2021

Verschil

- 23.826 6.841 - 16.985

- 21.253 4.598 - 16.654

- 22.913 5.446 - 17.467

- 21.782 5.316 - 16.466

1.131 V - 130 N 1.001 V

- 298 848 550

- 302 478 176

- 302 478 176

176 176

302 V - 302 N -

- 16.435

- 16.479

- 17.291

- 16.290

1.001 V

Mutatie reserves Toevoegingen Onttrekkingen Mutatie reserves Resultaat

Actuele Begroting

Toelichting

bedragen x € 1.000 2. Participatie, ondersteuning en zorg - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Participatie Het Rijk heeft in de decembercirculaire 2021 middelen ter beschikking gesteld voor het opvangen van exploitatietekorten in de Sociale Werkbedrijven i.v.m. covid-19. De doorbetaling van deze middelen zorgt voor deze afwijking. De baten zijn verantwoord in programma 8.

- 65 N

118 V Door de coronamaatregelen zijn er minder trajecten re-integratie ingezet dan was voorzien. Daardoor is minder uitgegeven dan geraamd. Tevens heeft er naar aanleiding van een uitspraak van de Hoge Raad terugvordering van BTW plaatsgevonden over voorgaande dienstjaren. Voor de Tozo middelen is de begroting gebaseerd op ontvangen Rijks voorschotten. Ten opzichte van de begroting zijn de uitgaven, inclusief de terugbetalingsverplichting aan het Rijk, hoger dan begroot. Dit bedrag wordt afgerekend met het Rijk. Dit lichten we toe bij Tozo-resultaten onder het kopje 'baten'.

Jaarstukken 2021

- 41 N

31

bedragen x € 1.000 2. Participatie, ondersteuning en zorg - Belangrijkste afwijkingen In 2021 is er een lichte daling te zien in het aantal uitkeringsgerechtigden, van 250 naar 236. Daardoor zijn er minder uitgaven geweest. Bijstellen was bij de halfjaarrapportage niet aan de orde vanwege de corona crisis en mogelijke niet te voorziene effecten hiervan op de uitkeringen.

Verschil 361 V

97 V Het is niet te voorspellen hoeveel leningen er door ondernemers worden aangevraagd op grond van het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz). In 2021 zijn er nauwelijks leningen aangevraagd, waardoor het geraamde budget te hoog is gebleken. 51 V In 2021 is het aantal mensen met een IOAW en/of IOAZ uitkering licht gedaald . Dat heeft tot effect gehad dat er minder is uitgegeven dan geraamd.

Net zoals in 2020 is er door minder inwoners een beroep gedaan op het Fonds sociale nood. Ze kwamen in aanmerking voor andere regelingen. Het sociaal team stuurt op de inzet van dit budget in relatie tot de hulpvraag. TONK (Tijdelijke Opvang Noodzakelijke Kosten). Via gemeenten bood het Rijk tot 1 oktober 2021 tijdelijk extra hulp aan huishouders die te maken hebben met een plotselinge, onvoorzienbare en onvermijdelijke terugval in inkomens ten gevolge van covid-19, TONKregeling. Het doel was te ondersteunen bij noodzakelijke kosten zoals huur en energiekosten. Er zijn 13 aanvragen geweest. Landelijk bleken de uitgaven beduidend lager te zijn dan verwacht. Dit geldt ook in Roerdalen.

32 V

164 V

Wmo-voorzieningen Ook in 2021 heeft covid-19 een stempel gedrukt op het doelgroepenvervoer. Het aantal ritten is nog steeds minder dan het begrotings-referentiejaar 2019. De aanzuigende werking op maatwerkvoorzieningen Wmo door de landelijke invoering van het abonnementstarief van € 19,- per maand is nog steeds zichtbaar. Tevens zorgt ook de toenemende vergrijzing voor meer aanvragen. Dit zorgt met name in de categorie hulp bij het huishouden voor een financiële tegenvaller.

39 V

- 175 N

51 V De huiskamerplus in Herkenbosch is (deels) dicht geweest in verband met coronamaatregelen en deels vanwege het feit dat er weinig deelnemers waren. Hierdoor zijn er minder professionals ingezet, hetgeen leidt tot lagere kosten. Dak- en thuisloosheid/maatschappelijke opvang is in 2021 regionaal georganiseerd via de centrum gemeente Venlo. Daarom is gekozen dit budget niet gericht in te zetten. In 2022 wordt de toegang verlegd naar de gemeente binnen de Wmo. Daarvoor ontvangt de gemeente middelen vanuit de Regio.

32 V

Jeugd Jeugdzorgplus is zeer gespecialiseerde zware jeugdhulp met gemiddeld hoge kosten (150.000) per jongere. Dit jaar zijn een aantal jeugdzorgplustrajecten tot een einde gekomen.

228 V

De kosten jeugdzorg worden ingeschat op verschillende typen zorg. Het is vooraf niet goed in te schatten welk type zorg ingezet gaat worden.

23 V

Onderwijs

32

bedragen x € 1.000 2. Participatie, ondersteuning en zorg - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Net als in 2020 is er in 2021 wederom sprake van een afname van het aantal leerlingen in het leerlingenvervoer. Daarnaast is ook in 2021 sprake geweest van schoolsluitingen waardoor minder ritten gereden zijn.

27 V

De kosten in het kader van onderwijsachterstandenbeleid zijn ten opzichte van 2020 toegenomen omdat er meer kinderen deelnemen aan de voorschoolse educatie. Door de nieuwe berekeningssystematiek ontvangen we als gemeente echter een veel hogere specifieke uitkering. Het overschot wordt gereserveerd.

114 V

Diversen Begrotingswijziging 2021-3 van het SC MER is niet verwerkt. Tevens is rekening gehouden met het voorlopig positieve rekeningresultaat van het SC MER. Totaal lasten Baten Participatie De definitieve gebundelde uitkering Pw, IOAW, IOAZ, Bbz 2004 ontvangen van het Rijk voor het bekostigen van de Participatiewet en overige uitkeringen is lager dan verwacht bij de halfjaarrapportage.

78 V

1.134 V

- 45 N

Omdat er nauwelijks Bbz leningen zijn verstrekt zijn er geen vorderingen ontstaan. (zie lastenkant) Tevens is de terugbetalingsverplichting aan het Rijk in omvang gedaald.

- 56 N

Voor de baten Tozo geldt dat de begroting is gebaseerd op de ontvangen Rijks voorschotten, voor zover bekend bij het opstellen van de halfjaarrapportage 2021. De totale kosten zijn lager dan de ontvangen voorschotten en het teveel ontvangen voorschot wordt afgerekend met het Rijk. Zie ook lasten.

52 V

Wmo-voorzieningen Gemeenten zijn in 2021 gecompenseerd voor toename van de lokale kosten begeleiding individueel als gevolg van de transformatie beschermd wonen.

46 V

Onderwijs Door de nieuwe berekeningssystematiek onderwijsachterstandenbeleid ontvangen we als gemeente een hogere specifieke uitkering. Dit overschot wordt gereserveerd.

- 114 N

Totaal baten Mutatie reserves

- 117 N

Geen afwijkingen

-

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

- 16 N

Totaal afwijkingen

1.001 V

Jaarstukken 2021

33

Programma 3 Veilige dorpen

Inleiding Dit programma gaat over de veiligheid. Veiligheid is een gezamenlijke zorg van gemeente, Politie en inwoners. Onze inwoners nemen waar mogelijk zelf maatregelen om te voorkomen dat ze in onveilige situaties terecht komen. Of deze onbedoeld in de hand werken. Waar nodig ondersteunen de partners in het veiligheidsdomein (Politie, Veiligheidsregio, woningcorporaties en zorgpartners) onze inwoners.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan 2021 was wederom een ander jaar dan we samen op gehoopt en op gerekend hadden. De zomer stond in het teken van de aanpak van de hoogwatercrisis. Een crisis waarin we ons samen staande hielden. Ook de nasleep van het hoogwater was voelbaar: evalueren met collega’s, inwoners en waterschap. Dit alles gaat leiden tot een geactualiseerd draaiboek Hoog Water Roer. Inwoners en bedrijven hebben schade opgelopen. We begeleidden en coördineerden het aanvragen van giften bij het Nationaal rampenfonds. Ook de coronacrisis bleef als een rode draad door 2021 lopen. We waren intensief bezig met het beantwoorden van vragen en het meedenken met bezorgde en creatieve ondernemers, inwoners en verenigingen over wat wel en niet mogelijk was. De Politie en onze BOA’s hebben wederom de handen vol gehad aan het handhaven van de coronaregels.

Speerpunten Inwoners treffen zelf preventieve maatregelen om te voorkómen dat ze slachtoffer worden van een misdrijf of situatie van overlast. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Inwoners faciliteren op het gebied van veiligheid Actie 2: Zichtbaarheid van de BOA’s en wijkagenten Actie 3: Optimaliseren van de communicatie Actie 4: Brandpreventie Actie 5: Verkeersveiligheid

☺ ☺ ☺ ☺ 

☺ ☺ ☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺ ☺ ☺

Inwoners faciliteren op het gebied van veiligheid We willen voorkomen dat inwoners slachtoffer zijn van criminaliteit. In 2021 deden we dit onder meer door veiligheidsthema’s in onze communicatiemiddelen onder de aandacht te brengen. Zo gaven we inwoners regelmatig tips over inbraak- en brandpreventie. Ook organiseerden we samen

34

met de Politie en het Openbaar Ministerie een inleveractie van (verboden) wapens. Er zijn 30 wapens ingeleverd op het politiebureau. De gemeente Roerdalen heeft een goed werkend Reanimatie Oproep Netwerk (RON). In de gemeente Roerdalen zijn 37 AED’s aangemeld bij HartslagNu. Allemaal 24/7 bereikbaar en inzetbaar. In 2021 zijn er in de gemeente Roerdalen 22 oproepen vanuit HartslagNu geweest. Hierbij werd in totaal 1.404 keer een burgerhulpverlener opgeroepen. Bij 22 van de 22 oproepen is het zeker dat er burgerhulpverleners aanwezig zijn geweest om te helpen. Door de Covid-19 pandemie zijn informatieavonden voor burgerhulpverleners helaas niet door gegaan. Zichtbaarheid van de BOA’s en wijkagenten Prioriteiten van de BOA’s en wijkagenten zijn in 2021 regelmatig verlegd naar het opvullen van roosters door ziekte en quarantaines. Maar ook door handhaving van de coronaregels. Denk onder meer aan de illegale feesten die plaats vonden. Ook de inzet van de Politie voor de ME bij demonstraties, was voelbaar bij ons eigen politie-basisteam. Onze wijkagenten zijn door de onderbezetting vaak ingezet voor noodhulpdiensten, in plaats van wijkdiensten. De politiecapaciteit en de herverdeling daarvan was in 2021 een belangrijk speerpunt. We dringen (blijvend) aan op meer politiecapaciteit voor Midden-Limburg, maar ook om structureel meer geld voor de eenheid Limburg.

De meldingen en handhavingsverzoeken bij de Omgevingsdienst stegen enorm sinds de coronacrisis. Daardoor moesten we steeds keuzes maken bij de prioritering van de meldingen. De handhaving van de coronaregels en het hoog aantal meldingen leidden in 2021 tot een grotere inzet van de BOA’s dan geraamd. Optimaliseren van de communicatie In 2021 hebben we samen met het Openbaar Ministerie en de Politie maandelijks aandacht besteed aan cybercrime, zoals WhatsApp-fraude en phishing. In tegenstelling tot de traditionele criminaliteit, waaronder inbraken en diefstal, neemt cybercrime de afgelopen jaren gestaag toe. Deze vorm van criminaliteit en ook ondermijning wordt vaak vanachter het bureau voorkomen en opgelost. Niet in de wijk zelf. Tot slot zijn, mede op verzoek van de Politie, de WhatsApp-buurtpreventiegroepen met regelmaat benaderd over verdachte situaties, zoals de toename van inbraken in schuurtjes. Sinds 2021 kunnen inwoners ook gebruik maken van Fixi voor onveilige situaties of ondermijning. Inwoners gebruiken Fixi steeds vaker voor dit soort meldingen. Brandpreventie Als onderdeel van het INTERREG Natuur- en Bosbrandpreventie-project is van het bestaande WMLcomplex op de Meinweg de kelder omgebouwd tot een blusvoorziening met een capaciteit van ca. 400 m³.

Gelijktijdig is een ondergrondse bluswatervoorziening gerealiseerd nabij de kruising Herkenbosserweg – Boslaan te Vlodrop. Sinds de Meinwegbrand is een deel van de IJzeren Rijn, tussen Venhof en de gemaakte brandcorridor opgeschoond en is nu een brandcorridor. Het voorlichtingsproject Brandveilig Leven van de Risk Factory is in 2021 verlengd. De Risk Factory heeft in 2021 haar scenario’s uitgebreid. Niet alleen brandgevaar, maar ook online weerbaarheid, sexting en drugshandel onder de jeugd zijn thema’s. Vanuit het project Brandveilig Leven vond met diverse scholen binnen de gemeente overleg plaats. De lesmethode Brandweer op School en het project De Woningcheckers zijn opgestart. Tijdens de Nationale Brandpreventieweken en de Week van de Veiligheid schonken we extra aandacht aan de campagne ‘Rookmelders redden Levens’. Verkeersveiligheid Verkeersveiligheid had in 2021 bij de Politie geen hoge prioriteit. De inrichting van wegen is vaak een oplossing om het gedrag van weggebruikers aan te passen. Maar ook een zeer grote kostenpost. Waar noodzakelijk voerden we samen met de Politie (handhavings)maatregelen uit. Ook hebben we snelheidsdisplays aangeschaft voor de Schaapsweg in Sint Odiliënberg. In 2021 is een risicoanalyse gedaan in het kader van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030. Hierbij zijn verkeersrisicolocaties in beeld gebracht die veiliger moeten worden.

Er is ook gewerkt aan een pilot “veilig op

Jaarstukken 2021

35

weg” waarbij er in 2022 uitvoering plaatsvindt door een bewustwordingscampagne om het veiligheidsbesef van onze inwoners te vergroten. Door gezamenlijk optreden met onze veiligheidspartners worden ondermijnende en overlast gevende activiteiten voorkomen en beëindigd Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Aanpak ondermijning Actie 2: Vergroten bewustzijn in de organisaties Actie 3: Vergroten meldingsbereidheid door bewustwording over ondermijning bij burgers

☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺

Aanpak ondermijning Ook in 2021 traden we waar mogelijk en nodig (pro)actief op tegen ondermijning. We behandelden meerdere druggerelateerde casussen waarbij we een aantal panden tijdelijk sloten. Maar ook situaties waarbij we kozen voor een waarschuwing en we samen met hulpverlening inzetten op het voorkomen dat de bewoner terugvalt in drugshandel en -gebruik. De MER Ondermijningstafel, waar integraal de zware ondermijningscasuïstiek wordt aangepakt, heeft een steeds sterkere basis en werpt haar vruchten af. We voerden, voor zover mogelijk door de coronamaatregelen, controles uit. We controleerden samen met de arbeidsinspectie een locatie waar arbeidsmigranten werken en wonen. Ook bezochten we samen met de Politie en de Belastingdienst een voormalige henneploods. Vergroten bewustzijn in de organisatie In 2021 hebben we een cursus Ondermijning gegeven aan het team Ruimtelijke en Economische Ontwikkeling. Hierbij is onder meer gesproken over ondermijning op vakantieparken, vastgoedfraude en criminogene branches. In 2021 zijn we samen met het Servicecentrum MER afdeling SD een traject gestart rondom bewustwording. We trapten af met een hoorcollege van een criminoloog. Ook heeft het RIEC in 2021 criminaliteitscursussen gegeven aan onder meer baliemedewerkers en boa’s. Zowel vanuit de MER-gemeenten als het SC MER zijn deze cursussen zeer goed gevolgd.

We zien de alertheid rondom het thema ondermijning toenemen. Signalen komen uit allerlei teams. Wel blijft het een thema dat regelmatig aandacht nodig heeft. Vergroten bewustwording ondermijning Regelmatig zijn er ondermijningsthema’s gecommuniceerd richting onze inwoners. We haken aan bij actuele gebeurtenissen. Zoals de sluiting van een drugspand. Ook hebben we ingezet op ondernemers om te voorkomen dat zij zich tijdens de coronacrisis niet laten verleiden voor criminele activiteiten. Slachtoffers, maar ook daders (na het uitzitten van hun straf), dienen zo snel als mogelijk zelfstandig te kunnen deelnemen aan het dagelijkse leven. Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Personen met problemen eerder in beeld Actie 2: Versterken samenwerking tussen hulpverleners Actie 3: Personen met verward gedrag beter in beeld brengen Actie 4: Invoering Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz)

36

☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺

Afgerond

☺ ☺ ☺

Personen met problemen eerder in beeld Het Sociaal Team is aangewezen als eerste toegang voor onze inwoners. Het Sociaal Team houdt inloopspreekuren en gaat de wijken in met bijvoorbeeld koffiemomenten. Maar niet alle casuïstiek is geschikt om door het Sociaal Team te worden opgepakt. We houden één keer per maand een zogenaamd Jongerenoverleg en een Bemoeizorg-overleg voor de complexe, domeinoverstijgende casuïstiek. Voor dit overleg kunnen de partners casuïstiek indienen die op deze tafel wordt besproken. We leren al doende voor welke zaken dit overleg het beste kan worden ingezet en hoe we informatie kunnen delen binnen de kaders van de AVG. Versterken samenwerking tussen hulpverleners Vanuit de gemeente streven we bij elke casus naar een integrale aanpak. Ook in 2021 keken we naar wat een casus nodig heeft en daar betrokken we de noodzakelijke partners bij. Vanuit het Sociaal Team beschikken we over veel expertise om daarover ook mee te denken. Personen met verward gedrag beter in beeld brengen Ook voor dit actiepunt hebben we het kanaal van het Bemoeizorgoverleg, maar zeker ook de Ronde Tafel Overleggen. Deze ad hoc structuur werkt goed en snel. Het is vooral een kwestie van korte lijnen, elkaar weten te vinden en tijd maken om snel te kunnen schakelen. Dat lukte ook in 2021 goed. Tot slot hebben we in 2021 een aantal beginnende hoarding situaties gehad.

Door de betreffende inwoner te ondersteunen bij het opruimen en mentale begeleiding te bieden, hebben we veiligheids- en gezondheidsrisico’s voorkomen.

Reguliere werkzaamheden − − − − − − − −

Borgen van operationele beschikbaarheid van de brandweer. Borgen van de rampen- en crisisbestrijding. Damoclesbeleid (bestuurlijke aanpak drugs). Bestuurlijke aanpak ondermijnende criminaliteit. Bibob (bestuurlijke aanpak integriteit). Bemoeizorg (integrale aanpak multi-probleem huishoudens en zorgmijders). Zorg- en Veiligheidshuis (integrale aanpak multi-probleem in combinatie met criminaliteit). Handhaving openbare orde en veiligheid (toezicht, handhaving en buurtbemiddeling).

Jaarstukken 2021

37

Financieel bedragen x € 1.000 3. Veilige dorpen

Rekening Primitieve 2020 Begroting

Actuele Begroting

Rekening 2021

Verschil

Saldo van baten en lasten Lasten Baten Saldo van baten en lasten

- 3.063 119 - 2.944

- 2.177 91 - 2.087

- 2.328 185 - 2.143

- 2.568 428 - 2.140

- 240 N 243 V 3V

Resultaat

- 2.944

- 2.087

- 2.143

- 2.140

3V

Toelichting bedragen x € 1.000 3. Veilige dorpen - Belangrijkste afwijkingen

Verschil

Lasten Op basis van artikel 1 van de Wet Veiligheidsregio's (Wvr) is samen met de VRLN een aanvraag ingediend om in aanmerking te komen voor een tegemoetkoming in de geleden schade ten gevolge van de brand bij NP de Meinweg. Een totaalbedrag van € 399.005,31 werd toegekend. Op basis van de afgesproken verdeelsleutel is € 230.918,55 overgemaakt naar de VRLN.

- 231 N

- 46 N Als gevolg van hoog water Roer juli 2021 zijn er door de gemeente extra kosten gemaakt. De Wet Tegemoetkoming Schade bij Rampen (Wts) juli 2021 geeft een tegemoetkoming in de materiële schade die niet verzekerbaar, vermijdbaar of verhaalbaar is en vergoedt zo een deel van de getaxeerde waterschade en kosten. Ook door de gemeente is een aanvraag gedaan voor een tegemoetkoming. In het Rijk-Regio overleg is bepaald dat eerst meldingen van particulieren en bedrijven worden behandeld. Gemeenten volgen daarna. Verwachting is dat medio 2022 een afhandeling van de aanvraag verwacht kan worden. De bijdrage aan de Veiligheidsregio is hoger door de extra kosten 2021 in verband met FLO-overgangsrecht voor de brandweer. Tevens heeft de afrekening FLO-overgangsrecht over het jaar 2020 plaatsgevonden.

- 29 N

In 2021 zijn er minder casussen op het vlak van veiligheid (hoarding, Wet verplichte GGZ, personen met verward gedrag, huislijk geweld) geweest

50 V

In 2021 hebben geen woning ontruimingen plaatsgevonden Totaal lasten Baten Rijksbijdrage in de kosten m.b.t. bestrijding van de natuurbrand in NP de Meinweg

Totaal baten Mutatie reserves Geen afwijkingen

38

25 V

- 231 N 231 V

231 V -

Totaal mutatie reserves Overige afwijkingen

3V

Totaal afwijkingen

3V

Programma 4 Economie, natuur, toerisme en cultuur

Inleiding Dit programma richt zich op het bevorderen van de ruimtelijke-, economische en sociale samenhang, waarbij het accent ligt op duurzame, ruimtelijke ontwikkeling en economische activiteiten. Economie, natuur en cultuur worden met elkaar in verband gebracht ten behoeve van toeristischrecreatieve ontwikkeling. Bestaande economische dragers worden gefaciliteerd, evenals nieuwe initiatieven met een economische spin-off. We bekijken ontwikkelingen steeds meer vanuit een duurzaam perspectief. Op gebied van energie streven we gerichte duurzame doelstellingen en ambities na. We werken steeds meer integraal en gebiedsgericht. De Omgevingswet geeft ons hiervoor meer mogelijkheden. Sinds 2018 zetten we in op het thema Duurzaamheid, waarbij de eerste jaren het accent op het aspect duurzame energie ligt. De eerste acties van het Actieplan Duurzaamheid hebben we inmiddels uitgevoerd. In 2021 zijn de RES 1.0, het beleid wind en zon en het warmtebeleid vastgesteld. Het project “Investeren om te renderen” en de concrete acties die hieruit voortkomen, hebben vaak een sterke relatie met dit programma en zetten de ambities op het gebied van duurzaamheid extra kracht bij.

Wat willen we bereiken en wat hebben we daarvoor gedaan Bevorderen van duurzaamheid en het versterken van de gebiedsgerichte ruimtelijke, sociale en economische samenhang. Het doel van dit programma is om nieuwe, duurzame mogelijkheden te creëren op het gebied van recreatie, toerisme, natuur, cultuur en wonen. Deze onderwerpen vormen de economische motor van onze gemeente. Hierdoor kunnen we bestaande werkgelegenheid in stand houden en ontstaat er extra (in)directe werkgelegenheid. Dat is goed voor onze inwoners en versterkt de lokale economie zodat we een aantrekkelijke woon-, werk en leefgemeente worden en blijven. Het thema duurzaamheid is hierbij steeds belangrijker geworden. Economische ontwikkelingen zijn goed, maar moeten wel duurzaam plaatsvinden. Roerdalen is een grensgemeente. Wanneer wij een cirkel rondom Roerdalen trekken met een doorsnee van 30 kilometer, dan valt een groot deel van deze cirkel in Duitsland. Het is dus logisch om hierbij samen te werken met onze Duitse partners. Wij zetten ons Euregionaal in en ook dat biedt daarmee nieuwe kansen. Verder werken we samen in de Samenwerking Midden-Limburg, Nationaalpark De Meinweg nieuwe Stijl, OML en in Keyport.

Jaarstukken 2021

39

Speerpunten Bevorderen van de ruimtelijke en sociale samenhang van de dorpskernen en het buitengebied Onderwerp Inhoud Financiën Planning Actie 1: Uitvoeren programmaplan Omgevingswet Actie 2: Opstellen Omgevingsvisie Actie 3: Aansluiten Digitaal Stelsel Omgevingswet Actie 4: Herijken gemeentelijk grondbeleid Actie 5: Plan van aanpak investeringen Actie 6: Verbeteren toeristische en recreatieve mogelijkheden Actie 7: Aanpak verkrotting en leegstand

☺ ☺  ☺ ☺ ☺

☺ ☺ ☺ ☺ ☺ ☺

☺ ☺   ☺ ☺

☺

☺

☺

Uitvoeren programmaplan Omgevingswet De Omgevingswet geeft onze inwoners meer mogelijkheden voor de invulling aan hun eigen leefomgeving. Eveneens zorgt de Omgevingswet voor het samenvoegen van wetten en een vereenvoudiging van de regels. Het is van belang dat we de organisatie goed voorbereiden op de inwerkingtreding van de Omgevingswet en dat we bewust zijn van de eventuele gevolgen. Daarom is in begin 2021 een E-learning over de Omgevingswet aangeboden aan de gehele organisatie (zowel ambtelijk als bestuurlijk). Ook werken we in een ambtelijk kernteam en een ambtelijke werkgroep gezamenlijk en integraal aan de implementatie van de wet. De gemeenteraad betrekken we via een raadswerkgroep bij de implementatie. Thema’s zoals Omgevingsvisie, “Lijst van verzwaard advies”, “Participatiebeleid”, “Nadeelcompensatie” en “Delegatiebesluit” zijn daarin voor besproken. Ook in 2022 blijven we samenwerken met de raadswerkgroep. Aangezien de Omgevingswet (wederom) is uitgesteld tot minimaal 1 oktober 2022 (en misschien zelfs 1 januari 2023) liggen we vooralsnog op schema. Voor de omgevingswet is een bestemmingsreserve opgesteld waarbinnen de werkzaamheden plaatsvinden. Opstellen Omgevingsvisie Na een uitvoerig traject met raadsleden, inwoners, ondernemers en belanghebbenden is op 8 juli 2021 de Omgevingsvisie Roerdalen 2050 door de gemeenteraad vastgesteld. Daarmee is deze actie afgerond.

Aansluiten Digitaal Stelsel Omgevingswet De gemeente is aangesloten op het landelijke digitaal stelsel. Momenteel zijn er nog hardnekkige storingen in het landelijke systeem, onder andere met het laden en weergeven van digitale kaarten. Vanwege deze inhoudelijke problemen is de invoering van de Omgevingswet uitgesteld tot 1 januari 2023. Daarnaast is het nog onduidelijk of de aangeschafte vergunningensoftware voldoet aan de gestelde eisen. Dit systeem is aangeschaft via een gezamenlijke aanbesteding waaraan de meeste Limburgse gemeenten en de provincie hebben deelgenomen. De inrichting van het digitaal vergunningenportaal loopt vertraging op. Herijken gemeentelijk grondbeleid In oktober 2021 zijn we samen met een raadsklankbordgroep gestart met de voorbereiding voor een nieuwe Kadernota Grondbeleid 2022-2025. Tijdens een tweetal sessies hebben leden van alle fracties hun eisen en wensen voor de nieuwe nota kenbaar kunnen maken. Tijdens het schrijven hebben we

40

hiermee zoveel mogelijk rekening gehouden. Inhoudelijk hebben we daarmee het project afgerond in 2021. Besluitvorming stond gepland voor de raadsvergadering in het tweede kwartaal 2022, echter is verder naar doorgeschoven. Plan van aanpak investeringen In 2021 hebben we onderzocht of we meer structurele inkomsten voor de gemeente kunnen genereren, onder andere door een actiever grondbeleid. Het grondbeleid (zie actie 4) is daarvoor aangepast. Inmiddels hebben we: − de eerste inkomsten (middels jaarlijkse retributie voor twee zendmasten) gerealiseerd; − een onderzoek opgestart naar de mogelijkheden van een reclamemast en van gemeentelijke reclamepakketten. We hopen in 2022 daarvan de eerste resultaten te zien; − onderhandeld over de grondverwerving van een perceel langs de stortlocatie voor de realisatie van een zonneveld en is een concept overeenkomst opgesteld; − onze rentmeester de opdracht gegeven actief te zoeken naar interessante agrarische percelen om onze pachtinkomsten te vergroten. Verbeteren toeristische en recreatieve mogelijkheden We zijn ook in 2021 nadrukkelijk op zoek geweest naar nieuwe ontwikkelingen in Roerdalen met een balans tussen waarde ontlenen en waarde toevoegen. Waar mogelijk hebben we die met de ontwikkeling van de drie Nationale parken in Limburg verbonden. De kern blijft: economische ontwikkelingen in dienst van gebiedsontwikkeling.

In 2021: − is het bestemmingsplan ‘recreatie aan de Meinweg’ vastgesteld, in 2022 verwachten we dat camping Huttopia de Meinweg haar deuren opent voor toeristen. Op basis van dit nieuwe bestemmingsplan kan in 2022 het naastgelegen vakantiepark ‘de Bosbeek’ een start maken met de revitalisering van hun recreatieterrein; − is ons partnership met het routebureau Noord- en Midden-Limburg verlengd t/m 2024 en het partnership met Limburg Marketing t/m 2022. Naast het basis takenpakket van beide organisaties, wordt daarnaast uitvoering gegeven aan diverse projecten, waaronder toeristische overstappunten (TOP’s), natuurtransferiums, haalbaarheidsonderzoek naar een extra mindervaliden route in Roerdalen; − is met initiator Limburgs Landschap en lokale MTB-verenigingen een voorkeursroute vastgesteld. In 2022 wordt er een ecologisch onderzoek uitgevoerd naar de effecten op de natuurwaarden in het gebied, worden afspraken omtrent de financiering gemaakt en willen we tot realisatie overgaan; − is het project ‘Grensoverschrijdende Ruiterroutes’ volledig uitgewerkt. Grenspark Maas-SwalmNette zal hiervoor zodra dit mogelijk is via INTERREG VI-a een verzoek tot cofinanciering indienen; − hebben we geparticipeerd in het haalbaarheidsproces van de hoogwaardige fietsverbinding Nederweert-Leudal-Roermond-Roerdalen-Wegberg-Mönchengladbach.

In 2022 zal hierop een vervolg komen; − werkten we aan de realisatie van een grensoverschrijdend wandelnetwerk RoerdalenWassenberg. Het voornemen is dit netwerk in 2022 aan te sluiten op ons Nederlandse netwerk via de aanleg van een nieuwe knuppelbrug en vlonderpad nabij het Boshotel te Vlodrop; − hebben we het initiatief van de golfbaan de Herkenbosche gefaciliteerd om uit te breiden tot een 27 holes golfbaan en bij het ontstaan van een nieuwe golfhotel met in totaal 40 kamers. Aanpak verkrotting en leegstand Voor de leefbaarheid in de gemeente is het belangrijk dat verkrotting en leegstand wordt aangepakt. Op verschillende locaties, waar sprake was van verkrotting en/of (dreigende) leegstand, is ingegrepen. Een voorbeeld hiervan is Centrumplan Herkenbosch. Over de investeringen heeft de raad positief besloten. In 2022-2025 worden in dit gebied nieuwe woningen gebouwd. Voor de

Jaarstukken 2021

41

realisatie hiervan zijn provinciale middelen aangevraagd. Ook de Petrusberg, de enige flat in onze gemeente, die al diverse keren leeg heeft gestaan, is door Wonen Limburg in 2021 gesloopt. Hier is het bestemmingsplan goedgekeurd voor nieuwe woningen. Het is van belang om voor de toekomst goed na te denken over de aanpak van verkrotting en leegstand. Daarom zijn er in diverse kernen plannen goedgekeurd voor het wijzigen van bedrijfsruimtes naar woningen.

Bevorderen van bedrijvigheid en werkgelegenheid Onderwerp Actie 1: Ondersteunen ondernemers Actie 2: Ondersteunen inwonerinitiatieven Actie 3: Regionale samenwerking Actie 4: Taskforce arbeidsmigranten

Inhoud

Financiën

Planning

☺ ☺ ☺ ☺

 ☺ ☺ ☺

 ☺ ☺ 

Ondersteunen ondernemers Samen met de ondernemers van het gebied Meinweg-Herkenbosch-Vlodrop (voorheen bekend als de Gouden Driehoek) hebben we bekeken op welke wijze dit gebied een verdere impuls kan krijgen. Voortvloeiend uit deze gebiedsvisie worden in samenspraak met de lokale ondernemers, natuurbeheerders en betrokken instanties de gestelde ambities in een concrete gezamenlijke en duurzame investeringsagenda/begroting uitgewerkt. Op initiatief van de ondernemers zijn er deelprojecten geformuleerd waarmee we aan de slag gaan: − verfraaien van de Keulsebaan (landmarks & vergroening); − verduurzaming; − mobiliteitspunten voor bezoekers; − ontwikkellocaties voor retail en recreatie. Het is in 2021 echter nog niet gelukt om hiervoor aanvullende financiële middelen vrij te maken, waardoor de planning vertraging op loopt. Ondersteunen inwonerinitiatieven De gemeente steunt activiteiten van burgers of verenigingen door het beschikbaar stellen van subsidiegelden op het gebied van onder meer cultuur met een economische spin-off op grond van de ‘Nadere subsidieregeling Economie’. In 2021 hebben we de regeling extra onder de aandacht gebracht bij ondernemers en is er een initiatief ondersteund waarmee we lokale bedrijvigheid ondersteunen.

Regionale samenwerking Een ding hebben de regionale werkzaamheden gemeenschappelijk, ze hebben als doel bij te dragen aan onze regiovisie: “Midden-Limburg, het verbindend Hart van Limburg”. Zo zijn we er ons van bewust dat we ons als regio moeten profileren en niet als Midden-Limburgse gemeenten afzonderlijk. Daarmee willen we toekomstgerichte bedrijven overhalen zich in de regio te vestigen. Er wordt in Keyport en in de regionale arbeidsmarkt regionaal al goed samengewerkt om MiddenLimburg als aantrekkelijke bedrijfslocatie nadrukkelijker onder de aandacht te brengen. Ook in de Westrom werken we goed samen. In 2021 hebben we in de regionale samenwerking uitvoering gegeven aan: − het plan Taskforce Corona Midden-Limburg (werkgevers, werknemers en onderwijs); − het opstellen van een nieuwe “Investeringsagenda Midden-Limburg”;

42

−

het uitwerken van een aantal prioritaire samenwerkingsopgaven, zoals “Internationale werknemers” en “Laat het landschap je verrassen”. De Taskforce Post Corona-aanpak Midden-Limburg bestaat uit bestuurders van de gemeenten (SML), UWV, Keyport, werkgevers- en werknemersorganisaties en onderwijsinstellingen. Deze taskforce wil de gevolgen van de coronacrisis zo goed mogelijk opvangen. Dat gebeurt door een gecoördineerde (integrale) aanpak, gericht op economisch herstel en behoud van werkgelegenheid. De ervaringen met de Taskforce Post Corona-aanpak Midden-Limburg zijn positief. Deze samenwerking dient daarom als voorbeeld voor andere samenwerkingsverbanden, ook na de corona-situatie. In maart 2021 heeft de Taskforce het plan “Met veerkracht uit de crisis” vastgesteld. Het vastgestelde plan bestrijkt de periode 2021-2023 en beoogt Midden-Limburg terug te brengen op het groeipad van vóór de corona-crisis. Met de uitvoering van het plan is een budget van +/- € 10 miljoen gemoeid. Een deel daarvan is inmiddels zeker gesteld; op onderdelen vindt nog overleg met partijen plaats. Er wordt gewerkt met een dashboard waarmee periodiek in beeld kan worden gebracht wat de vorderingen zijn en welke resultaten worden geboekt. In 2021 is de Investeringsagenda Midden-Limburg geschreven, waarin de ambitie en hoofdopgave uit de regiovisie worden uitgewerkt tot een concreet uitvoeringsprogramma.

De overheid, bedrijfsleven, onderwijspartners en andere maatschappelijke organisaties, groepen en verenigingen werken intensief samen om de kansen te verzilveren die Midden-Limburg biedt. In december is regionaal afgestemd door de colleges over het startdocument “Investeringsagenda Midden-Limburg. Verbindend Hart van Limburg in uitvoering”. Begin 2022 is door de zeven colleges met de dynamische koers van het startdocument ingestemd. Op 10 maart 2022 heeft de gemeenteraad besloten tot het beschikbaar stellen van een startbijdrage voor de uitvoering. De in 2021 geplande raadsinformatie-avonden die geen doorgang konden vinden, zijn voor de besluitvorming in de gemeenteraden in 2022 opnieuw ingepland. Deze Investeringsagenda maakt gebruik van deze bestaande structuur van de Taskforce Post Coronaaanpak Midden-Limburg. Op basis van de vastgestelde Regionale Visie Recreatie & Toerisme is ambtelijk een breed uitvoeringsprogramma opgesteld. Voor dit uitvoeringsprogramma zijn projecten en project-ideeën verzameld. Dit heeft geleid tot een bruto lijst van projecten en een selectie van focusprojecten. In 2022 volgt de bestuurlijke instemming inclusief de bereidheid tot financiering, zodat tot uitvoering kan worden overgegaan. Taskforce arbeidsmigranten Afhankelijk van de sector waarin de werknemers werken, vraagt dit om andere huisvesting.

Via lokaal beleid leggen gemeenten vast hoe in deze opgave kan worden voorzien. Ons lokaal beleid is voornamelijk gericht op binnen de eigen gemeente werkzame internationale werknemers. Ondanks dat door de onderzoeken de behoeftecijfers alleen globaal konden worden benaderd, blijft het aantal aanvragen achter bij de verwachte behoefte aan huisvesting. Daarmee blijft ook de realisatie van de huisvesting achter op de planning. We zijn in 2021 de inzet van de provinciale Stuurgroep blijven volgen. De acties die daaruit voortkomen worden vertaald naar de Midden-Limburgse schaal. De huisvesting van internationale werknemers is als een van de ‘regionale opgaven/speerpunten’ opgenomen in de “ontwerp-Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022-2025” die in 2021 is opgesteld. In 2021 is er werkveld overstijgend alsook ook door de Euregio aandacht besteed aan deze opgave en heeft er informatie-uitwisseling met Duitsland plaats gevonden. Afstemming over lokaal beleid en grootschalige initiatieven voor short-stay huisvesting is wenselijk. Regionaal is afgesproken om de Stichting Normering Flexwonen (SNF)-normen als minimum kwaliteitsnorm te hanteren. Voor de monitoring van gerealiseerde huisvesting wordt aangesloten bij de provinciale woonmonitor. Via de Stuurgroep volgen we de ontwikkeling van het aantal internationale werknemers dat woont en werkt in de gemeenten. Jaarstukken 2021

43

Bevorderen van de duurzaamheid en invulling geven aan de energietransitie Onderwerp Inhoud Actie 1: Actieplan duurzame energie Actie 2: Stimuleringsfonds Duurzaamheid Actie 3: Regionale Energie Strategie (RES) Actie 4: Riool-overstorten Vlootbeek

☺  ☺ ☺

Financiën

Planning

☺ ☺ ☺ ☺

  ☺ 

Actieplan duurzame energie De raad heeft in 2021 twee belangrijke beleidsstukken vastgesteld; Het beleidskader zon- en wind en de Transitievisie Warmte. We hebben de beoordelingsmatrix zonnevelden voorbereid. Die is begin 2022 door de raad vastgesteld. De uitvoering van beide beleidstukken start in 2022. We gaven ook in 2021 veel aandacht aan communicatie en voorlichting over duurzaamheid. De website SamenDoenSamenDuurzaam.nl is verder ontwikkeld. Tips en voorbeeldverhalen van inwoners hebben daarbij veel aandacht gekregen. Want de grootste energiewinst behalen we door onze inwoners en bedrijven te helpen te verduurzamen. Met de invulling van de vacature specialist Duurzaamheid konden we vanaf medio 2021 intensiever uitvoering geven aan het Actieplan Duurzame Energie. Begin 2022 hebben we de raadswerkgroep Duurzame Energie geïnformeerd over de resultaten. Hieronder staat een opsomming van een beperkt aantal concrete resultaten: − − − −